کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15
[1396/05/24]

جلسه: 27 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه پنجم آبان ماه 1326  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس دو جلسه

2 - انتخاب کمیسیون‌ها

3 - تقدیم و طرح یک فقره لایحه از طرف وزیر پست و تلگراف به قید دو فوریت

3 - تعطیل جلسه به عنوان تنفس

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15  

 

 

جلسه: 27

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه پنجم آبان ماه 1326

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس دو جلسه

2 - انتخاب کمیسیون‌ها

3 - تقدیم و طرح یک فقره لایحه از طرف وزیر پست و تلگراف به قید دو فوریت

3 - تعطیل جلسه به عنوان تنفس

 

مجلس سه ربع ساعت پیش از ظهر بریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس دو جلسه.

صورت مجلس روز یکشنبه سوم آبان ماه را آقاى صدرزاده(منشى) قرائت نمودند.

مقارن ظهر روز یکشنبه سوم آبان مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت گردید.

اسامى غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس قرائت شده است.

غایبین بااجازه- آقایان: اسمعیل ظفرى، حسن مرآت اسفندیارى، عسگر صاحب‌جمع، دکتر خلیل فلسفى، محمدعلى منصف، دکتر عبدالحسین طبا، فرج‌الله آصف، جواد ملک‌پور، مهدى صدرزاده، ناصرالدین ناصرى، نصرت‌الله اسکندرى، ابوالحسن صادقى، تقى‌زاده.

غایبین بى‌اجازه- آقایان: محمدحسین صولت قشقایى، محسن گنابادى، حسن اکبر، دکتر اعتبار، عزیزاعظم زنگنه، رستم گیو، آقاخان بختیار، احمد اخوان، عمادالدین سزاوار، دکتر جلال عبده، محمدتقى بهار، عباس اسکندرى، شهاب خسروانى، سید حسن تقى‌زاده، على وکیلى، ابوالفتح قهرمان، منوچهر گلبادى، حاج محمدتقى خوئیلر.

دیر آمدگان بااجازه- آقایان: مهندس رضوى، عباس قبادیان، معتمد دماوندى، عباس نراقى، یمین اسفندیارى.

دیرآمدگان بى اجازه- آقایان: شریعت‌زاده، مهدى مشایخى، سلمان اسدى، معین زاده.

آقاى کشاورز صدر انتخاب کمیسیون‌ها را یادآور شدند و گفته شد چون عده براى اخذ رأى کافى نیست به جلسه بعد موکول می‌شود.

آقاى اردلان صورت اسامى مخالفین و موافقین طرح تصویب شده را در صورت مجلس لازم می‌دانستند.

آقاى دکتر شفق معتقد بودند که عین طرح در صورت مجلس هم قید شود.

آقاى مهندس رضوى توضیح دادند که از بیانات خود در جلسه گذشته چنین نظر داشتند که باید با هر دو بلوک توازن موافقت کرد.

آقاى عباس اسکندرى عقیده داشتند که جملات معترضه ایشان بین مذاکرات باید در صورت خلاصه قید شود و نیز اضافه نمودند که پیشنهاد ایشان عبارت از استقراض حاکمیت ایران در بحرین قرائت نشده و آقاى رئیس مجلس مواد 96 و 99 و 107 و 113 نظامنامه را نقض کرده‌اند.

مواد مذکوره قرائت گردید و آقاى رئیس بیان کردند که این مواد هیچ یک با نحوه اعتراضات و منظور شما تطبیق نمی‌کند و پیشنهاداتى که مربوط به موضوع مطروحه نباشد نمی‌توان طرح کرد. آقاى کشاورز صدر اظهار نمودند که طبق ماده 112 مذاکرات آقاى عباس اسکندرى وارد نبود که در صورت مجلس ذکر شود. در این موقع چون عده اخذ براى رأى کافى نبود تصویب صورت مجلس به جلسه بعد موکول شد.

آقاى دکتر صدیق وزیر فرهنگ بیان داشتند

+++

که خط مشى وزارت فرهنگ براى توسعه تعلیمات عمومى به موجب 3 قانون معین شده است اول قانون اساسى فرهنگ، دوم قانون تربیت معلم و سوم قانون تعلیمات اجبارى که طبق ماده ده آن وزارت فرهنگ باید در ظرف ده سال موجبات اجبارى کردن تحصیلات را در تمام مملکت فراهم نماید. در سال 26 اضافه اعتبارى براى اجراى مقررات تأسیس کلاس‌ها در بودجه دولت منظور نشده بود معهذا در این سال 17 هزار شاگرد تازه در مدارس دولتى و ملى پذیرفته شده و اکنون لایحه اعتبارات لازمه آن براى تصویب تقدیم می‌شود که به موجب این لایحه 1200 کلاس در مملکت تأسیس گردد و آقاى مهندس رضوى معتقد بودند که آنچه مربوط به فرهنگ است ضمن سایر مخارج باید پرداخت شود.

آقاى دکتر سجادى وزیر بازرگانى و پیشه و هنر 3 فقره لایحه راجع به تأسیس وزارت کار و سازمان وزارت اقتصاد ملى و مقررات امور بازرگانى مربوطه به اتباع بیگانه در ایران تقدیم و بیان داشتند که براى جواب سؤال آقاى دکتر اعتبار راجع به جواز جو حاضر هستند ولى سؤال کننده حضور نداشت.

مجلس سه ربع بعد از ظهر خاتمه یافت و جلسه آینده به روز سه‌شنبه پنجم آبان موکول گردید.

رئیس- چون به صورت جلسه روز چهارشنبه اعتراض شده بود و اکثریت براى تصویب آن نبود و حالا عده کافى است بنابراین تصویب می‌شود. آقاى امامى خویى راجع به صورت جلسه اعتراض دارید؟

امامى خویى- بله.

رئیس- بفرمایید.

امامى خویى- عرض کنم سه ماه و نیم است که از عمر مجلس می‌گذرد هر روز به ما اطلاع می‌دهند که ساعت 5/8 بیایید اینجا.

رئیس- راجع به صورت جلسه است؟

امامى خویى- بله راجع به صورت جلسه است اجازه بفرمایید عرض کنم هر روز ساعت 5/8 ما می‌آییم اینجا و آقایان تشریف نمی‌آورند(صحیح است)

رئیس- این موضوع خاصى است مربوط به صورت جلسه نیست.

امامى خویى- در همین صورت جلسه بسى و چند نفر اجازه داده شده که آقایان نیایند به مجلس وقتى که اجازه داده شود که سى و چند نفر نیایند به مجلس اکثریت هم نمی‌شود و آن وقت ما از ساعت 5/ 8 می‌آییم اینجا(صحیح است)

اردلان- ما استدعا می‌کنیم یک توجهى به این قسمت بکنید.

امامى خویى- ... غایبین با اجازه 13 نفر هستند خود آقایان باید مراقبت کنند که در وقت مقرر در مجلس حاضر شوند.

اردلان- ما می‌آییم اینجا آقایان تشریف نمى‌آورند.

رئیس- آقاى فرامرزى فرمایشى دارید؟

فرامرزى- بنده راجع به پیش آمدى که در بازار پیش آمده عرایضى دارم.

رئیس- آقاى رضوى راجع به صورت جلسه فرمایشى دارید بفرمایید.

رضوى- عرض کنم که اعتراض بر صورت مجلس یک وقت از نظر اصلاحى است. یک وقت از نظر یک موضوعى که مربوط به اصل صورت جلسه است. در قسمت همین آقایان غایبین که توجه آقاى امامى را جلب کرد چون در اینجا ذکر شده است با اجازه و بى‌اجازه که 13 نفر غایب با اجازه بودند و یک عده دیگرى هم غایب بى‌اجازه. روى سوابقى که از مجلس ما داریم مستحضرید که اگر وکیل در تهران باشد و مریض هم نباشد غالباً نمی‌شود که در مجلس حاضر نشود این نفر شمار را ملاحظه بفرمایید 124 نفر عده حاضر در مرکز را معرفى می‌کند اگر بنا باشد که خداى نخواسته همه آقایان غایبین مریض باشند یک چیزى است و اگر نباشند باید آقایان لطفى بفرمایند در وقتى که می‌خواهند ولو براى گردش و یا براى عمل واجبى که خیر عموم درش هست انشاءالله بیرون بروند از شهر لااقل اطلاع بدهند که نفر شمار بیاید پایین زیرا نظامنامه هیچ گاه راهکار را براى مجلس نبسته است.(صحیح است) همین پریروز اگر ما واقف می‌شدیم که مثلاً 95 نفر در مرکز هستند با 72 نفر می‌توانستیم کارمان را انجام بدهیم(صحیح است) متأسفانه چون این طور نبود انجام نشد این است که بنده استدعا می‌کنم از مقام ریاست که یک تذکرى به آقایان بدهند که در این قبیل موارد که رعایت‌هاى لازم هم از طرف نظامنامه شده و مرخصی‌هاى یک روزه و دو روزه امکان پذیر است آقایان هر وقت می‌خواهند بروند بیرون به مجلس اطلاع بدهند که ما امروز نیستیم و تکلیف سایرین را آسان بکنند. حضرت عالى هم می‌توانید مطلع شوید آقایان هم کارشان را می‌کنند.(صحیح است) این تذکرى بود که بنده عرض کردم و باید دقت شود و چون وقت گرفته می‌شود سایر تذکرات را به وقت دیگرى موکول می‌کنم.

رئیس- اغلب آقایان که استجازه می‌کنند به عنوان کسالت است و بعضی‌ها که غایب می‌باشند مطابق نظامنامه جریمه‌اى به آنها تعلق می‌گیرد. اما آنهایى که خارج از مرکز می‌روند از حد نصاب کسر می‌شود و پایین می‌آید البته دقت هم خواهد شد آقاى تقى‌زاده هم اجازه خواسته بودند براى کسالت اینجا اصلاح می‌شود. چون به بنده شرحى نوشته بودند که کسالت دارم. آقاى شریعت‌زاده نسبت به صورت جلسه فرمایشى دارید بفرمایید.

شریعت‌زاده- در صورت جلسه آقاى ملک‌الشعرا بهار را غایب بدون اجازه ذکر نموده‌اند در صورتى که ایشان استجازه کرده‌اند و مریض هستند و گواهى پزشک هم تقدیم شده است.

رئیس- صحیح است اصلاح می‌شود. آقاى دهقان نسبت به صورت جلسه فرمایشى دارید؟

دهقان- قبل از دستور.

قبادیان- تکلیف کمیسیون‌ها را معین کنید.

رئیس- دیگر اعتراضى نسبت به صورت جلسه نیست.(گفته شد: خیر) صورت مجلس جلسه پیش تصویب شد. عده‌اى از آقایان براى نطق قبل از دستور اجازه خواسته‌اند.(گفته شد: دستور) دستور انتخاب کمیسیون‌ها است.(صحیح است).

محمدعلى مسعودى- آقاى وزیر پست و تلگراف تشریف دارند لایحه‌اى دارند.

2 - انتخاب کمیسیون‌ها

رئیس- اول کمیسیون‌ها را انتخاب می‌کنیم بعد آن لایحه انتخاب کمیسیون‌ها مهم‌تر است، چون لوایح همین طور مانده کمیسیون‌ها باید انتخاب بشود، پنج نفر به حکم قرعه معین می‌شوند براى استخراج آراء کمیسیون‌هایى که باید انتخاب شود کمیسیون قوانین دارایى و دادگسترى، همین طور سایر کمیسیون‌ها آقایان به ترتیب رأى می‌دهند.

(اقتراع به عمل آمده نتیجه به قرار ذیل حاصل شد)

آقاى اردشیر شادلو، آقاى عباس اسکندرى، آقاى ناصر قلى اردلان، آقاى مسعود ثابتى، آقاى محمد ذوالفقارى.

رئیس- آقاى دادور هم از طرف هیئت رئیسه ناظر خواهند بود حالا شروع می‌شود به انتخاب کمیسیون‌ها اول کمیسیون قوانین دارایى، عده حاضر 98 نفر عده اعضاى کمیسیون 18 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون دادگسترى عده حاضر 98 نفر اعضا کمیسون 18 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون کشور، عده حاضر 99 نفر اعضا کمیسیون 18 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون فرهنگ عده حاضر 100 نفر عده اعضا کمیسیون 18 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون بازرگانى و پیشه و هنر عده حاضر 100 نفر عده اعضا کمیسیون 18 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون کشاورزى عده حاضر 101 نفر عده اعضا کمیسیون 18 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون امور خارجه عده حاضر 102 نفر عده اعضا کمیسیون 12 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون راه، عده حاضر 102 نفر عده اعضا کمیسیون 12 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون بهدارى عده حاضر 102 نفر عده اعضا کمیسیون 12 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون نظام عده حاضر 102 نفر عده اعضاء کمیسیون 12 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- شروع می‌شود به انتخاب اعضاى کمیسیون پست

+++

و تلگراف عده حاضر 102 نفر عده اعضا کمیسیون 6 نفر.

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- آقایانى که براى نظارت و استخراج آرا انتخاب شده‌اند به اتفاق آقاى دادور آرا را استخراج کنند و بعد نتیجه را به مجلس بدهند. آقاى وزیر پست و تلگراف بفرمایید.

3 - تقدیم و طرح یک فقره لایحه از طرف وزیر پست و تلگراف به قید دو فوریت.

وزیر پست و تلگراف- خاطر محترم آقایان نمایندگان مستحضر است که صلیب احمر و هلال احمر در سایر ممالک علاوه بر این که مؤسسات عظیم خیریه را اداره می‌کنند در مواردى هم که بلایایى براى سایر ممالک پیش می‌آید از خودشان کمک می‌کنند ما هم یک چنین مؤسسه‌اى را در ایران به نام شیر و خورشید سرخ داریم.(صحیح است) ولى متأسفانه آن‌ اندازه‌اى که بایستى در اطراف کمک‌هاى به این مؤسسه مردم ایران را متوجه کرده باشیم نکرده‌ایم(صحیح است). تا این که اخیراً از طرف اعلیحضرت همایونى که همیشه متوجه هستند و در این گونه موارد مردم را متوجه می‌کنند.(صحیح است) امر صادر شده است که هفته‌اى به نام شیر و خورشید سرخ معین بشود که پریروز هم جلسه اول آن بود.

و اکثر آقایان محترم هم در آنجا تشریف داشتند در آن جلسه افتتاحیه کاملاً از وضعیت شیر و خورشید سرخ ایران مسبوق شدند. این است که دولت در نظر گرفته لایحه‌اى تقدیم آقایان بشود.(کشاورز صدر: بسیار خوب است) که از پاکات سفارشى 10 شاهى از اقدامات پستى دو ریال و از تلگراف 2 ریال و دویست و پنجاه دینار تمبر خیریه گرفته شود و از این عایدات صد و پنجاه هزار تومانش در سال به بنگاه مسلولین و بیست هزار تومانش به بنگاه نیکوکارى و بقیه‌اش به شیر و خورشید سرخ مرکز اختصاص داده بشود و نظر به این که این هفته شیر و خورشید سرخ از طرف ذات اعلیحضرت همایونى مقرر شده است استدعا شده که به قید دو فوریت این لایحه تصویب بشود.(صحیح است)

جمعى از نمایندگان- مخالفى نیست.

رئیس- اجازه بفرمایید قرائت بشود.

(به شرح ذیل قرائت شد.)

مجلس شورای ملى- نظر به توجهات خاصى که همواره دولت به امور خیریه معطوف می‌دارد علیهذا براى مساعدت به جمعیت شیر و خورشید سرخ و بنگاه حمایت مسلولین و بنگاه نیکوکارى ماده واحده پیوست را تقدیم می‌دارد، مستدعى است مقرر فرمایید به قید دو فوریت تصویب گردد، نخست وزیر احمد قوام. وزیر دارایى عبدالحسین هژیر، وزیر پست و تلگراف و تلفن جواد بوشهرى.

ماده واحده:

وزارت پست و تلگراف و تلفون مجاز است به منظور کمک به امور خیریه مبلغ 50 دینار از هر مراسله سفارشى و بیمه اعم از داخله و خارجه و مبلغ دو ریال از هر امانت پستى اعم از داخله و خارجه و مبلغ 25 ر 2 ریال از هر تلگراف اعم از داخله و خارجه به وسیله الصاق تمبر خیریه از فرستندگان دریافت نماید. وجوه حاصله پس از وضع هزینه طبع تمبر به بنگاه‌هاى خیریه ذیل اختصاص و پرداخت می‌گردد.

1 - به بنگاه نیکوکارى سالیانه دویست هزار ریال.

2 – به بنگاه حمایت مسلولین و مبارزه با بیمارى سل سالیانه یک میلیون و پانصد هزار ریال.

3 - به شیر و خورشید سرخ ایران بقیه وجوه حاصله.

پرداخت وجوه مزبور به وسیله خزانه‌دارى کل انجام خواهد گرفت.

رئیس- این لایحه یک فوریت بیشتر نمی‌خواهد(صحیح است).

دکتر معظمى- باید دو فوریت داشته باشد.

رئیس- راجع به فوریت این لایحه می‌فرمایید چون اخذ مالیات و عوارض است؟ بفرمایید.

فرامرزى- بنده با اصل لایحه مخالفت دارم.

مهندس رضوى- بنده هم با اصل لایحه مخالف هستم.

دکتر معظمى- آن لایحه مالى که یک شور دارد عبارت از بودجه است که براى خرج باشد چون قسمت مالیات است بنابراین به عقیده بنده باید دو شور داشته باشد و دو فوریت لازم دارد.

رئیس- عجالتاً فوریت اول مطرح است چند اجازه خواسته شده بنده باید ببینم مخالف و موافق کیست- آقاى نبوى با فوریت مخالفید؟ بفرمایید.

نبوى- بله، ما تجربه داریم که هر چیزى را به فوریت تصویب کردیم بعداً اشکالاتى پیدا شد. معایبى پیدا شد. این الان یک وضع مالیاتى است. هیچ کس مخالف نیست که در امور خیریه باید کمک بشود ولى تصور می‌کنم عوارضى که براى کارهاى خیریه گرفته می‌شود بر چیزهایى باید وضع شود که بیشتر مورد احتیاج و مصرف متمولین است. در همه جا کوشش می‌کنند که قیمت پست و تلگراف تنزل کند به طورى که در دسترس همه واقع شود و همه بتوانند از آن استفاده کنند.(صحیح است)

حالا اگر بنا باشد یک چنین عوارضى از پست و تلگراف گرفته شود بعداً مورد اشکال می‌شود و بنده صلاح نمی‌دانم و اگر این را ما الان به فوریت تصویب کنیم بعد قطعاً به معایبى برمی‌خوریم. اجازه بدهید این برود به کمیسیون و در آنجا مباحثه بشود شاید در کمیسیون آقایان توانستند یک عوارض بهترى بر چیزهاى مهم‌ترى وضع کنند که مورد اشکال کسى نباشد و از این جهت که آقاى دکتر معظمى فرمودند دو فوریت لازم دارد با فوریت اول آن مخالفم و در فوریت ثانى هم عرض خواهم کرد.

کشاورز صدر- بنده موافقم.

رئیس- آقاى کشاورز صدر نوبت شما است بفرمایید.

کشاورز صدر- بنده قربان معتقدم که این طرحی را که آقاى وزیر پست و تلگراف آورده‌اند بسیار بسیار صحیح است(صحیح است) براى این که مخالفتى را که آقاى نبوى راجع به فوریت آن فرمودند به مورد نیست و غیر وارد است زیرا تأمین نظر ایشان می‌شود و تصویب فوریت این، مانع از تأمین نظر ایشان نیست زیرا ایشان فرمودند که ما یک منابع بهترى پیدا کنیم براى این و عوارضى وضع کنیم که براى امور خیریه مصرف بشود ولى در این مورد بنده معتقدم که براى پست از هر بیوه‌زنى سؤال بکنید که آیا مخالفى پست سفارشى را ده شاهى زیادتر بدهى براى این که مسلولین معالجه بشوند و براى این که به امور خیریه مصرف بشود خواهد گفت که خیر بنده علاوه بر این که موافقم با دو فورتیش هم موافق هستم و بنده عقیده دارم که دو فوریت ضرورت دارد و این کار بسیار مهم به صلاح مردم بدبخت و بیچاره است راجع به اصل موضوع هم که فرمودند، ماده وقتى خوانده شد بنده پیشنهادى کرده بودم که در آن مورد تأمین نظر آقایان می‌شود و وجوه وصولى به مصرف هر محلى برسد.(صحیح است) بنابراین بنده معتقدم و از آقاى نبوى خواهش می‌کنم بپذیرند عرض بنده را چون مصالح عمومى درش هست موافقت کنید که تصویب بشود.

جمعى از نمایندگان- رأى.

رئیس- آقایانى که با فوریت اول موافقند قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد فوریت دوم مطرح است آقاى مهندس رضوى مخالفید؟

مهندس رضوى- بنده با کلیات مخالف هستم، در فوریت نظرى ندارم.

رئیس- آقاى رضوى در فوریت دوم مخالفید بفرمایید.

ابوالحسن رضوى- بنده معتقدم قربان با این که آقاى دکتر معظمى فرمودند که این لایحه مالى نیست و خرج نیست ولى معذلک کلیه مطابق نظامنامه لایحه مالى است یعنى چیزهایى که باید دریافت بشود آنها را به نام لایحه مالى می‌گویند و بنده معتقدم که اساساً در چنین مورد فوریت دوم ندارد و لزومى هم ندارد.(دکتر معظمى- دارد)

رئیس- چون عوارض است و به هر حال اخذ مالیات است، آقاى شریعت‌زاده مخالفید یا موافق؟

شریعت‌زاده- بنده موافقم.

رئیس- بفرمایید.

شریعت‌زاده- بنده با فوریت دوم هم موافق هستم بنده معتقد هستم که اگر این قدم را برداریم این قدم نشانه علاقه ملت ایران است نسبت به بهداشت مملکت(صحیح است) و مهمترین قدمى که براى ما یک سرمشقى می‌شود که در آینده هم راجع به بهداشت این ملت که با انواع امراض در مبارزه است اقدام کنیم این قدمى است که ما برمی‌داریم و امیدوار هستم که آقایان در آتیه هم این قدم‌ها را بردارند.(صحیح است) و بنابراین با فوریت این لایحه بنده موافق هستم و معتقد هستم که نمایندگان ملت هم این طور فکر می‌کنند و به فوریت دوم هم رأى خواهند داد.(صحیح است)

رئیس- آقایانى که با فوریت دوم لایحه موافقند قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد ماده واحده مطرح است(فرامرزى- بنده مخالفم) آقاى مهندس رضوى.

مهندس رضوى- بدیهى است که در مملکت ایران هیچ کس با کارهاى خیریه مخالفت ندارد و

+++

همچنین بنده تصور می‌کنم آقایان محترم هم به خوبى می‌دانند که بنگاه شیر و خورشید سرخ ایران در پاره‌اى از موارد واقعاً به درد مردمان بى‌بضاعت و مضطر رسیده است(صحیح است) ولى مطالبى که در مجلس شوراى ملى مطرح است باید از نظر تمام ملت قضاوت شود. ملت ایران برخلاف آنچه که آقایان گاهى در اظهارات‌شان می‌فرمایند متشکل از کسانى که بتوانند همین ده شاهى و یک قران‌ها را به آسانى بپردازند نیست. این نامه‌ها و تلگرافاتى که در اینجا مذکور است تعداد زیاد آنها مربوط به اولیا سربازان وظیفه و یا کسانى است که براى اطلاع از سلامتى اقوام و کسان خودشان از دهات و سایر نقاط مخابره می‌کنند و این است که بنده ناچارم به عرض آقایان برسانم که نه تنها ده شاهى و یک قران بلکه پنج شاهى و همان یک شاهى که به نظر آقایان اصلاً ارزش ندارد در زندگانى آنها مؤثر است. در تمام دنیا براى کارهاى خیریه از طبقات مرفه استفاده می‌شود و طبقات مرفه و بالاى جامعه(بالا از نظر تمول) باید سعى بکنند به وسیله اعطاى مبالغ و اعطاى هدایا مخارج این قبیل مؤسسات را تأمین بکنند و حتى در اروپا موقعی که بنده بودم براى سل یک مبارزات شدیدى می‌شد و در مملکت فرانسه که اصلاً ده شاهى و یک قران وجودندارد تمبر سل را که چاپ کردند آن تمبر را به اختیار مردم گذاشتند یعنى هیچ کس الزام نداشت در پست خانه به مردم می‌گفتند که میل دارند یک تمبر سل هم بزنند یعنى تمبر خیریه، در هیچ جاى دنیا بنده می‌توانم به آقایان اطمینان بدهم که جنبه الزامى نمی‌تواند پیدا بکند می‌توانند آقاى وزیر پست و تلگراف اجازه بگیرند تمبر چاپ بکنند و در اختیار ملت بگذارند هر کس که مرفه است می‌تواند بخرد البته هر کس هم که نمی‌تواند نمی‌خرد و اما چه باید کرد آیا نباید بنگاه شیر و خورشید سرخ و بنگاه نیکوکارى و سایر بنگاه‌ها را از داشتن یک عواید مستمرى معاف کرد نه بنده خیال می‌کنم می‌شود عواید سرشارى براى آنها تحصیل کرد و راه دارد راهش این است که این عواید را از طبقات و از اشخاصى بگیرند که براى آنها پرداخت این وجوه اهمیتى ندارد و بنده بدون این که زیاد مطالعه بکنم 9 مورد پیدا کرده‌ام که می‌بینم از این موارد می‌توانند پول بگیرند بدون این که کوچک‌ترین تأثیرى در وضع اشخاص پیدا کند.(یک نفر از نمایندگان: آقا مختصر بفرمایید) اینها مذاکره در کلیات است باید آقایان توجه کنند مثلاً می‌شود از دارندگان اتومبیل‌هاى سوارى به خصوص در مورد خرید اتومبیل‌هاى نو یک مقدارى مثلا صد تومان بگیرید. می‌شود از دارندگان رادیو که آن هم به عقیده من در ایران جنبه تجملى دارد ولى در دنیا این طور نیست، پول گرفت. همین طور در کافه‌هاى تجملى و در شب نشینی‌هاى عمده که برپا می‌شود مبالغ سنگینى که خرج یک خانواده در یک سال است گاهى در یک شب خرج می‌شود. می‌شود از کسانی که از طیارات استفاده می‌کنند و البته وسیله معاش‌شان بهتر است گرفت. از کسانی که در هتل هاى درجه اول منزل می‌کنند و آنجا استفاده و استراحت می‌کنند و از هواى خوب و از وسایل خوب استفاده می‌کنند می‌شود پول گرفت. براى شیر و خورشید سرخ. می‌شود از حساب‌هاى جارى بانک ملى که از مبالغى تجاوز می‌کند و معلوم است که صاحبان آنها قدرت مالى زیادى دارند گرفت. بالاخره از پاره‌اى کالاهاى تجملى هم می‌توان گرفت و بالاخره از حق‌الوکاله‌ها و حق حکمیت‌هاى زیاد هم می‌شود گرفت. حالا توجه بفرمایید شما تمام این مطالب را فراموش فرمودید آقاى وزیر پست و تلگراف و فقط می‌خواهید روى هر پاکت ده شاهى از مردم بگیرید آن هم با دو فوریت و به طور متسمر! بنده تعجب می‌کنم اولاً چرا عوارض مستمر را با دو فوریت می‌خواهید؟ اگر منحصر به هفته شیر و خورشید بود همه ما هم خوشوقتیم که در تحت سرپرستى اعلیحضرت همایون شاهنشاهى همچو هفته‌اى آغاز شده و مردمان متمکن کمک می‌کنند ولى اگر مستمر است و باید مردم بى‌بضاعت بپردازند دیگر دلیل ندارد که همین الان این تحفه را ببرید. چون معلوم نیست که این تحفه را از چه کسى می‌گیرید. شما ملاحظه می‌کنید کسانی که می‌خواهند نامه به پست‌خانه بدهند اغلب کفش به پا ندارند. شما به باجه‌هاى خودتان توجه کنید و ببینید این کسانی که تلگرافات را می‌آورند کى‌ها هستند. شما لااقل می‌خواستید از تلگرافات خارجى بگیرید. به هر حال با این جریانى که هست بنده مخالفم و عرض کردم در آخر هم باز تأیید می‌کنم که بنده نوعاً با کمک‏

به بنگاه‌هاى خیریه کمال موافقت را دارم ولى از راه خودش.

