کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15
[1396/05/24]

جلسه: 29 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 19 آبان ماه 1326  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - بیانات قبل از دستور آقای قوامی

3 - بیانات آقای اردلان و تقدیم طرح قانونی

4 - بیانات قبل از دستور آقای قوامی

5 - طرح ده فقره اعتبارنامه و تصویب دو فقره از آن

6 - بیانات بعد از دستور آقایان امیر تیمور- فرامرزی- دکتر اعتبار امیر حسین ایلخان و تقدیم یک فقره سؤال از طرف آقای دکتر اعتبار.

7 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15

 

 

جلسه: 29

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 19 آبان ماه 1326

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - بیانات قبل از دستور آقای قوامی

3 - بیانات آقای اردلان و تقدیم طرح قانونی

4 - بیانات قبل از دستور آقای قوامی

5 - طرح ده فقره اعتبارنامه و تصویب دو فقره از آن

6 - بیانات بعد از دستور آقایان امیر تیمور- فرامرزی- دکتر اعتبار امیر حسین ایلخان و تقدیم یک فقره سؤال از طرف آقای دکتر اعتبار.

7 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس پنج ساعت و ده دقیقه بعد از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس

صورت جلسه قبل را آقاى فولادوند (منشى) به شرح زیر قرائت کردند.

ساعت پنج بعد از ظهر روز یکشنبه هفدهم آبان مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه قبل قرائت و تصویب گردید.

اسامى غایبین جلسه گذشته ضمن صورت مجلس خوانده شده است.

غایبین بااجازه- آقایان: مرآت اسفندیارى، پالیزى، ناصر ذوالفقارى، ابوالحسن رضوى، حسین وکیل، بهار، على اکبر ملکى.

غایبین بى‌اجازه- آقایان: حسن اکبر، گرگانى، دکتر عبده، صدرزاده، ناصرالدین ناصرى، عباس اسلامى، على وکیلى، خوئیلر، ساعد.

دیرآمده بااجازه- آقاى منصف.

دیرآمدگان بى‌اجازه- آقایان: معین‌زاده، معتمد دماوندى، دکتر راجى، تولیت، رحیمیان، دکتر طبا، شهاب خسروانى، تقى‌زاده، نیک‌پور، قهرمان، گلبادى، آشتیانى‌زاده، سلطانى.

آقاى دکتر راجى شرحى راجع به اعلامیه وزارت بهدارى مربوط به بیمارى وبا و زحمات بنگاه‌هاى پاستور و حصارک و خدمات اطبایى که مأموریت یافته‌اند همچنین عده کثیرى که خود را براى خدمت در این راه آماده و معرفى کرده‌اند بیان و اظهار امتنان و عقیده داشتند که وزارت کشور وسیله قانونى براى جلوگیرى آلوده شدن آب‌هاى جارى و مجازات آلوده کنندگان را فراهم نمایند همچنین نقاطى که آب به وسیله بشکه حمل می‌شود تحت مراقبت در آید.

آقاى حاذقى راجع به ساعات حضور آقایان نمایندگان و تشکیل جلسات توضیحاتى داده گفتند که مجلس باید سرمشق حسن انضباط و انتظام کشور باشد.

آقاى آصف راجع به انتخابات مهاباد اظهار نمودند که انجمن نظار بر اثر مداخلات مأمورین دولت مستعفى شده و چون مردم به مجلس و دولت امیدوارند تقاضا نمودند دستور مؤکد در رفع مداخله مأمورین صادر گردد که مجال دهند هر کس در محل اکثریت دارد انتخاب شود.

در این موقع به پیشنهاد آقاى نبوى و تذکر آقاى ملک مدنى به وورد در دستور اخذ رأى و تصویب شد گزارش شعبه دوم مربوط به نمایندگى آقاى حسن مکرم مطرح گردید.

آقاى شریعت‌زاده شرحى به دفاع از اعتبارنامه آقاى مکرم پرداخته با توضیحى از تاریخ انتخاب انجمن نظار و انتشار آگهى انتخابات و گزارش سوکمیسیون شعبه راجع به دخالت مأمورین دولت و قرائت نامه رئیس انجمن نظار مبنى بر این که انتخابات مطابق قانون به عمل آمده است اظهار عقیده نمودند که گزارش موجهى از طرف شعبه تقدیم نشده است و با این توضیحات هیچ گونه تردیدى در صحت انتخاب آقاى مکرم باقى نیست.

+++

آقاى فرامرزى در پاسخ آقاى شریعت‌زاده به نام دفاع از نظریه اعضا شعبه و سوکمیسیون بیان داشتند که پرونده‌هاى مربوطه کاملاً رسیدگى و حلاجى شده و تجدید تحقیق و مطالعه نیز به عمل آمده و مداخلات مأمورین دولت محرز گردیده و احضار ایشان هم بنا به اظهار آقاى وزیر دارایى به علت مداخله در امر انتخابات بوده است در صلاحیت شخصى هم ایشان پرونده‌هایى در دیوان کیفر داشته‌اند که قسمتى از آنها مشمول مرور زمان شده و بعضى در جریان است و عملیات ایشان را خراسانی‌ها همه تصدیق دارند و نباید مصونیت پارلمانى اشخاص را از مجازات قانونى معاف نماید.

آقاى مسعود ثابتى پیشنهاد نمودند که خبر شعبه به کمیسیون تحقیق ارجاع کرده و آقاى حائرى‌زاده با قبول پیشنهاد ایشان راجع به جریان انتخابات و محرومیت مأمورین دولت از انتخاب شدن و توضیحاتى از محتویات پرونده انتخاباتى درجز نسبت به صلاحیت منتخب به مأموریت ایشان در تربت جام و فرار رعایاى سرحدى به افغانستان اشاره نموده گفتند پس از تحقیقات مستقیم مرحوم داور آقاى مکرم از خدمت برکنار و محبوس و سپس جزو مأمورین آستانه مشغول خدمت در املاک فریمان شدند و پس از وقایع شهریور در بازرسى آقاى شیخ محمد بروجردى باز آقاى مکرم توقیف گردیدند همچنین بازرس‌هایى که اخیراً به خراسان رفته‌اند کشفیاتى کرده و جمعى را تحت تعقیب درآورده‌اند که مجرمین اقرار نموده‌اند آقاى حسن مکرم شریک آنها بوده است بنابراین تا در پرونده‌ها مطالعه کافى نشود نمی‌توان قضاوت عادلانه کرد.

آقاى شریعت‌زاده با توضیحاتى مخالف پیشنهاد ارجاع به کمیسیون تحقیق بودند و آقاى حائرى‌زاده پیشنهاد را مسترد داشتند و آقاى مکى مخبر شعبه با اشاره به بیانات آقاى شریعت‌زاده راجع به صلاحیت اعضا شعبه توضیحاتى دادند و عین گزارش بخشدار را مبنى بر این که به تصویب مقامات مربوطه آراء باید به نام آقاى مکرم باشد قرائت نمودند و آقاى فرامرزى راجع به حسن یا سوء نیت ناطقین و اعضا شعبه و مسائلى که خارج از پرونده مورد بحث شده توضیحاتى داده گفتند که نمایندگان مجلس باید اطلاعات خود را هر چه هست بدهند آقاى مکرم با قرائت نامه‌هاى آقاى حائرى‌زاده مربوط به تشکیل حزب دموکرات در خراسان و توضیحاتى راجع به مذاکرات آقاى فرامرزى و مطالعه پرونده و مندرجات روزنامه کیهان و گزارش بخشدار محل گفتند در موضوع انتخابات مردم باید شکایت کنند در حالی که به عکس مأمورین دولت علیه ایشان اقدام و شکایت کرده‌اند و در این باب به مذاکرات آقاى ممقانى اشاره نمودند که شعبه نظر نداشته است انتخاب ایشان را رد کند سپس به ذکر علل مخالفت آقاى حائرى‌زاده و موضوع تمایل ایشان در انتخاب از مشهد و موقعیت جمعیت نیکوکاران مشهد و مخالفت ایشان با تمایل آقاى حائرى‌زاده و تلگراف و یادداشت آقاى حائرى‌زاده به وزارت کشور و شعبه دوم مبنى بر اعتراض به انتخابات درجز و توضیحات آقاى حائرى‌زاده راجع به فرار رعایاى سرحدى و رسیدگى بازرسین و بازداشت خودشان در مشهد پرداخته گفتند که به کلى دروغ است و بعد با قرائت نامه‌هاى پیشکار دارایى خراسان راجع به اختلافات با افسران ژاندارمرى اضافه نمودند که مقصود پرونده سازى بوده و الا خدمات ایشان همواره در نظر دولت مورد تقدیر قرار گرفته همچنین تلگراف اهالى فریمان را مبنى بر تکذیب اظهارات و انتشارات مخالفین و رضایت از خدمات آقاى مکرم در فریمان قرائت و راجع به بازرسی‌هاى بعد از شهریور و قضیه پرونده‌سازى علیه استاندار وقت خراسان بیاناتى نموده گفتند که تعقیب اعضا اقتصادى دارایى خراسان مربوط به ایشان نیست. به علاوه اصل دوازدهم قانون اساسى قصاص قبل از جنایت نخواسته است و حال آن که در دوره‌هاى تصدى خود از جاده حقیقت و خدمت به کشور منحرف نشده‌اند و با اتکا به خداوند متعال سرنوشت خویش را به وجدان پاک نمایندگان می‌سپارند.

آقاى حائرى‌زاده به استناد ماده 109 توضیحاتى دادند و آقاى فرامرزى پیشنهاد نمودند که اعتبارنامه از دستور خارج و به کمیسیون تحقیق ارجاع شود و با توضیحاتى گفتند که آقاى ضیا ابراهیمى در خراسان بوده‌اند و اطلاعاتى دارند باید شهادت بدهند و تحقیقات کافى شود. آقاى پولادوند مخالف بوده با توضیحاتى در پاسخ آقاى فرامرزى گفتند که از نمایندگان خراسان یکى ما را روشن نکرد مخالفین هم کسانى غیر از اهل محل هستند ولى آقایان امیرتیمور و دکتر اقبال گفته‌اند آقاى مکرم مرد شریفى است و ارجاع بکمیسیون تحقیق ممکن است تحقیق دیگرى را ایجاب کند بنابراین در این باره قضاوت مجلس کافى است و آقاى فرامرزى پیشنهاد خود را مسترد داشتند.

در این موقع طبق پیشنهاد آقایان آزاد و کشاورز صدر و حائرى‌زاده و مکى و جمعى دیگر از نمایندگان مبنى بر اخذ رأى مخفى نسبت به اعتبارنامه آقاى مکرم و پیشنهاد آقاى کفایى که بر طبق ماده 92 عمل شود آقاى رئیس بیان نمودند رأى گرفته می‌شود به خبر شعبه موافقین با گزارش شعبه که به رد اعتبارنامه آقاى مکرم منتهى می‌شود مهره سیاه خواهند داد پس از استخراج آراء از 105 نفر عده حاضر 104 مهره تفتیشیه و 46 مهره سفید و 57 مهره سیاه شماره شد و آقاى رئیس بیان داشتند که گزارش شعبه مبنى بر رد نمایندگى آقاى مکرم رد و نمایندگى ایشان تصویب شد.

آقاى دکتر صدیق وزیر فرهنگ تقاضا نمودند که لایحه اضافه اعتبار وزارت فرهنگ در دستور قرار گیرد و آقاى دکتر محمود مهران را به معاونت وزارت فرهنگ معرفى نمودند بودجه کل کشور را نیز تقدیم داشتند.

آقاى احمد حسین عدل وزیر کشاورزى لایحه معافیت ماشین‌هاى کشاورزى را از حقوق گمرکى و عوارض تقدیم نمودند. آقاى رئیس اعلام داشتند که آقاى نخست وزیر براى جواب استیضاح آقاى رحیمیان روز سه‌شنبه حاضر می‌شوند و مجلس ساعت 9 بعد از ظهر خاتمه یافت و جلسه آینده به روز سه‌شنبه محول گردید.

رئیس- نسبت به صورت جلسه نظرى نیست؟

رضوى- بنده نظرى داشتم.

رئیس- بفرمایید.

رضوى- آقاى صدرزاده نماینده شیراز بر حسب معمول تقاضاى مرخصى 15 روزه براى مسافرت کرده‌اند و به کمیسیون هم ارجاع شده حالا در صورت مجلس ایشان را غایب بدون اجازه می‌نویسند البته درست است که بعد اصلاح خواهد شد اما از لحاظ این که دفاعى شده باشد یعنى معلوم باشد که بدون اجازه غیبت نکرده‌اند بنده خواستم یک توضیحى عرض کنم.

رئیس- اجازه ایشان به کمیسیون رفته مادام که تصویب نکنند اینجا بى‌اجازه نوشته می‌شود و بعد از تصویب هم اصلاح می‌شود. دیگر نظرى نیست؟(اظهارى نشد) صورت مجلس جلسه پیش تصویب شد. آقاى قوامى.

