کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/28]

جلسه: 4 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز شنبه 6 اسفندماه 1328  

 

فهرست مطالب

1-بیانات قبل از دستور

2-قرائت عریضه به پیشگاه همایونى‏

3-قرائت اعلام جرم آقاى عباس اسلامى‏

4-موقع جلسه بعد- ختم جلسه.

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 4

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز شنبه 6 اسفندماه 1328

 

فهرست مطالب

1-بیانات قبل از دستور

2-قرائت عریضه به پیشگاه همایونى‏

3-قرائت اعلام جرم آقاى عباس اسلامى‏

4-موقع جلسه بعد- ختم جلسه.

 

مجلس ساعت 9/5 صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل شد.

رئیس- به صورت‌مجلس آقایان نظرى ندارند؟

امامى- صورت‌مجلس را نداده‌اند، هنوز توزیع نشده.

ملک مدنى- اولین جلسه‌اى است که مجلس شوراى ملى به سلامتى شروع به کار کرده بنده مى‌خواهم از مقام ریاست تقاضا کنم همان‌‌ ‌‌طور که توجه دارند آیین‌نامه را به تمام معنى اجرا بفرمایند (صحیح است) ما باید سعى کنیم که اول در داخل مجلس خودمان وضعیت را مرتب کنیم تا رفع این شبهاتى را که در خارج شده نسبت به مجلس شوراى ملى و نمایندگان کرده باشیم (صحیح است) ما براى انجام وظیفه حاضریم و همان طور که عرض کردم توجه بفرمایید که دستگاه حاضر و غایب مرتب شود که اگر کسى یک‌دفعه هم دیر آید یا غایب شد باید جریمه شود و نهایت سختى و انضباط رعایت بشود. در سایر کارها هم بنده بعد از ورود در دستور عرض می‌کنم. امیدوارم همان طور که سوگند یاد کردیم وظایفمان را انجام بدهیم. (صحیح است، احسنت)

رئیس به طوری که بنده عرض کردم انتظام هر مجلس بسته به مراعات نظامات و اساسنامه آن است الان هم دستور دادم هرکس حاضر نشد، غایب محسوب و جریمه می‌شود مگر این که عذز موجهى داشته باشد آن ‌هم کسالت و البته باید با تصدیق طبیب باشد آقاى اسلامى فرمایشى دارید؟

اسلامى- اخطار نظامه‌اى دارم. بنده بر علیه آقاى محمد ساعد اعلام جرم کرده‌ام مطابق آیین‌نامه باید در مجلس قرائت شود بعد برود به کمیسیون.

1-بیانات قبل از دستور

رئیس- توجه بفرمایید اخطار نظامنامه‌اى که می‌کنیدباید ماده‌اش را هم بگو‌‌یید و مجلس هنوز وارد دستور نشده نظامنامه را مراعات بکنید. در موضوع شعب هم باید عرض کنم که شعب انتخاب شده‌اند ولى هنوز درباره اعضا کمیسیون موافقتى حاصل نشده. امروز باید این کار را بکنیم. فعلاً کارى که داریم قرائت خطابه است که باید به اطلاع مجلس برسد البته وقتى که وارد دستور شدیم. قبل از دستور هم سه نفر از آقایان اجازه نطق خواسته اند آقاى ابوالفضل حاذقى بیاناتى دارید؟ (حاذقى- بله) بفرمایید.

حاذقى- با احترام آزادى عقیده و به پاس سوگندى که آقایان نمایندگان محترم ملت به حفظ اصول مشروطیت و حفظ آزادى و حفظ حکومت مشروطه خورده‌اند خواهش می‌کنم با حوصله چند دقیقه به عرض مختصرى که یکى از همکارانشان از روى صمیمت عرض می‌کند بفرمایند. مشروطیت ایران مولود یک سلسله مجاهده و یک سلسله خونریزى‌ها و فداکاری‌ها و به قیمت فداکارى و خون یک عده از مردم وطن پرست این مملکت تحصیل شده و حفظ این مشروطیت به عهده نمایندگان ملت است. آقایان نمایندگان محترم هستند که میتوانند با نظارت دراجراى قانون اساسى نگذارند آزادى عقیده و آزادى فکر و حقوق مسلم ملت دست‌خوش اغراض و هوا و هوس اشخاصى که داراى سمت‌ها و مقام‌هاى رسمى هستند بشود (صحیح است) نکته‌اى که در این آغاز مجلس باید مورد تذکر شود نقض قانونى است که دولت آقاى ساعد نسبت به حفظ قانون اساسى فرموده‌اند (اسلامى- صحیح است. بنده هم اعلام جرم کرده‌ام) جناب آقاى ساعد بدون در نظر گرفتن مسئولیت خودشان و بدون این که در نظر بگیرند که رئیس یک دولت مشروطه هستند و بدون این که متوجه شوند که ایشان مسئول حفظ قانون اساسى مملکت و اجراى قوانین عادى هستند هفت ماه تمام در مملکت فترت به وجود آوردند. (صحیح است) و برخلاف قانون اساسى که می‌گوید مشروطیت جزاً و کلاً تعطیل‌بردار نیست عملا مشروطیت ایران را تعطیل کرده‌اند (صحیح

