کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره دهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره 10
[1396/05/08]

جلسه: 26 صورت مشروح مجلس پنجشنبه 24 مهر 1314  

فهرست مطالب:

1) تصویب صورت‌مجلس

2) اعلام نتیجه استخراج آرای کمیسیون‌های نه‌گانه

3) تصویب 4 فقره مرخصی

4) تقدیم لایحه مالیات نفط و بنزین از طرف آقای وزیر مالیه و تصویب آن

5) شور دوم قرارداد اقامت و تجارت و بحرپیمایی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی

6) شور دو قراردادهای دفع آفات و مبارزه ملخ و صحی بیطاری بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی

7) موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره 10

جلسه: 26

صورت مشروح مجلس پنجشنبه 24 مهر 1314

فهرست مطالب:

1) تصویب صورت‌مجلس

2) اعلام نتیجه استخراج آرای کمیسیون‌های نه‌گانه

3) تصویب 4 فقره مرخصی

4) تقدیم لایحه مالیات نفط و بنزین از طرف آقای وزیر مالیه و تصویب آن

5) شور دوم قرارداد اقامت و تجارت و بحرپیمایی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی

6) شور دو قراردادهای دفع آفات و مبارزه ملخ و صحی بیطاری بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی

7) موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای اسفندیاری تشکیل گردید)

صورت مجلس پنجشنبه هفدهم مهر را آقای مؤیداحمدی (منشی) قرائت نمودند.

اسامی غایبین مجلس گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین با‌اجازه- آقایان: دکتر لقمان - اسکندری - ارباب کیخسرو شاهرخ.

غایبین بی‌اجازه- آقایان: قزوینی - دکتر ادهم - بهبهانی - شباهنگ - معدل - بروجردی - پارسا - ناصری - میرزایی - اقبال.

دیرآمدگان بی‌اجازه- آقایان: احتشام‌زاده - وکیلی - اعظم‌زنگنه - مسعودی‌خراسانی - دکتر سمیعی.

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- آقای بهبهانی گویا مریض بوده‌اند و اجازه داشته‌اند. آقای دکتر ادهم هم اجازه خواسته بودند و باید اصلاح شود. در صورت مجلس نظری نیست (گفته شد - خیر) صورت مجلس تصویب شد.

2 - اعلام نتیجه استخراج آرای کمیسیون‌های نه‌گانه

رئیس- صورت اعضای کمیسیون به عرض مجلس می‌رسد:

ریاست مجلس شورای ملی

نتیجه استخراج آرای متخذه در جلسه 17 مهرماه 1314 راجع‌به انتخاب 18 نفر آقایان اعضای کمیسیون‌ قوانین عدلیه به قراری است که ذیلاً به عرض می‌رسد.

عده حاضر موقع اعلام اخذ رأی 113 نفر

عده آراء مأخوذه 112

حائزین اکثریت

آقایان: جمشیدی - همراز - کفایی - ملک‌مدنی - دکتر قزل‌ایاغ - سلطانی شیخ‌الاسلامی - مؤیداحمدی - لیقوانی- احتشام‌زاده - رهبری - سیداحمد بهبهانی - دکتر جوان- مولوی - رضوی - طباطبایی‌دیبا - نقابت - جهانشاهی - منصف.

+++

کمیسیون معارف

عده حضار در موقع اعلام اخذ رأی 115 نفر

عده آراء مأخوذه 111 رأی

حائزین اکثریت

آقایان: دکتر ضیاء - دکتر سنک - نوبخت - مؤیدثابتی- سلطانی - لیقوانی - علوی‌سبزواری - موسی مرآت - تربیت - ساگینیان - صفوی - اورنگ - آزادی - دکتر اهری - وثوق - روحی - دکتر غنی - دکتر طاهری

کمیسیون قوانین مالیه

عده اعضای حاضر موقع اعلام اخذ رأی 112 نفر

عده آراء مأخوذه 110 رأی

حائزین اکثریت

آقایان: دادور - اعتبار - هزارجربی - مسعودی‌خراسانی - دهستانی - امیر ابراهیمی - فزونی - صفاری - مؤیدقوامی - محمد وکیل - رفیعی - حمزه‌تاش - نائینی- معتضدی - زوار - مجدضیائی - دبیرسهرابی - مرتضی امین.

کمیسیون اقتصاد ملی

عده حضار در موقع اعلام اخذ رأی 114 نفر

عده آراء مأخوذه 114 رأی

حائزین اکثریت

آقایان: کازرونیان - نیک‌پور - فرشی - نمازی - کاشف - نراقی - طهران‌چی - پارسا - لاریجانی - طالش - صادقی - هدایت - مشیری - مهدوی - نواب - سمیعی - افشار - محیط.

