کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره دوازدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏12
[1396/05/10]

جلسه: 32 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 15 فروردین ماه 1319  

فهرست مطالب:

1. تصویب صورت مجلس‏

2. شور و تصویب قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین دولتین ایران و شوروى‏

3. انتخاب بقیه اعضای کمیسیون‌ها

4. موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏12

جلسه: 32

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 15 فروردین ماه 1319

فهرست مطالب:

1. تصویب صورت مجلس‏

2. شور و تصویب قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین دولتین ایران و شوروى‏

3. انتخاب بقیه اعضای کمیسیون‌ها

4. موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه‏

(مجلس یک ساعت پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز چهارشنبه 14 فروردین ماه را آقاى (طوسى) منشى خواندند.

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایب بااجازه - آقای فاطمی.

غایبین بی‌اجازه - آقایان: ثقة‌الاسلامی - دکتر ادهم - مرآت اسفندیاری - صفوی - مسعودی - مؤید ثابتی - معدل - موقر - گرگانی- امیر تیمور - پارسا - امیر ابراهیمی - مشیر - حمزه تاش.

دیرآمدگان بی اجازه - آقایان: نیکپور - پناهی - همراز - دکتر جوان)

1. تصویب صورت مجلس‏

رئیس - در صورت مجلس نظرى نیست (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2. شور و تصویب قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین دولتین ایران و شوروى‏

رئیس - شور دوم قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین دولتین ایران و اتحاد جماهیر شوروى مطرح است. گزارش کمیسیون امور خارجه و کمیسیون بازرگانى خوانده می‌شود:

کمیسیون‌های امور خارجه و بازرگانى در تاریخ 12 فروردین 1319 با حضور جناب آقاى وزیر امور خارجه و آقاى کفیل وزارت بازرگانى لایحه شماره 806 دولت راجع به قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروى را براى شور دوم مطرح نموده و چون در موقع شور اول اعتراضى نرسیده بود بنابراین کمیسیون گزارش اولیه خود را که مبنى بر موافقت گزارش آن براى تصویب مجلس شوراى ملى تقدیم می‌شود:

در تاریخ 14 فروردین 1319 کمیسیون‌های جدید امور خارجه و بازرگانى این گزارش را عیناً تأیید نموده‌اند.

رئیس - در مواد 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و

+++

9 و 10 و 11 و 12 و 13 و 14 و 15 و 16 و اعتراضى نرسیده است در نامه‌های 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 نیز اعتراضى نرسیده است در کلیات ثانى هم اعتراضى نرسیده است. ماده واحده پیشنهادى دولت خوانده می‌شود.

ماده واحده - مجلس شوراى ملى قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروى را که مشتمل بر 16 ماده و 8 نامه می‌باشد و در تاریخ 5 فروردین ماه 1319 مطابق 25 مارس 1940 در تهران بین دولتین به امضا رسیده است تصویب می‌نماید.

رئیس - آقاى مؤید احمدى‏

مؤید احمدى - آقایان نمایندگان و رفقاى محترم بنده به خوبی از مواد و مقررات قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى که در تاریخ 5 فروردین 1319 در تهران بین نمایندگان دولت شاهنشاهى و نمایندگان دولت شوروى به امضا رسیده است مستحضر و مطلع بوده حاجت بدان نیست که در مواد و مباحث مختلفه آن داخل گفتگو و مذاکره شده و در تشریح و توضیح آن بکوشیم. باید گفت چیزى که عیان است چه حاجت به بیان است. همان طور که دولت در نامه خود به مجلس شوراى ملى نوشته و آقاى وزیر امور خارجه هم با بیانات کافى در موقع تسلیم لایحه به مجلس شوراى ملى اظهار فرمودند ما هم همگى کاملاً معتقد و یقین داریم که یکى از مقاصد اساسى دولت شاهنشاهى که در ظل هدایت شاهنشاه و قائد تواناى ما به حل و عقد امور کشور اشتغال دارد همانا توسعه و ازدیاد روابط بازرگانى بین ایران و سایر کشورها مخصوصاً کشورهاى هم جوار می‌باشد. (صحیح است) نهایت درجه طبیعى و عادى است دو کشورى که در چند هزار کیلو متر با یکدیگر هم مرز و همسایه هستند و از دیر زمانى همه گونه روابط بین آنها موجود و بر قرار بوده است باز هم کما فى السابق در تشیید و تأیید آن روابط بکوشند. ملت ایران روابط بازرگانى خود را با کشور اتحاد جماهیر شوروى یکى از مسائل طبیعى و بسیار عادى دانسته و بحث در آن را زائد می‌داند زیرا رابطه بازرگانى ایران با همسایه شمالى خود همیشه دائر و دو طرف خریدار و فروشندگان خوب با وفا خوش حسابى براى یکدیگر بوده‌اند (صحیح است) از قدیم گفته‌اند اگر می‌خواهی کسى را بشناسى با وى معامله کن از این جا است که ما دیرزمانى با همسایه شمالى خویش طرف معامله و دادوستد بوده‌ایم آن را به خوبی شناخته و به دوستی آن کاملاً معتقدیم (صحیح است) روابط بازرگانى بین دو شخص و یا دو جامعه به منزله سنگ محک است اگر روابط بازرگانى توانست بین دو اجتماع وجود و توسعه یابد خود اماره و دلیلى است که سایر روابط و علایق هم بین آن دو اجتماع ممکن است وجود و توسعه یابد. اصولاً عقد قراردادهای بازرگانى در روابط بین‌المللى همواره مبشر صلح و صفا و زاییده حسن تفاهم و آمیزش کشورها است مخصوصاً با وضعیت امروزى دنیا بستن چنین قراردادها علاوه بر کلیه مزایا و محاسن فوق یکى از عوامل صلح بین‌المللى به قلم می‌آید (صحیح است) همه این‌ها دلایل و نکاتى است که ما باید از قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین ایران و دولت شوروى که در سایه حسن اراده و حسن‌نیت پیشوایان بزرگ دو ملت دوست همجوار بسته شده است اظهار خرسندى نماییم (صحیح است - صحیح است)

رئیس - رأى می‌گیریم به ماده واحده آقایانى که موافقت دارند با لایحه دولت به ترتیبی که پیشنهاد شده است برخیزند (عموم نمایندگان برخاستند) به اتفاق آرا تصویب شد.