+++

است) (اسلامى- پس از قضیه گمرک را خبر ندارید) آقایان محترم خوب توجه می‌فرمایند که اگر رئیس دولت معتقد به حکومت ملى نباشد و اگر نخواهد حفظ قانون اساسى و مشروطیت بکند براى حفظ حقوق او انتظار دارد که این نمایندگان از یک چنین رئیس دولتى بازخواست کنند و از او بپرسند که به چه دلیل بدون هیچ رادعى، بدون هیچ مجوزى انتخابات مجلس شوراى ملى را به تأخیر انداخته از قانون صریحاً تخلف کرده آقایان محترم توجه فرموده‌اند که دولت مکلف بوده سه ماه به ختم دوره سابق انتخابات مجلس لاحق را انجام بدهد که بلافاصله مجلس شانزدهم جانشین مجلس پانزدهم بشود و نظارت عالیه بر کار مملکت و دولت داشته ولى معلوم نیست به چه دلیل و به چه مانعى دولت این کار را نکرده و این انتخابات را به تأخیر انداخت تا این که فترت پیش آمد و انتخابات هم آقایان ملاحظه می‌فرمایند چگونه وظیفه قانونى خودش را در این انتخابات انجام نداده خواهش می‌کنیم توجه بفرمایید آقاى ساعد اگر قانون انتخابات را صحیحاً انجام داده و در حوزه‌هاى انتخاباتى صحیحاً وکیل هر محل انتخاب شده به چه مناسبت در مقابل این سیل تعرض‌هایى که مطبوعات به دولت کرده‌اند نایستاد و دفاع نکرد و جواب نداد چرا نگفت من قانون انتخابات را صحیحاً انجام داده‌ام و نمایندگان ملت الان آماده‌اند که براى ملت خدمت بکنند. اگر تخلف قانونى کرده و قانون انتخابات را خوب انجام نکرده باید در پیش‌گاه مجلس حاضر شود و علت تخلف از قوانین و این که این طور ساکت مانده است و به نمایندگان ملت و مجلس شوراى ملى حداکثر اهانت روا شده است باید اینجا جواب بدهد (اسلامى- هنوز هم استعفاء نکرده آقاى حاذقى) الان هم مجلس باید از آغاز تشکیل جلسه ... (دکتر معظمى- وکلایى که در دوره 15 ساکت نشستند که انتخابات نشد، آنها چطور) خود من از کسانى بودم که مکرر یاد‌داشت می‌دادم خدمت آقاى نخست وزیر که چرا انتخابات نمی‌شود نوشتند ما منتظریم قانون جدید انتخابات از مجلس بگذرد در حالی که این هم نیرنگ بود و تزویر بود زیرا از ساعتى که آخرین روز مجلس شوراى ملى تمام شد دیگر این انتظار وجود نداشت و باید دولت بلافاصله طبق وظیفه قانونى خودش انتخابات دوره 16 را انجام بدهد. آقایان محترم در نظر دارند که عده زیادى از ارباب مطبوعات به ملاقات آقاى ساعد رفتند و اعتراضات خودشان را بنا به عقیده خودشان براى ایشان شرح دادند و تقاضاکردند که ایشان مجلس را تعطیل کنند و انتخابات را ابطال کنند ایشان به جاى این که به اقتضاى وظیفه ریاست دولت که شخصاً مجرى قانون بودند و شخصاً مسئول صحت اجراى انتخابات بودند به جاى این که صریح و رک‌وراست عمل دولت را موجه معرفى کنند (که خوب بوده) خودشان ضمناً اعتراف کردند که قانون انتخابات را خوب اجرا نکرده‌اند (چنین چیزى نگفتند) آقایان محترم سکوت ایشان و عدم دفاع از این وظیفه‌اى که به عهده‌شان بود نشان می‌دادکه ایشان خودشان هم معتقد به این که قانون را صحیحاً انجام‏ داده‌اند نیستند والا دفاع می‌کردند. آغاز دوره 16 مجلس شروع مى‌شود مردم ایران انتظار دارند با شدت هرچه تمام‌تر شروع بکنید به انجام تمایلات ملت بزرگ‌ترین تمایل ملت این است که یک دولتى برمملکت حکومت کند که عقیده داشته باشد قانون اساسى باید حفظ بشود و قوانین عادى باید اجرا بشود. مجلس شوراى ملى قانون مالیات بردرآمد وضع کرد و به دولت ابلاغ شد دولت جناب آقاى ساعد 5 ماه قانون را متوقف نگاه داشت و اجرا نکرد و دستور اجراى آن را نداد باید از آقاى ساعد پرسید که چرا قانون مسلم و قانونى که تمام تشریفاتش انجام گرفته اجرا نکرد و همین طور صبر کرد و مورد سوء‌استفاده قرار گرفت و حال آن که مسئله تفویض املاک و نظایر این تبصره‌اى تصویب کرد که اعتبارات بهدارى مملکت باید به نسبت تمام شهرستآنها تقسیم شود و از هیچ شهرى اعتبارى به شهر دیگر منتقل نشود دولت جناب آقاى ساعد این قانون را تحریف کرد و موقعى که براى چاپ به جراید دادند دولت آن تبصره مصوب مجلس شوراى ملى را حذف کرد و معلوم نیست به چه مجوزى مجلس شوراى ملى تصویب کرد که 16 میلیون تومان به اختیار بانک کشاورزى گذاشته شده که به زارعین کمک شود. هروقت مردم شهرستآنها به دولت مراجعه کردند بانک گفت دولت این قانون را اجرا نکرده در حالی که قانون صریح بود که تا اسفند سال گذشته بایستى این 160 میلیون ریال به سرمایه بانک کشاورزى افزوده شده ملاحظه مى‌فرمایید این تخلفاتى که دولت جناب آقاى ساعد از قانون کرده نشان می‌دهد که ایشان براى قانون احترامى قائل نیستند از همه بالاتر آقاى شهردار محترم طهران همکار فعلى ما آقاى ابتهاج نشستند به تعقیب از منویات اعلیحضرت همایون شاهنشاهى که پیوسته تذکر مى‌فرمودند فکرى به حال مردم بکنید و این نرخ‌هاى کمرشکن را پایین بیاورند ایشان نشستند و با مطالعه و دقت براى اجناس نرخى معین کردند. قاطبه اهالى تهران خشنود شدند. اجراى این نرخه‌ بدیهى است که لطمه به منافع یک عده‌اى که از این‌ها منافع می‌بردند زد ملاحظه بفرمایید آقاى رئیس دولت که باید مدافع دستگاه‌هاى دولت و شهردارى باشند. معلوم نیست چرا و به چه دلیل با مراجعه عده محدودى برداشتند نوشتند که این نرخ‌ها فعلاً موقوف‌الاجرا بماند و تمام کسبه را در گران‌فروشى آزاد کردند و مردم تهران را دچار مخمصه کردند- ایشان که قدرت پشتیبانى از دستگاه خودشان را ندارند چطور حاضر میشوند که 16 ماه رئیس دولت یک همچو مملکتى باشند که احتیاج مبرم به کار و فعالیت و علاقه‌مندى به حفظ قانون دارد این است که من خاطر محترم همکاران عزیز را متوجه می‌کنیم که از آغاز تشکیل مجلس باید دست دوستى و برادرى به هم بدهیم. باید دولتى بر سر کار بیاید که به تمام معنى به قانون احترام بگذارد و مجرى منویات اعلیحضرت و ملت باشد (صحیح است- احسنت)