2 - بیانات قبل از دستور آقاى قوامى‏

قوامى- خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است که بنده تاکنون وقت مجلس را نگرفته‌ام (صحیح است) و معتقدم اوقات گرانبهاى ما باید صرف حل امور اساسى کشور بشود (صحیح است) اما در بعضى موارد سکوت را هم نمی‌توانم به خود هموار کنم زیرا این خودش نوعى از خیانت می‌باشد این است که با اجازه آقایان یک عرایضى داشتم که به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم و نظر ایشان را جلب نمایم. اغلب از آقایان مستحضرند که اداره غله و نان مقدار ده هزار تن جو به منظور فروش به خارجه به مزایده گذارده است و ضمناً استحضار کامل دارند که در این موقع که دنیا دوره بحرانى را طى می‌کند و هر یک از ملل بیدار با تمام قوا می‌کوشند شکم‌هاى گرسنه اهالى را به حداقل غذا نیمه سیر کنند (صحیح است) و از صرف مواد خواربار صرفه‌جویى می‌نمایند تا تأمین آتیه بشود بسیار جاى تأسف است اداره غله و نان ایران بدون توجه به وضعیت مشکل داخلى و عواقب وخیم آن می‌خواهند نان یک ساله سى، چهل هزار تن اهالى کشور مخصوصاً دهاقین که خوراک عمده آنها جو است صادر نمایند(صحیح است) آقایان نمایندگان محترم مسبوقند محصول دو سال اخیر کشور به واسطه آفات ارضى و سماوى از قبیل ملخ و سن و غیره رضایت بخش نبوده به خصوص خشکسالى دو ساله مقدار محصول را به میزان قابل توجهى تقلیل داده و معلوم نیست وضعیت سال جارى هم بهتر از سنوات گذشته باشد (صحیح است) بنابراین کدام شخص دوراندیش راضى می‌شود که یک ملت گرسنه را دچار نگرانى سازد آقایان آرزوى ما ایرانیان این است که روزى بتوانیم از راه توسعه کشاورزى و تولید محصول به میزان قابل ذکرى مازاد احتیاج داخلى را صادر نماییم ولى نه امروز که ذخیره یک ساله در تمام نقاط کشور موجود نیست(صحیح است) همین سال گذشته قیمت جو در استان فارس در نیمه دوم اسفند ماه خروارى 350 ریال بود بر اثر ورود مشترى خارجى به بازار به فاصله یک هفته قیمت جو درست دو برابر شد این ترقى قیمت در بازار کلیه اجناس تأثیر به سزایى کرد و بار سنگین آن به دوش طبقات سوم و چهارم گذارده شد از آن تاریخ تا امروز همان تثبیت شده اکنون نیز یقین دارم انعکاس معامله جو قیمت‌ها را بالا برده و بر مشکلات زندگى خواهد افزود استدعا دارم از طرف ریاست محترم یادداشتى به منظور جلوگیرى از عملى شدن این معامله داده یا اگر حسن اثرى در معامله موجود باشد براى روشن شدن نمایندگان محترم اعلام فرمایند در این موقع وقت را مغتنم شمرده

+++

نسبت به رفتار غیرعادلانه که از طرف اداره غله و نان به طبقه کشاورزان وارد می‌شود تذکر دهم(صحیح است) اداره غله و نان اسماً بهاى خرید محصول جو از کشاورزان را به قرار تنى 1600 ریال تعیین و حداقل بهاى فروش خود را به طریق مزایده تنى 110 دلار نرخ رسمى دلار 3630 ریال یعنى دو برابر و نیم بهاى خرید و اگر قیمت آزاد دلار را در نظر بگیریم پنج برابر قیمت خرید از کشاورزان آگهى دادند.(صحیح است، صحیح است) از ذکر این ارقام خواستم نتیجه بگیرم که هر گاه اداره غله و نان تشیخص داده‌اند که جو مورد بحث مازاد بر احتیاجات داخلى کشور است و صدور آن هیچ گونه نگرانى از حیث آذوقه اهالى کشور تولید نمی‌نماید چرا اجازه نمی‌دهند تا کشاورزان بتوانند محصول اضافه بر احتیاجات داخلى کشور را به بهاى بهترى به مصرف فروش رسانده و به این ترتیب تعادل واقعى بین قیمت فروش دسترنج خود و خرید مایحتاج زندگى را برقرار نمایند یا اگر مصلحت می‌دانند که غله به حال انحصار دولت باقى باشد چرا معامله منصفانه با این طبقه نمی‌شود یعنى اگر قیمت بازار خارجى جو سه تا پنج برابر قیمت خرید دولت است چرا پول بیشترى در مقابل دسترنج کشاورزان نمی‌دهند؟(صحیح است) تا هم کشاورزان تشویق شده بهتر و بیشتر زراعت نمایند و هم کمک به هزینه کمرشکن این طبقه شده باشد.(کشاورز صدر- هفت برابر است) مکرر در جلسات اتحادیه کشاورزى فارس صحبت شده که دارندگان غله با کمال رضایت حاضرند محصول خود را به آنهایی که دولت تعیین می‌کند بدهند مشروط بر این که اداره غله و نان هم نان را به قیمت ارزان در دسترس عموم مصرف‌کنندگان بگذارند به طریقى که فعلاً عمل می‌شود کشاورزان فارس گندم را اسماً به قرار یک من هشت ریال به دولت می‌فروشند اداره غله و نان همین گندم را یک من دوازده ریال به نانوا می‌دهد نانوا نان را یک من 18 تا 24 ریال به مردم می‌فروشد از تفاوت این ارقام پیدا است چه به روز مردم بدبخت می‌آورند و بالنتیجه به نام گرانى نان عموم فروشندگان اجناس قیمت کلیه مایحتاج را به همین تناسب بالا می‌برند و باز تحمل این بار گران را طبقات سوم و چهارم می‌نمایند آقایان این موضوع مشکل سیاسى داخلى یا خارجى نیست مسأله بغرنج اقتصادى نبود که لاینحل باشد بیایند مقدار غله مورد احتیاج مصرف داخل کشور را به هر قیمتى که صلاح باشد بخرند بقیه را آزاد بگذارند تا هر صادرکننده بدون تشریفات بتواند خریده و صادر کند مشروط بر این که در مقابل ارز حاصله ماشین‌آلات کشاورزى وارد نموده با سود ویژه حداکثر صدى بیست فقط به طبقه کشاورز بفروشد به این ترتیب با یک تیر چند نشانه زده‌اند اول مصرف غله داخلى کشور را به قیمت ارزان تأمین نموده دوم به جبران مقداری که به قیمت ارزان از کشاورزان خریده‌اند اجازه داده‌اند مازاد از احتیاج داخلى را به قیمت بهتر به فروش رسانده و صرف زندگى خود نماید. سوم در مقابل صدور مازاد غله ماشین‌هاى کشاورزى وارد کرده (صحیح است) و با وسایل جدید سطح تولید را بالا برده به این ترتیب بر صادرات کشور افزوده‌اند و الا به عقیده بنده با فرمول فروشى که از طریق مزایده به صورت آگهى تهیه شده جز این که تصور نماییم معامله به این صورت یعنى فروش ده هزار تن جو یک جا در مقابل دلار و سپردن سه میلیون و نیم تومان نقد حتى عدم قبول تضمین بانکى به طوری که هر کس نتواند وارد معامله شود(صحیح است) على‌الظاهر ساده به نظر نمی‌رسد و با نداشتن آمار صحیح از مقدار تولید و مصرف جز قحطى و بالا بردن قیمت سایر مایحتاج زندگى چیزى عاید کشور نخواهد شد.(صحیح است) و دیرى نخواهد گذشت که طبقه کشاورز که جمعیت واقعى این سرزمین را تشکیل می‌دهد راه فنا را خواهند پیمود.(صحیح است) عرض دیگرى ندارم(احسنت، احسنت)

جمعى از نمایندگان- دستور، دستور.

3 - بیانات آقاى اردلان و تقدیم طرح قانونی

رئیس- آقاى اردلان

اردلان- آقایان نمایندگان محترم مستحضر هستند که در جلسه سه‌شنبه 21 مهر ماه بنده ضمن بیانات قبل از دستور مطالبى چند راجع به مطبوعات به عرض نمایندگان محترم رساندم و در آن روز حضور آقایان محترم وعده کردم که طرحى در قسمت آن مطالبى که به عرض رساندم تهیه بکنم و تقدیم مجلس شوراى ملى نمایم این است که امروز اجازه می‌خواهم این طرحی که تهیه کرده‌ام تقدیم بکنم ولى قبل از این که به قرائت آن بپردازم که خیلى هم مختصر خواهد بود و نکته است که باید به عرض آقایان برسانم براى این که این مطلبى که می‌خواهم عرض کنم در آن طرح نیست بنابراین لازم است که قبلاً این را به عرض برسانم که مطلب روشن بشود.(دهقان- آقا این را در موقع طرح بفرمایید) یک نکته‌اى بود که قبلاً می‌خواستم عرض بکنم و آن این بود که با این همه قوانینى که در مملکت داریم چه لازم است که ما امروز بیاییم یک قانون جدیدى به وجود بیاوریم این را چند نفر از آقایان به بنده فرمودند و در جراید هم بنده این را خواندم چند نفر از مدیران محترم جراید هم به بنده این تذکر را دادند بنده خواستم به عرض آقایان برسانم که مطالعات من غیر از این بود یعنى لازم بود که ما یک قانون جدیدى براى مطبوعات به وجود بیاوریم.(دهقان- بفرمایید همین مطبوعاتى که هست آزاد بگذارند آقاى اردلان)(زنگ رئیس) عرض کنم که یک قانونى در سوم دی ماه 1321 از مجلس شوراى ملى گذشته که براى مطبوعات یک محدودیتى قائل شده و یک انحصارى به وجود آورده یعنى به عقیده بنده آن آزادى که مطبوعات باید داشته باشند مطابق قانون اساسى، این قانون سوم دی ماه از بین برده بنده شخصاً معتقدم که ما باید این قانون را لغو بکنیم و یک آزادى به مطبوعات بدهیم مطابق قانون اساسى بنابراین لازم می‌آید که ما این قانون جدید را به وجود بیاوریم. مطلب دومى که لازم است یک قانون جدیدى به وجود بیاوریم اصل 79 متمم قانون اساسى بالصراحه می‌گوید که محاکماتی که ما راجع به مطبوعات می‌کنیم باید با حضور هیئت منصفه باشد(کشاورز صدر- الان قانون دارد آقا) اجازه بفرمایید شما تأمل نمی‌کنید آقا، در صورتی که در 29 اردیبهشت ماه 1310 یک قانونى راجع به هیئت منصفه گذشته که در آن قانون بسیارى از محاکماتى که مربوط به مطبوعات است گفته است که هیئت منصفه لازم نیست توجه فرمودید آقایان شما اگر قانون 29 اردیبهشت ماه 1310 راجع به هیئت منصفه را مراجعه بفرمایید ملاحظه خواهید فرمود که چندین ماده دارد که محاکمات مطبوعات را بدون حضور هیئت منصفه تجویز کرده و بنده معتقدم که اگر آقایان اجازه بفرمایند قانون هیئت منصفه را الان بخوانم، این است که ما اگر بخواهیم در وضعیت مطبوعات اصلاحاتى بکنیم باید یک قانونى بوجود بیاوریم که اولاً آزادى بیشترى بدهیم و بعد هم قانون هیئت منصفه که تجویز نکرده درش موارد حضور هیئت منصفه را براى محاکمه مطبوعات آن را از بین ببریم و اما یک مطلب دیگرى هم که آقایان به بنده تذکر دادند گفتند که این همه اصلاحات در مملکت است. ضرورى است چه ضرورت دارد که ما موضوع مطبوعات را جلوتر بیندازیم این هم یک فرمایشى بود که به نظر بنده جوابش این بود که ما اگر یک اصلاحى به نظرمان می‌رسد و نسبت به آن یک طرحى تهیه می‌کنیم هیچ مستلزم این نیست که یک اصلاحات مهمه دیگرى را نکنیم به علاوه در این طرحى که بنده تقدیم می‌کنم به هیچ وجه تقاضاى فوریت نشده خیلى که مجلس شورای ملى علاقه به این موضوع به خرج بدهد در کمیسیون تصویب بکند و بعد به مجلس بیاورد شور اول و شور دوم این حداقل سه چهار ماه وقت می‌گیرد. خوب در ظرف این سه چهار ماه هزار تا قانون مهم‌ترى ممکن است به مجلس بیاید چنانچه خود بنده در برنامه دولت که آقاى قوام‌السلطنه آورده بود موضوع استقلال قضات را به عرض رساندم و آقاى کشاورز صدر هم همین طور بسیار مطالب صحیحى بود این هیچ مانع آن نمی‌شود به علاوه موضوعى که به نظر شخص من رسیده بود این بود که من نگفتم من آن روز صحبت نکردم که مطبوعات یک اختناقى درش بشود در صورتی که من طرفدار آزادى مطبوعات بودم و از این لحاظ بنده این طرح خودم را می‌خوانم و تقدیم مقام ریاست می‌کنم ...

دهقان- قبلاً باید بدهید به مقام ریاست بعد بخوانند.

اردلان- .. اجازه بدهید شما که رئیس مجلس نیستید(زنگ رئیس) شما چه کاره هستید آقا؟

دهقان- بنده وکیلم و نظامنامه را هم می‌دانم و تذکر می‌دهم رئیس مجلس باید اخطار کند.(زنگ رئیس)(همهمه نمایندگان).

رئیس- طرح را بدهید منشى بخواند.

اردلان- ... من قبل از دستور می‌خواهم صحبت کنم.

رئیس- این طرح فوریت که ندارد باید بدهید منشى بخواند بیاناتتان را کرده‌اید دیگر نباید طرح را بخوانید باید برود به کمیسیون در مجلس قرائت نمی‌شود کرد بیاناتتان که تمام شده بدهید به منشى.

اردلان-... عرض کنم که براى بنده هیچ فرق نمی‌کند این طرح را من خودم نوشتم ولى در ذهنم مانده که به عنوان مطالب قبل از دستور بگویم. الان یکى از نمایندگان محترم قبل از بنده آمدند اینجا چند ورقه نامه را خواندند راجع به موضوع غله خوب ایشان هم وکیل بودند حق داشتند من هم وکیلم حق دارم.(صحیح است).(بفرمایید

+++

آقا) من متعجبم از اشخاصی که خودشان آزادیخواه هستند، مدیر روزنامه هستند.

سزاوار- تهمت آزادیخواهى چرا می‌زنید؟

دهقان- امضا کرده‌اید طرح را باید بدهید منشى بخواند.

اردلان- من خودم بخوانم چه عیبى دارد؟(خنده نمایندگان)

رئیس- آقاى اردلان ایشان نطق قبل از دستورشان را نوشته بودند قرائت کردند.

اردلان- ... من هم می‌خواهم بخوانم.

رئیس- ماده 33 قرائت می‌شود، هر طرحى را که نماینده پیشنهاد می‌کند باید به طرز قانونى ماده به ماده نوشته شده و داراى مقدمه‌ای که متضمن دلایل آن است بوده باشد، طرح مذکور پس از آن که پانزده نفر آن را امضا کرده باشند کتباً به رئیس داده می‌شود شما بیاناتتان را بکنید و طرح را بدهید به منشى.

حاذقى- آقا مجلس وارد دستور نیست.

اردلان- ...بنده با کمال افتخار نظر نماینده محترم آقاى دهقان را قبول می‌کنم چون ایشان طرفدار آزادى مطبوعات هستند و آزادى نطق یک وکیل را می‌خواهند منع بکنند(امینى- شما حرفتان را بزنید آقاى اردلان) آخر نمی گذارند.

