کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره چهاردهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏14
[1396/05/18]

جلسه: 33 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 7 خردادماه1323  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2 - اقتراع شعب‏

3- تصویب نمایندگى آقاى صدریه از شاهرود

4- شور و تصویب گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به تمدید یک ماه براى رسیدگى به پرونده اعلام جرم نسبت به آقایان سهیلى و تدین‏

5- تصویب فوریت سه فقره لوایح وزارت جنگ‏

6 -تصویب فوریت طرح قانونى آقاى دکتر شفق‏

7- رد فوریت طرح قانونى پیشنهادى آقاى نراقى و ارجاع به کمیسیون مبتکرات‏

8- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏14

جلسه: 33

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 7 خردادماه1323

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2 - اقتراع شعب‏

3- تصویب نمایندگى آقاى صدریه از شاهرود

4- شور و تصویب گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به تمدید یک ماه براى رسیدگى به پرونده اعلام جرم نسبت به آقایان سهیلى و تدین‏

5- تصویب فوریت سه فقره لوایح وزارت جنگ‏

6 -تصویب فوریت طرح قانونى آقاى دکتر شفق‏

7- رد فوریت طرح قانونى پیشنهادى آقاى نراقى و ارجاع به کمیسیون مبتکرات‏

8- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه‏

مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقاى آقا سید محمد‌صادق طباطبایی تشکیل گردید.

صورت مجلس روز سه­شنبه دوم خرداد ماه را آقاى طوسى (منشى) قرائت نمودند

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده :

غایب با اجازه - آقای تربتی

غایبین بی­اجازه - آقایان : خلیل دشتی- مظفرزاده - صفوی - ملک­مدنی - گیو - نقابت - کفایی - آصف - صمصام - منصف - فتوحی - تولیت - تیمورتاش - سید ضیاءالدین - فداکار - جواد مسعودی - دکتر مصدق - تهرانچی - تهرانی .

دیر آمده بی­اجازه - آقای اکبر)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- به طوری که آقایان اطلاع دارند جلسه براى روز پنجشنبه 4 خرداد معین شده بود در آن روز چون آقایان به تقاضاى جلسه خصوصى کرده بودند و جلسه خصوصى طول کشید به این جهت آقایان مستحضرند که موقع براى تشکیل جلسه نشد و جلسه افتاد به امروز. در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد .

‏2 - اقتراع شعب

رئیس- مدت قانونى شعبه­ها به سر آمده است و کارهاى لازم هم در شعبه­ها هست که بایستى زودتر شعبه­ها اقتراع و انتخاب شود و ضمناً لازم است عرض کنم که شعبه پنجم یک نفر که بایستى براى موضوع گرگان انتخاب کنند نکرده­اند (رحیمیان- انتخاب شد) اگر شده است بسیار خوب. عده حاضر در مرکز 109 نفر به شش شعبه تقسیم می­شود به هر شعبه 18 نفر و به شعبه اول یک نفر علاوه می­شود که نوزده نفر می­شود .)

(اقتراع به وسیله آقاى جواد مسعودى به عمل آمده نتیجه به قرار ذیل حاصل شد)

+++

شعبه اول- آقایان: میرزا ابراهیم آشتیانى- اسکندرى- محمد‌تقى اسعد- نبوى- عزت­الله بیات- دکتر کشاورز- پیشه­ورى- شریعت‌زاده- پروین گنابادى- محمد طباطبایی- نجومى- ساسان خواجه نصیرى- یمین اسفندیارى- صمصام بختیارى- حیدرعلى امامى- ثقه­الاسلامى- دکتر شفق- على اقبال .

شعبه دوم- آقایان: اردلان- فداکار- دکتر زنگنه- مخبر فرهمند- دکتر مصدق- رستم گیو- سنندجى- فیروزآبادى- دکتر معاون- فرود- ذوالقدر- تیمورى- امینى- تولیت- عدل- ملایرى- گرگانى- محمد بهادرى .

شعبه سوم- آقایان: پناهى- دهستانى- اخوان- خاکباز- مظفرزاده- مرآت اسفندیارى- دکتر آقایان- کاظمى- فولادوند- دکتر اعتبار- امیرابراهیمى- هاشمى- دکتر رادمنش- مؤید قوامى- صدرقاضى- مؤید ثابتى- ظفرى- فرمند .

شعبه چهارم- آقایان: محسن افشار صادقى- کام بخش- عباس مسعودى- رحیمیان- ابوالحسن صادقى- رفیعى- تیمور‌تاش- شهاب فردوسى- جلیلى- امیرتیمور- سلطانى- شیخ‌الاسلامى- تهرانى- جمال امامى- منصف- محمد على مجد- على دشتى- حشمتى- بوشهرى .

شعبه پنجم- آقایان: سرتیب­زاده- شجاع- حکمت- اکبر- دولت آبادى- صدریه- نمازى- مجتهدى- روحى- بهبهانى- امام جمعه- ایرج اسکندرى- طوسى- سیف پور فاطمى- مقدم- دکتر معظمى- فاطمى- دکتر عبده .

شعبه ششم- آقایان: فرهودى- مجد ضیایى- فرمان فرمانفرماییان- ذوالفقارى- فرخ- سیدضیاءالدین- عامرى- عماد تربتى- دکتر طاهرى- افخمى- فتوحى- تجدد- قبادیان- خلعت‌برى- رفیع- نراقى- جواد مسعودى- مهندس فریور .

به شعبه یک علاوه می­شود- آقاى محمد‌صادق طباطبایی .

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است وارد دستور شویم .

رئیس- خواهش می­کنم از آقایانى که اجازه گرفته­اند صحبت کنند باشد براى جلسه آتیه که یک چند دقیقه هم وارد دستور بشویم چون دوباره رأى گرفتن خوب نیست (صحیح است)

فولادوند- پس اجازه ما براى دفعه دیگر محفوظ است .

فرخ- نمی­شود آقا .

فولادوند- اجازه بفرمایید حرف بزنم اجازه گرفته شده است دو مرتبه هم رأى گرفته شد و اجازه دادند که اشخاص حرف خودشان را بزنند .

رئیس- اگر بخواهیم مذاکرات پیش از دستور را تعقیب بکنیم دیگر امروز به دستور نمی­رسیم (صحیح است)

3- تصویب نمایندگى آقاى صدریه از شاهرود

رئیس- اعتبارنامه آقاى صدریه مطرح است آقاى مخبر فرهمند بفرمایند .