رئیس- آقاى کشاورز‌ صدر

کشاورز‌صدر- بنده از جناب آقاى حاذقى نماینده محترم همکار عزیزم تشکر می‌کنم که یک مقدار از مطالبى را که بنده باید عرض کنم ایشان فرمودند و تأیید می‌کنم نظر جناب آقاى حاذقى را در مورد فترت و عدم افتتاح مجلس که گناه آن به گردن دولت است‏

(مسعودى- شماهم معاون نخست وزیرش بودید.)

بنده آن موقعى که فترت کردند معاون نخست وزیر نبودم بنده ناچارم عرض بکنم و آقایان هم تایید بکنید که براى یک روز براى یکساعت تعطیل مجلس برخلاف قانون اساسى است و اگر هم به‌ هر اسم و به هر ترتیب و به هر صورت یک روز درافتتاح مجالس تأخیر بشود آن دولت و آن مسئولین مجرم‌اند و قانون آنهارا تعقیب خواهد کرد (صحیح است) مطلب دیگرى که مى‌خواهم به عرض آقایان محترم برسانم خاطر عموم آقایان آگاه است که در این مدت حاضر در موقع فترت مجلس که نمایندگان نبوده‌اند و تریبوتى نداشته‌اند و حق صحبتى نداشته‌اند خیلى درباره مجالس صحبت شده و ناروا آنچه گناه بود و حال آن که تمام مردم ایران و آقایان آگاه‌اند که از روى غرض و از روى نظر این طور شده و مجلس شوراى ملى در همان اوانى هم که در حال تشنج بود در دوره 14 به مناسبت وجود قواى خارجى در ایران و در دوره 15 به یک جهات دیگر، همان موقع هم براى اصلاح و خدمت به مردم آماده بود (صحیح است) بنده نماینده‌اى را در اینجا سراغ ندارم که وقتى بگویند مى‌خواهیم اصلاحات بکنیم و مى‌خواهیم براى طبقه پایین یک رفاهى به وجود بیاوریم او اظهار مخالفت بکند یا بى‌اعتنایى بکند.بنده ناچارم براى این تبلیغات سوئى که کرده‌اند مغرضین، در اینجا صریحاً به عرض مجلس شوراى ملى و ملت ایران برسانم و اجازه از طرف همکاران گرام خودم مى‌خواهم که به من اجازه بدهند از طرف آقایان هم این مطلب را عرض مى‌کنم که مجلس شوراى ملى و نمایندگان مجلس از همین امروز یعنى از ساعتى که مجلس آماده کار شده و افتتاح شده بنده از طرف خودم و آقایان رفقایم عرض مى‌کنم که همیشه حاضر است که به هر ترتیبى که رفاه طبقه پایین با اجراى قانون اساسى و قوانین دیگر ایجاب مى‌کند فى‌الفور اقدام مى‌کند (صحیح است) اگر دولت مسامحه بکند در‌آوردن یک لایحه‌اى که رفاه اجتماعى و عدالت اجتماعى را تأمین می‌کند آن به گردن نمایندگان مجلس نیست بنده ازاینجا فریاد مى‌زنم و عرض می‌کنم اگر قانونى بیاورند در مجلس و لایحه‌اى که با اصول و قواعد و مصالح مملکت اقتضا می‌کند و متضمن این باشد که از خود‌گذشتگى هم براى آقایان باشد براى رفاه رعیت و کارگر و طبقه بدبخت و اجراى اصلاحات دو روز در مجلس تصویب خواهد شد (صحیح است) این را اینجا عرض می‌کنم و متذکر مى‌شوم با این که فردا دولت نگویید که ما مى‌خواستیم لایحه بیاوریم مجلس و احساس کردیم که شاید مجلس آماده نباشد مجلس پیروى از منویات مبارک اعلیحضرت همایونى که براى رفاه حال جامعه ایران است آماده و حاضر است و یک دقیقه هم غفلت نمى‌کند و تا نصف شب هم جلسات خودش را ادامه مى‌دهد که چنین قانونى را دولت بیاورد و تصویب کند (صحیح است) و اما راجع به مبازره با فساد که آن را هم هر وقت مى‌آید می‌اندازند گردن وکلاى مجلس بنده سوالى از دولت دارم که ما اینجا یک قانونى از کمیسیون دادگسترى گذراندیم

