کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19
[1396/05/31]

جلسه: 41 صورت‌مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 20 آذرماه 1335  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت‌مجلس

2 - بیانات آقایان: نایب‌رئیس و دیهیم و نورالدین امامی (اجرای یک دقیقه سکوت) و علامه‌وحیدی به مناسبت روز 21 آذر

3 - سؤال آقای قبادیان راجع به آفت سن کرمانشاه و جواب آقای معاون وزارت کشاورزی

4 - تذکر آقای فضایلی راجع به معرفی کامل افرادی که جهت عضویت هیئت نظارت سازمان برنامه پیشنهاد می‌شوند

5 - سؤال آقای صدرزاده راجع به راه‌های فارس و اتصال راه‌آهن به شیراز و جواب آقای وزیر راه

6 - شور اول گزارش کمیسیون راه راجع به استخدام هشت نفر اتباع بیگانه برای راه‌آهن

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19

 

 

جلسه: 41

صورت‌مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 20 آذرماه 1335

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت‌مجلس

2 - بیانات آقایان: نایب‌رئیس و دیهیم و نورالدین امامی (اجرای یک دقیقه سکوت) و علامه‌وحیدی به مناسبت روز 21 آذر

3 - سؤال آقای قبادیان راجع به آفت سن کرمانشاه و جواب آقای معاون وزارت کشاورزی

4 - تذکر آقای فضایلی راجع به معرفی کامل افرادی که جهت عضویت هیئت نظارت سازمان برنامه پیشنهاد می‌شوند

5 - سؤال آقای صدرزاده راجع به راه‌های فارس و اتصال راه‌آهن به شیراز و جواب آقای وزیر راه

6 - شور اول گزارش کمیسیون راه راجع به استخدام هشت نفر اتباع بیگانه برای راه‌آهن

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و پنجاه دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى عماد تربتى (نایب‌رئیس) تشکیل گردید

1 - تصویب صورت‌مجلس‏

نایب‌رئیس ـ صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه ـ آقایان: دکتر بینا ـ امید سالار ـ دکتر سیدامامى ـ قراگزلو ـ برومند ـ ذوالفقارى ـ سنندجى ـ معین‌زاده ـ عامرى ـ محمودى ـ اورنگ ـ مهران ـ امامى‌خویى ـ صارمى ـ صفارى ـ خلعتبرى.

غایبین بى‌اجازه ـ آقایان: دکتر اسفندیارى ـ تیمورتاش ـ مشار ـ اریه ـ دشتى ـ دکتر هدایتى ـ مهدى فیروز ـ آقایان‏.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه ـ آقایان: پرفسور اعلم ـ جلیلى ـ طباطبایى ـ قمى ـ عباسى ـ قنات‌آبادى ـ دکتر وکیل ـ کاظم شیبانى ـ خرازى ـ مهدوى ـ دکتر عمید ـ ثقة‌الاسلامى.

نایب‌رئیس ـ اعتراضى نسبت به صورت‌مجلس نیست؟ آقاى دیهیم فرمایشى داشتید؟

دیهیم ـ می‌خواستم راجع به 21 آذر عرایضى بکنم.‏

نایب‌رئیس ـ نسبت به صورت‌مجلس ایرادى نیست؟ آقاى ساگینیان.

ساگینیان ـ اشتباهى در بیانات بنده رخ داده که می‌دهم به تندنویسى اصلاح کنند.

نایب‌رئیس ـ اصلاح می‌شود، آقاى دکتر امین.‏

دکتر امین ـ در عرایض بنده هم یک اشتباهاتى شده است تقدیم می‌کنم.‏

نایب‌رئیس ـ اصلاح می‌شود، آقاى امامى.‏

نورالدین امامى ـ عرض کنم حق اینست اجازه بفرمایید چون فردا 21 آذر و روز نجات آذربایجان است، با این کسالت بنده شرفیاب شدم، جناب آقاى دیهیم یا بنده هرکدام یا از همکاران محترم چند دقیقه یک عرایضى بکنیم  (نمایندگان ـ موافقیم).

نایب‌رئیس ـ آقاى دکتر طاهرى.‏

دکتر طاهرى ـ بنده اجازه گرفته بودم، غیبت بنده با اجازه بود.

نایب‌رئیس ـ شما را غایب نخواندند، در صورت‌مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد.

2- بیانات آقایان نایب‌رئیس و دیهیم و نور الدین امامى (اجراى یک دقیقه سکوت) و علامه‌وحیدى به مناسبت روز 21 آذر

نایب‌رئیس ـ چون 21 آذر ماه یکى از بزرگ‌ترین اعیاد ملى و روزهاى تاریخى ایران است (صحیح است) همه‌ساله در چنین روزى از طرف آقایان نمایندگان محترم بالاخص نمایندگان محترم آذربایجان ابراز احساسات وطن‌پرستانه‌اى می‌شده است، بنده معتقدم همان‌طور که آقایان نمایندگان محترم عقیده دارند، یادى از این روز بشود تا خائنین بدانند که خیانت آنها را هیچ‌گاه مجلس شوراى ملى فراموش نمی‌کند (صحیح است) و خادمین هم بدانند که خدمت آنها فراموش نخواهد شد و براى آن که یادى از وطن‌خواهان و فداکاران ارتش بشود، با اجازه آقایان مقتضى هست در این خصوص یک یادآورى بشود. آقاى دیهیم که اول اجازه خواسته‌اند البته با رعایت اختصار بفرمایید.

دیهیم ـ از مقام ریاست مجلس شوراى و آقایان نمایندگان محترم بى‌نهایت تشکر و سپاسگزارى می‌نمایم که اجازه فرمودند راجع به روز 21 آذر ماه تاریخى سال 25 عرایضى بکنم، قبلاً این روز تاریخى و فرخنده را از پشت این تریبون به پیشگاه مقدس اعلیحضرت همایون شاهنشاه متبوع و محبوب ایران و نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى و همچنین نمایندگان محترم سنا و ملت نجیب ایران تبریک عرض می‌کنم (احسنت) و بى‌مورد نمی‌دانم این‌که وقت عزیز آقایان را اشغال کردم، صحبت اینجانب راجع به 21 آذر سال 24 و همچنین سال 25 باشد و بی‌مورد نیست عرض کنم چرا حکومت قلابى پیشه‌ورى روى کار آمد و به چه علل از بین رفت، تصور می‌کنم نمایندگان محترم هم بى‌علاقه نباشند که علت روى کار آمدن این حکومت پوشالى و همچنین علت از بین رفتن این حکومت را بدانند.

سوم شهریور ماه منحوس سال 20 وقتى که خاک پاک آذربایجان به دست قشون اجنبى افتاد، قشون اجنبى در سرتاسر آذربایجان در مهد شیران، مهد زرتشت حکومت کرد، چه جنایت‌ها، خیانت‌ها که نمودند راجع به آن عرض ندارم، وقتى که تصمیم گرفته شد و وادارشان کردند خاک آذربایجان را خالى کنند و به دست آذربایجان بدهند، به فکر تشکیل حکومت قلابى افتادند که بعد از

+++

آنها منویات شوم و ناپاک بیگانگان را اجرا نمایند، یک عده مزدور و یک عده مهاجر، یک عده خائنین به دین و مملکت (صحیح است) بى‌خبر از خدا (صحیح است) به پشتیبانى حکومت اجنبى شروع به تبلیغات ناروا مشروع تهمت‌ها و اتهامات و اراجیف کردند که نوکرانى جیره‌خوار و اشخاصى بى‌سواد و عوام را دور خودشان جمع کردند و با گفتن یک مطالب ظاهراً حق و به‌جا ولى در معنى آلوده به هزاران جنایت مردم را به دور خود جمع و آنها را اغفال نمودند، به عوام می‌گفتند چرا استاندار و فرماندار و رئیس شهربانى یا نخست‌وزیر و وزیر را همه افراد ملت نبینند؟ چرا مردم دسترسى به اولیای امور نداشته باشند؟ آقایان توجه می‌فرمایید این جملات چقدر ظاهراً به‌حق است، باید استاندار و فرماندار و رئیس نظمیه و وزیر و نخست‌وزیر و وکیل در خودشان را به روى مردم باز کنند و به دردهاى مردم رسیدگى بنمایند، حرف ظاهراً بجا ولى باطناً آلوده به هزاران نقشه‌هاى شوم و خائنانه بود (صحیح است). می‌گفتند چرا دولت به دهات شکر و چلوار و پارچه نمی‌دهد و به شهری‌ها می‌دهد، باید به دهات قند و شکر و چلوار برسد، مى‌گفتند چرا بعضى از مامورین دزدى می‌کنند و رشوه می‌گیرند؟ از این حرف‌های ظاهراً حق گفتند مردم را تحریک نمودند و مرد ساده‌دل را علیه حکومت وقت تحریک کردند و با گفتن این حرف‌ها یک‌عده بى‌سواد و مهاجر را به دور خودشان جمع کردند (صحیح است). این افراد مهاجر بودند، ایرانى نبودند (صحیح است) تا این‌که وسیله قیام روز 21 آذر 24 را فراهم کردند، با پشتیبانى قشون اجنبى و دستیارى یک‌عده مهاجر بى‌دین و بى‌خبر از خدا (صحیح است) مهد زرتشت را اشغال کردند و حکومت وقت را از بین بردند، حکومت را به دست گرفتند، وقتى که این شیادان زمام امور آذربایجان را به دست گرفتند علاوه بر این‌که یک مثال قند و شکر به دهات ندادند، قند و شکر شهرستان‌ها را هم فروختند و با پول آن عروسى کردند و عیاشى نمودند (صحیح است). علاوه بر این‌که اینها در حکومت خودشان را به روى مردم بستند، خیابان استاندارى که تشکیلات باش‌وزیرى آنجا بود، اول و آخر خیابان را بستند و حق عبور و مرور به مردم حتى به وسیله نقلیه هم ندادند، این جانى‌ها چه ظلم‌ها کردند؟ چه خیانت‌ها کردند که نمی‌خواهم با شرح آنها وقت عزیز نمایندگان محترم را اشغال کنم (احسنت). اسم رشوه را هدیه کردند و به این اسم رشوه‌ها گرفتند، این جانیان، این دزدان ناموس، دزدان استقلال، خون‌هاى وطن‌پرستان را به جرم وطن‌پرستى ریختند (صحیح است). در دوره حکومت خودشان در شهربانى، در کلانترى‌ها، گوش‌ها و کف‌هاى دست مردم وطن‌پرست را به دیوارها می‌کوبیدند و از آنها اقرار می‌گرفتند، اقرار به نفع خودشان، اقرار برخلاف حقیقت، اقرار برخلاف میل و منویات اقرارکننده (صحیح است).

آذربایجان کجا و زیربار بیگانه‌پرستان رفتن کجا؟ (احسنت) چه خیانت‌هایى کردند در مرند، چه قتل‌عامی کردند در سراب، حالا هم قبرستان وطن‌پرستان هست، یک‌عده ژاندارم‌هاى شرافتمند را از بین بردند، هنوز هم تمام افراد رشید آنجا در حال گریه هستند، حالا هم آذربایجان سیاه پوشیده و براى اولاد وطن‌پرست و جانباز خودشان گریه می‌کنند، چه مادرهایى بى‌پسر و چه خواهرانى بى‌برادر شده‌اند، در شهر میانه چه آتشى زدند در میان خانواده رنجبر و همه آنها را کشتند؟ اموال آنها را غارت کردند، در تبریز میهن‌پرست‌ها را به جرم وطن‌پرستى کشتند، اگر شرح مفصل جنایت آنها را به عرض نمایندگان محترم برسانم، مثنوى هفتاد من کاغذ شود، صبر و حوصله آذربایجانى به آخر رسید، کاسة صبر لبریز شد تا این‌که شاهنشاه محبوب ایران، شاهنشاه رشید و دانشمند ایران دستور صادر فرمودند که آذربایجان را از دست یک‌عده عناصر ناپاک نجات دهند، دستور ملوکانه را یک سرباز فداکار از‌جان‌گذشته، تیمسار سرتیپ هاشمى، فرزند شریف آذربایجان اجرا نمود (صحیح است) سرتیپ هاشمى خواست به دنیا اعلام دارد که آذربایجان را باید با دست فرزندان لایق آذربایجانى نجات داد (مهندس اردبیلى ـ متأسفانه حالا خانه‌نشین است). این سرباز فداکار آرى حالا بیکار است و متأسفم که چرا این‌جور سربازها از کار برکنار می‌شوند، آرى آذربایجان روز 21 آذر 25 به فرمان شاهنشاه محبوب، مردمش اسلحه به دست گرفتند و قیام برعلیه متجاسرین نمودند، قبل از ورود نیروى شاهنشاهى، مردان رشید، افراد رشید و جمعیت فداکاران آذربایجان دست به اسلحه بردند، عناصر ناپاک را بیرون کردند و انتقام یک‌سال حکومت را از بیگانه‌پرستان و از بیگانه‌ها گرفتند (دکتر عدل ـ محمودخان ذوالفقارى را بفرمایید). محمود ذوالفقارى با تیمسار همایونى من نمی‌خواهم از کلیه افسران آن روزى ارتش اسم ببرم، این اندازه عرض می‌کنم که ارتش شاهنشاهى با فرمان شاهنشاه آذربایجان را نجات داد، چه بگویم؟ برادر‌زاده آقاى اردبیلى را بگویم که در شب عروسى او را کشتند (مهندس اردبیلى با حال تأثر ـ خواهر‌زاده من بود، تیربارانش کردند) آذربایجان نجات یافت (دکتر عدل ـ سرلشگر ورهرام را بفرمایید) صحیح است، تیمسار سرلشگر ورهرام، تیمسار سرلشگر همایونی و سایر افسرهاى دیگر را اگر بخواهم اسم ببرم، عرض کردم مثنوى هفتادمن کاغذ شود، آذربایجان نجات یافت (خرازى ـ تیمسار سرلشکر زنگنه را نام ببرید) تیمسار سرلشگر زنگنه آن فرزند رشید ایران خدماتش قابل تحسین و تمجید است، روزى که از تیمسار زنگنه استنطاق می‌کردند و می‌خواستند او را وادار کنند که پشت پا بر حق و حقیقت بزند، آن افسر رشید بود که در آن روز صراحتاً گفت من سوگند یاد کرده‌ام زیربار ذلت نمی‌روم (مهندس اردبیلى ـ و نرفت محاکمه کردند بیچاره را) ولى موضوعى را می‌خواهم اینجا به عرض نمایندگان محترم برسانم، سوم شهریور سال 1320 این سال شوم، آن روز شوم و تاریک که قشون اجنبى سرتاسر ایران و خاک آذربایجان را اشغال کرد، مردم در مقابل کار انجام یافته خودشان را دیدند ولى ناگزیرم عرض بکنم آن سبو بشکست آن پیمانه ریخت، ولى حالا ملت ایران عموماً به‌خصوص آذربایجان رشید و بالاخص افراد رشید جمعیت فداکاران آذربایجان، جان برکف گرفته اجازه نمی‌دهند قدم یک بیگانه بر خاک پاک ایران وارد شود (صحیح است). با جنگ تن به تن، خانه به خانه تا آخرین نفس، تا آخرین نفر در راه استقلال میهن مبارزه کرده و خواهیم کرد. آن سبو بشکست و آن پیمانه ریخت (صحیح است، احسنت) چون جناب آقاى نورالدین امامى، نماینده محترم شهرستان خوى صحبت خواهند فرمود لذا عرایضم را خاتمه می‌دهم و در خاتمه عرایضم عرض می‌کنم روح مرحوم قوام‌السلطنه شاد باد (صحیح است) ایشان هم در نجات آذربایجان سهم بزرگى را داشت (احسنت).

