کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏9
[1396/05/07]

جلسه: 28 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 8 اَمرداد 1312 (7 ربیعالاخر 1352)  

فهرست مذاکرات:

1) تصویب صورتمجلس.

2) معرفى معاون و تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیرامور خارجه.

3) تقدیم لایحه استخدام دو نفر مهندس از طرف معاون وزارت طرق.

4) تقدیم لایحه اجازه معافیت گمرکى دو قسم ماهى و تصویب آن.

5) شور ثانى و تصویب لایحه مجازات صادرکنندگان چک بلامحل.

6) تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقاى وزیر عدلیه.

7) شور و تصویب لایحه استخدام مسیو فونتانا.

8) تقدیم لایحه تقاضاى اعتبار براى خرید کارخانههاى قند و تصویب آن.

9) نطق آقاى رئیس به مناسبت جشن مشروطیت و اقتراع براى شرفیابى.

10) موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه.

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏9

جلسه: 28

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 8 اَمرداد 1312 (7 ربیعالاخر 1352)

فهرست مذاکرات:

1) تصویب صورتمجلس.

2) معرفى معاون و تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیرامور خارجه.

3) تقدیم لایحه استخدام دو نفر مهندس از طرف معاون وزارت طرق.

4) تقدیم لایحه اجازه معافیت گمرکى دو قسم ماهى و تصویب آن.

5) شور ثانى و تصویب لایحه مجازات صادرکنندگان چک بلامحل.

6) تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقاى وزیر عدلیه.

7) شور و تصویب لایحه استخدام مسیو فونتانا.

8) تقدیم لایحه تقاضاى اعتبار براى خرید کارخانههاى قند و تصویب آن.

9) نطق آقاى رئیس به مناسبت جشن مشروطیت و اقتراع براى شرفیابى.

10) موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه.

(مجلس یک ساعت و سه ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى دادگر تشکیل گردید)

صورتمجلس روز یکشنبه اولامردادماه را آقاى مؤید احمدى (منشى) قرائت نمودند.

اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غائبین بی‌اجازه: آقایان: مرآت اسفندیاری- نمازی- امامی خویی- مسعود ثابتی- طباطبایی بروجردی- یونس آقا وهاب‌زاده- موقر- قوام- چایچی- کورس- معدل - کازرونی

دیرآمدگان بی‌اجازه: آقایان:‌اسدی- بیات- اعظم زنگنه- حاج میرزا حسن خان اسفندیاری- شریعت‌زاده

1- تصویب صورتمجلس‏

رئیس ـ در صورتمجلس نظرى نیست؟ (گفته شد: خیر) صورتمجلس تصویب شد.

2- معرفى معاون وزارتامور خارجه و تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر امور خارجه‏

رئیس ـ آقاى وزیر امور خارجه.

وزیر امور خارجه (آقاى فروغى) ـ اولاً اجازه میخواهم آقاى انوشیروان خان سپهبدى را که سوابق خدمتشان در وزارتامور خارجه و خاطر محترم آقایان معلوم است به سمت معاونت وزارتامور خارجه به مجلس شوراى ملى معرفى میکنم (صحیح است) ثانیاً یک لایحه قانونى است تقدیم مجلس شوراى ملى میکنم مشتمل بر یک قراردادى که اخیراً امضاء شده است مابین دولت ایران و چند دولت دیگر خاطر محترم آقایان البته به خوبی مسبوق است از این که در این اوقات چه قدر اذهان و افکار دنیا متوجه این است که حتىالامکان موجبات جلوگیرى از وقوع جنگ را فراهم سازند از براى این مقصود اقدامات عدیده شده است. شروع شده است اولاً از تأسیس جامعه ملل و بعد یک عهدنامهها و قراردادهاى متعددى که بعد از جنگ و بعد از تأسیس جامعه ملل منعقد

+++

شده است و بسیارى از دول آنها را امضاء و تصویب کردهاند گذشته از این که در خود اساسنامه جامعه ملل هم این هست که میثاقى است عهدنامهای است که میثاق بریان و کلک که دو نفر وزیرامور خارجه فرانسه و امریکا مؤسس این کار بودهاند که به موجب آن قرارداد و میثاق که تقریباً همه دولت امضاء کردهاند و دولت ایران هم آن را امضاء کرده است تعهد کردهاند که جنگ را وسیله پیشرفت مقاصد ملى خودشان قرار ندهند حالا براى این که اصول این مقصود تأمین بشود البته لوازم دیگرى هم دارد منجمله این که کسى خلاف عهد کرد با وجود این که تعهد کرده بود که جنگ نکند و جنگ کرد چه باید بکند البته باید یک مجازاتى یک پاداشى براى این کار باید باشد وقتى که به این مقام رسیدیم آن وقت میرسیم به این که کیست آن کسى که اقدام به جنگ کرده است چون ممکن است که جنگى واقع بشود یک دولت بگوید خیر من نکردم من مقدم نبودهام من مبادرت نکردهام طرف مقابل کرد من دفاع کردم و طرف مقابل هم همین طور بگوید منجمله از چیزهایى که باید معین شود این است که تعریف میکند که حملهکننده و مهاجم کیست که اگر همچون امرى واقع شد بعد بخواهند درصدد جلوگیرى برآیند و درصدد آن برآیند که مکافات و پاداش به آن حمله کننده بدهند معلوم باشد این یکى از مشکلات کار است چندى قبل در کنفرانس خلع سلاح که منعقد بوده است و حالا تعطیل است و باز منعقد خواهد شد مذاکراتى در این زمینه شده و بالاخره یک طرحى تهیه شد که بالاخره معلوم کند که کدام دولت را میتوان گفت مهاجم و حملهکننده بوده است مقدم به امر جنگ بوده است این تعریف و لایحه که حاضر شد میبایستى بعد از آن که کنفرانس عملیات خودش را در باب منع اسلحه تمام کرد لابد منتهى شد و تکمیل کرده راپرت هم تهیه خواهد شد و چندین قرارداد که دولت امضاء کند که این قرارداد عملى شود این قرارداد هم هست که ضمناً معلوم باشد متجاوز و معرض کیست در چند روز قبل که کنفرانس دیگرى که خاطر آقایان محترم مسبوق است در لندن منعقد بود که دو روز قبل تعطیل شد و تقریباً تمام دول دنیا در آنجا نماینده داشتند یک پیشنهادى شد مخصوصاً از طرف نماینده دولت رومانى که آن تعریف متجاوز را تقریباً میتوان گفت که توافقنظر حاصل شده است بین اکثر نمایندگان دول در کنفرانس خلع سلاح آن را یک عده از دول که یک علاقه خاصى داشتند به مسئله مخالفت از وقوع جنگ فیمابین خودشان امضاء کنند این تعریف حملهکننده و متعرض در واقع به این صورتى که امروز در آمده است در نتیجه پیشنهادى است که مسیو لیتوینف وزیر امور خارجه دولت شوروی در کنفرانس کرده بود و تقدیم کرده بود و بعد هم در کمیسیونها و کنفرانس و اینها روى آن مطالعه شد و تقریباً بر همان پیشنهادى که او کرده بود توافق حاصل شد و به این واسطه این معروف شد به پیشنهاد لیتوینف در کنفرانس لندن طرح شد عرض کردم که این پیشنهاد از طرف بعضى شد که بیاییم و منتظر نشویم براى این که این قرارداد تعریف متجاوز رسمى بشود منتظر نشویم به این که کنفرانس خلع سلاح کار خودش را تمام کند و عهدنامهها و قراردادهاى لازمه را تهیه بکند شاید این کار طول کشید عجالتاً این غنیمت است یک قدم پیش میرود در خصوص این مقصود مقدس که همه دارند و بعضى از دولت هم استقبال کردهاند این پیشنهاد را منجمله دولت ایران دولت رومانى و دولت لهستان و چند دولت دیگر مخصوصاً از همسایههاى دولت شوروى و همچنین یک عده از دولتهاى دیگرى که از همسایههاى دولت شوروى‏ نیستند حاضر شدند که این قرارداد را امضاء کنند دولت ایران هم این قرارداد را امضاء کرده است و البته یک لایحهای است که باید به تصویب مجلس شوراى ملى برسد این ست که لایحه آن را تقدیم میکنم و تمنا میکنم از آقایان نمایندگان محترم که در تصویب آن تسریع فرمایند.

عدهای از نمایندگان- صحیح استبسیار خوب است.

3- تقدیم لایحه استخدام دو نفر مهندس از طرف معاون وزارت طرق‏

رئیس ـ آقاى معاون وزارت طرق.‏

معاون وزارت طرق (آقاى سلطان محمدخان عامرى) ـ لایحهای است تقدیم میشود راجع به تجدید استخدام دو نفر مهندس براى خدمت شعبه فنى اداره مرکزى طرق

+++

4- تقدیم لایحه معافیت گمرکى دو قسم ماهى و تصویب آن‏

رئیس ـ آقاى رئیس کل تجارت.

رئیس کل تجارت (آقاى سیاح) ـ لایحهای است از براى معاف داشتن دو قسم ماهى از حق صدور یعنى حقوق گمرکى چون به واسطه پست بودن قیمتش صادر نمیشود تقاضاى معافیت شده است فوریت هم دارد:

ساحت محترم مجلس شوراى ملى: نظر به این که دو قسم ماهى متو و حشینه که از اجناس صدورى بنادر جنوب بوده و صید و داد ستد آن وسیله اعاشه جمع کثیرى از صیادان کسبه و تجار آن حدود خاصه حوالى جاسک و لنگه میباشد و فقط براى تهیه کود نباتات به خارجه صارد می‌‌گردد و از همین جهت نیز قیمت آن خیلى قلیل و ابداً طرف نسیبت با ماهیهاى معموله خوراکى نبوده و به تفاوت وقت تقریباً در حدود یک من بیست و پنج الى سى و پنج دینار به فروش میرسد از طرفى در تعرفه گمرکى پیشبینى خاصى دراین دو مورد نگردیده و به موجب فقره 1- 2 از بند (د) از ماده 5 تعرفه گمرکى خروجى مانند تمام اقسام ماهىهاى خوراکى یکمن ده دینار حقوق گمرکى میپردازد و با اضافه صد و شصت درصد معموله به بیست و شش دینار بالغ می‌‌گردد و این میزان که تقریباً معادل تمام قیمت آن جنس است البته از لحاظ تجارتى تحملپذیر نبوده و چون با این ترتیب صدور آن صرف نمیکند لطمه زیادى به صادرات و به اوضاع معاش و کسب عده کثیرى از اهالى وارد میآید و در نتیجه پیوسته مقادیر هنگفتى از آن فاسد و به هدر میرود لذا ماده واحده ذیل را پیشنهاد و تصویب آن را با قید فوریت تقاضا مینماید.

ماده واحده ـ ماهیهاى موسوم به متو و حشینه که در سواحل خلیجفارس صید میشود در موقع صدور از پرداخت حق گمرکى معاف میباشد.

رئیس ـ فوریت مطرح است آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثراً قیام نمودند.)

رئیس ـ تصویب شد.

رئیس ـ فوریت ثانى مطرح است مخالفى نیست؟ (خیر) آقایانى که با فوریت ثانى موافقند قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند.)

رئیس ـ تصویب شد. ماده واحده مطرح است آقاى فرشى.

فرشى ـ بنده کاملاً موافقم با این ماده اما اینجا تنها گمرکش را عفو کردهاند ولى پاره عوارض دیگر هم هست که آنها اسم برده نشده آیا آنها هم معاف است یا خواهند گرفت؟

دکتر طاهرى ـ آن عوارض را چون خود دولت در قانونى که براى عوارض راه گذشت حق دارد تخفیف بدهد این جنس ماهى را از آن عوارض به کلى معاف کرده است فقط حق گمرکى است که اجازه مجلس را میخواهد از این جهت است که اینجا آوردهاند.