مخبر فرهمند- عرض کنم مخالفت بنده با راپورت شعبه 5 نسبت به انتخابات شاهرود مربوط به صلاحیت آقاى صدریه نیست براى این که با ایشان بنده سابقه­اى نداشته­ام و آنچه را هم که در این چند روز بعضى از رفقاى مجلس اظهار کرده­اند ایشان را شخص صالح و خیر مفیدى معرفى کرده­اند البته فرمایشات آقایان براى بنده سند است ولى چیزى که بنده را وادار به مخالفت کرد جواب از سؤال مقدر که چرا نسبت به پرونده­هاى دیگر مخالفت نکرده­ام و آن این است که در قسمتى از پرونده­ها که پرونده صحتش مجهول بود رأى نداده و بعضى را هم که گزارش از شعبه داده و در اطرافش صحبتى نبود رأى داده و موافقت کردم اما در قسمت پرونده شاهرود قضیه این است که در جلسه­اى با عده از اعضاى انجمن نظار شاهرود که به تهران براى شکایت آمده بودند مواجه شدم بعد از این که بنده را شناختند که نماینده مجلس هستم بعد از یک سلسله آه و ناله و شکایت از دولت و از اشخاصى که جریان انتخابات در دست آنها بوده شرح دادند و از من خواستند

+++

که مطالب آنها را به عرض مجلس شوراى ملى برسانم. بنده هم تا این اندازه با آنها مساعدت کرده قول دادم که در موقع خود عرایض آنها را به سمع آقایان نمایندگان برسانم. چون قول داده بودم ناچار بایستى این عرایض را به سمع برسانم. این است که بنده از طرف آنها که شش نفرشان از اعضاى اصلى انجمن مرکزى شاهرود و دو چند نفر دیگر هم على­البدل بودند عرایضى عرض می­کنم و بنابراین با مراجعه به پرونده­اى که برله و علیه تشکیل شده و اظهارات آنها را تأیید می­کند قناعت به قرائت یک عریضه که به مقام ریاست مجلس نوشته­اند می­نمایم عریضه­اى که به مقام ریاست نوشته شده است این است:

جناب آقاى طباطبایی ریاست محترم مجلس‏

انجمن مرکزى انتخابات شاهرود که مسئول صحت جریان انتخابات است بر اثر شکایات واصله از کلیه حوزه­ها و بازرسى چندین حوزه به شرح محتویات پرونده تشخیص داده­اند که انتخابات برخلاف ماده 44 قانون جریان یافته و اکثریت انجمن در تاریخ 29/ 12/ 22 ضمن صورت جلسه با دلایل مثبته رأى به بطلان کلیه آراء ماخوذه داده و تقاضاى تهیه مقدمات تجدید توزیع تعرفه و اخذ آراء را خواستار شدند که مراتب به فرماندارى محل اعلام رونوشت آن هم به وزارت کشور ارسال و تلگرافى هم به وزارت کشور به عرض رسانید که تا وصول اعلامیه نامبرده از صدور هر گونه دستورى خوددارى فرمایند با این توصیف دفعتاً در 8/ 1/ 23 آقاى کلهر فرماندار بدون هیچ گونه مجوز قانونى و رعایت مقررات و این که وقعى به نظریه اکثریت انجمن که قانون حکم به قطعیت آن را داده است بگذارد با حضور سه نفر از کارمندان اصلى و دعوت دو نفر اعضا على­البدل مورد نظر بدون رعایت ماده 18 تعرفه و آراء باطله مردود را با بستن درب اطاق محرمانه استخراج و خاتمه انتخابات را اعلام داشته. اینک اینجانبان اکثریت انجمن براى آراء توضیحات لازمه و این که تخلفات معلومه را به سمع اولیاء محترم برسانند به مرکز عزیمت تقاضا می­شود پرونده مربوطه را مورد دقت و مطالعه قرار داده رعایت حقوق نود هزار جمعیت حوزه انتخابیه شاهرود را ملحوظ فرمایند و عملى را که فرماندار وقت برخلاف مقررات نموده مردود سازید. کارمندان انجمن مرکزى انتخابات شاهرود شش نفر هم امضا کرده­اند و این عریضه­اى است که عرض شده است و مطابق دو سه فقره صورت مجلسى هم که در فرماندارى تهیه شده است این مطالب را تأیید می­کند و یکى از شکایت­ها این بوده است که یکى از آن اعضاء قبلاً استعفا داده بوده است و او را آورده­اند و وادار کرده­اند که امضا کند و استعفانامه آن شخص هم هست آنجا عرض کنم ما اگر بگوییم صورت مجلسى که به امضاى سه نفر عضو اصلى و دو نفر على­البدل که یکى از آن دو نفر هم قبلاً استعفا داده و استعفانامه او و شش نفر دیگر از اعضاى على­البدل که موجود است صحیح است چه دلیلى بررد اظهارات شش نفر عضو اصلى انجمن که اکثریت را تشکیل می­دهند داریم از کجا معلوم شد آن 5 نفر به آن کیفیت قضاوتشان موجه و این شش نفر اظهارات و نظریه­شان مردود است؟ دعوت عضو على­البدل باید در مقابل استعفاى عضو اصلى باشد آن هم پس از مکاتبه و در صورت رد او باید به حکم قرعه على­البدل غیر مشخص را دعوت کنند و الّا در صورتى که اعضا انجمن تصمیمى اتخاذ کردند که مطابق میل کاندید یا مأمورین اجرا نبود آن وقت اگر بدون رسیدگى و یا لااقل با حفظ صورت دیگرى را دعوت کند این عمل برخلاف قانون و برخلاف حق قانونى انجمن است. من ایرادى به اشخاصى که خود را کاندید کرده یا مبارزه انتخابى می­کنند ندارم. البته این حق براى همه محفوظ است و بسا می­شود بین اشخاص هم افرادى پیدا می­شوند که اگر مبلغ گزافى هم خرج می­کنند از نظر ربودن صندلى وکالت براى خدمت به کشور است. همچنان که در دنیاى امروز و دنیاى ماوراى ما در میدان­هاى جنگ جان و مال و زن و فرزند و همه چیز خود را فداى وطن می­کنند خدا کند ما هم به این نیت صرف مال کرده ضرر و خسارتى را که می­بریم براى کشور باشد نه به ضرر و خسارت کشور ولى ایراد من به یک جا است که این مفاسد از آنجا سرچشمه می­گیرد و آن دولت و جریان قانون است به جاى جلوگیرى از تهدید و تطمیع