نایب‌رئیس ـ آقاى نورالدین امامى‏

نورالدین امامى ـ سعدیا مرد نکونام نمی‌رد هرگز، مرده آنست که نامش به نکویى نبرند، جناب آقاى دیهیم دوست و همشهرى نور چشم نورالدین، لباس سیاه چرا؟ افتخار ما (چه بر خاک مردن چه بر روى تخت) این است که با لباس گلگون در راه آزادى میهن شهید شویم، این افتخار ماست (احسنت) نظر آقا هست، اول فردى که بعد از ارتش توفیق زیارت خاک مقدس آذربایجان را پیدا کرد، نوکر شما نورالدین بود، یک مجسمه‌اى از اعلیحضرت شاهنشاهى با لباس پیشاهنگى قبلاً در سال 1318 تهیه شده بود ولى محل نصب آن تکمیل نبود، آن مجسمه در انبار شهردارى میانه بود، یک سپور پیرمردى این مجسمه را جورى قایم کرده بود، جورى نگهدارى کرده بود مثل یک اولاد (صحیح است) با یک وضع مقدسى و نگذاشت دست اجنبى به این مجسمه بخورد، روز سوم ورود بچه‌های مدرسه، آمدند خودشان از سرتیپ هاشمى تقاضا کردن آن مجسمه را برپا کردند چون اسم تیمسار هاشمى را بردند، باید عرض کنم هر فردى جناب آقاى دیهیم یک روز خدمت می‌کند، تیمسار هاشمى نور چشم ما است، مورد احترام ارتش است ولى خوب اگر سنش مقتضى شد باید برود و خداى‌نکرده روز مبادا هاشمى سردسته است و جلو است (مهندس اردبیلى ـ همیشه آماده است) همه‌مان هستیم، آنجا در میدان توى سرما در رادیو فریاد زدم اعلیحضرت مادرهاى بچه‌مرده، خواهرهاى برادرمرده، اولادى که در زیر سم ستور و یا چکمه آهنین اعدا فنا شده‌اند، این مادرها این باقی‌مانده اولادشان را حاضرند زیر پاى مبارک قربانى کنند، افتخار آذربایجانى است، سراب را اسم بردند، در سراب پاهاى ژاندارم‌ها را اره کردند، پاهاى افسرها را اره کردند، 11 نفر را در مرند این جانی‌ها یک‌ساعته از طفل شش‌ماهه تا مرد هشتادساله کشتند، آن هوجقانى پیر را کشتند، اینها افتخار ایرانى است، اینها افتخار آذربایجانى است، اینها مایه سربلندى ایرانست، ما افتخار می‌کنیم دروازه هستیم و به این عنوان خودمان افتخار داریم (صحیح است). ورد زبان آذربایجانی این است چو ایران نباشد تن من مباد، شهنشاه ایران‌زمین زنده باد، این ورد زبان آذربایجانی است ولى خوب یک پیرمردى مرده حقاً بایستى از او هم نام نیک برده شود، او مرحوم قوام‌السلطنه است (صحیح است). خدا رحمتش کند آن پیرمرد هم خدمت کرد، تحت هدایت و رهبرى شاهنشاه شب و روز خدمت کرد (فضایلى ـ مرحوم رزم‌آرا) ارتش که قربان همه‌شان (سراج حجازى ـ آقاى علاء هم خدمت کردند) همه خدمت کردند، در جلسه خصوصى گفتم روزى که به عنوان وزیر امور خارجه کابینه آقاى منصورالملک آمد، گفتم آقاى علاء خدمتى که شما در این کار کردید این بزرگ‌ترین افتخار است نه‌تنها براى شما به نام یک ایرانى، براى همه‌مان مایه افتخار است (یکى نفر از نمایندگان ـ تیمسار بختیار و ذوالفقارى) من از یکى هم باید اسم ببرم چون خیلى رفیقم است و آن تیمسار سرلشگر بختیار است (صحیح است) چه زحمتى کشید آقاى ذوالفقارى می‌دانند با چه لباسى توى بیابان‌ها گردش کرد (صحیح است) این است که من عرایضم را تمام می‌کنم با اجازه مقام ریاست و تقاضا می‌کنم یک دقیقه به احترام روح شهدایى که پاهایشان را اره کردند، زن و بچه‌شان را کشتند قیام کنند.

نایب‌رئیس ـ یک دقیقه سکوت اعلام می‌شود به احترام روح شهداى آذربایجان.

(در این موقع عموم حضار قیام نمودند و یک دقیقه سکوت کامل برقرار بود)

نایب‌رئیس ـ آقاى امامى بفرمایید.

نورالدین امامى ـ این عید ملى است، عید است عید، این عید ملى را به تمام افراد ملت ایران، به تمام برگزیدگان ملت ایران به نام یک عضو کوچک و فرد کوچک نمایندگان آذربایجان تبریک می‌گویم، خدا همه‌تان را توفیق بدهد، خدا همه‌تان را موفق بدارد که تحت هدایت و رهبرى

+++

شاهنشاه جوانبخت ان‌شاءالله روز به روز توفیق خدمتگزارى بیشتر پیدا کنیم، از مقام ریاست هم بی‌اندازه متشکریم که امروز به ما این منت را گذاشتند و اجازه دادند که بنده دو، سه کلمه و همکار محترم، جناب آقاى دیهیم هم 7، 8 دقیقه صحبت بفرمایند (احسنت، احسنت).

نایب‌رئیس ـ آقای علامه.‏

علامه‌وحیدى ـ احساساتى که از جناب آقاى دیهیم و جناب آقاى نورالدین امامى مشاهده شد، مرا بر آن داشت که بالبداهه چند سطر شعرى در ستایش از مجلس بسرایم و پشت تریبون قرائت بشود.

قلم در کفم تیغ بازى کند                  ندانم چرا ترک تازى کند

کنون آتشین است و آژیر زن               بود در کف مرد شمشیر زن‏

هر آنکس قلم همچنین باشدش         مگر ساعدى آهنین باشدش‏

برازنده‌ى‌ مرد این خامه باد                سزاوار گفتار علامه باد

چو از مهد زرتشت آرم بیاد                 زبانه کشد آتشم از نهاد

جهان را کنم برخى خاک او                ستایش کنم مردم پاک او

که تبریزى ایرانى ویژه است               وطن را میهن‌بانى ویژه است‏

بود خاک تبریزى خاک وطن                 خدایا نگهدارش از اهرمن‏

نگهدار کشور شهنشاه باد                شهنشاه ما شاه جم جاه باد

(احسنت، احسنت)

3- سؤال آقاى قبادیان راجع به آفت سن کرمانشاه و جواب آقاى معاون وزیر کشاورزى‏

نایب‌رئیس ـ سؤالات مطرح است، آقاى قبادیان.‏

قبادیان ـ سؤالى که بنده از وزیر محترم کشاورزى کردم راجع به آفت سن در غرب بوده است البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق دارند که کرمانشاه یکى محترم تصدیق دارند که کرمانشاه یکى از حاصلخیزترین مناطق ایران است و قسمت اعظم خواروبار این مملکت را تأمین می‌کند، امسال که دچار آفت سن شده است، از جناب آقاى وزیر محترم کشاورزى تقاضا کردم که نظر توجهى مبذول دارند این آفت سن سرایت نکند، اگر چنانچه ریشه بدواند ممکن است تا قسمت زنجان این آفت صدمه و لطمه بزند. سؤال بنده این بود که استدعا می‌کنم نظر توجه خاصى مبذول دارد و امسال اگر وسیله دردسترس ندارند، به وسیله خرید سن شاید این زمستان دفع این آفت بشود و در بهار آینده هم با وسایلى که در دسترس دارند وزارت محترم کشاورزى سعى کند این آفت خانمان‌برانداز را از صحنه غرب براندازد (صحیح است).

نایب‌رئیس ـ آقاى معاون وزارت کشاورزى‏.

معاون وزارت کشاورزى (مهندس زاهدى) ـ راجع به سؤالى که نمایندة محترم جناب آقا قبادیان در موضوع سن کرمانشاه فرموده بودند، به عرض‌شان می‌رسانم از سال 1333 که گزارش‌هایى از اداره کشاورزى استان پنجم راجع به بروز سن در آن استان به وزارت کشاورزى رسیده، موضوع مورد توجه قرار گرفت و با مطالعه و بررسى وضع مناطق آلوده به سن و نوع آن، مبارزه با این آفت ضرورى تشخیص داده شد، منتهای مراتب در سال 1333 و 1334 به علت محدود بودن اعتبارات و مقدار د.د.ت موجود و با توجه به این‌که تراکم سن در بعضى از مناطق به ‌خصوص در خوار و رامین و استان هفتم بیشتر از سایر اماکن سن‌خیز بوده، از لحاظ الاهم فالاهم اجراى مبارزه با سن در مناطق تابعه کرمانشاه مقدور نگردید.

در سال 1335 مبارزه با سن در کرمانشاه جزو برنامه دفع آفات نباتى منظور شده بود، ولى د.د.ت خریدارى از امریکا به واسطه مقررات خرید و طولانى بودن انجام مناقصه که خوشبختانه با تصویب تبصره پیوست لایحه بودجه سال 35 فعلاً مرتفع گردیده است موقعى به تهران رسید که فصل مبارزه شیمیایى با سن در مزارع منقضى شده بود.

به‌هرحال با توجه به لزوم مبارزه با سن در آن استان که باید در بهار سال آینده به محض ریزش سن به مزارع شروع گردد، مقدار 15 تن د.د.ت براى اجراى برنامه به کرمانشاه حمل و به ادارة کشاورزى محل تحویل گردیده و کلیه مقدمات مبارزه تا فرارسیدن فصل عملیات فراهم و اعتبار کافى براى پرداخت هزینه‌هاى ضرورى حواله خواهد شد و با این ترتیب امیدواریم از مالکین و کشاورزان مناطق سن‌خیز استان پنجم رفع نگرانى بشود (انشاءالله).

به علاوه چون بعضى آقایان فرمودند که راجع به دفع آفات براى کلیه مناطق ایران چه برنامه‌اى در نظر گرفته شده می‌خواستم به عرض مبارک‌شان برسانم که به حمدالله در سال‌جارى به واسطه اعتبارات کافى که داشتیم و به واسطه کمک‌هایی که سازمان برنامه و اعتباراتى که براى مبارزه با آفت در اختیار وزارت کشاورزى گذارده شد، سعى شده است سال به سال احتیاجات واقعى مناطق مختلفة کشور براى مبارزه با آفات جزو برنامه‌هاى تنظیمى منظور شده و حجم کار افزایش داده شود تا بتوان خسارات آفات را به حداقل رساند.

من‌باب مثال، براى اجراى عملیات دفع آفات نباتى در سال 1336 از محل اعتبار سازمان برنامه و بودجه وزارت کشاورزى مبلغ 220 میلیون ریال اعتبار اختصاص داده شده که قسمتى از برنامه کلى عملیات به طور خلاصه به شرح زیر می‌باشد که به عرض محترم آقایان نمایندگان می‌رسانم:‏

1- مبارزه با ملخ بومى و مراکشى در سطح 750 هزار هکتار

2- مبارزه بیولوژى و شیمیایى با سن در هر نوع گندم و جو در سطح 50 هزار هکتار

3- مبارزه با آفات پنبه در تمام مناطق پنبه‌خیز کشور در سطح 50 هزار هکتار (سعیدى ـ در خراسان نبوده) این براى سال آینده است.‏

4- سم‌پاشى 8 میلیون اشجار شهره پسته، نخیلات، مرکبات، زیتون برعلیه آفات مختلفه‏

5- ضدعفونى 25 هزار تن بذر گندم برعلیه سیاهک‏

6- مبارزه با وش صحرایى در سطح 80 هزار هکتار

7- اختصاص مبلغ 70 میلیون ریال اعتبار براى خرید انواع مختلفه سموم از کارخانه‌جات داخلى و خارجى‏

8- تأسیس کلاس به منظور بالا بردن سطح معلومات مامورین فنى و اعزام مهندسین کشاورزى به ممالک خارجى براى تربیت تعداد کافى کارشناسان دفع آفات‏

9- احداث ساختمان آزمایشگاه‌هاى بررسى آفات نباتی و ساختمان قرنطینه و الکتاریم در مناطق مختلفه کشور به منظور شناسایى انواع و تعیین طرق مبارزه با آنها.

این برنامه با توجه به انواع مختلف آفات و اهمیت و وسعت آنها در کلیه مناطق تابعه کشور به موقع اجرا گذارده خواهد شد و بنده امیدوارم فعلاً که با کمک آقایان امسال ما خودمان را مجهز کردیم و تمام سموم لازم تهیه شده و براى سال آتیه تقریباً آفات را بیمه بکنیم (احسنت) و سعى بکنیم که حداکثر خدمت را در راه وزارت کشاورزى براى مبارزة با آفات انجام بدهد (بسیار خوب است).

نایب‌رئیس ـ آقای قبادیان توضیح دیگرى دارید؟ بفرمایید.

قبادیان ـ البته بنده نظر خاصى ندارم، فقط نظر بنده این است که همین امسال با خرید سن در محل جلو سن را بگیرند که اگر سن آمد در بهار خسارت و صدمه زیادى به محصول وارد نشود.

نایب‌رئیس ـ آقاى صادق بوشهرى (گفته شد ـ نیستند).