آقای علی وکیلی در درجه نوزدهم حائز اکثریت هستند.

رئیس- آقای طهران‌چی از عضویت کمیسیون اقتصاد ملی استعفا کرده‌اند و به جای ایشان آقای وکیلی به ترتیبی که بود انتخاب شدند مجلس هم اگر موافقت دارد همین طور باشد (صحیح است)

کمیسیون داخله

عده حضار موقع اعلام رأی 116 نفر عده رأی‌دهندگان 112 - حائزین اکثریت آقایان:

دکتر احتشام - خواجه‌نوری - صفاری - نیرومند - گودرزی - جرجانی - شجاع - اردبیلی - ملک‌زاده آملی - امیرابراهیمی - جلائی - مژدهی - ملایری - حیدری - ارکانی - مصباح - شباهنگ - اسکندری.

کمیسیون طرق

عده حضار در موقع اخذ آرا 115 نفر عده آراء مأخوذه 114 حائزین اکثریت آقایان:

افخمی - ثقة‌الاسلامی - اعتصام‌زاده - مژدهی - خواجوی - سمیعی - مهدوی - پالیزی - دکتر ملک‌زاده - مقدم - طالش - آصف.

رئیس- آقای آصف.

فرج‌الله آصف - عرض کنم در جلسه قبل بنده ملتفت شدم آقایان محترم در نظر گرفته‌اند در جزو هیئتی که برای کمیسیون امور خارجه منتخب می‌شود یکی بنده باشم و به اغلب آقایان عرض کردم به واسطه کسالت مزاجی بیشتر وقت بنده صرف معالجه می‌شود و استدعا کردم به جای بنده کس دیگری را بنویسند معلوم می‌شود استدعای بنده مورد قبول واقع نشده و آقایان اظهار لطف فرموده‌اند پس از عرض تشکر عرض می‌کنم چون این کمیسیون از کمیسیون‌های مهمه است و شاید بنده به واسطه کسالت موفق نشوم به طوری که باید انجام وظیفه کنم لهذا از عضویت این کمیسیون استعفا می‌کنم.

کمیسیون نظام

عده حضار موقع اعلام اخذ رأی 110 نفر عده آراء مأخوذه 110 رأی حائزین اکثریت:

آقای مرآت اسنفدیاری- آقای مقدم- آقای فتوحی- آقای حبیبی- آقای اعظم‌زنگنه- آقای پالیزی.

کمیسیون پست و تلگراف

عده حضار موقع اعلام اخذ رأی 110 عده آراء مأخوذه 110 رأی حائزین اکثریت:

آقای ارباب کیخسروـ آقای بیات‌ماکو- آقای محیط- آقای حاج غلامحسین ملک- آقای شباهنگ- آقای پناهی.

+++

3- تصویب چند فقره مرخصی

رئیس- آقایان لطف بفرمایند که هیئت رئیسه‌شان را امروز معین کنند که کارهای کمیسیون‌ها به تعویق نیفتد. عجالتاً چهار فقره خبر کمیسیون مرخصی به عرض مجلس می‌رسد:

خبر مرخصی آقای هدایت

آقای علی‌قلی هدایت به واسطه کسالت و لزوم مسافرت به اروپا برای معالجه بر حسب تصدیق و تجویز اطبای معالج تقاضای سه ماه مرخصی از تاریخ حرکت نموده‌اند کمیسیون عرایض با تقاضای ایشان موافقت نموده اینک خبر آن را تقدیم می‌نمایند.

رئیس- آقایان موافقین قیام فرمایند.

(اغلب برخاستند)

رئیس- تصویب شد.

خبر مرخصی آقای نمازی‌

آقای نمازی به واسطه گرفتاری شخصی که در شیراز داشته‌اند تقاضای بیست روز مرخصی از تاریخ دوم شهریور نموده‌اند و کمیسیون با تقاضای ایشان موافقت نموده‌ اینک خبر آن را تقدیم می‌نماید.

رئیس- موافقین با مرخصی آقای نمازی قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس- تصویب شد.

خبر مرخصی آقای پارسا

آقای پارسا برای اصلاح امور شخصی تقاضای ده روز مرخصی از تاریخ 17 مهر نموده و کمیسیون با این تقاضا موافقت نموده اینک خبر آن را تقدیم می‌نماید.

رئیس- موافقین با مرخصی آقای پارسا قیام فرمایند.