+++

خود موجب و مسبب این دو عمل است خود تطمیع می­شود و تهدید می­کند و دیگ طمع دیگران را هم به جوش می­آورد ادوار گذشته را دوره­هاى دستورى و سفارشى مى­نامیدند آیا در این دوره از هر مقام و طبقه و اداره همان دستورات صادر نمی­شود؟ آن وقت تطمیع و رشوه خوارى بداخلاقى نبوده؟ همه انتظار داشتند دوره 14 غلط­هاى ادوار گذشته را بر طرف کند نه تنها آن غلط‌ها اصلاح نشد بلکه مجلس 14 تمام آنها را تأیید و تصدیق نمود. عرض کنم این تقصیر را با دولت­هاى گذشته می­دانم خودم شخصاً شکایتى ندارم براى این که دولت­هاى گذشته نسبت به حوزه انتخابیه بنده به هیچ وجه مداخله نکرد یعنى نتوانستند مداخله کنند یعنى طرز عمل و فکر و تدبیر اهل محل طورى بود که مجال مداخله به دولت و دیگران را نداد پس از شروع به کار تمام سران قوم نشستند و صحبت‏کردند و در چند جلسه مذاکره کردند و آنها متفقاً کاندیدشان را اعلام کردند و از روى آن هم عمل شده است پس اگر بنده عرض می­کنم از روى دلتنگى با دولت نیست به هر حال بنده چون مقتضى نیست وقت مجلس را بیش از این بگیرم و کمتر هم می­خواهم مسائلى بگویم که دیگران اتخاذ سند بکنند این است که خاتمه می­دهم و بالاخره بایستى براى اصلاح کار انتخابات یک فکر اساسى کرد و آن تنها این است که باید سازمان ادارى مملکت را اصلاح کرد (صحیح است) و الّا اصلاح قانون انتخابات هیچ فایده­اى ندارد تمام خرابى­هاى کشور و این فاصله زیاد بین فقر و غنا که در این مملکت ایجاد شده است تمام از سازمان کشور است و مربوط به هیچ طبقه­اى نیست هر کسى حق دارد که نسبت به تعالى و ترقى خودش خرج بکند دولت است که باید جلوگیرى از این کارهاى بى­رویه بکند .

رئیس- آقاى فاطمى .

فاطمى- بیانات نماینده محترم تصور می­کنم در آخر بیانات­شان جواب خودشان را دادند که بایستى تشکیلات مملکتى را درست شود و البته همه ما موافقیم و تا وقتى که همان طور بوده است تقریباً انتخابات را مى­شود گفت که سر و ته یکى است و تفاوتى ندارد. ولى باید در اینجا دو موضوع را براى استحضار آقایان نمایندگان محترم به عرض برسانم. در شاهرود اتفاقاً یکى از نقاطى است که در دوره گذشته مبارزه بوده است چند نفر در آنجا بوده­اند یکى دکتر قزل ایاغ و یکى دکتر تاجبخش و یکى صدریه و یکى هم آقاى حسین آقایان اهل محل (یکى از نمایندگان- آقاى نواب را هم بفرمایید) . . . و یکى هم آقاى سیف­الله خان نواب و در آخر کار هم نظر به تمایل یک عده از اهالى آقاى اعتبارالدوله را کاندید کردند و بعد در مذاکراتى که با آقاى اعتبارالدوله شد خودشان صرف­نظر کردند و رفتند کنار ولى سایرین در محل ماندند و مبارزه کردند و همین طور آقاى حسین آقایان که دو دوره هم وکیل مجلس بوده است. این شخص آمده بود و حقوق خودش را واگذار کرده بود به آقاى اعتبارالدوله و بعد از این که آقاى اعتبارالدوله صرف­نظر کرد طرفداران حسین آقایان هم تلگراف کردند که عبارتش این بود که از تاریخ اول اسفندماه نظر به این که ایشان واگذار به آقاى اعتبار کرده بودند و آقاى اعتبار هم قبول نکرده بودند از این به بعد کاندید ما هم صدریه است و این است که آنجا مبارزه بوده است و آقاى صدریه هم درست است که شخصاً اهل شاهرود نیست ولى انارکى­هایى که تقریباً از دویست سال پیش از انارک به واسطه آب و هوا مهاجرت کرده­اند و رفته­اند در آنجا و یک عده را در آنجا تشکیل مى­دهند اینها و یک جماعتى از وجوه اهالى شاهرود که تلگراف­شان همه موجود است در پرونده موجود است (طباطبایی- خود آقاى صدریه هم مدتى در شاهرود بوده است) . . . عرض کردم اصلاً اهل شاهرود نیستند فقط گفتم که یک عده از انارکی­هاى مقیم شاهرود ایشان را کاندید کرده‌اند. ولى یک اعتراضى که فرمودند راجع به اعضاى انجمن است که تا روزى که انتخابات خاتمه یافته است هیچ شکایتى نداشته­اند ولى وقتى که انتخابات خاتمه مى­یابد نظر به این که سه چهار نفر از اینها طرفدار یکى از آقایان بوده‌اند اینها استعفا می­کنند و می­روند و بعد یک نفر از آنها چنانچه اظهار کردند که دو مرتبه استعفاى خودش را پس می­گیرد و می­رود دو مرتبه امضا می­کند بنابراین بنده تصورى نمی­کنم که یک اتفاق تازه­اى در شاهرود

+++

واقع شده باشد که در سایر نقاط واقع نشده باشد اهالى شاهرود حاضرند و یکى دو سه نفر از اهالى آنجا این شکایت را داشته­اند و حقى در یکى از نقاطى که آنها مدعى بودند که صندوقش مخدوش بوده است بنده در حضور آقاى مخبر فرهمند عرض می­کنم که آقاى صدریه در آنجا در آن صندوق اکثریت ندارد و اکثریت در آن صندوق مال سیف­الله خان نواب است بنابراین به نظر من هیچ گونه اعتراضى وارد نیست (جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است)

رئیس- رأى می­گیریم به کفایت مذاکرات .

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است دیگر رأى نمی­خواهد به اعتبارنامه رأى بگیرید .

رئیس- موافقین با کفایت مذاکرات قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد .

بنابراین رأى می­گیریم به اعتبارنامه آقاى صدریه آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد .

4- شور و تصویب گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به تمدید یک ماه براى رسیدگى به پرونده اعلام جرم نسبت به آقاى سهیلى و تدین

رئیس- یک فقره راپورت است که نسبتاً فوریت دارد از کمیسیون دادگسترى رسیده است و تمدید خواسته­اند قرائت می­شود:

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

گزارش کمیسیون عرایض و مرخصى راجع به اعلام جرم آقاى فرخ نسبت به آقایان سهیلى و تدین که پس از قرائت در مجلس به کمیسیون قوانین دادگسترى ارجاع شده است در جلسات عدیده تحت بررسى کمیسیون قرار گرفته چون هنوز تحقیقات کمیسیون منتج به نتیجه نشده است که اتخاذ تصمیم نموده و از طرفى بر طبق قانون محاکمه وزرا مدتى قانونى براى تقدیم گزارش کمیسیون در شرف انقضا است بنابراین درخواست یک ماه تمدید می­شود که کمیسیون بتواند به تحقیقات خود ادامه داده گزارش خود را تقدیم نماید .

رئیس- آقاى طباطبایی‏

طباطبایی- بنده حالا که این گزارش‏ . . .

رئیس- آقاى طباطبایی اگر نطق­تان مفصل است بفرمایید پشت تریبون .