رئیس ـ آقاى کازرونى.

کازرونى ـ موافقم.

رئیس ـ موافقین ورقه سفید خواهند داد. (اخذ و استخراج آرا به عملآمده 96 ورقه سفید تعداد شد).

رئیس ـ عده حاضر در موقع اعلام رأى صد نفر به اکثریت 96 رأى تصویب شد.

اسامی رأی‌دهندگان- آقایان- حسنعلی میرزا دولتشاهی- میرزا محمد خان وکیل- صفاری- سید کاظم یزدی- نیک‌پور- روحی- حاج محمدرضا بهبهانی- افسر- نوبخت- دکتر امیراعلم- دکتر احتشام- علوی سبزواری- کازرونیان- حاج میرزا حسین خان فاطمی- شیرازی- دکتر سمیعی- تربیت- حاج غلامحسین ملک- مژدهی- رهبری- ملک‌زاده آملی- دکتر ضیاء- دکتر طاهری- افشار- اورنگ – دکتر لقمان- منصف- آقا رضا مهدوی- مجد ضیایی- باستانی- بنکدار- میرزا یانس- هزارجریبی- طهرانی- دادور- سهراب خان ساکینیان- شریفی- پارسا- حمزه تاش- محسن آقا مهدوی- لیقوانی- میرزا علیخان وکیلی- بیات- بهبهانی- فتوحی- لاریجانی- جرجانی- دهستانی- اعتبار- حیدری- فرشی- محیط- پورسرتیپ- محلوجی- مرآت اسفندیاری- مقدم- فهیمی- دکتر شیخ- دربانی- اسعد- بختیار- سلطانی شیخ‌الاسلامی- معتصم سنک- کفایی- مولوی- اقبال- طهرانچی- دکتر ادهم- طباطبایی دیبا- ثقة‌الاسلامی- دکتر بهرامی- کازرونی- میرزایی- ارکانی- مفتی- احتشام‌زاده- مؤیداحمدی- امیر ابراهیمی- کاشف - نواب یزدی- حاج تقی آقا وهاب‌زاده- دکتر قزل ایاغ- فزونی- دکتر ملک زاده- پناهی- مؤید قوامی- هدایت- خواجوی- بیات ماکو- شاهرودی- اعظم زنگنه- حبیبی- دبستانی- میرزا موسی خان مرآت- مخبر فرهمند- دکتر سنک.

+++

5- شور ثانى و تصویب لایحه مجازات صادرکنندگان چک بلامحل‏

رئیس ـ خبر کمیسیون عدلیه شور دوم راجع به چکهاى بلامحل قرائت میشود:

خبر کمیسیون: کمیسیون قوانین عدلیه براى شور دوم لایحه نمره 8652 دولت راجعبه چک را با حضور آقاى وزیر عدلیه مورد شور و مطالعه قرار داده پس از مذاکرات لازمه در اطراف پیشنهادات و نظر یه آقایان نمایندگان محترم بالاخره کمیسیون راپرت شور اول خود را با جزئى اصلاح عبارتى تأیید و علیهذا راپرت آن را که همان راپورت شور اول به اضافه کلمه (صورت) در قسمت الف قبل ازکلمه (میزان) است تقدیم میدارد.

دکتر طاهرى ـ آن ماده واحده را هم بخوانند.

رئیساطاعت میشود.

ماده واحده ـ ماده ذیل در تحت نمره 238 مکرر به قانون مجازات عمومى افزوده میشود:

ماده 238 مکرر- الف- هر کس بدون داشتن محل اعم از وجه نقد یا اعتبار چک صادر نماید به جزاى نقدى معادل عشر وجه چک محکوم میشود و اگر محل کمتر از مبلغ چک باشد جزاى نقدى به نسبت تفاوت بین محل موجود و مبلغ چک اخذ خواهد شد و در هر صورت میزان جزاى نقدى نباید کمتر از دویست ریال باشد.

ب- هر کس از روى سوءنیت بدون محل و یا بیشتر از محلى که دارد چک صادر کند و یا پس از صادر کردن چک تمام یا یک قسمت وجهى را که به اعتبار آن چک صادر کرده به نحوى از انحا از محالعلیه پس بگیرد به حبس تأدیبى از شش ماه تا دو سال و به تأدیه جزاى نقدى که نباید از دو برابر وجه چک بیشتر و ربع آن کمتر باشد محکوم خواهد شد جرایم مذکوره در فوق بدون شکایت مدعى خصوصى قابل تعقیب نیست استرداد شکایت در مورد الف این ماده در تمام مراحل مانع تعقیب و مجازات است. هر گاه صادرکننده چک در ظرف پنج روز از تاریخ ابلاغ اظهاریه رسمى یا از تاریخ ابلاغ اعتراضنامه وجه چک را نپردازد سوءنیت او محرز است.

رئیس ـ آقاى طباطبایى دیبا.

طباطبایی دیبا ـ در کمیسیون عدلیه راجعبه این قسمت الف یک مذاکراتى شد آقاى وزیر عدلیه هم یک جوابهایى فرمودند ولى حقیقتش این است که بنده قانع نشدم اینجا در قسمت الف هر کس بدون داشتن محل اعم از وجه نقد یا اعتبار چک صادر نماید به جزاى نقدى معادل عشر وجه چک محکوم میشود این در صورتى است که از روى علم باشد یعنى شخصى بدون این که وجه نقد داشته باشد یا اعتبار داشته باشد جک صادر کند ولى اگر عالم نیست به این که محل ندارد از روى اشتباه است تقصیرى ندارد اگر از روى قصد و علم است یعنى میداند که محل ندارد یا وجه نقد ندارد چک صادر کند باید مجازات شود ولى اگر علم ندارد نباید مجازات شود و این خارج از انصاف است خارج از اصول است این است که خواستم آقاى وزیر عدلیه در این خصوص یک توضیحى بدهند که این مطلب به عقیده بنده و جمعى ازآقایان هم که همین عقیده را دارند خارج از اصول قضایى است که یک کسى اشتباه کند در یک عملى و او را مجازات بکنند.

وزیر عدلیه ـ بنده تصور میکنم نماینده محترم فقط خواستند توضیحاتى که بنده در کمیسیون دادم و آقا را قانع نکرد در مجلس هم گفته باشم بلکه اینجا قانع بشوند والاَ توضیحى مفصلتر از آنچه در کمیسیون عرض کردم بنده ندارم حالا براى آقایانى که تشریف نداشتند در کمیسیون عرض میکنم: اولاً بنده میخواستم اصلى را که نماینده محترم یک اصل مسلمى گرفتند ثابت کنم که اصل مسلمى نیست لازم نیست جرم همیشه و همه جا از روى نیت باشد و از روى قصد و عمد باشد بسیار جاها است که صرف غفلت است و مقنن به مناسباتى آن غفلت و اشتباه و آن سهو را جرم قرار داده. اگر در جرمهاى بزرگ بگیریم جرمهایى که به واسطه غفلت باعث این میشود که به یک کسى صدمه جانى و بدنى بخورد اگر بنا باشد که آقا یا شوفرتان غفلت بکنید یا بىمبالاتى بکنند و یک کسى را صدمه بزنید اعم از این که او پایش بشکند و یا

+++

از دنیا برود بدون این که قصد داشته باشید این جرمى است در صورتی که واقعاً هیچ قصدتان این نبوده است و هیچ نمیخواستید او را بکشید و بعد یک جرمهایى است که در مقابل این جرم بزرگ است درست نقطه مقابل این جرم است خلاف یا تمام امور خلافى را که ملاحظه کنید مقنن صرفنظر از نیت مجازات میکند البته مجازاتش ملایم است البته حبس خیلى کم است جزاى نقدى خیلى مختصر ولى اصلاً کرا از روى غفلت بوده است ولى حالا چرا و چه طور شده و براى چهآمدهاند و این ترتیب را ایجاد کردهاند؟ براى این که مقنینین دنیا معتقد هستند که باید افراد یک جامعه را طورى تربیت کرد و عادت داد که یک دقت معتدلى را لااقل در زندگانى خودشان عادت کنند و اگر بنا شد کسى آن دقت متوسط و معتدلى را هم نداشت آن وقت باید او را مجازات کرد براى این که عادت بکند روى همین است که اعمال خلافى را که براى جامعه هم چندان ضرر ندارد ولى معهذا چرا مجازات میکنند براى این که عادت کنند همین طور در جرمهاى مهم مثل قتل و ضرب و جرح این جرمها نتیجه خیلى بدى دارد ولو این که هیچ قصد نداشته نیت نداشته با وجود این مجازات میشود حالا وقتى که ما دیدیم این آدم را که آقا فرمودند نه این یک چیزى است که بنده امروز آورده باشم و اختراع کرده باشم این طور نیست این اصلى است که دنیا قبل از ما آمده است وضع کرده است و قبول کرده است بنده هم در همان مکتب داراى همان فکر شدهام و امیدوار هستم که آقا هم قبول بفرمایند و با من هم عقیده بشوند که باید مردم را عادت داد به این که یک قدرى در زندگانیشان با ملاحظه باشند حالا وقتى که این اصل را دیدیم برمیگردیم به این ماده که آیا اساساً آثار این جرم یا این عمل یک چیز بدى هست یا نیست بنده عرض میکنم خیلى خیلى بد است چرا؟ براى این که قبلاً هم گفتم چک باید در حکم اسکناس باشد مردم اعتبار بدهند اگر بنا شد هر وقت آدمى که محل نداشت چک داد بعد که معلوم شد گفت آقا بنده یک حسابى داشتم صد تومان یک وقتى داشتم اما گرفته بودم و خیال میکردم هنوز باقی است همه روى این اشتباه است به اشخاصی که اشتباه میکنند و بالاخره آن چک از بین رفته و نتیجه نمیگیرند و به این جهت این اشتباهى که به اطمینان چک صدمه میزند و به اطمینانى که مردم باید در معاملات داشته باشند لطمه میزند باید آن اشتباه یک مجازاتى داشته باشد جزایش هم یک چیز فوقالعاده نیست جزاى نقدى است. آقا میفرمایند که خوب این اشتباه خوب نیست حالا این اصل به جاى خودش صحیح بنده عرض میکنم چرا؟ از صبح تا شب (همین مسئله را در کمیسیون عدلیه عرض کردم) هر فردى از افراد ممکن است دچار یک حوادث و پیشآمدهایى بشود که آن پیشآمدها صدماتى داشته باشد مثلاً اگر یک کسى اشتباه کند پایش را بگذارد جایى که گودالى هست به تناسب آن گودال ممکن است از دنیا برود یا پایش بشکند. علت این که شما میخواهید حوادث قانونى نباشد چیست قانون هم همین حوادث را دارد اگر بنا شد اشتباه کردید البته باید قانون صدمه بزند نتیجه چه میشود این میشود که آن وقت در موقعى که انسان میخواهد چک را بکشد از جیبش که بیرون میآورد حسابش را میکند که محل دارد یا ندارد (اورنگ: نه چک را حساب میکند) به قول آقا ته چک را حساب میکند ببیند محل دارد یا ندارد و اگر درآن هم اشتباه گردید مثل‏ این است عیناً که شما تشریف ببرید درب یک دکانى عوض پنجاه تومانى که باید بدهید هفتاد تومان بدهید این هم یک اشتباهى است از کیسهتان هم نرفته ممکن هم هست طرف هم ندهد یا این که ممکن است شما اشتباه کنید صد تومان پولتان را بگذارید در گوشه یک باغى بروید لباستان را بپوشید و از بین برود این اشتباهات است که در دنیا به آدم صدمه میزند و این اشتباه که در چک کرد مجازات زیادى ندارد عشر آن اشتباه را ازشان میگیرند و به علاوه اگر شما پول آن طرف را که مدعى خصوصى نداشته باشید بدون تعقیب مدعى خصوصى که قابل تعقیب نیست یعنى آقا چکى داده اید بهتان هم رجوع میکنند نمیدهند بعد از مدتى میآید به عدلیه و کشمکش آن وقت میگویید آقا ملتفت نبودم خداحافظ شما! بنده که موافق نیستم شما هم موافق نباشید (صحیح است.)