وزیر امور خارجه - بعد از تصویب قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى لازم می‌دانم از حسن تلقى و حسن استقبال آقایان محترم از این قرارداد صمیمانه تشکر کنم و مخصوصاً از آقاى مؤید احمدى نیز سپاسگزارى می‌کنم که این حسن تلقى و حسن استقبال را با بیانات شیواى خود از طرف عموم نمایندگان محترم تأیید فرمودند (صحیح است)

این طرز تصویب به اتفاق کاملاً نشان می‌دهد همکارى صمیمانه بین دولت و مجلس شوراى ملى را (صحیح است) خیلى مسروریم همگى از مشاهده این که آقایان نمایندگان محترم این قناعت را حاصل کرده‌اند که دولت لوایحى را که به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد تماماً در مصلحت کشور است (صحیح است) و باز بیانات اولیه خود را تکرار

+++

کرده می‌گویم که انعقاد قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین ما و دولت شوروى علاوه بر فواید بیشمار اقتصادى به ازدیاد و استحکام روابط دوستانه ما و دولت دوست و همسایه شمالى ما خواهد افزود (صحیح است)

3. انتخاب بقیه اعضای کمیسیون‌ها

رئیس - به طوری که آقایان اطلاع دارند دیر و زود کمیسیون (امور خارجه و بازرگانى) انتخاب شد حال شروع می‌کنیم به انتخاب بقیه کمیسیون‌های پارلمانى. کمیسیون دادگسترى عده اعضای کمیسیون هیجده نفر عده حضار موقع اعلام رأى 112 نفر

(اخذ رأى به عمل آمد)

رئیس - کمیسیون دارایى عده اعضا کمیسیون هیجده نفر عده حضار 108 نفر (اوراق رأى اخذ شد)

رئیس - کمیسیون کشور انتخاب می‌شود. عده اعضا کمیسیون هیجده نفر عده حضار 110 نفر (اوراق رأى گرفته شد)

رئیس - شروع می‌شود به انتخاب کمیسیون فرهنگ. عده اعضا هیجده نفر عده حضار 108 نفر (اخذ آرا شد)

رئیس - کمیسیون پیشه و هنر انتخاب می‌شود. عده اعضا هیجده نفر عده حضار 109 نفر (اوراق گرفته شد)

رئیس - کمیسیون کشاورزى انتخاب می‌شود. عده اعضا دوازده نفر عده حضار 109 نفر (اخذ آرا شد)

رئیس - کمیسیون راه عده حضار صد و شش نفر عده اعضای کمیسیون دوازده نفر (آرا گرفته شد)

رئیس - کمیسیون نظام انتخاب می‌شود. عده حضار صد و هفت نفر عده اعضا کمیسیون شش نفر (آرا گرفته شد)

رئیس - کمیسیون پست و تلگراف انتخاب می‌شود. عده حضار موقع اعلام رأى صد و هفت نفر عده اعضا شش نفر (آرا اخذ شد)

رئیس - چند دقیقه تنفس داده می‌شود تا آقایان مستخرجین آرا: آقایان مجد ضیایى - مجیدى فیاض - همراز - فتوحى و مهدوى آرای کمیسیون‌ها را به اتفاق آقاى نبیل استخراج و نتیجه را به عرض مجلس شوراى ملى برسانند

(در این موقع (20 دقیقه قبل از ظهر) جلسه براى تنفس تعطیل و (20) دقیقه بعد از ظهر مجدداً تشکیل گردید)

رئیس - نتیجه آرای اعضای کمیسیون‌ها که استخراج شده است به عرض مجلس شوراى ملى می‌رسد:

مقام عالى ریاست مجلس شوراى ملى‏

نتیجه استخراج آرای متّخذه در جلسه 15 فروردین 1319 راجع به انتخاب آقایان اعضای کمیسیون‌های پارلمانى به قراری است که در زیر به عرض می‌رسد:

کمیسیون قوانین دادگسترى:

عده اعضا 18 نفر- عده حضار موقع اخذ رأى 112 نفر

حائزین اکثریت آقایان:

ملک مدنى - جهانشاهى - اوحدى - لیقوانى - مؤید احمدى - سلطانى – لاریجانى - دکتر قزل ایاغ - نقابت - همراز - دکتر جوان -سزاوار - رضوى - رهبرى - مولوى - فرخ - بهبهانى - مهذب‏

کمیسیون قوانین دارایى:

عده اعضا 18 نفر - عده حضار موقع اخذ رأى 108 نفر

حائزین اکثریت آقایان:

دادور - گودرزنیا - اعتبار - مؤید قوامى - رفیعى - پارسا - نمازى - مسعودى خراسانى - دکتر تاج‌بخش - فتوحى - نواب - مجد ضیایى - اوحدى - آصف - دهستانى - پناهى - موقر - امیر تیمور

کمیسیون فرهنگ‏:

عده اعضا 18 نفر - عده حضار 108 نفر

+++

حائزین اکثریت آقایان:

دکتر ضیاء - دکتر سنگ - دکتر ملک زاده - ذوالقدر - دکتر طاهرى - دکتر غنى - موقر - عباس مسعودى - آزادى - صفوى - نراقى – مستشار - طباطبایی - روحى - فیاض - مؤید ثابتى - شاهرودى - هاشمى‏

کمیسیون کشور:

عده اعضا 18 نفر - عده حضار 110 نفر

حائزین اکثریت آقایان:

گودرزنیا - جلایی‌ - هدایت – شجاع - صفارى - دکتر سمیعى - صادق وزیرى - مکرم افشار - یار احمدى - هاشمى - مهذب - منصف - دکتر ادهم - دکتر تاج‌بخش - ملک‌زاده آملى - امیر ابراهیمى - دکتر ملک‌زاده - مسعودى خراسانى‏.

کمیسیون پیشه و هنر:

عده اعضا 18 نفر - عده حضار 109

حائزین اکثریت آقایان:

جلایى - دادور - ناصرى - تهرانچى - فرشى - شاهرودى - امامى - اصفهانیان - چایچى - پالیزى - منصف - محمد وکیل - اصفهانى - دهستانى - امیر ابراهیمى - دبستانى - صفارى - آزادى‏

کمیسیون کشاورزى‏:

عده اعضا 12 نفر - عده حضار 109

حائزین اکثریت آقایان:

دکتر اهرى - مشار - اقبال - مهذب - شهدوست - نواب ریگى - مرآت اسفندیارى - محیط - افشار - هدایت - معدل‏.

کمیسیون راه‏:

عده اعضا 12 نفر - عده حضار 102

حائزین اکثریت آقایان:

مؤید قوامى - دکتر لقمان - مشیر دوانى - مخبر فرهمند - معینى تولیت - حمزه تاش - لاریجانى - دکتر ضیاء - طباطبایی نایینى - طوسى‏

کمیسیون نظام‏:

عده اعضا 6 نفر - عده حضار 107

حائزین اکثریت آقایان:

اعظم زنگنه - مشار - مقدم - نراقى - آصف - محمد وکیل‏

کمیسیون پست و تلگراف‏:

عده اعضا 6 نفر - عده حضار 107

حائزین اکثریت آقایان:

شاهرخ - مخبر فرهمند - منصف - نبیل سمیعى - ساکنیان - ریگى‏

رئیس - آقایان پس از ختم جلسه - جلسه خودشان را تشکیل می‌دهند و هیئت رئیسه کمیسیون‌ها را معین می‌فرمایند که زودتر مشغول کار شویم (صحیح است)

4. موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه‏

رئیس - اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم‏.

جلسه آتیه روز یکشنبه 25 فروردین ماه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم لوایح موجوده.