+++

‌راجع به تصفیه عناصر فاسد ازدستگاه دولت و چند ماه است که این قانون گذشت و الان قریب به انقضا است تا حالا چه کارکرده‌اید؟ آقایان این گناه مجلس نیست والله به خدا مجلس مى‌خواهد هیئت مجریه اجرا نمی‌کند گناه به گردن مجریان است نه واضعین قانون ما قانون وضع کردیم در این مدت چه کار کردند یک نکته دیگر را هم بنده اینجا باز تذکر مى‌دهم و آن این است که در غیبت مجلس و در فترت مجلس نه تنها نیبت به این رکن مشروطیت که مجلس بود تجاوز شد از جهت عدم افتتاح‏، بلکه نسبت به مطبوعات و جراید هم که از لوازم ضرورى مشروطیت و اساس مشروطیت است تجاوز کردند بنده موافق نیستم که یک روزنامه‌اى بیاید فحاشى بکند ولى مخالفم با این که به نام این که روزنامه فحاشى می‌کند جلودهن جراید را بگیرند بنده معتقدم که اگر جراید باشند و چیز بنویسند و فحش بدهند مفیدتر از این است که نباشد. (صحیح است) یک مطلب دیگر هم که مبتلا به شده در وزارت کشور و باز وزارت کشور در غیاب مجلس جنبه قانون‌گذارى به خودش گرفته و تفسیر کرده و آن هم باز از معایب عدم وجود مجلس بوده و عدم افتتاح مجلس بوده موضوع قانون انجمن‌هاى شهردارى است. در قانون انجمن‌هاى شهردارى می‌گوید به این که در نقاطى و شهرستانی که جمعیتش زیاد است به محلات مخصوصى تقسیم می‌کنند و در آن محلات نمایندگان جداجدایى برایشان معین می‌کند مثلاً درتهران فرض کنیم به دو محله تقسیم می‌کنند (شهاب خسروانى- محلات که یکى بیش‌تر نیست) محلات شما که یکى است آن محلات عمومى را عرض کردم در این محلات هر محله‌اى یک نماینده انتخاب می‌کند و خاطر آقایان نمایندگان دوره پانزدهم که الان حاضرند مسبوق است و این نکته را هم جناب آقاى ملک‌مدنى دادند که چون مردم هر کدام در حوزه خودشان باشند و بسیار اتفاق مى‌افتد که یک محله دو محله سه محله تحت‌الشعاع محلات بزرگ واقع شوند باید هر کدام از این مردم نماینده معینى داشته باشند که بدانند کى نماینده‌اش است و آن نماینده هم بداند که وکیل انجمن شهردارى چه محلى است در اینجا وزارت کشور یک سوء‌تفسیرى کرده و مى‌گوید باین که بایستى کاندیداى انجمن شهر ساکن و مقیم همان محله باشدو حال آن که همچو مطلبى نبوده است ما مقصودمان این بود که فرض کنیم در شهرستان تهران در این انجمن شهر 20 نفر نماینده مى‌خواهد انتخاب شود و این‌ها هر کدامشان از یک محل انتخاب شوند نه این که ساکن محله شاهرضا و خیابان شاهرضا حق ندارد که در امیریه انتخاب شود این طور نیست (صحیح است) و این را به جهت خلاف قاعده تفسیر کردند و در همین جا هم تصریح شده در انتخاب نمایندگان شرایط انتخاب شوندگان هم متذکر شده و بنده از آقایان استدعا می‌کنم که این نظر را تأیید بکنند چون همین الان راجع به این مطلب دچار زحمت شده‌اند و وزارت کشور پیش خود این تعبیر و تفسیر را کرده و از آقایان هم تقاضا می‌کنم که تأیید بکنند که این موضوع انتخاب کاندیدا حتماً سکونت و اقامتش در آن محل لازم است در آن شهر باید باشند نه در آن محل (صحیح است- صحیح است) در تمام شهر مى‌تواند انتخاب بشود (صحیح است) بنده عرایضم را ختم می‌کنم و استدعا می‌کنم که رفقاى دیگر هم راجع به حفظ شئون مجلس و بی‌گناهى نمایندگان مجلس هر چه مى‌توانند پشت این تریبون صحبت کنند.