طباطبایی- عرض کردم حالا که این گزارش به عرض مجلس می­رسد من به همین مناسبت خواستم مطلبى را عرض کنم که آقایان یک قدرى توجه بکنند. حالا هم در خارج از جلسه همین صحبت را می­کردم با چند نفر از آقایان که کارها نوعاً و عموماً اگر به این شکل و به این ترتیب که حالا ما داریم ادامه پیدا کند کمتر به نتیجه خواهیم رسید. کمیسیون­ها و اعضا کمیسیون به طورى که بنده اطلاع دارم و حالا هم در خارج مذاکره می­شد اکثر آقایان تشریف نمى­آورند و کمیسیون­ها تشکیل نمی­شود و کارها مانده است و این قضیه را هم که متوجه شدید که کمیسیون دادگسترى نتوانسته است رسیدگى بکند براى این است که غالباً کمیسیون­ها تشکیل نمی­شود. الان چند لایحه هم که از طرف دولت داده شده بنده تحقیق کردم معلوم می­شود که کمیسیون تشکیل نشده بنابراین در این باب هم لازم است که از طرف دولت اظهار علاقه بشود و باید یک نظارت و توجهى بشود در کارها و کمیسیون­ها تشکیل بشود و کارها و امور لازم به جریان بیفتد و گزارش کمیسیون­ها به مجلس بیاید که ما به کارهاى لازمتر برسیم (امینى- مخصوصاً هیئت رئیسه باید توجه بفرمایند به این موضوع) . . . صحیح است من با اصل قضیه مخالفت ندارم ولى اگر این طور باشد تا یک ماه دیگر هم کمیسیون دادگسترى مشکل است بتواند به این کارها رسیدگى بکند .

رئیس- آقاى صدر قاضى .‏

صدر قاضى- بنده می­خواهم راجع به کمیسیون عرایض عرض بکنم کمیسیون عرایض عمرش تمام شده و راجع به پرونده آقاى تدین هم گزارشى تنظیم شده این را خواستم عرض کنم .

رئیس- آقاى فرخ‏

فرخ- این تقاضاى کمیسیون دادگسترى خیلى صحیح است و در عین حال خیلى متشکرم که کمیسیون با کمال دقت جوانب و اطراف آن را رسیدگى کرده است و لازم است که

+++

یک ماه دیگر تمدید شود. این را هم بنده خواستم عرض کنم که این موضوع تنها راجع به بندر عباس نیست بلکه نقاط دیگر را هم باید طرف توجه قرار بدهند مخصوصاً انتخابات آذربایجان را .

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است. رأى بگیرید

رئیس- رأى می­گیریم به یک ماه تمدیدى که کمیسیون دادگسترى خواسته موافقین قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد .

5- تصویب فوریت سه فقره لوایح وزارت جنگ

رئیس- آقاى وزیر دارایی براى جواب بعضى سؤالات حاضر شده­اند؟

وزیر دارایی- خیر براى دفاع از فوریت لوایح وزارت جنگ .

رئیس- آقاى طوسى .

طوسى- خاطر محترم آقاى وزیر دارایی را تذکر می­دهم که سؤال بنده از مدتى قبل شده و فوق­العاده براى جواب شنیدن علاقه‌مندم و بیاناتى هم در جلسه خصوصى فرمودند که بنده را اقناع نکرد ایشان باید جواب بدهند و بنده هم اگر عرایضى داشته باشم عرض بکنم این است که اگر امروز هم حاضر نیستید براى جواب باشد براى جلسه بعد که حاضر شوند و جواب بدهند .

رئیس- پس این موضوع مطرح نیست باشد براى جلسه­اى که آقاى وزیر دارایی حاضر می­شوند. حالا سه فقره لایحه وزارت جنگ است که تقاضاى فوریت کرده­اند و باید فوریتش تصویب شود و به کمیسیون برود قرائت می­شود:

مجلس شوراى ملى‏

به طورى که نمایندگان محترم مستحضر هستند یکى از اصول اساسى خدمت سربازى مداخله نداشتن در مسائل سیاسى و احتراز از شرکت در احزاب و فرق مختلف است و کلیه افسران و افراد ارتش به جز آیین سربازى آیین دیگرى نباید داشته باشند .

از طرف دیگر چون در قانون دادرسى و کیفر ارتش مصوب چهارم دی­ماه 1318 براى افسران و افراد نظامى که برخلاف این اصل رفتار نمایند صریحاً کیفرى معین نشده و فقط در آیین نامه انضباطى مبادرت به این قبیل امور ممنوع و مستلزم تنبیه انضباطى است .

از این رو و نظر به مصالح و مقتضیات امروزه ارتش ماده واحده ذیل تنظیم و تقدیم مجلس شوراى ملى می­گردد و با قید یک فوریت تقاضاى تصویب آن را دارد .

نخست وزیر وزیر دادگسترى وزیر جنگ‏

ماده واحده‏

افسران و هم­ردیفان و افراد داوطلب ارتش چنانچه در احزاب قبول عضویت نمایند و یا در کارهاى سیاسى و امور حزبى دخالت کنند به اخراج از ارتش و از سه تا ده سال انفصال از خدمات دولتى محکوم خواهند بود .

افسران و افراد وظیفه نیز در تمام مدتى که مطابق قانون به خدمت سربازى اشتغال دارند مداخله در کارهاى سیاسى و امور حزبى ممنوع و در صورت تخلف به حبس عادى از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد .

رئیس- آقاى طوسى .

طوسى- بنده با این لایحه از این جهت مخالف هستم .

جمعى از نمایندگان- موضوع لایحه نیست !

طوسى- . . . ببخشید آقا فوریت لایحه (بنده از اغلب آقایان بهتر می­دانم) عرض کنم بنده به این جهت مخالف هستم که خیال می­کنم این قبیل مسائل می­خواهد مدرک شود براى یک فشارهاى غیر قانونى چنانچه اگر صلاح و مقتضیات امروز را می­دانستم یک توضیحات بیشترى می­دادم فعلاً همین قدر اکتفا می­کنم و آقاى وزیر جنگ را متذکر می­شوم که خلاصه باید حفظ آبروى مجلس بشود توجه بفرمایید وقتى یک اشخاصى به یک مقاماتى مراجعه می­کنند البته نتیجه مثبت و قانونى می­خواهند وقتی که این قضایا را ملاحظه می­فرمایید این قبیل لوایح می­آید به مجلس و پشت سر این کار ممکن است مطالب دیگرى باشد که بالاخره تمام حق زیر پا گذاشته شود به نام اجراى قانون و براى این است که بنده

+++

مخالف هستم با این قانون و در موقع عرایض خودم را عرض می­کنم .

رئیس- آقاى فرهودى شما مخالفید؟

فرهودى- بنده با فوریت مخالفم .

رئیس- آقاى فداکار شما موافقید؟

فدارکار- بنده مخالفم .