رئیس- شما بیاناتتان را هر چه می‌خواهید بفرمایید آقایان هم ماده 112 را رعایت کنند.

فرامرزى- ایشان نطق قبل از دستور می‌خواهند بکنند.

کشاورز صدر- خیلى هم خوشمان می‌آید از بیانات ایشان، بفرمایید.

اردلان- به عرض آقایان نمایندگان محترم می‌رسانم که ما لازم داریم که براى مطبوعات مملکت‌مان یک قانون جدیدى به وجود بیاوریم و علت اصلى این است که قانون سوم دی ماه 1321 که از تصویب مجلس شورای ملى گذشته یک محدودیتى براى مطبوعات قائل شده است، یک انحصارى در آن قانون براى مطبوعات قائل شده است، در صورتى که در قانون اساسى در اصل سیزدهم قانون اساسى و اصل بیستم قانون اساسى به کلى غیر از این است بنده معتقدم که ما باید بیاییم قانون سوم دی ماه 1321 را لغو بکنیم و یک قانون جدیدى به وجود بیاوریم که مطبوعات بیشتر بتواند با آزادى تمام صحبت بکنند این نکته اول، اما قسمت دوم این است که در قانون اساسى ما نوشته شده است که وقتى که تخلفاتى در مطبوعات مشاهده شد باید با حضور هیئت منصفه این کار رسیدگى بشود و حال آن که در قانونى که در 29 اردیبهشت ماه 1310 گذشته بسیارى از مواردى که باید محاکمه مطبوعات صورت بگیرد حضور هیئت منصفه را لازم ندانسته، بنابراین این دو قانون به عقیده بنده با قانون اساسى مباینت دارد و ما باید این دو قانون را عوض بکنیم و قانون جدیدى به وجود بیاوریم. این اصل اولى است که در طرحى که بنده می‌خواهم بدهم قید شده و اما نظر دوم این است که ما باید شرافت و حیثیت اشخاص را تأمین بکنیم. مطبوعات آزاد هستند آنچه لازم می‌دانند، آنچه صلاح مملکت می‌دانند بنویسند لیکن شرافت و حیثیت و ناموس اشخاص هم باید حفظ بشود من که وکیل هستم باید از اینها دفاع کنم باید از حق مردم در اینجا چون نماینده هستم بیایم و دفاع کنم در صورتی که حالا این طور نیست آن سرعتى که لازم است مراعات بشود آن سرعت نیست همین روزنامه نماینده محترم آقاى دهقان به شخص بنده برداشت نوشت در روزنامه‌اش که آقاى نخست وزیر به فلان کس تلقین کرده است که یک نطقى در مجلس شوراى ملى بکند در صورتی که به شرافتم قسم و به مقدسات که هیچ همچو چیزى نیست و ایشان را اگر بنده بخواهم به محاکمه دعوت بکنم یعنى مدیر روزنامه تهران مصور را، وسیله ندارم، باید بروم بعد از شش ماه نوبت من برسد می‌گویم آقا شما اگر به من بى‌گناه تهمت می‌زنید من به چه وسیله باید بیایم از خودم دفاع کنم؟ همین طورى که تو آزادى دارى و هر چه می‌خواهى می‌نویسى به من هم که یک فرد از اهالى مملکت هستم باید حق داده بشود که اگر تهمت ناروایى برخلاف حیثیت برخلاف شرافت من گفته شد بتوانم استیفاى حق خودم را بنمایم، در صورتی که حالا این طور نیست حالا اگر در یک روزنامه یک شخصى به شرافتش، به ناموسش، به حیثیتش تهمت زدند نمی‌تواند آناً در عرض 24 ساعت برود حق خودش را بگیرد بنابراین من که یک نماینده هستم عقیده دارم که ما باید یک قانون مطبوعاتى به وجود بیاوریم که در هر قضیه و هر مسأله مهم در عین این که به او آزادى می‌دهیم به هر افرادى از افراد ایران اجازه بدهیم که برود در آن محکمه و در ظرف 24 ساعت عرض حال خودش را بدهد و مدیر روزنامه را بخواهند و ببینند که اگر بدون جهت به این شخص، به حیثیتش، به شرافتش تهمت زده آن وقت محکمه تکلیف این کار را معین بکند، این نظر دومى است که بنده در طرح خودم دارم و اما نظر سومى که بنده داشتم و در آن جلسه هم گفتم. گفتم که مطبوعات باید یک دفاتر منظمى داشته باشند که عواید آنها منظماً در آن ثبت بشود و مخارج آنها هم منظماً ثبت شود، این عقیده شخص بنده است، یک نماینده می‌تواند عقیده خودش را آزادانه بگوید البته نمایندگان مجلس شوراى ملى هم مخیر هستند که بپذیرند یا نپذیرند. ولى من عقیده‌ام این است که یک روزنامه باید دفتر دخل و خرج داشته باشد(عبدالقدیر آزاد- زندگانى وکلا را هم بفرمایید) آقاى آزاد حرف مرا قطع نفرمایید بیشتر عصبانیت من راجع به روزنامه شما است آقا(امامى- شما از همه روزنامه‌ها عصبانى هستید)(کشاورز صدر- به آقاى آزاد حمله نکنید)(دهقان- مجلس جاى حمله به مطبوعات نیست) بنده معتقدم که مطبوعات باید دفتر دخل و خرج داشته باشند(حاذقى- صحیح است این حرف حسابى است) ممکن است که جناب آقاى دهقان این نظر را نپذیرند ولى بنده عقیده‌ام این است و اگر یک نماینده دیگرى عقیده‌اش این است که همین دفتر را وزرا داشته باشند، وکلا داشته باشند یا هر فردى از افراد این کشور داشته باشد چه مانعى دارد آنها هم بیایند آزادانه همان طورى که من جرأت دارم حرفم را می‌زنم او هم بیاید حرف خودش را بزند، این پشت پرده ندارد.(دکتر اعتبار- آقا همان دفترهایى که‏ هست رسیدگى کنیم کافى است) به هر حال ماده 24 نظامنامه به هر وکیلى حق داده است که مستقلاً و منفرداً هر وقت به نظرش رسید که یک طرحى را به مجلس تقدیم کند و کمیسیون مربوطه باید این کار را رسیدگى کند و گزارش آن را به مجلس بدهد لیکن همان نظامنامه تصریح کرده است که این طرح وقتى در مجلس شوراى ملى ممکن است مورد مذاکره واقع شود که پانزده نفر از نمایندگان هم امضا کرده باشند بنده خواستم به مقام ریاست عرض کنم که 15 نفر از آقایان نمایندگان هم موافقت کرده‌اند که وقتى کمیسیون گزارش را داد در مجلس شوراى ملى مذاکره بشود این است که من آن نامه‌اى را که آن 15 نفر امضا کرده‌اند و چون در نظامنامه نوشته شده است که طرحى که تهیه می‌شود باید یک مقدمه‌اى داشته باشد بنده آن مقدمه‌اش را هم نوشته‌ام به ضمیمه آن طرح تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

رئیس- به کمیسیون مبتکرات ارجاع می‌شود چون 15 امضا دارد.

اردلان- بنده مطالب بسیارى داشتم ولى چون آقایان میل ندارند صحبت بکنم صرف‌نظر می‌کنم.

4 - بیانات قبل از دستور آقاى عباسى‏

رئیس- آقاى عباسى‏

امینى- راجع به استیضاح چیزى نفرمودید.

رئیس- هنوز وارد در دستور نشده‌ایم. بفرمایید.

عباسى- آقایان محترم، چون تا حال چند مرتبه آقایان محترم به نام متجاسرین آذربایجان و کردستان در مجلس به طور جمعى و بدون تفکیک و توضیح صحبت‌هایى آقایان فرمودند ولى بنده بر حسب وظیفه نمایندگى ملت نجیب کرد که دارم ناچارم تصدیع داده و نظر آقایان و نمایندگان محترم و همکاران عزیزم را در این باره روشن نموده و توضیحات بدهم. نهضت قلابى کردستان و این نغمه شوم با دست قاضى محمد و عده قلیلى ماجراجو و قاچاقچى و اوباش به عمل آمد، عشایر شاه دوست و میهن پرست و غیور کردستان در این امر هیچ گونه تمایلى نداشته(صحیح است) و بلکه از این رویه تجزیه‌طلبانه و خائنانه قاضى و همکارانش متنفر و مخالف بودند و اگر ظاهراً تظاهراتى نمودند به طور اجبار بوده و مرعوب بیگانگان شده بودند کما این که مدت دو ماه اجباراً اینها را با عده‌شان براى اشغال سقز و بانه و زد و خورد با نیروى دولتى به اطراف سقز فرستادند ولى تحت تأثیر واقع نشده و با طفره و تعلل گذرانیده و به انتظار و امید آن که رفع محظورات خارجى شده و بتوانند آشکار بر علیه اعمال قاضى قیام نمایند عموماً با کمال بى‌صبرى در انتظار بودند که نیروى دولتى به مهاباد حرکت کرده و ایشان به استقبال آمده حاضر فداکارى با ارتش بشوند و جلودار باشند در این خصوص هر روز به بنده که در سقز بودم و با نیرو همکارى می‌کردم کاغذ می‌نوشتند و تقاضا می‌کردند که زودتر نیرو به مهاباد رفته و به این نغمه شوم که قاضى برپا کرده بود خاتمه داده شود و این بود تا این که با اراده و اوامر بندگان اعلیحضرت همایونى و تصمیم دولت نیرو به آذربایجان و کردستان سرازیر شد، میهن پرستان آذربایجان و عشایر سلحشور کرد بر یکدیگر سبقت نموده جلو نیرو افتاده صمیمانه با ارتش همکارى کرد.(صحیح است) پیشه‌ورى را

+++

رانده و قاضى محمد را مجبور به تسلیم نمودند و براى بیرون نمودن بارزانی‌ها از خاک شاهنشاهى جنگ‌ها نموده و قربانی‌ها دادند و بعد از رفع غائله اسلحه خود را با کمال اطاعت تحویل ارتش دادند.(صحیح است) و حالا در تمام نقاط کردستان امنیت برقرار و باز هر وقت لازم باشد اسلحه از دولت تحویل گرفته و براى حفظ استقلال کشور جانفشانى خواهند نمود. عشایر سلحشور کرد به شهادت تاریخ همیشه خدمتگذار بوده و در راه حفظ استقلال و نگاهدارى مرز جانفشانی‌ها نموده‌اند.(صحیح است) و یکى از اصول مذهبى کرد شاه پرستى است و شعر شاعر شهیر ایرانى فردوسى علیه الرحمه را سرمشق زندگانى خود قرارداده‌اند که می‌فرمایند چه فرمان یزدان چه فرمان شاه و حاضرند جان خود را در انجام اوامر شاه نثار نمایند.(صحیح است) آقایان تا این حس شاهدوستى و میهن پرستى در قلوب ایرانیان زنده است و انشاءالله زنده خواهد بود و با داشتن افسران شجاع و پاکدامن و سربازان دلیر که در قضیه آذربایجان و کردستان نشان دادند در اطاعت و انجام امر بزرگ ارتشتاران بر یکدیگر سبقت جسته و با نثار کردن خون خود برادران آذربایجانى و کردستانى را از دست ماجراجویان نجات داده و خاک پاک آذربایجان و کردستان عزیز را از وجود کثیف پیشه‌وری‌ها و قاضى محمدها پاک نمودند(صحیح است) من شخصاً شاهد و ناظر بودم چه مشقات و رنج‌ها و ناملایمات دیدند و از تحمل و مسالمت دولت چقدر ملول بودند هیچ نیرویى قادر نیست استقلال ما را دست خوش آمال پلید خود نماید.(صحیح است) استقلال ایران عزیز محفوظ و یک روزى عظمت تاریخى دیرین خود را تجدید می‌نماید در این قضیه اخیر کردستان اشخاصى بودند که از تمام هستى خود گذشته و حاضر نشدند با نغمه شوم قاضى و پیشه‌ورى هم آواز شوند(صحیح است) از جمله آقاى آصف در این مدت طغیان قاضى با کمال سختى مقاومت و مبارزه نموده و نگذاشتند نفوذ کومله که قاضى درست کرده بوده در سنندج رخنه نماید و عموم عشایر اطراف سنندج و اورامان و مریوان را براى خدمتگذارى حاضر و تشویق نمودند.(صحیح است) در خاتمه نظر اولیاى امور دولت را به وسیله جناب آقاى رئیس محترم مجلس جلب نموده و استدعا می‌نمایم نسبت به بهداشت و فرهنگ و راه سقز و بانه که در این مدت شش ساله صدمات زیادى دیده‌اند و حق هر گونه توجه دارند اقدام فورى به عمل آمده(صحیح است) جبران خسارات و مشقات اهالى ستمدیده و غارت شده سقز و بانه را نموده شهرستان سقز را مستقل نماینده که با ارتباط مستقیم با مرکز قابل عمران و اصلاحات شود براى صدق عرایض خودم تلگرافى که رؤساى عشایر گورک به وسیله بنده به مقام ریاست محترم مجلس عرض کرده و نشانه‏ احساسات پاک و شاه پرستانه تمام اکراد مهاباد و عشایر سلحشور کردستان است قرائت می‌نمایم.(احسنت)

ساحت مقدس مجلس شوراى ملى توسط نماینده محترم آقاى محمد عباسى کپیه مقام نخست وزیرى کپیه تیمسار ریاست ستاد ارتش کپیه اداره تبلیغات و انتشارات کپیه روزنامه اطلاعات، کیهان، مهر ایران، آتش رهبر، ایران ما انتشار خبر عارى از حقیقیت شکایت ایلات کرد که به وسیله شخص مجهول‌الهویه محمد حلمى بیگ به جامعه ملل متفق شکایت و در رادیوهاى خارجى منعکس گردیده باعث حیرت و تعجب تمام کرد ایران گردیده و با عشق و علاقه که کلیه ایلات کرد مخصوصا ایل گورک نسبت به حفظ قدرت سلطنت و وحدت ملى ایران داشته و قرون متمادى براى حفظ افتخار تاریخى کوشیده و صفحات منطقه کردستان را با خون خود رنگین نموده یگانه آرزوى تزیید قدرت و مصونیت میهن عزیزمان ایران می‌باشد از اظهارات یک چنین اشخاص ماجراجو و ناشناس که جز تخریب روحیه اهالى و تولید نفاق در بین رعایا و عشایر می‌باشند منزجر و متنفر استدعا دارد ناشر خبر جعلى را با وسایل مقتضى تحت تعقیب قرار داده تا امثال او نتوانند افتخارات چند ساله این ایل را که در طول زمان دوش به دوش هم میهنان و برادران عزیز و تقدیم قربانی‌هاى فراوان به پیشگاه ما در میهن ملیت و نام تاریخى بر عظمت ایرانى خود را در مقابل خطرناک‌ترین حوادث تاریخى حفظ و موجبات سرافرازى خود را فراهم نموده‌ایم پامال و لگدکوب اغراض شخص ماجراجویى خود ننمایند ضمناً ستایش و سپاسگذارى رعایا و عشایر ایل گورک را به پیشگاه مقدس اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و هیئت محترم دولت راجع به انتخاب مأمورین که جزء رضایت اهالى و امنیت منطقه منظورى دیگر نداشته و با حسن سلوک واخلاق و مساعدت‌هاى صمیمانه و محبت آمیز با رعایا رفتار می‌نمایند تقدیم می‌داریم، رؤساى ایل گورک بایزید عزیزى پروت محمدى کاک الاحسنى(احسنت، احسنت)

بعضى از نمایندگان- دستور

دکتر اعتبار- بنده مخالفم با دستور.