رئیس- آقاى شریعت‌زاده شما موافقید؟

شریعت‌زاده- بلى، بنده موافقم.

رئیس- بفرمایید.

شریعت‌زاده- بنده از توضیحات همکار محترم استنباط کمال موافقت را با بنگاه شیر و خورشید سرخ کردم زیرا که ایشان هم لازم دانستند که تقویت جنبه مالى این مؤسسات براى این که آثارى از آنها ناشى بشود به عمل بیاید منتها نظر داشتند که این کمک با این عوارض نسبت به یک موارد دیگرى به عمل بیاید(صحیح است) بنده تصور می‌کنم که بهتر این بود که به عنوان اصلاح ماده پیشنهادى می‌کردند.(صحیح است) براى این که با وجود عقیده قطعى که در لزوم مساعدت به این بنگاه اظهار کردند مقتضى بود که به عنوان اصلاح این ماده پیشنهادى می‌کردند.(صحیح است). و مقتضى نبود که به عنوان مخالفت بیان کنند. اما راجع به خود این مطلب، بنده تصور می‌کنم در اصل این مواد لازم است، مطالعه وسیع‌ترى بکنیم و در اوضاع ملت ایران، همان توده عظیم دقت کنیم که حالا براى تأمین مصارف میلیاردها (که به نظر شخص بنده، بسیارى از آنها ضرورى نیست)، بر این توده مالیات‌هایى تحمیل می‌شود، ما باید دو عمل داشته باشیم، یکى آن افراطات را جلوگیرى بکنیم یکى آن وجوه هنگفتى که از همین توده گرفته می‌شود قسمتى از آن را به این عنوان تأمین بکنیم که در مبارزه آنها در مقابل امراض بنیه دفاعى آنها، قوه دفاعى آنها را تقویت بکنیم.(صحیح است) اگر ما درست دقت بکنیم انواع امراض، ملت ایران را به خطر انقراض تهدید می‌کند. این قدم‌ها گو این که از نظر انصاف و از نظر اصول باید کوشش کرد که وضع مالیات‌ها و عوارض یکى از نتایجش تعدیل تقسیم ثروت باشد. بنده با این اصل موافق هستم.(مهندس رضوى: اگر موافقید آقا، همین را بفرمایید) ولى آن مطالبى است که باید در نتیجه لوایح اصلاحى که ضرورت دارد مجلس آنها را تصویب بکند ادار بکنیم که دولت آن لوایح را پیشنهاد بکند.(صحیح است) ولى امروز به نظر بنده وضع بدى بهداشت مردم مقرون به کیفیت دلخراش است که به نظر من باید تشخیص داد و استنباط کرد که برداشتن هر قدمى فوراً لازم است.(صحیح است) از این نظر بنده معتقدم که این لایحه را تصویب بکنیم و اگر آقایان پیشنهادى دارند در حدود نظامنامه براى اصلاح آن بدهند براى این که رد این لایحه مصلحت ملت ایرن نیست.(صحیح است) باید این لایحه را تصویب کرد با حفظ عقاید اصولى که همکار محترم بنده فرمودند. اما البته بسیارى از اصول هست که طرحش در یک موردى به عنوان مخالفت با آن مورد صحیح نیست. از آن جمله همین مورد است ما در عین حال که آن اصول را رعایت خواهیم کرد این را هم تصویب می‌کنیم و به نظر بنده تلگرافات به خارج و تلگرافات داخلى را هم غالباً طبقه متمول می‌کنند. کاغذ سفارشى را هم متمولین می‌نویسند تازه از این نظر هم اشکالى ندارد به علاوه من همان طور که عرض کردم این ملیاردها که از این توده عظیم گرفته می‌شود ما قبول می‌کنیم که این را هم بگیرند از همین توده، چون براى آنها مفید است، آنها را از خطر در مقابل امراض محافظت می‌کند. بنده تصور می‌کنم که اگر ما به سوابق صلیب احمر، مؤسسات صلیب احمر مراجعه بکنیم مى‌بینیم که با تمام وسایل آنها کوشش می‌کنند که این بنگاه‌ها را تقویت بکنند.(صحیح است) ما هم این وظیفه را داریم که این را در تمام مملکت در سرتاسر کشور در نتیجه تقویت مالى توسعه بدهیم، بدیهى است من تقدیر می‌کنم از توضیح آقاى مهندس رضوى، چون این در حکم یک تذکرى بود به اشخاصى که زندگى مرفه دارند، اتومبیل دارند، حق‌الوکاله زیاد می‌گیرند، حق‌الحکمیه می‌گیرند بنده کاملاً موافق هستم یکى از آنها هم خود من هستم.(خنده نمایندگان) بنده موافق هستم ولیکن هیچ وقت حق‌الوکاله یا حق طبابت با آن ثروت‌هایى که آقا تصور می‌کنید وفق نمی‌دهد.

رئیس- آقاى فرامررزى مخالفید؟(فرامرزى: مخالفم) بفرمایید.

فرامرزى- عرض کنم که بنده در این دو سه سال اخیر که بیشتر وارد در جریان اجتماعى هستم و در محافلى حاضر می‌شوم می‌بینم که براى هر چیزى که به فکرشان می‌رسد یک قدمى بردارند فوراً به فکر وضع مالیات جدیدى مى‌افتند.(صحیح است) و من نمی‌دانم آخر این کار به کجا می‌رسد؟ بنده در چندین جلسه از این جلسات خیریه حاضر شدم که می گفتند فکر درآمد بکنیم، یکى گفت که از این کار این قدر مالیات بگیریم یکى گفت که از اینجا این ‌اندازه بگیریم، این ابتکار و مطالعه نمی‌خواهد اخطار کنید که هر که از خیابان چراغ برق رد شد صد دینار بدهد هر که از شاه آباد رد می‌شود دو عباسى بدهد. همیشه می‌شود مالیات گرفت و درآمد درست کرد ولى آخرش به کجا می‌رسد؟ البته ده شاهى پنج شاهى به تنهایى چیزى نیست ولى کمر این ملت را چه چیز خرد کرده؟ همین ده‌شاهی‌ها

+++

که جمع شده. من خیلى متأسفم عرض کنم که اصطلاحى هست در روانشناسى به اسم تسلل افکار یا در فلسفه قدیم به اسم قضاوت فکرى مطالبى را سر هم می‌کنند و از آن مطالب یک قضاوت می‌کنند. بعضى آزاد هستند و بعضى ملل هستند که قضاوت فکری‌شان کوتا هست ده شاهى را فقط ده شاهى می‌بینند ده شاهی‌هاى متعدد را وقتى جمع می‌شود و عاقبتش چه می‌شود نمی‌بینند. خوب آقا ده شاهى که چیزى نیست ده شاهى چه می‌شود ولى این، این ده شاهی‌ها آخرش چه می‌شود بنده متأسفم عرض کنم آن مالیاتى که باید گرفته بشود اگر گرفته می‌شد دولت می‌توانست تمام آن گودالها را پرکند. ولى گرفته نمی‌شود(صحیح است) تشریف ببرید به دفتر مالیات بر درآمد با آن قوانینى که دکتر میلسیو گذراند و لایحه‌اش را وضع کرد و مجلس تصویب کرد که صدى هشتاد از فلان مبلغ گرفته بشود ببینید چه گرفته شده؟ البته هو هم شد گفتند عملى نیست و به نظر من هم صحیح نبود براى این که کسی که از 150 هزار تومان عایداتش زیادتر بشود باید یک مقدارش را دولت بگیرد. اساساً نگاه بکنید به دفتر مالیات می‌بیند اخطار کرده‌اند به یک کسی که تو امسال باید 150 هزار تومان مالیات بدهى بعد این می‌رود یک اعتراض می‌دهد و رسیدگى می‌شود 150 هزار تومان با پنجاه تومان یا پنج تومان یا هیچ مصالحه نمی‌شود. تجار عمده را ببینید چطور مالیات می‌دهند(مهندس رضوى: هیچ چیز) ملاحظه بفرمایید مگر رسیدگى اینها روى رقم نیست؟ روى عدد نیست؟ اگر من ده یک باید بدهم مگر نه این است که اگر ده تومان عایدى دارم یک تومان باید مالیات بدهم؟ اگر روى رقم است چطور صد و پنجاه هزار تومان با 50 تومان و 5 تومان مصالحه می‌شود؟ بنده معتقد هستم به جاى این که دولت همیشه براى کارهایش به فکر مالیات جدید بیفتد فکرى بکند که این مالیاتش درست وصول بشود، در این صورت هزینه تأمین می‌شود. مخارج شیر و خورشید تأمین می‌شود چون این کار البته به قول همکار محترم آقاى مهندس رضوى هیچ کس مخالف این نیست که به بنگاه‌هاى خیریه و شیر و خورشید سرخ مساعدت بشود ولى خیریه به زور را من تا حالا نشنیده بودم، نشنیده بودم که خیریه با تپز وضع کنند و بگویند تو دلت خیر می‌خواهد بیا این قدر بده. این را من نشنیده‌ام این را اختیارى بکنید. هر که دلش می‌خواهد آن تمبر را بگیرد بگذارد بکاغذ، هر که دلش نمی‌خواهد آن تمبر را نگیرد تا مثل سایر دنیا امور خیریه اختیارى باشد نه اجبارى، این عرض بنده است بنابراین اگر کلمه اختیار قید بشود که هر که دلش بخواهد بگیرد و بدهد بنده موافقم واگر قید نشود بنده مخالفم براى این که همه چیر در این مملکت زور و جبر نباشد حتى عمل خیر.

کشاروز صدر- بنده موافق تقاضا کردم ....

رئیس- آقاى اورنگ شما موافقید؟

اورنگ- بلى موافقم‏

رئیس- بفرمایید.

اورنگ- لازم است که حضرت آقاى فرامرزى یک دقتى بفرمایند من از آخر بیان ایشان شروع می‌کنم که به نتیجه بهترى زودتر برسم. این که راجع به مالیات‌ها و گرانى مالیات‌ها بیان فرمودید و این که بد وصول شد یا وصول نشد ذکرى فرمودید بنا بر اعتقاد من علت این که بد وصول می‌شود یا وصول نمی‌شود آن علت را آن طوری که بیان فرمودید من خیال می‌کنم که یک قدرى این طور نیست اعتقاد من این است که مردم نمی‌دهند حق مالیات را چرا؟ چرا طفره می‌روند؟ چرا نمی‌دهند؟ براى خاطر این که بد خرج می‌شود.(صحیح است)

اصل روح مطلب این است. ما به روى خودمان نمی‌خواهیم بیاورم. دلیل چیست که همان مردمى که از پنجاه هزار به بالا بایستى فلان مقدار بدهند و نمی‌دهند و هزارها راه برای فرار خودشان پیدا می‌کنند از پنهان و آشکارا، همان مردم نصف شب که هیچ کس از حال‌شان خبردار نیست مالیات شرعی‌شان را درست دقیق حساب می‌کنند و تا دینار آخر به آقاى حاج آقا حسین آیت‌الله می‌رسانند(مهندس رضوى: و خیال می‌کنند بهشت را می‌خرند) حالا آقا که از آنها نمی‌پرسد، مفتش که ندارد در دفتر آنها که حقیقتاً این مقدار مالى را که رساندند محققاً بدهی‌شان همین است یا دروغ گفتند ولى اینها دروغ نمی‌گویند براى اطمینان به این که می‌دانند این مالى را که رسانده‌اند آنجا از دست ایشان به مصرف نفوس می‌رسد(صحیح است). ما اگر در مملکت خودمان طورى خودمان را بسازیم که آنچه مردم می‌دهند صرف بشود در همان راهى که مردم براى آن راه داده‌اند مردم می‌دهند، مردم اهل خیرند، این مقدارى که در این مملکت مسجد ساخته شده است و پل ساخته شده است و کاروانسرا ساخته شده است و قنات کنده شده و آنها بیرون آمده و این کتابچه موقوفات امکنه مختلفه در این مملکت مثل بقعه حضرت رضا (ع) و مثل معصومه قم(ع) و مثل شاه چراغ شیراز و سایر امامزاده‌ها در امکنه مختلفه و این اوقافی که به اسم محل هم نیست مردم هى وقف کردند ببینید براى هر مصرفى در عالم، مبالغى ملک مردم وقف کردند پس مردم رغبت دارند به عمل خیر، به کار خیر، منتها ما رغبت را در مردم می‌سوزانیم، یعنى مردم را وامی‌داریم که بى‌رغبت شوند. چرا؟ براى خاطر این که در آن محلى که مردم براى آن محل وقف کرده‌اند، صرف نمی‌کنیم، ما می‌خوریم، خلاصه‌اش، فارسی‌اش این است، آن روح مطلب این است، اما راجع به این که آقا فرمودید مردم را بگذارید مخبر باشند.

رئیس- آقا تأمل بفرمایید عده کافى نیست.(بعد از چند لحظه عده کافى شد) بفرمایید آقا.

اورنگ- و اما این که مردم را بگذاریم در اختیار خودشان، مختار باشند که بدهند یا ندهند، مع‌التأسف مردم در حال اختیار نمی‌دهند.(اردلان- صحیح است) عرض کنم به حضور شریف‌تان که شخصى گفت به حاجى کلباسى که نصف شب به خانه من دزد آمده، گفت چه موقع آمده؟ گفت دو ساعت بعد از نصف شب، گفت نمی‌شود، گفت چرا؟ گفت آن وقت وقت نماز شبش است، نماز شبش را نمی‌گذارد بیاید به خانه تو دزدى، گفت آقا غفلت کرده بود از خواندن نماز شب آمد دزدى حالا هم خلق‌الله غالباً غفلت می‌کنند، نمی‌دهند کار خیر را نمی‌شود به اختیار مردم واگذار کرد و اما آن هم که حضرت آقاى مهندس رضوى فرمودند که این مردم که کاغذ و پاکت از اینجا به آنجا زیاد می‌فرستند غالباً نظام وظیفه هستند من خیال می‌کنم که این طور نیست. اما چطور؟ مثلاً در حوزه تهران نظام وظیفه‌اى که می‌آید در حوزه تهران این مال خود حوزه ایالت تهران است اینها از شهرستانک و کن و سولقان و لار و این قبیل جاها می‌آیند و اینها را غالباً رعایا می‌آیند آنجا و سلامتى آنها را هم براى خانواده آنها می‌برند. سواد هم ندارند ولى فلان تجارتخانه روزى مبالغى کاغذ می‌فرستد به پستخانه، حاجت دارد، اینها درست است بنده این را نمی‌توانم تصدیق بکنم که الان یک پاکتى را ده شاهى تمبر بزنند.(اردلان- سفارشى را می‌گیرند از عادى نمی‌گیرند آقا) از عادى نمی‌گیرند؟ خیلى خوب ده شاهى براى پاکت سفارشى زیاد گزاف نیست ولى براى تلگراف، تلگراف را با یک چوب در این لایحه رانده‌اند براى خارجه و داخله، خوب یک ده کلمه تلگراف که یک کسى می‌کند براى همدان یا قزوین 10 تا ده شاهى این می‌شود پنج ریال آن وقت دو ریال گران است براى پنج هزار (وزیر پست و تلگراف- در تلگراف این طور نیست، تمام قبض ده شاهى است) عرض می‌کنم براى هر تلگراف دو ریال و ده شاهى، حالا براى خارجه به اعتقاد من گزاف نیست براى تلگرافات خارجه ولى براى تلگرافات داخله عقیده من این است که این گزاف است، زیاد است، براى داخله را یک ریال بگذارند براى تلگرافات خارجه را دو ریال و ده شاهى(صحیح است) یک طورى باید عمل کرد که هم مالى براى مملکت پیدا بشود که صرف امور خیریه بشود و هم بر مردم زیاد گزاف نباشد اما این که آقاى مهندس رضوى فرمودند هفت هشت فقره دیگر را، هیچ مانعى نیست به جهت این که واقعاً و حقیقتاً ما در مملکت حوایج زیاد داریم و براى آن حوایج مال هم نداریم یعنى صد و پنجاه هزار تومانى که در این لایحه هست که براى خاطر این مریض‌خانه مسلولین بدهند این کافى نیست و بعد از همه این مقدمات مسلول در همین تهران که نیست(برزین- در همه ایران هست) به فضل رب‌العالمین این علف در همه جا روییده شده است و هست در سایر دنیا هم همه جا هست، بیماری‌هاى دیگر، این نوبه‌اى که همه مردم را دچار کرده که یکى هم من هستم و بالاخره این است که براى خاطر این معانى مصارف لازم است مصارف هم پول می‌خواهد که باید از یک جا تهیه کنند همان بیاناتى هم که آقاى مهندس رضوى فرمودند براى آنها هم پیشنهاد بدهند به قول آقاى شریعت‌زاده پیشنهادهاى اصلاحى همان‌ها هم بشود هیچ اشکالى ندارد با این مقدار هم رفع حاجت ما نمی‌شود بنابراین من با اصل لایحه موافقم منتها یک قدرى باید اصلاح بشود آن هم پیشنهاد کرده‌ام راجع به تلگراف‌هاى خارجى و داخلى فرقى گذاشته بشود خیلى هم خوب است این مالیات را هم مردم می‌دهند چون انصافاً عمل آنها نسبت به ما خیلى عمل عالى است به جهت این که سایرین این قدر دقیق نیستند در خرج آنها یک قدرى دقیق‌ترند این حاصل عرایض بنده است.

رئیس- آقاى وزیر پست و تلگراف.

وزیر پست و تلگراف- این تقاضاى که از آقایان محترم شد در اطراف ده شاهى پاکت سفارشى اعتراضاتى شد. این ده شاهى امروز گرفته می‌شود براى مسلولین(مهندس رضوى- قانونى نیست) جزو تصویب‌نامه هم بوده و دولت تصویب‌نامه‌اى صادر کرده است و این را هم ما می‌گیریم و دولت می‌گیرد و می‌دهد به مسلولین

+++

می‌فرمایید قانونى نیست اگر آن را هم نگیریم این مؤسسات مسلولین ما بى‌عایدات هستند، ثانیاً این ‌اندازه مذاکره درباره لایحه چهارصد هزار تومانى براى شیر و خورشید سرخ ما محتاج به چند میلیون تومان است در سال از این راه سیصد، چهارصد هزار تومان می‌شود ولى در حقیقت ملت ایران می‌خواهد نشان بدهد که در این موقع می‌خواهد کمک بکند به شیر و خورشید سرخ، هر گونه پیشنهاد دیگرى هم که آقایان داشته باشند ما حاضریم که کمک بکنیم و لایحه دیگرى براى عایدات این مؤسسه جدید تقدیم بکنیم.

یمین اسفندیارى- مذاکرات کافى است.

رئیس- عده براى رأى کافى نیست.

کشاورز صدر- بنده پیشنهادى داده بودم‏.

(یکى از نمایندگان- عده کافى است)

رئیس- مذاکرات کافى است.

مکى- با کفایت مذاکرات مخالفم.

رئیس- دو نفر مخالف دو نفر موافق حرف زدند پیشنهاداتى رسید خیلى زیاد یک قسمتش مشابه است اینها قرائت می‌شود آقایان توجه بفرمایند.

کشاورز صدر- اول پیشنهاد از بنده شده بود.

(پیشنهادات به شرح زیر توسط آقاى فولادوند منشى قرائت گردید.)

تبصره زیر را به ماده واحده پیشنهاد می‌کنم. عواید حاصله از تصویب این قانون در هر یک از شهرستان‌ها و بخش‌هاى تابعه آن صرفاً به مصارف خیریه همان شهرستان به وسیله پزشک شیر و خورشید سرخ خواهد رسید. اقبال.

مسعود ثابتى- آقا اجازه بفرمایید توضیح بدهند.

رئیس- مشابه است، اجازه بدهید همه خوانده بشود. قرائت بفرمایید.

بنده پیشنهاد می‌کنم عواید هر شهرستان در شیر و خورشید همان شهرستان مصرف شود بهادرى بنده پیشنهاد می‌کنم که بعد از جمله مبارزه با بیمارى سل جمله ذیل اضافه شود: عایدات هر شهرستان در خود آن شهرستان باید مصرف شود. نورالدین امامى.

پیشنهاد می‌کنم درماده قید شود عواید هر شهرستان به مصرف شیرو خورشید همان شهرستان برسد. کفایى، دکتر راجى، غضنفرى.

پیشنهاد می‌کنم که عواید هر شهرى به مصرف مبارزه با بیماری‌هاى سل در همان شهرستان برسد. صدرزاده.

جناب آقاى رئیس محترم مجلس شوراى ملى

بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده پیشنهادى جناب آقاى وزیر پست و تلگراف اضافه شود: وجوه حاصله در هر محل مخصوص شیر و خورشید همان محل خواهد بود. کشاورز صدر.

پیشنهاد می‌کنم عایدى هر محل اختصاص به همان محل داده شود. نبوى.

رئیس- پیشنهادات دیگرى هم رسیده ولى اگر این پیشنهادها تصویب بشود آن وقت آنها از بین می‌رود.

ابوالحسن رضوى- بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم مذاکرات کافى نشد.

رئیس- ختم مذاکرات پیشنهاد شد کسى مخالف نبوده است.

مکى- بنده مخالف بودم.

رئیس- مجلس قبول کرد که مذاکرات کافى باشد.

مکى- بنده مخالف بودم آقا پیشنهاد هم دادم قربان.

رئیس- محتاج به رأى گرفتن نیست کسى مخالف نبود.

مکى- محتاج به رأى بوده است.

ملک مدنى- جناب آقاى رئیس که نظرى ندارند گفتند مذاکرات کافى است کسى حرف نزد.

رئیس- گفتید پیشنهاد دادید بسیار خوب قرائت می‌شود. بفرمایید آقاى اقبال.

اقبال- عرض کنم چنانچه خاطر آقایان محترم مستحضر است هفته‌اى به نام هفته شیر و خورشید سرخ در تحت توجهات اعلیحضرت همایونى شاهنشاهى شروع می‌شود بنده تصور می‌کنم که این اقدام و این پیشنهاد دولت براى این بوده است که خواسته است نیات خیرخواهانه و نوع پرورانه اعلیحضرت شاهنشاهى را تقویت کرده باشد در این هفته در تمام نمی‌دانم شاید در شهرستان‌هاى دیگر هم مثل تهران جشن‌هاى مفصل هم هست دولت هم می‌خواهد یک جواب خوب و یک ژست مساعدى به مردم نشان داده باشد بنابراین در اصل لایحه آقایان هیچ کدام مخالفتى ندارند که بنده استدعا بکنم فقط این مطلبش البته جالب توجه است که شیر و خورشید سرخ یک مؤسسه‌اى است متعلق به تمام کشور ایران(صحیح است) و آقایانی که اینجا تشریف دارند نمایندگان ملت هستند از شهرستان‌هاى مختلف بنابراین عواید این در هر شهرستانى باید به مصرف خود همان شهرستان برسد.(صحیح است).(اردلان- صحیح نیست) بنابراین تصور می‌کنید که در کاشمر که حوزه انتخابى بنده است یک مبلغ گرفته بشود و به حق برود در زاهدان حوزه انتخابى آقاى مهدى ارباب خرج بشود البته بعضى از شهرستان‌ها که تصور می‌رود عوایدش کم باشد نمایندگانش مخالفند مثلاً این مخالفتى که آقاى ارباب مهدى کردند بنده فورى حدس زدم و شاید تصور کردند که عواید این موضوع در زاهدان کم باشد باید از جاهاى دیگر در آنجا مصرف بشود در هر حال عقیده بنده این است طریق مصلحت و انصاف هم این است که عواید هر شهرستان توسط شیر و خورشید سرخ به مصرف همان شهرستان برسد.(صحیح است، صحیح است)

اردلان- صحیح نیست آقا بنده مخالفم.

دهقان- بنده مخالفم آقا.

رئیس- آقاى اردلان.