4- تذکر آقاى فضایلى راجع به معرفى کامل افرادى که جهت عضویت هیئت نظارت سازمان برنامه معرفى می‌شوند

فضایلى ـ بنده تذکرى دارم‏.

نایب‌رئیس ـ در چه خصوص؟

فضایلى ـ راجع به معرفى نظار سازمان برنامه می‌خواستم به وسیله مجلس به دولت تذکر بدهم چون مواقع معرفى نظار سازمان برنامه است و البته وظایف بسیار خطیرى آقایان به عهده دارند که از طرف مجلس باید به آنها تفویض بشود، ناچار باید مجلس از لیاقت و صلاحیت و خدمات آنها اطلاع پیدا کند و بداند که چگونه بوده است که این اولویت را دولت براى آنها قایل شده است که آنها را معرفى کرده، از این جهت تقاضا کردم که دولت در ضمن معرفى آنها فهرست خدمات و مشاغل و مدارج عملى و جهات اولویت آنها را بنویسد و بین نمایندگان توزیع بشود تا آقایان نمایندگان استحضار به این مراتب در انتخاب آنها اقدام کنند.

نایب‌رئیس ـ چون طبق ماده 159 آیین‌نامه نمایندگان می‌توانند صلاح‌اندیشى کنند و تذکرات صلاح‌اندیشانه به دولت بدهند، از این جهت نامة آقاى فضایلى ضمن مراسله‌اى از طرف مجلس شوراى ملى به دولت ابلاغ خواهد شد (صحیح است).

5- سؤال آقاى صدر‌زاده راجع به راه‌هاى فارس و اتصال راه‌آهن به شیراز و جواب آقاى وزیر راه

صدر‌زاده ـ آقایان نمایندگان معظم به خوبى مستحضرند که تا چندین سال قبل معبر و شاهراه تجارتى از طریق خلیج‌فارس و بوشهر و سایر بنادر جنوب بود (مهندس اردبیلى ـ آذربایجان هم بود) البته بنده عرض نکردم انحصار داشته است، بنده عرض کردم یکى از شاهراه‌هاى تجارتى آنجا بوده است و گمان می‌کنم این مطلب مورد تردید آقایان نمایندگان معظم نباشد، ولى بعد از این‌که راه‌آهن سراسرى ایجاد و احداث شد، مسیر تجارت از فارس به کلى تغییر کرد و آن ناحیه مخصوصاً بنادر جنوب به کلى از آبادى افتاد و صدها تجارتخانه که در این بنادر و شیراز بودند تعطیل شدند و فعالیت اقتصادى و کشاورزى و صنعتى این استان پهناور حاصلخیز به کلى متوقف گردید. بعد از شهریور 20 که اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به فارس تشریف آوردند و اوضاع آنجا را از نزدیک مشاهده فرمودند و یک طرح براى جبران این پیشامد در نظر گرفته شد که یکى از آنها اتصال فارس به راه‌آهن مرکزى بود و دیگرى هم اتصال خوزستان به شیراز از طریق اهواز، چون یکى از این روزها در جلسات گذشته جناب آقاى دشتى، نماینده محترم بوشهر و همکار عزیز ما در این مجلس، اوضاع کنونى بنادر و دشتستان و سایر نقاط جنوبی را

+++

به استحضار آقایان نمایندگان محترم رسانیدند، بنده تکرار نمی‌کنم اکنون دولت تصمیم گرفته است که بعد از 15 سال راه خوزستان را به فارس متصل نماید ولى متأسفانه شنیده شد که این راه در ده فرسخى شیراز منحرف می‌شود به طرف تهران و خلاصه شهر شیراز که مرکز استان و مرکز تجارتى آنجا است به کلى از جاده مزبور برکنار می‌ماند، این یک نگرانى در مردم فارس تولید کرده است که بنده لازم دانستم این مسأله را مورد سؤال قرار بدهم، البته راجع به راه‌آهن و اتصال شیراز به راه‌آهن مرکزى یک مطلبى است که در اینجا مورد بحث قرار خواهد گرفت و تلگرافات متعدد از مردم فارس رسیده است که به عنوان دولت و به عنوان مقام ریاست مجلس شوراى ملى است و من می‌خواهم از جناب آقاى وزیر راه تقاضا کنم که در این باب هم یک اطلاعاتى مرحمت بفرمایند که رفع نگرانى مردم فارس بشود. آقایان باید توجه داشته باشند که ما کمال خشنودى و نهایت مسرت را داریم از این‌که آذربایجان که امروز ذکر خیر افراد و فداکارى آنها شد، راه‌آهنش به راه‌آهن سراسرى متصل شد و همچنین خراسان، اما می‌خواهم بدانم آیا فارس سهم و بهره‌اى از این کار ندارد و آیا آنجا که قسمت عمده‌ای از این مملکت است نباید به راه‌آهن مرکز متصل بشود و آن روز کى خواهد بود؟ من تقاضا می‌کنم از هیئت دولت بعد از بیست و چند سال که فارس به واسطه دورى از راه و معبر تجارتى به کلى از فعالیت اقتصادى و کشاورزى افتاده است، در این موقع که قرار است یک آبادى و عمرانى در سراسر کشور شروع بشود، بیش از این فارس و فارسیان را محروم نسازند (صحیح است).

رئیس ـ آقاى وزیر راه.‏

وزیر راه (سرلشگر انصارى) ـ اتصال منطقه فارس به پایتخت کشور و مربوط ساختن این استان به بنادر خلیج همیشه مورد توجه وزرات راه بوده، براى اتصال شیراز به اهواز و به بنادر خرمشهر و بندر شاهپور که طى سالیان دراز مخارج زیادى براى تکمیل آن بنادر شده، مطالعاتى شروع شد و پنج مسیر بین شیراز و فهلیان به شرح زیر مطالعه شده، مسیر اول: شیراز، کازرون، نورآباد و فهلیان به طول 208 کیلومتر، مسیر دوم: شیراز، دشت‌ارژن، زنگ‌خدا، رودسفید، فهلیان به طول 178 کیلومتر، مسیر سوم: شیراز، خلار، سنگر، هویجان، بوان، مسیرى، فهلیان به طول 154 کیلومتر، مسیر چهارم: شیراز، خلار، سنگر، پل‌دوزخ، رباط، ‌پل‌مورد، مسیرى، فهلیان به طول 141 کیلومتر، مسیر پنجم: شیراز، خلار، سنگر، پل‌دوزخ، تنگ‌نیوا، پل‌مورد، مسیرى، فهلیان به طول 147 کیلومتر بین فهلیان و اهواز هم دو مسیر در دست مطالعه است، پس از آن که تکمیل شد نسبت به احداث این راه اقدام خواهد شد. راجع به پل فهلیان که جناب آقاى صدر‌زاده، نماینده محترم سؤال فرموده‌اند بایستى عرض کنم که کلیه کارهاى مربوط به تکمیل آن پل تقریباً انجام شده، اسفند ماه براى عبور آماده خواهد شد و امیدوارم که این شاهراه اساسى کشور در فروردین ساختمانش شروع بشود. راجع به اتصال شیراز به وسیله راه‌آهن به پایتخت کشور، دو راه‌حل موجود است، یکى از طریق کاشان، یزد و بونات و شیراز که ممکن است از مسیر راه‌آهن که ساخته شده است استفاده بشود و یکى از طریق اصفهان (دولت‌آبادى ـ اصفهان و شیراز هر دو باید از راه‌آهن سرتاسرى استفاده کنند) (دکتر پیرنیا ـ اولى خوب است) (یک‌نفر از نمایندگان ـ کرمان را هم بفرمایید) اطلاع دارید یعنى هر راه‌آهن یکى از مشکل‌ترین کارها است بایستى از لحاظ فنى، از لحاظ اقتصادى کاملاً مطالعه بشود (صحیح است) و با سازمان برنامه مذاکره شده که هرچه زودتر این مطالعات شروع بشود و البته بنده نتیجه را به عرض مجلس محترم خواهم رساند.

نایب‌رئیس ـ آقاى صدر‌زاده بفرمایید.

صدر‌زاده ـ راجع به پل فهلیان در نظر دارم که در دوره گذشته هم این مطلب را مورد سؤال قرار دادم، چون بعد از سال‌ها انتظار این پل ساخته شد ولى با اولین باران از بین رفت، دولت مجبور شد که دومرتبه با صرف یک مبلغى آن پل را مرمت کند و بنا هم بر این شد، اشخاصى که متصدى این کار در مرحله اول بوده‌اند، اگر قصور و تقصیرى در این کار کرده‌اند مورد تعقیب واقع بشوند تا در این موقع که مملکت مشغول به اقدام عمران و آبادى است دیگر نظایرى پیدا نکند و وقت و پول مملکت تلف نشود، اما در خصوص راه بنده از حسن‌نیت جناب آقاى وزیر راه کمال تشکر را دارم ولى می‌خواهم دو نکته را به جنابعالى تذکر بدهم، یکى اینست که راه‌ها براى آبادى مملکت است بنابراین بایستى این راه‌ها نقاط آباد و معمور مملکت را به یکدیگر متصل کند و خلاصه راه براى مردم و مملکت است، نه مردم و مملکت براى راه، بعضی‌ها این‌طور فکر می‌کنند که اگر یک راهى چند کیلومتر کوتاه‌تر شد، بایستى آن راه را انتخاب کرد، درست است که کوتاهى راه یک عامل هست براى رسیدن به مقصود ولى تمام عوامل نیست، عامل مهم ارتباط آبادى‌ها، شهرها و بخش‌ها با یکدیگر است (صحیح است) از نظر یک مهندس فنى ممکن است کوتاهى در خط در نظر گرفته بشود، اما از نظر مملکت و مملکت‌دارى و آبادى و عمران باید شهرها و نواحى معمور را با یکدیگر مرتبط ساخت بنابراین هیچ‌منطقى ندارد که راهى از خوزستان بیاید و در ده فرسخى شیراز منحرف بشود و برود براى تهران، من خیلى خوشوقت شدم که الان جناب آقاى وزیر راه تذکر دادند که چنین نقشه‌اى را هرگز قبول نخواهند فرمود و بنده هم ایشان را برحذر می‌دارم از قبول یک‌چنین نقشه‌اى، براى این‌که الان شیراز مرکز ارتباطات استان هفتم است، داراى دانشگاه است و هزاران چیز در آنجا هست که باید به وسیله ارتباط با راه خوزستان، آبادى و عمران آن توسعه پیدا کند و منطق ندارد که شما مبلغی را خرج بکنید تا یک دهکده‌اى را به تهران متصل کنید، این یک نکته، نکتة دیگر مربوط به راه شیراز به تهران است، آقایان محترم به خوبى می‌دانند که این راه الان از طریق اصفهان، آباده و همچنین از جلگه سرسبز و خرم مرودشت و تخت‌جمشید عبور می‌کند به شهرستان شیراز می‌رود، امروز هر مسافرى که از تهران به شیراز برود و یا از شیراز به تهران بیاید در کنار آن قصر تخت‌جمشید و آن آثار عظیم باستانى ایران روح او پرواز می‌کند که این آبادى را ببیند و هیچ‌وقت از نقطه‌نظر آبادى و عمران کشور از نقطه‌نظر عظمت کشور مصلحت نیست که شما اولین راهى که می‌خواهید بسازید، راهى غیر از این راه انتخاب کنید و یکى از نقاط این مملکت را که از اطراف و اکناف دنیا براى زیارت و دیدار آثار باستانى آن می‌آیند، شما او را خارج از خط مسیر و دور از راه قرار بدهید البته راه‌هاى دیگرى هم باید بسازید، فارس استحقاق یکى و دو راه ندارد ولى این راه کنونى که قرن‌ها است بخش‌ها و شهرها و آبادى‌ها در مجاورت او پیدا شده، اگر این راه آسفالته و ساخته نشود و اولین راه نباشد، مطمئن باشید که این آبادى‌ها هم متوقف خواهند شد و هیچ‌وقت جبران‌پذیر نخواهد بود. من یک تذکر کوچکى به خاطرم آمد که ناچارم راجع به این آثارى‌ که در فارس و تخت‌جمشید هست به آقایان بدهم، چندى قبل آقاى عمیدى‌نورى در اینجا یک پرسشى از وزارت دارایى کردند راجع به جام خشاریارشاه، وزیر دارایى آمد اینجا و گفت که ما مبلغ هنگفتى خرج کردیم و این جام را به دست آوردیم و براى حفظ آثار این مملکت و افتخارات این مملکت این کارها را می‌کنیم، آقایان نمایندگان هم تحسین و تمجید کردند و شاید هم جناب آقا عمیدى‌نورى قانع شدند و حال این‌که ما آن روز کسر بودجه داشتیم، بودجه مملکت در مضیقه بود و حالا من نمی‌دانم چه جور قبول بکنم که یک قصرى به آن عظمت و آن آثار باستانى از راه اصلى کنار باشد، بنده مصراً از جناب آقاى وزیر راه تمنى می‌کنم اولین راهى که می‌خواهید از فارس بسازید همین راهى باشد که از مرودشت از کنار کارخانه قند که یکى از کارهاى نیکوى اعلیحضرت فقید در فارس است عبور کند، به علاوه یکى از شهرهاى آباد مثل آباده که داراى چندین هزار نفر جمعیت است و حفظ عمران و آبادى آن بر اینست که در مسیر شاهراهى واقع شده، اگر این راه از آنجا منحرف شود یک آبادى عظیمى از راه برکنار خواهد افتاد، تصور می‌کنم جناب آقای اردلان، نایب‌رئیس محترم که سال‌ها در فارس تشریف داشته‌اند و جناب آقاى فضایلى که مدتى در فارس تشریف داشته‌اند به خوبى این عرایض بنده را تصدیق می‌کنند (صحیح است) امیدوار هستم در اقداماتى که می‌فرمایند این نکات را مورد توجه قرار بدهند و آقایان نمایندگان فارس نسبت به این موضوع کمال علاقه را دارند (دولت‌آبادى ـ همه علاقه دارند) البته همه علاقه دارند ولى نمایندگان فارس هم به سهم خودشان این علاقه را دارند و اما راجع به نقشه‌هایى که تهیه شده است و جان مولم شروع کرده است البته اینها را بایستى در یک موقعى در یک فرصتى در کمیسیون راه یا در خارج مطالعه کرد و آن را که اصلح باشد و نقاط عمده‌اى را مثل کازرون و جاهاى آباد دیگرى را به هم متصل می‌سازد، آن راه را انتخاب کرد و این راه مورد مطلوب ما خواهد بود و اگر چند کیلومتر هم دورتر باشد هیچ‌اهمیتى ندارد.