رئیس- آقاى رضوى‏

رضوى- بنده تصور می‌کنم که پیش هیچ فرد عاقل و هوشیارى محتاج به دلیل نباشد که مجلس و دولت و حکومت و ارتش و هر موسسه دیگرى که براى حفظ حقوق مردم تاسیس شده و تشکیل یافته مقصود و منظورى از تشکیل آن نبوده مگرحفظ و صیانت حقوق مردم و ملت (صحیح است) به این معنى که وقتى مصلحت ملت مورد نظر قرارگرفت براى این که مصلحت بهتر تأمین بشود یک ادارات و موسساتى به عناوین مختلف تشکیل شده که من‌جمله در رأس این تشکیلات و براى این که آنها را به قسمت‌هاى کلى در بیاوریم به سه قوه تعبیر شده که قوه مقننه و قوه مجریه و قوه قضائیه در رأس تمام آن تشکیلات است این قوا فقط براى این بوده که بتوانند با مرتب کردن و تنظیم و ترتیب دادن اوضاع و احوال مردم یک مملکتى و یک حکومتى را بهتر و خوب‌تر انجام بدهد ولى متأسفانه در ضمن عمل غالباً بنده مشاهده مى‌کنم که اصل موضوع یعنى ملت و مردم در ضمن عمل و در موقع اتخاذ تصمیمات و نظریات از نظرها فوت مى‌شوند و یا از آنچه امروز بالفعل محتاج آن هستیم و در درجه اول اهمیت است صرف‌نظر مى‌کنند و منصرف مى‌شوند و وارد مى‌شوند دریک مطالبى که احیاناً ممکن است براى مصلحت امروز یا هیچ‌وقت مردم هم مورد نظر نباشد. بنده در دوره پانزدهم که در خدمت آقایان بودم دیدم که دولت‌ها آمدند حکومت‌ها مکرر عوض شدند و برنامه‌هایى آوردند و برنامه‌ها را هم دیدم کلمات بسیار خوب و مطلوب است ولى موقع عمل هم کم‌تر دیدم که این مطالبى که اینجا در برنامه‌ها هست مورد توجه قرار بگیرد و اگر هم یک روز یک مقرراتى وضع شد ندیدم که مورد اجرا قرار بگیرد و در نتیجه در دوره آخرى که بنده بعد از دوره پانزدهم که بنده رفتم به فارس در این ناحیه‌اى که یک قدرى بصیرتم بیش‌تر بود و اطلاع هم بیش‌تر داشتم متوجه شدم که نه این که بهبودى در اوضاع پیدا نشده بلکه این سفر که مردم را مشاهده کردم وضعیت‌شان به مراتب بدتر بود از آن دوره سابق (صحیح است) اگر بنده بخواهم قلم به قلم و قدم به قدم تمام احتیاجاتى را که امروز ملت ایران دارد عرض بکنم یک دقیقه و یک ساعت و یک مدتى که حوصله آقایان تمام شود کافى نیست براى خاطر این که یک مقدار از مسائل است که مدتهاست روی‌ هم انباشته شده و به هیچ‌ وجه من‌الوجوه در مقام ترمیم و اصلاحش برنیامده‌اند و یا برنیامدیم ولى نظر بنده براین است که در وضعیت فعلى هم احتیاجات مردم درجاتى دارد و البته تصدیق می‌فرمایید که براى مردم زندگى روزمره و مسکن در درجه اول اهمیت است و باید به این وسیله مردم امرار حیات بکنند تا سایر لوازم براى آنها فراهم بشود یا نشود. مهم‌ترین مطلبى که امروز افراد ملت ایران و به خصوص بنده که فارسى هستم با کمال صراحت و با اطلاع کافى عرض می‌کنم که مردم فارس را تهدید می‌کند موضوع بیکارى است. یک وقت یک کسى مى‌آید خدمت آقایان، شغل ادارى مى‌خواهد و میز مى‌خواهد البته آن را باید همه آقایان بگویند که تا چه حد میشود میز درست کرد، چقدر کار ادارى، چقدر صندلى، اما باید در نظر گرفت که یک عده از جوانان، عده زیادى