اردلان- عرض کنم که ما نباید به هیچ وجه تعصبى نشان بدهیم براى یک ولایتى از ولایات دیگر همه ماها ایرانى هستیم و تمام هم و کوشش خودمان براى سعادت این مملکت باید باشد من خودم وکیل یکى از ولایات این مملکت هستم ولى توضیحى عرض می‌کنم در این خصوص تا آقایانی که این پیشنهاد را فرمودند توجه بفرمایند ملاحظه می‌کنید امروز در شهر بیرجند یک زلزله‌اى شده شما با دویست تومان عایدات ده شاهى پست و تلگراف آنجا می‌خواهید تأمین بکنید یا تمام عایدات؟ یک عوایدى امروز آقاى وزیر پست و تلگراف پیشنهاد فرمودند ما این عواید را می‌گیریم در مرکز جمع می‌کنیم بعد هر یک از نقاط مملکت ضرورت ایجاب کرد به مصرف آنجا می‌رسانیم و فقط یک نگرانى براى ما باقى می‌ماند و آن این است که آقایان صحبت می‌فرمودند که ممکن است ما این پول را بگیریم و تمامش صرف هزینه ادارى بشود در مرکز و به ولایات نرسد.(یکى از نمایندگان: همین طور است) امروزه اگر ما فرض بفرمایید از هر کاغذ سفارشى ده شاهى از حوزه کردستان بگیریم ما چطور می‌توانیم یک مریض‌خانه براى مسلولین با این پول احداث بکنیم محال است ولى اگر مریضخانه شاه آباد را با این پول وسعت بدهیم ممکن است منهم که یک نفر وکیل هستم دو تا مسلول از کردستان بیاورم آنجا بخوابانم البته عقاید اینجا مختلف است.(صحیح است) و من نظر خودم را عرض می‌کنم(همهمه نمایندگان) بنده عقیده‌ام این است که هر چقدر ما وصول می‌کنیم بدهیم به مرکز شیر و خورشید سرخ و هر یک از نقاط ایران اگر یک وجهى لازمش شد از این مبلغ حواله بدهیم و الا تقسیم کردن آن که هر شهرستانى سهم خودش را ببرد به هیچ وجه فایده‌اى ندارد این عقیده من است.(صحیح است) فقط چیزی که هست فقط بنده تقاضایم این است که آقایان موافقت بفرمایند که ده درصد عواید حاصله از این قانون فقط ممکن است صرف هزینه ادارى بشود.(عباس مسعودى: هزینه ادارى ندارد آقا) بنده این پیشنهاد خودم را می‌دهم اگر آقاى وزیر پست و تلگراف پا شوند بفرمایند که ما تعهد می‌کنیم از این پولى که می‌گیریم فرض و مبل و میز تهیه نکنیم من حرفى ندارم و الا بنده عقیده‌ام این است که از این عایدات که ما به دست می‌آوریم حداکثرش ده درصد صرف امور دفترى بکنیم و باقیش به مصرف دوا و طبیب و اینها برسد.(وزیر پست و تلگراف- وصول می‌کند خرجش را هم شیر و خورشید سرخ می‌کند) ولى این که آقایان پیشنهاد کردند که عایدات هر شهرستانى صرف همان شهرستان بشود به نظر بنده صلاح نیست.

رئیس- توجه بفرمایید یک پیشنهاد دیگرى رسیده است که اگر این پیشنهاد را رأى دادید آن پیشنهاد که گمان می‌کنم پیشنهاد بهترى هم باشد از بین می‌رود. پیشنهادى است که آقاى دکتر معظمى کرده‌اند که شاید نظر آقایان نمایندگان را جلب بکند و موافقت بکنند قرائت می‌شود متوجه باشید که در موقع رأى توجه داشته باشید.

یکى از نمایندگان- سرى پیشنهادات باید رأى گرفته بشود.

رئیس- مانعى ندارد رأى گرفته می‌شود.

امامى- این برخلاف مقررات است هر کس پیشنهادى داده باید توضیح بدهد بعد رأى بگیرید

(پیشنهاد آقاى دکتر معظمى به شرح ذیل قرائت گردید:)

پیشنهاد می‌کنم ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود.

+++

وزارت پست و تلگراف و تلفن مجاز است به منظور کمک به امور خیریه مبلغ پنجاه دینار از هر مراسله سفارشى و بیمه اعم از داخله و خارجه و مبلغ دو ریال از هر امانت پستى اعم از داخله و خارجه و مبلغ 3 ریال از هر تلگراف خارجه و 25 ریال از تلگرافات خارجه و 25 ر 2 ریال از تلگرافات تجارتى و یک ریال از تلگرافات عمومى به وسیله الصاق تمبر شیر و خورشید از فرستندگان دریافت نماید.

پست درصد این عایدات را بنگاه شیر و خورشید سرخ به بنگاه‌هاى خیریه که به ثبت رسیده باشند اختصاص خواهد داد و بقیه آن به تناسب عایدى هر شهرى به آن شهر اختصاص داده خواهد شد.

دکتر معظمى- اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم.

رئیس- آقاى دکتر معظمى.

دکتر معظمى- عرض کنم که این پیشنهادى که بنده کردم قبلاً می‌خواستم تذکرى به آقایان عرض بکنم که این بنگاه شیر و خورشید یکى از بنگاه‌هاى مهمى است که واقعاً در این چند وقت خدمات زیادى به این مملکت کرده است و یکى از قدیم‌ترین بنگاه‌هاى خیریه این مملکت است که همیشه اشخاصى که در آنجا خدماتى کرده‌اند بایستى مورد توجه آقایان باشند به این جهت است که اگر پولى تصویب بشود و در اختیار آنها باشد آقایان مطمئن باشند که به مصرف واقعى خودش خواهد رسید. ...

(یمین اسنفدیارى- هیئت مدیره‌اش هم حقوق نمی‌گیرند) به هیئت مدیره هم حقوق نمی‌دهند پیشنهادى که بنده کردم جمع بین نظر آقایان بوده است در اینجا آن ماده واحده آمده است اختصاص داده است یک قسمتى به بنگاه حمایت مسلولین که بنده موافق هستم و یک قسمت به بنگاه نیکوکارى ولى بنگاه‌هاى خیریه دیگرى هم هستند در این شهر که احتیاج به کمک خواهند داشت مثل بنگاه حمایت مادران که آن هم خدمات زیادى می‌کند ولى از طرفى هم نظر آقایان نمایندگان محترم این است که پولى که گرفته می‌شود به شهرستان‌ها هم اختصاص داده شود از این جهت جمع بین نظر آقایان را بنده پیشنهاد کردم که بیست درصد از این عایدات را به اختیار بنگاه خیریه شیر و خورشید بگذاریم که او به بنگاه‌هاى خیریه‌اى که به ثبت رسیده است بدهد چرا؟ براى این که بعضى از بنگاه‌هاى خیریه هستند که هنوز به ثبت نرسیده‌اند آنهایی که به ثبت رسیده باشند بنگاه شیر و خورشید در واقع بتواند به آنها کمک بکند و از طرفى هم بقیه‌اش که صدى هشتاد است هر چه که باقیماند هر شهرى که لازم دارد به تناسب عایدیش به آن شهر تخصیص داده شود. یکى هم تلگرافات عمومى را که آقاى مهندس رضوى اینجا توضیح دادند که بایستى کمتر بپردازند دو ریال تلگرافات عمومى را به یک ریال پیشنهاد کردم و تلگرافات بازرگانى را که اکثراً آنها مخابره می‌شود آنها را به دو ریال و پنجاه دینار به همان نرخى که خود وزارت پست و تلگراف پیشنهاد کرده تعیین گردد یک قسمت هم تلگرافات خارجى است تلگرافات خارجى را بنده ده شاهى اضافه کردم از این جهت است که این پیشنهاد را کردم.

رئیس- براى رأى گرفتن پیشنهاد اول عده کافى نیست آقاى مکى صحبت بکنند تا عده کافى بشود.

آشتیانى‌زاده- با کدام پیشنهاد مخالفید؟ با اولى یا دومى؟

مکى- بنده هم با اولى مخالف بودم و هم با دومى اجازه بدهید عرایض خودم را عرض کنم. بنده با کفایت مذاکرات مخالف بودم وقتى که جناب آقاى وزیر پست و تلگراف توى اطاق تنفس با یکى یکى آقایان صحبت کردند با بنده هم صحبت کردند بنده به ایشان عرض کردم که اجازه بدهید که به قید یک فوریت باید به مجلس(معتمد دماوندى-اصلاً این یک، یک فوریتى است) بنده می‌خواهم از اول این موضوع را عرض کنم که آقایان بدانند نظر بنده چه بوده است بنده عرض کردم که با یک فوریت مجلس موافقت بکند و برود به کمیسیون وقتی که رفت به کمیسیون اولاً لایحه چاپ می‌شود وقتی که چاپ شد دست فرد فرد آقایان می‌رسد و فرصت کافى دارند بنده یک لایحه‌اى که خواندند یک دفعه هم بیشتر به گوش بنده نرسیده نمی‌دانم مواد این لایحه چیست جزءهاش چیست(نمایندگان: عده کافى نیست) وقتى لایحه چاپ بشود و دست نمایندگان برسد وقت کافى دارند براى این که روی هم رفته و به طور کلى هم در کلیات آن لایحه آقایان محترم مطالعه بفرمایند.(کشاورز صدر- اجازه بفرمایید بنده عرضى دارم) چرا نمی‌گذارید بنده عرایضم را بکنم شما اگر جوابى دارید بیایید اینجا صحبت بفرمایید، این کار را نکردند و با عجله این لایحه را آوردند اینجا و با قید دو فوریت البته چون یک موضوع خیریه بود و همه آقایان حسن نیت دارند که به مؤسسات خیریه کمک شود و مؤسسات خیریه به صورت آبرومندى در بیاید رأى دادند ولى وقتى که رأى دادند قضیه همان شعرى است که توى قافیه‌اش مانده‌اند پیشنهادات زیادى شده بنده حساب کردم دیدم یک میلیون و دویست هزار تومان از این راه جمع آورى می‌شود پول این تمبرها و عوارض تلگراف خواهد شد یک دسته از آقایان الان می‌گویند در هر شهرستانى به مصرف خودش برسد.(اردلان- نخیر آقاى صحیح نست) اجازه بفرمایید بنده دارم عقاید آقایان را عرض می‌کنم بعد هم عقیده خودم را عرض می‌کنم یک دسته از آقایان می‌گویند که صدى بیست صرف شیر و خورشید سرخ بشود صدى هشتادش هم صرف امور مسلولین بشود بنده می‌خواهم سؤال بکنم از آقایان محترم که در دوره فترت در حدود دویست میلیون تومان بر مخارج مملکت افزوده شده بنگاه حمایت مسلولین و این آسایشگاه شاه آباد و سایر آسایشگاه‌ها که در آن مسلول می‌خوابانند اینها بیش از هر بنگاه و هر امرى در این مملکت بایستى مورد توجه قرار بگیرد براى این که سل یک مرضى است مسرى و اگر توجهى به آن نکنند تمام کشور را آلوده می‌کند.(صحیح است) چه اشکالى داشت این همه مالیات که در این مملکت وضع کردند، این همه مخارج زیادى که در این مملکت خرج شده هى اکیپ، اکیپ فرستادند به اروپا براى مطالعه، نمی‌دانم براى تحصیل فرستادند این پول‌ها مصارف بیهوده شده و رفته در اروپا خرج می‌شود چه اشکالى داشت که دولت در سال 4 میلیون 3 میلیون دو میلیون تومانش را می‌گفت آقا اختصاص دادیم به بنگاه مسلولین که فقط صرف مسلولین بشود تا جلوگیرى از سرایت این مرض به تمام کشور شود. سل یک مرضى است که فوق‌العاده مسرى و سرایتش از تمام امراض بیشتر است.

رئیس- آقا تأمل بفرمایید عده کافى نیست.(پس از چند لحظه عده کافى شد)، بفرمایید صحبت کنید.

مکى- به هر حال بنده خواستم استدعا کنم از جناب آقاى وزیر پست و تلگراف با این که دو فوریت این تصویب شده خودشان تقاضا بکنند.(کشاورز صدر: مناسبت ندارد برخلاف نظامنامه است) برود به کمیسیون آنجا جمع بین نظر آقاى وزیر پست و تلگراف با سایر آقایان بشود بنده تصور می‌کنم اگر این کار را بکنند بهتر است یک طرحى که مورد قبول همه آقایان باشد به مجلس بیاید و مجلس هم در روى آن قضاوت می‌کند.

رئیس- چون عده براى رأى کافى نیست من تصور می‌کنم مذاکرات دیگر فایده‌اى ندارد تنفس بدهیم بماند براى جلسه بعد جلسه آینده روز پنجشنبه(مجلس یک ساعت بعد از ظهر به عنوان تنفس ختم شد.)

اخبار مجلس

کمیسیون بودجه روز سه‌شنبه شش بعدازظهر تشکیل گردیده با حضور آقای دکتر صدیق وزیر فرهنگ و تحت ریاست آقای میر سید علی بهبهانی لایحه شماره 11851 دولت راجع به اعتبار شصت و پنج میلیون ریال علاوه بر بودجه وزارت فرهنگ برای اجرای قانون تربیت معلم و تعلیمات عمومی و سایر هزینه‌ها مطرح و با توضیحاتی که آقای وزیر فرهنگ گزارش آن به مجلس داده شود سپس لایحه مربوط به تأسیس وزارت کار با حضور آقای دکتر سجادی وزیر پیشه و هنر و بازرگانی مطرح پس از مذاکراتی  چون پیشنهادات زیادی رسیده بود رأی به ماده واحده به جلسه بعد موکول و ساعت 9 و ربع جلسه ختم شد. غائبین بی اجازه: آقایان شهاب خسروانی -صاحب جمع – امیرتیمور

غائبین با اجازه آقایان: صادقی- افخمی- دکتر شفق- آصف

کمیسیون نظارت و استخراج آراء کمیسیون‌های پارلمانی روز سه‌شنبه ساعت چهار و نیم بعد از ظهر شروع به استخراج آراء نموده و تا ساعت 9 کلیه آرا یازده کمیسیون را استخراج و راپرت آن را برای قرائت در مجلس حاضر نمودند

+++

تصویب‌نامه‌ها

شماره 14306                                                                                                      29- 7- 26

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه 27 مهر ماه 1326 طبق پیشنهاد شماره 58437- 26509 وزارت کشور تصویب نمودند از تاریخ صدور این تصویب‌نامه عوارض زیر:

1 - تیر چوب    هر سیصد کیلو          25 ریال از صادر کننده.

2 – کشمش   "             "             60    "       "

3 – کتیرا        "             "            150    "       "        

4 - تخم مرغ      هر صندوق             20       "      "

5 - پوست گوسفند هر عدد           50 دینار

6 - گاو                    "                1 ریال      "    "

به نفع شهردارى ابهر اخذ شود.

تصویب‌نامه در دفتر تخست وزیر است.

م 4352                          از طرف نخست وزیر

شماره 15676     29/ 7/ 26

وزارت اقتصادملى‏

هیئت وزیران در جلسه 27 مهر ماه 26 بنا به پیشنهاد شماره 6058- 16963- 21 /7/26 وزارت اقتصاد ملى تصویب نمودند که قانون اوزان و مقیاس‌ها در شهرستان شاه آباد به موقع اجرا گذارده شده و متخلفین از قانون مذکور طبق مفاد ماده 8 نظامنامه اجراى قانون نام‌برده تعقیب شوند. تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4350                                                                      از طرف نخست وزیر.

شماره 15360                                                                 25 /7/ 26

وزارت جنگ‏

هیئت وزیران در جلسه 22 مهر ماه 26 بر حسب پیشنهاد شماره 58129- 6318 وزارت جنگ و بر طبق کمیسیون بازنشستگى منعقده در ژاندارمرى کل کشور تصویب نمودند که وظیفه وراث ژاندارم اکبر فرزند اسمعیل که در تاریخ 24/ 8/ 324 در راه انجام وظیفه مقتول گردیده از تاریخ 25/ 8/ 24 به شرح زیر:

1 - گللر مطلبى مطلق 21 ساله عیال مقتول 200 ریال.

2 - بخشعلى پرویش 4 ساله پسر مقتول 200 ریال.

3 - نورس پرویش 3 ساله پسر مقتول 200 ریال.

از صندوق بازنشستگى ارتش پرداخت و مراتب در فرمان عمومى ارتش درج شود.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4132                                 از طرف نخست وزیر.

شماره 16062                           30 / 7 / 26

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه 27 مهر ماه 26 بنابر پیشنهاد شماره 287- 8710 وزارت پست و تلگراف و تلفن تصویب نمودند که وزارت نامبرده مجاز است براى تأمین احتیاجات فنى و مخابراتى و تأسیسات شبکه‌هاى بی‌سیمى و کاریر علاوه از فارغ‌التحصیل‌هاى آموزشگاه‌هاى اختصاصى خود(تهران و شهرستان) یک صد و بیست نفر از فارغ‌التحصیل‌هاى هنرستان صنعتى با پایه دو استخدام نماید.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4404                          از طرف نخست وزیر.

شماره 9398/ 20757              19 /7 / 26

آقاى اسمعیل قرانى سردفتر ازدواج و طلاق دهستان وادیان خوى‏

به موجب این ابلاغ محل رسمیت دفاتر شما به شهر خوى تبدیل می‌شود. وزیر دادگسترى‏

شماره 9515/20787                 19/7/26

آقاى سید عبدالعظیم سیاه پوش سردفتر ازدواج و طلاق شهر مشهد.

نظر به این که بر اثر گزارش واصله تحت تعقیب دادگاه انتظامى سردفتران واقع شده‌اید وزارت دادگسترى طبق ماده 39 قانون دفتر اسناد رسمى تا خاتمه رسیدگى به تخلف شما دادگاه نامبرده شما را از تصدى دفتر ازدواج معلق می‌نماید.

 وزیردادگسترى‏

شماره 9768 /20781 - 19/ 7/ 26

آقاى سید جواد طوسى‏

به موجب این حکم به سمت سردفترى اسناد رسمى درجه سوم کاشمر منصوب می‌شوید طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید. وزیردادگسترى‏

شماره 9539/20795- 19- 7- 26

آقاى محمود صفوى سردفتر اسناد رسمى شماره 3 سیدان فارس‏

به موجب این ابلاغ استعفاى شما از تصدى دفتر اسناد رسمى پذیرفته می‌شود.

  وزیردادگسترى‏

شماره 6031/ 20785- 19- 7- 26

آقاى موسى قطب‌زاده‏

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در آج بیشه گیلان براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد.

وزیردادگسترى

+++

بقیه جلسه 27

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه هفتم آبان ماه 1326

 

فهرست مطالب:

1 - بقیه مذاکرات راجع به لایحه پیشنهادی وزارت پست و تلگراف

2 - قرائت نتیجه انتخابات کمیسیون‌ها

3 - سؤال آقای رضوی از آقای وزیر کشاورزی و پاسخ ایشان

4  اقتراع دوازده نفر برای شرفیابی حضور اعلیحضرت

5 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس سه ربع ساعت پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت به عنوان بعد از تنفس تشکیل گردید.

1 - بقیه مذاکرات راجع به لایحه پیشنهادى وزارت پست و تلگراف

رئیس- چون جلسه پیش به عنوان تنفس تعطیل شده و به پیشنهاد آقاى دهقان مذاکره کافى شد بایستى رأى گرفته شود.

اردلان- اجازه بفرمایید یک توضیحى عرض شود چون فراموش شده که چیست.

رئیس- آقاى اقبال شما هم پیشنهاد خودتان را استرداد می‌فرمایید؟ پیشنهاد آقاى اقبال قرائت می‌شود:

(پیشنهاد آقاى اقبال به شرح زیر به وسیله آقاى فولادوند(منشى) قرائت گردید)

تبصره زیر را به ماده واحده پیشنهاد می‌کنم- اقبال.

تبصره: عواید حاصله از تصویب این قانون در هر یک از شهرستان‌ها و بخش‌هاى تابعه آن صرفاً به مصارف هزینه شهرستان به وسیله مؤسسات شیر و خورشید سرخ برسد.

رئیس- آقاى اقبال.

اقبال- عرض کنم البته نظر آقایان این است که وجوهی که از این بابت به موجب این قانون گرفته می‌شود به مصرف تمام مملکت برسد به همین جهت بنده این پیشنهاد را دادم بعداً با آقاى وزیر پست و تلگراف و آقایان مذاکره کردیم دیدیم بهتر این است که این وجوه تماماً (صحیح است) و شیر و خورشید سرخ با تمام وسایلى که دارد مجهز باشد که همه نوع کمکى به ولایات بکند بنابراین بنده پیشنهاد خودم را پس می‌گیرم.

نورالدین امامى- بنده پس نمی‌گیرم آقا.

رئیس- پیشنهاد دیگرى رسیده است که قرائت می‌شود.

(پیشنهاد زیر به وسیله آقاى فولادوند قرائت گردید)

جناب آقاى رئیس محترم مجلس شوراى ملى بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده پیشنهادى جناب آقاى وزیر پست و تلگراف اضافه شود- کشاورز صدر.

تبصره: وجوه حاصله در هر محل مخصوص شیر و خورشید همان محل خواهد بود.

اردلان- بنده مخالفم.

کشاورز صدر- اجازه می‌فرمایید توضیح عرض کنم؟

رئیس- بفرمایید.

کشاورز صدر- بنده پیشنهادى که کردم با مطالعه و دقت بود ولى در آن جلسه که آقایان نشستند و استدلال‌هایى کردند که آقاى اقبال قانع شدند که پیشنهادشان را پس بگیرند بنده شرکت نداشتم و الا شاید من هم قانع می‌شدم حالا هم حضور آقایان عرض خواهم کرد و معتقدم آقایان قانع خواهند شد که به همین ترتیب که پیشنهاد شده جناب آقاى وزیر پست و تلگراف بپذیرند که آقایان استدلال می‌کنند به این که می‌بایستى تمرکز داشته باشد در مرکز این است که می‌فرمایند وجوهى که در ولایات گرفته می‌شود به حد کافى و به مقدار کافى نیست مثلاً در یک شهرستان ممکن است که 35 تومان

+++

40 تومان، 50 تومان، 100 تومان یا 200 تومان باشد که با آن پول نشود همکارى کرد اشتباه در اینجا است بنده معتقدم که اولین قانونى که آمده است به مجلس و با توضیحاتى که آقایان دادند من ناچارم از این که عرض کنم می‌بایستى ولایات را مورد توجه قرار داد و نسبت به آنها توجه کرد و در تمام مسائل ما از اول پیدایش مشروطیت در ایران همیشه می‌دیدیم هر قانونى گذشته براى مرکز بوده است اینجا کاخ‌ها سر به فلک کشیده و حال آن که اگر تشریف ببرید در ولایات و ببینید که مردم توى چه آلونک‌هایى زندگى می‌کنند متأثر خواهید شد.(صحیح است)(اردلان- این طور نیست آقا) آقاى اردلان نوبت شما هم می‌رسد اجازه بفرمایید بنده عرایضم را بکنم این است که اگر انصاف به خرج بدهیم و توجه بکنیم مى‌بینیم که بین تهران و ولایات خیلى فاصله زیادى است در تهران عماراتى هست که مثل بهترین عمارات امریکا و آسمان خراش امریکا می‌باشد.(مسعود ثابتى- ابداً، نه آقا، کى همچنین است کجا آقا؟)(زنگ رئیس) اجازه بفرمایید بنده می‌برم نشان‌تان می‌دهم و در ولایات مردم از گرسنگى دارند می‌میرند خودشان و گاوشان و گوسفندشان در یک مسکن زندگى می‌کنند(صحیح است) بنابراین می‌بایستى از قدم اول آقایان وکلاى ولایات مخصوصاً متوقعم از عموم آقایان نمایندگان تهران که آنها هم یک قدرى گذشت به خرج بدهند آقاى مسعودى هم در آن جلسه حقاً و انصافاً همین مطلب را تأیید کردند و توضیح دادند که باید به ولایات رسیدگى بشود.(لیقوانى- صددرصد صحیح است) حالا که صحیح است بنده یک توضیحى می‌دهم که جلب نظر آقایان بشود اشکال دیگر آقایان این است که این وجوهى که گرفته می‌شود در ولایات به حد کافى نیست یک اشتباهى در اینجا هست و آن این است که شیر و خورشید مرکزش در تهران است خود این شیر و خورشید در ولایات یک شعباتى تشکیل داده است که از رؤساى ادارات، فرماندار، اشخاصى که در محل صالح و خیرخواه هستند یک انجمن فرعى و یک شعباتى که تحت نظر مرکز است تشکیل دادند اینها یک اعاناتى از مردم محل، از خارج می‌گیرند و همیشه در اختیار شیر و خورشید مرکزى است اینجا قابل توجه است تصور می‌کنم قانع بشوند. جناب آقاى وزیر پست و تلگراف هم همین طور این است که اگر ما در ولایات دو هزار تومان اعتبار داشته باشیم یا ده تومان اعتبار داشته باشیم در شیر و خورشید سرخ اراک، فرض کنید یک حادثه‌اى اتفاق بیفتد براى یکى از دول همجوار ما یا براى یکى از ولایات و شهرستان‌هاى ایران شیر و خورشید مرکز همیشه می‌بایستى موجودى شعبات خودش را بداند مثلاً کرمانشاه، کرمان، خراسان، بیرجند، خرم آباد، موجودى شعبه شیر و خورشیدش چقدر است تلگراف بکند که آقا از این موجودى خودتان که دو هزار تومان است اقتضا دارد هزار تومان به ما بدهید براى زلزله‌اى که خداى نخواسته در یکى از ممالک اتفاق افتاده و ما می‌بایستى کمک به آنها بدهیم آیا شیر و خورشید محل موافقت نمی‌کند؟ این یک نکته‌ای است که مشتبه شده اینجا ما اگر از 400 هزار تومانى که آقاى وزیر پست و تلگراف می‌فرمایند از مردم در تمام ولایات به نسبت خودش جمع کرده‌ایم اگر از مرکز شیر و خورشید خواستند یک کمکى بگیرند قبول نمی‌کند ولى به عکس اگر ما بیاییم و این را تمرکز بدهیم در اینجا، در عمل ما برخوردیم همیشه آن آقاى مدیر دفتر یا ماشین‌نویس می‌آید و می‌گوید که من این قدر اضافه حقوق می‌خواهم و بالاخره ناچار می‌گیرد یا می‌گویند اتومبیل ضرورت دارد براى این که ما برویم سرکشى بکنیم به بیمارستان مسلولین تماشا کنیم و بیاییم. این پول را که به مرکز بدهیم به این مصارف می‌رسد ولى اگر در ولایات باشد و صد تومان و هزار تومان از ولایات استمداد بکنیم کمتر به این مصرف می‌رسد و فقط در آن موارد خاصه که احتیاج پیدا می‌شود از ولایات می‌خواهند شیر و خورشید محل هم می‌گوید این قدر اعتبار دارم و با منت‏ می‌دهم و تأمین نظر شیر و خورشید مرکز هم شده است و این که استدلال می‌کنند که تمام این وجوه درتهران باشد و در دست شیر و خورشید مرکزى نمی‌دانم چه فرق دارد با این که هر کسى در حوزه خودش جمع بکند و در شیر و خورشید سرخ آنجا باشد این که آقاى وزیر پست و تلگراف فرمودند که در نقاط مختلف شعبه شیر و خورشید ندارد خیر بنده اطلاع دارم که حتى در مراکز بخش‌ها شعبات شیر و خورشید تشکیل شده و اگر در یک نقطه نباشد ایراد بر شیر و خورشید مرکزى است می‌بایستى در قصبات هم شعبه شیر و خورشید تشکیل بشود و باید تشکیل بدهند. الان تشکیل بدهند همین را وسیله تشکیل قرار بدهند. این که مایه نمی‌خواهد بودجه نمی‌خواهد پول نمی‌خواهد می‌نویسند آنجا که خداى محل و مأمور وزارت پست و تلگراف را که تشیکل بدهند بنده از کسانى بودم که موافق با این لایحه بودم و دفاع از فوریتش هم کردم ولى معتقدم با این که اگر آقایان بخواهند این موضوع را اختصاص بدهند به مرکز بنده از کسانى خواهم بود که مخالف خواهم بود و رأى مخالف هم خواهم داد و آقایان هم همه این تقاضا را دارند این لجاج را کنار بگذارید و آقایان نظرشان تأمین می‌شود با این ترتیبى که بنده عرض کردم به این که هر وقت می‌خواهند هر کارى بکنند از ولایات این بودجه را بخواهند آنها هم اطاعت می‌کنند و با کمال میل می‌دهند و بنابراین لجاج نکنید.