بعضى از نمایندگان ـ مذاکرات کافى است.

کازرونىـ به عقیده بنده کافى نیست.

رئیس ـ چرا؟

+++

کازرونى ـ به دلیل این که عرض میکنم باید جواب فرمایشات آقا که خیلى متأسفم وارد تجارت نبودهاند داده شود. از روى یک اصول کلى به تقلید دیگران که سالهاى متمادى یک عملیاتى داشته حالا در یک مملکتى که از تصدق سر یک آدم بزرگوارى جدیداً پا در دایره ترقى و تمدن گذاشته ما میخواهیم تقلید در قانون از آنها بکنیم بنده عقیدهام این است که اجازه داده شود که جواب آقاداده شود که این قانون با اوضاع عادى تجارتى که ما داریم براى ما به کلى به کلى مخالف است. قانون گذاردن که آدم اشتباه نکند بنده سر درنمیآورم میخواهم ببینیم این دیگر چیست قانون بگذرانیم که از براى ما سهو و نسیان نباشد سهو و نسیان جزو فطرت بشر است اشتباه میکند اشتباه در هیچ مملکتى و ملتى در هیچ عصرى از اعصار در هیچ مذهب و ملتى مجازات ندارد بنده نمیفهمم صحیح است که آقایان میگویند براى چیست بنده عقیدهام این است.

وزیر عدلیه ـ عرض کنم که بنده یک کلمه میخواهم بگویم که آقا اشتباهى کردند. آقا فرمودند که این قانون با تجارت امروزه مملکت ما منافات دارد گمان میکنند که واقعاً ما وقتى یک قانون میآوریم و میگوییم چک بى محل صادر نکنند مثل این است که تمام تجار چک بدون محل صادر میکنند به این عبارتى که شما میگویید معنیاش این است که کار معمولى تجار کلاهبردارى است؟

رئیس ـ دو فقره پیشنهاد از طرف آقاى کاشف و آقاى وکیلى رسیده است.

پیشنهاد آقاى کاشف: این جانب جمله ذیل را پیشنهاد میکنم که به آخر ماده اول اضافه شود: محالعلیه مکلف است بلامحل بودن چک صادره را به حواله کننده فوراً کتباً اطلاع دهد.

رئیس ـ آقاى کاشف.

کاشف ـ آقایان و بیشتر آقایان تجار که مبتلا هستند به این قسمت و میدانند که اغلب اتفاق مىافتد که به هیچ وجه تاجر سوءنیت نداشته و یا حواله کننده سوءنیت نداشته و حسابش هم صحیح بوده ولى اغلب اتفاق مىافتد که بانک در حساب تاجرى اشتباه میکند و چک را رد میکند و اغلب این اتفاق مىافتد تمام آقایان تجار میدانند که اطلاع نمیدهند و چون اطلاع ندارند نمیتواند اقدامى کند و اگر اطلاع بدهند ممکن است اگر در بانک اشتباهى شده رفع آن را بکند در صورتی که اغلب اطلاع نمیدهند و حوالهکننده سلب اعتبارى از او شده در صورتى که تقصیرى هم نداشته. باید اینجا براى محالعلیه یک وظیفه معین شود یا براى بانک که اگر محل نبود اطلاع بدهد براى این که اغلب این اشتباه میشود و این اتفاق مىافتد که حساب یک نفرى نقل و انتقال شده و آن عضو که مأمور این کار است اشتباه کرده قبل از این که آن حساب را رسیدگى کند آن چک را رد میکند و تولید این زحمت را میکند بنده تصور میکنم که اگر این را اول اطلاع دهند خیلى خوب است.

وزیر عدلیه ـ بنده متأسفانه نمیتوانم این پیشنهاد را قبول کنم براى این که این خیلى مقید خواهد بود. اگر این تکلیفى را که معین میکنم اطلاع نداد اولاً دنباله این موضوع و مجازات این تکلیف چیست و ضامن اجراى این کیست مجازات میکنید یا نصیحت میکنید؟ نصیحت کردن که کار مقنن نیست. بنده این را مصلحت نمىبینم من نمیدانم از براى تجار چه قدرخوب است (باید همیشه رقابتها را هم در نظر گرفت) که یک چک را برد پشت آن بنویسد محل ندارد به بیست نفر هم نشان بدهد اصلاً این چیز خوبى نخواهد بود دیگر این که بانک ممکن است اشتباه کرده باشد. بنده استدعا میکنم آقا موافقت بفرمایند پیشنهادهایشان را استرداد بفرمایند.

کاشف ـ استرداد میکنم.

پیشنهاد آقاى وکیلى: این بنده پیشنهاد میکنم در آخر قسمت الف اضافه شود صدور چک با تاریخ مؤخر ممنوع است.

رئیس ـ آقاى وکیلى.

وکیلى ـ اصولاً معاملات بر دو قسم است. یا نقد است یا نسیه. چک شرطش این است که نقد باشد یعنى محل باید در بانک داشته باشد و از آن بابت حواله بدهد. چک اصولاً دینآور نیست. ممکن است کسى پول در بانک داشته باشد به آدم خودش چک بدهد که برود پول بگیرد در این صورت از چکى که با تاریخ مؤخر نوشته میشود سوءاستفاده میشود. اگر کسى یک مالى بخرد به ده هزار

+++

تومان به وعده پانزده روز و یک چکى بدهد به پانزده روز وعده و قبل از پانزده روز فوت کند آن وقت تکلیف دارنده چک چیست؟ این یک قسمت. (کازرونى: مثل دیون دیگر) عرض کردم مطابق اصول قانونى چک دینآور نیست. صاحب چک میگوید من این چک را به کسى داده بودم که برود پولش را بگیرد و به من بدهد ولى فتهطلب غیر از این است. معاملات باید نقد باشد یا نسیه اگر نسیه است ولو به نصف قیمت فته طلب میدهد. بنابراین در هیچ جاى دنیا و در قوانین دنیا چک با تاریخ غلط و غیرصحیح سابقه ندارد و ممنوع است. غیرصحیح یعنى به تاریخ روز گذشته یا روز نیامده. من این توضیح را عرض کردم براى این که منافع عملى مردم حفظ شود و باید چک یا تاریخ موخر به کلى ممنوع باشد.

وزیر عدلیه ـ این پیشنهاد را نماینده محترم در شور اول هم کردند بنده هم عرض کردم که ما را دچار یک مشکلات دیگرى میکند اولاً قانون نگفته که یک نفر آدم بیاید و بىاحتیاطى کند و چکى را که صادر شده قبول کند. به علت این که ممکن است فردا همین آدمى که چک را داده بمیرد و بعد اصلاً معلوم نشود که این امضاى او بوده یا معلوم شود ساختگى است. این یک بىاحتیاطى است و خطرناکترین کارى است که یک کسى میکند ولى اگرآمد و کرد یک کسى چک صادر کرد و طرف قبول کرد این را چه بکنیم؟ بگوییم یک چنین عملى جرم است. باز هم عرض میکنم مقنن قاضى نیست. مقنن بایدامر بدهد و هر کس از آن امر تخلف کرد باید براى آن یک عواقب مادى یا حیثیتى یا هر دو را قرارداد بنابراین اگر نوشته شود فلان امر ممنوع است این فایده ندارد باید نوشت اگر به تاریخ مؤخر چک صادر کرد فلان مجازت را باید بشود و یا اگر کسى این طور چک را قبول کرد او هم مجازات شود آیا این مصلحت است؟ خوب است بنده تصور میکنم بهتر این است فعلاً این مسئله همین طور باشد ولى البته بهتر این است که اشخاص این طور چکها را قبول نکنند.

رئیس ـ آقایانی که پیشنهاد آقاى وکیلى را قابل توجه میدانند قیام فرمایند (کسى قیام نکرد) قابل توجه نشد. رأى میگیریم به ماده واحده با اصلاحى که در شور ثانى با یک کلمه شده است آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (اکثراً قیام نمودند) تصویب شد.

6- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقاى وزیر عدلیه‏

وزیر عدلیه ـ اجازه میفرمایید بنده چند تا لایحه دارم که تقدیم میکنم و بعد نوبت کار را به همکاران محترم خودم واگذار میکنم. این چند لایحه باید برود به کمیسیون عدلیه.

7- شورو تصویب لایحه استخدام مسیو فنتانا

رئیس ـ خبر کمیسیون بودجه راجعبه استخدام موسیو فنتانا تبعه دولت فرانسه قرائت میشود:

خبر کمیسیون: کمیسیون بودجه با حضور آقاى کفیل وزارت معارف لایحه نمره 1883 دولت راجعبه تجدید کنترات مسیو فونتانا تبعه دولت فرانسه را مطرح نموده بالاخره مواد ذیل را تنظیم و اینک راپرت آن را تقدیم میدارد.

ماده اول ـ وزارت معارف مجاز است استخدام مسیو فونتانا تبعه دولت فرانسه معلم مدرسه عالیه حقوق را که به موجب قانون مصوب دوازدهم مرداد ماه 1309 به تصویب رسیده براى مدت سه سال دیگر از تاریخ اول تیرماه 1312 تمدید نماید.

ماده دوم ـ حقوق مسیو فونتانا در هر ماه 3250 ریال به علاوه 42 پهلوى خواهد بود.

ماده سوم ـ مستخدم مزبور در موقع تعطیل تابستانى مدارس سالى یک ماه حق مرخصى با استفاده از حقوق خواهد داشت.

ماده چهارم ـ در صورتی که قرارداد استخدام مسیو فونتانا پس از ختم کنترات تجدید نشود مبلغ پنجاه پهلوى براى مخارج مسافرت به مشارالیه تأدیه خواهد شد.

ماده پنجم ـ وزارت معارف مجاز است سایر شرایط استخدام مسیو فونتانا را مطابق قانون استخدام اتباع خارجه مصوب 23 عقرب 1301 تعیین و قرارداد او را امضاء نماید.

رئیس ـ خبر کمیسیون امور خارجه در این خصوص قرائت میشود:

+++

خبر کمیسیون: در تاریخ هشتم امرداد 1312 کمیسیونامور خارجه با حضور آقاى کفیل وزارت معارف تشکیل و لایحه نمره 1883 دولت را راجعبه تجدیداستخدام موسیو فونتانا معلم مدرسه عالیه حقوق مطرح و بالنتیجه از نظر ملیت با استخدام مشارالیه موافقت حاصل گردید.

رئیس ـ شور در کلیات است آقاى روحى.

روحى ـ بنده در کلیات از موقع استفاده میکنم و در دنباله یک سلسله عرایضى که در چند جلسه قبل عرض کردهام حالا هم که آقاى کفیل معارف تشریف دارند موقع را مغتنم میشمارم و براى تذکر ایشان مطالبم را عرض میکنم. بنده مکرر در اینجا عرض کردم آقایان همه شاهد عرایض بندهاند تعلیم و تربیت به اصطلاح دانش و پرورش دو اصل مترادف هم هستند در ایران متأسفانه جز یک تعلیم خشک ما هیچ چیز نداریم و از اصول تربیت در سرتاسر مدارس مرکز و ولایات اسمى نیست و این براى نسل آتیه فوقالعاده مضر است. اطفال همان طور که در مدرسه علم مىآموزند باید به همان اندازه تربیت و پرورش بیابند. در مملکت به هیچ وجه تربیت نیست و سابق بر این اتفاقاً توجهى به عرض بنده نشد حالا آقاى کفیل محترم فعلى معارف خوب است به این اصل توجه کنند. بنده یک قسمت از عملیات شاگردان ابتدایى را عرض میکنم. این خانهاى شهرامروز خیلى زیبا شده اینها زغال دستشان است و دایم دیوارها را سیاه میکنند.