از جوانان این مرز و بوم که داراى همان ملامح و قیافه‌هاى نجیب آریایى بودند در شیراز آنها را ملاقات می‌کردم. مقدمات اولیه کارشان را فراهم کرده بودند، درسشان را تا اندازه‌اى که زندگانى کوچکشان اقتضا میکرده است خوانده‌اند، نظام وظیفه‌شان را انجام داده‌اند و وارد جامعه شده‌اند حالا با قیافه زرد و با حال زار آمده‌اند می‌گویند آقا ما کار می‌خواهیم، یک کارى می‌خواهیم که یک پولى برساند که ما بتوانیم نان خودمان و مادرمان و خواهرمان را بدهیم. بنده نمى‌دانم که تا کنون هیئت حاکمه جواب این طبقه مردم را اساساً چه داده است، امروز یا فردا اگر یک دسته مردمى که خیلى زیاد هم هستند بیایند و وارد شوند در خانه هرکدام از آقایان یا هر فردى که در هیئت حاکمه است بروند چه می‌توانند جواب بدهند؟ الان ما مشغول هستیم که بگوییم اعضای ادارات زیادند و یک عده از اینها را باید گذاشت این هم شاید یک بحثى باشد که مدتى هم گفتگو شده است و مورد انکار هم نیست اما می‌خواهم بدانم همان‌ها هم اگر به قیافه ملت برگشتند و گفتند کار مى‌خواهیم چه مى‌گویند؟ این بود که بنده در اول روزى که مجلس می‌خواهد شروع به کار بکند و آمادگى خودش را به عرض رساند و همان طور که همکارهاى محترم فرمودند مناسبت بگوید که من این سفر مهیا هستم از براى این که بکوشم و در اصلاحات اقدام کنم خواستم یادآورى کنم که همان طور که دولت برنامه‌هایى دارد مجلس هم برنامه مى‌خواهد البته بنده در نظر دارم مطالب بسیارى را که ضمن ایام آینده انشاء‌الله به عرض آقایان برسانم که من‌جمله یک پایش کیفیت سلوک مأمورین حکومت بامردم است نسبت به شخص، بنده هیچ‌وقت اظهار نظر نکردم و این را هم مهیاى گفتگوى فردى نمی‌دانم ولیکن به طور کلى رفتار و سلوک مردم ادارى با مردم عادى یک وضعیت بسیار نامطلوبى دارد اگر کسى یک جهت نفوذى برایش نائل نباشد ببخشید در ادارات ما راه ندارد ولى عرض کردم امروز بنده نیامده‌ام در این موضوعات بحث کنم و بحث بنده راجع به کار بود. بنده عرض می‌کنم که هر دولتى که مى‌آید روز اول برنامه می‌دهد بنده میخواستم پیشنهاد کنم که مجلس شوراى ملى امسال بنده فکر می‌کنم که این بیکارى منحصر به فارس مانباشد بلکه همه آقایان در این موضوع شریک باشند یا اگر انشاء‌الله در بعضى از ایالات و ولایات از حیث کار وضعیت‌شان خوب است به برادرانشان ممکن است رحم بفرمایند و من‌حیث‌المجموع تصمیم مجلس این باشد که در ضمن این مدت در اولین فرصت ممکن یک کارهایى که مردم را آماده خدمت به یکدیگر بکند و آنها را از زنگ‌زدگى و فلج و بدبختى که ناشى از بیکارى است حفظ کند و باید ما یک پروژه‌هایى تهیه بکنیم و بالأخره برنامه‌اى هم که بنده می‌خواهم پیشنهاد کنم که آقایان تمام صرف وقتشان در ضمن همه کارها یک مقدارش را هم اختصاص بدهند باین موضوع این یک مطلب آسانى نیست بیکار بودن خانه و نان نداشتن این‌ها یک مطلبى است که ما هر چه بخواهیم اصلاح بکنیم هبائاً منثورا می‌شود آن کسى که نان ندارد از سابق گفته‌اند ایمان ندارد (صحیح‏است) ازاین-