نایب‌رئیس ـ آقاى وزیر راه بفرمایید.

وزیر راه (سرلشگر انصارى) ـ بنده از تذکرات بسیار سودمندى که جناب آقا صدر‌زاده فرمودند بی‌نهایت سپاسگزارم، قطعاً در آینده موقعى‌ که مسیر راه معین خواهد شد، سعى خواهد شد که احتیاجات افراد کشور تأمین بشود و کاملًا ملحوظ باشد. راجع به پل فهلیان بایستى توضیح عرض کنم که با اعزام چند هیئت به محل رسیدگى شد، روى رودخانه هیچ‌گونه مطالعات قبلى از لحاظ بالا آمدن آب در موقع طغیان نشده بود و سپرده مقاطعه‌کار در بانک ضبط شده و مورد مؤاخذه قرار گرفت و از تمام کارها در وزارت راه محروم شد و مهندسینى هم که در این کار شریک بودند شدیداً تحت تعقیب درآمدند و اقداماتى که در این دوره به عمل آمده براى این بوده است که به‌هیچ‌وجه آسیبى متوجه پل نشود، لابد به عرض جناب آقا رسانیده‌اند که ده متر پایین رفته و پایه‌ها را ترمیم کرده‌ایم که دیگر این پل همیشه براى عبور و مرور آماده باشد (صدر‌زاده ـ بسیار خوب است) راجع به اطلاعاتى که نسبت به انحراف راه از چند فرسخى شیراز رسیده است، بنده تحقیق کردم معلوم شد مهندسینى که می‌خواسته‌اند نقشه‌بردارى کنند نمى‌خواسته‌اند مزاحم مردم بشوند و بروند در باغات، از یک‌قدرى دورتر شروع کرده‌اند و این شائبه پیدا شد که راه از هفت فرسخى شیراز عبور خواهد کرد و به شیراز

+++

نخواهد رفت و بنده جداً این موضوع را تکذیب می‌کنم، به‌هیچ‌وجه در نظر نیست که شهر باعظمت شیراز در مسیر راه، در کنار راه واقع نشود و به یک قریه مربوط بشود، راجع به راه شیراز و اصفهان بایستى عرض کنم که مسیر قطعى مسیر کنونى است و همین مسیر براى مطالعه جان مولم پیشنهاد شده است و قطعاً همین راه هم ساخته خواهد شد (احسنت).

6- شور اول گزارش کمیسیون راه راجع به اجازه استخدام هشت نفر اتباع بیگانه براى راه‌آهن‏

نایب‌رئیس ـ شور اول لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به استخدام هشت نفر اتباع بیگانه که در خدمت راه‌آهن دولتى ایران هستند مطرح است، در کلیات آقاى‌ خرازى اسم نوشته‌اند بفرمایید.

خرازى ـ اگر در نظر همکاران محترم باشد روزى که شور اول لایحه استخدام یک‌نفر متخصص آمار مطرح بود، بنده از نظر اصول مخالفت کردم دلایلى هم عرض کردم، البته موضوع آمار اساس هر کارى در هر کشورى است که بخواهد کارهاى اصولى بکند، بنابراین اساس کارشان آمار است مخصوصاً در امور مربوط به اقتصاد که تجارت هم البته یک‌رشته از آنست، ما متأسفانه در کشورمان آمار نداریم و لازم هم داریم ولى یک اصلاح می‌خواهم همکاران محترم توجه کنند و آن اینست که به ایرانى باید اهمیت داد، ایرانى باید برود و در این قسمت‌ها تحصیل بکند و برگردد و مفید واقع بشود، ملاحظه بفرمایید یکى از خدمات بزرگ اعلیحضرت فقید اعزام سالى صد نفر محصل به اروپا از سال 1306 به بعد بود و الان قسمت اعظم تحصیل‌کرده‌های ما از همان‌هایى هستند که به خرج دولت و بنابر اراده مرحوم اعلیحضرت فقید رضاشاه کبیر رفتند به اروپا تحصیل کردند و امروز در این مملکت مفید واقع می‌شوند، ما چرا براى ایرانى قدر و منزلت قائل نیستیم؟ چرا نمی‌خواهیم در مملکتى که آنقدر بیکار هست و آن روز آقاى دکتر رضایى مخصوصاً تذکر دادند و همه ماها گرفتار این هستیم، هر روز آقایان نمایندگان در موقع پذیرایى یا غیرپذیرایى اشخاصى به آقایان مراجعه می‌کنند می‌خواهند یک توصیه‌اى بشود که با ماهى دویست تومان، صدوپنجاه تومان کارى پیدا کنند، اشخاصى که دیپلم کامل متوسطه دارند اظهار می‌کنند هر کارى باشد ما می‌کنیم به شرط این‌که ما یک حقوق بخور و نمیر داشته باشیم (یک نفر از نمایندگان ـ دکترهایش همین‌طور است) علت این‌که جوان‌هاى ما یک‌عده‌اى تاندانس چپ پیدا کردند، وقتى رسیدگى بفرمایید براى این بود که براى معاش روزمره خودشان معطل بودند، آقایان در ممالک دیگر اگر ببینید، اگر با کشورى قرارداد اقامت نداشته باشید به‌هیچ‌وجه اجازه نمی‌دهند اتباع یک مملکتى در آنجا ولو قهوه‌چى و واکسی کار کند، چه برسد به کارهاى دیگر که مشغول بشود. این یک اصلى است که آقایان باید توجه کنید و باید از وجود ایرانى استفاده بشود، اگر اعلیحضرت آن فکر بزرگ را نداشت، ما مثل سابق فرض بفرمایید دوتا لیسانسیه حقوق یا یک‌نفر دکتر حقوق داشتیم، الان الحمدالله در رشته‌هاى مختلف در رشته پزشکى، در رشته مهندسى، در قسمت‌هاى مختلف دیگر، ما متخصصین عالیمقام ایرانى داریم و به آنها افتخار می‌کنیم، باید به آنها کوراژ داد، بکى از همکاران محترم در سرسرا به من گفت آخر حرف ایرانى را گوش نمی‌کنند، خارجى می‌آورند که بگویند چهارتا اتومبیل بدهید، شانزده تا مترجم بدهید، سعى کنند یک بودجه مهم مستشارى درست کنند و بعد هم معلوم بشود که این آقا متخصص نبوده‌اند، آن روز عرض کردم هیچ‌وقت از خارج به ما متخصص درجه یک که نمی‌دهند، درجه 2 نمی‌دهند، درجه 3 هم نمی‌دهند، درجه 4 نمی‌دهند، حالا خوشبختانه در این لایحه‌اى‌ که وزارت راه آورده، بنده از تیمسار سرلشگر انصارى، وزیر راه آورده، بنده از تیمسار سرلشگر انصارى، وزیر راه خواهش می‌کنم به آن توجه بفرمایند، اینها را آقایان متخصص ننوشته‌اند، نوشته‌اند متصدى تعمیر تونل، متخصص تعمیرات ابنیه، فلان و به حمدالله حقوق‌هایشان هم خیلى کم است و اینها عمله عادى هستند، گیرم اینها یک موقعى در کامیساکس کار کرده‌اند حالا می‌خواهند از وجودشان استفاده بکنند، بنده باکمال جرئت اینجا عرض می‌کنم در رشته‌هاى مختلف در ممالک خارجه ایرانیانى هستند که اینها تحصیل کرده‌اند و آن ممالک از وجودشان استفاده می‌کنند، اوضاع و احوال کشور ما طوریست که ما نمی‌توانیم از وجود آنها استفاده بکنیم و آنها را جلب کنیم به بازگشت به وطن خودشان، آقایان اطلاع دارند که یکى از ایرانی‌ها متخصص اتم شده است در امریکا و با ماهى 1500 دلار و یک خانه می‌گیرد در قسمت پزشکى همین‌طور، ما آمارى نداریم، برنامه‌اى نیست که ببینیم دکترهایی که اینجا متخصص شده‌اند، پزشکان عالیمقام همه رفته‌اند در امریکا با حقوق خوب کار می‌کنند (صدر‌زاده ـ شما می‌خواهید با سیصد تومان حقوق به ولایات بفرستید نمی‌روند) همین را عرض می‌کنم باید به ایرانى اهمیت داد، اینها را جلب کرد آورد اینجا، بنده نمی‌گویم در تمام رشته‌ها متخصص داریم ولى این‌که در لوایح می‌نویسند متخصص و نمی‌دانم عالیمقام، بنده با جرئت خدمت آقایان عرض می‌کنم عالیمقام که هیچ، متوسط هم به ما نمی‌دهند، اینها یک معلومات ابتدایى دارند یعنى کسانى که در کشور خودشان وامانده هستند می‌فرستند اینجا و حقوق زیاد از ما می‌گیرند ولى خوشبختانه در لایحه‌اى که تیمسار سرلشگر انصارى، وزیر راه دادند اینها را متخصص ننوشته‌اند، خود همین تیمسار سرلشگر انصارى اگر اروپا نرفته بود و تحصیل نکرده بود، امروز یک عضو قابل استفاده نبود، چرا آقایان نمی‌خواهید از ایرانى استفاده کنید، بنده قول می‌دهم به آقاى وزیر راه همین‌هایی که از کامیساکس آورده‌اید و برخلاف قانون از هر هزار و سیصد و سى و چهار و آن تبصره 4 که می‌گوید که حتى قبل از سى‌ و چهار هم تأیید می‌کند در عوض اینها، بنده قول می‌دهم اگر هشت نفر دیپلمه متوسطه ایرانى را شش‌ماه به آلمان یا سوئیس یا انگلستان و فرانسه بفرستید، این چیزها را یاد می‌گیرند و در مملکت ما مفید واقع می‌شوند. آقایان نکته اساسى که امروز باید توجه کرد اینست که دنیا، دنیاى اقتصادى است، چه در زمان جنگ بین‌المللى اول و چه جنگ بین‌المللى دوم، جنگ سر مسایل اقتصادى بود، سر کشورگشایى نبود، دانزیک و بندر آزاد نبود، تهیه اراضى نبود، امریکا که آمد وارد جنگ بین‌المللى اول و دوم شد از این جهت بود که امریکا سه بازار عمده داشت، یکى بازار امریکاى جنوبى بود که در دست خودش بود، اروپا بود که آلمان از دستش گرفته بود، چین بود که ژاپن در اختیار داشت و براى این آمد جنگ کرد والا هیچ گوشش به این حرف بدهکار نبود که انگلیس و فرانسه با آلمان جنگ می‌کنند، ملاحظه فرمودید که در قسمت کانال سوئز آمدند تاکس تعرفه را بردند بالا و ضمناً یک قسمت از عوارض را خود مصری‌ها گرفتند، دیدید که جنگ شروع شد، تمام این دعواها در دنیا سر لحاف ملانصرالدین است، سر این‌که فلان مملکت به مملکت ما زیادتر بفروشد و کمتر بخرد، آقایان کار‌هاى اقتصادى طورى است که بنده با کمال جرئت خدمت آقایان عرض می‌کنم یک ریگ نه سنگ در یک رودخانه اگر جلوى آب را بگیرد، بنده در یک کنفرانس به آقا ثابت می‌کنم که این ریگ در اوضاع اقتصادى دنیا مؤثر می‌شود، نه اوضاع اقتصادى این مملکت، بنابراین باید توجه کنید در هر رشته‌اى دولت باید بیاید ایرانى‌ها را تشویق کند، امتحان کند، بفرستد بروند مطالعه کند و به اوضاع جدید دنیا وارد بشوندة بنده خودم تصدیق می‌کنم ما نسبت به اوضاع جدید دنیا و حتى تحصیلات در رشته‌هاى مختلف به تفاوت از ده سال تا بیست سال عقب هستیم، ولى این عقب‌ماندگى قابل جبران است، در بعضى از رشته‌ها شش‌ماه الى یک‌سال متخصص می‌شوند، البته در رشته‌هاى پزشکى و مهندس معدن و پل‌سازى ممکن است دو سال هم طول بکشد ولى وقتى آنها بروند خارجه و برگردند به درد مملکت می‌خورند و روز به روز بر بیکاره‌هاى مملکت ما افزوده نمی‌شود و بنده تقاضا دارم از استخدام متخصص خارجى که متخصص هم نیستند و بیکاره هستند جلوگیرى کنید.

نایب‌رئیس ـ آقاى مهندس فروهر

مهندس فروهر ـ بنده می‌خواستم مطالبى دنبال این مطلب به عنوان موافق با این لایحه عرض کنم، موقعى‌ که یک مملکتى امور عمرانى و ساختمانى و اقتصادى خودش را توسعه می‌دهد، استخدام متخصص فنى همیشه لازم است این را سیر ترقى ممالک نشان می‌دهد، ممالکى که خیلى مترقى‌تر از ما هستند از متخصصین یکدیگر استفاده می‌کنند بنابراین این مطلب غیر از آن مطالبى است که تذکر داده شد، مملکت ما باید دو کار بکند، یکى این‌که تا آنجایى که احتیاج دارد به متخصص فنى از آن حد بالاتر نرود، دیگر یکى این‌که متخصصینى که براى آن احتیاجات می‌آیند البته دقت بشود که یک متخصصین دست چهارم نگیرند و میزان حقوقش هم بالا نرود که بعضی‌ها هم ایراد بگیرند که چرا حقوق سنگین داده می‌شود و ضمناً دولت بایستى متوجه به این موضوع باشد که ما متخصصینى در بعضى از رشته‌ها الان کم داریم، در تمام امور فنى الان از راننده تراکتور و نجار و جوشکار و هتلیه و تمام این قسمت‌هایی که حرفه‌اى است، بنده تذکر می‌دهم به دولت که این موضوع را بیشتر توجه بکنید بایستى یک برنامه جامعى تهیه بشود براى این کار، بایستى دولت یک برنامه‌اى مثلاً پیش‌بینى ده‌ساله بکند، البته این پیش‌بینى ممکن است یک‌قدرى اشتباه دربیاید ولى یک برنامه اصولى تهیه بکند که هر وزراتخانه‌اى در حدود کادر احتیاجات خودش چقدر متخصص لازم دارد و متخصص لازم را تهیه کند، البته مدت هم می‌خواهد مثلاً براى راه‌آهن (یک‌نفر از نمایندگان ـ حسابدار ندارند) موضوع حسابدار و حسابدار قسم‌خورده مورد اطمینان که اصولاً سلامت بودن یک دستگاه اقتصادى برمی‌گردد بر بیلان مالی‌اش و اگر به بیلان مالى آن توجه نشود هیچ‌کس نمی‌داند وضع مالى این بنگاه چیست، به اصطلاح دستگاه باید آژور باشد، این است که بنده خواستم که جناب آقاى وزیر راه که از طرف دولت تشریف دارند، به دولت تذکر بدهند که یک برنامه جامعى مثلاً براى 10 استان در نظر بگیرد، نه این‌که سازمان برنامه یک کلاسى براى کار خودش درست کند و وزارت کشاورزى مثلاً یک کلاس راننده تراکتور درست کند، یک برنامه جامعى باشد و هر وزارتخانه‌اى براى خوش آن کار به‌خصوص را پیش‌بینى کند که از این مضیقه فعلى به تدریج خارج بشوند. موضوعى که بنده خواستم عرض کنم اینست که الان یک عدم توازنى بین دستگاه‌هاى دولت پیدا شده؟ دولت از زیادى کارمند می‌نالد ولى به موقعش مى‌گوید که ما کارمندى که به درد کار بخورد نداریم، یعنى متأسفانه برنامه تربیت و تحصیلى این