رئیس- چند نفر دیگر از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.

بعضى از نمایندگان- دستور.

رئیس- اگر اجازه می‌دهید آقایان صحبت کنند.

مکى- صحبت کنند.

رئیس- آقاى امیرتیمور هم بیاناتى دارند.

دکتر اعتبار- بنده مخالفم براى این که چند جلسه است که اجازه خواسته‌ام قبل از دستور صحبت کنم و یک عرایضى دارم که نسبت به اقتصادیات مملکت نهایت اهمیت را دارد.(مکى- صحیح است) از آقایان اجازه می‌خواهم که اجازه بفرمایند بنده عرایض خودم را بکنم و خیلى هم مختصر است و بعد وارد دستور بشویم.

بعضى از نمایندگان- دستور.

کشاورز صدر- ایشان سه چهار جلسه است که اجازه خواسته‌اند.

رئیس- تقاضاى ورود در دستور شده است اگر مجلس اجازه می‌دهد صحبت کنند و اگر اجازه نمی‌دهید وارد در دستور بشویم.

جمعى از نمایندگان- دستور.

رئیس- آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى دکتر به جلسه بعد موکول می‌شود. آقایان مستحضرند که در دستور موضوع استیضاح است ولى چون آقاى رحیمیان کسانى پیدا کرده‌اند به طورى که به بنده نوشته‌اند نمی‌توانند حاضر شوند بنابراین امروز مطرح نمی‌شود.

آصف- یعنى چه، نمی‌توانند حاضر بشوند.

رئیس- مریض هستند. آقاى وزیر کشاورزى بفرمایید.

وزیر کشاورزى- آقاى نخست وزیر به بنده پیغام دادند که به عرض آقایان برسانم.(حاج آقا رضا رفیع- ما اهل پیغام نیستیم) اجازه بدهید ایشان منتظر بودند که مجلس تشکیل بشود و براى جواب استیضاح حاضر بشوند(همهمه نمایندگان)(زنگ رئیس) ولى چون آقاى رحیمیان گویا کسالت پیدا کرده‌اند و نتوانسته‌اند در مجلس حاضر بشوند استیضاح نخواهد شد این است که فرمودند به بنده به عرض آقایان برسانم که ایشان در هر موقعى حاضر هستند جواب سؤالات و استیضاح آقایان نمایندگان را بدهند و هر موقع که سؤال یا استیضاحى بشود در نزدیک‌ترین موقع حاضر خواهند بود و جواب می‌دهند(دهقان- درست نمی‌گویند یک ماه است که بنده سؤال کرده‌ام و براى جواب حاضر نمی‌شوند) و راجع به اظهارات آقاى قوامى راجع به صدور غله همین قدر عرض می‌کنم که البته تا اطمینان کامل حاصل نشود که احتیاجات کشور... (حاج آقا رضا رفیع- نیست این طور آقا)(مکى: مردم علف می‌خورند)(حاج آقا رضا رفیع: تمام جنگل ایران را شما تمام کردید جنگل را می‌ریزند) آقا سؤال بفرمایید بنده جواب بدهم(حاج آقا رضا رفیع: چه جوابى می‌دهید شما همه‌اش دروغ می‌گویید)

رئیس- بگذارید صحبت بکنند.

دکتر اعتبار- آقا نماینده هندوستان آمد اینجا حاضر بود در مقابل جو به شما قند بدهد، شکر بدهد، قماش بدهد، قبول نکردید.(زنگ رئیس)

رئیس- ماده 112 را به آقایان تذکر می‌دهم قطع کلام نفرمایید.

وزیر کشاورزى- تا موقعى که اطمینان حاصل نشود که احتیاجات کشور تأمین نشده است اجازه صدور داده نخواهد شد.(صحیح است) و فعلاً وزارت کشاورزى مشغول است به طور تقریب، البته موجودى پارسال محصول امسال و احتیاجات تمام کشور را تا سر خرمن معین می‌کند و اگر کسرى بود اجازه صدور داده نخواهد شد.(صحیح است) اگر مازاد بود صادر خواهد شد.

5 - طرح ده فقره اعتبارنامه و تصویب دو فقره از آن

رئیس- اعتبارنامه‌ها مطرح است. آقاى دکتر اعتبار.

(گزارش شعبه سوم توسط آقاى دکتر اعتبار به شرح زیر قرائت شد)

انتخابات مراغه:

به استناد پرونده انتخابات مراغه در تاریخ 6 / 4 / 326 توسط فرماندار جهت تعیین اعضا اصلى و على‌البدل انجمن نظارت از طبقات شش‌گانه دعوت به عمل آمده بعد از تعیین اعضا اصلى و على‌البدل بلافاصله آگهى انتخابات منتشر و از تاریخ 31 / 4 /1326 تا آخر روز 6 مرداد ماه 326 شروع به توزیع تعرفه و اخذ آراء می‌شود در نتیجه آقاى فتحعلى افشار در

+++

درجه اول با اکثریت 23125 رأى از 31039 آراء مأخوذه به نمایندگى پانزدهمین دوره تقنینیه از طرف اهالى مراغه انتخاب می‌شود و در مدت مقرر چند فقره شکایت به انجمن رسیده ولى چون مستند به دلیلى نبوده در تاریخ 19 مرداد ماه 1326 انجمن اعتبارنامه به نام آقاى فتحعلى افشار صادر می‌نماید.

شعبه سوم پس از رسیدگى کامل به پرونده انتخاباتى مراغه و همچنین رسیدگى به شکایات واصله چون شکایات مزبور غیر وارد بود بنابراین شعبه صحت انتخابات مراغه و همچنین نمایندگى آقاى فتحعلى افشار را تصدیق و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

معتمد دماوندى- مخالفم.

رئیس- به واسطه مخالفت به بعد موکول می‌شود. آقاى دکتر اعتبار.

(گزارش از شعبه سوم راجع به انتخاب و نمایندگى آقاى دکتر ابوالحسن ملکى به شرح ذیل قرائت شد:

پیرو گزارش شماره 19 راجع به انتخابات مراغه و نمایندگى آقاى فتحعلى افشار آقاى دکتر ابوالحسن ملکى با اکثریت 18939 رأى از 31039 رأى مأخوذه در درجه دوم حائز اکثریت بوده و به نمایندگى پانزدهمین دوره تقنینیه از طرف اهالى مراغه انتخاب شده‌اند شعبه سوم نمایندگى ایشان را تصدیق و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

دماوندى- مخالفم.

رئیس- به جلسه بعد موکول می‌شود. آقاى مهدى ارباب.

(گزارش شعبه پنجم راجع به نمایندگى آقاى فاضلى به شرح ذیل قرائت شد)

انتخابات شهرستان یزد بنا به دستور وزارت کشور در تاریخ 14 / 10 / 1325 انجمن نظارت مرکزى انتخابات طبق ماده 14 قانون انتخابات از طبقات شش‌گانه در فرماندارى تشکیل و پس از انتخاب اعضا اصلى و على‌البدل و تعیین هیئت رئیسه حوزه مرکزى و حوزه‌هاى فرعى هیجده‌گانه از تاریخ 25 تا آخر روز 29 دی ماه 325 توزیع تعرفه و اخذ آراء به عمل آمده است. در نتیجه از 30668 آراء مأخوذه آقاى سید عباس فاضلى با اکثریت 29257 رأى و آقاى محمدحسین نواب با اکثریت 28897 رأى و آقاى محمد هراتى با اکثریت 27283 رأى به نمایندگى پانزدهمین دوره قانونگذارى انتخاب شده‌اند. در مدت مقرر قانونى وصول شکایات یک فقره شکایت تلگرافى از تهران در حین جریان انتخابات و یک فقره دیگر شکایت شهرى در آخرین روز مهلت قانونى قبول شکایات به انجمن رسیده و مورد رسیدگى اعضا انجمن واقع و انجمن قسمتى که حاکى از جملات زننده و توهین آمیز بوده توجه نکرده و قسمت دیگرى که مربوط به جریان انتخابات بوده غیر وارد تشخیص و استدلال نموده و متفقاً به صحت انتخابات رأى داده و در تاریخ 23 بهمن ماه 1325 اعتبارنامه به نام آقایان صادر و در تاریخ 24 بهمن ماه 1325 انحلال انجمن را اعلام می‌دارد.

 

پس از تشکیل شعبه 5 در مدت مقرر وصول شکایات اعتراضات متعدد از جریان انتخابات علیه آقایان فاضلى و هراتى و همچنین اظهار رضایت متعدد از حسن جریان انتخابات و صلاحیت منتخبین تلگرافى و کتبى و چاپى رسیده که شعبه در مدت دو ماه دقیقاً رسیدگى و به علاوه شاکیان و منتخبین تقاضاى تعیین وقت براى ادا توضیحات در اطراف انتخابات یزد از شعبه نموده بودند شعبه در تاریخ 21 شهریور ماه 1326 تعیین وقت نموده ابتدا سه نفر نمایندگان شاکیان مقیم تهران حضور یافته و مطالب قبلى را تکرار و رونوشت تلگرافاتى را ضمیمه اعتراضات کتبى تقدیم شعبه نموده و تصریح کردند که نسبت به انتخاب آقاى نواب هیچ گونه شکایتى ندارند و تقاضاى رسیدگى دقیق به پرونده یزد را خواستار شدند.

آقایان فاضلى و هراتى بنا به تقاضاى خودشان در تاریخ 28 شهریور ماه 1326 در شعبه حضور یافته و در رد اظهارات و شکایات شاکیان مدارک و دلایل مبنى بر حسن جریان انتخابات و صلاحیت خود ابراز و توضیحات کافى دادند. سپس شعبه در اطراف اظهارات و دلایل طرفین مطالعه و مداقه به عمل آورده با اخذ رأى مخفى نسبت به اعتبارنامه آقاى فاضلى از دوازده نفر عده حاضر در شعبه 6 رأى موافق و یک رأى سفید و پنج رأى مخالف استخراج گردید. بعداً به اعتبارنامه آقاى نواب رأى گرفته از 12 نفر عده حاضر به اتفاق آراء تصویب و نسبت به اعتبارنامه آقاى هراتى رأى گرفته شد از دوازده نفر عده حضار شش رأى موافق و دو رأى سفید و چهار رأى مخالف استخراج و چون نسبت به آقاى فاضلى و هراتى آراء موافق و مخالف مساوى بوده اختلاف‌نظر ایجاد و عده‌اى معتقد بودند که تجدید رأى به عمل ‌آید و عده دیگر عقیده به تجدید رأى نداشته و تصویب نشده تلقى می‌نمودند که چون ماده 2 تفسیر اصل هفتم قانون اساسى صراحت دارد که رد یا قبول وقتى حاصل می‌شود که بیش از نصف به رد یا قبول رأى بدهند بنابراین شعبه اظهار نظر نکرده و قضاوت آن را به مجلس شوراى ملى موکول می‌نماید. بنابراین گزارش انتخاب آقاى سید عباس فاضلى که در درجه اول به نمایندگى پانزدهمین دوره تفنینیه از یزد انتخاب شده‌اند به شرح فوق به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌گردد.

کشاورز صدر- این خبر از شعبه رد شده است.

اقبال- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- آقاى اقبال.

اقبال- عرض کنم خبرى که از شعبه به مجلس می‌آید باید قطعى و روشن باشد و فلسفه تشکیل شعبه هم همین است که چون طرح یک اعتبارنامه را با حضور 136 نفر نمی‌شود در مجلس رسیدگى کرد به شعبه ارجاع می‌شود که شعبه هم با توجه به محتویات پرونده و مکاتباتى که می‌رسد اظهارنظر قطعى بکند و اظهارنظرش به مجلس شوراى ملى می‌آید و در این خبر مراعات این اصل نشده است بنابراین این خبر اصلاً قابل طرح در مجلس نیست.

رئیس- در هر حال به جلسه بعد موکول می‌شود.

ملک‌مدنى- بنده رئیس شعبه هستم اجازه بدهید عرض کنم.

رئیس- درهر حال به هر کیفیت امروز مطرح نمی‌شود.

دهقان- رد شده تلقى می‌شود.

رئیس- آقاى ارباب بفرمایید.

(گزارش شعبه 5 راجع به نمایندگى آقاى نواب به شرح ذیل قرائت شد):

انتخابات شهرستان یزد:

پیرو گزارش شماره 11 از شعبه پنجم آقاى محمدحسین نواب در درجه دوم با اکثریت 28897 رأى از 30668 آراء مأخوذه به سمت نمایندگى پانزدهمین دروه قانونگذارى از یزد انتخاب و گزارش آن به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌گردد.

رئیس- رأى می‌گیریم به اعتبارنامه آقاى نواب از یزد آقایان موافقین قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى ارباب.