(اکثریت قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد.

خبر مرخصی آقای شباهنگ

آقای شباهنگ به واسطه گرفتاری که داشته‌اند در جلسات 8 و 20 شهریور و جلسه اول مهرماه 1314 غایب بوده‌اند و تقاضای اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض با تقاضای ایشان موافقت نموده اینک خبر آن را تقدیم می‌نماید.

رئیس- موافقت با مرخصی آقای شباهنگ قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد. اگر اجازه می‌فرمایید چند دقیقه تنفس داده شود و آقایان هیئت رئیسه‌شان را معین کنند و در کمیسیون خارجه هم یک کاری هست بلکه امروز بتوانیم حاضر کنیم.

(در این موقع جلسه برای تنفس تعطیل و به فاصله سه ربع ساعت مجدداً تشکیل گردید)

4 - تقدیم لایحه مالیات نفط و بنزین از طرف آقای وزیر مالیه و تصویب آن

رئیس- آقای وزیر مالیه فرمایشی دارند؟

وزیر مالیه- در وقتی که امتیاز جدید نفت جنوب داده شد در ضمن یک ماده دولت کمپانی را متعهد کرد به این که در ولایت کرمانشاه اقدام و عمل کند و نفت استخراج کند و البته منظور از این ماده این بود که معادن نفت در قسمت مسجدسلیمان و تصفیه‌خانه‌های آبادان خیلی فاصله دارد با بسیاری از قسمت‌های مرکزی و شمالی و باید در قسمتی از وسط مملکت که نزدیک‌تر است به سایر نقاط مملکت این دستگاه نفت به راه بیفتد که کرایه زیاد تحمیل به جنس نشود و قیمت نفت و بنزین را پایین بیاورد حالا آن عمل به طوری که آقایان اطلاع دارند به نتیجه رسید و تصفیه‌خانه (پالایشگاه) کرمانشاه هم افتتاح شد و نفت قسمت کرمانشاه به مرکز و سایر نقاطی که مناسب‌تر است از حیث نزدیکی آنجا خواهد رفت و قیمت نفت و بنزین هم یک تنزّل خیلی محسوسی پیدا خواهد کرد و البته دولت هم سعی می‌کند عوایدی را که وضع می‌کند وصولش خیلی سهل باشد و تحمیلش هم بر مصرف‌کننده یا هیچ نباشد یا خیلی کم‌محسوس باشد و به همین مناسبت هم خیال کردیم در این موقع از این تنزل یک قسمتش را به نفع خزانه مملکت به طور مالیات بگیریم و لایحه که الآن تقدیم

+++

می‌کنم به طوری که در فراکسیون هم آقایان عرض کردم در این زمینه است تقریباً نصف آن تنزلی که داده می‌شود اینجا مالیات وضع شده و باز نفت از برای مصرف‌کننده‌ها قیمتش پایین خواهد آمد و ضمناً یک مشکلی هم که پیدا شده بود این است که در جلسه چند ماه قبل در سال 1313 وقتی که قانون مالیات نفت و بنزین و الغاء مالیات حق‌الثبت اتومبیل به مجلس آمده بود البته از آن ساعتی که قانون در مجلس مطرح شد (در مجلس علنی) تا وقتی که تصویب شد یک چند ساعتی گذشت و اشخاصی به خیال سوءاستفاده افتادند و فوراً رفتند و مقداری نفت و بنزین با کمپانی‌ها معامله کردند. البته نباید گذاشت که یک حس سوءاستفاده عملی شود و نباید گذاشت که یک اشخاصی بیایند و از قانون این استفاده نامشروع را بکنند و از مصرف‌کننده هم آن پول را بگیرند و آن پول هم به خزانه دولت نرسد در آن موقع اقدام شد و آن جنس‌هایی که تحویل نشده بود مشمول مالیات قرار دادیم به طوری که قانون هم حکم می‌کرد ولیکن به طوری که هنوز هم بعضی از آن گفتگوها باقی بود برای اینکه آن نیت سوء خاتمه داده شود این است که در اینجا یک تبصره پیش‌بینی شده است و خواستم که فوری جلوگیری کنیم که آن اشخاص دست از ما و از آن اشخاص بردارند و کسانی که بایستی این مالیات را بدهند بپردازند و بدانند که وقتی مالیات را دولت از مردم می‌گیرد از برای این است که صرف مردم بکند (صحیح است) امروز همه آقایان می‌دانند که آنچه گرفته می‌شود از این دست از آن دست به نفع مردم خرج می‌شود و نبایستی در این مواقع سوءاستفاده کنند به نفع شخصی. و البته همان‌طور که آقایان در فراکسیون تصدیق کردند این مطلب فوریتش به اندازه‌ای است که برای اینکه جلوگیری از این سوءاستفاده شود باید به قید دو فوریت تصویب شود.