(مجلس نیم ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - حسن اسفندیارى

+++

قانون

تصویب قرارداد بازرگانی و بحرپیمایی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی

ماده واحده - مجلس شورای ملی قرارداد بازرگانی و بحرپیمایی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی را که مشتمل بر 16 ماده و هشت نامه می‌باشد و در تاریخ 5 فروردین ماه 1319 مطابق بیست و پنجم مارس 1940 در تهران بین دولتین به امضا رسیده است تصویب می‌نماید.

این قانون که مشتمل بر یک ماده و متن قرارداد پیوست است در جلسه پانزدهم فروردین ماه یک هزار و سیصد و نوزده به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی- حسن اسفندیاری

قرارداد بازرگانی و بحرپیمایی بین دولت شاهنشاهی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران از یک طرف و هیئت رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از طرف دیگر نظر به این که مایلند روابط بازرگانی بین دو کشور را توسعه بدهند تصمیم به انعقاد قرارداد بازرگانی و بحرپیمایی نموده و برای این مقصود اختیارداران خود را به شرح زیر معین نمودند:‌

اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران:

جناب آقای مظفر اعلم وزیر امور خارجه و جناب آقای صادق وثیقی کفیل وزارت بازرگانی

هیئت رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی:

جناب آقای ماتوی فیلیمونوسفیر کبیر اتحاد جماهیر شوروی در ایران و آقای پترا یوانویچ الکسییوف نماینده بازرگانی شوروی در ایران.

نامبردگان پس از ارائه اختیارنامه‌های خود که در کمال صحت و اعتبار بود در مقررات زیر موافقت حاصل نمودند:‌

ماده 1:

از محصولات طبیعی و صنعتی که مبدأ آن خاک گمرکی یکی از طرفین متعاهدین باشد در موقع ورود به خاک گمرکی طرف متعاهد دیگر حداقل حقوق گمرکی و سایر عوارضی که در تعرفه گمرکی و قوانین کشور واردکننده پیش‌بینی شده یا خواهد شد گرفته می‌شود ولی در هر صورت میزان حقوق گمرکی و عوارض نامساعدتر و غیر از میزانی نخواهد بود که از محصولاتی که مبدأ آن کشور ثالثی باشد گرفته می‌شود.

همچنین محصولات طبیعی و صنعتی که مبدأ آن خاک گمرکی یکی از طرفین متعاهدین بوده و از آنجا به مقصد خاک گمرکی طرف متعاهد دیگر صادر می‌گردد در موقع صدور مورد رژیم گمرکی دیگر و نامساعدتری واقع نخواهد گردید که نسبت به این قبیل محصولات صادره به کشورهای ثالث معمول می‌گردد.

ماده 2:

هر یک از طرفین متعاهدین متقبل می‌شود که به طرف متعاهد دیگر رژیم کاملة‌الودادی مطلق را در موارد زیر نیز واگذار نماید:

+++

الف - در شرایط گرفتن حقوق گمرکى و اضافات و عوارض مذکوره در یک ماده یک.

ب - در جا دادن کالاهای مندرجه در ماده یک در انبارها و استفاده از انبارهای گمرکى و سایر انبارهای عمومى براى کالاهای نامبرده و تنظیم و ورود و نگاهداشتن کالاها در بندرها و انبارهای نامبرده و همچنین خارج شدن آن از نقاط نامبرده.

ج - در طبقه‌بندى گمرکى و تفسیر تعرفه‌های معموله در مقررات و تشریفات و وظایف و پرداخت‌هایی که ممکن است نسبت به عملیات مربوطه به تسویه حقوق گمرکى کالا تعلق بگیرد.

د در تحمیل عوارض داخلى به کالا هاى یکى از طرفین متعاهدین در خاک گمرکى طرف متعاهد دیگر عوارضى که مربوط به تولید و ساختن و گردش و مصرف و حمل و نقل کالاهاى بالمثل باشد و به نام و به نفع هر کس که گرفته بشود.

هر یک از طرفین متعاهدین تقبل می‌نماید نسبت به آنچه در بند (د) این ماده پیش‌بینى گردیده بدون این که لطمه به اصل کاملةالوادادى شود در هر صورت استفاده از رژیم ملى را که در خاک خود براى کالاهای خود وضع نموده است براى طرف متعاهد دیگر تأمین نماید.

ماده 3:

هر یک از طرفین متعاهدین تقبل می‌نماید که نسبت به واردات از خاک گمرکى طرف دیگر یا صادرات به خاک گمرکى آن کشور هیچ گونه تحدیدات و ممنوعیت‌هایی را که نسبت به عموم کشورهاى دیگر معمول نمی‌گردد مجرى ندارد بجز تحدیدات و ممنوعیت‌هایی که به مناسبت نظم عمومى و امنیت دولتى و بهدارى و مبارزه با آفات نباتى و حیوانى بدون استثناء به تمام کشورهایی که در شرایط متساوى واقع هستند شامل گردد.

ماده 4:

رژیم کاملةالودادى که در ماده‌های 1 و 2 این قرارداد و در موارد 8 و 10 (بند 7) و 11 و 12 (بند 5) بعدى مقرر گردیده است شامل موارد زیر نخواهد بود:

1. حقوق و مزایاى ناشیه از اتحاد گمرکى.

2. حقوق و مزایی که اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى به لتونى لیتوانى فنلاند و استونى واگذار نموده و یا خواهد نمود.

3. تخفیفاتی که هر یک از طرفین متعاهدین براى کالا در منطقه مرزى که فاصله آن از خط مرزى از هر طرف بیش از 15 کیلومتر نباشد واگذار نموده و یا خواهد نمود.

ماده 5:

اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى جزو سفارت خود در ایران نمایندگى بازرگانى دارد وظایف نمایندگى بازرگانى از این قرار است:

الف - کمک به توسعه روابط اقتصادى بین اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و ایران.

ب - نمایندگى منافع اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در قسمت بازرگانى خارجى.

ج - تنظیم معاملات بازرگانى به نام اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى بین اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و ایران.

د - تجارت بین اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و ایران.

نماینده بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران و هر دو جانشین او جزو هیئت سیاسى سفارت کبراى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران بوده و از تمام حقوق و مزایی که به اعضای میسیون‌هاى سیاسى اعطا شده است بهره‌مند خواهند بود.

مقرّ نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در تهران از حق خارج‌المملکتى استفاده خواهد نمود.

+++

نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران حق استفاده از رمز دارد.

نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى نام اشخاصى را که از طرف او براى انجام عملیات حقوقى اختیار دارند با ذکر حقوقى که به هر یک از آنها در امضا نمودن تعهدات تجارتى نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى واگذار گردیده در«مجله رسمى» ایران اعلان خواهد نمود خاتمه یافتن اختیارات مزبوره را نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در «مجله رسمى» ایران و به صلاحدید خود در یکى از روزنامه‌های محل خدمت شخصى که داراى اختیارات بوده اعلان خواهد نمود تاریخ خاتمه اختیارات نسبت به اشخاص از روز اعلانى خواهد بود که اول انتشار یافته است.

نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران مثل سابق در پهلوى و تبریز و مشهد داراى شعب خواهد بود و حق خواهد داشت با موافقت وزارت بازرگانى ایران شعبه‌های خود را عند‌اللزوم در سایر نقاط ایران باز نماید.

ماده 6:

نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران به نام دولت اتحاد دولت جماهیر شوروى سوسیالیستى عمل می‌کند دولت اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى مسئولیت هر گونه معاملات بازرگانى را که به نام نمایندگى بازرگانى به وسیله اشخاصى که از طرف نمایندگى مزبور اختیار دارند صورت گرفته یا تضمین شده باشد به عهده می‌گیرد.

براى رسمى شناختن معاملات بازرگانى که نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران منعقد ساخته یا تضمین نموده است باید اسناد معامله یا ضمانت‌نامه مربوطه امضاى اشخاصى را داشته باشد که دولت اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى یا کمیسریاى ملى بازرگانى خارجى به آنها به راین این کار اختیار داده و اسم این اشخاص با ذکر اختیاراتى که به آنها واگذار گردیده از طرف نمایندگى بازرگانى شوروى در «مجله رسمى» ایران اعلان شده باشد به طوری که در ماده پنج این قرارداد پیش‌بینى شده است.

تمام معاملات بازرگانى که نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران در خاک ایران منعقد یا تضمین نموده است در صورتی که درسند معامله رسیدگى به وسیله حکمیت قید نشده باشد تابع صلاحیت محاکم ایران و قوانین ایران می‌باشند.

چون به موجب این ماده مسئولیت معاملاتى را که نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران در خاک ایران منعقد یا تضمین نموده است دولت جماهیر شوروى سوسیالیستى عهده‌دار می‌باشد مقررات مربوطه به تأمین قضایى و اجراى مقدماتى قرارهاى صادره از طریق قضایى یا ادارى نسبت به دعاوی که بر علیه نمایندگى بازرگانى اقامه می‌شود مجرى نخواهد گردید.

فقط تصمیمات قطعى قضایى که قانوناً قابل اجرا شده و مربوط به اختلافات ناشیه از معاملاتى که نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى مطابق مندرجات قسمت و این ماده آن را امضا یا تضمین نموده باشد به طور اجبار نسبت به نمایندگی بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى مجرى خواهد شد.

تصمیمات مزبوره فقط نسبت به اموال و حقوق نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران که مربوط به معاملات مذکوره در این ماده است و همچنین نسبت به سایر اموال نمایندگى بازرگانى که در ایران موجود است اجرا خواهد شد.

ولى اجراى اجبارى تصمیمات قضایى که در قسمت فوق این ماده پیش‌بینى گردیده به اشیایی که مطابق اصول عمومى حقوق بین‌المللى خارج المملکتى محسوب و همچنین به اشیایی که براى عملیات ادارى نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران لازم است شامل نخواهد بود.

+++

ماده 7:

مسئولیت معاملات بازرگانى که بدون ضمانت نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران از طرف یکى از بنگاه‌های اقتصادى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى انجام بگیرد که مطابق قوانین اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى داراى حقوق اشخاص حقوقى مستقل باشند فقط به عهده بنگاه مربوطه خواهد بود مسئولیت این معاملات متوجه دولت اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى یا نمایندگى بازرگانى او در ایران و یا بنگاه‌های اقتصادى دیگر اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى نخواهد بود.

معاملات بازرگانى که از طرف بنگاه‌های نامبرده در ایران منعقد شده در صورتی که در سند معامله رسیدگى به وسیله حکمیت قید نشده باشد تابع صلاحیت محاکم ایران و قوانین ایران خواهد بود.

ماده 8:

بازرگانى و ارباب صنایع و اشخاص طبیعى و یا اشخاص حقوقى ایرانى که مطابق قوانین ایران تشکیل شده باشند موقعى که عملیات اقتصادى خود را در خاک اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى مستقیماً یا به وسیله اشخاصى که انتخاب نموده‌اند انجام می‌دهند در شرایطى که قوانین شوروى انجام این گونه عملیات را مجاز داشته است نسبت به شخص و اموال خود از همان رژیم مساعدى که در حق اشخاص حقوقى و اتباع دولت کاملةالوداد مجرى می‌شود بهره‌مند خواهند بود.

بنگاه‌های دولتى اقتصادى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و سایر اشخاص حقوقى شوروى که مطابق قوانین شوروى داراى اهلیت حقوقى هستند و همچنین هستند و همچنین اشخاص طبیعى از اتباع اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در موقع انجام عملیات اقتصادى خود در خاک ایران در شرایطى که قوانین ایران انجام این گونه عملیات را مجاز داشته است نسبت به شخص و اموال خود از همان رژیم مساعدى که در حق اشخاص حقوقى و اتباع دولت کاملةالوداد داشته است نسبت به شخص و اموال خود از همان رژیم مساعدى که در حق اشخاص حقوقى و اتباع دولت کاملةالوداد مجرى می‌شود بهره‌مند خواهند بود.

اتباع و اشخاص حقوقى هر یک خود از طرفین متعاهدین متساویاً مثل اتباع و اشخاص حقوقى داخله حق دارند آزادانه به هر درجه از محاکم براى احقاق و دفاع حقوق خود مراجعه نمایند و در هیچ مورد از این حیث در وضعیت نامساعدتر از وضعیت اتباع و اشخاص حقوقى دولت کاملةالوداد واقع نخواهند گردید.

ولى مسلم است که هیچ یک از مقررات این قرارداد نمی‌تواند شرکت‌های بازرگانى و سایر بنگاه‌های اقتصادى یکى از طرفین متعاهدین را مجاز نماید که مطالبه مزایاى مخصوصى را بنماید که طرف متعاهد دیگر به شرکت‌هایی اعطا می‌کند که شرایط عملیات‌شان در خاک وى به موجب امتیازنامه‌های مخصوصى تنظیم گردیده یا خواهد گردید.

ماده 9:

1. نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران و بنگاه‌های اقتصادى شوروى می‌توانند با رعایت قوانین و نظارت مربوطه به بازرگانى خارجى ایران همه گونه کالاهای ایرانى را به غیر از کالاهایی که صدور آن از ایران مطابق مقررات دولت به تمام کشورها ممنوع است به طور آزاد و بدون مشکلات و موانع براى صدور به اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى خریدارى نمایند.

2. اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى حق خواهد داشت در حدود سهیمه‌هایی که براى هر سال اعتبار قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى معین خواهد شد کالاهایی وارد ایران بنماید فهرست این کالاها با تعیین سهمیه آن همه ساله از طرف نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران با وزارت بازرگانى ایران تنظیم خواهد شد.

براى سال اول اجراى این قرارداد فهرست مزبور در حین امضاى قرارداد تنظیم و در سال‌های بعد در آغاز هر سال اقتصادى ایرانى مرتب خواهد شد.