(گزارش از شعبه 5 راجع به نمایندگى آقاى عباسى از سقز به شرح ذیل قرائت شد:)

انتخابات شهرستان سقز:

بنا به دستور وزارت کشور و دعوت فرماندارى سقز در تاریخ 27 تیر ماه 1326 طبق ماده 14 قانون انتخابات انجمن مرکزى از طبقات شش‌گانه تشکیل و پس از تعیین اعضا اصلى و على‌البدل و تعیین حوزه‌هاى فرعى از تاریخ 31 تیر ماه الى هفتم امرداد ماه 1326 توزیع تعرفه و اخذ آراء به عمل آمده و در نتیجه آقاى محمد عباسى از 9700 آراء مأخوذه با اکثریت 9574 رأى به سمت نمایندگى پانزدهمین دوره تقنینیه از سقز انتخاب و نظر به این که در مدت مقرر قانونى شکایتى به انجمن واصل نشده انجمن در تاریخ 7 امردادماه 1326 اعتبارنامه به نام ایشان صادر می‌نماید، شعبه پنجم در تاریخ 28 شهریور 1326 پس از رسیدگى و مطالعه کامل پرونده با اکثریت آراء اعتبارنامه آقاى محمد عباسى را تصویب نموده و اینک گزارش آن تقدیم مجلس شوراى ملى می‌گردد.

رئیس- رأى می‌گیریم به نمایندگى آقاى عباسى از سقز، آقایان موافقین قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى نراقى

(گزارش از شعبه یکم راجع به نمایندگى آقاى اعزاز نیک‌پى به شرح ذیل قرائت شد):

انتخابات اصفهان:

به استناد پرونده انتخابات اصفهان در تاریخ 14 دی‌ماه 25 از طرف فرماندار براى تعیین اعضا اصلى و على‌البدل انجمن نظارت انتخابات از طبقات شش‌گانه دعوت به عمل آمده و بعد از تعیین اعضا اصلى و على‌البدل بلافاصله آگهى انتخابات در حوزه اصلى و حوزه‌هاى فرعى منتشر و از تاریخ 12 بهمن ماه 1325 تا پایان 16 بهمن 1325 جهت توزیع تعرفه و اخذ آراء تعیین می‌گردد.

پس از توزیع تعرفه و اخذ آراء در چهار روز مزبور در تاریخ 21 بهمن ماه 1325 شروع به استخراج و قرائت آراء می‌گردد. توضیح آن که به طوری که از صورت مجلس نهایى انجمن نظارت انتخابات استنباط می‌شود در حوزه برخوار انجمن محلى قبل از انقضا مدت قانونى آراء مأخوذه را که

+++

استخراج نموده و در صورت مجلس نیز تعداد آن را قید کرده می‌سوزاند انجمن نظارت مرکزى به استناد عمل مزبور پس از اطلاع به وزارت کشور و استاندارى و تجدیدنظر نسبت به انتخابات حوزه برخوار آراء حوزه مزبور را به حساب آورده ولى از نظر قضاوت در عمل نظریه خود را واگذار به رسیدگى در مجلس شوراى ملى می‌نماید.

موضوع دیگر چون اختلافات حوزه قهپایه مشاهده شده و آراء آنجا مشکوک به نظر می‌رسد انجمن آراء مشمول ماده 44 قانون انتخابات دانسته و دستور بطلان آراء مأخوذه در آن حوزه را می‌دهد و آراء حوزه مزبور باطل گشته و به حساب نمی‌آید پس از خاتمه قرائت آراء در کلیه حوزه‌ها ضمن آگهى از تاریخ 13 اسفند ماه 1325 به مدت هفت روز جهت تقدیم شکایت شاکیان به انجمن نظارت انتخابات تعیین می‌گردد و در مدت مقرر فقط دوازده فقره شکایت به انجمن رسیده و چون امضا ذیل بعضى از شکایات مشکوک به نظر می‌رسد انجمن شاکیان را توسط شهربانى احضار می‌نماید و چون شاکیان در انجمن جهت توضیحات حاضر نمی‌شود در تاریخ 20 اسفند ماه 1325 انجمن نظارت بعد از تصدیق صحت انتخابات اصفهان و صلاحیت آقایان منتخبه اقدام به صدور اعتبارنامه جهت آنان نموده و به کار خود خاتمه می‌دهد.

پس از ارجاع پرونده انتخابات اصفهان به شعبه اول شعبه شروع به رسیدگى آن می‌نماید بدواً پرونده را جهت رسیدگى و دقت بیشتر به سوکمیسیون احاله نموده و سوکمیسیون پس از مطالعه پرونده گزارش خود را تقدیم شعبه می‌نماید و اعضا شعبه معتقد می‌شوند براى دقت بیشترى آقایان شاکیان به شعبه دعوت شوند بنابراین به درخواست شاکیان و موافقت شعبه آقاى حسام دولت آبادى در شعبه اول حاضر و توضیحاتى در اطراف انتخابات اصفهان داده و شکایت شاکیان را تقدیم شعبه می‌نماید.

مجدداً پرونده به سوکمیسیون دیگرى جهت رسیدگى به فقرات زیادى شکایات و ادله که توسط آقاى دولت‌آبادى به شعبه رسیده بود ارجاع می‌گردد. پرونده انتخابات قهپایه هم که منجر به ابطال آراء آن حوزه شد به پیشنهاد آقاى دادور از وزارت کشور خواسته می‌شود پس از رسیدن اوراق مربوطه و رسیدگى در شعبه و همچنین تقاضاى ارسال اصل پرونده انتخابات اصفهان بالاخره در تاریخ دوشنبه 30 شهریور ماه 1326 پس از دو ماه و نیم رسیدگى دقیق به پرونده اخذ رأى به عمل آمده و با اکثریت آراء صحت انتخابات اصفهان از طرف شعبه اول تأیید می‌گردد و بنابراین شعبه اول صحت انتخابات اصفهان و همچنین نمایندگى آقاى عزیزالله اعزاز نیک‌پى را که از مجموع 41884 رأى با اکثریت 28520 رأى از طرف اهالى اصفهان به نمایندگى پانزدهمین دوره تقنینیه انتخاب شده‌اند تأیید و گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

دکتر بقایى- بنده مخالفم.

مکى- بنده هم مخالفم.

رئیس- به مناسبت مخالفت آقایان مکى و دکتر بقایى به بعد موکول می‌شود. آقاى مهدى ارباب.

(گزارش از شعبه 5 راجع به نمایندگى آقاى هراتى به شرح ذیل قرائت شد.)

3 - انتخابات شهرستان یزد

پیرو گزارش شماره 12 از شعبه پنجم آقاى محمد هراتى که در درجه سوم با اکثریت 27273 رأى از 30668 آراء مأخوذه به سمت نمایندگى پانزدهمین دوره تفنینیه از یزد انتخاب شده‌اند گزارش آن به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌گردد.

فرامرزى- مخالف هستم با انتخاب ایشان.

رئیس- به جلسه بعد موکول می‌شود. آقاى ابوالقاسم امینى(گفته شد- نیستند) آقاى نراقى.

(گزارش از شعبه یکم راجع به انتخاب آقاى حبیب‌الله امین به شرح ذیل قرائت شد):

2 - انتخابات اصفهان

پیرو گزارش شماره 26 و صحت نمایندگى آقاى عزیزالله اعزاز نیک‌پى چون آقاى حبیب‌الله امین در درجه دوم با اکثریت 25671 رأى از 41884 آراء مأخوذه به نمایندگى پانزدهمین دوره قانونگذارى از طرف اهالى اصفهان انتخاب شده‌اند اینک گزارش آن براى تأیید تقدیم مجلس شوراى ملى می‌گردد.

رئیس- آقاى فرامرزى مخالفید؟

فرامرزى- بنده سؤالى دارم که ایشان به سؤال بنده جواب می‌دهند در این جلسه یا خیر؟

دادور- مخالفم.

رئیس- به هر صورت به بعد موکول می‌شود. آقاى نراقى.

(گزارش از شعبه یکم راجع به نمایندگى آقاى صفا امامى به شرح ذیل قرائت شد)

3 - انتخابات اصفهان:

پیرو گزارش شماره 27 و نمایندگى آقاى حبیب‌الله امین چون آقاى صفا امامى در درجه سوم با اکثریت 18256 رأى از 41884 آراء مأخوذه به نمایندگى پانزدهمین دوره قانونگذارى از طرف اهالى اصفهان انتخاب شده‌اند اینک گزارش آن براى تأیید تقدیم مجلس شوراى ملى می‌گردد.

رئیس- آقاى دکتر بقایى مخالفید؟

دکتر بقایى- بلى.

رئیس- به جلسه بعد موکول می‌شود.

ملک‌مدنى- ختم جلسه.

رئیس- در اول جلسه و قبل از ختم جلسه ممکن است به عنوان نطق قبل از دستور و بعد از دستور صحبت کرد.

حاذقى- گزارش‌هایى از کمیسیون عرایض رسیده است راجع به برائت بعضى از آقایان وزرا ممکن است قرائت بفرمایید.

بعضى از نمایندگان- بقیه اعتبارنامه‌ها را مطرح بفرمایید.

رئیس- کمیسیون عرایض هنوز هیئت رئیسه‌اش انتخاب نشده است. راجع به اعتبارنامه‌ها مخبرش نیست.(حاذقى: منشى قرائت می‌کند) آقاى امینى نیستند. آقاى بختیار بفرمایید.

(گزارش از شعبه چهارم راجع به نمایندگى آقاى باتمانقلیچ به شرح ذیل قرائت شد:)

انتخابات اردبیل:

بنا به ماده 14 قانون انتخابات برحسب دستور فرماندار در تاریخ 23 تیر ماه 1326 از طبقا شش‌گانه و معتمدین محل دعوت به عمل آمده و پس از تعیین اعضا اصلى و على‌البدل و بعد از انتشار آگهى انتخابات از تاریخ امرداد ماه 1326 تا آخر روز 8 مرداد ماه 1326 در حوزه اصلى و حوزه‌هاى فرعى 27145 تعرفه توزیع و اخذ رأى به عمل آمده در نتیجه آقاى مهدى باتمانقلیچ با اکثریت 24024 رأى به سمت نمایندگى پانزدهمین دوره قانونگذارى انتخاب می‌شوند.

در مدت مقرره قانونگذارى شکایاتى به انجمن واصل می‌شود انجمن شکایات را متکى به دلایل و مدارک دیده در تاریخ 25 مرداد 1326 اعتبارنامه به نام آقاى مهدى باتمانقلیچ صادر می‌نماید.

چون شکایاتى هم به وسیله آقاى مامقانى به شعبه چهارم رسیده بود براى دقت و مطالعه کامل سوکمیسیونى از طرف شعبه انتخاب و سوکمیسیون مزبور پس از رسیدگى گزارش خود را به شعبه تقدیم می‌نماید.

در تاریخ 19 / 7 / 326 شعبه چهارم از آقاى مامقانى و آقاى باتمانقلیچ دعوت می‌نماید و پس از استماع اظهارات و بیانات مشارالیها نسبت به پرونده انتخابات اردبیل رأى گرفته از چهارده نفر عده حاضر در شعبه با اکثریت ده رأى صحت انتخابات اردبیل و همچنین نمایندگى آقاى مهدى باتمانقلیچ تصویب و اینک گزارش آن را جهت تأیید به ساحت مقدس مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

گنجه- بنده مخالفم.

امامى- بنده مخالفم.

دکتر راجى- بنده هم مخالفم.

رئیس- به مناسبت مخالفت به جلسه بعد موکول می‌شود. آقاى امیر تیمور بفرمایید.

6 - بیانات بعد از دستور آقایان: امیر تیمور، فرامرزى، دکتر اعتبار، امیرحسین ایلخان و تقدیم یک فقره سؤال از طرف آقاى دکتر اعتبار.

امیرتیمور- بنده شخصاً عرض زیادى ندارم. تلگرافى رسیده که می‌خواهم به مقام ریاست تقدیم کنم این تلگراف جمعى از مسلمین است که به وسیله بنده به مقام ریاست عرض کرده‌اند و از مصائبى که به برادران پاکستانى ما وارد می‌شود اظهار تأسف کرده‌اند و خواسته‌اند که از طرف مقام ریاست به دولت تذکر داده بشود که در حدود توانایى و مقدرات براى همدردى با آنها و براى ترمیم بدبختی‌هاى آنها مساعدت‌ها و اقدامات لازم به عمل بیاید اینک تلگراف را به مقام ریاست تقدیم می‌کنم و استدعا می‌کنم که تلگرافى هم مقام ریاست به عنوان کسانی که این تلگراف را کرده‌اند صادر بفرمایند و به دولت هم تذکر بدهند.(صحیح است)

رئیس- آقاى فرامرزى.

فرامرزى- عرایضى که بنده می‌خواستم بکنم راجع به همین موضوعى بود که آقاى امیرتیمور فرمودند و تلگرافى تقدیم کردند به مقام ریاست. البته ما در عین حال که بشر هستیم و یک جنبه اعمى داریم، عامى داریم با تمام بشر، و از هر ظلمى که بدون جهت به هر بشرى در دنیا واقع بشود متأثر می‌شویم.