رئیس ـ براى مذاکره 86 نفر باید حضور داشته باشند آقایانی که بیرون میروند رعایت کنند که اکثریت باقى باشد. آقاى روحى بفرمایید.

روحى ـ اینها دائماً با زغال در و دیوارها را سیاه میکنند اگر به اینها در مدرسه گفته شود یا یک مقرراتى برایشان وضع شود که در نتیجه به آنها خاطرنشان شود که این عمل خوب نیست دیگر نمیکنند. همین طور شاگردان سیکل اول و دوم مدارس متوسطه بنده نمیخواهم از لحاظ ناموس معارف اینجا یک عرایضى عرض کنم در جاهایى که هیچ مناسبت ندارد اینها حضور پیدا میکنند و این خوب نیست و براى آتیه مملکت مضر است سودمند نیست. و من نمیدانم چه عیب دارد که چندین ماده وضع کنیم براى تربیت که وزارت معارف هم اینها را در شوراى عالى معراف بگذارند و حقیقتاً در مدارس عملى شود. اولاً معلمین روزى یک ساعت دو ساعت راجعبه تربیت حرف بزنند و وظایف شاگرد را در داخل و خارج حتى در خیابان خاطرنشان کنند. حتى چه ضرر دارد که بسپاریم شاگردان را به مؤسسات و نقاطى که صلاح نیست راه ندهند و دیگر این که ممکن است یک عده را معین کنند که مراقب حال اطفال باشند یا خود مردم چه ضرر دارد کمک کنند همراهى کنند اگر دیدند یک شاگرد مدرسه جاى نامناسبآمد از او جلوگیرى کنندامروز اولیا شاگردان مدارس گمان میکنند که تمام جهات را باید وزارت معارف حفظ کند در هر حال در درجه اول تربیت است که واقعاً وزارت معارف تاکنون در این باب یک گامى برنداشته است و باید در این موضوعات یک اقدامات اساسى بکند. بنده خاطر دارم که جمعى از محترمین عراق به بنده نوشتند که یک خانمى است که خیلى خوب تحصیل کرده و میخواهد یک کودکستان براى بچههاى سلطانآباد تأسیس کند بندهام بردم به وزارت معارف و وزارت معارف پیش گفتند ما با کودکستان مخالفیم خیلى عجیب است که وزارت معارف با کودکستان که کلاس اول تربیت است مخالف باشد. حالا که وضعیت عوض شده باید تشویق و ترغیب کنند معذلک اجازه ندادند که این خانم در سلطانآباد عراق یک کودکستان تأسیس کند در صورتی که کودکستان براى بچه خیلى لازم است. خارجیها که پنج شش زبان میدانند اینها را غالباً پیش از مدرسه در کودکستان مىآموزند. ولى اتفاقاً در مملکت ما نه مؤسسات ورزش هست نه کودکستان است نه اصول تربیت است و این به عقیده بنده خیلى بد است و باید اقدام کنیم. بنده برایتان نمونه مىآورم مدارس عالیه نظام را. در آنجا بروید ببینید اصول تربیت در آنجا چه طور است شما یک شاگرد مدرسه نظام را در یک جاى نامناسبى نمىبینید بروید ببینید براى آن مدارس چه مقرراتى وضع کردهاند عین آن مقررات را وضع کنید آقا. این اشکال ندارد. این قدر بىاعتنایى به تربیت اطفال یک مملکت این عواقب

+++

بد و وخیم دارد. و الاَ بنده اولادى ندارم یک پسر دارم آن هم امسال مدرسه نظام میفرستم وقتى که دیدم تربیت نیست مجبورم این کار را بکنم. این عرایض بنده در کلیات این لایحه بود دیگر این که میخواستم به کفیل محترم وزارت معارف تذکر بدهم که معارف کرمان سه سال است به هیچ وجه حتى یک دینار در بودجه آنجا منظور نشده وکلاى کرمان زحمانى کشیدند و به اوزارت معارف سابق مذاکرات کردند قرار بود امسال سى هزار تومان علاوه کنند در آنجا یک مدرسه صنعتى است که محتاج به اسباب و توسعه است. البته میدانید که کرمان یک شهر صنعتى است و محتاج به این مدرسه است. و بنده لازم میدانم که این جور مدارس باید در این نقاط به وجود آید از این جهت بنده استدعا میکنم شما هم مساعدت و موافقت کنید که توسعه پیدا کند و امسال این مدرسه صنعتى کرمان تکمیل شود.

کفیل وزارت معارف (آقاى محسنى) ـ با این که فرمایشات نماینده محترم کلیاتى بود معذلک در اطراف پیشنهاد وزارت معارف فرمایشاتى فرمودند و خشنودم که ایشان تذکرات لازمه را دادند.اما وزارت معارف خودش کاملاً متوجه این نواقص است در تبریز ما چهارده هزار شاگرد داشتیم همین شکایت یک روز رسید که بچهها در و دیوارها را سیاه کردهاند همیشه این طور بوده منتهى یک وقتى مدرسه نبوده سواد نداشتند که روى دیوارها را چیز بنویسند ولى حالا سواد پیدا کردهاند و مینویسند. این قسمت بیشتر مربوط است به تربیت خانوادگى و روحیات اطفال و جلوگیر از این هم خیلى مشکل است. هر کس در خانه بچه دارد میداند که در خود خانه نمیتواند جلو بچهها را بگیرند که روى دیوار ننویسند معذلک در خانوادههایى که میتوانند جلوى بچهها را بگیرند میگیرند و تربیت میکنند و البته تربیت خانه به مدرسه هم اثر میکند در کوچه و بازار هم اثر میکند وزارت معارف قبل از این که بنده افتخار خدمت آن را داشته باشم سایرین هم هرچه توانستهاند کردهاند و کوتاهى نکردهاند. باغچه اطفال هم نبوده است.اما این که یک نفر از یک جایى پیشنهاد کرده که باغچه اطفال درست کند اغلب از آقایان مکرر دیدهاند که یک کسى با یک حرارت فوقالعاده میخواهد که یک مدرسه در یک جایى تأسیس کند ولى شش ماه طول نمیکشد که بودجه از وزارت معارف میخواهد معلم میخواهد و خلاصه همه چیزش را از وزارت معارف میخواهد. وزارت معارف هم همیشه متوجه این نقیصه بوده وانگهى باغچه اطفال معلم و معلمهاش را پیدا کردن مشکلتر است از پیدا کردن معلم مدارس عالیه. اما امروز جزء بودجه که بنده تقدیم کردهام یک باغچه اطفال به طور نمونه پیشنهاد کردهام انشاءالله امیدوارم این یک نمونه باشد که از روى این نمونه بتوانیم نظایرش را در ایالات و ولایات تأسیس کنیم. تذکرات آقایان را هم همیشه کارکنان وزارت معارف قدر میدانند و هیچ وقت کدر نمیشوند و هر قدر بیشتر بفرمایند ما بیشتر متوجه خدمتگذارى خودمان خواهیم شد. (صحیح است).

رئیس ـ آقاى طباطبایى دیبا.

طباطبایى دیبا ـ عرضى که بنده دارم راجعبه شخص مسیو فونتانا نیست آنچه راجعبه شخص ایشان است و از خارج بنده شنیدهام این شخص از حیث علم و فضیلت و دانش و اخلاق مستخدم خیلى خوبى است وزارت معارف کمال رضایتمندى را از او دارد همچنین محصلین بنده از هر کسى که تحقیق کردهام کمال رضایتمندى را از این شخص داشتهاند و حقیقتاً در این مدت استخدامش خوب خدمت کرده ولى عرض بنده یک قسمت دیگرى بود که یک حقیقت کلى است و میخواستم تذکر بدهم. در این مدت غالباً در کنتراتها و حقوق مستخدمین خارجى رسم شده که یک مبلغى به پهلوى منظور میداریم اولاً و اساساً بنده عقیدهام این است عجالتاً که ما خودمان پول داریم نباید در واحد پول ما که امروز ریال و در جریان است باید با این آقایان هم که کنترات میبندیم با ریال و با پول خودمان باشد. پهلوى را یک مدتى دولت در شش تومان تسعیر کرد با مأمورین خارجى خودمان و اشخاصى که کنترات میکردیم یک مدتى هم نه تومان تسعیر کرد. آنچه که بنده شنیدهام امروز پهلوى در پانزده تومان تسعیر شده است و در حقوق خیلى تفاوت پیدا شده است

+++

حتى نسبت به مأمورین خارجى خودمان. به یک نفر مأمور خارجى که صد لیره میدادند آن وقت که حساب میکردند ششصد تومان میدادند ولى امروز این صد پهلوى را حساب میکنند در پانزده تومان و این پول را میدهند این است که حقیقتاً مخارج ما راجعبه این قضایا خیلى زیاد شده است عقیده بنده ین است که اگر به این ترتیب باشد خیلى گزاف است چنانچه عرض کردم اگر یک مستخدمى ششصد تومان میگرفت امروز هزار و دویست تومان بلکه بیشتر باید پول بدهد اینجا هم حقوق مسیو فونتانا غیر از ریال چهل و دو پهلوى است این را در پانزده تومان که حساب کنیم تقریباً هزار تومان میشود در صورتی که حقوق اولى این شخص آنچه که بنده مراجعه کردم چهارصد تومان بود و در سایه همین پرداخت طلا و پهلوى میشود تقریباً هزار تومان یک چیزى کم. این است که بنده عقیدهام این است دولت در این باب یک فکرى بکند والاَ امروز پهلوى را از روى فرانک حساب کردن که حداکثرش هم پانزده تومان و حداقلش دوازده تومان هم به اشخاصى که کنترات هستند و هم اشخاصى که مستخدم دولت هستند در خارج به آنها بدهند این خیلى گزاف است این یک مطالبى بود که عرض کردم کلى است و تذکراً هم عرض کردم و باید در اطراف این یک فکرى بکنند که بعد از این پرداخت حقوق به ریال باشد بهتر است بعد هم راجعبه این لایحه در لایحه دولت مدت استخدام مسیو فونتانا تقریباً سه سال و سه ماه بود در کمیسیون بودجه صحبت شد سه سال تمام شد جهتش این بود که چون این سه ماه مرخصى دارد ممکن است در آخر استفاده نکند و در موقع تحصیلى از آن سه ماه استفاده کند یعنى در موقعى که مدارس تعطیل نیست بالاخره در کمیسیون قرار شد سه سال باشد ولى به عقیده بنده سه سال و سه ماه بهتر است چون سالى یکماه این شخص حق استفاده مرخصى دارد این را اگر سال به سال استفاده کند صحیح است مثلاً امسال تابستان اگر استفاده کند صحیح است سال دیگر همین طور سال سوم هم در موقع تابستان که مدارس تعطیل است استفاده بکند صحیح است ولى اگر ذخیره کرد و خواست یک جا از مرخصیاش استفاده کند آن وقت موقعى تصادف میکند که هنوز مدارس تعطیل نشده است تقریباً در فروردین میشود این است که بنده عقیدهام این بود که با همان سه سال و سه ماه باشد یا یک چیزى باشد در این لایحه که ایشان حق این که ذخیره کند این سه ماه مرخصیشان را نداشته باشند هر سال حق یک ماه مرخصى داشته باشد و اگر استفاده نکرد دیگر حق ندارد ذخیره کند والاَ اگر حق ذخیره داشته باشد این تصادف میکند با موقعى که مدارس تعطیل نیست.