+++

مملکت طوری شده که یک عده کارمند پشت میزنشین تهیه می‌کند و اینها به همه همکاران محترم بنده که اینجا نشسته‌اند، به هرکدام ده، پانزده تا فشار می‌آورند که دست ما را یک‌جایى بند کنید، کمکى کنید که شغل کوچکى بگیریم، تصدیق شش دارد به پیشخدمتى می‌سازد، بنده آقایان لیسانسیه‌هایى را می‌شناسم که براى آموزگارى کاندیداتور به وزارت فرهنگ داده بودند، وزارت فرهنگ گفته بود که من براى آموزگارى لیسانسیه نمی‌گیرم، این جوان مملکت که تقصیرى ندارند، این آموزش مملکت تابه‌حال درست نبوده، در نتیجه یک عده بدبخت شده‌اند و براى روزى 5 تومان و هفت تومان با داشتن دیپلم و لیسانس می‌دوند، ولى وقتى لیسانسیه‌اى رخنه کرد آن‌وقت یواش‌یواش می‌خواهد از این جا به آنجا منتقل شود، فشار می‌آورد و هى بار دوش آقایان وزرا می‌شود، می‌گویند این صلاحیت دارد بنابراین این عدم توازن یک‌روز و دوروز رفع نمی‌گردد، این مدت می‌خواهد اگر دولت متوجه باشد، ولى اگر متوجه نباشد این به صورت حادى درمی‌آید که رفعش مشکل است، این مطلبى بود که بنده اینجا خواستم عرض کنم که یک‌عده جوان را بدبخت نکنید که بیکار بشوند و یا این‌که منحرف بشوند و تشویق به انحراف بشوند.

بنده اطلاع دارم که براى یک نجار یا راننده تراکتور یا بولدوزر و ماشین‌هایى که وزرات راه الان خریدارى کرده، هزار تومان حقوق می‌دهد ولى این شخص لایق نیست و آن دستگاه بولدوزر دویست هزار تومانى را زود خراب می‌کند، بالاخره این ثروت مملکت است و مال مملکت است باید این‌ها توجه بشوند، بنده می‌دانم که آقاى وزیر راه به این موضوعات توجه دارند و تا حدود امکانات‌شان هم کار می‌کنند ولى راجع به این یک نفر متخصص که اینجا اسم برده شده است‏، اولاً با یک حقوق‌هاى فوق‌العاده کمى که ابداً حقوق زیادى نیست و هیچ‌کدام هم تعهد ارزى ندارد، اشخاصى متخصص هم بوده‌اند ولى چون خارجى بوده‌اند مجوز از مجلس می‌خواهند (یکى از نمایندگان ـ ده‌سال خدمت کرده‌اند) بله سابقه هم داشته‌اند، مطلبى که به نظر می‌آید این است که استخدام اینها با این شرایطى که اینجا ذکر شد، بنده انصاف می‌دهم و فوق‌العاده تعجب می‌کنم که چطور یک مهندس سوییسى راضى می‌شود با حقوق ماهى هزاروچهار صد تومان بیاید، اگر براى مقاطعه‌کارى بیاید، بنده سه هزار تومان به او راهنمایى می‌کنم، بنابراین باید اینها را استخدام کرد. قبل از خاتمه عرایضم بنده خواستم عرض کنم که وزرات راه یک دستگاهى است که مثل هر دستگاهى یک ظرفیتى دارد و الان به حداکثر ظرفیتش رسیده است، بنده سابقه چندساله خدمت در وزارت راه داشته‌ام و می‌دانم با این مضیقه‌ای که از لحاظ کادر فنى و پرسنلى دارند، بیش از اندازه‌اى که ممکن است کار بکنند الان کار دارند، اینست که فشار زیادى به این دستگاه آورده می‌شود که به عقیده بنده به ضرر کلى این دستگاه تمام می‌شود و بنده مشاهداتى که کرده‌ام از طرز کار‌هاى آنجا، روز شنبه گذشته یک عده از همکاران محترم هم تشریف آوردند رفتیم به تاکستان و بنده دیدم یک کارهایى طبق نقشه و اصول و متد و باکمال دقت دارند انجام می‌دهند و بنده واقعاً وظیفه خود می‌دانم براى این‌که انصاف داده باشم، از شخص جناب وزیر راه که تمام وقت‌شان را صرف بهبود وضع‌شان می‌کنند براى تهیه مهندسین و تشویق‌شان که آن قسمتى است جداگانه که بنده پیشنهادى داده‌ام که حقوق‌شان ترمیم بشود که دست ایشان بازتر بشود که کار بکنند، از طرف دیگر تمام برنامه‌هاى مملکتى را به کار انداخته‌اند، تمام را مناقصه داده‌اند، بنده تشکر از زحمات ایشان را وظیفه خودم می‌دانم و گمان می‌کنم آقایان محترم هم اجازه بفرمایند که از پشت تریبون قدردانى از زحمات‌شان بشود (صحیح است) (پرفسور جمشید اعلم ـ راه قزوین هم درست می‌شود تا خراب نشود که درست نمی‌شود).

نایب‌رئیس ـ آقاى وزیر راه توضیحاتى دارند بفرمایید.

وزیر راه – فرمایشات جناب آقای نماینده محترم کاملاً اصولی است اگر چنانچه ما در ایران متخصص داشته باشیم و از وجودشان استفاده نکنیم قطعاً مرتکب خبط بزرگی شده‌ایم، در مورد این چند نفر کارشناس که به استخدامشان بنده باید توضیح مختصری به عرض مجلس محترم برسانم.

آقایان استحضار دارند راه‌آهن بین اندیشمک و درود یکی از سخت‌ترین راه‌های تمام عالم است که به همت اعلیحضرت فقید رضاشاه کبیر ساخته شده و بایستی آن‌طور که شایسته است از این راه‌آهن نگاه‌داری بشود بنده موقع ساختمان راه‌آهن مدت چهار سال افتخار انجام خدمت داشتم و تا اندازه‌ای متوجهم که چه اندازه نگه‌داری راه‌آهن مشکل است. یکی از نقاط حساس این راه‌آهن تونلی است که از وسط نمک می‌گذرد، این بایستی که دائماً مراقبت کرد که مبادا سرایت آب اسباب زحمت بشود و اینجا از نقاطی است که دائم باید تحت نظر قرار بگیرد و اگر خدای نخواسته غفلتی بشود ممکن است جان عده زیادی به خطر بیفتد. در موقع ساختمان یک عده از کارگران خارجی در اینجا کار کرده‌اند و به رموز کار در این منطقه آشنا شده‌اند و این نقاط حساس را کاملاً می‌شناسند. بارها تقاضا کرده‌اند که تابعیت ایران به آنها داده شود ولی چون اوراقشان مرتب نبوده تا به حال موفق نشده‌اند و اینها همه این مملکت را مثل خانه خودشان می‌دانند و به همین جهت هم ملاحظه می‌فرمایید که با یک حقوق‌های بسیار ناچیزی حاضر شده‌اند که اینجا خدمت کنند. به این جهت بنده تقاضا می‌کنم که این لایحه مورد توجه آقایان نمایندگان محترم قرار بگیرد (صحیح است) و بنده اطمینان می‌دهم در جاهایی که می‌توانم از وجود مهندسین و کارمندان ایرانی استفاده بکنم به هیچ وجه کارمند خارجی گمارده نخواهد شد یک برنامه‌ای تهیه شده است که همه ساله یک عده از کارمدان راه‌آهن برای فراگرفتن رشته‌های مختلف به ممالک اروپا بروند و با استفاده کمک‌هایی که اصل 4 ما می‌دهد یک عده به آمریکا می‌فرستیم. در سال گذشته متجاوز از سی نفر از این آقایان رفتند به مجرد این‌که کارشناس خوب برای تونل پیدا کردیم شخصی بود به نام آنتون بوگال به خدمتش خانه دادیم و این شخص را سر جای او گذاشتیم (پرفسور جمشید اعلم – چرا؟ خوب او را هم نگه‌دارید) (یک نفر از نمایندگان – پیشنهاد خرج نکنید) در هر صورت نهایت دقت نسبت به کارکنان خارجی می‌شود که در صورت بودن کارمند هم‌طراز ایرانی کاری به آقایان رجوع نشود و نظر جناب آقای خرازی از این لحاظ کاملاً تأمین است و بنده از توجه جناب آقای مهندس فروهر و فرمایشات مودت‌آمیزی که فرمودند بی‌نهایت سپاسگزارم و امیدوارم وزارت را ه بتواند بهتر از سابق وظایف خودش را انجام بدهد (احسنت).

نایب رئیس – آقای بهادری موافق هستید یا مخالف؟ ( بهادری – مخالفم) عرض کنم پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده که بعد از یک مخالف و یک موافق مذاکرات کافی باشد قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام ریاست محترم ریاست مجلس شورای ملی بعد از یک موافق و یک مخالف پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌نمایم – صدرزاده (عده‌ای از نمایندگان – موافقیم)

نایب رئیس – آقای صدرزاده توضیحی دارید؟

صدرزاده – عرض کنم که در مسائل فنی زیاد نمی‌شود احساسات را دخالت داد (صحیح است) ما اگر احتیاج به متخصص فنی داشته باشیم برای کارهای عمران و آبادی کشور و متخصص ایرانی به قدر لزوم نداشته باشیم به حکم اجبار بایستی از متخصص خارجی استفاده کرد. (خرازی - باید تربیت کرد) اما راجع به تربیت متخصص داخلی به طوری که ملاحظه می‌فرمایید در زمان اعلیحضرت فقید عده زیادی به خارج رفته‌اند و تحصیلاتی کرده‌اند که عده‌ای از آنها الان در مجلس تشریف دارند و وجود آنها برای جامعه بسیار بسیار مفید وا قع شده و الان هم عده کثیری در اروپا هستند که مشغول تحصیل می‌باشند ولی متخصص چیزی نیست که در ظرف یک روز و دو روز به دست بیاید بیست سال سی سال سابقة تحصیل لازم دارد. وقت می‌خواهد. من تحقیق کرده‌ام در رشته معدن، در تمام ایران 32 نفر فقط ما متخصص و تحصیلکرده داریم.

حالا ملاحظه کنید که با این برنامه وسیعی که ما برای مملکت داریم و برای کارهایی که تا به حال نشده با این عده کم حوائج خودمان را می‌خواهیم انجام بدهیم. بنابراین بنده از آقایان تمنی می‌کنم در اینجا منطق را هم دخالت بدهند و افرادی را که مورد احتیاج هست وزارت راه مخصوصاً جناب تیمسار که به حسن نیت ایشان همه اعتراف داریم استخدام آنها را لازم می‌دانند و صلاح می‌دانند که استخدام بشوند آقایان محترم موافقت بفرمایند و تصور می‌کنم دیگر بحثی هم در این مورد ضرور نباشد (صحیح است) (احسنت).

نایب رئیس – مخالفید آقای دکتر رضایی؟ (دکتر رضایی - بله) بفرمایید توجه داشته باشید که فقط در اطراف پیشنهاد کفایت مذاکرات باید بحث شود.

دکتر رضایی – با وجود اراداتی که به شخص جناب آقای صدرزاده دارم باید عرض کنم آنچه ایشان درباره کفایت مذاکرات فرمودند قانع‌کننده نبود و درباره لزوم استخدام این اشخاص متخصص بود اصولاً بنده با این پیشنهاد کفایت مذاکرات مخالفت می‌کنم چون به عقیده بنده بحث در کفایت مهمهترین بحثی است که در یک لایحه انجام می‌گیرد. چون هنگام بحث در کلیات است که آقایان محترم تصمیم می‌گیرند که اصولاً یک همچو لایحه‌ای لازم است یا نه؟ در این مورد بنده از آقایان نمایندگان محترم تقاضا می‌کنم اصولاً روال مجلس را بر این بکنند که در مورد لوایح بحث به اندازه کافی بشود نه این‌که یک لایحه‌ای بیاید اینجا و ما بلافاصله پس از صحبت یکی از آقایان بگوییم کفایت مذاکرات و بعد بگوییم بحث در مواد. آقایان خودشان می‌دانند که ما در این دوره فعلاً در مجلس خیلی خوب کار کرده‌ایم و در نتیجه لایحه زیاد عقب‌مانده‌ای نداریم ملاحظه بفرمایید که وقت به اندازه کافی داریم، لذا اجازه بدهید که این لوایح به اندازه کافی مورد بحث و مداقه قرار بگیرد و نه تنها نمایندگان محترم مطلع بشوند بلکه آقایان مجلس جایی است که افکار عمومی می‌تواند درباره این لوایح قضاوت کند یعنی امروز که این لایحه مطرح شد بنده که رفتم بیرون آقایانی که ذی‌علاقه هستند با بنده راجع به این قسمت بحث می‌کنند سپس بنده یک عقایدی را که نداشتم که ممکن است کسب کنم و در اینجا به آقایان تذکر بدهم، پس بنده تقاضا

+++

می‌کنم از آقایان با رأی مخالف کفایت مذاکرات این روال بحث در کلیات را در این مجلس محترم برقرار کنند (احسنت) (پرفسور جمشید اعلم – به اندازه کافی مذاکره شد دیگر.)

نایب رئیس – آقایانی که با پیشنهاد کفایت مذاکرات موافقند قیام بفرمایند (عده کمتری برخاستند) تصویب نشد. آقای بهادری به عنوان مخالف می‌توانید صحبت کنید.