رئیس- آقاى کاظمى شما مخالفید؟

کاظمى- بنده موافقم به نظر بنده مورد بحث نمى­باشد که ما یک قشونى می­خواهیم که کارش انتظام مملکت باید باشد و خیلى طبیعى است که یک چنین قشونى بزرگترین وظیفه­اش احتراز از جریان روز است و تصور می­کنم که یک افسر و یک سربازى اگر وظیفه­اش را کنار بگذارد و وارد جریانات روز بشود و بستگى به یک حزب داشته باشد نمى­تواند آن بى­طرفى صرف را داشته باشد روى همین اصل است که در تمام دنیا سرباز را از مداخله در انتخابات منع می­کنند همین جا ما در ضمن پروگرام دولت اعتراض کردیم به جریان نامطلوب قشون و از همین جهت است که این لایحه را آورده­اند و تقاضاى فوریت کرده­اند که زودتر بگذرانند اگر آقایان دلیلى دارند بنده درست توجه ندارم و نمی­توانم بفهمم که فکر آقاى طوسى که عقبه این امر یک چیزهایى است آنها چه چیز است زیرا این یک چیز لازم است و واضح است که مداخله در کار احزاب نباید بکنند بنده یقین دارم که یک همچو فکرى در مجلس وجود ندارد که قشون در احزاب دخالت بکنند و بنده تعجب می­کنم که چرا با دو فوریت نیاوردند و بنده با فوریتش کاملاً موافقم و استدعا دارم آقایان رأى بدهند .

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است .

رئیس- آقاى فرهودى موافقید؟

فرهودى- موافقم .

نمایندگان- رأى بگیرید .

رئیس- آقایانى که موافقند با کفایت مذاکرات قیام نمایند . . .

بعضى از نمایندگان- کسى مخالف نیست .

رئیس- رأى می­گیریم به یک فوریت این لایحه آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد فوریت لایحه دیگر تقدیمى وزارت جنگ مطرح است خوانده می­شود :

مجلس شوراى ملى‏

چون مطابق مقررات قانون دادرسى و کیفر ارتش مصوب دی­ ماه 1318 دیوان­هاى حرب عادى و زمان جنگ مرکب از پنج نفر و دیوان­هاى تجدید نظر مرکب از هفت نفر می­باشد و چون در اثر محدود بودن کادر افسرى بخصوص در درجات ارشد براى تشکیل دادگاه­ها اغلب اشکالاتى پیش می­آید و به علاوه انتخاب و تعیین دادرسان مطلع و ذی­فن هم از بین افسران کار آسانى نیست و بنابر همین علل رسیدگى به پرونده­ها و تشکیل دادگاه­ها طبعاً دچار وقفه و رکود می­گردد و در نتیجه به یکى از اصول مهم آیین دادرسى نظامى که عبارت از سادگى و سرعت جریان آن است لطمه جبران ناپذیرى وارد می­آید و کراراً اتفاق می­افتد که متهمى در اثر همین اشکالات قانونى چندین ماه بلا تکلیف مانده و از این راه شئون نظامى و انضباط ارتش هم سست و متزلزل می­شود لذا ماده واحده­اى به شرح زیر تقدیم مجلس شوراى ملى می­گردد و با قید یک فوریت تقاضاى تصویب آن را دارد .

نخست وزیر وزیر دادگسترى وزیر جنگ‏

ماده واحده- از تاریخ تصویب این قانون دادگاه­هاى عادى زمان صلح و جنگ مرکب از یک رئیس و دو کارمند و دادگاه­هاى تجدیدنظر زمان صلح و جنگ شامل یک رئیس و چهار کارمند خواهد بود و مواد 19 و 39 و 59 و 70 قانون دادرسى و کیفر ارتش مصوب دی‌ ماه 1318 و آن قسمتى که مربوط به تعداد دادرسان دادگاه­هاى مختلف است باید مطابق این ماده اصلاح شود .

رئیس- فوریت این لایحه مطرح است آقاى اردلان شما مخالفید؟

اردلان- بنده موافقم .‏

رئیس- آقاى دهستانى شما موافقید؟

+++

دهستانى- بنده هم موافقم .‏

رئیس- آقاى ایرج اسکندرى .‏

ایرج اسکندرى- بنده مخالفم بنده تصور می­کنم که این موضوع در زمان جنگ حائز اهمیت فوق­العاده است و همین طور به قید فوریت مطالب را گذراندن صلاح نیست .‏

یکى از نمایندگان- یک فوری است .‏

ایرج اسکندرى- بنده عرض می­کنم به طور کلى بایستى در لایحه لزوم فوریت قید شود قید شده است که یک عده­اى معطل هستند بنده تصور می­کنم که این اشکال مربوط به سازمان ارتش است و ارتباطى به دادگاه­ها ندارد این موضوع هرقدر بیشتر در اطرافش مطالعه و تعمق شود بهتر است تا این که ما با یک فوریت آن را تصویب کنیم و بدون تعمق باشد آن وقت نتیجه معکوس می­گیریم بنابراین بنده با فوریت آن مخالفم .‏

رئیس- آقاى اردلان .‏

اردلان- عرض کنم معلوم می­شود آقاى ایرج اسکندرى آن روز تشریف نداشتند آقاى وزیر جنگ کاملاً اولاً ما در عوض دو فوریت یک فوریت را پیشنهاد کردیم که هم مطالعه شود و هم زودتر این کار بشود آقاى وزیر جنگ هم توضیح دادند که یک عده محاکمات همین طور معوق مانده است زیرا متهمین همردیف ندارند که دادگاه براى آنها تشکیل بدهند بدین لحاظ این لایحه را پیشنهاد کرده­اند این می­رود به کمیسیون دادگسترى و دو مرتبه برمی­گردد و وقت هست که شما صحبت کنید .

رئیس- رأى گرفته می­شود به فوریت اول این لایحه آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد .

لایحه دیگر وزارت جنگ راجع به اصلاح امر سربازگیرى قرائت می­شود :

مجلس شوراى ملى‏

یکى از مسائل مهمى که از بدو تشکیل دولت حاضر مورد دقت و توجه کامل بوده و می­باشد اصلاح امر سربازگیرى و اتخاذ رویه­اى است که در موقع احضار مشمولین نظام وظیفه به خدمت سربازى از تخطى و تجاوز و اخاذى مأمورین قویاً جلوگیرى و عمل سربازگیرى طورى انجام گیرد که حتى­الامکان باعث مزاحمت مشمولین نشده و مخصوصاً به امور کشاورزى و پیشه­ورى لطمه­اى وارد نسازد و البته در پیشرفت این منظور همکارى وزارت کشور با وزارت جنگ کمال لزوم و اهمیت را دارد زیرا به طورى که در عمل مشاهده شده مأمورین شهربانى و ژاندارمرى و آمار و بخشداران و غیره نیز در این تجاوزات بى مداخله نیستند .

اکنون در وزارت جنگ کمیسیون مخصوصى مشغول مطالعه این امر است و همین که کار این کمیسیون به پایان رسید کمیسیون دیگر با شرکت مأمورین مربوطه وزارت کشور تشکیل و نظریه قطعى کمیسیون اخیر به موقع اجرا گذاشته خواهد شد .