مجلس شورای ملی

خاطر نمایندگان مسبوق است که در قانون امتیاز نفط شرکت نفت انگلیس و ایران مکلف به استخراج نفت کرمانشاه گردید- منظور از این الزام آن بود که از راه صرفه‌جویی در کرایه مواد نفتی قیمت‌ها ارزان‌تر شود. این مقصود عملی و نفت معدن نفت شاه استخراج شد و به این مناسبت در قیمت نفت و بنزین تنزل محسوسی داده می‌شود. البته همه تصدیق دارند که این تنزل در حقیقت نتیجه فکر و اقدام دولت است و بنابراین اگر معادل نصف مبلغی که به این ترتیت از قیمت مواد نفتی کاسته می‌شود بر مالیات فعلی بیفزاییم بی‌مناسبت نخواهد بود ضمناً دولت لازم دید برای تشویق صنایع مالیات کنونی سوخت کارخانه‌ها به نصف تقلیل داده شود.

بنابر مقدمات فوق مواد ذیل را با قید دو فوریت تقدیم و تصویب آن را تمنی می‌کنم:

ماده اول- از تاریخ اجرای این قانون مالیات بنزین و نفت لامپا و مواد مشابهی که به مصرف سوخت موتورهای احتراق داخلی می‌رسد به میزان ذیل گرفته خواهد شد:

از هر لیتر بنزین و نفت لامپا سی دینار - از سایر مواد مشابهی که به مصرف سوخت موتورهای داخلی می‌رسد مانند نفط دیزل (دیزل اویل) نفت گاز (گاز اویل) هر لیتر ده دینار

ماده دوم- کلیه مواد نفطی موجود در دست تولیدکنندگان و واردکنندگان و نمایندگان آنان از تاریخ اجرای این قانون مشمول مالیات مقرر در فوق است اعم از اینکه نسبت به آنها معامله قبلی شده یا نشده باشد. معاملاتی که جنس موضوع آن قبل از تاریخ اجرای این قانون تحویل نشده فقط در صورتی قابل اجرا است که خرید مالیات آن را به موجب این قانون به فروشنده بپردازند.

تبصره - الف) - معاملاتی که بین تولید‌کنندگان یا واردکنندگان مواد نفطی و یا نمایندگان آنها و مصرف کنندگان قبل از تاریخ تصویب قانون مالیات نفط و بنزین مصوب 15 آذر 1313 واقع شده ولی جنس آن تا موقع تصویب آن قانون تحویل نگردیده مشمول مالیات بوده و فقط در صورتی باید قابل اجرا شناخته شود که خریدار

+++

مالیات مقرر در قانون مزبور را به فروشنده بپردازند اگر چه نسبت به این قبیل معاملات از محاکم حکم صادر شده باشد.

ب) - تشخیص نمایندگان مذکور در این ماده و در قسمت الف این تبصره به موجب نظامنامه وزارت مالیه خواهد بود.

ماده سوم - این قانون از صبح پنجشبنه 24 مهرماه 1314 اجرا می‌شود.

رئیس - فوریت مطرح است (مخالفی نیست) آقایانی که با فوریت اول موافقت دارند قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد. فوریت دوم مطرح است (مخالفی نیست) موافقین با فوریت دوم قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس- تصویب شد. مذاکره در کلیات است (مخالفی نیست) رأی گرفته می‌شود به ورود در شور مواد موافقین قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس- تصویب شد. ماده اول قرائت می‌شود.

ماده اول- از تاریخ اجرای این قانون مالیات بنزین و نفت لامپا و مواد مشابهی که به مصرف سوخت موتورهای احتراق داخلی می‌رسد به میزان ذیل گرفته خواهد شد.

از هر لیتر بنزین و نفت لامپا سی دینار- از سایر مواد مشابهی که به مصرف سوخت موتورهای احتراق داخلی می‌رسد مانند نفت دیزل (دیزل اویل) نفط گاز (گاز اویل) هر لیتر ده دینار

رئیس- موافقین با ماده اول قیام فرمایند.

(اغلب برخاستند)

رئیس- تصویب شد. ماده دوم

ماده دوم- کلیه مواد نفتی موجود در دست تولیدکنندگان و واردکنندگان و نمایندگان آنان از تاریخ اجرای این قانون مشمول مالیات در فوق است اعم از این که نسبت به آنها معامله قبلی شده یا نشده باشد معاملاتی که جنس موضوع آن قبل از تاریخ اجرای این قانون تحویل نشده فقط در صورتی قابل اجرا است که خریدار مالیات آن را به موجب این قانون به فروشنده بپردازد.