رئیس- آقاى وزیر پست و تلگراف.

وزیر پست و تلگراف- بنده متأسفم که نماینده محترم همان طور که فرمودند در مذاکراتى که در آن جلسه شده بود شرکت نداشته شاید توضیحات بنده در خارج آقا را قانع می‌کرد همان طوری که فرمودند همه آقایان، دولت هم مثل آقایان وکلاى محترم سعى خواهد داشت به این که نسبت به ولایات از این به بعد یک توجه خیلى بیشترى بکند ولى این قسمت را علت این که پیشنهاد شد که تمام وجوه حاصله به شیر و خورشید مرکز داده شود و از این نقطه‌نظر بود که یک قسمتش را خود حضرتعالى تذکر دادید در حدود 400، 500 هزار تومان کل این عایدات بیشتر نخواهد بود که صد و پنجاه هزار تومانش را براى مسلولین اختصاص داده‌ایم. صدى پنجاه کل این عایدات را مرکز می‌پردازد یعنى عایدات پست و تلگراف صدى پنجاه را مرکز می‌پردازد صدى پنجاه‌اش را ولایات با هفتاد، هشتاد هزار تومان اختصاص دادن این مبلغ به 10 استان که هر استانى هزار تومان سهمش می‌شود در همان استان براى خرجش دچار اشکال می‌شود فرض بفرمایید که براى فارس 8000 تومان معین شده تازه فسایى می‌گوید که من در شهرستان فسا این مبلغ را داده‌ام و هیچ دلیلى ندارد که این پول را ببرند در شیراز یا در بوشهر خرج بکنند علاوه بر این که اگر فردا اتفاقى افتاد و از مرکز بنا شد که پولى به ایالات فرستاده شود براى ولایات تازه تهرانى حق دارد بگوید آقا طبق قانون عایدات هر شهرستان مال آن شهرستان است و چرا براى شهرستان دیگر خرج می‌شود این براى کلیات بود که بنده توضیح دادم و بنده حالا می‌خواستم از موقع استفاده بکنم و یک قدرى در اطراف شیر و خورشید سرخ بگویم شیر و خورشید سرخ با بهدارى فرق دارد شیر و خورشید سرخ یک مؤسسه تعاونى است در حقیقت بین‌المللى است بایستى در صندوق شیر و خورشید سرخ بیشتر یک وجوهى موجود باشد که اگر در داخله کشور خودش یک اتفاقى افتاد فوراً بتواند برود آنجا رفع احتیاج مردم را بکند علاوه بر این اگر در سایر کشورها اتفاقى بیفتد باید مساعدت بشود این فرمایش را فرمودید که اگر این پول در ولایات باشد شیر و خورشید مرکز می‌تواند تقاضا کند که هزار تومان بفرستید به مرکز، این را معکوس بفرمایید این را بگذارید در صندوق شیر و خورشید سرخ هر وقت ولایات همان طور که فرمودید شعبات شیر و خورشید سرخ در تمام ولایات هست آنها که تقاضا بکنند شیر و خورشید مجبور است که به آنها کمک بکند نه این که آنها کمک به مرکز بکنند این اگر اشکالى بود آقا مطمئن باشید در خود لایحه بنده سعى کردم که رفع بکنم پیشنهادهاى دیگرى آقایان داده بودند که بنده براى این که محتاج به توضیح مجدد نشوم عرض می‌کنم که بعضى از آقایان پیشنهاد داده بودند که از تلگراف‌ها، از تلگرافات خارجه یک چیزى اضافه گرفته شود این مطابق قانون بین‌المللى است که ما نمی‌توانیم از وجوه تلگرافاتى که براى خارجه هست بیش از تلگرافات داخله بگیریم پیشنهاداتى هم آقایان فرمودند که از این وجوه به مؤسسات خیریه مختلفه تقسیم بشود این هم عملى نمی‌شود براى این که این وجه به قدرى کوچک است که اگر بخواهیم تقسیمش بکنیم به هیچ یک از این مؤسسات مبلغى نمی‌رسد علاوه بر این، این مبلغ براى این است که در صندوق شیر و خورشید موجود باشد براى کمک آنى که هر واقعه‌اى در یک قسمت از مملکت پیش بیاید وجه داشته باشد و اما بیشتر منظور ما تهیه سرمایه ایست براى صندوق شیر و خورشید سرخ و الا سایر مؤسسات خیریه ما همه محتاج کمک هستند هر کدام به نوبه خودشان و همه ما باید در خارج راه‌هایى پیدا بکنیم که به این مؤسسات کمک بشود.

فرامرزى- بنده اخطار قانونى دارم.

رئیس- پیشنهادى رسیده است براى ارجاع به کمیسیون که باید قرائت شود.(صحیح است)

فرامرزى- بنده اخطار قانونى دارم مطابق قانون اساسى.

رئیس- بفرمایید.

+++

فرامرزى- عرض کنم که از دیروز این قانونى که می‌گویند اجرا شده و این پول را می‌گیرند و این خلاف قانون است.(صحیح است) اگر می‌توانستند بگیرند چرا لایحه به مجلس آوردند؟

اگر نمی‌توانستند بدون رأى مجلس بگیرند، چرا پیش از این که لایحه تصویب بشود شروع کرده‌اند به گرفتن؟ خود جناب آقاى وزیر پست و تلگراف هم پشت این تریبون فرمودند که از دو ماه به این طرف ما داریم می‌گیریم این پول را و این خلاف قانون است.

رئیس- آقاى وزیر پست و تلگراف.

وزیر پست و تلگراف- تصور می‌کنم که براى آقاى فرامرزى اشتباهى رخ داده باشد ما از دیروز یا از دو ماه پیش هیچ پولى نمی‌گیریم ما پولى که براى مسلولین میگیریم آنچه که گرفته شده از دو سال پیش است که به موجب یک تصویب‌نامه‌اى گرفته شده ولى باید به آقایان عرض بکنم که آنچه که در غیاب مجلس گرفته شده به موجب تصویب‌نامه بوده حالا اگر می‌فرمایید نگیریم، نمی‌گیریم و اگر هم بنده حالا آمده‌ام اینجا براى این است که آن چیزى را که در نبودن مجلس ما حق داشتیم می‌گرفتیم(دکتر معظمى- حق نداشتید) حالا قانونى بکنیم.

رئیس- پیشنهاد آقاى عباس اسکندرى قرائت می‌شود:

(به شرح زیر بوسیله آقاى فولادوند(منشى) قرائت گردید.)

مقام ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم که لایحه شیر و خورشید سرخ به کمیسیون ارجاع گردد. اسکندرى.

نورالدین امامى- آقا پیشنهادات ما را نخواندید.

رئیس- ارجاع به کمیسیون مقدم است. آقاى عباس اسکندرى.

عباس اسکندرى- موضوع لایحه‌ای که اینجا مطرح است به نظر بنده به قدرى آسان و مفید به نظر آمد که با این که بنده مخالف دولت هستم و به لوایح دولت هم رأى نمی‌دهم معذلک کلاً بنده مخالفت نکردم و متأسفم که آقایان اکثریت مجلس شورای ملى که پشتیبان دولت هم هستند این لایحه را قبلاً مطالعه نکرده بودند یا دولت به آنها مراجعه نداده بود که از آنها هم اظهارنظر مخالف شد بنده خیال می‌کنم که موردى ندارد زیاد راجع به یک لایحه‌ای که مربوط به امور مملکت است و خیریه مملکت و بنیان نیکوکارى بر او گذاشته می‌شود در مجلس زیاد روى این لایحه به عنوان موافق و مخالف صحبت بشود.(صحیح است) اگر هم واقعاً توافق نظرى نیست بهتر این است که این لایحه برود به کمیسیون(صحیح است) و جناب آقاى وزیر پست و تلگراف هم موافقت بکنند که این لایحه برود به کمیسیون و اگر اختلافى هست اختلافش رفع بشود.(صحیح است) بنده نگاه می‌کنم می‌بینم که نیکوکارانى در خارج دامن همت را به کمر زده‌اند و در راه مختلف و به منظور واحد دارند یک خدمات اجتماعى را صورت می‌دهند و متأسفانه کسانى که کمک می‌کنند به این نیکوکاران بنده خیال می‌کنم که به جاى نظر نیکوکارى و خیریه یک نظرهاى دیگر هم به کار می‌برند بهتر این است که در این کارهاى خیریه فقط نظر خیریه به کار برده شود و از این نظر یک اختلافاتى بنده می‌بینم حاصل می‌شود و دسته‌ها در مقابل دسته‌ها صف آرایى می‌کنند بهتر است که این برود به کمیسیون و در کمیسیون این قضیه حل شود و وقتى که می‌آید به مجلس در روى یک موضوعى که مربوط به شیر و خورشید سرخ است این قدر صحبت نشود این که اینجا گفته می‌شود که بهتر است هر محلى عایداتش مصرف همان جا بشود فرض کنید در یک محلى مثلاً بیرجند صد و بیست تومان عایدش شد، شیر و خورشید سرخ اطلاع پیدا می‌کند که آنجا زلزله شده دویست هزار تومان هم موجودى دارد و در صندوقش، شما می‌گویید این دویست هزار تومان را آنجا خرج نکند در صورتی که شیر و خورشید سرخ باید فوراً وسایل تهیه کند و از آن پول باید مصرف کند.(صحیح است) اگر خواست مصرف بکند آن وقت خلاف قانون عمل کرده پول یک جاى دیگر را براى جاى دیگر نمی‌تواند مصرف بکند(کشاورز صدر- تلگراف می‌کنند می‌خواهند) خوب اینها یک نظریات مختلفى است بنده که عرض می‌کنم خیال می‌کنم بهتر این است که مخصوصاً در لوایحى که مربوط به اجتماع و امور خیریه است وقتی که در مجلس می‌آید این به کلى پخته و حاضر باشد و با یک اتحاد و وحدت نظرى به آن رأى داده شود آن وقت اگر مخالفین دولت هم رأى نمی‌دهند مخالفت نکنند این نظر بنده است.(صحیح است)(رأى. رأى)

رئیس- آقاى اردلان.

اردلان- بنده عرضى نداشتم.

رئیس- آقاى مسعودى.

ملک‌مدنى- هر پیشنهادى باید تکلیفش معلوم شود یک پیشنهاد که می‌شود اجازه‌هایى که می‌خواهند وقتی که پیشنهاد تمام شد ملغى می‌شود.

رئیس- به همین جهت به آقاى مسعودى اجازه داده شد.

مسعودى- عرض کنم، خوشبختانه آقاى عباس اسکندرى با اصل موضوع نظر موافق داشتند ولى معتقدند که آن اشکالى که اینجا پیدا شده است که به شهرستان‌ها داده شود این اشکال را ایشان وارد نمی‌دانند و عملى نمی‌دانند و بنده تصور می‌کنم که این اشکال به خصوص را که ایشان هم وارد نمی‌دانند اگر مرتفع شود دیگر اشکالى براى مراجعه به کمیسیون باقى نمی‌ماند(یکى از نمایندگان: چرا؟) اجازه بدهید در اصل یک اشتباهى روى داده است و آن این است که آقایان تصور می‌فرمایند که این پولی که براى شیر و خورشید جمع‌آورى می‌شود و به صندوق شیر و خورشید می‌رود این براى مصرف تهران است و در حالی که این طور نیست. شیر و خورشید سرخ همان طوری که آقاى وزیر پست و تلگراف هم فرمودند یک مؤسسه امدادى است براى کشور و هم بین‌المللى است شیر و خورشید سرخ متعلق به تمام افراد مملکت است نه متعلق به یک منطقه به خصوص و اگر هم در حال حاضر بالاخره مجلس توجه کرده است یک کمکى به صندوق شیر و خورشید سرخ بکند باز این کمک براى خاطر تهران نیست براى خاطر تمام ایران است.(صحیح است) چنان که آقایان به خاطر دارند که در ظرف همین چند سال اخیر چه سوانح و چه حوادثى در شهرستان‌ها اتفاق افتاد که اگر شیر و خورشید سرخ پول داشت، قدرت بیشترى داشت و بهتر می‌توانست آن قضایا و آن آلام و مصیبت‌هاى مردم را تسکین دهد.(صحیح است) شیر و خورشید سرخ در حال حاضر، بنده خودم عضو شیر و خورشید سرخ بوده‌ام و حالا هم بستگى دارم ولى عضو هیئت مدیره آن نیستم و از جریان کار آن اطلاع دارم. ما باید آرزو بکنیم که یک عوایدى اگر پیدا می‌کنیم این گونه عواید باشد و یک مخارجى اگر پیدا می‌کنیم این گونه مخارج باشد نه یک مخارجی که صرف میز و صندلى بشود ما غفلت داریم از این که بالاخره مبالغ هنگفتى پول گرفته می‌شود از این مردم و صرف مخارج بیهوده‌اى می‌شود و بالاخره این مبلغ مختصرى که بنده یقین دارم تمام مردم به طیب خاطر خواهند داد.(صحیح است) چون براى خیریه مصرف می‌شود بدون هیچ گونه تفریط و هیچ گونه خرج اضافى به مصرف مردم می‌رسد. تمام خرج ادارى شیر و خورشید سرخ 1500 تومان است در ماه بنابراین آقایان موافقت بفرمایند که این موضوع بدون ارجاع به کمیسیون بگذرد و یک نظرى به کار برده شود و آن نظر این است که در این موضع که جشن هفت روزه شیر و خورشید سرخ منعقد شده است به اصطلاح اینجا که مجلس شورای ملى است مظهر افکار ملت ایران است یک عملى نشان بدهد که شرکت در این کار مهم و مفید کرده باشد.(صحیح است) و به نظر بنده ارجاع به کمیسیون موردى ندارد خیلى قضیه روشن و ساده است، الان در تمام ولایات هم ما شیر و خورشید نداریم و اگر بعد بخواهند شیر و خورشید تأسیس کنند چیزى نخواهد بود و آن منظوری که ما داریم حاصل نمی‌شود زیرا الان در حال حاضر هم فرض بفرمایید که در آذربایجان خداى نخواسته یک حادثه‌اى اتفاق بیفتد فوراً شیر و خورشید سرخ آنجا اگر خودش هم موجودى نداشته باشد مراجعه می‌کند به شیر و خورشید سرخ تهران و شیر و خورشید سرخ موظف است که به آنجا کمک بکند همین طور در حوادث بین‌المللى، ولى الان جمعیت شیر و خورشید سرخ که یک سمبل بین‌المللى باید داشته باشد نمی‌تواند وظایف خودش را انجام بدهد چون ما در مقابل حوادث دنیا سهیم هستیم آنها اگر به ما مراجعه بکنند این جمعیت باید کمک بکند و خیلى اتفاق می‌افتد که به شیر و خورشید سرخ مراجعه می‌کنند و شیر و خورشید جز اظهار تأسف کارى نمی‌تواند بکند و حال این که اگر خداى نخواسته اتفاقاتى براى ما بیفتد دولت‌هاى دیگر به ما کمک می‌کنند چنانچه کرده‌اند و می‌کنند ما در جوار خودمان دولت اتحاد جماهیر شوروى و ترکیه را داریم که با ما کمک و مساعدت کرده‌اند. در خراسان آقاى نبوى مسبوقند، ما باید کمک بکنیم آنها هم باید به ما کمک کنند بنابراین آقا این موضوع خیلى ساده است و احتیاج ارجاع به کمیسیون ندارد و یک نکته دیگرى بنده می‌خواهم عرض کنم و آن این است که این وجوهی که اختصاص داده شده است براى این کار اساساً مجموعش در حدود 400، 450 هزار تومان است که در حال حاضر یکصد و پنجاه هزار تومانش گرفته شده و باقى می‌ماند دویست و پنجاه هزار تومان اگر پنجاه درصد آن را هم تخصیص بدهیم براى تهران بر طبق همین قانون چیزى براى شهرستانها نمی‌ماند و آن منظور اصلى حاصل نمی‌شود آقاى کشاورز صدر پیشنهادى فرمودند که الان در

حقیقت همان پیشنهادی که آقا می‌فرمایند عملى شده

+++

است امروز یک کمیسیونى تشکیل شد آقایان پیشنهاددهندگان حاضر بودند و آقاى وزیر پست و تلگراف هم تشریف داشتند مطالعه کاملى شد و جمع بین تمام نظرها یک پیشنهادى شد که آقاى صدرزاده قرار است تقدیم مجلس کنند و گمان می‌کنم که این پیشنهاد نظر تمام آقایان را تأمین کند و محتاج به ارجاع به کمیسیون نباشد.

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى عباس اسکندرى.

فرامرزى- پیشنهاد چه بود؟ مجدداً قرائت شود.

رئیس- بسیار خوب مجدداً قرائت می‌شود:

(به وسیله آقاى فولادوند (منشى) به شرح زیر خوانده شد.)

مقام ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم که لایحه شیر و خورشید سرخ به کمیسیون ارجاع گردد. اسکندرى.

رئیس- آقایانی که موافقند با این پیشنهاد قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد.

اردلان- کمیسیون‌ها را قرائت بفرمایید.

2 - قرائت نتیجه انتخابات کمیسیون‌ها

رئیس- کمیسیون‌هایی که انتخاب شده‌اند صورت آنها خوانده می‌شود

(به وسیله آقاى فولادوند(منشى) به شرح زیر قرائت شد)

حائزین اکثریت اعضا کمیسیون دارایى، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 98 نفر عده اعضا کمیسیون 18 نفر به شرح زیر:

آقایان: امیرنصرت اسکندرى، اردلان، آصف، ظفرى، خسرو قشقایى، ابوالقاسم امینى، آقاخان بختیار، اسدى، ابوالقاسم بهبهانى، موسوى، ناصرالدین ناصرى، یمین اسفندیارى، لیقوانى، سالار بهزادى، عباس مسعودى، مسعود ثابتى، دو نفر کسر است که باید بعداً انتخاب شوند.

حائزین اکثریت کمیسیون دادگسترى، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 102 نفر، عده اعضا کمیسیون 18 نفر به شرح زیر:

آقایان: سلطانى، صدرزاده، مامقانى، ضیاء ابراهیمى، صاحب‌جمع، نبوى، ابوالحسن رضوى، اسلامى، عامرى، سیدعلى بهبهانى، شریعت‌زاده، سزاوار، نراقى، سید هاشم وکیل، لاهوتى، اورنگ، فولادوند، سلطان‌العلما، بروجردى.

حائزین اکثریت کمیسیون کشور، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 99 نفر، عده اعضا کمیسیون 18 نفر به شرح ذیل:

آقایان: ساعد، ابوالحسن رضوى، نصرت‌الله اسکندرى، فرامرزى، آقاخان بختیار، مرآت اسفندیارى، منصف. بیات، نواب، محمود محمود، قبادیان، شادلو، حسین وکیل، ملک مدنى، على اکبر ملکى، عباس اسکندرى، دو نفر از آقایان اکثریت نداشتند.

حائزین اکثریت کمیسیون فرهنگ، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 100 نفر، عده اعضا کمیسیون 18 نفر به شرح ذیل:

آقایان: دکتر معظمى، منصف، دکتر بقایى، دکتر مجتهدى. دکتر آشتیانى، فرامرزى، نواب یزدى، نبوى، حاذقى، بهار- سلطان‌العلماء، صدرزاده، نراقى، بهادرى، دکتر متین دفترى، گنجه، ارسنجانى، هفده نفر بودند، یک نفر اکثریت نداشته است.

حائزین اکثریت کمیسیون پیشه و هنر و بازرگانى، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 100 نفر، عده اعضا کمیسیون 18 نفر به شرح ذیل:

آقایان: ملک‌پور، گیو، ابوالقاسم بهبهانى، اردلان، صفا امامى، موسوى، مهدى ارباب، اخوان، سلطانى، حاذقى. هراتى، مهندس رضوى، نیک‌پور، دکتر امینى، شهاب خسروانى، عرب شیبانى، مهندس هدایت، اسدى.

حائزین اکثریت کمیسیون کشاورزى، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 101 نفر، عده اعضا کمیسیون 18 نفر به شرح ذیل:

آقایان: کامل ماکو، ظفر بختیار، دادور، اردشیر شادلو، بهادرى، ظفرى، محمد ذوالفقارى، ابوالقاسم امینى، معین‌زاده، سالار بهزادى، قهرمان، قوامى، کلبادى، ثابتى، شریعت‌زاده، عزیز اعظم زنگنه، صاحب دیوانى، غضنفرى.

اردلان- شریف‌زاده است آقاى شریعت‌زاده اشتباه است.

فولادوند(منشى)- حائزین اکثریت کمیسیون خارجه، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 102 نفر، عده اعضا کمیسیون 12 نفر به شرح ذیل:

آقایان: دکتر معظمى، ناصر ذوالفقارى، تقى‌زاده، یمین اسفندیارى، عامرى، محمدحسین قشقایى، دکتر شفق، دکتر مصباح‌زاده، وثوق، ملک‌الشعراء بهار، عزیز اعظم زنگنه.

حائزین اکثریت کمیسیون راه، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 102 نفر، عده اعضا کمیسیون 12 نفر به شرح ذیل:

آقایان: نصرت‌الملک ملکى، محمدعلى مسعودى، باتمانقلیچ، مهندس هدایت، ناصر ذوالفقارى، اسلامى، حسن اکبر، دادور، آشتیانى زاده، احمد اخوان، عباس اسکندرى، دکتر طبا.

حائزین اکثریت کمیسیون بهدارى، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 102 نفر، عده اعضا کمیسیون 12 نفر به شرح ذیر:

آقایان: دکتر مجتهدى، دکتر طبا، دکتر راجى، دکتر آشتیانى، دکتر فلسفى، دکتر ملکى، گنجه، باتمانقلیچ، مشایخى، عرب شیبانى، شریف‌زاده، منوچهر کلبادى.

حائزین اکثریت کمیسیون نظام، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 102 نفر، عده اعضا کمیسیون 12 نفر به شرح ذیر:

آقایان: محمد ذوالفقارى، قهرمان، غضنفرى، بیات، محمدحسین قشقایى، صاحب‌دیوانى، قبادیان، عرب شیبانى، امیرتیمور، دکتر فلسفى، لیقوانى، محمد عباسى.

حائزین اکثریت کمیسیون پست و تلگراف، عده حضار در موقع اخذ رأى در مجلس شوراى ملى 101 نفر، عده اعضا کمیسیون 6 نفر به شرح ذیر:

آقایان: حسین وکیل، شریف‌زاده، اعزاز نیک‌پى، محمود محمود، معتمد دماوندى، نورالدین امامى.

نورالدین امامى- آقا بنده سررشته ندارم.

اردلان- آقا بنده یک توضیحى دارم.

رئیس- تمنا می‌کنم چون چند لایحه به مجلس داده شده کمیسیون‌ها زودتر تشکیل شود و هیئت رئیسه خودشان را تعیین کنند، این لایحه وزارت پست و تلگراف هم با پیشنهادات به کمیسیون پست و تلگراف و دارایى فرستاده می‌شود یک سؤالى آقاى رضوى از آقاى وزیر کشاورزى کرده‌اند. آقاى اردلان مطلبى داشتید بفرمایید.

اردلان- عرض کنم در صورت کمیسیون کشاورزى چون بنده حضور داشتم و آراء را استخراج کردیم آنجا آقاى شریف‌زاده بودند که آقاى شریعت‌زاده نوشته شده است.

رئیس- چند نفر هم در سه کمیسیون انتخاب شده‌اند که البته باید یکیش را استعفا بدهند. آقاى رضوى بفرمایید.

3 - سؤال آقاى رضوى از آقاى وزیر کشاورزى و پاسخ ایشان.

ابوالحسن رضوى- از روزی که بنده سؤال کردم از وزارت کشاورى البته تا حالا مدتى طول کشیده و موضوعش این بود که بنده موقعى که از فارس آمدم یک اضطراب فوق‌العاده‌اى راجع به ظهور و بروز آفت سن در جاهایی که محصول فلاحتى داشت پیدا شده آفات زمینى و آسمانى براى هر ناحیه‌اى یک موضوع بسیار خطرناک و قابل توجهى است که باید در آن دقت کرد ولى فارس گل نمدیده را آبى تمام است و از این جهت بنده سؤالى کرده بودم از وزارت کشاورزى و خواستم توضیحاتى داده باشم که باید در همه جاى کشور و به خصوص در فارس یک مراقبت بیشترى براى مبارزه با سن بشود. 45 روز از این سؤال بنده گذشته و در این مدت مشاهده کردم که گاهى در جراید یک اقداماتى ولو ناقص شرح می‌دادند شده است عجالتاً توضیحات مفصلى که بنده داشتم چون مطلب وضوح دارد عرض نمی‌کنم فقط خواستم آقاى وزیر کشاورزى بگویند که مبارزه با سن به طور کلى به کجا کشیده و به خصوص در فارس تا آنجا که بشود به آن اطمینان کرد رسیده یا نه؟ و در این موضوع تا چه حد می‌توان اطمینان داشت که یک ناحیه لااقل از آفت سن محفوظ بماند. خشکسالى و ملخ خوراکى داشت و از این چیزها داشت ولى سن را هیچ بنده به خاطرم نمی‌رسد که داشته باشد متأسفانه این آفت هم اضافه بر آفات دیگر فعلاً وارد شده آیا می‌توان امیدوار بود که با این مبارزه‌اى که شروع شده به طور کلى دیگر دهاقین و رعایا دچار آن نشوند بنده براى این که وقت را زیاد نگیرم به همین مختصر قناعت می‌کنم.