مخبر کمیسیون بودجه (دکتر طاهرى) ـ فرمایشات نماینده محترم چون خودشان عضو کمیسیون بودجه هستند گویا براى استفاده سایرین بود و الا در کمیسیون هم اینها را فرمودند (صحیح است) موضوع سه ماه که فرمودید این سه ماه یک پول مفتى بود که باید به این معلم داده شود زیرا که از وجودش استفاده نمى نمایند و اگر ملاحظه بفرمایید یک ماده در کنترات اضافه شد که سالى یک ماه موقع تعطیل حق استفاده از مرخصى داشته باشد والاَ یک معلمى که مىآورند هفتصد تومان هشتصد تومان حقوق به او میدهند موقع دایر بودن مدارس که مرخصى به او نمیدهند مرخصى در موقع تعطیل است و تصریح هم شده یعنى یک ماده در کمیسیون اضافه شده. میماند موضوع تسعیر پهلوى این همان طور که فرمودید در کمیسیون هم مذاکره شد یک تصمیم اصولى است که دولت گرفته که یک قسمت از حقوق مستخدمین خارجى را به ریال بدهد براى مصارف اینجا و یک قسمت را با اسعار خارجى بدهد براى مخارج خارج پهلوى را در صد و بیست و چهار فرانک تسعیر کردهاند و این اعتبارى که در بودجه گذاشته شده است اعتبار احتیاطى است که پانزده تومان نوشته شده یعنى مجبور نیست دولت که پانزده تومان بدهد به مستخدم از بابت یک پهلوى تسعیر میکند با صد و بیست و چهار فرانک هر چه قیمتش هست میدهد و این هم منحصر به این مستخدم نیست آنچه که در بودجه مملکتى پهلوى منظور شده است براى پرداخت حقوق مستخدمین پهلوى معادل صد و بیست و چهار فرانک منظور شده و همین طور که خود آقاى دیبا فرمودند این معلم از معلمین خیلى خوب است و وزارت معارف هم از او قدردانى کرده و مختصر اضافه برایش منظور کردهاند.

جمعى از نمایندگان ـ مذاکرات کافى است.

+++

رئیس ـ آقاى مؤید احمدى با کفایت مذاکرات مخالفید بفرمایید.

مؤید احمدى ـ بنده عقیدهام این است جوابى که آقاى کفیل به بیانات آقاى روحى دادند قانعکننده نبود و چون در کلیات لایحه است میتوانیم در این موضوعات صحبت کنیم اگر اجازه بفرمایید هر صحبتى داریم بکنیم.

عدهای از نمایندگان ـ بفرمایید.

مؤیداحمدى ـ عرض کنم بنده میخواستم سؤال کنم از آقاى کفیل که این آدم این چند سالى که در اینجا معلم بوده است در مدرسه از عملیات ایشان راضى هستند یا نه البته ایشان باید این را بفرمایند که کنترات ایشان را تجدید میکنند آیا درس دادن او خوب بوده است مفید بوده است که باز محتاج میدانند خودشان را به کنترات او این البته یک چیزى است که عمل را چون ایشان دیدهاند باید ایشان بفرمایند. ما هم چون اعتماد داریم باید توضیحات ایشان را قبول کنیم و اما موضوعى که آقاى روحى تذکر دادند به عقیده بنده خیلى مهم بود ما هم عرایضى که می کنیم براى تذکر و یادآورى است موضوع مملکت و معارف عبارت است از تعلیم و تربیت تعلیم صرف بدون تربیت هیچ فایده ندارد این هم که فرمودند باید پدر و مادرهاشان در خانه تربیت کنند پس تربیت وزارت معارف چیست همان طور که مثل زدند مدرسه نظام مگر آنها تربیت پدر و مادرى ندارند لکن تربیت مدرسه است که قدغن کردهاند به بعضى تأترها یا سینماها یا بعضى خیابانها نروند لکن استدعا میکنم عصر بیایید جلو بهارستان یا بالاى خیابان پهلوى بنده بى پرده عرض میکنم ببینید این بچههاى مدرسه چه میکنند وزارت معارف باید جلوگیرى کند اگر باید پدر و مادر تربیت کنند پس تربیت وزارت معارف چیست. فایده او چیست نمونه هم مدارس نظام فرمایش خیلى عالى فرمودند بنده قانع نیستم به این که آقاى کفیل بفرمایند پدر و مادشان باید تربیت کنند نمونه هم دست میدهیم مدرسه نظام شما ببینید در خیابان لالهزار یک نفر شاگرد مدرسه نظام را مى بینید یا بعضى خیابانهاى دیگر ولى ببینید از سایر شاگردان مدارس ما چه خبر است این براى مملکت مضر است براى آتیه مملکت مضر است باید وزارت معارف با کمال سختى جلوگیرى کند متحدالمالهاى سخت به مدارس بفرستند نمیخواهند تحصیل کند بیرونشان کنند تحصیل میخواهند بکنند باید تربیت را هم بپذیرند به علت این که اگر تریبت نداشته باشند اگر بوعلىسینا باشند فایده ندارد تعلیم و تربیت با هم است والاَ خیلى خوب گفت چو دزدى با چراغ آید گزیدهتر برد کالا. تعلیم بدون تربیت نتیجه ندارد موضوع دوم فرمایش ایشان را که اصلاً جواب ندادند موضوع مدارس کرمان است همه آقایان شاهدند که سه دوره است وزارت معارف همین امسال وقتى که قانون متمم بودجه میگذشت تذکر دادیم که یک مدرسه متوسطه دوازده کلاسه در کرمان داریم والحق از مدیر مدرسه مترجم همایونى خیلى راضى هستیم رئیس معارف هم در این قسمت خیلى خوب کار کرده از او هم خیلى راضى هستیم ولى نواقص دارد نواقص را هم خود آنها پیشنهاد کردهاند که اگر آن نواقص رفع نشود فایده ندارد این مدرسه و در وقتى که بودجه میگذشت وزیر معارف سابق یا معاونشان در همین پشت تریبون به ما وعده دادند که تمام نواقص را ما رفع می کنیم همین امسال در دهات مدارس چهار کلاسه باز می کنیم لکن حالا مىبینیم اثرى نیست و فایده ندارد شما باید نواقص این را رفع کنید ما نمیگوییم چیزى اضافه کنید یک مدرسه باز کردهاند و نواقص دارد ده تا ناقصه دارد مدیر مدرسه و رئیس معارف خودتان هم نواقص را پیشنهاد کرده نواقص را رفع کنید.

کفیل وزارت معارف ـ فرمایشات نماینده محترم را به سه قسمت میتوان تقسیم کرد اول این که از خدمات مسیو فونتانا راضى بودیم که پیشنهاد کردیم جواب این واضح است اگر ما راضى نبودیم که تجدیدش را پیشنهاد نمیکردیم (صحیح است) تربیت و تعلیم این دو کلمه امروز در السنه و افواه خیلى منتشر است تربیت و تعلیم را البته کارکنان معارف میدانند که با هم خیلى فرق دارد اگر اطفال را سر آنها را از معلومات انباشته کنند و تربیتى نداشته باشند براى خدمت و در زندگى خوب نباشند معلومات زیادى داتشه باشند ولى کار نتوانند بکنند تازه هیچ چیز نخواهند بود یک کتابخانه خواهند بود حتى وقتى خیلى هم چیز بدانند اصل تعلیم و تربیت براى این است که انسان در

+++

زندگى به درد خودش و سایرین بخورد این کلمه تربیت را آن طورى که بعضى حس میکنند که اطفال به اتربیت باشد معقول باشد سیاهى به در و دیوار ننویسد به جاهاى غیر مناسب نرود تمامش این نیست این باید در زندگى مقید باشد ورزش خوب بداند براى تمام کارهاى عملى به قدرى که باید یک طفل را تربیت کرد باید تربیت کرد البته این توجهات شده است و خواهد شد و مدارس کرمان هم با وجودى که بنده به نماینده محترم وعده ندادم اقدام به رفع نواقصش خواهد شد ما نواقص همه جا داریم منحصر به کرمان نیست این علومى که امروز در مدارس متوسطه درس میدهند علوم علمى و عملى است این فلسفه نیست شرعیات نیست وقتى فیزیک میخواهند درس بدهند باید در لابراتوار بروند شیمى میخواهند باید در لابراتوار بروند تاریخ طبیعی میخواهند باید در باغچه گیاهشناسی بروند یاد بگیرند این مسائل به تدریج درست خواهد شد متوجه رفع نواقص کرمان هستیم و انشاءالله به زودى رفع خواهد شد.

جمعى از نمایندگان ـ مذاکرات کافى است.

رئیس ـ آقایانی که با ورود در مواد موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثراً برخاستند).

رئیس ـ تصویب شد. ماده اول قرائت میشود:

ماده اول ـ وزارت معارف مجاز است استخدام مسیو فونتانا تبعه دولت فرانسه معلم مدرسه عالیه حقوق را که به موجب قانون مصوب دوازدهم مرداد ماه 1309 به تصویب رسیده براى مدت سه سال دیگر از تاریخ اول تیر ماه 1312 تمدید نماید.

رئیس ـ بنده قبل از این که ناطقى که نوبتشان میرسد صدا کنم یک تذکر کوچکى عرض کنم این لایحه متضمن استخدام یک نفرى است براى معلمى قضایاى معارفى یک دریایى است یک اقیانوسى است اگر بخواهید آن را به این سنجاق بفرمایید امروز و فردا کار نمیگذرد. آقاى طهرانى.

طهرانى ـ با تذکرى که آقاى رئیس فرمودند البته بنده خارج از موضوع نمیشوم و راجع به همین لایحه صحبت میکنم و چون ماده اول است تقاضا دارم اجازه بدهید بنده هم قدرى عقاید خودم را در کلیات عرض کنم اولاً انتخاب آقاى عمادالملک براى کفالت وزارت معارف با سابقه که در معارف دارند و حقیقتاً از اول چکیده معارفند و بزرگ شدهاند خیلى به جا و به موقع بوده است و آقایان نمایندگان و همه شاید انتظار دارند که ایشان چون از ابتدا در معارف نشو و نما کردهاند و تحصیلاتشان همین طور از کوچکى بوده است به این مرتبه رسیدهاند و ترقى کردهاند یک آثار خیلى کافى و مفیدى باقى بگذارند یعنى نواقص گذشته را تدریجاً کم کنند و از بین ببرند و برخلاف سابق یک وضعیتى ایجاد شود که آقایان تا اندازه از معارف راضى باشند والاَ حضرت اجل عالى هر فرمایشى بفرمایید که سابقین خوب کردند یا خیلى زحمت کشیدند معذلک آن طوری که باید از معارف آقایان راضى باشند مثل سایر ادارات دولتى حقیقتاً راضى نیستند روى دربایستى هم ندارد خجالت هم نباید کشید (ثقةالاسلامى: ما راضى هستیم) سرکار راضى هستید جنابعالى تنها مقصود نیستید عرض کنم خدمتتان الآن اینجا بنده مىبینم که استخدام یک معلمى با ماهى هزار تومان براى مدرسه حقوق میخواهد به عمل بیاید نمیدانم شما که کفالت وزارت معارف را الآن عهدهدار هستید و در دارالفنون کمبریج هم بودهاید با اوضاع و احوال مدارس و با وضعیت معارف ما با این که میدانید که لیسانس ما یعنى مستخرج مدرسه حقوق ما را در فرانسه در مدرسه عالى مطابق قراردادى میپذیرند آنجا وقتى که میروند اشخاصى نیستند که از دروس آنجا استفاده کنند مجدداً باید برگردد و خودش را مهیا بکند تا استفاده بکند از مدرسه عالى و با اعتراف خودتان در پشت تریبون که ما وسایل اسباب نداریم لابراتوار نداریم چطور میتوانید از این معلم استفاده کنید و حال آن که معلم درسى که میدهد باید عملاً هم نشان بدهد شما که وسایل ندارید چه احتیاجى به این استخدامها دارید بنده تصور میکنم که استخدام ما باید در حدود احتیاجاتمان باشد و در حدودى باید باشد که بتواند محصل استفاده کند والاَ یک معلمى داراى خیلى رتبه عالى بیاوریم حقوق گزاف هم بدهیم ولى وسایل و اسباب نداشته باشیم که آن معلم بتواند