تبصره - الف- معاملاتی که بین تولیدکنندگان یا واردکنندگان مواد نفتی و یا نمایندگان آنها و مصرف‌کنندگان قبل از تاریخ تصویب قانون مالیات نفت و بنزین مصوب 15 آذر 1313 واقع شده ولی جنس آن تا موقع تصویب آن قانون تحویل نگردیده مشمول مالیات بوده و فقط در صورتی باید قابل اجرا شناخته شود که خریدار مالیات مقرر در قانون مزبور را به فروشنده بپردازد اگر چه نسبت به این قبیل معاملات از محاکم حکم صادر شده باشد.

ب - تشخیص نمایندگان مذکور در این ماده و در قسمت الف این تبصره به موجب نظامنامه وزارت مالیه خواهد بود.

رئیس- آقای دکتر جوان

دکتر جوان- در این قانون راجع‌به این که قید شده است که خریدارها باید مالیات را به فروشنده‌ها بپردازند قید شده است که اگر احکامی هم از محاکم صادر شده باشد باز هم باید بپردازند این چون مطلق بود خواستم آقای وزیر مالیه توضیح بدهند که مقصود از احکام چیست ممکن است راجع‌به مالیات سابق صادر شده باشد یا راجع‌به عواید و مالیات‌هایی که در نتیجه تصویب این قانون گذشته و نسبت به آن احکام صادر شده اگر راجع‌به احکامی است که در نتیجه مالیات سابق صادر شده و نتیجه حکم اجرا شده است و تصفیه شده است موضوع آنقدر قابل نخواهد که ما اثر احکام را از بین ببریم ولی اگر تصور هم بکنیم راجع‌به مالیات امروزی باشد شاید راجع‌به این قسمت باشد که اگر هم حکمی صادر شده باشد بی‌اثر شود یعنی خریدار بپردازد

+++

گمان می‌کنم راجع‌به مالیات امروزی محتاج نباشم زیرا وقتی که گذشت که خریداران باید مالیات را به فروشنده بپردازند وقتی که گفته شد دیگر در محاکم غیرممکن است که موضوع مطرح شود و محاکم بیابند برخلاف این ماده که صریح است حکمی صادر کنند.

وزیر مالیه- بنده از طرز فکر و نیتی که نماینده محترم را وادار کرد که این اظهار را بکنند خیلی خوش‌وقتم دلسوزی به حال احکام ؟ (خنده نمایندگان) بالاخره یک حکم بیچاره به وجود آمده به یک مرحله از عمرش رسیده بعد بگوییم که نه با یک تغییری که این قانون وارد می‌کند در یک مراحل بالاتری آن احکام را جور دیگر تعبیر می‌کند و یک مرتبه جوان‌مرگش می‌کنند البته این خیلی دلسوزی دارد ولی آقا بنده مسؤل مالیه مملکت هستم بنده در ضمن عرایضی که در فراکسیون خدمت آقایان عرض کردم. عرض کردم که اگر اقدام شدیدی که در آن موقع فوراً کردیم نبود قریب صدهزار تومان به ما ضرر خورده بود خیال نکنید این یک رقمی است که بی‌حساب می‌گویم خیر نزدیک به تحقیق قریب صدهزار تومان عایدات دولت را چند نفر استفاده‌چی می‌خواستند ببرند و جلو را گرفتیم بعد هم بعضی اشخاص قناعت نکردند و دنبال هم کرده‌اند حالا بعضی‌ها دیدند که یک کاری می‌خواستند بکنند نشد خوب سود نابرده در جهان بسیار است. آنها گفتند خیلی خوب تازه رفتند سراغ محکمه حکم صادر کردند ولی اگر حکم از تمام مراحل گذشته بود بنده نمی‌آوردم و لکن اگر یک حکمی در یک مرحله رفت و در مراحل دیگر تمام نشده باشد و بنده راه داشته باشم که جلوگیری از سوءاستفاده بکنم خواهم کرد و می‌گویم که باید محاکم متوجه شوند که آن احکامی که قبلاً داده شده است وقتی مجلس وقتی قوه مقننه آنها را قابل اجرا می‌شناسد و می‌گوید که باید مالیاتش را بدهند همان‌طوری که قانون معین کرده بوده است باید محاکم رعایت این ترتیب را بکند و نگذارند این حکم از تمام مراحل بگذرد این چه عیبی دارند آقا بگذارند این فکر استفاده کردن ای یک اطلاعاتی که یک ساعت پیش یک کسی پیدا کرده است برای این که در مجلس جزء تماشاچی بوده است یا یک نفر از خارج بهتر اطلاع داده از بین برود واقعاً خوشوقتی از نیتی که شما را وادار به آن دلسوزی کرده است این است که خیال می‌کنم بگذارند همان‌طور که بنده تشخیص کرده‌ام فکر سوءاستفاده را در مردم بکشید (صحیح است)

رئیس- موافقین با ماده دوم قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد. ماده سوم قرائت می‌شود.