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى- بنده از نماینده محترم معذرت می‌خواهم که در عرض جواب تأخیر کردم ولى تقصیر بنده نیست براى این که در خود مجلس انتخابات هیئت رئیسه و شعبات بود که بنده حقیقتاً دیدم که آن کارها فورى‌تر از این است که وقت مجلس را بگیرم براى عرض جواب نماینده محترم، امیدوارم این معذرت من را آقاى نماینده محترم

+++

بپذیرند. در هر حال فرض می‌کنم که نظر آقا تأمین شده امسال سن در ایران بسیار شدید بود نه فقط در فارس بلکه در تهران، قسمت عمده محصول ورامین از بین رفت در کرمان و گلپایگان، اصفهان حمله بسیار شدیدى کرد بنده از روزی که به تصدى وزارت کشاورزى معین شده‌ام اقداماتى که لازم بود براى دفع این آفت شروع کردم و اول البته نقشه‌بردارى لازم بود که معلوم بشود که این آفت کجاها است و شدتش چیست و معلوم شد در نتیجه بازرسى که بازرسان وزارت کشاورزى کردند در حدود سیصد هزار هکتار اراضى جا گرفته است چون تابستان بود از مزارع مهاجرت کرده و به کوه‌ها رفته بود در حدود سیصد هکتار اراضى سن بود که سن مهاجرت کرده بود البته بعضى نقاط هم سن کم بود ولى در بعضى از کوه‌ها بسیار زیاد و قابل ملاحظه بود ولى در بعضى از کوه‌ها بسیار زیاد و قابل ملاحظه بود من جمله در ورامین در کوه‌هاى قرق در شیرکوه در بعضى نقاط فارس و کرمان خیلى زیاد بود و زیر هر بوته‌اى شاید سه چهار هزار سن وجود داشت و از اواسط شهریور شروع کردیم به مبارزه، مبارزه هم از قدیم آنچه که مرسوم بود جمع‌آورى بود یا سوزاندن اعتبارات هم فرستادیم به شهرستان‌ها و براى این که اطمینان کامل باشد که این اعتبارات کاملاً به مصارف مبارزه خواهد رسید از آقایان استانداران تقاضا کردیم که یک انجمنى تشکیل بدهند تحت نظر خودشان مرکب از رئیس دارایى و رئیس کشاورزى و معتمدین محلى که خودشان عملیات را تحت نظر بگیرند که هم در همه جا عمل می‌شود، در قسمت فارس، الان مدتى است که در قسمت‌هاى فارس از قبیل مائین و ارسنجان که شدت حمله زیاد بود شروع به مبارزه کرده‌اند بوته‌ها را می‌سوازنند چون بوته‌ها خشک است و سن زیاد حالا مأمورین رفته‌اند به حدود داراب نکته‌اى که باید عرض کنم این است که مبارزه با سن یک کار بسیار مشکلى است در همین تهران در کوه‌ها که عملیات می‌شد بعضى اوقات سه، چهار پنج فرسخ آب کارگران را می‌فرستادیم و البته نگهدارى عده زیاد چهارصد، پانصد یا هزار نفر بیشتر کارگر در کله کوه‌ها در جاهایى که نه وسیله زندگى هست و نه آذوقه هست حتى تهیه آب آشامیدنى مشکل است این البته یک سازمان صحیحى می‌خواهد که خوشبختانه می‌توانم عرض کنم انجام شده است و فعلاً در اغلب نقاط مشغول جمع‌آورى سن هستند در فارس مشغول سوزاندن هستند وقتى که سن به نقاط پاییزه مهاجرت کرد و عملیاتى که تاکنون شده خوب بوده وتوسعه پیدا خواهد کرد و وسائل جدیدى هم امسال براى مبارزه شروع کردیم که آن استفاده از بعضى مواد شیمیایى است که بخار می‌شود. به محض این که به بوته سن می‌خورد در نتیجه بخار زیادى تولید می‌شود و سن را در یک مدت بسیار قلیلى شاید در یک دقیقه تمام را خفه می‌کند و امسال در ورامین اقدام کردند و بسیار مؤثر بود تمام شده و حالا مقدارى خریدارى شده است که باید برسد. یک وسیله دیگرى که الان مشغولیم و تهیه می‌کنیم براى بهار آن مبارزه با استفاده از دشمن‌هاى طبیعى این آفت است سن دشمنى دارد که یک زنبور بسیار کوچکى است که در داخل سن تخم می‌گذارد و ما حالا مشغولیم و لابراتوارهاى مخصوصى ایجاد کرده‌ایم و مشغول مبارزه هستیم و اینها کار آسانى نیست چون دوره زندگى این حشره روشن نیست در هر حال بنده امیدوارم که دراین قسمت هم موفق بشویم امیدوارى زیادى داریم که دراین قسم مبارزه و تربیت طفیلى سن موفق شویم و از آقایان اعضا کمیسیون کشاورزى هم خواهشمندم که یک روزى تشریف بیاورند و لابراتوارها را ببینند و یک قدرى آشنا بشوند با اشکالات فنى که ما در این قبیل موارد داریم البته گفتن جلوگیرى کردن آسان است ولى در عمل بسیار مشکل است و براى این قسمت مطالعات زیادى شده است و هر یک از آقایان اعضا کمیسیون کشاورزى مایل باشند بنده حاضر هستم به اتفاق برویم و لابراتوارها را ببینیم.(اردلان: سایر آقایان تشریف نیاورند؟) هر کدام از آقایان مایلند تشریف بیاورند.

4 - اقتراع 12 نفر براى شرفیابى به حضور اعلیحضرت‏

رئیس- چون یکشنبه عید غدیر است 12 نفر به طور قرعه معین می‌شوند که براى عرض تبریک به پیشگاه اعلیحضرت همایونى مشرف بشوند.

(به شرح زیر به قید قرعه انتخاب گردیدند):

آقایان: ملک‌مدنى، برزین، مهندس خسرو هدایت، ناصر ذوالفقارى، دکتر معظمى، محمد حسین صولت قشقایى، اردشیر شادلو، على اقبال، محمود محمود، دکتر اعتبار، رحیمیان، حاج آقا رضا رفیع.

رئیس- چون چیزى در دستور نیست و براى رأى به اعتبارنامه‌ها عده کافى نیست، حالا فرستادیم آقایان بیایند در صورتی که کافى شد شروع می‌کنیم به اعتبارنامه(یک نفر از نمایندگان: قسم چطور؟) حالا بی‌مورد است روز سه‌شنبه اول جلسه آقایانی که سوگند یاد نکرده‌اند یاد خواهند کرد.(رضوى: راجع به تشکیل جلسه در عصر پیشنهادى شده) پیشنهادى هم به امضاى جمعى از آقایان رسیده که جلسه بعدازظهر تشکیل شود.(صحیح است) و چون ممکن است مخالفت شود و عده هم براى رأى کافى نیست فعلاً پیشنهاد قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم در آینده جلسات بعدازظهرها تشکیل شود.(صحیح است).

رئیس- آقاى فولادوند

فولادوند- آقایانى که پیشنهاد کردند که جلسات مجلس بعدازظهرها تشکیل شود براى این است که اگر ملاحظه بفرمایید ما صبح‌ها از ساعت هشت و نیم در مجلس حاضر می‌شویم و بدبختانه یک ربع به ظهر و یا نیم به ظهر مجلس تشکیل می‌شود دلیل دارد و آن این است که آقایان در وزارتخانه‌ها و ادارات کارهایى دارند البته موکلین به آنها مراجعه می‌کنند ناچارند به وزارتخانه‌ها بروند اگر پیش از ظهرها آزاد باشند و بعدازظهرها یک قدرى از گردش و تفریح صرف‌نظر کنند می‌توانیم بیاییم مجلس و به کارهاى مجلس رسیدگى بکنیم.(صحیح است) اما این موضوع نیست که سر و صدا بکند بنا به شهادت آقایان بنده و چند نفر از آقایان دو ساعت به ظهر آمدیم و تا نیم به ظهر 12 نفر بیشتر نیامده بودند با این که بنده یک ساعت قبل خدمت جناب آقاى رئیس رفتم و عرض کردم وضعیت این طور است فرمودند عده کافى نیست و عده حاضر را سؤال کردم دیدم هنوز عده به 83 نفر که براى مذاکره کافى باشد نرسیده است تا چه رسد به این که عده براى اخذ رأى که بایستى نود و چندنفر باشد کافى باشد. این ترتیب باعث می‌شود که حیثیت مجلس برود چون وقتى ما ثابت کردیم نامنظم هستیم مردم آن احترامى را که بایستى به این مجلس بگذارند نمی‌گذارند. در صورتی که بعد از ظهرها باشد ما هیچ عذرى نداریم کارهاى وزارتخانه‌ها را انجام داده‌ایم. اینجا می‌آییم می‌نشینیم تا 11 شب یا 12 شب کار می‌کنیم فقط یک اشکال باقى می‌ماند و آن این است که بایستى رعایت مستخدمین ادارى مجلس بشود بنده معتقدم که اگر بتوان اضافه حقوقى، یک چیزى به این مستخدمین داده شود اینها واقعاً محتاج هستند تا کمک به زندگى آنها بشود و قطعاً هم استقبال می‌کنند.(صحیح است)

افخمى- کارمندان هم هستند؟

رئیس- آقاى ملک‌مدنى موافقید؟

ملک‌مدنى- بنده مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

ملک‌مدنى- بنده خیلى متأسفم که ما مجلسیان همیشه می‌خواهیم کارمان را با دولت و مردم متمایز بکنیم و یک عملى بکنیم که با عمل عمومى کشور و مملکت تطبیق نکند ما باید وضعیت خودمان را همیشه با افکار عموم و با جریانات عمومى کشور تطبیق کنیم کارمندان امارات دولتى هفته‌اى شش روز منظم باید بروند به ادارات خودشان یک مستخدم بیچاره از آخر خیابان ماشین صبح زود باید بلند شود و سر ساعت 7 در دفتر کارش حاضر باشد آنها با نبودن وسایل صبح زود بلند می‌شوند و می‌روند سر کار خود و وظیفه خودشان را انجام می‌دهند تا یک ساعت بعد از ظهر، دو ساعت بعد از ظهر کارهای‌شان را انجام می‌دهند تأسف است که آقاى فولادوند اظهار می‌کنند ما اینجا حاضر می‌شویم اکثریت حاصل نمی‌شود و بى‌نظمى در مجلس حکم‌فرما می‌شود این بى‌نظمى را کى ایجاد می‌کند آقا ما خودمان ایجاد می‌کنیم کسى که غیر از ما نیست آقاى رئیس مجلس که همیشه سر وقت تشریف می‌آورند ما هفته‌اى سه روز می‌آییم به مجلس این هفته‌اى سه روز را هم آقا نباید بیاییم اینجا و وظایف خودمان را انجام بدهیم؟ همان طوری که چهارده دوره این رویه معمول و مجرى بوده آن وقت بیاییم مجلس را عصر تشکیل بدهیم؟ یک دسته از مستخدمین مجلس هستند در زمستان و شب‌هاى سخت زمستان برف و باران اینها ساعت ده و یازده باید بروند به منزل‌شان و صبح زود هم این مرد بیچاره بدبخت که مستخدم شده است صبح باید بیاید اینجا حاضر شود و ما آقایان وکلا که اغلب اتومبیل داریم و اوضاع و احوال با ما مساعد است حاضر نمی‌شویم که صبح زود بیاییم اینجا سر کار خودمان و وظایف‌مان را انجام دهیم بنده نمی‌دانم منطق این که ما این قدر شانه‌مان را از زیر کار خالى می‌کنیم چیست و علت این که حاضر نمی‌شوند چیست شاید یک جهتى دارد که مجلس اکثریت پیدا نمی‌کند ما الان بیشتر از نیم ساعت، سه ربع نیست که آمده‌ایم این اعتبارنامه‌هاى آقایانى

+++

که در دستور مجلس است بالاخره باید تکلیف‌شان معلوم شود مثبت یا منفى باید مجلس اظهارنظر خودش را بکند الان چهار، پنج جلسه است که این وسیله شده و مجلس اکثریت پیدا نمی‌کند گاهى له گاهى علیه گاهى می‌خواهند مطرح بشود گاهى مطرح نشود جهتش که در نزد ما معلوم و واضح است و از خارج هم مردم می‌دانند ما اگر می‌خواهیم منظم باشیم بایست سر ساعت هشت و نیم که وقت معین می‌شود بیاییم اینجا و یک ساعت بعد از ظهر هم مثل سایر کارمندان دولت برویم و نشان بدهیم که با مستخدمین بیچاره این مملکت همدردى می‌کنیم و همکارى می‌کنیم بنده به هیچ وجه موافق نیستیم به این که ما وقت مجلس را عوض کنیم و از آن طرف هم آقایان می‌گویند که بیایید یک کمک خرجى هم به مستخدمین بدهیم چرا بیایم یک مخارجى ایجاد بکنیم ما خودمان بایستى این زحمت را متحمل شویم سر وقت بیاییم اینجا وظایف خودمان را انجام بدهیم و این مخارج اضافى را به مجلس تحمیل نکنیم و اما گفته شد که آقایان توى وزاتخانه‌ها کار دارند بنده اعتقادم این است که باید حتى‌المقدور در وزارتخانه‌ها کارى نداشته باشیم.(صحیح است) دستگاه دولت خودش باید کارش را بکند آن وزارتخانه‌اى که وظیفه‌اش را انجام نمی‌دهد باید آمد اینجا و سؤال کرد وزارتخانه‌ها براى این تشکیل شده که کارشان را انجام بدهند و ما هم که نمایندگان محلى هستیم اگر کارى داریم باید ارجاع کنیم و بخواهیم از آن وزارتخانه مربوطه که کار را انجام بدهد اگر انجام نمی‌دهند باید بیاییم اینجا و سؤال کنیم. پرسش کنیم دستگاه دولت باید کارش را انجام دهد دلیل ندارد که ما آنجا برویم.

رئیس- آقاى اردلان شما مخالفید؟

اردلان- بنده موافقم.

سزاوار- بنده اجازه خواستم. یک توضیحى دارم اجازه بدهید صحبت کنم.

چند نفر از نمایندگان- رأى بگیرید.

رئیس- عده براى رأى کافى نیست.

رضوى- اجازه بدهید یک موافق توضیح بدهد.

رئیس- بفرمایید.

ابوالحسن رضوى- عرض کنم این فرمایشاتى که آقاى ملک فرمودند این بیاناتى است که غالباً بنده عرض کردم و همین مدعا که ایشان فرمودند موجب این شد که راه حلى بالاخره پیدا کنیم البته یک عده از آقایان صبح زود تشریف می‌آورند و تا آخر وقت هم هستند ولى متأسفانه اغلب رفقامان کم حوصله‌اند صبح دیر تشریف می‌آورند بعد هم تا مجلس تشکیل می‌شود خسته می‌شوند و چندین دفعه بیرون تشریف می‌برند و در آخر هم موقع رأى دادن عده کافى نیست این اسلوب کار گرفتن نیست و به طور کلى آقایان نمایندگان مثل یک اداره‌اى نیستند که یک رئیسى حاضر و غایب‌شان بکند خود آقایان باید دقت کنند حاضر شوند ما براى این که یک راه صحیحى پیدا کنیم و فکر کردیم صبح‌ها براى این که محلی‌ها کارهایى دارند از این جهت نمی‌رسند واقعاً یک کارهاى مملکتى مهم و پراهمیتى دارند از این جهت پیشنهاد کردم که اگر میسر باشد آقایان موافقت بکنند عصر باشد اما جلسه‌اى یک ساعت و دو ساعت به عقیده بنده اگر بنا شد که ما روزى دو ساعت کار کنیم خیلى پیشرفت در کارهای‌مان حاصل خواهد شد با همه این هیاهوها ما بیشتر از نیم ساعت کار نمی‌کنیم و از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم کارى در خارج نیست، عصر هست هر کسى هر کارى داشته صبح کرده است و تمام شده هر که بازرگان است تعطیل کرده. هر که توى وزارتخانه‌ها کارى داشته رفته و انجام داده عصر دیگر کارى نیست، چیزى که فقط مانده، موضوعى که در اینجا بحث بود این است که این عمل ممکن است یک قدرى آقایان مستخدمین را در زحمت بیاندازد و ناراحت بکند اولاً در راه مطلب بزرگ موانع کوچک را نباید داخل کرد و مهم شمرد آقایان هم در کار مملکت پیکار کرده‌اند صدمه هم خورده‌اند و خواهند خورد.

نمایندگان- رأى- رأى‏

رئیس- صحبت خیلى شده است و براى رأى هم یک نفر کم است.(نمایندگان: رأى- رأى)

دهقان- بنده مخالفم اجازه بدهید توضیح بدهم.

رئیس- صحبت خیلى شده است و حالا عده براى رأى کافى نیست و یک نفر باقى است. بفرمایید آقاى دهقان.

دهقان- بنده خیلى متأسفم که آقایان از دستگاه دولتى کار می‌خواهند ولى خودشان نمی‌خواهند کار منظم بکنند و اراده این که سر یک وقت معین بیایید و یک وقت معین بروید و کارهاى مملکت را اصلاح بکنید ندارید این کار را نمی‌کنید بنابراین اگر همه سر وقت بیاییم هیچ موردى ندارد که کار منظم صبح را که چهارده دوره هم مجلس عمل کرده است و تجربه کرده است و موافق امور ادارى مملکت هم هست ول بکنیم و یک رویه تازه‌اى بگیریم که به هیچ وجه شایسته مجلس نیست با این ترتیب که مجلس صبح و عصر می‌شود و دو برابر می‌شود یعنى تمام دستگاه ادارى مجلس باید صبح کار خودش را بکند و بعد از ظهر هم براى جلسه حاضر بشود این است که بنده این عرایض را می‌کنم اگر صبح زود از خواب بلند شوید و کارهایتان را انجام بدهید چه می‌شود همیشه اول وقت حاضر بودیم حالا هم حاضریم(نمایندگان: رأى، رأى) آقا به جاى این ترتیبى که هست یک مقرراتى بگذارید که آقایان موظف باشند در ساعاتى که مقام ریاست مقرر می‌دارد تشریف بیاورند و جلسات را هم تشکیل بدهیم و به امور کشور برسیم.

رئیس- عده براى مذاکره کافى است ولى براى رأى کافى نیست پیشنهاد دیگرى هم رسیده است آقاى دکتر معظمى بفرمایید.

دکتر معظمى- یک ماده‌اى در نظامنامه هست که در موقع رأى اگر آقایان بیرون بروند یک جریمه مخصوصى دارند تمنا دارم رعایت بفرمایند.

5 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- اگر سه رأى متوالى غایب باشند جریمه می‌شوند... (چندنفر از نمایندگان- عده کافى شد. رأى. رأى) آقایانى که موافقند با این پیشنهاد که جلسات عصر باشد قیام کنند. تصویب شد.(چند نفر از نمایندگان- رد شد، رد شد) تأمل بفرمایید آقایان در مرتبه‌اى که مشکوک شود دو مرتبه رأى گرفته می‌شود چون بین آقایان منشی‌ها هم اختلاف‌نظر شده و از طرفى چون عده براى رأى کافى نیست و نود و دو نفر هستند رأى به این پیشنهاد می‌ماند براى جلسه بعد. جلسه آینده روز سه‌شنبه دستور مراسم سوگند بعد هم اعتبارنامه‌هاى تصویب نشده.(بیست و پنج دقیقه بعد از ظهر جلسه ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

لوایح‏

شماره 17711

تاریخ 28/ 7/ 26

مجلس شوراى ملى‏

چون تاکنون براى اقامت اتباع خارجه که در ایران به منظور انجام امور بازرگانى آمده و یا در آتیه ممکن است بیایند مقرراتى وضع نشده و معلوم نبود که بازرگانان خارجى در ایران تحت چه شرایط و قیودى می‌توانند به امور تجارت بپردازند براى این که حدود و شرایط کار بازرگانان خارجى در ایران روشن شود و ضمناً معلوم گردد چه نوع مشاغل یا حرف و یا امور بازرگانى مختص خود ایرانی‌ها است که اتباع خارجه همان طوری که در غالب کشورها معمول و مقرر است نمی‌توانند این قبیل مشاغل را دارا باشند لایحه زیر تحت 14 ماده براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى می‌شود.

ماده 1- اشخاص و شرکت‌هاى بیگانه از تاریخ اجرا این قانون فقط با تحصیل پروانه رسمى از وزارت اقتصاد ملى می‌توانند در ایران به امور بازرگانى اشتغال ورزند.

تبصره- منظور از اشتغال به امور بازرگانى انجام کارهایى است که به موجب قانون تجارت ایران متصدى آن کارها تاجر شناخته می‌شود.

ماده 2- پروانه‌هاى رسمى بازرگانى مذکوره در ماده یک براى مدت یک سال صادر و در آنها رشته و نوع بازرگانى قید می‌شود و دارندگان این پروانه‌ها می‌توانند فقط با موافقت قبلى وزارت اقتصاد ملى نوع بازرگانى خود را که در پرونده‌ها قید شده تغییر دهند پروانه بازرگانى که طبق مقررات و قوانین مربوطه عمل نموده باشند در سال‌هاى بعد در هر نوبت براى مدت یک سال تجدید می‌شود.

ماده 3- شرکت‌هاى ایرانى که بیش از صدى سى سرمایه آنها متعلق به اتباع بیگانه باشد نیز مشمول مقررات این قانون خواهند بود.

ماده 4- اشخاص یا شرکت‌هاى بیگانه قبل از تحصیل

+++

پروانه رسمى بازرگانى موظفند انتقال سرمایه خود را به ایران طبق گواهى‌نامه بانک‌هاى مجاز به ثبوت برسانند و سرمایه نامبرده باید از خارج به ایران منتقل و به ریال تبدیل شده و متناسب با رشته و وسعت عملیات بازرگانى آنها باشد.

ماده 5- در مواردی که پروانه اشتغال به امور بازرگانى اشخاص با شرکت هاى بیگانه تجدید نشود و با افراد و شرکت‌هاى بیگانه که فعلاً به امور بازرگانى در ایران اشتغال دارند نتوانند در مدت مصرحه در این قانون پروانه اشتغال بازرگانى تحصیل نمایند خروج سرمایه آنها از ایران که به موجب ماده 4 این قانون به ایران آورده‌اند فقط با رعایت قانون تجارت واجازه وزارت اقتصاد ملى از طریق صدور کالاهاى مجهز بدون سپردن تعهد ارزى ممکن می‌باشد.

ماده 6- بازرگانان و شرکت‌هاى بیگانه می‌توانند منافع حاصله سالیانه خود را تا معادل صدى 6 سرمایه به خارجه انتقال دهند.

ماده 7- هر یک از بنگاه‌هاى تولیدکننده خارجى یا عمده فروش‌هاى خارجى می‌توانند شعبه یا مرکز فروش محصولات خود را در ایران دایر نمایند ولى متصدیان و کارمندان شعبه یا مرکز باید تبعه کشور تولیدکننده و یا ایرانى باشند و چنانچه بخواهند براى فروش محصولات خود نمایندگى در ایران داشته باشند این نمایندگى را منحصراً باید به ایرانی‌ها و یا به شرکت‌هایى واگذار گردد که بیگانگان مطلقاً در آن سهیم نباشند.

ماده 8- با نمایندگى تجارتى دولت‌هاى بیگانه طبق قراردادهاى بازرگانى منعقده بین دولت ایران و دول متبوعه آنها رفتار خواهد شد و همچنین با اتباع و شرکت‌هاى بیگانه که دارنده امتیازهاى قانونى باشند بر طبق مقررات امتیازنامه‌هاى مربوطه رفتار می‌شود.

ماده 9- اتباع و شرکت‌هاى بیگانه که در موقع اجرا این قانون به هر صورت در ایران به تجارت مشغول هستند منتها در ظرف 3 ماه از تاریخ اجرا این قانون ملزم به رعایت مقررات آن خواهند بود و در صورتی که بدون داشتن پروانه به تجارت اشتغال ورزند از حق اقامت در ایران ممنوع خواهند گردید.

ماده 10- اشخاص و یا شرکت‌هاى بیگانه که با کسب اجازه قبلى از وزارت اقتصاد ملى بخواهند به منظور ایجاد و توسعه صنایع سرمایه‌هایى به صورت کارخانه و یا ماشین‌آلات و ادوات و افزار صنعتى و تأسیسات مولد ثروت و مفید به حال اقتصاد کشور از قبیل سدسازى و غیره به ایران وارد و یا ایجاد نمایند چنانچه لااقل پنج سال کارخانه و ماشین‌آلات نامبرده را به راه‌ انداخته و بهره‌بردارى نموده باشند می‌توانند در صورت واگذارى تأسیسات و یا فروش کارخانه‌جات نامبرده در داخله کشور معادل سرمایه اولیه که به ایران آورده‌اند و تا میزان صدى شش منافع سالیانه حاصله خود ارز از ایران خارج نمایند.

ماده 11- نوع حرف و مشاغل و همچنین پاره‌اى از امور بازرگانى که اشتغال به آنها مختص به اتباع ایران می‌باشد به موجب تصویب‌نامه هیئت دولت تعیین می‌شود.

ماده 12- اشخاص و شرکت‌هاى بیگانه مذکوره در این قانون در صورتى می‌توانند از مزایاى این قانون بهره‌مند شوند که کشورهاى متبوعه آنها نیز متقابلاً همین مزایا را براى اتباع ایران در آن کشورها قائل باشند.

ماده 13- براى رسیدگى و تطبیق وضع بازرگانان و شرکت‌هاى بیگانه با مقررات این قانون و اجازه صدور پروانه رسمى بازرگانى کمیسیونی به نام کمیسیون اجرا و نظارت در مقررات مربوطه به بازرگانان خارجى مرکب از سه نفر در وزارت اقتصاد ملى تشکیل می‌شود. اعضا این کمیسیون براى مدت دو سال از طرف وزیر اقتصاد ملى بین کارمندان عالى مقام و مطلع آن وزارتخانه انتخاب می‌شوند.

ماده 14- وزارت اقتصاد ملى مأمور اجرا این قانون می‌باشد و موظف است در مدت یک ماه آیین‌نامه‌هاى مورد لزوم مربوط به اجراى این قانون را تهیه و به تصویب هیئت وزیران برساند.

نخست وزیر- احمد قوام

وزیر بازرگانى و پیشه وهنر- دکتر سجادى‏

شماره 14957

3/ 8/ 326

به طوری که خاطر نمایندگان محترم مستحضر است ترقیات صنعتى در قرون اخیر تحولات شگرفى در اصول احتماعى قدیمى به وجود آورد. این تحولات موجب یک سلسله مبارزات شدید و اختلال و عدم هم آهنگى در مؤسسات صنعتى و اقتصادیات کشورها شد و در نتیجه دولت‌ها را به اتخاذ یک سیاست اجتماعى تازه و راه و روش جدیدى وادار نمود. این سیاست اجتماعى متدرجاً از حالت پیچیدگى و ابهام اولیه خود بیرون آمد و امروز در سرلوحه مسائل مهمه و برنامه‌هاى اصلاحى دول آگاه و دوراندیش جهان قرار گرفته است.