بهادری – به طوری‌که همکار محترم راجع به کفایت مذاکرات فرمودند اصولاً ما نباید در تصویب لوایح تعجیل کنیم و مذاکره نکنیم و همین‌طور تصویب بشود و عملاً دیده شده است که مردم این مملکت به نظر بنده لایق‌ترین مردم هستند و در هر کاری باشند اگر مربی داشته باشند بهتر تربیت می‌شوند. خوب ما وقتی در ایران راه‌آهن نداشتیم و یکی از یادگارهای مرحوم رضاشاه این راه‌آهن سرتاسری بود که حالا انشاءالله این راه تکمیل می‌شود آن روز ما هیچ مهندس و متخصص نداشتیم خوشبختانه ما امروز برای راه‌آهن یک عده مهندس عالیمقام داریم و در این مسافرت اخیر هم که رفتیم مراغه نتیجه خدمات مهندسین ایرانی به رأی‌العین دیده شد که چه زحماتی کشیده‌اند و چه کارهایی کرده‌اند. این درست نیست که ما به هر کاری جزئی برویم دنبال متخصص خارجی البته یک چیزهایی که ما در مملکت نداریم البته باید از متخصص استفاده بکنیم ولی خیلی معذرت می‌خواهم، برای قسمت‌های کارگری دیگر ما نباید برویم از خارج هم کارگر بیاوریم. اگر روزی احتیاج داشتیم که برای راه‌آهن از قسمت‌های کارگری هم خارجی بیاوریم، حالا دیگر در مملکت ما یک عده‌ای تربیت کرده‌ایم و باید تلاش کنیم این جوان‌هایی که در مملکت تربیت می‌شوند یا می‌روند به خارج و برمی‌گردند اینها در مملکت بر سر خدمت باشند. یکی از بدبختی‌های ما این است که سالیان دراز است که همه ساله عده زیادی به عنوان تحصیل با رؤیا فرستاده می‌شوند یا خودشان می‌روند اولاً ما هیچ نوع تشکیلاتی نداریم که اینها را با یک نظم و ترتیبی و یک اصولی از طرف دولت بگوید که هر سال چقدر طبیب چقدر متخصص و چقدر مهندس لازم داریم (یکی از نمایندگان – برنامه نداریم) هرکس می‌رود آنجا لیاقت دارد و تحصیل می‌کند، کسب معلومات می‌کند و می‌آید متأسفانه در ایران کسی نیست اینجا بپرسد که شما کجا رفته‌اید، چه کرده‌اید؟ و چه ارمغانی برای مملکت آورده‌اید؟ باید سال‌ها در استامبول راه بروند تا یک شغلی پیدا کنند و بروند اندیکاتورنویس بشوند یک عده‌ای هم هستند که اصولاً رفته‌اند آنجا و تحصیل نکرده‌اند و برگشته‌اند اینها مصدر کار هستند، هیچ فرقی ندارد تحصیل‌کرده و تحصیل‌نکرده در این مملکت هیچ فرقی ندارند (صحیح است) این است که می‌روند در آمریکا و اکثراً در آنجا ترک تابعیت می‌کنند و برنمی‌گردند. بنده اطلاع دارم که متجاوز از یک سال است طبیبی از آمریکا آمده این بسیار تحصیلات عالی در اروپا و آمریکا کرد، و الان یک سال و نیم است آمده ایران کسی نپرسیده که شما چه معلوماتی دارید، این است که تصمیم گرفته برگردد و ترک تابعیت می‌کند و برود آمریکا این است که باید یک فکری کرد برای مهندسین و آن کسانی که می‌روند تحصیل می‌کنند و به ایران می‌آیند ارزشی برای اینها قائل شوید و اینها را نگه‌داری کنید و اما راجع به این چند نفر متخصصی که تیمسار وزیر را ه فرمودند خوشبختانه بنده هم عضویت کمیسیون راه را دارم در آنجا در این قسمت مذاکره شد و تیمسار سرلشکر وزیر راه، وعده کردند که برای آخرین بار این لایحه را می‌دهند به مجلس و با آنها هم شرط خواهد شد که بعد از این یا باید تابعیت ایران را قبول کنند و یا این‌که از مملکت خارج شوند و بروند و جای آنها یک عده از مهندسینی که در مملکت تربیت شده‌اند گمارده شوند و اصولاً برای این قسمت از مهندسین من از جناب آقای وزیر راه خواهش می‌کنم یک توجهی بفرمایند، اکثر این آقایان مهندسین ما 640 تومان حقوق رتبه 9 را می‌گیرند با 640 تومان یک کارمند یا یک مهندس نمی‌تواند زندگی کند. این حداقل سیصد تومان باید کرایه‌خانه بدهد این است که اکثراً این آقایان خدمت دولت را ترک کرده‌اند و می‌روند دنبال مقاطعه‌کاری الان کار وزارت راه از لحاظ مهندسین خیلی ضعیف است و نمی‌توانند مهندس داشته باشند باید برای این به نظر بنده حداکثر فکر را بکنند که به این مهندسین کمکی بشود، کمک معاش بدهند که اینها بتوانند در خدمت وزارت راه بمانند و ضمناً بنده یک توضیحی که می‌خواستم به آقای وزیر راه عرض کنم این است که حقیقتش این است که مردم این مملکت مالیات می‌دهند و ما وظیفه داریم، یکی از وظایف نمایندگان مجلس شورای ملی نظارت در دخل و خرج مملکت است مطابق قانون اساسی، این مردمی که در این مملکت مالیات می‌دهند، توقع دارند اینها خرج این مملکت را می‌دهند. از نفت آمده‌اند یک مبلغی می‌گیرند برای اسفالت راه، اولاً یک قسمت از این پول را وزارت دارایی نمی‌دهد این خودش یک موضوعی است که بارها صحبت شده و آقای وزیر دارایی قول داده‌اند که پول را بدهند (پروفسور اعلم – عذرشان چیست؟) وزارت دارایی نمی‌دهد تقسیم می‌کند، یک قسمت را می‌دهد به وزارت راه و یک قسمت را نمی‌دهد (مهندس اردبیلی – مال عوارض بنزین را هم نمی‌دهد) مثل سایر کارها و تازه این عوارض که گرفته شده در این چند سال چیزی که ما دیدیم یکی راه قزوین و راه قم و یکی هم راه بستان‌آباد تبریز است (مهندس اردبیلی – مال بستان‌آباد تبریز را خورده‌اند.) موضوع راه بستان‌آباد تبریز به آقای وزیر راه هم گفته شده، قبل از دوران وزارت ایشان چهار میلیون تومان همین‌طور خورده شده، در عرض 6 ماه آثاری از این اسفالت باقی نمانده و آمده‌اند تمام سیتواسیون‌های این کار را گرفته‌ان و صدی ده هم که برای حسن انجام کار داده بودند با وجود مخالفت وزارت راه و سازمان برنامه آن پول هم گرفته شده و در عرض شش ماه این اسفالت به کلی از بین رفته (ثقة‌الاسلامی – مقاطعه‌کارش کی بوده؟ مقاطعه‌کارش را باید تعقیب کرد) و حالا اگر تشریف ببرید به تبریز ملاحظه خواهید فرمود از بستان‌آباد به تبریز غیر از دست‌انداز چیز دیگری نیست. این است که من جداً خواستارم راجع به این قسمت رسیدگی بشود و دستگاه‌هایی که تعلل کرده‌اند یا از مأمورین یا مقاطعه‌کاران اینها را تحت تعقیب قرار بدهید، این انصاف نیست که پول مملکت از بین برود و به علاوه وقتی یک مقاطعه‌کاری خیانت کرده دیگر دوباره چرا به او کنترات می‌دهید؟ اینها را باید محروم کرد و آگهی کرد و گفت که اینها خیانت کرده‌اند (ثقة‌الاسلامی – اینها ترقی کرده‌اند) نباید به اینها در مملکت کار مقاطعه داده بشود، من امیدوارم با علاقه‌ای که تیمسار سرلشکر انصاری دارند این تذکرات بنده را  توجه بفرمایند یک ترتیبی برای این کارها که مورد علاقه نمایندگان محترم است بدهند (صحیح است).

نایب رئیس – آقای مخبر توضیحاتی دارند، آقای دکتر رضایی به عنوان موافق یا مخالف؟ (دکتر رضایی – موافق) آقای مخبر بفرمایید.

مخبر کمیسیون راه (مهندس هدایت) - بنده به عنوان مخبر کمیسیون توضیحاتی حضور آقایان عرض می‌کنم و با وجودی که نسبت به مطالب اصولی که آقایان فرمودند کمک به مهندسین ایرانی، تشویق مهندسین ایرانی، بالابردن حقوق مهندسین ایرانی نهایت موافقت را دارم. (دکتر راجی – آقای مهندس، اینها چند سال است در ایران هستند؟) متجاوز از ده، دوازده سال است که اینها در ایران هستند (دکتر راجی – بیست سال نیست؟) شاید هم باشد، (مهندس جفرودى‌ - اینها معلوماتشان تازه است؟) آقایان توجه بفرمایند که یک نکته اساسی که در کمیسیون راه هم صحبت شد آقای وزیر راه هم وعده فرمودند این بود که از اول سال 1336 به خدمت این اشخاص خاتمه بدهند. اینها مهندس نیستند (یکی از نمایندگان – بالاتر از مهندس هستند) آقا، یکیش مهندس است بقیه یک عده متخصص هستند (دکتر و وکیل – سرکارگر هستند) که اینها در طول زمان بسته به این است که چطور توضیح بفرمایید بهر حال در کار خودشان وارد هستند (دکتر وکیل - بفرمایید سرکارگرند متخصص نفرمایید) سرکارگرانی هستند که در کار خودشان واردند و در ضمن کار هم دیده‌اند و تجربه هم آموخته‌اند و برای این کار هم مورد لزوم هستند و بالخصوص این لایحه، لایحه‌ایست که تقریباً مجوز پرداخت است برای این‌که تا آخر سال چهار ماه بیشتر نداریم و این لایحه هم برای تا آخر سال 1335 است، راه‌آهن هم به این اشخاص احتیاج داشته است بنده هم به آقایان اطمینان می‌دهم که هیچ مهندس ایرانی حاضر نیست برود در ناحیه لرستان با ششصد و بیست و نه تومان و دو قران زندگی بکند (صحیح است) الحمدالله به قدری کارهای عمرانی توسعه پیدا کرده که تمام مهندسین ایرانی مشغول کار هستند و الان وزارت راه دودستی آن عده لازم را چسبیده است برای این‌که آنها نروند والا آنها هم از وزارت راه رفته بودند، بنده با مطالب اصولی که آقایان فرمودند موافقم ولی این لایحه مربوط به آن مطالب نیست بالخصوص که مدت استخدام اینها رو به پایان است استدعا می‌کنم تا آخر سال موافقت بفرمایید و از اول سال آینده با برنامه‌هایی که آقای وزیر راه برای این کار در نظر گرفته‌اند اشخاص ایرانی به جای آنها برقرار خواهند شد (یکی از نمایندگان – با تابعیت ایرانی را قبول کنند) یا تابعیتشان تمام می‌شود.

نایب رئیس – آقای دکتر رضایی

دکتر رضایی – بنده به عنوان موافق با این لایحه نام‌نویسی کرده‌ام، چون عقیده من بر این است که هر آینه ما به وجود این متخصصین در حال حاضر احتیاج داشته باشیم ما مجبور هستیم و لازم است که با گذشتن این لایحه موافقت کنیم اما برای بنده یک سؤال پیش آمده است که متأسفانه تاکنون جناب آقای وزیر راه نتوانسته‌اند جواب قانع‌کننده‌ای به این سؤال بدهند بنده از مرحمت جنابعالی که فرمودید تا آنجایی که میسر باشد جوانان و متخصصین ایرانی را استخدام خواهید کرد خیلی متشکر هستم ولی سؤال بنده این است که برای استخدام این متخصصین آیا اقدامی شده است که شما استفسار بفرمایید تجسس بکنید که آیا مهندس‌پرانی متخصص ایرانی که به جای این آقایان بتوانند انجام وظیفه بکنند وجود دارند یا خیر؟ اگر هر آینه یک چنین اقداماتی شده است و پی برده‌اید که از ایرانی‌ها کسی نیست که بتواند کار اینها را انجام بدهد بنده قانع هستم و با تصویب این لایحه صد در صد موافقم ولی هر آینه این تجسس را نفرموده‌اید

+++

ملاحظه بفرمایید که موافقت با این لایحه قدری مشکل خواهد بود یک تذکر هم اضافه می‌کنم هر آینه این کار را کرده‌اید محض رضای خدا هم شده است برای دو سال آتیه این را در نظر داشته باشید که وقتی مدت استخدام این آقایان تمام شد به فکر این امر بیفتید و در مقام تجسس بربیایید شاید لااقل در دو سال آینده ما بتوانیم متخصص ایرانی برای این کار پیدا کنیم یک تذکر اضافی دیگری که دارم این است که این آقایان غالبشان مهندس نیستند و بنده باید به آقای مهندس هدایت عرض کنم که حقوق ششصد و بیست و نه تومان و دو قران که فرمودید به هیچ وجه برای مهندس نیست، ممکن است مهندس ایرانی حاضر نشود که با 629 تومان برود کار کند ولی بنده به شما قول می‌دهم که یک کسی که ایرانی باشد با همین پایه معلومات حاضر خواهد بود برود و کار کند، به هر صورت بنده پیشنهاد می‌کنم جناب آقای وزیر راه شما سعی بکنید در این مدتی که اینها کار می‌کنند یک عده اشخاص ایرانی تربیت بکنید زیردست اینها کار بکنند تا دو سال دیگر آنها بتوانند جای این آقایان را بگیرند (مهندس اردبیلی - سه ماه دیگر بیشتر از خدمت آنها نمانده است)

نایب رئیس - آقای وزیر راه بفرمایید.

وزیر راه - راجع به سؤالی که جناب آقای دکتر رضایی نماینده محترم فرمودند بنده بایستی اطمینان بدهم که در مورد کار فرد فرد این آقایان تحقیق شده است و اطمینان حاصل شده است که در حال حاضر ما کسی را نداریم که برای این کار به خصوص بگذاریم من‌ باب مثال چند نفر از این آقایان کارهایی که دارند توضیح عرض می‌کنم، یکی از اینها مسئول تعمیر ریل بین اندیمشک و درود است، به طوری که اطلاع دارید ریل‌های راه‌آهن آنجا در نتیجه حمل و نقل فوق‌العاده زیاد به کلی فرسوده شده و در روز ما تا دوازده شکستگی ریل داشتیم و هر شکستگی ریل ممکن است که باعث خارج شدن یک قطار مسافری از خط بشود یعنی تلف شدن عده کثیری از افراد این کشور یا برگشتن مواد سوختی که از جنوب حمل می‌شود و ایجاد حریق و سوانح فوق‌العاده بزرگ بکند یک چند نفر از اینها مسئول تعمیر پل‌های بزرگ بین اندیمشک و درود هستند که از مهمترین ابنیه کشور محسوب می‌شود و متأسفانه آنچه تا به حال تجسس کرده‌ایم اشخاصی را پیدا نکردیم که برای این کار بگماریم، یک عده‌ای را به خارجه فرستاده‌ایم و یک عده‌ای هستند امیدوارم که در سال 1346 نظر آقایان نمایندگان محترم کاملاً تأمین بشود (نمایندگان - انشاءالله).