در ضمن مطالعه تدابیرى که براى جلوگیرى از این تجاوزات باید در درجه اول فوریت اتخاذ گردد به این نکته توجه شد که در قوانین امروزه اعم از قانون دادرسى و کیفر ارتش یا قانون نظام وظیفه عمومى براى مجازات مأمورین سربازگیرى که مرتکب این تجاوزات می­شوند مواد صریحى ذکر نشده و مثلاً در مورد فلان مأمور سربازگیرى که براى اخاذى مشمولى را چندین مرتبه از محل خود جلب و بعد با اذیت و آزار وجوهى از او اخذ و دوباره مرخص نماید یا با گرفتن مبلغى مشمولى را از خدمت معاف کند گذشته از این که در اثر این عمل خود جمعى از مردم را سرگردان و بیکار و دچار خسارت نموده به علاوه به استعداد ارتش یعنى در واقع به امنیت کشور لطمه وارد ساخته، اگر بنا باشد او را در ردیف مرتشى محسوب و فقط به کیفر مقرره محکوم نمایند برخلاف اصل عدالت است .

علیهذا ماده واحده­اى راجع به کیفر این قبیل مأمورین تنظیم و تقدیم مجلس شوراى ملى می­گردد و با قید یک فوریت تقاضاى تصویب آن را دارد .

نخست وزیر وزیر دادگسترى وزیر جنگ‏

ماده واحده- هر مأمور سربازگیرى که برخلاف وظیفه

+++

از جلب مشمولى خوددارى یا غیر مشمولى را جلب نماید به حبس مجرد از دو تا پنج سال محکوم می­شود و چنانچه در انجام این عمل مستقیماً یا به طور غیرمستقیم وجه یا مالى گرفته و یا به نحو دیگر اخاذى کرده باشد در ردیف سارقین مسلح محسوب و علاوه بر پرداخت پنج برابر وجه یا پنج برابر قیمت شیئى مأخوذه به همان مجازاتى که براى این قبیل سارقین مقرر است محکوم خواهد شد. مشمولینى که از آنان وجهى گرفته شده باشد در صورت ابراز به مأمورین بازرسى از تعقیب قانونى به عنوان راشى معاف خواهند بود .

شرکا و معاونین بزه تابع همان دادگاهى خواهند بود که صلاحیت دادرسى متهم اصلى را دارد .

رئیس- فوریت این لایحه مطرح است مخالفى نیست؟ آقاى سیف­پور فاطمى موافقید؟

سیف‌پور فاطمى- بنده موافقم .

رئیس- آقاى دکتر عبده شما موافقید .

دکتر جلال عبده- بنده موافقم .

رئیس- آقاى اردلان .

اردلان- بنده مخالفتم با یک فوریت است عقیده­ام این است که باید دو فوریت داشته باشد تا این لایحه بگذرد مأمورین نظام وظیفه پوست همه را می­کنند بنده پیشنهاد کردم که به دو فوریت رأى گرفته شود .

جمعى از نمایندگان- خیر همان یک فوریت کافى است .

رئیس- آقایانی که با یک فوریت لایحه موافقند قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. بنابراین به کمیسیون مراجعه می­شود .

‏6 - تصویب فوریت طرح قانونى پیشنهادى آقاى دکتر شفق

رئیس- طرحى است از آقاى دکتر رضازاده شفق که فوریت آن را تقاضا کرده­اند قرائت می­شود :

مقام ریاست مجلس شوراى ملى‏

چون از شهریور هزار و سیصد و بیست و از تاریخ عقد پیمان با متفقین تاکنون کشور ما روابط زیاد اقتصادى و تجارتى و سیاسى با متفقین خود پیدا کرده و لازم است حساب و ترتیب و طرز عمل و تطبیق تمام آن روابط با کمال دقت و روشنى تعیین گردد همچنین لازم است خسارت وارده به کشور از روى آمار صحیح معلوم شود و گذشته از اینها نقشه­اى اساسى در باب تقاضاها و نظریات و دعاوى ایران براى تقدیم به انجمن صلح تهیه گردد بنابراین ماده واحده زیر را براى تصویب مجلس شوراى ملى پیشنهاد و تقاضاى یک فوریت می­کنم :

ماده واحده- دولت مکلف است در حدود بودجه سال 1323 به منظور مرکزیت دادن به تمام روابط اقتصادى و تجارتى و سیاسى بین ایران و متفقین خود اداره­اى در تحت نظر وزیر خارجه به نام اداره امور متفقین مرکب از کارمندان صلاحیت­دارى که از وزارتخانه‌هاى خارجه و دارایی و پیشه و هنر و راه و از بانک ملى برگزیده شده باشند براى اجراى مقاصد زیر ایجاد نماید :

الف- رسیدگى کامل به تمام حساب­هاى اقتصادى وتجارتى و تنظیم دفاتر مرکزى و آمار صحیح با اسناد و تهیه زمینه مساعد براى حداکثر استفاده ایران از قانون وام واجاره و از سهمیه کالاى مخصوص به خاور نزدیک .

ب- تعیین میزان دقیق خساراتی که از شهریور 1320 به اینطرف به ایران وارد آمده با تهیه مدارک آن .

ج- بررسى کامل در روابط سیاسى بین ایران و متفقین و طرز تطبیق پیمان­ها و مطالعات لازم در راه تحکیم مبانى دوستى بین طرفین .

د- تهیه نقشه و تعیین خط مشى و اصول نظریات و دعاوى ایران که باید در انجمن صلح ملل طرح شود .

تبصره 1- اداره امور متفقین می­تواند در موقع لزوم از اهل فن و متخصصین استفاده نماید .

تبصره 2- اداره امور متفقین مکلف است هر ماه گزارشى جامع از عملیات خود به کمیسیون خارجه مجلس بدهد .

دکتر رضازاده شفق- فرخ- دکتر محمد مصدق- دولت آبادى- صمصام- ابوالقاسم صدرقاضى- دکتر عبدالله معظمى- اسعد- فرمند- ساسان- اقبال- فاطمى

+++

رضا حکمت- سیف پور فاطمى- دکتر فریدون کشاورز- فرمانفرماییان- محمدعلى مجد- فتوحى- غلامعلى فریور- یمین اسفندیارى- ابوالقاسم نراقى- ایرج اسکندرى- دکتر عبدالحمید اعظمى زنگنه- دکتر رادمنش- ع. روحى- دکتر اعتبار- احمد شریعت­زاده- طوسى- کام بخش- ابوالقاسم امینى- رحمانقلى خلعتبرى- رضا تجدد- پروین گنابادى- دکتر جلال عبده .

رئیس- آقاى فریور .

مهندس فریور- بنده موافقم پیشنهاد دو فوریت می­نمایم .‏

رئیس- آقاى اردلان .

اردلان- بنده اخطار نظامنامه­اى دارم و آن این است که این پیشنهاد چون پیشنهاد خرج است وکیل نمی­تواند پیشنهاد خرج بکند.