در موقع تهیه فهرست‌های فوق براى سال‌های بعد حفظ چند سهیمه اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى نسبت

+++

به هر یک از کالاهاى مندرجه در سهمیه عمومى که در فهرست سال اول پیش‌بینى گردیده اقلاً تأمین خواهد شد.

نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران می‌تواند در فهرست کالایى که دولت ایران اجازه ورود آن را براى سال جارى اقتصادى داده است کالاهاى دیگرى را نیز داخل نماید که در فهرست مزبور ذکر نشده باشد میزان این کالاها را نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران با وزارت بازرگانى ایران معین خواهد کرد و وزارت بازرگانى ایران پیشنهاد مربوطه نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى را به طور مساعد تلقى خواهد نمود. سهمیه هر یک از کالاهاى وارداتى که در فهرست قید گردیده ممکن است در ظرف سال در نتیجه موافقت بین نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران و وزارت بازرگانى ایران زیاد بشود.

هر گاه در مدت اجراى این قرارداد دولت ایران به وسیله توسعه دادن سهمیه‌های سالیانه میزان ورود یکى از کالاهاى خارجى را به ایران زیاد نماید حصه از آنچه زیاد شود متناسب با سهمیه که اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در وادرات کالاى مزبور به ایران قبل از افزایش سهمیه‌های سالیانه داشته به اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى واگذار خواهد شد.

در مواردی که دولت ایران اجازه ورود سهمیه‌های معین کالایى را بدهد که فعلاً ورود آن ممنوع است به اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى حق داده خواهد شد که در مدت اجراى این قرارداد سهمى از وزارت مزبور بگیرد و این سهم با موافقت بین نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و وزارت بازرگانى ایران معین خواهد شد وزارت بازرگانى پیشنهاد مربوطه نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى را با نظر مساعد تلقى خواهد نمود.

3. دولت ایران به نمایندگی بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران در انعقاد قراردادهای بازرگانى با ادارات و شرکت‌های دولتى ایران و شرکت‌هایی که از طرف دولت عمل می‌کنند براى خرید کالاهاى ایرانى و فروش کالاهاى شوروى که معامله آنها در دست ادارات یا شرکت‌های نامبرده باشد به نرخ و شرایط عادى مساعدت لازم را خواهد نمود.

دولت اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى از طرف خود موافقت می‌نماید که مجموع ارزش کالاهاى وارده شوروى که مطابق قراردادهاى مربوطه به دولت ایران و ادارات و شرکت‌های نامبرده به ریال فروخته شده است از مجموع ارزش کالاهایی که از دولت ایران و ادارات و شرکت‌های نامبرده به ریال خریدارى و از ایران صادر شده است اقلاً کمتر نباشد.

4. نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران و بنگاه‌های اقتصادى شوروى حق خواهند داشت به بازرگانان ایرانى و شرکت‌های بازرگانان و شرکت‌های غیردولتى کالاهاى شوروى فروخته و از بازرگانان ایرانى و شرکت‌های نامبرده کالاهاى ایرانى خریدارى نمایند.

دولت اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى موافقت می‌نماید که مجموع ارزش کالاهاى وارده شوروى به ایران که به بازرگانان و شرکت‌های بازرگانان و شرکت‌های غیردولتى به ریال فروخته می‌شود از مجموع ارزش کالاهایی که از بازرگانان و شرکت‌های نامبرده به ریال خریدارى و اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى صادر شده است اقلاً کمتر نباشد

5. نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران و بنگاه‌های اقتصادى شوروى در موقع گرفتن پروانه براى وارد کردن کالاها بایران مطابق سهمیه‌های سالیانه از ارائه گواهینامه صدور کالاهاى ایرانى معاف می‌باشند. وزارت بازرگانى ایران پروانه وارد کردن کالاها را از روى سهمیه‌های سالیانه که در بند (2) این ماده پیش‌بینى گردیده بدون مانع به نمایندگی بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران و بنگاه‌های اقتصادى شوروى خواهد داد. فهرست مذکور در بند فوق در حکم پروانه کلى خواهد بود.

6. دولت ایران موافقت می‌نماید تحدیدات ارزى را که فعلاً جارى است و تحدیدتی را که ممکن است در مدت اعتبار این قرارداد وضع شود در صورتی که این گونه مقررات مانع از اجراى این قرارداد بشود نسبت به بنگاه‌های شوروى معمول ندارد.

+++

7. دولت ایران به نمایندگی بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران و همچنین به بنگاه‌های اقتصادى شوروى حق خواهد داد در تمام مناقصه‌هایی که ادارات ایرانى براى خرید مصالح و لوازم از خارجه اعلان می‌کند به استفاده از شرایطى که براى همه اشتراک کنندگان مقرر می‌شود اشتراک نماید

8. دولت ایران موافقت می‌نماید که به نمایندگی بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و بنگاه‌های اقتصادى شوروى در مدت اجراى این قرارداد حق بدهد که مطابق قوانین و مقررات موجوده در ایران پمپ‌های بنزین نصب نموده و همچنین مخزن‌های نفت و سایر بناهایی که براى تجارت نفت و مشتقات آن می‌باشد بسازد.

9. موافقت حاصل است که هر یک شش ماه کمیسیون متساوى‌الاعضای مرکب از اختیارداران وزارت بازرگانى قرارداد بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران نتیجه عمل تجارت در دوره شش ماهه گذشته اجراى قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى را براى تطیبق دادن جریان تجارت بین طرفین با روح و مفهوم این قرارداد مورد مطالعه قرار بدهد.

ماده 10:

1. با در نظر گرفتن منافع بازرگانى ایران و به موافقت ماده (20) عهدنامه مورخه 26 فوریه 1921 منعقد بین ایران و جمهورى متحده شوروى سوسیالیستى روسیه و براى تصریح مدلول آن اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى ترانزیت آزاد را از خاک خود براى محصولات طبیعى و صنعتى ایران به مقصد هر کشور ثالثى می‌دهد.

از طرف خود ایران ترانزیت آزاد را از خاک خود براى محصولات طبیعى و صنعتى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى به مقصد هر کشور ثالثى می‌دهد.

2. به علاوه اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى به شرکت‌هاى بازرگانى و بازرگانان ایرانى حق صدور آزاد را به هر مقصدى که باشد براى محصولات که شرکت‌های بازرگانى و بازرگانان نامبرده صادر می‌کنند همان است که وارد کرده‌اند حقوق گمرگى که در موقع وارد کردن محصولات پرداخته‌اند در حین خروج از خاک گمرگى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى به شرکت‌هاى بازرگانى و بازرگانان ایرانى مسترد خواهد گردید.

همین حقوق نیز از طرف ایران به بنگاه‌ها وادرات اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى که تجارت دارند اعطا می‌گردد.

3. اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى ترانزیت آزاد را از خاک خود به ایران براى محصولات طبیعى یا صنعتى مذکور در ذیل که مبدأ آن محصولات کشور‌هایی باشد که با اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى عهد‌نامه یا مقاوله‌نامه یا قرارداد بازرگانى داشته باشند می‌دهد.