نایب رئیس – چون دیگر مخالفی نام‌نویسی نکرده است از این جهت بایستی وارد ماده واحده بشویم بنابراین اعلام رأی می‌شود وقتی عده کافی شد رأی می‌گیریم به ورود در ماده رأی می‌گیریم به ورود در ماده واحده آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده واحده عیناً قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

ماده واحده – وزارت راه مجاز است هشت نفر کارمندان اتباع بیگانه که در خدمت راه‌آهن دولتی ایران هستند و ادامه خدمت آنها نظر به سوابق ممتد و تجربه‌ای که در نقاط کوهستانی شمال و لرستان دارند مورد نیاز مبرم راه‌آهن می‌باشد برای مدت دو سال از اول سال 34 لغایت اسفندماه 1335 استخدام و پیمان‌نامه استخدامی آنان را با حقوق و شرایط زیر مبادله نماید.

1- آقای مهندس کرتیپ کریستن تبعه سوئیس متخصص تعمیرات تونل‌ها در ناحیه لرستان به طور پیمانی با حقوق ماهانه 14520 ریال بدون ارز

2- آقای لازارچا کوناس تبعه یونان کارشناس خط در اداره خط و ابنیه راه‌آهن به طور پیمانی با حقوق ماهانه 7986 ریال بدون ارز

3- آقای اندریا پلیچچ تبعه یوگسلاوی متخصص کارهای ساختمانی و حفاظتی در راه‌آهن به طور پیمانی با حقوق ماهانه 6600 ریال بدون ارز

4- آقای پتکر ایلویچ تبعه یوگسلاوی متخصص کارهای ساختمانی و حفاظتی در ناحیه شمال به طور پیمانی با حقوق ماهانه 6292 ریال بدون ارز

5- آقای آنتون کچویچ تبعه یوگسلاوی متخصص کارهای ساختمانی و حفاظتی در ناحیه شمال به طور پیمانی با حقوق ماهانه 5500 ریال بدون ارز

6- آقای زکی ازرول تبعه ترکیه متخصص نگاهداری خطوط و ابنیه بندر شاهپور به طور پیمانی با حقوق ماهانه 8318 ریال بدون ارز

7- آقای جینواسپرتی تبعه ایتالیا متخصص کارهای ساختمانی در ناحیه لرستان به طور پیمانی با حقوق ماهانه 5720 ریال بدون ارز

8- آقای امتون بوکال تبعه اطریش متخصص کارهای ساختمانی در ناحیه لرستان به طور روزمزد دستمز روزانه 300 ریال به طور مقطوع بدون ارز

تبصره 1– مستخدمین پیمانی مذکور در این لایحه در مقابل یازده ماه خدمت حق یک ماه مرخصی با استفاده از حقوق و در صورت بیماری وکالت برطبق مقررات مربوطه حق استفاده از یک ماه استراحت با استفاده از حقوق خواهند داشت.

تبصره 2– در صورت اشتغال در نقاط خارج و بد آب و هوا حق استفاده از فوق‌العاده بدی آب و هوا و خارج از مرکز و همچنین در صورت ارجاع مأموریت اداری حق استفاده از فوق‌العاده اعاشه مطابق مقررات آئین‌نامه مزایا برای نامبردگان محفوظ است.

تبصره 3- استخدام کارشناسان مذکور برای مدتی که قبل از سال 34 طبق اختیارات حاصله مشغول خدمت بوده‌اند تأیید می‌شود.

تبصره 4- پیمان استخدامی کارشناسان مذکور با رعایت قانون مصوب عقرب 1301 مبادله می‌گردد و در صورت مداخله در امور سیاسی و اجتماعی بدون هیچ‌گونه حقی پیمان آنان لغو خواهد شد.

مخبر کمیسیون راه - مهندس هدایت گزارش از کمیسیون بودجه

به مجلس شورای ملی

کمیسیون بودجه در جلسه 16 آبان ماه 1335 با حضور نماینده دولت به لایحه شماره 3573 ارسالی از مجلس سنا و گزارش کمیسیون راه راجع به استخدام هشت نفر اتباع بیگانه از خدمت راه‌آهن دولتی ایران رسیدگی و عین مواد پیشنهادی را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون بودجه – محمدعلی مسعودی

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شورای ملی

کمیسیون امور خارجه در جلسه ششم آذرماه 1335 با حضور نماینده دولت لایحه ارسالی از مجلس سنا به شماره 3573 راجع به استخدام هشت نفر اتباع بیگانه در خدمت راه‌آهن دولتی ایران را با توجه به گزارشات کمیسیون‌های راه و بودجه رسیدگی و عین مواد پیشنهادی را تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون امور خارجه - غلامحسین بوربور

نایب رئیس - آقای مهندس جفرودی مخالف هستید؟

مهندس جفرودی - بله

نایب رئیس - بفرمایید.

مهندس جفرودی - وقتی نماینده‌ای پشت تریبون می‌آید با مطلبی موافقت یا مخالفت می‌‌کند قاعدتاً مرادش نباید این باشد که با شخص وزیر مخالفت یا موافقت بکند (یکی از نمایندگان – مصالح مملکت است) قاعده نیست این تذکر را خواستم از نظر حیثیت مجلس بدهم علت مخالفت بنده چند تذکر است که به عرض می‌رسانم قضاوتش همیشه به عهده آقایان محترم است بنده تردید ندارم که این آقایانی که بیش از یک سال و نیم برای وزارت راه کار کرده‌اند بیش از یک سال و نیم ضمن این لایحه کار کرده‌اند در این چهار ماه که از دوره خدمتشان باقی می‌ماند اگر مجلس تصویب بکند باید حقوقشان را بگیرند و اگر مجلس این لایحه را برای استخدام این آقایان در مدت دو سال تصویب نکند یک گرفتاری برای وزارت راه پیش خواهد آمد. همان‌طوری که در متن لایحه هست ملاحظه می‌فرمایید اینها اغلب کسانی هستند که عنوان مهندس ندارند در کار خودشان تخصص دارند اینجا قطعاً آقایان نمایندگان محترم مجلس متخصصینی هستند که بیش از 15 سال است که برای وزارت راه همین کارها را انجام می‌دهند، آن روز جناب آقای وزیر راه در اینجا مطالبی در مورد آقای حامی فرمودند که باعث تأثیر شدید روی یک ایرانی شد و چون اینجا موردی پیدا نشد بنده به عرض خود ایشان می‌رسانم، آن روز فرمودند که معلومات آقای مهندس حامی کهنه شده است، صورت مجلس مجلس شاهد است، اینها 15 سال است در ایران کار می‌کنند بنده از جناب ایشان سؤال می‌کنم آیا اینها هیچ‌وقت به خارج ایران برگشته‌اند که معلوماتشان را تازه کنند؟ بله آقای مهندس حامی همان‌طوری که خود جناب آقای وزیر راه فرمودند یکی از مهندسین بسیار مطلع کشور ایران هستند (صحیح است) و خدمات ذیقیمتی به وزارت راه کرده‌اند (صحیح است) بنده به خصوصیات اخلاقی ایشان و مخصوصاً طرز معاشرت ایشان کاری ندارم ولی جای تردید نیست که ایشان مایه افتخار طبقه مهندس این کشور هستند (صحیح است) اما از نظر استحضار مجلس باید عرض کنم که تهیه پرونده، تهیه نقشه که طبق آن باید یک کار فنی انجام بشود به هیچ‌وجه در هیچ جای دنیا به عهده معاون وزارتخانه نیست، پرونده و نقشه همیشه باید به دست یک دفتر فنی وابسته به یک دستگاه وزارتی تعیین بشود که آن دفتر فنی در آن کار تخصص دارد، معاون یک وزارتخانه یا وزیر وزارتخانه نباید تخصص فنی در کار داشته باشد بنابراین نباید تخصص فنی در کار داشته باشد این در هیچ جای دنیا معمول نیست (یکی از نمایندگان – اگر داشته باشد بهتر است) البته بهتر است، اما در عرض این 15 سالی که این آقایان در اینجا بوده‌اند یک سؤال بنده این است که آیا وزارت راه و دولت‌های وقت نتوانسته‌اند اشخاصی نظیر اینها را زیر دست همین‌ها تربیت بکنند؟ (خرازی – احسنت آقای مهندس) آیا اگر واقعاً نظری هست که همیشه مخصوصاً در این قبیل امور کسانی را از خارج بیاوریم و بنده چون به علت حرفه‌ام وارد هستم که بسیارند مردان فنی و مهندسین که هم‌اکنون در دستگاه دولت و به خصوص در وزارت راه بیکار و منتظر ارجاع کاری هستند، آیا در میان اطباء کسی پیدا نمی‌شد که جانشین مرحوم دکتر اشمیت یا اشمات در

+++

بهداری وزارت راه بشود؟ که یک طبیب دیگری استخدام شده است؟ (مهندس اردبیلی – آقای بهادری گفتند، طبیب عالی‌مقام ایرانی دوباره برمی‌گردد به امریکا ایرانی هم هست) البته بنده نمی‌توانم این حقیقت را اینجا نگویم که در ممالک مترقی مبادله دانشمند و اهل فن معمول است ولی به صورت مبادله نه به این صورت (صحیح است) بنابراین این مخالفت بنده آقایان ملاحظه فرمودند روی همین است و بنده به این لایحه رأی خواهم داد برای این‌که هیچ‌وقت مایل نیستم که بعد از یک سال و نیم عده‌ای که برای دستگاه ایرانی کار کرده‌اند مخصوصاً که خارجی هستند مجوزی برای پرداخت حقوق آنها نباشد و گرفتاری برای یک وزارتخانه‌ای تهیه بشود، اما از لحاظ آینده این عرایض را کردم امیدوارم مورد توجه تیمسار سرلشکر انصاری و دولت جناب آقای علاء واقع شود (احسنت، احسنت).

نایب رئیس – آقای بوربور، عده دیگری از آقایان هم نام نویسی کرده‌اند ولی بنده آقایان را مستحضر می‌دارم که شور اول است و ممکن است مطالب خودشان را ضمن پیشنهادها بیان کنند که مؤثر هم باشد (صحیح است) آقای بوربور

بوربور – عرض کنم آقایان محترم باید توجه داشته باشند که برای اداره کردن یک دستگاه فنی فقط مهندسین عالی‌مقام کافی نیستند همان‌طوری که در یک ارتش سپهبد و سرلشکر لازم است سرهنگ و سرگرد و سروان و سرباز هم لازم است (یکی از نمایندگان – گروهبان هم لازم است) گروهبان هم لازم است برای اداره کردن راه هم البته اول یک مهندس عالی‌مقام لازم است که در رأس کار بگذارند، بعد از آن بایستی صدتا مهندس دیگر، کارمندان دیگر با معلومات متفاوت زیر دست او باشند بعد سرمکانیسین، سرکارگر و خلاصه از لحاظ معلومات اینها باید درجات مختلفی داشته باشند که بتوانند آن کار را واقعاً به نحو مطلوب انجام بدهند می‌خواهم عرض کنم که در این مدت متأسفانه آن اهتمامی که شده برای تهیه مهندس برای طبقات پایین‌ترش نشده یا از حیث سرکارگر و از حیث مکانیسین از حیث اشخاصی که بنای درجه یک باشند، آهنگر درجه یک باشند جدیتی نشده و از این حیث واقعاً حقیر هستیم و این اشخاصی که اینجا ملاحظه فرمودید اینها هیچ‌کدام مهندس درجه یک نیستند، اینها اشخاصی هستند که سرکارگر خوبی هستند متخصص هستند در تعمیر تونل یا متخصص در نگهداری راه و عوض کردن ریل و مخصوصاً متأسفانه چون طبقات کارگر ما مدارس حرفه‌ای ندیده‌اند در انجام وظایف‌شان آن اندازه که باید توجه ندارند و واقعاً از لحاظ حسن انجام وظیفه غالب آنها قابل اعتماد نیستند یعنی حس نمی‌کنند که چه خطری دارد اگر راه‌آهن از روی یک ریلی که ترک برداشته برود یا یک دیواری که فرض بفرمایید سه متر باید پی‌کنی بشود دو متر و نیم پی‌کنی بشود این چه خطراتی دارد، کارگرهای ما چون در مدارس حرفه‌ای تربیت نشده‌اند توجه به این نکات ندارند و این عده‌ای که آقای وزیر راه پیشنهاد کرده‌اند از آن جور هستند، اینها مهندس عالی‌مقام نیستند که در این مدت کار کرده‌اند، از جهت اخلاقی بنده فکر می‌کنم که ده، پانزده سال در وزارت راه کار کرده‌اند و حالا هم توقع زیادی ندارند و با حقوقی معادل دیگران حاضرند کار کنند بنابراین استدعا می‌کنم موافقت بفرمایید این کار زودتر بگذرد.

نایب رئیس – پیشنهاد کفایت مذاکرات در ماده واحده شده است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام ریاست محترم مجلس شورای ملی پیشنهاد کفایت مذاکرات در ماده واحده می‌نماید – فضائلی.

نائب رئیس – آقای فضائلی توضیحی باید بفرمایید.

فضائلی – چون این ماده واحده است و در واقع وقتی در ماده واحده صحبت می‌شود همان تکرار مطالبی است که در کلیات صحبت شده است وضع ماده واحده طوریست که غیر از همان کلیات چیز دیگری نیست از این جهت به نظر بنده مطالب مکرر می‌شود و جا دارد که استدعا کنم موافقت بفرمایید به کفایت مذاکرات رأی داده شود.

نایب رئیس – آقای دکتر دادفر مخالفید؟ (دکتر دادفر – بله) بفرمایید.