ماده سوم- این قانون از صبح پنجشنبه 24 مهرماه 1314 اجرا می‌شود.

رئیس- موافقیت با ماده سوم برخیزند.

(اغلب برخاستند)

رئیس- تصویب شد. شور در کلیات ثانی است (مخالفی نیست) رأی گرفته می‌شود به مجموع مواد با ورقه آقایان موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و استخراج آراء به عمل آمده یکصد و پنج ورقه سفید شماره شد)

رئیس - عده حاضر در موقع اعلام رأی 122 نفر به اکثریت 105 رأی تصویب شد.

اسامی رأی‌دهندگان - آقایان: ابراهیمی‌ریگی - افشار - دربانی - ملک‌مدنی - جلائی - محمدتقی طباطبایی - عباس مسعودی - سیدکاظم یزدی - صادقی - هدایت - ثقة‌الاسلامی - نیک‌پور - نواب‌یزدی - دکتر لقمان نهورای - مخبرفرهمند - فتوحی - اسدی - نمازی - دکتر سمیعی - دبستانی - حیدری - هزارجریبی - کمالی - ارکانی - نوبخت - ایزدی - علوی - دکتر سنک - لیقوانی - روحی - دکتر ادهم - نائینی - شجاع - طهران‌چی - دکتر طاهری - طباطبایی‌دیبا - مولوی - اعتصام‌زاده - دهستانی - خواجه‌نوری - پالیزی - مرآت‌اسفندیاری - جرجانی - انوشیروانی - مسعودی‌خراسانی - رضوی - گودرزی - اعتبار - احتشام‌زاده - کفایی - متعصم‌سنک - پناهی - خواجوی - دکتر غنی - نیرومند - موسی مرآت - اردبیلی - ملایری - دکتر ملک‌زاده - مصباح‌فاطمی - دکتر احتشام - افخمی - اسکندری - معتضدی - نقابت - تربیت - سلطانی شیخ‌الاسلامی - شاهرودی - مؤیدقوامی - دکتر قزل‌ایاغ - بیات‌ماکو - محسن مهدوی - سهراب ساگینیان - اهری - دبیرسهرابی - مجدضیائی - مژدهی - صفاری - آصف - دولت‌شاهی - حبیبی - منصف - دکتر جوان - اورنگ - کازرونیان - پارسا - اعظم‌زنگنه - کاشف - صفوی - محیط- ملک‌زاده آملی- نراقی - امیرابراهیمی - فزونی.

+++

5 - شورثانی قرارداد اقامت و بحرپیمایی و تجارت بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی

رئیس- شور دوم قرارداد اقامت و تجارت و بحرپیمایی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

خبر کمیسیون

کمیسیون امور خارجه در تاریخ 24 مهرماه 1314 لایحه نمره 24632 دولت راجع‌به قرارداده اقامت و تجارت و بحرپیمایی بین دلت شاهنشاهی و دولت اتحاد جماهیر شوروی را برای شور دوم مورد مطالعه قرار داده و چون اعتراضی در موقع شور اول نرسیده لذا کمیسیون عین خبر اولیه خود را تأیید نموده و اینک خبر آن را برای تصویب به مجلس تقدیم می‌نماید.

رئیس- در مواد 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 و 10 و 11 و 12 و 13 و 14 و 15 و 16 و 17 و 18 اعتراضی نرسیده است همچنین در پروتکل اختتامیه و مراسلات 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 اعتراضی نرسیده است در کلیات ثانی اعتراضی نرسیده است ماده واحده قرائت می‌شود.

ماده واحده- مجلس شورای ملی عهدنامه اقامت و تجارت و بحرپیمایی منعقده بین دولت شاهنشاهی و دولت اتحاد جماهیر شوروی مشتمل بر هجده ماده و یک پروتکل اختتامیه و هشت فقره مراسلات متعاطیه ضمیمه آن را که در تاریخ 4 شهریور 1314 مطابق 27 اوت 1935 امضا شده تصویب می‌نماید.