+++

(صحیح است) وقتى که این دایره محدودتر بشود و به ما نزدیک‌تر بشوند البته وقتى که ظلم و ستم به آنها وارد می‌شود بیشتر متأثر می‌شویم. بنابراین از این لحاظ که صد میلیون از هم کیشان ما، از مسلمانان هندوستان در زیر چنگال یک عده سیک وحشى و نفهم که با عمل خودشان مثل این که می‌خواهند با دست خودشان عدم لیاقت خودشان را براى استقلال ثابت بکنند متأثر هستم.(صحیح است) تمام تلگرافات دنیا و مطبوعات دنیا حاکى از این است که سیک‌ها و هندوها با یک وضع فجیعى مسلمانان هند را که الان مجبور شده‌اند مسلمین قسمت خودشان را جدا کنند به اسم پاکستان به واسطه این که با نهایت بى‌رحمى هندوها و سیک‌ها در بین آنها کشتار می‌کنند، با یک وضع فجیعى آنها را قتل عام می‌کنند به طورى که گاهى هم به مریضخانه‌ها حمله می‌کنند و مرضى را در تخت خواب می‌کشند یک حربه‌اى که به اسم کربان دارند و هر سیکى مذهباً مکلف است که این کربان را با خودش در زیر لباس داشته باشد می‌روند در جاهایى که قطار راه آهن هست در ایستگاه‌ها مى‌ایستند به محض این که مسلمین آمدند آنها را سر می‌برند از همه بدتر این است که در ایالت کشمیر که اکثریت قاطعش مسلمان هستند و در یک وقتى، در یک زمانى که کمپانى هند شرقى حکومت می‌کرد در هندوستان آنجا را به یک راجه هندو فروخته راجه هندو آنجا را از کمپانى هند شرقى یعنى از انگلیسى‌هایی که براى تجارت به هند رفته بودند آنجا را خریده، حالا این راجه چون هندو است می‌خواهد کشمیر را قتل عام بکند که هر چه مسلمان در آن هست بکشد تا این که آنجا خالى بماند براى او که مسلمان معارضى نداشته باشد. بنده اولاً می‌خواستم سؤال بکنم که دولت ایران که یک دولت اسلامى است وقتى که در قانون اساسیش اینجا قید شده که مذهب رسمى ایران اسلام است و حتى خاصش هم کرده مذهب جعفرى و بیشتر مردم کشمیر هم شاید جعفرى هستند.(صحیح است) چون آنجا شیعه و سنى مخلوط هستند و شاید اکثریت هم با شیعه‌ها است و این طور بی‌رحمانه در آنجا قتل عام می‌کنند دولت چه عملى کرده است؟ اولاً خواستم از طرف مجلس ایران و از طرف جامعه اسلامى ایران به این عمل هندوها اعتراض بکنم.(صحیح است) و سیک‌ها(صحیح است) فقط خواستم سؤال کنم که دولت ایران که خودش را مسلمان می‌داند(صحیح است) چه اقدامى کرده براى حمایت میلیون‌ها مسلمین که چون هیچ حربه و وسیله ندارند مثل گوسفند در زیر حربه قرار می‌گیرند و در آنها قصابى می‌کنند(صحیح است) بنده انتظار داشتم با وضعى که امروز دولت ایران دارد که در عالم اسلام از تمام دول اسلامى ممتاز است یعنى تمام انظار عالم اسلامى متوجه ایران است.(صحیح است) بنده انتظار داشتم که دولت ایران با دول دیگر اسلامى مذاکره بکند تا یک وحدت عمل تشکیل بدهند براى حفظ این میلیون‌ها مسلمان که هیچ گونه حربه و وسیله دفاعى ندارند.(صحیح است) این را خواستم بدانم که دولت آیا اقدامى کرده است یا نکرده؟ متأسفانه از رجال دولت هم فعلاً کسى نیست که جوابى بدهد ولى انتظار دارم که اقدامى کرده باشند و بعد هم جواب بدهند تا معلوم شود چه کرده‌اند و ضمناً خواستم از بعضى از تجار تشکر بکنم که ظاهراً خواسته‌اند در مقابل تقاضایى که وزیر بهدارى پاکستان کرده مساعدت بکنند براى 5 میلیون مسلمان که از هندوستان مهاجرت کرده‌اند به پاکستان، فکر بفرمایید چقدر آدم مهاجرت کرده از میان طوفان بلا و از زیر خنجر و سرنیزه و حتى طیارات رد شده‌اند که 5 میلیونش به سلامت رسیده، شنیده‌ام تجار تهران خواسته‌اند در مقابل این تقاضایى که وزیر بهدارى پاکستان کرده مساعدتى بکنند همان طوری که خواستم از دولت سئوال بکنم که چه اقدامى کرده است خواستم از این آقایان تجار هم تشکر کنم.(صحیح است) و امیدوارم که اقدام آنها طورى باشد که هم براى یک عده مسلمان، یک عده بشر جاندار مفید و مؤثر واقع شود که تخفیفى در آلام و مصائب آنها بدهد و هم براى حیثیت و آبروى ملت ایران در میان ملل‏ اسلامى مفید باشد و موجب نیک نامى خودشان هم باشد.(صحیح است، احسنت)

رئیس- آقاى دکتر اعتبار

دکتر اعتبار- بنده قبل از این که عرایض خود را شروع بکنم در تأیید فرمایشات آقاى قوامى نماینده محترم شیراز راجع به این موضوع جو که ایشان اینجا اشاره فرمودند یک توضیحاتى که من اتفاقاً از آن مطلع شدم به عرض آقایان می‌خواهم برسانم. دولت تصمیم گرفت که دیگر جواز به افراد ندهد. گفتند در اینجا و اگر یک وقتى خواستند که به یکى از دولت‌هایى که احتیاج دارد کمک بکنند خودشان مستقیماً معالمه بکنند. چندى قبل قائم مقام معاون وزارت خواربار هندوستان آمد به ایران.

اردلان- کى آقا آمد اینجا؟

جمعى از نمایندگان- اکثریت نیست.

رئیس- اسامى آقایانى که بیرون هستند یادداشت کنید.

یک نفر از نمایندگان- بفرمایید آقا اکثریت شد.

رئیس- کى گفت بفرمایید. آقایان چرا مداخله می‌کنید این وظیفه من است. بفرمایید آقاى دکتر اعتبار.

دکتر اعتبار- عرض شود که همان طوری که عرض کردم چندى قبل قائم مقام معاون وزارت خواربار هندوستان آمد به ایران و گفت که ما در هندوستان احتیاج زیادى به خواروبار داریم و در مضیقه هستیم، و از دولت ایران تقاضا کرد که اگر شما مازاد دارید از احتیاجات خودتان پنجاه هزار تن جو به دولت هندوستان بدهید.(اردلان: امسال آقا) بلى آقا و ما در مقابل به شما ده هزار تن شکر، دو میلیون و پانصد هزار گونى و پانزده میلیون یارد قماش می‌دهیم، حد متوسط استفاده‌اى که از این معامله دولت می‌کرد در حدود تقریباً چهل میلیون تومان بود، موافقت نشد گفتند ما این قدر نداریم گفت خیلى خوب به من شما بیست و پنج هزار تن بدهید و من براى هر تن به دولت چهارصد یارد قماش می‌دهم که تقریباً می‌شود در حدود تنى هزار و ششصد تومان در این پیشنهاد چون واسطه در بین نبود که استفاده از آن بشود پیشنهاد را رد کردند و این آدم از ایران رفت، در مقابل اداره کل غله آگهى مزایده براى آن ده هزار تنى که آقاى قوامى فرمودند انتشار می‌دهد و با بند و بست‌هایى که قبلاً می‌کند....واقعاً چیز عجیبى است که یک کسى می‌آید معامله بکند و قبلاً هم تمام مبلغ مورد معامله را به عنوان ودیعه می‌گذارد.(صحیح است) این مقدار عرایضى بود راجع به آنچه که آقاى قوامى فرمودند، اما عرایض خود بنده در موقعی که برنامه دولت در مجلس مطرح بود یک سلسله حقایق و انتقادات غیر قبال انکار به رویه گذشته آقاى قوام‌السلطنه به وسیله نمایندگان اقلیت تذکر داده شد. افکار نمایندگان مجلس شوراى ملى را در آن تاریخ می‌شد به طریق مختلف تفسیر کرده یک عده اصولاً بر حسب سوابق و تجربیات گذشته به آقاى قوام اعتماد نداشتند.(صحیح است) و معتقد نبودند که ایشان بتوانند کارى براى مملکت انجام دهند و نتیجه هم به ایشان رأى ندادند. عده دیگر امیدوار بودند که با بودن مجلس آقاى قوام حدودى براى امیال خود و اطرافیان خود قائل شده و قدمى هم براى مملکت برخواهند داشت و چون کاندیدى هم که بحمدالله عده آن خیلى محدود است معتقد بودند و هنوز هم هستند که آقاى قوام‌السلطنه هر کارى که در گذشته کرده و حالا هم بکنند همه‌اش خوب بوده و هست مشروط بر این که منافع آن عده تأمین باشد. من عرایض امروزم را براى گوش آن آقایانى که با امید به اصلاح و تغییر روش آقاى قوام رأى داده‌اند بیان می‌کنم وقتى آقاى قوام‌السلطنه با عملیات این چند هفته خود به خوبى نشان دادند که بودن و نبودن مجلس به حال ایشان هیچ فرق نمی‌کند و دماغى که هفتاد و چند سال عادت به یک نحوه فکر کرده نمی‌تواند طرز تفکر خود را تغییر دهد. انتخابات ساوجبلاغ با کمال بى‌اعتنایى به تمام موازین قانونى، با بى‌اعتنایى به افکار عمومى، با بى‌اعتنایى بلکه با تودهنى به مجلس شوراى ملى(صحیح است، صحیح است) شروع و پایان یافت (ابوالحسن رضوى- آقا کسى از این غلط‌ها نمی‌تواند بکند به مجلس توهین نکنید. دیگر از این حرف‌ها نزنید، خواهش می‌کنم این توهین‌ها را نکنید) آقا کردند مگر نکردند آقا؟(حاذقى- اگر هم کردند در انتخابات آنجا به مجلس توهین نکنید. جمله را اصلاح بفرمایید) انتخابات کرمانشاهان لابد تا چند روز دیگر هم با همین وضع شروع خواهد شد. انتخابات بوشهر چون هنوز اوضاع مطابق میل ایشان نیست شروع نمی‌شود.(دکتر مصباح‌زاده- در بوشهر امنیت انتخاباتى دولت ندارد و مطمئن نیست کاندیدش انتخاب بشود) حکومت نظامى، توقیف جراید و اشخاص همچنان ادامه دارد و از همه مهمتر با خوددارى از انتخاب وزیر دادگسترى در تمام شئون قضایى مداخله نموده و زمینه‌اى را تهیه می‌نمایند که پس از الغاى حکومت نظامى راه را براى اجراى منویات خود باز نگاهدارند.(صحیح است) در سوء استفاده‌ها هم هنوز تخفیفى داده نشده، در این گیر و دار دستور اجراى رأى داورى مربوط به ورثه خزعل صادر گردیده اجازه ورود صد دستگاه اتومبیل سوارى به آقاى کهبد تشریف دارند یا ندارند داده شده

+++

(گنجه- خوب براى تأمین غراماتش هست آقا)(خنده نمایندگان) صدور ده هزار تن جو به نحوی که همه آقایان خبر دارند به مزایده گذارده شده و چه بسا موادی که بنده و شما هنوز از آنها بى‌خبریم ولى گل سرسبد تمام اقدامات اخیر آقاى قوام‌السلطنه اعزام مجدد آقاى ابوالقاسم بختیار به فرماندارى بختیارى است، آقایانی که آشنایى به اوضاع بختیارى ندارند نمی‌توانند تشخیص بدهند که این عمل چه نتایجى را در بر دارد ولى آنهایی که جزئى اطلاع از وضعیت ایل بختیارى و سوابق آقاى ابوالقاسم خان دارند می‌دانند که این تصمیم بدون‏ اغراق یعنى قتل، یعنى غارت، یعنى شکنجه (فولادوند- این طور نیست آقا)(صحیح است) همین آقاى ایلخان و آقاى آقاخان که نماینده هستند بهتر از همه می‌دانند(ایلخان- بنده که خیر قربان)(فولادوند- بنده اطلاع بیشتر از همه دارم صحیح نیست)(مکى- چون پسر عمه جنابعالى است صحیح نیست) و از همه مهمتر با سوابقى که از زندگانى سیاسى و محشور بودن ایشان با عناصر مطرود و بیگانه در دست است(فولادوند- یک عمر خدمت کرده است آقا) انتخاب ایشان یعنى تهیه مقدمه یکى دیگر از آن نهضت‌هاى تمام ملى در بختیارى و خوزستان (فولادوند- این طور نیست براى این که رفیق شما را حاکم نکردند این طور می‌فرمایید) ... آقاى فولادوند بنده با شما که معارضه شخصى ندارم.

رئیس- ماده 112 را رعایت بفرمایید آقا.

دکتر اعتبار- براى این که معرفى بهترى از این آقا که یکى از ارکان دولت آقاى قوام هستند بشود چند فقره از افتخارات ایشان را به عرض نمایندگان محترم می‌رسانم.

1 - آقاى ابوالقاسم خان بختیار در سال 1322 بر علیه حکومت مرکزى قیام کرده و پرونده این امر مربوط به خلع سلاح و کشتار سربازان در رکن دوم ستاد ارتش موجود است.(فولادوند- این طور نیست)

2 - وجود چندین فقره پرونده که تعداد آنها گویا به صد می‌رسد در دادسراى اصفهان.

3- در حدود سى فقره شکایات و پرونده‌هاى تشکیل شده در وزارت کشور این پرونده‌ها در کمیسیونى که به ریاست آقاى عبدالله معقول و عضویت آقایان عامرى و یکى از افسران ارتش تشکیل گردیده رسیدگى شده.

4 - کمیسیون دیگرى با شرکت آقایان ملک‌زاده، آقاى سید محمدعلى شوشترى آقاى درخشان آقاى غفارى به آقاى نخست وزیر گزارش داده‌اند که این شخص مجرم است و رفتن او به بختیارى صلاح نیست.

5 - پرونده در بازرسى کل کشور.

6 - پرونده دیگرى که آقاى عبدالله دولتشاهى بازرس نخست وزیر تشکیل داده این دلایل و شکایات بی‌شمار اهالى بختیارى و فشار همین آقایان نمایندگان بختیارى، آقا ایلخان و آقا خان بختیار موجب شد که ایشان در تقریباً 6 ماه قبل احضار شدند و در تمام این مدت 6 ماه مقرر بود که کس دیگرى به جاى او برود ولى اخیراً تمام این جرم‌ها و پرونده‌ها و غیره فراموش شده و ایشان مجدداً عازم بختیارى هستند و گویا مقرر شده است در مقابل خساراتى که براى صدور مجدد حکم فرماندارى به خصوص در این چند روز اخیر به ایشان رسیده ششصد هزار کوپن قند و چاى این چند ماهه ایل بختیارى در اختیار ایشان گذارده شود.(فولادوند- این طور نیست) من به این تصمیم دولت جداً معترضم و توجه دادستان دیوان کیفر آقاى بشیر فرهمند را نسبت به این موضوع به استناد پرونده‌هایی که اسم بردم جلب می‌کنم و سؤالى که با شرکت آقاى بختیار نماینده محترم بختیارى تنظیم شده تقدیم ریاست محترم مجلس شوراى ملى میدارم که بدولت ابلاغ فرمایند و چنانچه نتیجه‌اى از این سؤال گرفته نشود آقاى قوام‌السلطنه راجع به این موضوع به خصوص استیضاح خواهند شد. اصولاً آقاى قوام‌السلطنه باید بدانند که ملت ایران دیگر تحمل زمامدارى ایشان را ندارد.(بعضى از نمایندگان- صحیح است)(مشایخى- این طور نیست) امروز فرد فرد ملت از وضع خود ناراضى هستند.