الف - ماشین‌آلات و ابزار و مصالح براى کارخانجات همچنین براى بنگاه‌های کشاورزى ماشین‌آلات و ابزار و مصالح براى ساختمان و نگاهدارى خانه‌ها و بناها ماشین‌آلات و ابزار و ملزومات و مصالح براى تأسیس راه‌ها و وسایط نقلیه از هر قبیل و استفاده از آنها و براى احتیاجات بنگاه‌های عام‌المنفعه.

ب - دوا از هر قبیل و آلات جراحى و اعضاى مصنوعى بدن‏

ج - کاغذ و مطبوعات.

د - تخم نوغان.

ه چاى.

+++

و - آلات و ادوات روشنایى و گرم کردن.

ز - دوچرخه و موتورسیکلت و کامیون و متفرقات و قطعات مجزاى آنها.

4. نسبت به سفارشات دولت ایران که براى بازرگانى نباشد بدون فرق در نوع سفارشات به استثنای اسلحه و مهمات جنگى که در کشورهایی ثالثى داده شده باشد که با اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى عهد‌نامه یا مقاوله‌نامه یا قرارداد بازرگانى دارند حق ترانزیت آزاد از خاک اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى داده خواهد شد.

همچنین راجع به سفارشات دولت ایران که براى بازرگانى نباشد بدون فرق در نوع سفارشات به استثنای اسلحه و مهمات جنگى که در کشور‌های ثالثى تهیه شده باشد که با اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى عهد‌نامه یا مقاوله‌نامه یا قرارداد بازرگانى ندارند اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى تقاضاهاى مربوط به دادن حق ترانزیت براى این قبیل سفارشات را با منت‌های مساعدت تلقى و تسهیلات ممکنه خواهد نمود.

5. بدیهى است مقررات این ماده به هیچ وجه به امانات پستى از خاک اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى به ایران که به موجب قرارداد مخصوص مورخ دوم اوت 1929 تنظیم گردیده و قرارداد نامبرده طبق مقررات خود به اعتبار باقى است لطمه وارد نمی‌آورد.

6. ایران ترانزیت آزاد را از خاک خود به اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى براى محصولات طبیعى و صنعتى کشورهایی که با ایران عهدنامه یا مقاوله‌نامه یا قرارداد بازرگانى دارند به استثنای اسلحه و مهمات جنگى می‌دهد.

7. مقرر است که در مورد اجراى شرایط ترانزیت که در فوق پیش‌بینى شده است هر یک از طرفین متعاهدین رژیم یک کاملةالوداد را به طرف متعاهد دیگر اعطا خواهد کرد.

ماده 11:

طرفین متعاهدین موافقت می‌نمایند که رژیم دولت کاملةالوداد را در حمل مسافرین و با گاژ و کالا و سایر بار و بنه به وسیله راه‌های آهن و به طور عموم از راه خشکى و آب و هوا متقابلةً به یکدیگر اعطا نمایند.

هر یک از طرفین متعاهدین چه در مورد تعرفه و عوارض حمل و نقل و کلیه عوارض دیگر مربوط به حمل و نقل و چه در مورد نوبت و نظم و ترتیب و سرعت حمل از تمام راه‌های مذکوره در فوق رژیم دولت کاملةالوداد را به طرف متعاهد دیگر اعطا می‌نماید.

ماده 12:

1. با کشتی‌هایی که زیر پرچم یکى از طرفین متعاهدین دریاى خزر سیر می‌نماید در بندرهای طرف متعاهد دیگر چه در حین ورود و چه مدت توقف و چه در موقع خروج از هر حیث مثل کشتی‌های کشورى رفتار می‌شود.

2. کشتی‌های مزبوره عوارض بندرى دیگر نخواهد پرداخت جز آنچه قانوناً براى کشتی‌های کشورى وضع گردیده آن هم به همان شرایط و با همان معافیت‌ها.

در موقع گرفتن عوارض مزبوره اشیای مذکوره ذیل جزو کالاى وارده یا صادره محسوب و منظور نخواهد شد:

الف - با گاژ مسافرین که قسمتى از بار نباشد مقصود از با گاژ علاوه بر بسته‌هاى کوچک دستى کلیه اشیایى است که به موجب قبض با گاژ حمل می‌شود.

ب - سوخت و آذوقه براى مستخدمین و سرنشینان و لوازم تجهیزات کشتى به اندازه‌ای که براى سیر لازم باشد به شرط این که لوازم مزبوره براى گذاشتن در بندر از کشتى خارج نشود.

ج - بارهایی که به علت رسیدن صدمه به کشتى و یا در موقع توقف‌های اتفاقى دیگر در بندر از کشتى خارج شده باشد به شرط این که این بارها براى فرستادن به بندر مقصد دوباره به کشتى گذارده شود.

+++

د - بارهایی که با کشتی‌هایی حمل می‌شود که ظرفیت آنها کمتر از سه تن و نیم باشد.

ه - بارهایی که از کشتى به کشتى دیگر نقل می‌شود براى این که حمل آنها در دریا ادامه داده شود.

3. کاپوتاژ به کشتی‌هاى کشورى طرفین متعاهدین اختصاص دارد معهذا موافقت حاصل شده است که هر یک از طرفین متعاهدین به کشتى‌هایی که زیر پرچم طرف دیگر سیر می‌نماید حق کاپوتاژ را براى حمل و نقل مسافر و بار در دریاى خزر بدهد.

4. صرف‌نظر از مقررات فوق هر یک از طرفین متعاهدین ماهیگیرى را در آب‌های ساحلى خود تا حد ده میل دریایى به کشتی‌هاى خود اختصاص داده و این حق را براى خود محفوظ می‌دارد که واردات ماهی‌های صید شده از طرف کارکنان کشتی‌هایی را که زیر پرچم او سیر می‌نمایند از تخفیفات و مزایاى خاص بهره‌مند سازد.

5. کشتی‌هایی که در دریاها غیر از دریاى خزر زیر پرچم یکى از طرفین متعاهدین سیر می‌نماید در آب‌های کشورى و بندرهای طرف متعاهد دیگر از حیث شرایط کشتى‌رانى و هر گونه عوارض از همان حقوق او مزایایى که در این مورد به کشتى‌هاى دولت کاملةالوداد اعطا بهره‌مند می‌شوند.

6. کشتی‌های یدک‌کش که کشتى دیگرى را به طور یدک می‌کشند از پرداخت عوارض بندرى (از هر تن ظرفیت کشتى) معاف می‌باشند.

ماده 13:

طرفین متعاهدین بر طبق اصولى که در عهدنامه مورخ 26 فوریه 1921 بین ایران و جمهورى متحده سوسیالیستى شوروى روسیه اعلام گردیده است موافقت دارند که در تمام دریاى خزر کشتى‌هایی جز کشتی‌های متعلق به ایران یا اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى یا متعلق به اتباع و بنگاه‌های بازرگانى و حمل نقل کشورى یکى از طرفین متعاهدین که زیر پرچم ایران یا پرچم اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى سیر می‌نمایند نمی‌توانند وجود داشته باشند.