رئیس- آقایانی که با ماده واحده دولت موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

6 - شور دوم قرارداد دفع آفات و مبارزه ملخ و صحی بیطاری بین ایران و دولت شوروی

رئیس- شور دوم عهدنامه منعقده بین دولت ایران و اتحاد جماهیر شوروی راجع‌به دفع آفات و مبارزه با ملخ

خبر کمیسیون

کمیسیون امور خارجه در تاریخ 24 مهرماه 1314 لایحه نمره 24634 دولت راجع‌به قراردادهای مبارزه با ملخ و امراض نباتی و قرارداد صحی بیطاری بین دولت شاهنشاهی و دولت اتحاد جماهیر شوروی را برای شور دوم مطرح نموده و چون اعتراضی در شور اول نرسیده بود لذا کمیسیون خیر اولیه را تأیید نموده و عین آن را برای تصویب مجلس تقدیم می‌نماید.

رئیس- قرارداد مبارزه ملخ در نواحی سرحدی مطرح است. در مواد 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 اعتراضی نرسیده است در کلیات ثانی نیز اعتراضی نرسیده است به مجموع مواد فوق رأی گرفته می‌شود آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند.

(اکثریت قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد. قرارداد دفع آفات و مبارزه با امراض نباتی مطرح است در مواد 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و همچنین در مراسله 1 و 2 اعتراضی نرسیده است در کلیات ثانی نیز اعتراضی نرسیده است به مجموع مواد فوق رأی گرفته می‌شود موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

7 - شور دوم قرارداد صحی و بیطاری بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی

رئیس- قرارداد صحی و بیطاری مطرح است در مواد 1 و 2و 3 و4 و5و 6و 7 و 8 و 9 10 و 11 و 12 و 13 و 14 و 15 و 16 و 17 و 18 و 19 و 20 21 و 22 و 23 و 24 اعتراضی نرسیده است و همچنین در پروتکل و نمونه اول و دوم اعتراضی نرسیده است در کلیات ثانی نیز اعتراضی نرسیده است به مجموع مواد فوق رأی گرفته می‌شود موافقین قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس- تصویب شد. ماده واحده قرائت می‌شود:

ماده واحده- مجلس شورای ملی قرارداد مبارزه با ملخ در نواحی سرحدی مشتمل بر هشت ماده و قرارداد دفع آفات و مبارزه با امراض نباتی مشتمل بر پنج ماده

+++

و دو مراسله متعاطیه و قرارداد صحی بیطاری مشتمل بر بیست و چهار ماده و یک پروتکل و دو نمونه ضمیمه آن را که در تاریخ 4 شهریور 1314 مطابق 27 اوت 1935 امضاء شده تصویب می‌نمایند.

رئیس- موافقین با ماده قیام فرمایند. (اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

7 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

رئیس- اگر تصویب می‌فرمایید مجلس را ختم کنیم جلسه آتیه روز پنجشنبه اول آبان سه ساعت قبل از ظهر دستور لوایحی که حاضر می‌شود.

(مجلس نیم ساعت قبل از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری

+++

قانون

اصلاح قانون مالیات نفط و بنزین

ماده اول- از تاریخ اجرای این قانون مالیات بنزین و نفت لامپا و مواد مشابهی که به مصرف سوخت موتورهای احتراق داخلی می‌رسد به میزان ذیل گرفته خواهد شد.

از هر لیتر بنزین و نفت لامپا سی دینار - از سایر مواد مشابهی که به مصرف سوخت موتورهای احتراق داخلی می‌رسد مانند نفت دیزل (دیزل اویل) نفت گاز (گاز اویل) هر لیتر ده دینار

ماده دوم- کلیه مواد نفتی موجود در دست تولیدکنندگان و واردکنندگان و نمایندگان آنان از تاریخ اجرای این قانون مشمول مالیات مقرر در فوق است اعم از این که نسبت به آنها معامله قبلی شده یا نشده باشد. معاملاتی که جنس موضوع آن قبل از تاریخ اجرای این قانون تحویل نشده فقط در صورتی قابل اجرا است که خریدار مالیات آن را به موجب این قانون به فروشنده بپردازد.

تبصره- الف) معاملاتی که بین تولیدکنندگان یا واردکنندگان مواد نفتی و یا نمایندگان آنها و مصرف‌کنندگان قبل از تاریخ تصویب قانون مالیات نفت و بنزین مصوب 15 آذر 1313 واقع شده ولی جنس آن تا موقع تصویب آن قانون تحویل نگردیده مشمول مالیات بوده و فقط در صورتی باید قابل اجرا شناخته شود که خریدار مالیات مقرر در قانون مزبور را به فروشنده بپردازد اگرچه نسبت به این قبیل معاملات از محاکم حکم صادر شده باشد.