مسائل مربوط به کار و کارگر به طورى کسب اهمیت کرد که قرارداد صلح سال 1918 آن را یکى از امور بین‌المللى به شمار آورد و مقرر داشت تمام دول اعم از غالب و مغلوب- متخاصم یا بی‌طرف سازمان‌هاى مخصوصى به منظور تأمین سیاست اجتماعى که متضمن ترفیه حال کارگران و ایجاد حسن تفاهم بین آنها و کارفرمایان باشد در کشورهاى خود به وجود آوردند و مقررات آن را به تصویب مجالس مقننه خود برسانند از طرفى جامعه ملل هم که در حقیقت حافظ و ضامن اجراى اصول قرارداد صلح بود به نوبه خود دستگاه عظیمى به نام سازمان بین‌المللى کار ایجاد و با شرکت کارگران و کارفرمایان و نمایندگان دول عضو شروع به وضع مقررات و حدود قواتنین مربوط به کار و کارگر و کارفرما نمود.

پس از جنگ بین‌المللى دوم منشور ملل متفق در سال 1945 الحاق سازمان بین‌المللى کار را به سازمان ملل متفق اعلام و توسعه تشکیلات آن را توصیه نمود و سایر دول عضو سازمان ملل متفق تا حال مقررات موضوعه سازمان بین‌المللى کار و تعهدنامه‌هاى بین‌المللى راجع به شرایط کار و حقوق کارگر و تأمین رفاه و آسایش آنها را به تصویب دستگاه‌هاى مقننه خود رسانیده و به مورد اجرا گذارده‌اند. با این ترتیب کشور ما نمی‌توانست از این همکارى بى‌نصیب بماند لذا در این راه به موقع اقداماتى نمود و ضمناً دولت و نمایندگان کارگران و کارفرمایان ایران با موفقیت شایانى در کنفرانس بین‌المللى کار شرکت جسته و دولت متعهد است مقررات بین‌المللى کار را با وفق با مقتضیات کشور به مجلس شوراى ملى آورده و به صورت قانون کار هر چه زودتر به تصویب برساند به علاوه عوامل و مقتضیات اجتناب‌ناپذیر ایجاب می‌کند که ما هم به نوبه خود مسائل اجتماعى را با توجه مخصوصى نگریسته و مرجع صلاحیت‌دار قانونى براى حمایت و حفظ قانون کارگران و تأمین رفاه و آسایش آنان ایجاد کنیم با در نظر گرفتن مطالب فوق لایحه تأسیس وزارت کار تقدیم و تقاضاى تصویب آن را دارد.

نخست وزیر- احمد قوام‏

قانون اجازه تأسیس وزارت کار:

ماده واحده- به منظور ایجاد مرجع صلاحیت‌دار و بی‌طرفى براى حل اختلافات بین کارگر و کارفرما و ایجاد حسن تفاهم در بین آنان و تمرکز امور مربوط به کار و مراقبت در تهیه و اجراى مقررات قانون کار قانون بیمه کارگران و همچنین حمایت و تأمین بهداشت  و رفاه و بالابردن سطح زندگى کارگران و وضع و اجراى مقررات بیمه‌هاى اجتماعى و برقرار نمودن روابط با تشکیلات بین‌المللى کار وزارتخانه‌ای به نام وزارت کار تأسیس می‌شود.

دولت موظف است بلافاصله لایحه قانون کار را براى تصویب مجلس شورای ملى پیشنهاد نماید.   نخست وزیر- احمد قوام‏

شماره 11851

22- 7- 26

مجلس شوراى ملى‏

به طوری که خاطر محترم آقایان نمایندگان مستحضر است وزارت فرهنگ به موجب قانون تربیت معلم مصوب اسفند 1312 و قانون تعلیمات اجبارى مصوب مرداد 1322 مکلف به تأسیس دانشسراهاى مقدماتى گردیده و هر سال قریب 700 نفر آموزگار از دانشسراهاى مذکور و یکصد نفر دبیر از دانشسراى عالى در اول مهر ماه براى انجام خدمت آماده می‌باشند و وزارت فرهنگ مکلف است به آنها معلمى ارجاع کند در سنوات قبل هر ساله 60 میلیون ریال(000 / 000 / 60 ریال) براى حقوق و هزینه مدارس جدید اعتبار اعطا می‌شد و با این مبلغ وزارت فرهنگ اقدام به تأسیس مدارس جدید و تکمیل مدارس فعلى می‌نمود در سال 1326 براى دریافت اعتبار مزبور به وزارت دارایى مراجعه گردید چون تأمین اعتبار مصادف با افتتاح مجلس بود براى وزارت دارایى انجام آن میسر نشد لذا ماده واحده‌اى که مبنى بر تقاضاى اعتبار شش ماهه دوم سال 1326 و شش ماهه اول سال 1327 و تکمیل سایر هزینه‌هاى مدارس می‌باشد به شرح زیر تقدیم و تقاضاى تصویب آن می‌شود.

ماده واحده- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود مبلغ شصت و پنج میلیون ریال براى اجراى قانون تربیت معلم و تعلیمات عمومى به میزان اعتبار سال 26 وزارت فرهنگ علاوه نمود و از محل درآمد عمومى کشور و در حدود وصولی‌هاى درآمد مزبور پرداخت نماید. اضافه اعتبار مزبور که به مأخذ احتیاجات سالیانه این منظور پیش‌بینى شده است

+++

مطابق صورت ریزى که وزارت فرهنگ تنظیم خواهد نمود پس از موافقت وزارت دارایى به مواد بودجه تفصیلى سال جارى وزارت فرهنگ علاوه خواهد گردید و نصف مبلغ مزبور از بابت شش ماهه آخر سال جارى قابل استفاده بوده و در حدود وصولی‌هاى درآمد کشور پرداخت خواهد شد.

وزیر فرهنگ- دکتر عیسى صدیق،

وزیردارایى- عبدالحسین هژیر،

نخست وزیر- احمد قوام‏

شماره 17859

29 /7 / 26

مجلس شوراى ملى‏

چون بررسى و اخذ تصمیم نسبت به امور اقتصادى و در عین حال مراقبت در اجرا برنامه‌هاى اقتصادى کشور مستلزم تمرکز این قبیل امور در یک وزارتخانه می‌باشد که با احاطه کامل به اوضاع و احوال کشور و مطالعه جنبه‌هاى مختلف امور اقتصادى بتواند تصمیمات مفید و مقتضى اتخاذ نماید و پراکندگى فعلى کارهاى اقتصادى در دوایر وزارتخانه‌هاى مختلف دولت را از انجام این منظور باز می‌دارد علی‌هذا لایحه زیر که مربوط به تأسیس وزارت اقتصاد ملى و وظایف آن می‌باشد تحت 7 ماده براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى می‌شود.

ماده 1- از لحاظ تمرکز امور اقتصادى و اجرا برنامه هاى اقتصادى کشور وزارتخانه‌اى به نام وزارت اقتصاد ملى تأسیس می‌شود.

ماده 2- اصول وظایف اقتصاد ملى به شرح زیر می‌باشد:

1 - مراقبت و نظارت کلى در اجرا سیاست اقتصادى دولت.

2 - اجرا قوانین و مقررات مربوط به بازرگانى خارجى.

3 - نظارت بر بازرگانى داخلى و سعى و اقدام لازم براى توسعه و انتظام آن بر طبق قوانین و مقررات.

4 - تنظیم قراردادهاى بازرگانى با دول بیگانه.

5 - اجرا مقررات و قوانین مربوط به بازرگانان خارجى.

6 - اداره امور صنایع و معادن دولتى و نظارت بر آنها.

7 - نظارت بر صنایع و معادن غیردولتى و اقدام لازم در تهیه قوانین و مقررات مربوط به انتظام و توسعه و اصلاح این قبیل مؤسسات و راهنمایى و تشویق صاحبان سرمایه به منظور توسعه صنایع موجود و ایجاد صنایع جدید و اکتشاف معادن و همچنین تهیه و اجرا قوانین و مقررات مربوط به حمایت صنایع ملى.

8 - اقدام لازم با همکارى وزارت دارایى و بانک‌هاى مربوطه براى تعدیل و تعیین نرخ اعتبارات بازرگانى و صنعتى و کشاورزى و ساختمانى.

9 - فراهم آوردن وسایل اجرا برنامه‌هاى اقتصادى و نظارت در اجرا سایر برنامه‌هاى اصلاحى و عمرانى کشور.

10 - مطالعه در اوضاع و سیاست‌هاى اقتصاى جهان از لحاظ تأثیر آن در اقتصاد ایران و پیش‌بینى و اقدام لازم براى توسعه اقتصاد کشور.

11 - مطالعه در وضع بازارهاى داخلى و اقدام لازم براى تعدیل قیمت‌ها و جلوگیرى از گرانى.

12 - مطالعه در تکمیل وسایل ارتباطى کشور در قسمت مربوطه به راه‌هاى اقتصادى و تجارتى و همکارى با وزارت راه در توسعه این قبیل راه‌ها.

13 - شرکت در کنفرانس‌هاى اقتصادى و تجارتى بین‌المللى به منظور تطبیق قوانین و مقررات موجود کشور با اوضاع اقتصادى جهانى.

14 - نظارت در اجراى برنامه 7 ساله اصلاحى و عمرانى کشور.

15 - تجدیدنظر در اساسنامه شوراى عالى اقتصاد که ضمیمه تشکیلات وزارت اقتصاد ملى خواهد بود.

16 - تهیه و انتشار آمارهاى اقتصادى.

ماده 3- کلیه وزارتخانه‌ها و بانک‌ها مکلفند قبل از اقدام در اتخاذ تصمیماتى که تأثیر در وضع اقتصادى کشور دارد نظر وزارت اقتصاد ملى را خواسته و پس از حصول توافق‌نظر نسبت به آن اقدام نماید.

ماده 4- ادارات و مؤسسات زیر با بودجه‌ها و اعتبارات مربوط به اختیار وزارت اقتصاد ملى گذارده می‌شود.

1 - ادارات و مؤسساتی که فعلاً به وسیله وزارت بازرگانى و پیشه و هنر اداره می‌شود.

2 - اداره کل آمار و بررسی‌هاى وزارت دارایى(به غیر از آنچه مورد احتیاج وزارت دارایى است)

ماده 5- وزارت اقتصاد ملى علاوه بر اختیارات و وظایف مصرح در این قانون داراى کلیه اختیارات و وظایف و بودجه و اعتباراتى می‌باشد که به موجب قوانین و آیین‌نامه‌ها و مقررات قانونى موجود براى وزارت بازرگانى و پیشه و هنر مقرر است.

ماده 6- وزارت اقتصاد ملى تحت نظر و مسئولیت وزیر اقتصاد ملى اداره می‌شود و داراى یک معاون پارلمانى خواهد بود. وزارتخانه نامبرده مشتمل بر سه قسمت می‌باشد که هر قسمت تحت نظر و مدیریت یک مدیر کل اداره خواهد شد.

ماده 7- وزارت اقتصاد ملى موظف است منتهى تا یک ماه از تاریخ تصویب این قانون اساسنامه شوارى عالى اقتصاد و سازمان داخلى وزارتخانه را براى تصویب به هیئت وزیران تقدیم نمایند.

نخست وزیر- احمد قوام      

وزیر بازرگانى و پیشه و هنر- دکتر سجادى

 

اخبار مجلس

روز پنجشنبه 7- 8- 26 بعد از ختم جلسه مجلس کمیسیون بازرگانى و پیشه و هنر تشکیل و هیئت رئیسه خود را به شرح ذیل انتخاب نمود:

آقاى نیک‌پور- رئیس‏

 " موسوى- نایب رئیس‏

"  صادقى- مخبر

"  ملک‌پور- منشى‏

سپس براى جلسات آتیه کمیسیون مذاکراتى شده و قرار شد روزهاى یکشنبه ساعت 5 بعد از ظهر کمیسیون تشکیل شود.

+++

بقیه جلسه 27

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه دوازدهم آبان ماه 1326

فهرست مطالب:

 

1 - تصویب پیشنهاد راجع به تغییر وقت جلسات از صبح به عصر

2 - طرح پیشنهادی جمعی از آقایان نمایندگان راجع به الغا حکومت نظامی و تصویب یک فوریت آن

3 - طرح دو فقره اعتبارنامه و رد یکی از آنها

4 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و چهل دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت به عنوان بعد از تنفس تشکیل گردید.

1 - تصویب پیشنهاد راجع به تغییر وقت جلسات از صبح به عصر

رئیس- اکثریت براى رأى نیست، جلسه قبل به واسطه کافى نبودن عده براى اخذ رأى راجع به تعیین جلسات مجلس که صبح باشد یا عصر رأى نتوانستیم بگیریم حالا پیشنهادى آقاى عباس اسکندرى بر طبق ماده 87 نظامنامه نموده‌اند که یک مرتبه اگر مشکوک شد می‌توان بپیشنهاد یک نفر از نمایندگان رأى با ورقه گرفت.(نمایندگان: صحیح است)

این است که الان رأى می‌گیریم. آقایان البته در نظر دارند که عده‌اى عقیده داشتند صبح جلسه باشد و پیشنهادى که رسیده بود راجع به این بود که عصرها جلسه باشد این پیشنهاد را رأى می‌گیریم و بعد وارد دستور می‌شویم حالا ماده 87 قرائت می‌شود که آقایان مسبوق باشند الزامى است که باید رأى با ورقه گرفته شود.

(ماده 87 به شرح زیر قرائت شد.)

ماده 87- تقاضاى رأى علنى با اوراق باید کتباً به عمل آید و لااقل پنج نفر از اعضاى مجلس آن را امضا نموده به رئیس بدهند ولى در صورتی که یک دفعه به واسطه قیام و قعود رأى گرفته شده و مشکوک شد تقاضاى شفاهى یکى از نمایندگان کافى است.

رئیس- آقایان موافقین با این پیشنهاد ورقه سفید می‌دهند یعنى پیشنهادى رسیده راجع به این که جلسات عصر باشد آقایان موافقین با این پیشنهاد که جلسات مجلس عصر باشد ورقه سفید می‌دهند عده حضار 95 نفر است اگر ورقه سفید زیادتر شد جلسات عصر می‌شود.(همهمه نمایندگان) بفرمایید آقایان عده رأى دهندگان 102 نفر است در موقع رأى.

(اخذ و استخراج آراء به عمل آمد 57 ورقه سفید و 25 ورقه کبود شماره شد)

رئیس- با اکثریت 57 رأى این پیشنهاد تصویب شد و جلسات بعد از این عصر خواهد بود.

دکتر معظمى- ساعتش را بفرمایید.

رئیس- چهار بعد از ظهر.

اسامى موافقین- آقایان: معین‌زاده باقرى، برزین، حائرى‌زاده، اردلان، شریف‌زاده، صدرزاده، بهزادى، گنابادى، صادقى، ابوالقاسم بهبهانى، اخوان، اقبال، فولادوند، دکتر شفق، نراقى، گلبادى، ناصرى، شادلو، دکتر بقایى، محمد ذوالفقارى، دکتر عبده، ملک‌پور، نبوى، دکتر معظمى، مهندس رضوى، مسعود ثابتى، هاشم وکیل، سلمان اسدى، لیقوانى، امامى اهرى، امیر تیمور، عباس اسکندرى، ارسنجانى، دکتر آشتیانى، حسن اکبر، قبادیان، دکتر فلسفى، وثوق، آشتیانى‌زاده، صاحب‌دیوانى، ضیا‏ء ابراهیمى، قوامى، ناصر ذوالفقارى، مهدى ارباب، موسوى، عرب شیبانى، کفایى، فاضلى، مکى، دکتر مصباح‌زاده، معتمد دماوندى

+++

نواب، سلطان العلماء، آقاخان بختیار، محمد هراتى، صدر، على بهبهانى.

اسامى مخالفین- آقایان: گنجه، امیر نصرت اسکندرى، دادور، بوداغیان، یمین اسفندیارى، گیو، مهندس هدایت، مامقانى، عزیز اعظم زنگنه، دهقان، تقى‌زاده، ظفرى، نورالدین امامى، ماکویى، حاذقى، رفیع، دکتر مجتهدى، ساعد، بهادرى، ظفر بختیار، فتحعلى افشار، دکتر متین دفترى، مشایخى، ابوالقاسم امینى، دکتر ملکى،

ورقه سفید علامت امتناع 11

2 - طرح پیشنهادى جمعى از آقایان نمایندگان راجع به الغاى حکومت نظامى و تصویب یک فوریت آن.

رئیس- طرحى رسیده است که اینجا مذاکراه شد راجع به حکومت نظامى که البته با بودن مجلس موافقت ندارد حالا آن طرح قرائت می‌شود. با قید یک فوریت است‏

(طرح پیشنهادى به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم مجلس شوراى ملى- نظر به این که حکومت نظامى فعلى برخلاف اصل مشروطیت و قانون اساسى و روح دمکراسى است و باتجربه ثابت شده است که دولت‌هاى وقت از آن استفاده اراده شخصى می‌کنند و به موجب آن هر کسى و هر روزنامه را خواستند می‌گیرند و تبعید و توقیف می‌کنند و مفهوم این عمل لغو مشروطیت و قدرت قانون است ما امضاکنندگان زیر ماده واحده ذیل را به قید یک فوریت پیشنهاد می‌کنیم:

ماده واحده- دولت مکلف است حکومت نظامى را در تهران با تمام مقررات مربوطه در مدت ده روز لغو نماید و بعداً هر موقع در هر نقطه اعلام حکومت نظامى مورد لزوم باشد باید قبلاً لزوم و مدت آن از طرف مجلس شوراى ملى تصدیق شده باشد. غلامرضا فولادوند، حائرى‌زاده، رحیمیان، عباس اسکندرى، محمدعلى مسعودى، مهندس رضوى، اردشیر شادلو، خسرو قشقایى، دکتر بقایى کرمانى، جواد ملک‌پور، یک امضا دیگر(مکى- بله بنده هم امضا کرده‌ام) صاحب‌دیوانى، دکتر عبدالله معظمى، عباس نراقى، ملک‌مدنى و چند امضاى دیگر.

برزین- همه موافقند آقا.

نمایندگان- صحیح است.

رئیس- آقاى فرامرزى توضیحى دارید بفرمایید.

فرامرزى- عرض کنم که چند شب پیش از این بنده رفته بودم در یکى از کنفرانس‌ها، یک خانمى آنجا کنفرانس می‌داد در باشگاه هدایت افکار و آن خانم هم البته ایران خانم تیمورتاش بود که آقایان می‌شناسند و ایشان در آنجا یک چیزى گفتند که من فراموش نمی‌کنم و آن این است که در عصر حاضر می‌شود گفت که یکى از شریف‌ترین مردم این مملکت محمدعلى میرزا بود براى این که محمدعلى میرزا مستبد بود گفت من مستبدم مشروطه را قبول نداشت. گفت من مشروطه را قبول ندارم مجلس را نمی‌خواست. گفت من مجلس را نمی‌خواهم ولى این اواخر به اسم مشروطیت، به اسم آزادى مردم را می‌گیرند از ایشان سلب آزادى می‌کنند.(صحیح است) نمی‌خواهم بگویم که واقعاً ایشان درست گفتند که محمدعلى میرزا مرد شریفى بود. ولى اگر می‌گفت من شاه مملکت مشروطه‌ام و هر که با من مخالفت بکند مخالف حکومت مشورطه است و آنها را می‌گرفت چطور می‌شد؟ همان طورى که دیگران گفتند و کردند. این قانون حکومت نظامى که امروز دستاویز شده براى گرفتن مردم، بنده عرض می‌کنم که چطور شد این قانون وضع شد و می‌خواهم ببینم به موجب این قانون آیا آنهایى را که باید گرفت که مردم را می‌گیرند یا آنهایى را که می‌گیرندشان در 11 رجب 1329 تلگرافى به تهران رسید که محمدعلى میرزا با چند نفر از اتباعش از ادسا تحت حمایت و موافقت روس‌ها از گمش تپه وارد ایران شده‌اند ارشدالدوله سردار او هم با تذکره جعلى وارد ایران شده بود و مقدار زیادى هم تفنگ و فشنگ داشت و با خودش آورده بود و دولت روسیه تزارى هم برخلاف قراردادى که با ایران داشت و می‌بایست به آنها اجازه عمل ندهد معذلک اجازه داد و آنها وارد ایران شدند ارشدالدوله به سمت طهران حرکت کرد و از سمت غرب هم سالارالدوله تا همدان رسیده بود و می‌خواست که به طرف طهران حرکت بکند مشروطه‌طلب‌ها یا مشروطیین هیچ قوایى نداشتند براى دفاع از رژیم مشروطیت فقط 1200 سوار بختیارى در طهران بود و در همین حدود یا 1800 نفر هم قوایى بود که یپرم‌خان رئیس شهربانى وقت تهیه کرده بود.(اورنگ: بختیارى چهار هزار نفر بود) عرض کنم آن مدرکى که بنده دارم 1200 نفر است و بنده هم عرض می‌کنم که صمصام‌السلطنه گفته بود که یک عده در اصفهان هستند که حاضر حرکت می‌باشند و ظاهراً هم یک پولى دولت داد براى خرج حرکت آنها که آنها هم حرکت بکنند براى طهران از هیئت دولت رئیس دولت و دو نفر از وزرا متهم بودند به این که باطناً با شاه ساخته‌اند و برعلیه مشروطه هستند از زرگنده هم در سفارت روس یک عده‌اى بودند از مخالفین مشروطیت و داشتند عمل می‌کردند مجلس و آزادى خواهان دیدند که مشروطیت هم از خارج مورد تهدید است براى این که محمدعلى میرزا و ارشدالدوله از روسیه وارد ایران شده‌اند و ارشدالدوله لشگر کشیده است به سمت تهران و نزدیک است البته خود محمدعلى میرزا هم در صحراى ترکمن بود و تراکمه به او قول داده بودند که حرکت بکنند سالارالدوله هم در سمت غرب بود و به طرف تهران می‌آمد.

دماوندى- بنده اخطار نظامنامه دارم.

رئیس- آقاى فرامرزى بر طبق ماده 63 مختصر توضیح بدهید.

فرامرزى- عرض می‌کنم آن وقت براى حفظ مشروطیت ناچار شدند قانون حکومت نظامى وضع کنند که از هیئت دولت اگر کسى خواست برخلاف اصول مشروطیت عمل بکند قواى نظامى فورى او را توقیف بکنند.(صحیح است) این جور نیست که هر کسى اسمش رئیس دولت است دولت است. مشروطیت او است مشروطه یک اصول و قواعدى دارد هر کس آن اصول را رعایت بکند مشروطه‌طلب است هر کس آن اصول و قواعد را عمل نکند مخالف مشروطه است.(صحیح است) و اگر مشروطیت قوى باشد باید آن مخالف را گرفت علت اصلى که بنده این پیشنهاد و این طرح را تقدیم کردم و رفقاى دیگر مجلس هم موافقت فرمودند، عده زیادى، براى این است که مقصود از مشروطیت مقصود از مجلس، مقصود از عدلیه تأمین اشخاص است در خانه خودشان(صحیح است، صحیح است) و این حکومت نظامى امنیت را متزلزل کرده است آدم در خانه خودش تأمین ندارد من می‌خواهم بدانم که اگر مجلس تمام شد و مصونیت پارلمانى از من مرتفع شد چه چیز ضامن می‌شود که فردا به عنوان مخالف دولت مرا نگیرند؟ من از شما آقایان وکلا یکى یکى می‌پرسم چه چیز شما را امنیت می‌دهد که شما را نگیرند فردا در خانه‌تان به عنوان همین که مخالف حکومت مشروطه هستى، مشخص کیست وقتى که اصول و قاعده‌اى نباشد؟ این لایحه و این طرح را براى حفظ امنیت شماها تقدیم کردم و امنیت مردم و تمام ملت ایران، مگر این آقاى دکتر متین دفترى نبود ازش بپرسید که ما می‌گفتیم به ایشان آقا از این شهر برو بیرون ممکن است شما را بگیرند و حالا که ایشان را نگرفتند چکار کرده؟ یک عده دیگر را گرفته‌اند از وکلاى مجلس آنها چکار کردند؟ بعد از این که آنها را ولشان کردند چه کردند؟ به موجب دلخواه آدم را می‌گیرند، به موجب دلخواه آدم را آزاد می‌کنند. به موجب دلخواه روزنامه را توقیف می‌کنند، به موجب دلخواه روزنامه را آزاد می‌کنند پس عدلیه چیست؟ پس مجلس چیست؟ این است که من پیشنهاد کردم و قید فوریتش را هم شرط کردم ولى بعضى از رفقاى من چون گفتند که باید وضعیت را در نظر گرفت این را به قید یک فوریت پیشنهاد کردم که لااقل وقت مطالعه هم زیادتر باشد این را هم آقایان بدانند که من اصرارى ندارم و غرضى هم ندارم در موقع خودش هم توضیح خواهم داد که این قانون حکومت نظامى مخالف قانون اساسى است، یا قانون اساسى را جمع کنید و بگویید نداریم تا اراده شخصى حکم‌فرما باشد یا این که حکومت نظامى را آقایان جمع کنید، این قانون اساسى حفظ کرده است حقوق مردم را که بدون حکم دادگاه نمی‌شود کسى را توقیف کرد، چرا مردم را می‌گیرید توقیف می‌کنید؟ این عرایض بنده است و به موقعش هم توضیحات بیشتر خواهم داد.(احسنت. احسنت)

رئیس- فوریت طرح مطرح است آقایانى که موافق با تصویب فوریت این طرح هستند قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد. حالا ماده واحده مطرح است آقاى مکى شما مخالفید؟

مکى- باید برود به کمیسیون آقا.

ملک مدنى- طرح اگر تقاضاى دو فوریت شده باشد مطرح می‌شود و الا ارجاع می‌شود به کمیسیون.

رئیس- صحیح است به کمیسیون ارجاع می‌شود به کمیسیون کشور و به کمیسیون نظام یا کمیسیون دادگسترى وکشور؟ آقاى دکتر معظمى.

دکتر معظمى- عرض کنم که بنده یک تذکرى دارم که باید عرض کنم این طرح بایستى به کمیسیون کشور و کمیسیون دادگسترى برود ولى یک تذکر دیگرى داشتم که این وسیله این نشود که در آنجا

+++

دفن بشود و اگر دفن شد ما بعد از 15 روز دو مرتبه تقاضاى دو فوریت می‌کنیم.(صحیح است)

رئیس- صحیح است به کمیسیون کشور و دادگسترى رجوع می‌شود اعتبارنامه‌ها مطرح است. اعتبارنامه آقاى ارسنجانى دردستور بوده و به واسطه کارهایی که پیش آمد عقب افتاد آقاى امامى چون یک توضیحى مطابق ماده 109 دارند بفرمایند به طور اختصار بیان کنند.

قبادیان- در اطراف این ماده 109 بعضی‌ها سوء استفاده می‌کنند.

رئیس- به طور اختصار بیان بفرمایید.