ماده 14:

تصدیق‌نامه‌هاى ظرفیت کشتى که از طرف مقامات صالحه طرفین متعاهدین به کشتی‌هایی که زیر پرچم ایران و اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در دریاى خزر سیر می‌نماید داده می‌شود و مقامات نامبرده از طرف هر یک از دولتین متعاهدین به دولت متعاهد دیگر اعلام می‌گردد در بنادر دولتین متقابلةً رسمیت خواهد داشت کشتی‌هایی که داراى تصدیق‌نامه‌هاى مزبوره هستند در بنادر طرف متعاهد دیگر متعاهد دیگر مورد معاینه جدید واقع نخواهند گردید و نیز بنادر طرفین متعاهدین در دریاى خزر تصدیق‌نامه‌هایی که راجع به قابلیت سیر کشتى و میزان نشست کشتى در آب و سایر اسناد فنى کشتى‌رانى که از طرف مقامات مذکوره در فوق به کشتی‌ها داده شده است متقابلاً به رسمیت شناخته خواهد شد.

ماده 15:

طرفین متعاهدین موافقت می‌نمایند که راجع به اقدامات بهدارى که باید نسبت به کشتی‌های هر یک از طرفین در بنادر طرف دیگر در دریاى خزر به عمل آید مقررات قرارداد صحى بین‌المللى که در تاریخ 26 ژوئن 1926 در پاریس امضا شده با رعایت قیودى که هر یک از طرفین متعاهدین در موقع امضاى آن قرارداد نموده‌اند مجرى گردد.

ماده 16:

این قرارداد به تصویب خواهد رسید.

این قرارداد براى سه سال منعقد گردیده و از روز مبادله نسخ مصوبه که در اسرع اوقات در مسکو به عمل خواهد آمد داراى اعتبار خواهد بود.

ولى قرارداد از تاریخ امضاى آن به طور موقت اجرا خواهد شد فاصله مدت بین امضاى قرارداد و مبادله نسخ

+++

مصوبه جزو سه سال فوق محسوب خواهد گردید.

هر گاه یکى از طرفین شش ماه پیش از انقضاى مدت سه ساله مزبور فسخ قرارداد را اعلام ندارد قرارداد خود به خود براى مدت غیرمعینى تمدید شده محسوب خواهد شد.

در این صورت می‌توان قرارداد را در هر موقع با اخطار شش ماه قبل فسخ نمود.

این قرارداد در دو نسخه و هر نسخه به زبان فارسى و روسى نوشته شده و هر دو متن داراى اعتبار مساوى می‌باشد. منعقد شده است در تهران به تاریخ پنجم فروردین ماه 1319 مطابق 25 مارس 1940.

علیهذا اختیارداران نامبرده در فوق این قرارداد را امضا و به مهر خود ممهور نمودند.

امضا: ماتوى فیلیمونو امضا: مظفر اعلم‏

امضا: پترالکسییوف امضا: صادق وثیقى‏

آقاى وزیر

با نهایت توقیر مراتب زیر را به استحضار آن جناب می‌رساند:

نظر به این که دریاى خزر که طرفین متعاهدین آن را دریاى ایران و شوروى می‌دانند براى طرفین متعاهدین داراى اهمیت خاصى می‌باشد موافقت حاصل است که دولتین اقدامات لازمه را به عمل خواهند آورد تا اتباع کشورهاى ثالث که در کشتی‌های طرفین متعاهدین و در بندرهاى واقع در دریاى خزر مشغول خدمت هستند از خدمت و توقف خود در کشتی‌ها و بنادر براى مقاصدى که خارج از حدود وظایف خدمتى محوله به آنها باشد استفاده ننمایند.

آقاى وزیر خواهشمندم احترامات فایقه مرا نسبت به خودتان بپذیرید.

(امضا: ماتوى فیلیمونو)

جناب آقاى مظفر اعلم‏

وزیر امور خارجه ایران‏

آقاى سفیر کبیر

با کمال توفیر وصول نامه مورخ 25 مارس 1940 آن جناب را که به مضمون ذیل است تأیید می‌نمایم:

نظر به این که دریاى خزر که طرفین متعاهدین آن را دریاى ایران و شوروى می‌دانند براى طرفین متعاهدین داراى اهمیت خاصى می‌باشد موافقت حاصل است که دولتین اقدامات لازمه را به عمل خواهند آورد تا اتباع کشورهاى ثالث که در کشتی‌های طرفین متعاهدین و در بندرهاى واقع در دریاى خزر مشغول خدمت هستند از خدمت و توقف خود در کشتی‌ها و بنادر براى مقاصدى که خارج از حدود وظایف خدمتى محوله به آنها باشد استفاده نماید.

مندرجات نامه فوق را در نظر گرفته خواهشمندم احترامات فایقه مرا نسبت به خودتان بپذیرند.

تهران به تاریخ بیست و پنجم مارس هزار و نهصد و چهل‏

(امضا: مظفر اعلم)

جناب آقاى ماتوى فیلیمونو

سفیر کبیر اتحاد جماهیر شوروى در ایران‏

آقاى سفیر کبیر

نظر به ماده 8 قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین ایران و اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى که در تاریخ 25 مارس

+++

1940 به امضا رسیده است با کمال توقیر تأیید می‌نمایم که چون به موجب قوانین جاریه ایران بنگاه‌های بازرگانى می‌توانند از بین کارمندان خود نمایندگانى براى دفاع حقوق خود در محاکم ایران انتخاب نماید نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران و بنگاه‌های اقتصادى شوروى از این حیث مواجه با اشکالاتى نخواهند شد.

آقاى سفیر کبیر خواهشمندم احترامات فایقه مرا نسبت به خودتان بپذیرید.

تهران به تاریخ 25 مارس هزار و نهصد و چهل‏

(امضا: مظفر اعلم)

جناب آقاى ماتوى فیلیمونو

سفیر کبیر اتحاد جماهیر شوروى در ایران‏

آقاى وزیر

با کمال توقیر وصول نامه مورخ 25 مارس 1940 آن جناب را که به مضمون ذیل است تأیید می‌نمایم:

نظر به ماده 8 قرارداد بازرگانى بحرپیمایى بین ایران و اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى که در تاریخ 25 مارس 1940 به امضا رسیده است با کمال توقیر تایید می‌نمایم که چون به موجب قوانین جاریه ایران بنگاه‌های بازرگانى می‌توانند از بین کارمندان خود نمایندگى براى دفاع حقوق خود در محاکم ایران انتخاب نمایند نمایندگى بازرگانى اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى در ایران و بنگاه‌های اقتصادى شوروى از این حیث مواجه با اشکالاتى نخواهند شد.

مندرجات نامه فوق را در نظر گرفته از آن جناب خواهشمندم احترامات فایقه مرا نسبت به خودتان بپذیرند.