رئیس- آقاى طباطبایی شما مخالفید؟

طباطبایی- عرض کنم که ملاحظه خواهید فرمود اگر این لایحه تصویب شود یک اداره­اى تشکیل می­شود که هم دستگاه قضایى است و هم وزارت خارجه است و هم اداره کل اقتصاد کشور است باید حقیقتاً مواظب بود که این همه ادارات و مؤسسات و وزارتخانه­ها که هستند ما حالا که داریم حک و اصلاح می­کنیم اگر کم و کسر نکنیم دیگر نباید یک ادارات تازه­اى درست بکنیم و سربار تمام ادارات اضافه کنیم آنهایی­که آقاى دکتر منظورشان است تمامش در مملکت هست .‏

دکتر زنگنه- این مطالب مربوط به فوریت نیست.

طباطبایی- البته بنده که با فوریت مخالف هستم باید یک مقدمه­اى را عرض کنم که اگر توجه بفرمایید به این نتیجه می­رسیم که این لایحه فوریت ندارد یک اداره­اى شما می­خواهید تأسیس بکنید که کار وزارت خارجه را بکند کار وزارت مالیه را بکند اگر دستگاه­هاى عریض همین دولتى که هست به وظیفه خودش رفتار کند دیگر شما احتیاجى به یک چنین اداره­اى ندارید و به علاوه یک نکته­اى را که آقاى اردلان فرمودند درست فرمودند که این پیشنهاد مستلزم خرج است اگر ایجاد این اداره پول می­خواهد من هم موافقم ولى با این ترتیب شما بهانه­اى به دست دولت می­دهید که یک اداره­اى دو مرتبه دایر خواهند کرد و چندین برابر اداره تثبیت قیمت­ها.

بعضى از نمایندگان- آقا هست این ادارات .‏

طباطبایی- اگر هست که لازم نیست اگر نیست پس یک اداره­ای است با همان کیفیات که عرض کردم براى انجام منظور پنج یا شش­گانه عرض کنم این مسائل این طور نیست و اینطور سرسرى و آسان نیست که هر وکیلى هر نماینده­اى طرحى بدهد ما بیاییم اینجا رأى بدهیم و اجرا بشود و این طرح­ها قابل اجرا نیست اولاً خود طرح وقتی که مطرح شد مفصلاً می­توانیم صحبت بکنیم پس آقایان موافقت بفرمایند که اقلاً فوریت نداشته باشد یک لایحه عادى که می­آید و متضمن یک مطلبى است مطابق قانون و نظامات باید دو شور بشود یک لایحه­اى که تماس با متفقین دارد سیاست خارجى تویش هست اوضاع اقتصادى مملکت درش هست این لااقل باید دو شور بشود این باید از لحاظ جریان اقتصادى و از لحاظ مصالح سیاسى کشور به کمیسیون­هاى مربوطه برود و دو شور بشود این است که تقاضا می­کنم اجازه بفرمایید که لایحه جریان عادى و قانونى خودش را بکند.

رئیس- آقاى امیر تیمور.

امیرتیمور- عرض کنم به نظر بنده این طرح طرح بسیار مفیدى است و نظریاتى را هم که نماینده محترم فرمودند اگر در موقع مطرح شدن طرح در مجلس گفته شود مناسب­تر بود چون این لایحه حالا یک فوریت دارد آقایان موافقت بکنند که برود در کمیسیون و نظریات دولت هم در آنجا جلب خواهد شد و تمام این ملاحظات که آقایان نظر داشتند البته رعایت خواهد شد ولى از نظر این که در این لایحه مقدار خساراتى که به کشور ایران رسیده مقدار زحماتى را که ملت ایران در راه دوستى و همکارى با متفقین خودش متحمل شده است تعیین خواهد شد به نظر بنده براى مملکت خیلى مفید است و امیدوارم که آقا هم موافقت بفرمایند که با یک فوریت آن رأى داده شود و برود در کمیسیون و زودتر بگذرد.

+++

نمایندگان- رأى رأى‏

رئیس- اگر مذاکرات کافى است رأى بگیریم آقاى نخست وزیر .

نخست وزیر- بنده از نماینده محترم آقاى دکتر شفق متشکرم که این موضوع را تذکر دادند الان در وزارت خارجه یک اداره­اى هست به نام اداره پیمان سه­گانه و مشغول کار خودش هست و منظور این است که بعد از وقایع شهریور به بعد قضایایى که پیش آمده است و تمام جریاناتى که هست و پیش آمد کرده است در آن اداره مورد مطالعه است خواهش می­کنم به آن اداره مراجعه بفرمایند اگر نواقصى دارد ملاحظه بفرمایند و به دولت کمک بکنند و علاوه بر این این اداره تاکنون کتابى راجع به زمانى که ایران در جنگ کنونى بی­طرف بوده تهیه کرده و اکنون هم مشغول تهیه کتابى است که خدماتى را که در جنگ کرده­ایم و همچنین راجع به وقایع شهریور خساراتى که به ما وارد آمده است همه اینها را منظور و تعیین می­کند .

رئیس- آقاى دکتر شفق .

دکتر شفق- لازم است عرض کنم که خود بنده شریکم با نظر آقاى طباطبایی که فرمودند طرحی که به مجلس داده می­شود باید از روى بصیرت داده شود که نه به ضرر کشور تمام شود نه وقت مجلس را بگیرد و نه به ضرر مردم تمام شود و لازم است بگویم که بنده در این موضوع مدت یک ماه مطالعه کرده­ام همین طور که در ممالک خارج انجمن­ها و کمیسیون­هایى تشکیل شده است بنده هم همین طور در اینجا مطالعاتى کرده­ام اما آن طوری که آقاى طباطبایی تصور می­کنند که محصول جدیدى است و مرکب است از ادارات مختلف بنده تعجب می­کنم از فکر ایشان در تمام دنیا این کمیسیون تشکیل شده است و به عقیده بنده یعنى به ایمان بنده یکى از ضروری­ترین و فوری­ترین کمیسیون­هاست که بایستى هفت هشت ماه قبل در ایران وجود پیدا کرده باشد اما این که آقاى نخست وزیر فرمودند یک اداره­اى در وزارت خارجه براى این کار تشکیل شده است بنده سابقه دارم و با آقاى صفى نیا متصدى آن اداره صحبت کرده­ام و خود ایشان معترف بودند که این اداره به تنهایى براى مقصودى که در نظر داریم کافى نیست و چون در این موضوع فوریت است بنده وقت مجلس را نمی­گیرم چون این اداره که هست به تنهایى به هیچ وجه کافى نیست این اداره تحت نظر وزیر خارجه است و از لحاظ سیاسى کتابى دارد تهیه می­کنند که فوق­العاده مهم است ولى ارتباطى با پول و موضوع اسکناس و طلا و کارخانه­جات و پیشه و هنر ندارد و حتى خودشان فرمودند که ما بى­خبریم و یک پیشخدمتى هم نداریم که برود براى ما آمار را بیاورد بنابراین این موضوع را کاملاً لازم می­دانم وقت مجلس را نمی­گیرم و قول می­دهم که از روى مطالعه این پیشنهاد را کرده­ام و تقاضا می­کنم که رأى به یک فوریت بدهند .