+++

جهت است که بنده آقایان همکاران محترم را دعوت می‌کنم که در این موضوع یک صرف فکر، صرف وقتى بفرمایید و اگر عموم افراد آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى به طور کلى تصمیم اتخاذ کنند که ضمناً این وضعیت یعنى ایجاد کار براى مردم ایران را مقدم بر هر کار قرار بدهند بنده قطع دارم که در فاصله نزدیکى راه‌حل این موضوع پیدا خواهد شد کما‌اینکه بنده مطالعاتى کرده‌ام که اگر بنا باشد بالأخره ما یک همچو ترتیبى بخواهیم به عرض آقایان می‌رسانم که شاید انشاء‌الله بتوانیم مملکت خودمان را از این ورطه بالأخره خلاصى بدهیم و این موضوع در پیروى از منویات اعلیحضرت همایونى که امر فرمودند تمام آقایان هم نسبت به آن علاقه و ایمان دارند بنده عرایض امروزم را به این جهت مختصر مى‌کنم و انتظار دارم که عرض بنده را آقایان فقط به گوش نشنیده باشند به گوش و دل توجه بفرمایند و با یک قدم‌هاى عملى در این موضوع جدیت بفرمایند.

رئیس- آقاى شوشترى‏

شوشترى- باز بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم (ابر و باد و مه و خورشید و فلک درکارند- تا تو نانى به کف آرى و به غفلت نخورى) این کاخ و تمام کاخ‌ها دستگاه دولت براى نوکرى و خدمت به این خانه و مملکت است (صحیح است) آقایان نمایندگان محترم یک کلیاتى فرمودند که از مفهوم آن استنتاج می‌شود: که نسبت به اعمال دولت گذشته چه که هنوز آقاى ساعد معرفى نشده و دولتش مستعفى است البته می‌توان همان طور که آقاى اسلامى اعلام جرم کرده اعلام جرم کرد ولى استیضاح و سئوال مورد ندارد براى این که رسماً دولتى معرفى نشده (صحیح است) پریروز که قریب چهل و چند نفر شرفیاب بودیم به پیش‌گاه این شاهنشاه جوان فاضل همین عبارت را عرض کردم. عرض کردم جریان همین طور است که می‌فرمایید مجلس چه بر ما و چه آنهایى که رقیب ما بوده‌اند و همه را مى‌شناسیم مطلب روشن است معلوم نیست آنها که رقیب ما بودند راجعه‌اى بر ما داشته باشند ولى همه ایرانى هستیم همه همان طور که آن آقا فرمودند براى خدمت به این مملکت آمده‌ایم و در مخیله و فکر هیچ وکیلى هم خطور نمى‌کند که العیاذبالله بر خلاف مصالح دیانت و مملکت قدمى بردارد همه براى حفظ این علم است، براى این استقلال و براى دین مملکت است لیکن تمام اینهایى که آمده‌اند توى مجلس عرض کردم براى پیروى از نیات شاهنشاهى که در یک مسافرتش این مملکت را این اندازه محترم معرفى کرد این فکر ایجاد شود مکرر الزامى است که بین دولت و مجلس امتزاج دهیم (صحیح است) و عرض کردم به پیش‌گاه اعلیحضرت که هیچ وکیلى نبوده و نیست که در مورد تعیین مأمورین ناصالح اقدام بکند براى این که اگر وکیلى پشتیبانى کرد از مأمورین ناصالح مسئولیت دولت را لوث کرده براى آن که آن مأمور مستظهر به وکیل است دیگر به دولت و به وزیرش اعتنایى نمى‌کند از این جهت نباید در این امر مداخله کند ولى این حق براى تمام نمایندگان، براى مجلس شوراى ملى براى فرد ثابت و مسلم است که اگر مأمورى در حوزه‌اى برخلاف وظیفه عمل کرد حتماً سئوال بکند، استیضاح بکند و بندگان اعلیحضرت همایونى فرمودند این حرف صحیح است باید امتزاج داشته باشد. فعلًا از مفهوم فرمایشات آقایان معلوم مى‌شود که عموم نمایندگان نسبت به آقاى ساعد به نظر خودش نمى‌آید من خودم نسبت به ایشان ارادت دارم نه ارادت به آن کیفیت بسیار آدم خوبى هستند معلوم مى‌شود با بقا ایشان نظر خوشى ندارند مى‌گویند ایشان مجلس را فترت دادند مشروطیت را متوقف نگاه داشته‌اند. مداخله کرده‌اند در شئون امورى که مربوط به او نبوده سکوت کرده‌اند در جایی که دفاع از آن الزامى بوده است زیرا اگر وزیرى تخلف کرد از قانون همان جا او باید جلوگیرى مى‌کرد نه این که به یک صورتى در بیاید. هى فحاشى، هى هتاکى، هى برخلاف حقیقت، هى عوام فریبى، هى گول زدن، هى دشنام دادن، هى قسم‌هاى دروغ، هى نسبت‌هاى بى‌معنى وکلاى صالح مملکت را مورد اهانت کردن، همه را لجن‌مال کردن، متدین را بى‌دین قلمداد کردن، بى‌دینی‌ها را به صورت متدین درآوردن این ها همه خیانت به این خانه است. امروز وقت نداریم آقایان نمایندگان شاهنشاه ما این طور فکر مى‌کند ما هم خدا را شاهد مى‌گیریم براى این که به سرعت برق خدمت کنیم بلکه برسانیم این مملکت را به آن وضعیات سابق و آن تعنیات گذشته. مافکر دیگرى نداریم دولت ساکت مى‌شود تا تا فحش بدهند او هى فحش مى‌گوید برخلاف حق و حقیقت، نسبت به فلان خاندان محترم هى بد مى‌گوید به فلان وکیل به ذات پروردگار من وکیل مردم هستم محتاج به سفارش نیستم، مردم از پنچ فرسخ و شش فرسخ با نان و پنیر به کمر گذاشته آمدند با گریه به من راى دادند بیش از سیصد گوسفند و گاو جلوى پاى من سر بریدند من وکیل حقیقى هستم من اگر لجن‌مال بشوم دیگر نمى‌توانم خدمت بکنم این را کى باید دفاع کند؟ دولت، براى خدمت بود که به پیش‌گاه همایونى نوشتند که مجلس آماده کار است و باتمام معنى با جان و دل در اجراى منویات شاهنشاهى ساعى و جاهد است ولى استدعا آن است که امتزاج بدهید مجلس راباحکومت و اما جناب آقاى کشاورز‌صدر آن نظرى که فرمودید غیر‌وارد است اگر بنا بشود وکلاى انجمن شهر از یک حوزه انتخاب بشود این را من در وزارت کشور تذکر دادم عقیده‌‌ام این بود ممکن است اشتباه کرده باشم من عقیده‌ام این بود که مجلس شوراى ملى به پیروى از نیات شاه که فرمود کار را باید در دست خود مردم داد باید نماینده انجمن هر محل ساکن همان محل باشد اگر غیر از این شد یک روزى وزارت کشور یا یک حاکمى دلش خواست یک 9 نفرى یک 7 نفرى یک 12 نفرى عضو انجمن بشود راى را درست می‌کند بیرون می‌آورد اما در تهران که 30 حوزه است توزیع شد بین خیابان شهباز محله دولت حوزه سنگلج یا کجا آن‌وقت ناچار است وکیل واقعیش را بدهد و مى‌فهمد محله‌اش چه حالى دارد حوزه سنگلج یا کجا چه حالتى دارد این فکر به عقیده من جناب آقاى کشاورز‌ صدر باید درش تجدید نظر کنید و من هیچ نظرى نداشتم مگر روى اصول و تحقیق و آشنایى به تهران و بعضى از شهرستان‌ها این را با دقت گفتم به این جهت اگر عرض مرا مى‌پذیرد همین طور بگذاریم باشد بهتر است (احسنت، احسنت)