مشایخى- آقا این طور نیست، این طور نیست آقا. فرماندار که بایستى بر حسب تمایل وکیل تعیین بشود.

کشاورز صدر- بنشین، بنشین حرف نزن کثیف.

مشایخى- خفه شو ..

رئیس- به آقاى کشاورز صدر و آقاى مشایخى اخطار می‌کنم و براى دفعه دوم هم به هر دو اخطار خواهم کرد بین‌الاثنین صحبت نکنید.

دکتر اعتبار- امروز فرد فرد ملت ایران از وضع خود ناراضى هستند نمایندگان مجلس شوراى ملى هم همان طور که عرض کردم عده‌اى به ایشان اعتماد ندارند.(صحیح است) و عده‌اى هم سوءظن دارند.(صحیح است) البته آن عده محدود سومى هم به جاى خودشان هستند و مسلماً با بودن ایشان در رأس امور هیچ گونه اصلاحى در مملکت انجام پذیر نیست که سهل یک لایحه شیر و خورشید سرخ هم از مجلس نمی‌گذرد.(صحیح است) با این ترتیب عمر ملت و مجلس به بطالت می‌گذرد و آقاى قوام یکى دو روز بیشتر به عنوان یک نخست وزیر مستأصل به یک ملتى که از شدت استیصال مشرف به موت است حکومت خواهد نمود.(صحیح است) در این چند روز اخیر شایع شده است که دولت در نظر دارد نرخ ارز را بالا ببرد. (کفایى- آقاى مشرف تشریف آوردند)(خنده نمایندگان) و لیره را در 18 یا 20 تومان و دلار را در 5 تومان تثبیت کند من وارد بحث اقتصادى این موضوع نمی‌شوم ولى مسلماً این اقدام صددرصد به ضرر مملکت خواهد بود.(صحیح است) و هر کس یک شاهى به نرخ ارز اضافه کند خیانت غیرقابل جبرانى به مملکت نموده است. آقاى قوام‌السلطنه دیگر نمی‌توانند زمامدار بمانند.(صحیح است) ایشان باید استعفا بدهند و با کناره‌گیرى خود راه سعادت و ترقى ملت ایران را که وجود ایشان مسدود نموده است باز نمایند.(صحیح است)

رئیس- آقاى امیر حسین ظفر.

امیرحسین ظفر- امروز بنده این طور می‌شنیدم که آقاى رحیمیان استیضاح می‌کنند و بعد معلوم شد تشریف نیاورده‌اند و آقایان وزرا هم آمدند و رفتند بعد معلوم شد و من هم چنین حس می‌کنم که استیضاح‌شان را به آقاى دکتر اعتبار داده بودند چون مذاکرات ایشان صحبت قبل از دستور نبود یک استیضاحى بود که متأسفانه یکى از آقایان وزرا نبودند که جواب‌شان را بدهند. مطالب ایشان به استیضاح خیلى شبیه‌تر بود تا نطق قبل از دستور چون که یک مطالبى بود مربوط به دولت و خود دولت باید جواب بدهد علی‌هذا بنده در آن باب عرضى نمی‌کنم ولى دو چیز هست که باید بنده به عرض برسانم. اول این که اگر چنانچه خود نمایندگان محترم مجلس رعایت احترام مجلس را نکنند نباید منتظر باشیم که دیگران رعایت بکنند.(صحیح است) آقاى دکتر اعتبار حق ندارند که بگویند تو دهنى به مجلس خورد.(صحیح است) کسى به مجلس نمی‌تواند تو دهنى بزند. مجلس قانون می‌گذراند و دیگران باید اجرا بکنند.(صحیح است) دیگران نمی‌توانند تودهنى به واضع قانون بزنند آقاى دکتر اعتبار شما اگر بخواهید مطالبى را بفرمایید نباید در ضمن خودتان و مجلس را کوچک و ضعیف بکنید براى این که بخواهید یک مطلبى را بگویید و به کسى اهانت بکنید نباید مجلس را مورد اهانت قرار بدهید و بنابراین مجلس را کوچک کنید این صلاح مجلس نیست.(دکتر اعتبار- شما این غیرت را چرا در موقع خودش ابراز نمی‌کنید وقتى که آن کار در جریان است) و اما راجع به آن قسمت بختیار. که آقاى دکتر اعتبار با کمال دلسوزى که داشتند یقه پاره می‌کردند من اولاً از ایشان گله‌مندم براى این که آقاى دکتر اعتبار خوب بود در کریدور مجلس در کریدورهاى مجلس این حرف را هم با من می‌زدند و من که یکى از رؤساى بختیارى هستم از من هم می‌پرسیدند که شما در این باب چه اطلاعى دارید نه این که بى‌مطالعه تشریف بیاورند و یک مطالبى را بگویند که از حقیقت فرسخ‌ها دور است فرسخ‌ها یک قدم دو قدم نیست.(دکتر اعتبار- چند روز است تغییر عقیده داده‌اید) عرض کنم حضور مبارک‌تان که بنده این عرض را نمی‌کنم که چون که آقاى دکتر اعتبار نماینده بروجرد هستند حق ندارند در بختیارى دخالت بکنند خیر آقاى دکتر اعتبار نماینده تمام ایران هستند و اگر چنانچه یک عملى را ببینند برخلاف قانون و مقررات شده است می‌توانند تذکر بدهند ولى بنده هم می‌توانم به شما بگویم که حق بود با من هم مذاکره کرده باشید و به علاوه خود آقاى بختیار نماینده بختیارى و چهارمحال‌اند من معتقد و منتظر بودم که این اظهارات از طرف شخص ایشان بشود...(دکتر اعتبار- از ایشان گله کنید) ... و مترجم لازم نداشتند که این اظهارات از طرف شخص ایشان بشود مترجم لازم ندارد چنانچه بنده اگر در بروجرد هم الان یک اتفاقى بیفتد و بخواهم اظهارى بکنم اول از خود آقا سؤال می‌کنم آقا همچنین چیزى شده است؟ اگر شما با من موافقت کردید آن وقت من ممکن است در اینجا صحبت‌هایى بکنم شما بدون این که هیچ اطلاعى داشته باشید که بختیارى کجا است، خائن کیست؟ چکار کردند؟ چکار نکردند؟ آن وقت پا می‌شوید اینجا یک مطالبى می‌گویید که من متأسفانه بایستى مطالب شما را تکذیب بکنم من اینجا نیامده‌ام که از ابوالقاسم خان دفاع بکنم من آمدم اینجا که یک مطالبى را بگویم که الان 8 ماه است بختیارى براى این اختلافات بدون سرپرست و بدون حکومت بوده و شکایت‌هاى متعددى از محل رسیده است و

+++

خواهش و استدعا کردند که هر چه زودتر تکلیف حکومت بختیارى معین شود بختیارى به واسطه نداشتن حکومت طرف حمله ایل مجاور خودشان شده‌اند و به علاوه در محل هم یک اختلافاتى بوجود آمده که هر قدر به طول بیانجامد اسباب خرابى ایل و آنجا خواهد شد علی‌هذا دولت بعد از مدتى مطالعه آمدند و صلاح در این دیدند که حکومت بختیارى از اهل محل خود بختیارى باشد دولت با تصویب اعلیحضرت همایونى آقاى منوچهر خان پسر مرحوم حاجى علیقلى خان سردار اسعد پیشواى مشروطیت را به حکومت بختیارى برگزار کردند و تصویب کردند ابوالقاسم خان را به عنوان معاونت ایشان براى اطلاعى که داشت به بختیارى فرستادند علی‌هذا ابوالقاسم حکومت بختیارى نیست و ابوالقاسم هم اگر همچو پرونده‌هایى دارد یا شکایت‌هایى دارد این را ممکن است در مقامات صالحه رسیدگى بکنند اگر محکوم شد البته او حق حکومت و معاونت را ندارد.(صحیح است) اما راجع به یک مسائل داخلى که آقاى دکتر اعتبار هم با نهایت حرارت اظهار می‌فرمودند یکى راجع به کوپن بختیارى بود. آقا سرکار چه اطلاعى از کوپن بختیارى دارید؟(دکتر اعتبار- الان عرض می‌کنم) اجازه بفرمایید چه اطلاعى از افراد بختیارى دارید.(ملک مدنى- آقاى آقاخان که دارند اینجا نشسته است) اجازه بفرمایید عرایضم را بکنم. عرض کنم حضورتان ایل بختیارى تقریباً پانصد هزار نفر جمعیت دارد همین ایل بختیارى که به نظر بنده عامل مؤثر و دارنده سهام زیادى است در مشروطیت (صحیح است)(دکتر اعتبار- کسى منکر این حرف‌ها نیست) شما منکر این حرف‌ها شده‌اید.

دکتر اعتبار- منکر من نیستم چون می‌گویم ابوالقاسم بد است منکر این حرف‌ها هستم؟

رئیس- بگذارید حرف بزنند ماده 112 را رعایت کنید.

دکتر اعتبار- چرا مغلطه می‌کنید.

امیرحسین ایلخان- آقاى دکتر اعتبار بنده عرض می‌کنم ایل بختیارى پیشواى مشروطیت بوده است شما چرا بدتان می‌آید همین ایل بختیارى که الان شما ایراد می‌گیرید که چرا کوپن به او می‌دهند چرا چاى می‌خورد چرا زنده است؟ اینها چه حرفى هست ایل بختیارى پانصد هزار نفر جمعیت دارد و دولت تازه معین کرده است که به صد هزار نفر کوپن بدهند از پانصد هزار نفر.(دکتر معظمى- آقا مگر کوپن را به حکومت می‌دهند می‌پرسم) نخیر عرض کنم این کوپن را یک نفر در اصفهان مأمور مالیه اصفهان، اتفاقاً بختیارى و ایل بختیارى یک ایل متمدنى است، هیچ وقت دخالت به کارهاى دیگر نمی‌کند الان مالیه اصفهان متصدى این امر است منتها فرماندار هم البته یک ناظرى است، در این کار هیچ مربوط به حکومت بختیارى نیست و عوض این که براى پانصد هزار نفر به این بختیارى کوپن بدهند صد هزار نفر بیشتر ندادند و خودشان هم دیگر تقاضا نکردند چند دفعه هم تقاضا کردند دیدند پذیرفته نیست چون دیدند که می‌گویند که قند و شکر را می‌برند و تفنگ می‌خرند آنها هم اصلاً صرف‌نظر کردند که رفع اتهام از آنها بشود.(دکتر معظمى: آقاى امیر حسین خان معذرت می‌خواهم کى صرف‌نظر کرد افراد یا خوانین؟) هم افراد و هم خوانین، افراد و خوانین هیچ در این کار دخالتى نداشته‌اند. علی‌هذا همین طور که عرض کردم حکومت بختیارى را به آقاى منوچهرخان پسر مرحوم سردار اسعد حاجى علیقلى خان دادند و رفتند یعنى ابوالقاسم خان هم که عموزاده مستقیم و عموزاده‌اى که دو درجه از من دورتر است نسبت به آقاى آقاخان بختیار این که می‌فرمایند حکومت یعنى یک فرماندار و یک معاون هستند آقاى منوچهر خان به عنوان فرماندار و ایشان هم معاونش هست که حرکت کردند و رفتند در بختیارى و این فرمایشاتى که می‌کنند راجع به ابوالقاسم خان این طور نیست که آقا فرمودید و مخصوصاً راجع به ایل بختیارى.

رئیس- پیشنهادى رسیده از آقاى دکتر بقایى که لایحه فرهنگ مطرح شود.

دکتر اعتبار- آقاى رئیس بنده طبق ماده 109 اخطار دارم راجع به ایل بنده هیچ عرضى نکردم ایشان سفسطه کردند.

رئیس- به شما چیزى نگفتند ماده 109 اینجا موضوعى ندارد. پیشنهادى رسیده از آقاى دکتر بقایى که لایحه فرهنگ مطرح شود.

دکتر اعتبار- جناب آقاى رئیس ماده صد و نهم بنده مقدم است.

رئیس- چیزى که نگفته است به شما باز هم به طور تسلسل این عمل خواهد شد.

کشاورز صدر- آقاى آقاخان یک توضیحى دارند.

رئیس- اگر می‌خواهند بیانى کنند بیاناتشان بماند براى جلسه بعد توضیح بدهند فعلاً پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود.

بعضى از نمایندگان- اکثریت نیست.

رئیس- پس عده براى اخذ رأى کافى نیست.

ابوالحسن رضوى- ماده 120 را اخطار می‌کنم.

رئیس- ماده 120 چیست، براى غیبت است بنشینید اخطار نکنید، اسم‌شان نوشته می‌شود. نمی‌آیند بنده اسامى را هم دارم آورده‌اند اینجا.

ابوالحسن رضوى- اخطار نظامنامه مقدم است.

رئیس- اسم‌شان را نوشته‌ام.

ابوالحسن رضوى- بنده توضیحم را می‌دهم بعد درست خواهد شد.

رئیس- هر روزه نمی‌شود این کار را کرد و توضیح داد.

ابوالحسن رضوى- آقا بنده اخطار می‌کنم.

7 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- بنابراین جلسه را ختم می‌کنم و جلسه به روز پنجشنبه سه بعد از ظهر موکول می‌شود

(مجلس ساعت هفت و بیست دقیقه بعد از ظهر ختم گردید).