+++

به آن متعلم به وسیله آن اسباب و آلات استفاده بدهد فایدهاش چه چیز است؟ این پول دور ریختن است این است که بنده راجعبه این طور استخدامها نظر موافق ندارم مطلقاً اینجا مىبینم تقریباً شاید ماهى هزار تومان حقوق داده میشود اصل حقیقت مدارس ما چیست؟ این معلم روی هم رفته سالى شش ماه درس میدهد براى این که هر سال سه ماه بسه ماه مطابق نظامنامه یک امتحانى دارد امتحان چهل روز طول میکشد و چهل روز شاگرد درس خوانده است وقتى که ما حساب کنیم مىبینیم یک معلمى شش ماه در مدرسه براى ما درس گفته در صورتى که هر ماه دو هزار تومان بیشتر حقوق دادهایم یعنى از حقوق رئیسالوزراء هم یک ثلث زیادتر به یک معلم حقوق دادهایم گمان میکنم یک ثلث زیادتر داده باشیم آیا این این قدر طرف احتیاج ما است؟ همه آقایان تقاضا دارند از آقاى کفیل معارف که در حدود احتیاجات و در حدود وضعیاتى که داریم اینها را اصلاح بفرمایید نه این که بگوییم که صرفبین چنان کردند ما نیز چنین میکنیم ملاحظه بفرمایید هر چیز که لازم است البته پیشنهاد بفرمایید ما هم قبول میکنیم چون به شما هم اطمینان داریم هر طور که مقتضى هست پیشنهاد بفرمایید ولى طورى نباشد که قابل قبول به نظر مجلس نیاید.

کفیل وزارت معارف ـ بنده خیلى متشکر از این که نماینده محترم راجعبه خدمات بنده در آذربایجان اظهار مرحمت فرمودند امیدوارم اینجا هم یک طورى کار بکنم که همه آقایان راضى باشند. راجعبه زیاد پول دادن این منحصر به اینجا نیست خود نماینده محترم و آقاى دیبا هم نگفتند که تمام متخصصین خارجى دولت همین ترتیب است و باید یک تصمیم کلى گرفت و حالا هر چه دولت تصمیم گرفته است باید بدهد راجعبه استخدام بدون آلات و ادوات لازمه در مقابل اظهارى که خود بنده کردم مدرسه حقوق غیرمدرسه طب است مدرسه حقوق غیر از مدرسه متوسطه است مدرسه متوسطه آلات و ادوات فیزیک و شیمى لازم دارد مدرسه حقوق لازم ندارد و معلمین دیگر که در قسمتهاى دیگر استخدام شدهاند براى فیزیک و شیمى و طبیعیات امروز به قدر لازم آلات و ادوات داریم و اگر چنانچه در تبریز هم معلم اروپایى استخدام کردهایم براى این است که در آنجا هم لابراتوار کافى داریم و هم آلات و ادوات لازمه دیگر ولى هنوز معلمین اروپایى براى ایالاتى دیگر انتخاب و استخدام نکردهایم براى این است که آلات و ادوات را آنجا نداریم این که فرمودند معلمین وقتشان را صرف امتحان میکنند و دیگر وقتى براى تدریس باقى نخواهد ماند اینامتحانات مطابق نظامنامه که به عمل میآید نمراتامتحان سه ماهه کمک میکند به نمرات امتحان نهایى و اگر محصل تحصیلاتش در عرض سال خوب بوده است از این نمرات معلوم میشود.

بعضى از نمایندگان ـ مذاکرات کافى است.

رئیس ـ آقاى مخبر فرهمند مخالفید؟ بفرمایید.

مخبر فرهمند ـ موقعى یک نفر نماینده میتواند عقاید و نظریات خودش را بیان کند که با بودجه مطرح است و یا لوایح خرجى وقتى که یک لوایحى را میآورند به کمیسیون بودجه گرچه کمیسیون بودجه آزاد است ومیتوانند وکلا بروند و مطالب خودشان را بگویند ولى نمیشود تمام وکلا بروند در کمیسیون بودجه و باید نظریات خودشان را در مجلس بگویند و تذکر بدهند. بنده عقیدهام این است که ضرر ندارد یک قدرى اجازه داده شود که صرف وقت شود براى توضیح یک مطلبى و یک تذکرى اگر آقایان اجازه میفرمایند بنده تذکرى دارم عرض کنم (بعضى از نمایندگان ـ بفرمایید) عرض کنم بنده خواستم تذکراً خاطر کفیل محترم معارف را مستحضر بکنم که یک معلمینى که براى تهران استخدام میفرمایید معارف همه جاى مملکت حق دارد و میبایستى این نظرى که براى مرکز هست براى تمام مملکت باشد بهترین نمونه همین سابقه است که در هر سال به عمل میآید در این مسابقه در ظرف این پنج سال که محصلین میروند به اروپا شاید سى نفر اینها شاگردهاى ولایات بودهاند نمیتوانیم بگوییم که استعداد و هوش خارج از تهرانى کمتر است و باید مدراس آنجا را پستتر قرار داد ولى تا به حال تمام توجه دولت به مرکز است و حتى بعد از آن که معلم اروپایى هم میخواهند بیشتر براى تهران تخصیص داده میشود این را میخواستم به آقا

+++

تذکر بدهم که توجهى بکند از این آقایانى که استخدام میشوند به ولایات هم بفرستند.

رئیس ـ پیشنهادى از آقاى مؤید احمدى رسیده است قرائت میشود: بنده پیشنهاد میکنم از اول مهر 1312 تمدید نماید.

رئیس- آقاى مؤید احمدى.

مؤید احمدى ـ عرض کنم چون در لایحه نوشتهاند که مجلس اجازه میدهد این معلم از اول تیر ماه استخدام شود در حالی که الآن هشتم امرداد است مدارس هم که تعطیل است و کار هم که نکرده دیگر این سه ماه را براى چه حقوق بدهید پانزدهم مهر مدارس باز میشود و از اول مهر بنده پیشنهاد کردم استخدام شود.

مخبر ـ این پیشنهادى که فرمودند شرطش قبول از هم هست براى این که این مستخدم موجود بوده است مستخدمى بوده است در کنترات وزارت معارف حالا کنتراتش سر آمده است و نمیشود گفت که این مدت را حقوق نگیرد و حالا اینجا بیکار بگردد خیلى از مستخدمین هستند با این که خودشان هم راضى هستند که حقوق کم کنند کسى قبول نمیکند که آنها را نگاه دارد ولى یک مستخدمى که خوب کار کرده و دولت ازش راضى است و از عهده خدمتش خوب برآمده با این که در کمیسیون بودجه سه ماه از آخر مدت کسر کردیم به آن نظرى که فرمودید و قرار شد که هر سال یک ماه حق استفاده مرخصى دارد و آن یکماه را موقع تعطیل مدارس باید استفاده کند.

رئیس ـ آقایانى که پیشنهاد آقاى مؤید احمدى را قابل توجه میدانند قیام فرمایند. (عده قلیلى قیام نمودند.)

رئیس ـ قابل توجه نشد. رأى میگیریم به ماده اول آقایانى که موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثراً برخاستند).

رئیس ـ تصویب شد. ماده دوم قرائت میشود:

ماده دوم ـ حقوق مسیو فونتانا در هر ماه 3250 ریال به علاوه 42 پهلوى خواهد بود.

رئیسآقاى شریعتزاده.

شریعتزاده ـ موافقم.

رئیس ـ آقایانى که با ماده دوم موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد ماده سوم قرائت میشود.

ماده سوم ـ مستخدم مزبور در موقع تعطیل تابستانى مدارس سالى یک ماه حق مرخصى با استفاده از حقوق خواهد داشت.

رئیس ـ آقاى شریعتزاده.

شریعتزاده ـ موافقم.

رئیس ـ آقاى روحى.

روحى ـ موافقم.

رئیس ـ موافقین با ماده سوم قیام فرمایند. (اغلب برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهارم قرائت میشود:

ماده چهارم ـ در صورتی که قرارداد استخدام مسیو فونتانا پس از ختم کنترات تجدید نشود مبلغ پنجاه پهلوى براى مخارج مسافرت به مشارالیه تأدیه خواهد شد.

رئیس - آقاى شریعتزاده.

شریعتزاده ـ موافقم.

رئیس ـ موافقین با ماده چهارم قیام فرمایند. (اکثراً قیام نمودند.)

رئیس ـ تصویب شد. ماده پنجم قرائت میشود:

ماده پنجم ـ وزارت معارف مجاز است سایر شرایط استخدام مسیو فونتانا را مطابق قانون استخدام اتباع خارجه مصوب 23 عقرب 1301 تعیین و قرارداد او را امضاء نماید.

رئیس ـ اشکالى نیست؟ (گفته شد: خیر) آقایانى که موافقت دارند قیام فرمایند. (اغلب برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. مذاکرات در کلیات ثانى است (بعضى از نمایندگان: مخالفى نیست) قبل از این که رأى با ورقه بگیریم خاطر آقایان را متوجه میکنم

+++

به طورى که در فراکسیون تصویب فرمودهاند یک لایحه لازم و فورى است مربوط به اداره صناعت که باید آن را بگذرانیم و به علاوه یادى هم از جشن مشروطیت باید کرد. چون عادتاً وقتى که رأى گرفته میشود رفقا بیرون میروند این بود که قبلاً تذکر دادم. آقایانى که موافقت دارند ورقه سفید خواهند داد. (اخذ و شماره آراء به عملآمده 81 ورقه سفید تعداد شد).

رئیس ـ عده حاضر در موقع اعلام رأى صد نفر به اکثریت 81 رأى تصویب شد.

اسامی رأی دهندگان: آقایان: احتشام‌زاده- حاج غلامحسین ملک- فتوحی- خواجوی- دکتر امیراعلم- پیرنیا- منصف- دربانی- دکتر ضیاء- روحی- دهستانی- حبیبی- شریفی- بهبهانی- مولوی- طباطبایی دیبا- ملک‌زاده آملی- کازرونیان- محسن خان قراگزلو- طالش خان- میرزا یانس- نوبخت- سهراب خان ساکینیان- فرشی- ثقةالاسلامی- کیخسرو شاهرخ- حاج محمدرضا بهبهانی- پارسا- مژدهی- افخمی- پناهی- مجدضیایی- دکتر لقمان- فزونی- شیرازی- پورسرتیپ- دکترسنک- دکتر ملک‌زاده- نواب یزدی- دبستانی- تربیت- اسکندری- محسن آقا مهدوی- سید کاظم یزدی- امیرابراهیمی- میرزایی- مخبرفرهمند- اسعد- حیدری- محلوجی- معتصم سنک- اورنگ- مفتی- مصدق جهانشاهی- دکتر سمیعی- ارگانی- لیقوانی- افشار- دکتر احتشام- صفاری- جرجانی-طباطبایی دیبا- ملک مدنی- مقدم- سلطانی شیخ‌الاسلامی- فهیمی- دکترشیخ- لاریجانی- دکتر بهرامی- حسنعلی میرزا دولتشاهی- بختیار- دادور- حاج تقی آقا وهاب‌زاده- شریعت‌زاده- دکتر ادهم- میرزا موسی خان مرآت- مرآت اسفندیاری- نیک‌پور- دکتر طاهری- اقبال- افسر

8- تقدیم لایحه تقاضاى اعتبار براى خرید کارخانههاى قند و تصویب آن‏

رئیس ـ آقاى رئیس صناعت.‏

رئیس کل صناعت ـ گرچه ضیق وقت است یک لایحه است راجعبه اعتبار سیصد و شصت هزار لیره براى خرید کارخانههاى قند که به قید یک فوریت تقدیم میشود. (لایحه را تقدیم مقام ریاست نموده و به شرح ذیل قرائت شد).