امامى خویى- عرض می‌کنم که قبل از توضیحاتم یک موضوعى را باید به عرض آقایان برسانم قدیم معمول بوده است که خوانینى بودند آنها دو جور بچه داشتند یک جور خیلى مورد توجه بودند و یک مشت هم در آبدارخانه و آشپزخانه زندگى می‌کردند آنهایی که در کالسکه با تجملات زندگى می‌کردند می‌گفتند اینها از عقدى هستند و بقیه از صیغه، معلوم می‌شود ما از صیغه هستیم یک اعتراض مختصرى با یک تذکر مختصرى هم خدمت جناب آقاى رئیس دارم راجع به همین ماده 109 وقتی که نوبت آقایان رسید تذکرى داده نشد، یک ساعت، یک ساعت و نیم صحبت شد ولى وقتی که نوبت صیغه‌ها رسید 2 مرتبه راجع به این موضوع تذکر دادند...

رئیس- صیغه و عقدى ندارد.

دکتر امینى- بى‌انصافى می‌فرمایید شما. این طور نیست به شما هم اجازه دادند.

امامى خویى- بى‌انصافى نمی‌کنم آقاى دکتر توجه بفرمایید ماده 109 دو قسمت دارد قربان.

قبادیان- آقا شما صحبت خودتان را بکنید.

رئیس- شما مذاکره خودتان را بکنید.

امامى خویى- همان مذاکره را می‌خواهم بکنم اگر درست توجه فرموده باشید ماده 109 دو قسمت است بنده عرایضم در قسمت دوم ماده 109 است که عبارت ماده این است که: عقیده و اظهار او را برخلاف واقع جلوه داده باشند. من مدعى هستم در پاسخ بیانات بنده آقاى ارسنجانى مغلطه کرده و عقیده مرا برخلاف واقع جلوه داده‌اند من چه عرض کردم؟ من عرض کردم که آقاى ارسنجانى مثل بوقلمون هر دفعه و هر ساعت به رنگى درآمده‌اند بحمدالله استاد محترم آقاى بهار هم تصدیق فرمودند، فرمودند اگر کسى در سیاست تلون داشته و یا تند رفته باشد نباید تخطئه کرد یکى از نمایندگان محترم هم که همگى به استادى ایشان و مقام علمى ایشان ایمان داریم و بدبختانه از ترس این که مبادا ایشان هم مثل بنده از ماده 109 استفاده بکنند می‌ترسم اسم ایشان را ببرم در یکى از جلسات تلون را معنى کردند. تلون به زبان بنده و امثال من بوقلمون صفت شدن و هر ساعت به رنگى در آمدن و هر روز با شخصى و با مقامى هم صدا شدن و هر دقیقه تغییر عقیده دادن و هر ثانیه مسلک جدیدى پیدا کردن است من عرض کردم شخصی که در روزنامه خود می‌نویسد قشون خارجى نباید از ایران برود، شخصی که در بیانات خود...

رئیس- این همان بیانات قبلى است اگر بخواهید تمام چیزهایی که گفته شده بگویید ایشان هم سه ساعت باید تمام آنها را بگویند اگر چیزى از شما تحریف شده اعاده شود بفرمایید چیزی که راجع به شما گفته‌اند باید صحبت بکنید.

امامى خویى- عرض می‌کنم معناى تحریف چه هست قربان؟ من می‌گویم عرایض بنده را آقا تحریف کرده است.

رئیس- سه جلسه است اینجا مذاکره شده شما بیانات‌تان را کردید ایشان هم جواب دادند حالا مثل این که باز جلسه اول است.

امامى خویى- مجلس باید قضاوت کند 15 جلسه دیگر مذاکره شود چه تأثیرى دارد ما که کار نداریم اینجا تکرار باشد.

رئیس- 15 جلسه به هیچ وجه نمی‌شود تلف بشود.

امامى خویى- چهار ماه است بیهوده تلف شده ده دقیقه هم تأمل بفرمایید بیهوده تر تلف بشود عرض می‌کنم عرایض بنده را تحریف کرده است.

رئیس- بفرمایید.

امامى خویى- بگذارید بگویم شما که نمی‌گذارید من عرض کردم ده دقیقه بیشتر عرضى ندارم مهلت بدهید که ده دقیقه عرایض خودم را بکنم مهلت نمی‌دهند آقایان. من می‌دانم چه می‌کنند و چه نقشه‌اى دارند ولى ممکن نیست که من تا حرف‌هایم را نزنم بگذارم نقشه‌اى عملى شود کسى گوش نمی‌دهد هو می‌کنند منهم از هو کردن از میدان در نمی‌روم (بعضى از نمایندگان- بفرمایید آقا، بفرمایید) شخصی که در بیانات دفاعیه خود در جلسه دوشنبه 23 شهریور 1321 در پشت تریبون مجلس شورای ملى می‌گوید ما در اینجا بعضى از مطالب را که از نظر هموطنان ما پوشیده است و آنها را دچار سهو و اشتباه کرده ولى از نظر خارجی‌ها پوشیده نیست و روى آن مذاکره می‌کنند باید بحث بکنیم و خطراتى که آینده مملکت(اینها گفته‌هاى خود آقاى ارسنجانى است) و خطراتى که مملکت ما را تهدید می‌کند کاملاً متوجه باشیم با توجه به این حقایق هر‌ اندازه تلخ باشد موقعیت حساس کشور را در نظر گرفته راه چاره‌اى براى آینده بیندیشیم دولت شوروى هر گاه در باب ایران صحبتى به میان آمده تصریحاً یا تلویحاً اشاراتى کرده به این که ما نسبت به اجراى تعهدات خود وفادار هستیم و میل داریم تمام قراردادهایی که با ایران داریم به موقع اجرا گذاشته شود طبق پیمان اتحاد ژانویه 1942 دولت شوروى ناچار است نیروى خود را در مارس آینده از ایران خارج کند(این مال پیش از مارس است) ولى ما با دولت شوروى قرارداد دیگرى هم داریم که باید به آن توجه کنیم و آن قرارداد سال 1921 میان ما و دولت شوروى است.(این یک قسمت عرض من است) در قراردادی که درسال 1921 ما با دولت شوروى بستیم و کاغذى که از طرف سفارت شوروى به ایران نوشته شده است آنجا صراحتاً گفته‌اند که آن قرارداد مربوط به موقعى است که قشون خارجى به ایران بیاید وقتی که قواى متفقین قشون متفقین از ایران رفتند و غیر از قشون روس‌ها در ایران قشون دیگرى نبود دولت روسیه می‌ترسید ایران به او حمله بکند که قشون را در ایران نگه داشته بود؟ دولت دیگرى نبود که به ایشان حمله بکند که ایشان به استناد آن قرارداد 1921 آن مقالات را در روزنامه‌اش نوشت‏.

رئیس- حالا این تحریف در بیانات شما است؟ مطابق نظامنامه باید صحبت بفرمایید.

سزاوار- این ماده 109 عجب بلایى شده است.

امامى خویى- بلا براى همه است براى شما هم باشد.(سزاوار- براى بنده بلا نیست نطق شما اسباب زحمت فراهم کرده) آقاى ارسنجانى مگر دولت دیگرى بود که می‌خواست به دولت شوروى حمله بکند؟ مگر متفقین روسیه، امریکا و انگلیس قشون خود را از ایران خارج نکرده بودند؟ و یا این که دولت روسیه می‌ترسید دولت ایران به روسیه حمله بکند؟ به علاوه در کجاى قرارداد آقایان نمایندگان محترم نوشته شده است که دولت روسیه حق دارد نیروى خود را در ایران نگاه دارد. فصل ششم این نامه را که دیگر آقاى رئیس اجازه نمی‌دهند بخوانم، فصل ششم آن قرارداد که هیچ اشاره‌اى به این موضوع ندارد یعنى به ماندن قضون خارجى در ایران هیچ اشاره‌اى ندارد.(صحیح است) آقاى ارسنجانى یک روز به ادعاى خودشان در رزونامه مرد امروز در سال 1322 مقاله‌اى نوشتند که پشت این تریبون خواندند و یک روز هم در سال 1325 که پیشه‌ورى و نهضت قلابى او پیدا شد این مقالات را نوشتند و راجع به ارتش سرخ که اگر اجازه بدهید چند جمله آن را، آقاى رئیس اجازه می‌دهید چند جمله آن مقاله‌هاى ایشان را که آن روز می‌خواندند اینجا بخوانم؟ ...

رئیس- این تحریف بیانات شما نیست.

امامى خویى- پس ماده 109 چه چیز است؟ یعنى چه؟ یعنى چیزی که گفته شده باشد و ایشان برخلاف حقیقت جلوه داده باشند ایشان بیانات بنده را تحریف کرده‌اند، بیانات بنده را برخلاف جلوه داده‌اند.

رئیس- بیان شما را آقا؟

امامى خویى- بلى بلى تمام روزنامه‌هاى ایشان روزنامه‌هایی که خواندند.

رئیس- به بیانات شما مربوط نیست مختصر بفرمایید.

امامى خویى- همه‌اش مختصر است پس می‌فرمایید عرض نکنم بیایم پایین. آقاى ارسنجانى در بیانات خودشان فرمودند حقیقت را در نظر می‌گیرم. خدا را شاهد می‌گیرم که غیر از حقیقت چیز دیگرى ندارم، حقیقت گفته و باز هم خواهم گفت حقیقت است که گفتم، آقاى ارسنجانى نوشته‌هاى شما به بعضى دهن‌ها به قدرى شیرین آمده که امروز هم در رادیوها نقل می‌کنند آن را، یک جمله مختصرى دارم و من هم عرایضم را تمام می‌کنم. ولى یک روزنامه‌اى که اخیراً در هر ماه وقتی که نقل قول می‌کردند باز هم این را می‌گویند که نوشتند روزنامه داریا نوشته که استخراج نفت شمال ایران از طرف اتحاد جماهیر شوروى آرزوى دیرین طبقات روشنفکر و پیش‌قدم اصلاحات بوده و راه حل این موضوع را

+++

که آقاى قوام پیدا کرده موجب تمجید و تحسین می‌باشد. این نوشته‌هاى آقاى ارسنانى در روزنامه داریا است که بعد از مدت‌ها امروز مجدداً نقل می‌شود سن آقاى ارسنجانى هم مطابق این ورقه هویت ششم اسد 1301 شمسى است.(ارسنجانى- 1321 است) این مدارک مثبته است. از پرونده استخدامى‌تان پیدا کردم این هم سن آقاى ارسنجانى است که در سال 1321 شمسى به وسیله آقاى نورالدین الموتى اصلاح کرده‌اند و اما جمله آخر را هم عرض کنم «آرم» روزنامه داریا، این را هم توجه بفرمایید دیگر عرضم را تمام می‌کنم. کیسه لیره است و کتاب مقدس است و اسلحه ناریه، این هم آرم روزنامه داریا است که آرم کمونیستى است که بایستى کتاب مقدس آسمانى و اسلحه ناریه و کیسه لیره از بین برود تا مقام ومرام کمونیستى زیاد بشود این هم آرم روزنامه داریا است.

رئیس- آقاى ارسنجانى.

اقبال- آقای ارسنجانی مختصر بفرمایید

ارسنجانى- عرض کنم آن چیزی که آقاى امامى فرمودند که من فرمایشات ایشان را تحریف کرده بودم. من راجع به صحبت ایشان فقط دو جا تذکر داده بودم. یک موضوع این بود که من در عمارت شهردارى رشت آنجا منزل کرده بودم و یکى هم یک سندى درآوردند و فرمودند که من به عدلیه رشت نوشته بودم فلان شخص را که ضارب بوده آزاد کرده‌اند و مضروب را توقیف کرده‌اند اگر می‌شود شما مضروب را هم لااقل آزادش کنید یا از او کفیل بگیرید، این دو تا مطالبى بود که من راجع به فرمایشات ایشان گفته بودم البته ایشان نظر داشتند که بیایند اینجا و آن چیزى که سه مرتبه چهار مرتبه گفته شده بود و من هم جواب داده بودم از نو تکرار کنند براى این که من را وادار کنند که من یک مطلبى را بگویم که به مصلحت مملکت نمی‌دانم. راجع به موضوع نفت فرمودند که رادیو مسکو از قول روزنامه داریا چیزى نقل کرده، آن جمله‌اى را که ایشان فرمودند و آن رادیو نقل کرده اگر در روزنامه داریا پیدا کردید براى هر سطرش من می‌روم هزار تومان پول قرض می‌کنم و به آقا می‌دهم. براى هر سطرش. آن آرمى هم که فرمودید در روزنامه هست فقط یک قدرى سواد لازم دارد و باید آدم اطلاعاتى داشته باشد و یک قدرى وارد باشد در مسائل سیاسى دنیا تا بداند چیست این آرم وقتى که منتشر می‌شد در روزنامه داریا، آن وقت روزنامه رهبر می‌نوشت که این آرم فاشیستى است امروز آقا می‌فرمایند این آرم کمونیستى است ولى نه کمونیستى است نه فاشیستى. آن آرم یک کیسه لیره است و یک کتاب انجیل است و یک هفت تیر غرض از کتاب انجیل کتاب مذهبى به خصوصى نیست این یک اصلى است که در خود انگلستان وضع شد و آن اشخاصى که آقاى امامى هم به آنها نظر خوب دارند این اصل را وضع کرده‌اند و آن اصل این است، مبارزه با تحمیق، مبارزه با تهدید، مبارزه با تطمیع، این سه اصل است، من تصور می‌کنم هر آدم روشنفکر و وطن پرستى هم امروز در هر جاى دنیا باشد این سه اصل را مقدس می‌داند بنابراین اگر آقا اطلاعات زیادى ندارید یک قدرى مطالعه کنید. عرض کنم راجع به این که باز فرمودند که بنده یک وقتى نوشته‌ام توى روزنامه که قشون شوروى باید در ایران بماند این را یک وقت آقاى ذوالفقارى هم گفتند( در این موقع آقاى ذوالفقارى اجازه خواستند) آقا من حرفى نزدم فقط گفتم شما مقاله را خواندید من هم که اینجا توضیح دادم، متن مقاله را هم اینجا خواندم. عرض کنم غرضم این بود که آن مطلبى که می‌خواستم عرض کنم این است که اگر قرار تکرار مکررات باشد بنده از حرف زدن خسته نمی‌شوم و اگر آقایان مایل باشند پانزده جلسه می‌آیم اینجا می‌ایستم صحبت می‌کنم.(یک نفر از نمایندگان- نه لازم نیست آقا، کافى است) من فقط چیزى که می‌خواستم در آخر عرایضم عرض کنم این است که چون بعضى نسبت‌هایى در این ضمن به من داده شده بود که من جواب داده بودم و باز هم آمدند اینجا گفتند این است که شاید در نظر بعضى آقایان محترم یک توهمى پیدا شود که من ممکن است یک آدم وطن‌پرستى نباشم توجه نکنند. بنده این را فقط عرض می‌کنم که اگر وطن پرستى باشد به معناى حقیقى خودش در مملکت، من یکى از آنها هستم وطن‌پرستى من هم براى این نیست که چهارصد، پانصد پارچه آبادى داشته باشم در این مملکت و براى آبادی‌هاى خودم مملکتم را دوست داشته باشم من هیچ چیز ندارم توى این مملکت، معذلک مملکتم را دوست دارم و یک دلیلى هم دارم، هر خطرى که پیش بیاید توى این مملکت، گریبان مرا هم می‌گیرد و من هم پاى فرار ندارم، توجه می‌کنید، نه وسیله دارم، نه ارز دارم، نه طیاره دارم، نه جاى خارجى براى من هست بنابراین من مجبورم در این مملکت بمانم به حکم اجبار اگر آقا خیال می‌کنید از روى عقیده هم نباشد به حکم اجبار لااقل مجبورم وطن‌پرست بمانم و این شرط در خیلى‌ها صدق نمی‌کند اگر یک روز قرار بشود به حساب وطن پرستى اشخاصى رسیدگى شود آن وقت ممکن است اسباب شرمسارى خیلی‌ها بشود. من امیدوارم و اطمینان دارم که اکثریت رفقاى ما که در مجلس نشسته‌اند همه وطن‌پرست‌ هستند و هیچ کدام هیچ نیاتى که مخالف وطن پرستى باشد ندارند(صحیح است) ولى باز ممکن است اشخاصى پیدا شوند که به خودشان اجازه بدهند یک چنین تهمت‌هایى را بزنند، این را البته من نمی‌دانم در عرف منطق و عقل عرض کنم که اخلاقاً چه کیفیتى را پیدا می‌کند. زیادتر از این هم من‏ راجع به این مطلب به خصوص توضیح نمی‌دهم. چون باز اشاره شد که من در سیاست خارجى نظریات سابق را ابرار کرده بودم و من در جلسات سابق عرض کرده بودم باز در اینجا هم یک جمله را به عرض آقایان می‌رسانم من شخصاً عقیده سیاسیم این است که ایران در این وضع جغرافیایى که دارد بایستى وارد در هیچ بلوک سیاسى نباشد.(صحیح است) ممکن است یک عده‌اى باشند که با این عقیده مخالف باشند عقیده‌شان مقدس است براى خودشان من این را اعلام می‌کنم که چه در مجلس باشم و چه در خارج مجلس با هر گونه شرکت ایران در بلوک‌هاى سیاسى که نتیجه‌اش از بین رفتن مملکت ما خواهد شد شخصاً مخالفم(صحیح است) البته اگر مجلس مخالف این نظر را دارد من را طرد می‌کند و من هم می‌روم بیرون ولى من اطمینان دارم که اکثریت قریب به اتفاق در مجلس همین نظر را دارند. (صحیح است) راجع به مسائل داخلى هم که هى صحبت از کمونیستى و اینها کردند. چیز عجیبى شده، هر کس توى این مملکت گفت که باید اصلاحات اجتماعى بشود هر کس که گفت باید طبقات زحمتکش را مردم را دست‌شان را گرفت آورد بالا فوراً یک مارک کمونیستى به او می‌چسبانند و من نمی‌دانم که آیا این حرف‌ها به صلاح خود آنهایى که این حرف‌ها را می‌زنند هست یا خیر؟ من در آن جلسات، در جلسات قبل که عرض می‌کردم این حرف‌ها را توضیح دادم. بنده شخصاً به هیچ وجه من‌الوجوه موافق با تغییر یعنى لطمه زدن به اساس مالکیت در ایران نیستم ولى همان طور که در جلسات پیش عرض کردم مالکیت را براى مملکت ما و به مصلحت خود کسانی که در مملکت ملک زیادى دارند با شرطى لازم می‌دانم که اسلام معین کرده است تا اگر ما آن شرطى را که اسلام معین کرده است در ایران اجرا بکنیم آن سوسیالیسم به معنى واقعى که امروز انگلیس‌ها دنبالش هستند و در فرانسه حزب سوسیالیست که الان روى کار آمده، دارد یک اقداماتى می‌کند که به آنجا برسد بدون هیچ زیان و بدون هیچ خطرى در مملکت ما عملى خواهد شد و تمام طبقات هم راضى می‌شوند.(صحیح است) بنده هم براى این که وقت مجلس را نگیرم بیش از این دیگر عرضى نمی‌کنم و فقط باز یک مرتبه دیگر از آقایان خواهش می‌کنم شنیده‌ام که تقاضاى رأى مخفى هم کرده‌اند البته خیلى خوب است فقط موقعى که رأى می‌دهند تحت تأثیر تلقینات خارج از مجلس خودشان واقع نشوند و آن چیزى که به نظر خودشان حق و حقیقت می‌رسد البته همان طور رفتار کنند.

جمعى از نمایندگان- رأى راى.

رئیس- پیشنهادى رسیده که ...

ذوالفقارى- آقا عرایض بنده را تحریف کردند بنده اخطار دارم.

رئیس- ماده 109 چه گفته است.

سزاوار- این ماده 109 دور و تسلسل گرفته است.

ذوالفقارى- بنده باید عرایضم را بکنم شما هم مهره سفیدتان را حاضر بکنید بدهید.

سزاوار- بنده خودم می‌دانم به شما مربوط نیست.

حاذقى- تحریفى نکردند ایشان بگذارید رأى بدهند.

ذوالفقارى- عرض کنم که آقایان یک عده‌اى از بنده خواستند که یک فوق‌العاده‌اى که اینجا خوانده نشده بود بخوانم.

رئیس- بنده باید پیشنهاد کنم که این ماده 109 حذف شود.

حاذقى- مملکت کار دارد ما گرفتارى داریم. دولت لوایح اصلاحى دارد ما باید کار خودمان را بکنیم.

رئیس- صحبت نکنید آقاى حاذقى.

سید هاشم وکیل- اگر توهینى یا تحریفى شده است می‌توانند اخطار بکنند.

ذوالفقارى- بنده بایستى عرایضم را بکنم.

+++

رئیس- تحریفى که نشده است.

ذوالفقارى- ایشان می‌فرمایند مسائلى را که بنده گفته‌ام دورغ گفتم اجازه می‌دهید بنده صحبتم را می‌کنم.

رئیس- می‌خواهیم رأى بگیریم و الا قرائت فوق‌العاده که اخطار نیست. اگر شفاهى چیزى دارید می‌توانید بفرمایید.

ذوالفقارى- عرض کردم که ایشان فرمودند راجع به ارتش سرخ که حق دارد در ایران بماند دروغ گفتم بنده می‌خواهم فوق‌العاده‌اى که ایشان منتشر کردند بخوانم.

رئیس- این موضوع سابق است در جلسه امروز که چیزى نگفتند.

ذوالفقارى- چون یک عده‌اى گفته بودند که فوق‌العاده را بخوانم و الا بنده عرضى ندارم.

رئیس- پیشنهادى راجع به ترتیب رأى رسیده است قرائت می‌شود:

(به شرح ذیل قرائت شد):

ریاست محترم مجلس شوراى ملى این جانبان امضاءکنندگان ذیل پیشنهاد می‌کنیم نسبت به اعتبارنامه ارسنجانى با رأى مخفى رأى گرفته شود. دکتر اعتبار، حائرى‌زاده، کفایى، بهادرى، دهقان، مرآت اسفندیارى، ذوالفقارى، عبدالقدیر آزاد، کشاورز صدر، اقبال، تولیت، اردشیر شادلو، بیات، ملک‌مدنى، نورالدین امامى، على اکبر ملکى، محمد ذوالفقارى، افشار، غضنفرى، برزین، على اکبر امامى اهرى.

رئیس- بنابراین با مهره رأى گرفته می‌شود آقایان مطلع هستند که باید یکى یکى مهره تفتیشیه ...

اقبال- آقا باید مطابق ماده 92 رأى گرفته شود.

رئیس- پیشنهاد کتبى نشده بود.

اقبال- بنده پیشنهاد می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى اقبال راجع به ترتیب رأى قرائت می‌شود توجه بفرمایید که اشتباه نشود. پیشنهاد می‌کنم که مطابق ماده 92 رأى گرفته شود.

رئیس- ماده 92 قرائت بشود.

(به شرح ذیل قرائت شد: )

ماده نود و دوم- در موقع اخذ رأى علنى با اوراق یا اخذ رأى مخفى هر گاه خواندن اسامى نمایندگان براى تحقیق حضور تقاضا شود مجلس بدون مباحثه در آن باب رأى می‌دهد، در این صورت اسم هر یک از نمایندگان را یکى از منشیان به صداى بلند ذکر کرده و همان شخص رأى خود را در ظرف مخصوص می‌اندازد پس از ختم این عمل مجدداً اسامى قرائت می‌شود تا آنهایى که در دفعه اول خارج اتاق بودند بتوانند رأى بدهند.

دهقان- بنده می‌خواستم توضیحى بدهم.

رئیس- توضیحى لازم ندارد، آقایان توجه کنید نام آقایان برده می‌شود حاضر می‌شوید جلو تریبون اشخاصی که موافقند مهره سفید می‌دهند.(دهقان: موافق با نمایندگى آقاى ارسنجانى هستند) رأى به نمایندگى آقاى ارسنجانى از لاهیجان گرفته می‌شود. آقایانی که موافقند مهره سفید می‌دهند آقایانی که مخالفند مهره سیاه می‌دهند مهره تفتیشیه را هم می‌گیرند.

(پس از ذکر نام آقایان نمایندگان از طرف آقاى دادور(منشى) یکى یکى آقایان به ترتیب زیر در محل نطق حاضر و رأى دادند).

اسامى رأى دهندگان: آقایان: حائرى‌زاده، آقاخان بختیار، سلطانى، مسعود ثابتى، اورنگ، اقبال، برزین، امامى اهرى، سزاوار، عباس مسعودى، اسدى، نراقى، شریف‌زاده، امینى، عباس اسکندرى، حسن اکبر، افخمى، امیرتیمور، کفایى، مهدى ارباب، عامرى، محمدعلى مسعودى، ابوالقاسم امینى، محمد ذوالفقارى، مهندس رضوى، دکتر معظمى، دکتر بقایى، دکتر مصباح‌زاده، دکتر آشتیانى، حاذقى، اردلان، دکتر فلسفى، کلبادى، صاحب‌جمع، بیات، معتمد دماوندى، کشاورز صدر، ملک‌مدنى، رحیمیان، قبادیان، دهقان، مشایخى، پالیزى، سلطان‌العلماء، دکتر امینى، حسین مکى، وثوق، نبوى، آشتیانى‌زاده، یمین اسفندیارى، نیک‌پور، نیک‌پى. صفا امامى، خسرو هدایت، دکتر طبا، صادقى، دکتر راجى، معین‌زاده، ابوالقاسم بهبهانى، موسوى، ظفر بختیار، شادلو، مکرم، شریعت‌زاده، ضیاء ابراهیمى، دکتر مجتهدى، ساعد، افشار، گنجه، بهادرى، لیقوانى، بوداغیان، دکتر متین دفترى، عباسى، قهرمان، کامل ماکویى، آزاد غضنفرى، نواب، ظفرى، خسرو قشقایى، تقى‌زاده (از رأى دادن امتناع کردند)، ارباب گیو، محمد حسین قشقایى، صاحب‌دیوانى، قوامى، ملک‌پور، عرب شیبانى، شهاب خسروانى، ناصرى، باتمانقلیچ، رفیع، اخوان، ممقانى، امیرنصرت اسکندرى، نورالدین امامى، دکتر ملکى، سالار بهزادى، گنابادى، فرامرزى، ناصر ذوالفقارى، فاضلى، هراتى، صدرزاده، اعظم زنگنه، فولادوند، دادور.

رئیس- مهره‌هاى تفتیشیه شماره شد؟

فولادوند(منشى)- 108 مهره تفتیشیه است یک مهره سیاه هم هست.

دکتر امینى- عوضى ‌انداخته‌اند.

رئیس- مهره‌هاى تفتیشیه چند تا بود؟

فولادوند- 108

رئیس- آن مهره سیاه را هم بگذارید باشد بعد آراء را بشمارید اگر تطبیق نکرد آن را اضافه کنید.

فولادوند- 108 مهره تفتیشیه داشتیم، در داخل مهره‌هاى تفتیشیه یک مهره سیاه هم بود.