2- قرائت عریضه به پیش‌گاه همایونى‏

رئیس- وارد دستور مى‌شویم نامه مشروحه به پیش‌گاه همایونى قرائت میشود. (به شرح زیر قرائت شد) پیش‌گاه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى- شانزدهمین دوره قانونگذارى مجلس شوراى ملى که به عنایت خداوند متعال و توجهات ذات شاهانه گشایش یافته موافق اصل دهم قانون اساسى آمادگى خود را براى انجام وظایف ملى به عرض پیش‌گاه همایونى می‌رساند اصول سیاست خارجى که بر طبق منظور اعلیحضرت همایونى مبتنى بر روابط دولت شاهنشاهى با کشورهاى دوست مخصوصاً با دول معظم بر پایه مودت واحترام متقابل و با شرکت ایران در سازمان ملل متحد که موجب پشتیبانى از صلح جهانى و حفظ و صیانت حقوق ملل است باعث نهایت خوش‌وقتى و مورد تأیید مجلس شوراى ملى می‌باشد مجلس شوراى ملى امیدوار است در پیروى از نیات حسنه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى با توجه به احتیاجات مبرم کشور قوانینى وضع و تصویب نماید که متضمن آسایش و رفاه عامه و عدالت اجتماعى و ترقیات کشور شاهنشاهى بوده باشد مجلس شوراى ملى تقدیم نماینده و بدیهى است مجلس شوراى ملى هم بنوبه خود از دولت‌هاى فعال و صالحى که مجرى نیات مقدسه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى بالأخص در قسمت اجراى برنامه 7 ساله باشد پشتیبانى شود و تقویت لازم را به عمل خواهد آورد امید است به یارى پروردگار توانا و در نتیجه حسن‌تفاهم بین دولت و مجلس شوراى ملى احتیاجات اساسى خصوصاً از لحاظ قضایى- بهداشتى- فرهنگى- اقتصادى و ادارى و همچنین مبارزه با جهل و فساد که منظوز ذات شاهانه است صورت پذیر گشته موجبات آسایش و تامین سعادت ملت ایران فراهم و مجلس شوراى ملى در سایه توجهات اعلیحضرت شاهنشاهى با انجام وظایف خطیر خود ترقى بیابد.

اسلامى- بنده عرضى دارم‏

3- قرائت اعلام جرم آقاى عباس اسلامى‏

رئیس- این خطابه است و صحبتى در اطرافش نیست اعلام جرمى شده است قرائت مى‌شود و در ظرف مدت قانونى به کمیسیون عرایض ارسال مى‌شود.

به شرح زیر قرائت شد:

ریاست محترم مجلس شوراى اسلامى‏

نظر به این که آقاى محمد ساعد در چند ماه زمامدارى اخیر خود برخلاف اصل 7 قانون اساسى و سایر اصول قانون مزبور و قوانین دیگر عمداً و با سوء‌نیت مرتکب جرائمى شده و نظر به این که نام‌برده به موجب مدارک و اسناد و دلایل تردید‌ناپذیرى که تقدیم خواهد شد در امور اقتصادى و مالى مخصوصاً در امر صادرات و واردات و خواربار عمومى خسارت جبران‌ناپذیرى که ناشى از عدم لیاقت و شایستگى مشارالیه مى‌‌باشد به خزانه عمومى و مردم وارد نمود به این وسیله علیه نام‌برده اعلام جرم نموده طبق قانون محاکمه وزرا تقاضاى تعقیب و محاکمه نام‌برده را دارم دلایل و مدارک را در کمیسیون مربوطه تقدیم خواهم داشت.

4- موقع جلسه بعد ختم جلسه‏

رئیس- چون دیگر چیزى در دستور نداریم جلسه را ختم مى‌کنیم و تقاضا مى‌کنیم آقایانى که تعیین شده‌اند براى کمیسیون‌ها تشکیل جلسه بدهند و عده کمیسیون‌ها هم هر چند نفر هستند آن را اطلاع بدهند جلسه آینده فعلاً روز دوشنبه ولى بعداً همان روزها معمول یعنى یکشنبه و سه شنبه و پنچ شنبه جلسه خواهد شد (ساعت ده‌ ربع صبح جلسه ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294522!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)