دکتر دادفر – بنده در کلیات لایحه یک سؤالی فقط داشتم و منظورم از مخالفت با کفایت مذاکرات هم برای روشن شدن این سؤال بود، بنده دو تذکر اصولی می‌خواستم بدهم یکی این‌که این لایحه با وجود این‌که لایحه استخدامی است به کمیسیون استخدام نرفته، این البته تذکر آئین‌نامه‌ای است و دومین تذکر بنده این است که تمام مطالب اینجا مطرح شده است جز اینکه اینجا نوشته است که اینها برای مدت دو سال از اول سال 1334 لغایت 1335 استخدام می‌شوند بنده نمی‌فهمم که چطور شده، با چه مجوزی اینها تا به حال در خدمت دولت بوده‌اند و به چه مناسبت وزارتخانه‌ها و آنهایی که مسئول اجرای قوانین هستند به این قوانین وقعی نگذاشته‌اند این به عقیده بنده جرم است که یک سال و نیم خدمت کرده حقوق نگرفته حالا ما بیاییم برای از اول سال 34 استخدام بکنیم شاید علت و مجوز موجبی داشته باشد که بنده نمی‌دانم، خواستم ضمن این بحث جناب آقای وزیر راه یا آقای مخبر کمیسیون با توضیحاتش روشن بفرمایند.

نایب رئیس – به کفایت مذاکرات در ماده واحده رأی می‌گیریم آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام کردند) تصویب شد پیشنهادات قرائت می‌شود چون شور اول است بدون گفتگو و مباحثه پیشنهادات ارجاع می‌شود به کمیسیون (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم که تبصره زیر به ماده واحده علاوه شود، تبصره دولت در ظرف مدت شش ماه مطالعات راجع به امور فنی که در دست اقدام می‌باشد در آتیه شروع خواهد شد برای تکمیل به مجلس پیشنهاد نماید که کارها  به ایرانیان واگذار گردد.

خرازی

نایب رئیس – دیگر پیشنهادی نیست، پیشنهاد دیگری اکنون رسید که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

تبصره – دولت مکلف است اعتبار احداث راه‌هایی را که نقشه‌برداری آنها تکمیل و تصویب گردیده است در بودجه سال 1346 پایدار سازد. فخر طباطبایی (چند نفر از نمایندگان – وارد نیست)

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه

نایب رئیس – می‌رود به کمیسیون، به هر حال ماده واحده با پیشنهاد‌های واصله به کمیسیون ارجاع می‌شود، امروز انتخاب 20 نفر از 45 نفر برای عضویت دیوان محاسبات که از وظایف خاصه مجلس است. قرار شد به عمل بیاید چون بعضی از آقایان گفتند انتخاب سی‌نفر وقت زیادی لازم دارد و به علاوه مطالعات زیادتری باید بشود بنابراین به جلسه آینده موکول می‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه دستور انتخاب اعضای دیوان محاسبات

(مجلس ربع ساعت بعدازظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شورای ملی - عماد تربتی

+++

سؤالات

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملی مستدعی است مقرر فرمایند به جناب آقای وزیر کشاورزی ابلاغ نمایند که برای جواب به سؤالات زیر در مجلس شورای ملی حضور به هم رسانند.

1- با وجودی که در برنامه عمران بلوچستان ساختمان سد باموکلات پیش‌بینی و می‌بایستی تاکنون اقدام می‌گردید به چه علت در مورد این موضوع اساسی و حیاتی اقدامی به عمل نیامد و بالاخره چه موقع جامه عمل خواهد پوشید.

2- آیا اطلاع دارند کف رودخانه کاچو که جلگه وسیع حاصلخیز دشتیاری را باید مشروب نماید شروع به پایین نشستن نموده و در صورتی که هرچه زودتر اقدام به جلوگیری آن نگردد جلگه دشتیاری هم به سرنوشت جلگه باهوکلات دچار و در نتیجه چه زیانی به کشور وارد خواهد آمد.

3- آیا اطلاع دارند بنگاه آبیاری برای آبیاری منطقه باهوکلات و چاه‌بهار چه مطالعاتی به عمل آورده تا اهالی متواری آن منطقه وسیع حاصلخیز بتوانند مجدداً به محل‌های آباء و اجدادی خود معاودت نمایند.

4- آیا اطلاع دارند سد بمپور که بند انحرافی برای استفاده حق آب از رودخانه بمپور فقط برای هشت قریه خالصه است چه مبلغ گزافی آن هم به طور ناقص ساخته شده و در صورتی که نواقص آن مرتفع نگردد ارزش تصوری آن هم عاید نخواهد گردید.

سرلشکر کیکاوسی

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملی

خواهشمند است امر مقرر فرمایند جناب آقای وزیر بازرگانی برای پاسخ به جواب زیر در مجلس شورای ملی حضور به هم رسانند.

1- آیا اداره تثبیت قیمت‌ها در تثبیت قیمت و اتومبیل، کامیون یدکی آنها اقدامی کرده یا خیر

2- علت این‌که اتومبیل‌ها با قیمت‌های سرسام‌آوری فروش می‌رود و نیز اسباب یدکی احتکار می‌شود و به قیمت فوق‌العاده گران در دسترس صاحبان کامیون و ماشین‌ سواری قرار می‌گیرد چیست؟

3- و شرکت‌های اتومبیل به چه علت قیمت فروش اتومبیل و کامیون را طبق دلخواه تغییر داده و می‌فروشند.

با تقدیم احترامات فائقه. پرفسور جمشید اعلم

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملی

تقاضا دارم ظرف مدتی که در آئین‌نامه مجلس مقرر است جناب آقای وزیر دادگستری جواب سؤال زیر را بیان فرمایند.

سؤال – از تاریخ تصویب لایحه قانونی اختیارات تاکنون چه اصلاحاتی در قوانین دادگستری که مؤثر در تسریع محاکمات باشد به عمل آمده است. فخر طباطبایی

ریاست محترم مجلس شورای ملی

مستدعی است به جناب آقای وزیر کشور ابلاغ فرمایید که برای جواب سؤال ذیل در مجلس شورای ملی حاضر شوند.

1- خواهشمند است معلوم فرمایند طبق کدام قانون بنگاه برق از مشترکین جدید وام‌هایی به مبالغ مختلف که اقل آن ده هزار ریال است دریافت می‌نماید.

2- وضع برق تهران چه موقع از صورت فعلی خارج می‌شود و چرا تاکنون کارخانه‌های خریداری از الستوم و وستینگهاوس را که دو سال قبل خریداری شده مورد استفاده قرار نمی‌دهند و باز برنامه خاموشی اجرا می‌شود. دکتر مشیر فاطمی

ریاست محترم مجلس شورای ملی

مستدعی است به جناب آقای وزیر پست و تلگراف و تلفن ابلاغ فرمایید که جواب سؤال ذیل در مجلس شورای ملی حاضر شوند.

1- خواهشمند است معلوم فرمایند شرکت تلفن به موجب چه مجوز قانونی از مشترکین جدید بین ده و بیست هزار ریال وام مطالبه می‌نماید.

2- بالاخره در چه تاریخی در شهرستان اصفهان تلفن‌های جدید به کار خواهد افتاد.

3- برای توسعه و کابل‌کشی شهر تهران چه اقدامی فرموده‌اند. دکتر مشیر فاطمی مقام محترم ریاست مجلس شورای ملی

متمنی است به دولت ابلاغ فرمایند جواب سؤال ذیل داده شود.

اقدامات سازمان برنامه را در مورد ساختن سد بر روی رود هراز و نمارستاق خواهشمند است توضیح دهند. ارسلان خلعتبری

ریاست معظم مجلس شورای ملی

استدعا دارد مقرر فرمایید جناب آقای وزیر کشور در مجلس شورای ملی حضور یافته و به سؤال زیر پاسخ دهند.

1- علت اجرای برنامه خاموشی در تهران به میزان دو الی سه شب در هفته چیست.

2- شایعه خرابی موتورهای شرکت برق بر اثر استعمال نفت قم صحیح است یا نه و اگر صحیح است مسئول این امر چه کسانی هستند.

3- کار خرید و نصب موتور برق 10 و 50 هزار کیلو واتی در چه مرحله‌ایست.

با تقدیم احترام – دکتر دادفر

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملی

مستدعی است مقرر فرمایند به وزارت کشاورزی اطلاع داده شود برای پاسخ به سؤالات زیر حاضر شوند.

با توجه به نامه مورخه 22/2/32 این جانب مبنی بر تبیین و تشریح وضعیت کشاورزی منطقه پهناور بلوچستان و طریق اصلاح آن که به وزارت کشاورزی پیشنهاد شده اکنون که در برنامه دوم هفت ساله سازمان برنامه اعتباراتی برای کشاورزی بلوچستان منظور گردید.

2- آیا وزارت کشاورزی برای عمران کشاورزی بلوچستان طبق اعتباراتی که در بوجه سازمان برنامه درنظر گرفته شده سازمان و برنامه‌ای تدوین نموده یا خیر اگر تدوین نگردیده علت چیست؟

3- در سال 1335 که 8 ما از آن می‌گذرد و مبلغ 8 میلیون ریال از طرف سازمان برنامه برای عمران و کشاورزی بلوچستان اعتبار واگذار گردید. برنامه‌ای در دست رئیس کشاورزی مشاهده شد که اجزا و انجام آن بیشتر جنبه تفننی دارد تا برنامه عمرانی کشاورزی در هر صورت آیا اطلاع دارند از اعتبار فوق تاکنون چه مبلغ و در کدام محل از بلوچستان به  مصرف رسیده است؟  

کیکاوسی

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملی

خواهشمند است به جناب آقای وزیر دارایی و جناب آقای وزیر بازرگانی اطلاع دهند برای جواب زیر در مجلس محترم حاضر شوند.

بعد از مبارزه با فساد در سرلوحه برنامه دولت توجه به اقتصادیات و پایین آوردن هزینه زندگی و رفاهیت مردم است. در ظرف بیش از بیست ماهی که دولت بدون مانع به کارهای کشور مسلط است و با توجه به تأکیدات مکرر ذات مبارک شاهنشاه در توجه کامل به امور اقتصادی و رفاه مردم با کمال تأسف به موجب اطلاعاتی که به اینجانب رسیده اقتصادیات کشور رو به انحطاط سطح زندگی گرانتر کرایه خانه به وضع سرسام‌آوری در ترقی نرخ بهره از 18 درصد به 24 و بلکه 30 درصد رسیده بی‌پولی و عدم جریان مبادلات در بازار ایران تاکنون بی‌سابقه و به حد اکثر خود رسیده صادرات کشور به نسبت غیرقابل قبولی تنزل کرده و وضع بازار اقتصادی بحرانی‌ترین مراحل خود را طی می‌کند.

لذا خواهشمند است مراتب را توضیح فرمایند.

1- میزان صادرات و واردات کشور در یک ساله 34 که دولت فعلی زمام امور را به دست داشته به چه پایه بوده است.

2- میزان صادرات و واردات شش ماهه اول سال 35 به چه میزان و پس از توجه دولت به تنزل فاحش صادرات در سال 34 و سال 35 چه اقدامی برای تعادل صادرات و واردات نموده است و اگر اقدامی به عمل آمده نتیجه آن چیست؟

3- با آن‌که در تمام کشورهای جهان نرخ بهره در دست دولت‌ها و تأثیر کاملی در وضع اقتصادی کشور دارد و با آن‌که نرخ بهره در کشورهای دیگر به طور متوسط 5 و از 6 درصد تجاوز نمی‌کند و در آغاز زمامداری دولت فعلی به 18 درصد می‌رسد علت آن‌که اکنون در بازار 24 درصد الی 30 درصد رسیده و خود عامل بزرگی در بالارفتن هزینه زندگی است علت این ترقی چیست و دولت چه اقدامی کرده است؟

4- یا آن‌که ملت ایران به علت خرابی بنادر و توقف زاید از حد کشتی‌ها در این بنادر ده‌ها میلیون دلار اضافه کرایه به کمپانی‌های خارجی می‌دهد که این اضافه کرایه قهراً روی قیمت اجناس کشیده شده و به همان تناسب بر گمرک کالا هم افزوده می‌شود در نتیجه نه تنها د‌ه‌ها میلیون دلار به جیب کمپانی‌های خارجی ریخته می‌شود بلکه مقادیر زیادی هم بر هزینه زندگی می‌افزاید دولت چه اقدامی برای اصلاح بنادر در این بیست ماه به عمل آورده و چه اقدامی برای جلوگیری از ترقی خودسرانه کرایه دریایی که از طرف کمپانی‌های کشتی‌رانی به ایران تحمیل می‌شود کرده است؟

5- با آن‌که در کشورهای خارجه برای تبدیل ارز به پول داخلی یک‌چهارم درصد کارمزد از طرف بانک‌ها گرفته می‌شود در ایران بانک ملی 3 درصد یعنی 10 الی 12 برابر کشورهای دیگر کارمزد می‌گیرد و خود این رقم 3 درصد نه تنها در اصل تحم‌ناپذیر است بلکه چون در قسمت زیادی از واردات قیمت گمرک روی قیمت کالا گرفته می‌شود که در بسیاری از موارد همین کارمزد تا پنج درصد بر نرخ کالا می‌افزاید و مالیات غیرمستقیم و خلاف عدل و قانون بر مردم بدبخت تحمل می‌شود و علت این کار چیست؟

6- یکی از عوامل مهم ترقی زندگی در کشور ایران گرانی نرخ ارز است زیرا اگر در سال 1320 برای وارد کردن هر یک دلار کالا 16 ریال پرداخت می‌شد در حال حاضر با توجه به هزینه‌های بانکی 77 ریال باید پرداخت که تقریباً 5 برابر است و اگر در سال 1325 برای هر دلار کالا 40 ریال پرداخت می‌شد اکنون 77 ریال پرداخت می‌شود که دو برابر است چون در حدود 70 درصد احتیاجات کشور از خارج وارد می‌شود گرانی ارز تأثیر مستقیم در زندگی اقتصادی مردم دارد و از طرف دیگر با درآمد سرشاری که از صنعت نفت نصیب ایران می‌شود و با مقایسه با همسایگان خودمان که مانند ما از تولید نفت استفاده می‌کنند ارز در کشور عراق یا عربستان سعودی نسبت به ده سال پیش ترقی ننموده و ثابت مانده است و حال آن‌که در کشور ما نسبت به ده سال پیش نرخ ارز تقریباً دو برابر شده دولت چه اقدامی برای تنزل نرخ ارز و سبک کردن بار زندگی درنظر دارد؟

7- به طور خلاصه دولت برای رفع بحران اقتصادی و جلوگیری از سقوط اقتصادیات و بی‌پولی و عدم جریان مبادلات در بازار ایران که روز به روز شدت می‌یابد چه اقدامی کرده است؟

محمدرضا خرازی

+++

یادداشت ها
Parameter:295103!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)