رئیس- حساب نمی‌شود.(مهره هاى سفید شماره شد)

فولادوند- 54 مهره سفید داشتیم و حالا سیاه‌ها را هم می‌شماریم.

دهقان- رد شده است دیگر شمارش لازم نیست(همهمه نمایندگان)(زنگ رئیس)

حاذقى- آقاى فولادوند بشمارید.

رئیس- مهره‌هاى سیاه را هم بشمارید.

(مهره‌هاى سیاه هم شماره شد).

فولادوند- مهره‌هاى سیاه هم 54. بنابراین مهره‌هاى تفتیشیه 108. مهره‌هاى سفید 54 مهره‌هاى سیاه هم 54 دو نفر هم ممتنع بوده‌اند.

دکتر مجتهدى- عده حاضر 109 نفر بوده است آقاى تقى‌زاده رأى نداده‌اند.

جمعى از نمایندگان- اعلام رأى کنید رد شده است.

جمعى دیگر از نمایندگان- رد نشده است.

رئیس- براى قبول هر مطلبى نصف به علاوه یک لازم است، برد یا قبول. الان آراء نصف به علاوه یک نشده.

امینى- نه قبول شده است و نه رد (همهمه نمایندگان)(زنگ رئیس)

رئیس- آقایان ساکت باشید. اگر این طور باشد پا می‌شوم می‌روم بیرون شلوغ نکنید گوش بدهید.

شادلو- قربان رد شده است.

کشاورز صدر- اخطار نظامنامه‌اى دارم.

رئیس- آقاى اقبال.

اقبال- عرض کنم در مسائل اصولى به هیچ وجه نباید تعصب داشت.(صحیح است) بنده شخصاً کمال تأسف را دارم از این که اعتبارنامه آقاى ارسنجانى قبول نشده است.(جمعى از نمایندگان- این طور نیست) اجازه بفرمایید در این مجلس سوابق بسیارى هست، چیزی که از شعبه آمده است، چیزى را که مجلس رأى می‌گیرد به خبر است ملاحظه بفرمایید یعنى اگر خبر به رد اعتبارنامه آقاى ارسنجانى از شعبه داده شده باشد باز هم به آن رأى می‌گرفتند و براى تصویبش نصف به علاوه یک رأى لازم بود. بنابراین اعتبارنامه آقاى ارسنجانى به حکم سوابق رد شده از مجلس و مطابق قانون...

جمعى از نمایندگان- این طور نیست.

اقبال- .... و بنده عرض می‌کنم سابقه هم دارد در دوره چهاردهم مجلس نسبت به اعتبارنامه آقاى خویى و پیشه‌ورى این اختلافات پیش آمد و حتى رفتند از مرحوم مؤتمن‌الملک هم استفسار کردند ایشان هم عین این را گفتند این موضوع به قدرى روشن است که دیگر شبهه‌اى ندارد می‌گوید براى قبول یا رد نصف به علاوه یک لازم است یعنى قبول یا رد نسبت به خبر شعبه، یعنى اگر خبر شعبه دایر بر رد بود باز نصف به علاوه یک رأى لازم بود و مطابق سوابق الان اعتبارنامه آقاى ارسنجانى رد شده است.

رئیس- آقاى شریعت‌زاده.

امینى- رأى رئیس شرط است رئیس باید رأى بدهد اگر رأى داد و موافق بود قبول می‌شود.

شریعت‌زاده- عرض کنم به طوری که همکار محترم آقاى اقبال فرمودند این مطلب یک مطلب اصولى است.(صحیح است) و نظرى هم که نیست پس کمال لزوم را دارد که ما با کمال خونسردى و بدون داد و بیداد قضاوت کنیم. قضاوت همیشه خونسردى و دقت لازم دارد و بدون خونسردى و دقت و توجه به مسائل و اصول نتیجه قضاوت غالباً صحیح نمی‌شود. ما براى تشخیص این که اکثریت یعنى چه و در چه موردى این عنوان موقع پیدا می‌کند یک اصلى داریم و آن اصل قانون اساسى است، به نظر من اگر اصل قانون اساسى و تفسیرى که مجلس شوراى ملى در آن اصل کرده است.(آقاى دهقان گوش بدهید) به نظر من قانون اساسى همان طوری که آقاى فرامرزى

+++

در موقع توضیح لایحه الغا حکومت نظامى بیان کردند فرمودند که قانون اساسى یعنى شعار ملت ایران یعنى کتاب دوم ملت ایران(آقاى فرامرزى خواهش می‌کنم توجه بفرمایید) من تعجب می‌کنم در یک موقع مهمى بعضى از آقایان گوش نمی‌دهند. چنان که قضاوت مجلس امروز خیلى اهمیت دارد (آقاى دکتر امینى شما که بیشتر به اهمیت مسائل واقفید)....

دکتر امینى- بنده به آقاى فرامرزى توضیح می‌دهم که روشن بشوند.

فرامرزى- ثابت کردند که ایشان عبارت را نفهمیده‌اند.

شریعت‌زاده- تنها اصلى که ما راجع به تعریف اکثریت مجلس داریم اصل هفتم قانون اساسى است این اصل هفتم قانون اساسى چون تصور می‌رفت مبهم باشد مجلس شوراى ملى در تاریخ 16 ثور 29 تفسیر کرده است، این اصل قانون اساسى نیست که اکثریت آراء وقتى حاصل می‌شود که بیش از نصف حضار مجلس رأى بدهند. این متن قانون اساسى است تفسیر را که مجلس شوراى ملى کرده است در شق دوم ماده تفسیرى مراد از عبارت ماده «آخرش که می‌گوید اکثریت آراء وقتى حاصل می‌شود که بیش از نصف حضار مجلس رأى بدهند این است که رد یا قبول مطلب مطرح شده وقتى حاصل می‌شود که بیش از نصف حاضر به رد یا به قبول رأى بدهند به نظر من این عبارت عبارت فارسى است و ما نبایستى عبارت فارسی را که عبارت تفسیرى است به استناد وجود یک سابقه‌اى درش تردید کنیم.(صحیح است) بر طبق این نص وقتى رد یا قبول حاصل می‌شود که نصف به اضافه یک نفر یعنى بیش از نصف حضار به رد و یا به قبول رأى بدهند. اگر تساوى حاصل بشود نه رد و نه قبول مسلم است.(محمد ذوالفقارى: این طور نیست) این فارسى است درست توجه کنید گوش بدهید بعد قضاوت کنید پشت این تریبون باید گفت این روش خیلى ناپسندى است. اینجا گفته شد در دوره 14 مجلس شوراى ملى در یک موردى رأى داده است که همین طور بود.(ممقانى- آقاى شریعت‌زاده گویا جنابعالى هم رأى داده بودید) استدعا می‌کنم گوش بدهید عرض کنم من شخصاً مخالفت با اعتبارنامه عده از اشخاص که مدعى نمایندگى از آذربایجان بودند(ممقانى- نه از آن نقطه‌نظر) اجازه بفرمایید مجلس رأى داد. در همان روزى که مجلس رأى داد با وجود این که خود من مخالفت کرده بودم و مجلس مخالف من رأى داد و مشکوک شد من به استناد همین اصل اعلام کردم که این رأى قاطع نیست جناب آقاى دکتر معظمى و آقایان دیگر بودند که به من اعتراض کردند(دکتر معظمى- نه آقا من اعتراض نکردم)(خنده حضار) شما خیر گفتم بعضی‌ها اعتراض کردند حالا مطلب این طور است آقایان باید بدانند که قانون اساسى حکومتش خدشه‌پذیر نیست و این قانون اساسى را مجلس تفسیر کرد براى این که دیگر کسى تردید نکند و در ماده تفسیرى با صراحت هر چه تمامتر مقرر است که رد یا قبول وقتى حاصل می‌شود که بیش از نصف حضار به رد و یا به قبول رأى بدهند بنابراین مشکوک است و باید تجدید رأى بشود.

جمعى از نمایندگان- این طور نیست.

دهقان- بنده یک سؤالى از ریاست مجلس دارم.

فرامرزى- بنده اجازه می‌خواهم.

اقبال- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- نصف به علاوه یک رأى مثبت می‌خواهد عده 110 نفر بودند.

دماوندى- 108 نفر بودند.

رئیس- گوش کنید 110 نفر حاضر بودند 56 رأى مثبت و همچنین براى ردش 56 رأى مثبت لازم است.(صحیح است)

دهقان- چى صحیح است.

رئیس- آقا چى حرف می‌زنید. چون رأى گرفته شد به نمایندگى ایشان و گفته شد که هر کس موافق است مهره سفید می‌دهد(صحیح است) بنابراین عده موافق باید نصف به علاوه یک باشد. تصور می‌کنم قبول نشد.(صحیح است)

حائرى‌زاده- تنفس مرحمت کنید.(زنگ رئیس)

رئیس- اعتبارنامه دیگرى مطرح است(همهمه نمایندگان) اجازه بدهید اعتبارنامه دیگرى مطرح است آقاى دکتر اعتبار(گفته شد- نیستند) آقاى مکى مخبر شعبه دوم گزارش را قرائت می‌کنند رأى گرفته نمی‌شود می‌ماند براى جلسه دیگر(به شرح ذیل قرائت شد)

گزارش از شعبه دوم به مجلس شوراى ملى‏

انتخاب دره جز:

به استناد پرونده انتخاباتى دره جز در تاریخ 23 / 10 / 325 بنا به دعوت فرماندار جهت تعیین اعضا اصلى و على‌البدل از طبقات شش‌گانه دعوت به عمل آمده و بعد از تعیین اعضا اصلى و على‌البدل در تاریخ 15 / 11 / 325 تا 19 / 11 / 325 شروع به توزیع تعرفه و اخذ آراء نموده و در تاریخ 20 بهمن ماه 325 آراء استخراج و قرائت می‌شود در نتیجه آقاى حسن مکرم با اکثریت 9705 رأى از 13116 آراء مأخوذه به نمایندگى پانزدهمین دوره تقنینیه از طرف اهالى دره جز انتخاب و چون در تاریخ مقرره شکایتى به انجمن نظارت نمی‌رسد انجمن نظارت در تاریخ سه‌شنبه 29 بهمن ماه 1325 اعتبارنامه به نام آقاى حسن مکرم صادر می‌نماید.

شعبه دوم پس از رسیدگى به پرونده انتخابات دره جز و خواستن پرونده رمز و محرمانه وزارت کشور موضوع را به سوکمیسیونى که تحت نظر آقاى مامقانى تشکیل شده بود ارجاع و سوکمیسیون نظر خود را به شرح زیر به شعبه تسلیم می‌نماید:

1 - آقاى حسن مکرم در تاریخ شروع انتخابات معاون پیشکارى دارایى استان نهم بوده و در زمان مأموریت ایشان در تاریخ 22 / 10 / 25 از انجمن نظارت دعوت به عمل می‌آید و پس از دو روز یعنى در تاریخ 24 / 10 / 325 آقاى مکرم از کار برکنار و در نتیجه در جریان انتخابات آقاى مکرم دو روز معاون پیشکار دارایى استان نهم و متصدى کار بوده‌اند.

2 - ژاندارمرى استان نهم در انتخابات درجز بر له آقاى مکرم مداخله نموده و بعداً استاندارى دستور می‌دهد ژاندارمرى مداخله ننماید.

3 - رئیس شرکت فلاحتى و آبیارى خراسان که آقاى ورزى بوده با تلفنگرام به بخشدارى دره جز دستور می‌دهد حسب‌الامر استاندارى بایستى آقاى مکرم انتخاب شود و بعد از آن که در حدود چهارصد رأى گرفته می‌شود فرماندار مشهد می‌گوید چنین دستور داده نشده است.

4 - آقاى حسن مکرم در دیوان کیفر کارکنان دولت تحت تعقیب هستند ولى هنوز ادعانامه صادر نشده است و در خاتمه تصدیق و عدم تصدیق صحت انتخابات دره جز را به شعبه واگذار می‌نماید.

شعبه دوم در ناریخ 13 / 5 / 1326 با حضور 14 نفر از اعضا شعبه موضوع را تحت مداقه و رسیدگى قرار داده با مطالعه نظریه سوکمیسیون و ملاحظه پرونده وزارت کشور به صحت نمایندگى آقاى حسن مکرم با ورقه رأى گرفته از 14 نفر عده حضار سه نفر مخالف و چهار نفر موافق بوده و سه نفر هم ممتنع بوده‌اند چهارنفر دیگر عقیده داشتند که این موضوع موکول به نظر مجلس شوراى ملى شود. بنا علی‌هذا براى قبول نمایندگى آقاى مکرم 8 رأى موافق می‌بایستى داشته باشند و چون ندارند شعبه دوم اعتبارنامه آقاى مکرم را قبول تشخیص نداده و گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

رئیس- موافق ماده پنجم به بعد موکول می‌شود. مطابق نظامنامه(صحیح است) چون می‌نویسد در صورتى که راپورت شعبه مشعر بر عدم صحت انتخابى باشد یا این که در باب انتخاب شخص از بین نمایندگان معارضى باشد مباحثه آن در همان روزى که راپورت قرائت می‌شود واقع نخواهد شد به بعد موکول می‌شود.

شریعت‌زاده- بنده مخالفم.

4 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- چون عده براى رأى کافى نیست جلسه به روز پنجشنبه سه ساعت و نیم بعد از ظهر موکول می‌شود.

(مجلس یک ربع بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

 

اخبار مجلس‏

روز دوشنبه یازدهم آبان ماه 26 قبل از ظهر کمیسیون‌هاى زیر تشکیل گردید و هیئت رئیسه خود را معین نمودند:

کمیسیون دارایى‏

رئیس       آقاى یمین اسفندیارى‏

نایب رئیس "    ابوالقاسم امینى‏

مخبر          "   اردلان‏

منشى   آقایان مسعود ثابتى- ابوالقاسم بهبهانى‏

کمیسیون دادگسترى‏

رئیس   آقاى عامرى‏

نایب رئیس  آقای ضیاء ابراهیمى‏

مخبر          "   سزاوار

منشى آقایان فولادوند- نراقى

+++

کمیسیون کشاورزى‏

رئیس        آقاى ظفرى‏

نایب رئیس " کامل ماکویى‏

مخبر         " مسعود ثابتى‏

منشى    آقایان غضنفرى- صاحب دیوانى‏

کمیسیون امور خارجه‏

رئیس        آقاى دکتر شفق‏

نایب رئیس " یمین اسفندیارى‏

مخبر         " دکتر معظمى‏

منشى     آقایان زنگنه- ناصر ذوالفقارى‏

روز سه‌شنبه 12 آبان ماه 26 کمیسیون‌هاى زیر قبل از ظهر تشکیل جلسه داده و هیئت رئیسه خود را معین نمودند:

کمیسیون فرهنگ‏

رئیس        آقاى دکتر معظمى‏

نایب رئیس " دکتر بقایى‏

مخبر         " حاذقى‏

منشى     آقایان صدرزاده- نراقى‏

کمیسیون بهدارى‏

رئیس       آقاى دکترآشتیانى‏

نایب رئیس " دکتر مجتهدى‏

مخبر         " دکتر طبا

منشى     " دکتر فلسفى‏

روز سه‌شنبه 12 آبان 26 چهار ساعت بعد از ظهر کمیسیون بازرگانى و پیشه و هنر به ریاست آقاى نیک‌پور و با حضور آقاى دکتر سجادى وزیر پیشه و هنر تشکیل لایحه تأسیس وزارت اقتصاد ملى مطرح چند ماده آن تصویب و بقیه به جلسه بعد روز دوشنبه آتیه قبل از ظهر موکول گردید.

روز سه‌شنبه 12 آبان 26 کمیسیون بودجه 6 ساعت بعد از ظهر به ریاست آقاى میرسید على بهبهانى تشکیل و با حضور آقاى هژیر وزیر دارایى موضوع بودجه سال جارى 326 و طرز تصویب آن مورد مذاکره واقع و آقاى وزیر دارایى نظریه کمیسیون را استفسار و در خاتمه قرار شد دولت بودجه خود را به مجلس بدهند و ساعت 8 و نیم بعدازظهر جلسه ختم شد.

 

تصویب‌نامه‌ها

شماره 14210

29- 7- 326

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه 27 مهر ماه 326 طبق پیشنهاد شماره 57612- 27963 وزارت کشور تصویب نمودند عوارض ردیف‌هاى 3- 4- 7- 8- 10- 11- 12- 20- 21 تصویب‌نامه شماره 5090- 11- 3- 26 شهردارى یزد ملغى و به جاى آنها عوارض مشروحه زیر:

1 - از هر بقچه ریسمان محصول کارخانه‌هاى یزد وارد به شهر علاوه از عوارض فعلى از تمام محصول کارخانه‌جات یزد اعم از آن که تبدیل به پارچه شود یا حمل به خارج گردد و ریسمان محصول کارخانه‌جات خارج که وارد شهر می‌شود (به استثناى عبورى مشروط بر این که در بارنامه مبدأ قید شده باشد)

2 - از هر کیلو قند آزاد وارد به شهر 50 / 0 ریال.

3 - از هر کیلو شکر آزاد وارد به شهر 30 / 0 ریال.

4 - از هر کیلو بادام موقع حمل به خارج 15/ 0 ریال.

5 - از هر کیلو رنگ برگ و حناى برگ وارد به شهر 1 ریال.

6 - از هر کیلو رنگ خارجى و نیل وارد به شهر 5 ریال.

به نفع شهردارى یزد برقرار گردد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م 4354                              از طرف نخست وزیر.

شماره 15384

25 / 7 / 26

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه بیست و دوم مهر ماه 26 بنا به پیشنهاد شماره 26735- 62502 وزارت کشور تصویب نمودند که از تاریخ صدور این تصویب‌نامه ماده تصویب‌نامه شماره 22952- 22 / 12 / 23 به طریق زیر اصلاح شود.

از کارخانه‌هاى موتورى از یک تا 25 قوه اسب براى هر قوه اسبى در ماه ده ریال و از 25 تا 50 براى تمام قوه به نسبت هر قوه است در ماده 20 ریال از 50 قوه اسب به بالا به طور کلى براى هر قوه اسب در ماه 40 ریال عوارض به نفع شهردارى مشهد گرفته شود.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م 4110                             از طرف نخست وزیر.

شماره 14543

23 / 7 / 326

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه بیستم مهر ماه 1326 بنا به پیشنهاد شماره 41057 / 2 وزارت دارایى تصویب نمودند:

وزارت دارایى مجاز است کلیه پاسگاه‌هایى را که براى وصول مالیات صدى سه و عوارض شهردارى در نقاط مختلف شهرستان‌ها بنا شده و به واسطه الغا مالیات و عوارض مذکور پاسگاه‌هاى مزبور بلااستفاده مانده و دیگر مورد احتیاج ادارات و دوایر دولتى نمی‌باشد با در نظر گرفتن مقررات قوانین مصوب هفتم آبان ماه 309 و سوم آذر ماه 311 به فروش رسانیده و وجوه حاصله از فروش را به نحوی که در قوانین مذکور مقرر است به مصرف تعمیر و تکمیل بناهاى دولتى یا ساختمان‌هاى جدید براى ادارات و مدارس دولتى برساند.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4108                            از طرف نخست وزیر.

شماره 10424

29 / 7 / 326

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه بیست و نهم مهر ماه 26 طبق پیشنهاد شماره 4246 / 20388 وزارت کشور تصویب نمودند که از تاریخ صدور این تصویب‌نامه ردیف 1 تصویب‌نامه شماره 92642- 28-2- 25 موضوع وصول عدلى 2 ریال از محصولات گاراژها لغو و به جاى آن از هر عدل محصولات وارده و صادره به شهر کازرون 2 ریال به نفع شهردارى کازرون دریافت گردد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 4355                          از طرف نخست وزیر.

شماره 9902 / 22157

28- 7- 26

آقاى رجبعلى شریفى سردفتر ازدواج و طلاق اصفهان‏

به موجب این ابلاغ محل رسمیت دفاتر شما به دهکده خوزان تبدیل می‌شود طبق مقررات مشغول انجام وظیفه شوید.  وزیر دادگسترى‏

شماره 9862 / 21751                          26- 7- 26

آقاى محمدرضا صدر محرر سردفتر اسناد رسمى شماره 7 نیشابور

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در شهر نیشابور براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد. وزیر دادگسترى‏

شماره 9497 / 21747                         26- 7- 26

آقاى فخرالدین انصارى گیلانى‏

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در شهر رشت براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد. وزیر دادگسترى‏

شماره 9864 / 21749                               26- 7- 26

آقاى عبدالحسین امامت جمعه سردفتر طلاق اصفهان‏

به موجب این ابلاغ دفتر شما را در شهر اصفهان براى ثبت ازدواج رسمیت می‌دهد. وزیر دادگسترى‏

شماره 10120 / 21524                           26- 7- 26

آقاى محمود جوانرودى سردفتر ازدواج و طلاق قریه دره تفى مریوان کردستان.

به موجب این ابلاغ استعفاى شما از تصدى دفاتر ازدواج و طلاق پذیرفته می‌شود.   وزیر دادگسترى‏

شماره 9770 / 21530                         26- 7- 26

آقاى سیدعلى شریعت گلپایگانى سردفتر ازدواج و طلاق دهستان اردمه مشهد.

به موجب این ابلاغ قریه طرقبه هم به حدود صلاحیت شما افزوده می‌شود.  وزیر دادگسترى‏

شماره 9749 / 21526                                26- 7- 26

آقاى محمدشاهى سردفتر ازدواج و طلاق قائن‏

به موجب این ابلاغ به علت عدم توانایى در انجام وظیفه از تصدى دفاتر ازدواج و طلاق معاف می‌شوید.

وزیر دادگسترى‏

شماره 9518 / 20789                              19- 7- 26

آقاى سید جواد صفوى سردفتر ازدواج قریه در میان قائنات‏

به موجب این ابلاغ محل رسمیت دفتر شما بقریه درج قائنات تبدیل می‌شود.   وزیر دادگسترى

+++

انتصابات و احکام‏

در وزارت دادگستری

2/7/26

آقاى نصرت الله امیرمکرى

کارمند منتظرخدمت

به سمت کارمندى على‌البدل دادگاه بخش تهران‏

7 /7 / 26

آقاى رضاقلى برومند

دادستان شهرستان سارى

 

منتظر خدمت

11 /7/26

آقاى حسن مخبر

کارمند على‌البدل دادگسترى کاشان

به سمت بازپرسى شعبه 2 دادسراى کاشان

15/7 / 26

آقاى شفیع شفیع

کارمندعلى البدل دادگسترى آبادان

منتظر خدمت

18 /7/26

آقاى جمال صدرزاده

بازپرس دادسراى دیوان کیفر

به سمت دادیارى دادسراى دیوان کیفر

"

" زین‌العابدین حائرى

دادیاردادسراى قم

به سمت دادیارى دادسراى شهرستان تهران

"

" ناصر وثوقى

لیسانسیه حقوق

به سمت دادیارى دادسراى بروجرد

"

" صادق صادقى کلورى

کارمند منتظرخدمت

به سمت دادیارى دادسراى گرگان

"

" ابوالفتح وزیرى

لیسانسیه حقوق

به سمت کارمندى على‌البدل دادگسترى شهرستان زنجان

"

 

" على اصغر فراز

بازپرس شعبه 4 دادسراى تبریز

به سمت بازپرسى شعبه 1 دادسراى تبریز

"

" غلامرضاداوریان

کارمند منتظر خدمت

به سمت بازپرسى شعبه 4 دادسراى تبریز

"

" رحمت‌الله نورى

کارمند على‌البدل دادگسترى اهواز

به سمت ریاست شعبه 2 دادگاه شهرستان اهواز

"

" محمدقاضى

کارمند منتظر خدمت

به سمت بازپرسى دادسراى شهرستان ساوه

20 / 7/ 26

 

"  محمد مهدى دانشور

دادیار دادسراى تهران

به سمت بارپرسى شعبه 20 دادسراى تهران‏

"

 

" محمدبدیهى

بازپرس شعبه 20 دادسراى تهران

به سمت دادیارى دادسراى تهران

22 / 7 / 26

"  عبدالحسین صمیمى

کارمند على‌البدل دادگاه بخش ملایر

 

بسمت امانت دادگاه بخش رودبار

23 / 7 / 26

" قلى ممتحن

 

به سمت بازپرسى شعبه 1 تبریز

"

" على اصغر فراز

بازپرس شعبه 1 دادسراى تبریز

به سمت دادستانى خوى.

"

" غلامحسین فخر طباطبایی

دادستان شهرستان نیشابور

" بازپرس شعبه 8 دادسرای تهران

"

" حسین امید

رئیس شعبه نهم دادگاه استان 1 و 2

به سمت بازرسى قضایى در اداره نظارت

"

" على اکبرطائفى

بازپرس شعبه 8 دادسراى تهران

به سمت دادستانى شهرستان نیشابور

25 / 7 /26

" محمدطاهرى

کارمند منتظر خدمت

 

بسمت بازپرسى شعبه 14 دادسراى تهران

"

" حسین امید

رئیس شعبه نهم دادگاه استان 1و 2

" بازرس قضایی در اداره نظارت

"

" امیر امیرشاهى

بازپرس قضائى

به سمت ریاست شعبه 9 دادگاه استان 1 و 2

26 /7 / 26

"  عباس پیشوایى

دادیار دادسراى شهرستان زنجان

به سمت بازپرسى شعبه 1 دادسراى زنجان

"

" بهروز روزبهان

کارمند منتظر خدمت ‏

 

به سمت بازپرسى شعبه 5 دادسراى شهرستان اصفهان

27 / 7 / 26

 

"  على قاضى هرسینى

لیسانسیه حقوق

به سمت دادیارى دادسراى شهرستان رضائیه

"

" نصرالله احمدى کاشانى

دادستان زنجان

 

بسمت دادستانى شهرستان سارى

"

 

" صالح روایى

دادستان کاشان

بسمت دادستانى شهرستان زنجان.

"

 

" حسین بهروزخواه

لیسانسیه حقوق

به سمت دادیارى دادسراى شهرستان اهواز

"

" على بیگدلى

امین دادگاه بخش کازرون

به سمت بازپرسى دادسراى بوشهر

"

 

" طباطبایى

کارمند على‌البدل دادگسترى شیراز

به سمت امانت دادگاه بخش بوشهر

29 / 7 / 29

 

"  مسعود همایونى

بازرس قضایى مأمور اداره حقوقى

به سمت دادیارى دادسراى دیوان کیفر

"

" ابوالقاسم انورى پور

مستشار دادگاه استان 1 و 2

به سمت کارمند اداره حقوقی

"

" عباسعلى دهنادى

دادیار دادسراى شاهرود

به سمت دادیارى دادسراى شهرستان قم

 

+++

یادداشت ها
Parameter:294337!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)