تهران به تاریخ بیست و پنجم مارس هزار و نهصد و چهل‏

(امضا: ماتوى فیلیمونو)

جناب آقاى مظفر اعلم‏

وزیر امور خارجه ایران‏

آقاى سفیر کبیر

با کمال توقیر به استحضار آن جناب می‌رساند که دولت ایران رضایت می‌دهد به شرط معامله متقابله ترتیب ذیل را نسبت به حمایت علایم بازرگانى مجرى بدارد:

1. اشخاص حقوقى و طبیعى هر یک از طرفین متعاهدین که داراى بنگاه‌های صنعتى و بازرگانى می‌باشند در خاک طرف متعاهد دیگر از عین حمایتى که اتباع و اشخاص حقوقى طرف مذکور نسبت به علایم بازرگانى استفاده می‌کنند بهره‌مند خواهند بود مشروط بر این که نامبردگان مراسم و مقررات جارى در خاک آن کشور را رعایت نمایند.

2. طرفین متقابلاً متعهد می‌شوند در کشور خود در آتیه علایم بازرگانى را به عنوان اسم نوع معینى از کالاها که مورد مصرف عموم واقع شده باشد به رسمیت نشناخته و به ثبت نرسانند.

طرفین متقابلاً یکدیگر را راجع به ترتیب تصدیق امضاى اسنادى که به ادارات ثبت علایم بازرگانى ارائه می‌شود با معافیت این اسناد از هر کونه تصدیق کنسولى مطلع می‌نمایند.

مقررات مذکور در فوق شامل کلیه بنگاه‌های صنعتى و بازرگانى خواهد بود اعم از این که بنگاهی مزبور متعلق به دولت یا اتحادیه‌ها یا اشخاص باشد.

آقاى سفیر کبیر خواهشمندم احترامات فایقه مرا نسبت به خودتان بپذیرند.

تهران به تاریخ بیست و پنجم مارس هزار و نهصد و چهل‏

(امضا: مظفر اعلم)

+++

جناب آقاى ماتوى فیلیمونو

سفیر کبیر اتحاد جماهیر شوروى در ایران‏

آقاى وزیر

با کمال توفیر وصول مورخ 25 مارس 1940 آن جناب را راجع به رضایت دولت ایران در اجراى مقررات مربوطه به حمایت علایم بازرگانى به شرط معامله متقابله به شرح ذیل اشعار می‌دارد:

1. اشخاص حقوقى و طبیعى هر یک طرفین متعاهدین که داراى بنگاه‌های صنعتى و بازرگانى می‌باشند در خاک طرف متعاهد دیگر حمایتى که اتباع و اشخاص حقوقى طرف مذکور نسبت به علایم بازرگانى استفاده می‌کنند بهره‌مند خواهند بود مشروط بر این که نامبردگان مراسم و مقررات جاریه در خاک آن کشور را رعایت نمایند.

2. طرفین متقابلاً متعهد می‌شوند در کشور خود در آتیه علایم بازرگانى را که به عنوان اسم نوع معینى از کالاها که مورد مصرف عموم واقع شده باشد به رسمیت نشناخته و به ثبت نرسانند طرفین متقابلاً یکدیگر را راجع به ترتیب تصدیق امضاى اسنادى که به ادارات ثبت علایم بازرگانى ارائه می‌شود با معافیت این اسناد از هر گونه تصدیق کنسولى مطلع می‌نمایند.

مقررات مذکوره در فوق شامل کلیه بنگاه‌های صنعتى و بازرگانى خواهد بود اعم از این که بنگاه‌های مزبور متعلق به دولت یا اتحادیه‌ها یا اشخاص باشد.

مندرجات نامه فوق را در نظر گرفته اطلاع می‌دهیم که دولت متبوعه دوستدار از طرف خود نیز رضایت می‌دهد نسبت به حفظ علایم بازرگانى همان مقررات را مجرى دارد.

آقاى وزیر خواهشمندم احترامات فایقه مرا نسبت به خودتان بپذیرید

تهران به تاریخ بیست و پنجم مارس هزار و نهصد و چهل‏

(امضا: ماتوى فیلیمونو)

+++

جناب آقاى مظفر اعلم‏

وزیر امور خارجه ایران‏

آقاى وزیر

با کمال توفیر به استحضار آن جناب می‌رساند که به مناسبت امضاى قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و ایران در تاریخ 25 مارس 1940 دولت اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى لازم می‌داند مسائل مربوطه به شرایط فنى حمل و نقل بار چه بین اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و ایران و چه به طور ترانزیت و مسائل مربوطه به تسویه حساب بین راه‌های آهن اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و راه‌های آهن ایران بابت مساعدت‌های متقابله (استفاده از وسایط نقلیه و غیره) را تنظیم و براى این منظور در ظرف مدتى که بیش از سه ماه از تاریخ امضاى قرارداد مزبور نباشد کنفرانس شوروى و ایران مخصوص راه آهن در مسکو تشکیل نماید.

آقاى وزیر خواهشمندم احترامات فایقه مرا نسبت به خودتان بپذیرید.

تهران به تاریخ بیست و پنجم مارس هزار و نهصد و چهل‏

(امضا: ماتوى فیلیمونو)

جناب آقاى مظفر اعلم‏

وزیر امور خارجه ایران‏

آقاى سفیر کبیر

با کمال توفیر وصول آن جناب مورخه 25 مارس 1940 را که به مضمون ذیل است تأیید می‌نمایم:

+++

«... به مناسبت امضاى قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و ایران در تاریخ 25 مارس 1940 دولت اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى لازم می‌داند مسائل مربوطه به شرایط فنى حمل و نقل بار چه بین اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و ایران و چه به طور ترانزیت و مسائل مربوطه به تسویه حساب بین راه‌های آهن اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى و راه‌های آهن ایران بابت مساعدت‌های متقابله (استفاده از وسائط نقلیه و غیره) را تنظیم و براى این منظور در ظرف مدتی که بیش از سه ماه از تاریخ امضاى قرارداد مزبور نباشد کنفرانس شوروى و ایران مخصوص راه آهن در مسکو تشکیل نماید»

با کمال احترام اشعار می‌دارد که دولت ایران از طرف خود موافقت می‌نماید مسائل مندرجه در نامه آن جناب را تنظیم و در کنفرانس ایران و شوروى مخصوص راه آهن که براى این منظور در مسکو در ظرف مدتى که بیش از سه ماه از تاریخ امضاى قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین ایران و اتحاد جماهیر شوروى سوسیالیستى مورخ 25 مارس 1940 نباشد تشکیل خواهد شد اشتراک نماید.

آقاى سفیر کبیر خواهشمندم احترامات فایقه مرا نسبت به خودتان بپذیرید.

تهران به تاریخ 25 مارس هزار و نهصد و چهل‏

(امضا: مظفر اعلم)

جناب آقاى ماتوى فیلیمونو

سفیر کبیر اتحاد جماهیر شوروى در ایران‏

قرارداد بازرگانى و بحرپیمایى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروى به شرح بالا در جلسه پانزدهم فروردین ماه یکهزار و سیصد و نوزده تصویب شده است.

رئیس مجلس شوراى ملى - حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293759!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)