ساحت محترم مجلس شوراى ملى: ضمن ماده 21 قانون متمم بودجه تا مبلغ چهارصد هزار لیره از محل ذخیره مملکتى جهت خرید دو کارخانه قند و پرداخت قروض کارخانه قند کرج تخصیص داده شده است چون از ابتدا تصمیم دولت خرید شش کارخانه بوده و از طرفى اعتبار مصوب مذکور در فوق براى پرداخت اقساط متعلقه هذه السنه و سایر مصارف مربوط به شش کارخانه از حیث مخارج حمل و نصب ماشینآلات و غیرکافى نخواهد بود بنابراین ماده واحده ذیل را پیشنهاد و با قید فوریت تقاضاى تصویب مینماید.

ماده واحده ـ وزارت مالیه مجاز است که از اعتبار چهارصد هزار لیره مذکور در ماده 21 قانون متمم بودجه 1312 مملکتى پس از وضع آنچه بر طبق قانون مزبوره باید بابت کارخانه کرج پرداخته شود بقیه را براى تأدیه اقساط هذهالسنه خرید شش کارخانه قندسازى جدید و مخارج مربوطه به حمل و نصب آنها تخصیص داده و اضافه بر مبلغ مزبور تا مأخذ سیصد و شصت هزار لیره دیگر از محل ذخیره مملکتى جهت همین مقصود با رعایت قانون مصوب 18 تیرماه 1312 در وجه اداره کل صناعت و فلاحت بپردازد.

تبصره - مقررات قانون مصوب 18 تیرماه 1312 شمسى شامل کارخانه قندسازى کهریزک نیز پس از انجام عمل خریدارى کل سهام براى دولت خواهد بود.

دشتى ـ یک مرتبه دیگر ماده را بخوانید. (به شرح فوق خوانده شد.)

رئیس - فوریت مطرح است (بعضى از نمایندگان: مخالفى نیست) آقایانى که با فوریت این لایحه موافقت دارند قیام فرمایند. (اغلب قیام نمودند.)

رئیس ـ تصویب شد. ماده واحده مطرح است. آقاى مهدوى.

آقا رضا مهدوى ـ بنده میخواستم از آقاى رئیس صناعت توضیح بخواهم که اینجا مبلغ را به لیره نوشتهاند ولى آن طوری که ما در روزنامهها خواندیم براى خرید این کارخانههاى قند دلار نوشته بودند خواستم سؤال کنم که وقتى که میپردازند با دلار خواهد بود و لیره تسعیر میشود یا خیر یا لیره است.

رئیس کل صناعت ـ خرید ما با دلار طلا است

+++

بنابراین از نقطهنظر اسعارى فرق نمیکند چه دلار باشد و چه لیره.

رئیس ـ آقاى شریعتزاده.

شریعتزاده ـ نظر به این که استفاده از این قبیل مؤسسات مربوط به این است که مقدمات آن را فراهم آورند و ناگزیرند از این که یک مقدماتى ایجاد شود بنده خواستم سؤال کنم که آیا آقاى رئیس صناعت میتوانند یک توضیحاتى راجعبه آن مقدمات بدهند راجعبه موضوع زراعت چغندر و کلیه اقداماتى که استفاده از کارخانه قندسازى مربوط به آن است و آیا این که چه قدر طول میکشد که این کارخانهها مستقر میشود و راه مىافتد آیا مقدمات به عمل آمده است که تا وقتى کارخانهها راه بیفتد مقدار کافى چغندر خواهند داشت و این مقدمات انجام شده است یا خیر.

رئیس صناعت ـ بناى کارخانه قند در دوره سابق که شروع کردیم تقریباً از ابتداى شروع تا وقتى که کارخانه تمام شد پانزده ماه طول کشید یعنى هشت ماه را دیگران متصدى بودهاند و هفت ماه را اداره صناعت متصدى بوده و تمام شد و این دو کارخانه را امیدواریم ان‌شاءالله براى کامپانى یعنى دوره عمل 1313 کارخانهها را تمام کنیم یکى در رینه باجک ورامین و یکى در یالانبوک مازندران در 1313 هم دو کارخانه شروع خواهیم کرد که باز در شهریور یعنى در دوره عمل 1314 بهره خواهد داد و دو تا در 1314 شروع خواهیم کرد که در 1315 دوره بهره آن خواهد بود انشاءالله به استعانت الهى. عرض کنم حضور آقا البته در مسئله چغندر در سال اول که کارخانه حاضر میشود به قدر امتحان ما چغندر تهیه میکنیم زیرا ممکن است کارخانه در حین عمل یک نواقصى پیدا کند چنان که پارسال در قسمت کارخانه کرج در قسمت شدیرها یعنى آتشخانههاى کارخانه یک نواقصى بود که به واسطه کالرین زغال ایجاد شده بود و بالاخره 13- 14 هزار خروار چغندر بیشتر عمل نکرده و امسال این نواقص را رفع کردیم و امسال باید صد هزار خروار چغندر براى کرج داشته باشیم و 60 هزار خروار براى کهریزک این کارخانهها هم عیناً بهرهاش مثل کارخانه کرج خواهد بود یعنى صد هزار خروار راندمان خواهد داشت ولى متأسفانه امسال آفت کرم خیلى صدمه زد و با این که مدافعه هم شد این مقدار چغندر را متأسفانه نداریم لکن نهایت جد و جهد شده است و براى سنه آتیه کوشش میشود که تمام امراضى که براى چغندر قند است لوازم مدافعهاش را دولت تهیه خواهد کرد و مجهز خواهد شد که انشاءالله در سنوات آتیه در مقابل هر آفتى بتوانیم مقاومت کنیم بنابراین وقتى که صد هزار خرورا چغندر داشته باشیم بین چهارده هزار پانزده هزار خروار محصول قند خواهیم داشت.

جمعى از نمایندگان ـ مذاکرات کافى است.

رئیس ـ آقایانی که با ماده واحده مواقت دارند ورقه سفید خواهند داد. (اخذ و شماره آراء به عمل آمده 91 ورقه سفید تعداد شد.)

رئیس ـ عده حاضر در موقع اعلام رأى صد و هشت نفر به اکثریت 91 رأى تصویب شد.

اسامی رأی دهندگان: آقایان:‌نوبخت - دکتر سمیعی- بهبهانی- حمزه تاش- حسنعلی میرزا دولتشاهی- دادور- شریفی- میرزایی- امیر ابراهیمی- لاریجانی - روحی- محیط- دبستانی- فتوحی- اعتبار- طباطبایی وکیلی- مقدم- ملک مدنی- دکتر شیخ- اسدی- اقبال- دکترسنک- مولوی- طباطبایی دیبا- دکتر امیراعلم- دکتر بهرامی- احتشام‌زاده- دکتر ادهم- آقا رضا مهدوی- سلطانی شیخ‌الاسلامی- رهبری- معتصم سنک- حاج تقی آقا وهاب‌زاده- طهرانچی- بیات ماکو- ارگانی- دکتر لقمان- طهرانی- ایزدی- پارسا- ناصری- افشار- بختیار- ثقةالاسلامی- افسر- مصدق جهانشاهی- فزونی- محسن آقا مهدوی- لیقوانی- محسن خان قراگزلو- جمشیدی- کازرونی- نواب یزدی- حاج غلامحسین ملک- مخبرفرهمند- میرزا محمد خان وکیل- حیدری- کاشف- دکتر قزل ایاغ- حاج میرزا حسین خان فاطمی- اسکندری- باستانی- خواجوی- همراز- شاهرودی- شریعت‌زاده- مییرزا یانس- افخمی- پیرنیا- کازورنیان- صفاری- مفتی- مژدهی- حبیبی- سهراب خان ساکینیان- مجدضیایی- پناهی- بنکدار-ملک‌زاده آملی- دربانی- طالش خان- حاج محمدرضا بهبهانی- منصف- دکترضیا- علوی سبزواری- دکتراحتشام- رهنما- سید کاظم یزدی- جرجانی- کیخسرو شاهرخ- میرزا موسی خان مرآت.

9- نطق آقاى رئیس به مناسبت جشن مشروطیت و اقتراع براى شرفیابى‏

رئیس ـ روز شنبه 14امرداد مصادف است با جشن مشروطیت

+++

براى ما موجب مفاخرت و رضامندى است که در این زمان به خصوص یعنى حکومت پهلوىزمان مجد و عظمتو عصر ترقى و شوکت مأمور و مسئول این مؤسسه هستیم (صحیح است). اعلیحضرت پهلوى یک شخص نیست یک عصر است (صحیح است). تحولات و ترقیهاى روزافزون که بعد از پیدایش این شاهنشاه عظیمالشأن پیدا شده است به ما اجازه میدهد که آخر سنه 1299 را مبدأ این عصر بشناسیمو خود را خوشبخت بدانیم که با این نهضت ترقى و اصلاح معاصرو نیکوتر آن که خود ما در قسمتى وسیله و مباشر هستیم (صحیح استاحسنت). بنده نمیخواهم از مزایاى این عصر صحبت کنم و ترقیات را شماره نمایم دانشمندان از پیش گفتهاند: مشک آن است که ببوید نه آنکه عطار بگوید. بحمدالله به قدرى پیشرفتها محسوس است که نمودن آنها نمودن چراغ در روز است. مقصود بنده منحصراً تذکر از آن قسمتى است که با مشروطیت و قوانین تماس دارد و با امروز تناسب و ارتباط پیدا میکند (بفرمایید) براى این منظور هم سرمایه ذخیره دارم از یک روز دوشنبه در خاطره خودم براى چنین روزى نگاه داشتهام. در حضور همایونى صحبت از قوانین و نظامات بودفرمودند «چه خوشبخت و سعادتمند است مملکتى که با قانون و نظامات اداره میشود و همه کس و هر طبقه در مقابل قانون مساوى و یک نواخت باشند.» باز فرمودند: «مشروطیت و قوانین سابقاً کتابت و حرف بود من حس احترام به قوانین را ایجاد و انشا کردم.» این دو فرموده محکم و با ریشه را اگر در فضایل و پیشرفت معنوى مشروطیت قصار و موجب شرف و افتخار دانیم باید به حامى و مقوى این اساس که ما در آن عضو عامل هستیم به نام حقشناسى و شکرگذارى تهنیت و تبریک عرض کنیم و هیئتى را مأمور سازیم که احساسات و احترامات ما را به عرض برسانند بنابراین اگر اجازه میفرمایید دوازده نفر به حکم قرعه براى انجام این مقصود انتخاب شوند (صحیح استصحیح است) (اقتراع به عمل آمده آقایان مفصلةالاسامى ذیل معین شدند) حیدرى، اسکندرى، امیرتیمور، ملک مدنى، طالشخان فرشى، ایزدى، محسنخان قراگزلو، دبیر سهرابى مقدم، مؤید قوامى، دکتر امیراعلم.

10- موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه‏

رئیس ـ اگر اجازه میفرمایید جلسه را ختم کنیم. جلسه آینده چهارشنبه اول شهریور سه ساعت قبل از ظهر دستور لوایح وزارت عدلیه (مجلس نیمساعت بعدازظهر ختم شد.)

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

+++

قانون

معافیت ماهی‌های موسوم به متو و حشینه صادر از خلیج‌فارس از حقوق گمرکی

ماده واحده- ماه‌های موسوم به متو و حشینه که در سواحل خلیج‌فارس صید می‌شود در موقع صدور از پرداخت حقوق گمرکی معاف می‌باشد

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه هشتم مرداد م اه یک هزار و سیصد و دوازده شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی- دادگر

قانون

مجازات صادر کردن چک بدون محل

ماده واحده- ماده ذیل در تحت نمره 238 مکرر به قانون مجازات عمومی افزوده می‌شود:

ماده 238 مکرر - الف- هر کس بدون داشتن محل اعم از وجه نقد یا اعتبار چک صادر نماید به جزای نقدی معادل عشر وجه چک محکوم می‌شود و اگر محل کمتر از مبلغ چک باشد جزای نقدی به نسبت تفاوت این بین محل موجود و مبلغ چک اخذ خواهد شد و در هر صورت میزان جزای نقدی نباید کمتر از دویست ریال باشد.

ب- هر کس از روی سوءنیت بدون محل و یا از محلی که دارد چک صادر کند و یا پس از صادر کردن چک تمام با یک قسمت وجهی را که به اعتبار آن چک صادر کرده به نحوی از انحا از محال علیه پس بگیرد به حبس تأدیبی از شش ماه تا دو سال و به تأدیه جزای نقدی که نباید از دو برابر وجه چک بیشتر و ربع آن کمتر باشد محکوم خواهد شد.

جرایم مذکور در فوق بدون شکایت مدعی خصوصی قابل تعقیب نیست استرداد شکایت در مورد الف این ماده در تمام مراحل مانع تعقیب و مجازات است.

هر گاه صادر کننده چک در ظرف پنج روز از تاریخ ابلاغ اظهاریه رسمی یا از تاریخ ابلاغ اعتراض نامه وجه چک را نپردازد سوء نیت او محرز است.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه هشتم مرداد ماه یک هزار و سیصد و دوازده شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی- دادگر

قانون

تمدید کنترات مسیوفونتا معلم مدرسه عالی حقوق

ماده اول- وزارت معارف مجاز است استخدام مسیوفونتانا تبعه دولت فرانسه معلم مدرسه عالیه حقوق را که به موجب قانون مصوب دوازدهم مرداد ماه 1309 به تصویب رسیده برای مدت سه سال دیگر از تاریخ اول تیر ماه 1312 تمدید نماید.

ماده دوم- حقوق مسیو فونتانا در هر ماه 3250 ریال به علاوه 42 پهلوی خواهد بود

ماده سوم- مستخدم مزبور در موقع تعطیل تابستانی مدارس سالی یک ماه حق مرخصی با استفاده از حقوق خواهد داشت.

+++

ماده چهارم ـ در صورتی که قرارداد استخدام مسیو فونتانا پس از ختم کنترات تجدید نشود مبلغ پنجاه پهلوى براى مخارج مسافرت به مشارالیه تأدیه خواهد شد.

ماده پنجم ـ وزارت معارف مجاز است سایر شرایط استخدام مسیو فونتانا را مطابق قانون استخدام اتباع خارجه مصوب 23 عقرب 1301 تعیین و قرارداد او را امضاء نماید.

این قانون که مشتمل بر پنج ماده است در جلسه هشتم اَمرداد ماه یک هزار و سیصد و دوازده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

قانون

سیصد و شصت هزار لیره اعتبار اضافى جهت خرید شش کارخانه قندسازى و مخارج مربوطه به آن.

ماده واحده ـ وزارت مالیه مجاز است که از اعتبار چهارصد هزار لیره مذکور در ماده 21 قانون متمم بودجه 1312 مملکتى پس از وضع آنچه بر طبق قانون مزبوره باید بابت کارخانه کرج پرداخته شود بقیه را براى تأدیه اقساط هذه‌السنه خرید شش کارخانه قندسازى جدید و مخارج مربوطه به حمل و نصب آنها تخصیص داده و اضافه بر مبلغ مزبور تا مأخذ سیصد و شصت هزار لیره دیگر از محل ذخیره مملکتى جهت همین مقصود با رعایت قانون مصوب 18 تیرماه 1312 در وجه اداره کل صناعت و فلاحت بپردازد.

تبصره ـ مقررات قانون مصوب 18 تیر ماه 1312 شمسى شامل کارخانه قندسازى کهریزک نیز پس از انجام عمل خریدارى کل سهام براى دولت خواهد بود.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه هشتم امرداد ماه یک هزار و سیصد و دوازده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

+++

قانون

اصلاح مواد 13- 14- 43- 70- 111 و 117 قانون ثبت اسناد و املاک (مصوب کمیسیون قوانین عدلیه)

ماده اول - 1- ماده 13 قانون ثبت اسناد واملاک به طریق ذیل اصلاح میشود:

ماده 13- کسانی که تقاضاى ثبت ملکى را که مجهولالمالک اعلان شده بنمایند باید صدى 25 علاوه بر حقالثبت معمولى بپردازند مگر در موارد ذیل:

الف- اگر ملک یا املاک مورد تقاضاى ثبت دو هزار ریال یا کمتر قیمت داشته باشد حقالثبت معمولى پرداخته خواهد شد.

ب- اگر ملک یا املاک مورد تقاضاى ثبت بیش از دو هزار ریال و منتهى بیست هزار ریال قیمت داشته باشد تا دو هزار ریال حقالثبت معمولى و نسبت به مازاد دو هزار ریال تا بیست هزار ریال صدى ده علاوه بر حقالثبت معمولى حقالثبت باید تأدیه شود. در مورد املاکى که مطابق ماده 12 به نام دولت ثبت میشود حقالثبت معمولى اخذ خواهد شد و حقالثبت مزبور در صورتى که ملک عایدى داشته باشد از عواید و الاَ موافق نظامنامه وزارت عدلیه از قیمت آن اخذ میشود.

-2 ماده 41 به طریق ذیل تغییر مى‌یابد:

ماده 41 ـ در صورتی که در اثنا مدت عملیات مقدماتى تقاضاکننده ثبت ملک مورد تقاضا را کاملاً یا بعضاً به دیگرى منتقل کند انتقالدهنده مکلف است تا ده روز از تاریخ انتقال شخصاً یا به توسط وکیل ثابتالوکالت در اداره ثبت اسناد حاضر و معامله خود را کتباً اطلاع دهد.

3- ماده 43 به طریق ذیل اصلاح میشود:

ماده 43 ـ هر گاه انتقال به موجب سند عادى بوده و انتقالدهنده معامله خود را به اداره ثبت اطلاع نداد چنانچه مدت اعتراض باقى است منتقلالیه مطابق مقررات عرض حال اعتراض میدهد و چنانچه مدت منقضى شده منتقلالیه میتواند به وسیله اظهارنامه به انتقالدهنده اخطار نماید هر گاه مشارالیه معامله را در ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ اخطاریه تصدیق نمود ملک به نام انتقالگیرنده ثبت و الاَ ملک به نام انتقالدهنده ثبت و انتقالگیرنده به موجب ماده 105 و 114 میتواند انتقالدهنده را تعقیب نماید. هر گاه انتقال به موجب سند عادى بوده و انتقالدهنده مطابق ماده 41 عمل نماید و یا انتقال به موجب سند رسمى باشد به ترتیب ذیل عمل خواهد شد: اگر اعلاناتى نوبتى منتشر نشده ملک به اسم انتقالگیرنده اعلام میشود و اگر اعلانات در جریان باشد بقیه اعلانات به نام انتقالگیرنده با قید انتقال اصلاح میشود و اگر رجوع به اداره ثبت بعد از تمام اعلانات باشد ملک به اسم انتقالگیرنده به ثبت خواهد رسید. اگر معلوم شود سند رسمى انتقال مجعول بوده مرتکب به پنج تا پانزده سال حبس با اعمال شاقه محکوم و به علاوه مفاد ماده 114 درباره او مجرى خواهد شد.

+++

4- ماده 70 به طریق ذیل اصلاح میشود:

ماده 70- سندى که مطابق قوانین به ثبت رسیده رسمى است و تمام محتویات و امضاهاى مندرجه در آن معتبر خواهد بود مگر این که مجعولیت آن سند ثابت شود. انکار مندرجات اسناد رسمى راجعبه اخذ تمام یا قسمتى از وجه یا مال و یا تعهد به تأدیه وجه یا تسلیم مال مسموع نیست. مأمورین قضایى یا ادارى که از راه حقوقى یا جزایى انکار فوق را مورد رسیدگى قرار داده و یا به نحوى از انحا مندرجات سند رسمى را در خصوص رسید وجه یامال یا تعهد به تأدیه وجه یا تسلیم مال معتبر ندانند به شش ماه تا یک سال انفصال موقت محکوم خواهند شد.

تبصرههر گاه کسی که به موجب سند رسمى اقرار به اخذ وجه یا مالى کرده یا تأدیه وجه یا تسلیم مالى را تعهد نموده مدعى شود که اقرار یا تعهد او در مقابل سند رسمى یا عادى یا حواله یا برات یا چک یافته طلبى بوده است که طرف معامله به او داده و آن تعهد انجام نشده و یا حواله یا برات یا چک یافته طلب پرداخت نگردیده است این دعوى قابل رسیدگى خواهد بود.

5- ماده ذیل به عنوان ماده 111 مکرر به قانون ثبت اضافه میشود:

ماده 111 مکرر ـ اگر در مورد مواد 107 و 108 متهم کسى باشد که املاک موقوفه عامالمنفعه را به عنوان متولى یا متصدى و یا املاک مولى علیه را به عنوان ولایت یا قیمومیت در تصرف دارد تعقیب جزایى موکول به شکایت مدعى خصوصى نیست.

6- ماده 117 به طریق ذیل تغییر مى یابد:

ماده 117 ـ هر کس به موجب سند رسمى یا عادى نسبت به عین یا منفعت مالى (اعم از منقول یا غیرمنقول) حقى به شخص یا اشخاص داده و بعد نسبت به همان عین یا منفعت به موجب سند رسمى معامله یا تعهدى معارض با حق مزبور بنماید به حبس با اعمال شاقه از سه تا ده سال محکوم خواهد شد.

ماده دوم ـ مقصود از مواد قبل مذکور در ماده 111 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 26 اسفندماه 1310 مواد 105 و 106 و 107 و 108 و 109 قانون مزبور است.

ماده سوم ـ این قانون از 15امردادماه 1312 به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

چون به موجب قانون 4 تیرماه 1312 «وزیر عدلیه مجاز است لوایح قانونى را که به مجلس شوراى ملى پیشنهاد مینماید پس از تصویب کمیسیون قوانین عدلیه به موقع اجرا گذارده و پس از آزمایش آنها در عمل نواقصى را که در ضمن جریان ممکن است معلوم شود رفع و قوانین مزبوره را تکمیل نموده ثانیاً براى تصویب به مجلس شوارى ملى پیشنهاد نماید» علی‌هذا قانون اصلاح مواد 13- 41- 43- 70- 111- 117 قانون ثبت اسناد و املاک (مصوب 26 اسفند ماه 1310) مشتمل بر سه ماده که در تاریخ هفتم اَمرداد ماه یک هزار و سیصد و دوازده شمسى به تصویب کمیسیون قوانین عدلیه مجلس شوراى ملى رسیده قابل اجرا است.

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

+++

یادداشت ها
Parameter:293392!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)