رئیس- آقایانی که با یک فوریت طرح آقاى دکتر شفق موافقند قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد .

7 -رد فوریت طرح قانونى پیشنهادى آقاى نراقى و ارجاع به کمیسیون مبتکرات‏

رئیس- یک طرحى است که آقاى نراقى پیشنهاد کرده­اند راجع به تشکیل کمیسیونى براى اصلاح قانون انتخابات و یکى از آقایان هم فوریتش را پیشنهاد کرده است و مدتى است مانده است اجازه بفرمایید امروز مطرح شود .

لایحه به شرح زیر قرائت شد :

ریاست مجلس شوراى ملى: امضا کنندگان ماده واحده زیر را پیشنهاد می­نمایند که کمیسیون دوازده نفرى در مجلس (از هر شعبه دو نفر) براى مطالعه و اصلاح قانون انتخابات تشکیل شود. کمیسیون مزبور منتهى تا دو ماه طرح قانون اصلاح شده را به مجلس تقدیم نماید .

ماده واحده- مجلس شوراى ملى اجازه می­دهد کمیسیون دوازده نفرى از شعب شش­گانه مجلس براى اصلاح و تهیه و تنظیم قانون انتخابات مجلس شوراى ملى انتخاب شود که با جلب نظر وزارت کشور قانون نامبرده را تا دو ماه تهیه و تقدیم مجلس نماید. ابوالقاسم نراقى‏ .

رئیس- آقاى طباطبایی.

+++

طباطبایی- بنده مخالفم آقا .

نراقى- اجازه بفرمایید بنده توضیح بدهم .

رئیس- آقاى نراقى .

نراقى- عرض کنم از آغاز تشکیل مجلس تاکنون چیز مهمى از مجلس نگذشته است و جز لایحه سه دوازدهم مجلس کارى انجام نداده چند فقره لایحه هم که دولت آورده همین طور بلاتکلیف مانده و در مجلس دفن شده چند فقره لایحه هم آقاى وزیر جنگ آورده بودند آنهم در اثر سؤالاتى که از ایشان شده بود همین طور مانده مهم­ترین کارى که مجلس فعلى می­تواند بکند اصلاح قانون انتخابات است که از مهم­ترین مسائل مملکتى است که یکسال است وقت مملکت و دولت و مجلس و ملت صرف قانون انتخابات شده است و اشکال عمده آن بدى قانون انتخابات است این قانون انتخابات در 35 سال قبل تصویب شده است آن وقتى که انسان می­خواست از تهران به خوزستان برود 35 روز طول می­کشید و از سه دولت می­گذشت روى خصوصیت آن وقت این قانون تهیه شده است امروز ممالکى که ده برابر ما جمعیت دارد به فاصله چند ساعت انتخاباتش تمام می­شود آن وقت در پایتخت ما مثل تهران شش ماه طول می­کشد این است که بنده تمنا کردم یک کمیسیونى در مجلس تشکیل شود به نام کمیسیون اصلاح و تنظیم قانون انتخابات تا دو ماه هم مهلت باشد که مجلس هم قانون را تهیه کند وزارت کشور هم البته یک مطالعاتى و تجربیاتى دارد آن مطالعات و تجربیات وزارت کشور را هم بخواهند و چیز تازه­اى هم نیست و تقاضاى فوریت آن را هم آقاى مهندس فریور کرده­اند بنده تمنا دارم موافقت شود که این کار انجام شود.

یک نفر از نمایندگان- چند نفر امضا کرده­اند .

یک نفر دیگر از نمایندگان- امضاها را بخوانید .

رئیس- قرائت می­شود .

اسعد- ذوالفقارى- افخمى- حکمت- فریور- فتوحى- مقدم- مظفرزاده- دکتر معاون- ابوالقاسم صدرقاضى- دکتر عبدالله معظمى- مجد ضیایى- فرمانفرماییان- صمصام- محمد بهادرى- جواد عامرى- مخبر فرهمند- قبادیان- نراقى ..

مهندس فریور- 21 نفر اعضاى فراکسیون دموکرات هستند.

دشتى- می­رود به کمیسیون مبتکرات .‏

مهندس فریور- خیر تقاضاى یک فوریت شده است .‏

رئیس- تقاضاى فوریت شده است پیشنهاد آقاى مهندس فریور خوانده می­شود :

پیشنهاد می­کنم که طرح قانونی اصلاح انتخابات با قید یک فوریت مطرح شود .

رئیس- آقاى مجد ضیایی .‏

مجد ضیایی- طبق ماده 33 هر طرحى را که نماینده پیشنهاد می­کند باید به طرز قانون ماده به ماده نوشته شده و داراى مقدمه که متضمن دلایل آن است بوده باشد طرح مذکور پس از آن که پانزده نفر مذاکره آن را تصویب کرده باشند کتباً به رئیس داده می‌شود رئیس می­تواند آن را به کمیسیون مبتکرات رجوع نماید .

رئیس- آقاى هاشمى .‏

هاشمى- بنده با اصلاح قانون انتخابات موافقم 34 سال هم نیست از این قانونى که امروز در دست است این قانون در دوره پنجم اصلاح شده است ولى بدیهى است در این مدت یک جاهایى جمعیت پیدا کرده است یک جاهایى از جمعیت افتاده است من با این قسمتى که پیشنهاد کرده­اند که تا دو ماه انجام شود مخالفم زیرا با دو ماه نمی­شود قانون انتخابات را اصلاح کرد قانون انتخابات را دولت حاضر کرده است تا دو ماه دیگر می­آید به مجلس و این موضوع را در دو ماه نمی­شود تهیه کرد این است که بنده با فوریتش مخالفم .‏

رئیس- آقاى عدل .‏

وزیر مشاور (آقاى عدل)- چون آقاى نخست وزیر از بدو تشکیل کابینه بنده را مأمور کرده­اند که در قانون انتخابات تجدید نظرى بشود بنده قریب دو ماه است که مشغول این

+++

کار هستم و تقریباً در شرف اتمام است البته اگر این طرح را بخواهید تصویب کنید آن هم می­رسد و مانعى ندارد .

رئیس- رأى می­گیریم به فوریت این طرح آقایانی که با یک فوریت آن موافقند قیام نمایند (عده کمى برخاستند)

رد شد رجوع میشود به کمیسیون مبتکرات .‏

8- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- اگر آقایان اجازه می­دهند جلسه را ختم می­کنیم جلسه آتیه براى این که یک کارهایى حاضر شود روز پنجشنبه آینده تعیین می­شود. (صحیح است)

(مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- سید محمد‌صادق طباطبایی‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294130!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)