رئیس مجلس شوراى ملى- رضاحکمت‏

تصویب‌نامه‌ها

شماره 16356

 16 / 8 / 26

وزارت اقتصاد ملى‏

هیئت وزیران در جلسه سیزدهم آبان ماه 1326 بنا به پیشنهاد شماره 6387- 18289 مورخ 5 / 8 / 26 وزارت اقتصاد ملى تصویب نمودند که قانون اوزان و مقیاس‌ها در بخش درگز به موقع اجرا گذارده شده و متخلفین از قانون مذکور طبق مفاد ماده 8 نظامنامه اجراى قانون نامبرده تعقیب شوند.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4571                                ازطرف نخست وزیر

شماره 15944

16 / 8 / 26

وزارت کشور

هیئت وزیران در جلسه یازدهم آبان ماه 1326 بر حسب پیشنهاد شماره 3264 / 34527 وزارت کشور و موافقت‌نامه شماره 40051 / 1- 28 / 7 / 26 وزارت دارایى تصویب نمودند:

1 – دهستان‌هاى شب آب و پشت آب تابع شهرستان زابل به یک بخش تبدیل گردیده و مرکز آن قصبه سه کوهه و بخش تابع شهرستان مزبور باشد.

2 – دهستان‌هاى شهرکى و نارویى از توابع بخش میانکنگى از بخش مزبور مجزا و تبدیل به یک بخش گردیده و از مرکز آن قصبه خالقدار و بخش تابع شهرستان زابل باشد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4568                           از طرف نخست وزیر.

شماره 15606

 16 / 8 / 26

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه 13 آبان ماه 26 طبق پیشنهاد شماره 18705- 23 / 6 / 26 وزارت کشور و موافقت نامه شماره 26734- 31 / 6 / 26 وزارت دارایى تصویب نمودند که از تاریخ صدور این تصویب‌نامه از پروانه کسبه و پیشه‌وران که شهردارى صادر می‌نماید به تشخیص انجمن شهردارى به ترتیب زیر:

1- از درجه 1      50/7 ریال‏

2 – از درجه 2    / 5    "

3 - از درجه 3     / 3    "

به نفع شهردارى کنگاور دریافت گردد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر.

م 4562                  از طرف نخست وزیر.

شماره 15164

6 / 8 / 26

وزارت کشور

هیئت وزیران در جلسه بیستم مهر ماه 1326 طبق پیشنهاد شماره 31664 / 62202 وزارت کشور شش تن آقایان کارمندان دوره هشتم انجمن شهردارى قزوین را به ترتیب زیر:

دکتر موسى عزیزى   حبیب‌الله شلویرى‏

حیدر سردارى          حسین شفیعى‏

محمدتقى چگینى    محمدتقى شهنواز

تعیین و تصویب نمودند.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4473                     ازطرف نخست وزیر

+++

شماره 11646

 16 / 8 / 326

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه 13 آبان ماه 326 برابر پیشنهاد شماره 19039- 47262 وزارت کشور تصویب نمودند که مبلغ 15 / 12115 ریال بهاى 6212 کیلو گندم‌هایی که در زمان متجاسرین در پلدشت جمع‌آورى شده به درآمد شهردارى ماکو منظور گردد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4564                           از طرف نخست وزیر

شماره 16358

16 / 8 / 26

وزارت اقتصاد ملى‏

هیئت وزیران در جلسه 13 آبان ماه 1326 بنا به پیشنهاد شماره 6391- 18283 مورخ 5 / 8 / 326 وزارت اقتصاد ملى و موافقت شماره 42826 / 1 تاریخ 28 / 7 / 26 وزارت دارایى تصویب نمودند ترازوهایی که اشخاص و مؤسسات با اجازه تبصره 1 از ماده 1 نظامنامه اجراى قانون اوزان و مقیاس‌ها مصوب 17 اسفند ماه 1311 تهیه می‌نماید و همچنین ترازوهایی که فعلاً در دست پیشه‌وران می‌باشد پس از بازرسى از هر عدد 9 ریال بابت حق علامت‌گذارى دریافت گردد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4567                           از طرف نخست وزیر

شماره 16747- 16 / 8 / 326

وزارت کشور

هیئت وزیران در جلسه 13 آبان ماه 1326 طبق پیشنهاد شماره 33842 وزارت کشور نه تن آقایان کارمندان دوره هشتم انجمن شهردارى کرمان را به ترتیب زیر:

على ارجمند- محمدحسین اژدرى‏

ابوالحسن صدر-میرحسینى- محمد نکویى‏

حاج حسین هرندى- عباس فرهنگ‏

یدالله ابراهیمى- محمدجواد اسفندیارى- حسین هنرى‏

تعیین و تصویب نمودند. تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4563  ازطرف نخست وزیر

شماره 15860

16 / 8 / 326

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه 11 آبان ماه 1326 طبق پیشنهاد 31271- 65607 وزارت کشور تصویب نمودند محصلینى که از شیراز به خرج شرکت نفت ایران و انگلیس به آبادان اعزام می‌شوند از پرداخت نفرى 20 ریال عوارض شهردارى موضوع ماده 30 تصویب‌نامه شماره 19760- 30 / 10 / 24 معاف باشند.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4572                         از طرف نخست وزیر

شماره 15730

 17 / 8 / 26

وزارت فرهنگ‏

هیئت وزیران در جلسه یازدهم آبان ماه 326 بنا به پیشنهادشماره 99180- 12001 وزارت فرهنگ چنین تصویب نمودند که تبصره ذیل:

مزایده نسبت به املاکى که موقوفه است درآمد سالیانه آنها تا پانزده هزار ریال است لازم نمی‌باشد ولى در صورتی که وزارت اوقاف در مواردى انجام آن را مقتضى داند اقدام خواهد نمود.

به جاى تبصره 1 ماده 13 آیین‌نامه قانون اوقاف مصوب اردیبهشت ماه 1311 و ماده ذیل:

نسبت به رقباتى که درآمد سالیانه آنها کمتر از پانصد ریال است تنظیم بودجه و تسلیم صورتحساب لازم نیست فقط متصدى یا متولى موظف است حق‌النظاره قانونى اوقاف را به نماینده اوقاف محل تسلیم نماید. براى رقباتى که درآمد سالیانه آنها کمتر از دو هزار و پانصد ریال است تنظیم بودجه لازم نبوده ولى متصدى یا متولى مکلف است صورت حساب خود را به ضمیمه حق‌النظاره به نماینده اوقاف محل تسلیم کند.

تبصره- وزارت اوقاف در صورتی که لازم داند به حساب این گونه موقوفات نیز رسیدگى خواهد نمود.

به جاى ماده 24 مکرر مصوب 20 اردیبهشت ماه 310 هیئت وزیران قرار گیرد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4612                             از طرف نخست وزیر

شماره 16884

 17 / 8 / 26

وزارت فرهنگ‏

هیئت وزیران در جلسه نهم آبان ماه 1326 بنا بر پیشنهاد شماره 1985- 12849 وزارت فرهنگ تصویب نمودند که اجازه حفارى علمى در قسمت سفلاى خوزستان جنوب خطى که از اهواز به شمال رامهرمز می‌گذرد بر طبق ماده 12 قانون عتیقات و مواد 19 و 21 و 22 آیین‌نامه عتیقات براى مدت 3 سال از دهم آبان 1326 به بنگاه شرقى دانشگاه شیکاگو اعطا گردد وزارت فرهنگ طبق مقررات قانون و آیین‌نامه مزبور پروانه حفارى علمى آن را صادر نماید.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4611                         از طرف نخست وزیر

شماره 16904

 18 / 8 / 26

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه شانزدهم آبان ماه 1326 بر حسب پیشنهاد شماره 6- 13683- ک 95605- 3 / 8 / 1326 وزارت پست و تلگراف و تلفن که به شماره 65- 13493 ک 9591 وزارت دارایى مراجعه و به موافقت وزارت دارایى رسیده تصویب نمودند از نرخ‌هاى تلفنى داخلى و همچنین از نرخ‌هاى مناطق ارتباطى با خارج کشور به طور موقت چهل درصد کسر گردد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4608                            ازطرف نخست وزیر

شماره 16632

 18 / 8 / 26

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه شانزدهم آبان ماه 326 بنا بر پیشهاد شماره 4822 / 7493- 17 / 6 / 26 وزارت فرهنگ و موافقت وزارت جنگ که در نامه مزبور ذکر شده و همچنین موافقت‌نامه شماره 40543- 1 مورخ 25 / 7 / 1326 وزارت دارایى تصویب نمودند از ارضى و ابنیه سربازخانه متروک قدیم خالصه واقع در شهر بیرجند مقدار پنج هزار متر مربع که براى محل ساختمان دارایى آنجا لازم و مورد احتیاج است موضوع و بقیه اراضى مزبور که در حدود مقدار سى و پنج هزار متر مربع می‌باشد جهت ساختمان دبستان و دبیرستان و دانشسرا و زمین ورزش فرهنگ بیرجند به وزارت فرهنگ واگذار گردد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4609 از طرف نخست وزیر.

شماره 9989 / 23573- 9 / 8 / 1326

آقاى محمدباقر موسوى‌الغروى سر دفتر اسناد رسمى و ازدواج شهر تبریز

به موجب این ابلاغ محل رسمیت دفاتر شما به شهر آبادان تبدیل می‌شود طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید.

وزیر دادگسترى‏

شماره 10362 / 23295

 9 / 8 / 326

آقاى مجتبى فاطمى‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم شهر رى(حضرت عبدالعظیم) منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید.

 وزیر دادگسترى‏

شماره 11087 / 23911

 12 / 8 / 1326

آقاى مرتضى مشکورى سردفتر اسناد رسمى و ازدواج قصبه فریمان‏

به موجب این ابلاغ از تصدى دفاتر اسناد رسمى و ازدواج فریمان معاف می‌شوید.

وزیر دادگسترى‏

شماره 10824 / 23454

 14 / 8 / 26

آقاى یحیى فلسفى سردفتر اسناد رسمى سابق آبادان‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه دوم آبادان منصوب می‌شوید و اجازه ثبت معاملات ملکى هم به شما داده می‌شود طبق مقررات به جاى آقاى محمدحسن فلسفى سردفتر اسناد رسمى شماره 9 آبادان انجام وظیفه نمایید. وزیر دادگسترى‏

شماره 10812 / 23939

 12 / 8 / 26

آقاى عباس امامى سردفتر اسناد رسمى قصبه قم تفرش‏

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در قم تفرش براى ثبت ازدواج هم رسمیت می‌دهد.

وزیر دادگسترى

+++

انتصابات و احکام‏

در وزارت دادگسترى‏

6 / 8 / 26 آقاى حسین عسکرى شیرازى، کارمند على‌البدل دادگاه بخش تهران، به سمت ریاست دوم شعبه 8 دادگاه بخش تهران‏

6/ 8 / 26 آقاى تقى دول، کارمند منتظر خدمت، به سمت امانت دادگاه بخش شهردارى بابل

6/ 8 / 26 آقاى ابومحمد مصباح ثقفى، امین دادگاه بخش بندرعباس، به سمت امانت دادگاه بخش شهردارى رفسنجان

6/ 8 / 26 آقاى احمد قائم‌مقامى، کارمند دادگاه بخش رفسنجان، به سمت امانت دادگاه بخش شهردارى بندرعباس

9/ 8 / 26 آقاى رضا قربانیان، کارمند اداره حقوقى، به سمت دادیارى دادسراى شهرستان شاهرود

9/ 8 / 26 آقاى زین‌العابدین امیرابراهیمى، بازرس قضایى اداره نظارت، به سمت دادیارى دادسراى استان 1 و 2

9/ 8 / 26 آقاى حسن سمیعى، دادیاردادسراى استان 1 و 2، به سمت بازرس قضایى اداره نظارت‏

11/ 8 / 26 آقاى مرتضى زنجانى، رئیس شعبه 2 دادگسترى اراک، به سمت بازرسى دادسراى تهران مأمور خدمت در نخست وزیرى

11/ 8 / 26 آقاى محمدتقى محامد، کارمند على‌البدل دادگاه شهرستان تهران، به سمت ریاست دادگاه کیفر گران‌فروشى در اداره غله و نان

13/ 8 / 26 آقاى محمد امینى، دادیار دادسراى شهرستان شیراز، به سمت کارمند على‌البدل دادگسترى شیراز

13/ 8 / 26  آقاى کاظم صداقت، رئیس دادگسترى جهرم، به سمت دادیارى و معاونت اول دادسراى شیراز

شماره 11088 / 23915

 12 / 8 / 26

آقاى مرتضى مشکورى‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم مشهد منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید. وزیردادگسترى‏

شماره 11091 / 73889

 11 / 8 / 26

آقاى تقى موسوى‌العروى سردفتر اسناد رسمى شماره 63 سابق اصفهان‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم اصفهان منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید. وزیردادگسترى‏

شماره 10632 / 23244

 13 / 8 / 26

آقاى مهدى صالحى سردفتر اسناد رسمى و ازدواج و طلاق زرند کرمان‏

به موجب این ابلاغ استعفاى شما از تصدى دفتر طلاق پذیرفته می‌شود. وزیر دادگسترى‏

شماره 10015 / 23240

17 / 8 / 26

آقاى محمدعلمى مدرس سردفتر ازدواج و طلاق رضائیه‏

نظر به این که بر اثر گزارش واصله تحت تعقیب دادگاه انتظامى سردفتران واقع شده‌اید وزارت دادگسترى طبق ماده 39 قانون دفتر اسناد رسمى تا خاتمه رسیدگى به تخلف شما در دادگاه نام برده شما را از تصدى دفاتر ازدواج و طلاق معلق می‌نماید.

وزیر دادگسترى‏

شماره 10336 / 22164

13 / 8 / 26

آقاى شمس‌الدین مثاحى سردفتر سابق ازدواج و طلاق تهران‏

به موجب این ابلاغ رفع تعلیق شما را از تصدى دفتر ازدواج اعلام می‌دارد.

وزیردادگسترى‏

شماره 11085/ 23925

17 / 8 / 26

آقاى سید اسمعیل انجوى‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم دهستان کمین بخش 5 فارس منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید.

مدیرکل ثبت‏

شماره 11084 / 23933

12 / 8 / 26

آقاى فرج‌الله باقى سردفتر اسناد رسمى شماره 11 اراک‏

به موجب این ابلاغ استعفاى شما از تصدى دفتر اسناد رسمى پذیرفته می‌شود.

وزیر دادگسترى‏

شماره 11086/ 23913

 12 /8 / 25

آقاى محمدتقى مشکورى سردفتر اسناد رسمى شماره ده مشهد

به موجب این ابلاغ استعفاى شما از تصدى دفتر اسناد رسمى پذیرفته می‌شود.

وزیر دادگسترى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294339!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)