ب) تشخیص نمایندگان مذکور در این ماده و در قسمت الف این تبصره به موجب نظامنامه وزارت مالیه خواهد بود.

ماده سوم- این قانون از صبح پنجشنبه بیست و چهارم مهرماه 1314 اجرا می‌شود.

این قانون که مشتمل بر سه ماده است در جلسه بیست و چهارم مهرماه یکهزار و سیصد و چهارده شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری

قانون

تصویب عهدنامه اقامت و تجارت و بحرپیمایی منقعده بین دولت ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی

ماده واحده- مجلس شورای ملی عهدنامه اقامت و تجارت و بحرپیمایی منعقده بین دولت شاهنشاهی و دولت اتحاد جماهیر شوروی مشتمل بر 18 ماده و یک پروتکل اختتامیه و هشت فقره مراسلات متعاطیه ضمیمه آن را که در تاریخ 4 شهریور 1314 امضا شده تصویب می‌نماید.

این قانون که مشتمل بر یک ماده و متن عهدنامه ضمیمه است در جلسه بیست و چهارم مهرماه یکهزار و سیصد و چهارده شمسی به تصویب مجس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری

+++

عهدنامه اقامت و تجارت و بحرپیمایی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

اعلیحضرت همایون شاهنشاهی ایران از یک طرف

و کمیته اجرائیه مرکزی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از طرف دیگر .

نظر به اینکه مایل هستند شرایط مسافرت و توقف و اقامت اتباع ایران در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی را در ایران تنظیم و همچنین عملیات اقتصادی و روابط تجارتی بین دو کشور را توسعه دهند تصمیم به انعقاد قرارداد اقامت و تجارت و بحرپیمایی نموده و برای این مقصود اختیار داران خود را شرح ذیل معین نمودند.

اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران

جناب ب. کاظمی وزیر امور خارجه و جناب اعلم رئیس کل تجارت

کمیته اجرائیه مرکزی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

جناب ا. س چرنیخ سفیر فوق‌العاده و نماینده مختار اتحاد جماهیر شوروی در ایران

آقای شستاک نماینده تجارتی اتحاد جماهیر شوروی

مشارالیهما بعد از ارائه اختیارنامه‌های خود که در کمال صحت و اعتبار بود در مقررات ذیل و موافقت حاصل نمودند.

ماده 1- اتباع هر یک از طرفین متعاهدین حق خواهند داشت به طور آزادانه وارد خاک طرف متعاهد دیگر شده در آنجا اقامت و مسافرت نموده و از آنجا مراجعت کنند به شرط این که قوانین و نظامات جاریه آن کشور را رعایت نمایند و از این حیث در هیچ مورد رفتار نامساعدتر از رفتاری که حالاً یا مآلاً به اتباع دولت کاملة‌الوداد می‌شود با آنها نخواهد شد.

مقررات این ماده نه به نظاماتی که در امر تذکره فعلاً مجری و یا در آینده مجری خواهد بود خلل می‌رساند و نه مانع از این طرفین متعاهدین است که در هر مورد مقرراتی برای تنظیم یا منع مهاجرت در خاک خود وضع نمایند مشروط بر این که نظامات و مقررات مزبوره نسبت به اتباع کلیه کشورهای دیگر مجری باشد و نیز مقررات این ماده مانع حق هیچ‌یک از طرفین متعاهدین نخواهد بود که نسبت به افراد اتباع طرف دیگر برای منع اقامت و یا توقف آنها در خاک خودخواه به موجب تصمیم قضایی و خواه از لحاظ حفظ امنیت داخلی و یا خارجی کشور اقدامات بنماید.

ماده 2- اتباع هر یک از طرفین متعاهدین در مدت توقف در خاک طرف متعاهد دیگر چه در موقع صلح و چه در موقع جنگ از هرگونه خدمت اجباری یا نظامی و یا کشوری معاف خواهند بود ولیکن در موقع بروز بلیات طبیعی می‌توان آنها را به کار واداشت - اتباع مزبور از هر قسم مالیات نقدی یا جنسی که به جای خدمت اجباری نظامی و یا کشوری وضع شده باشد و نیز از تحمیل هر قسم قرضه اجباری معاف خواهند بود.

به طور کلی راجع‌به هر نوع تعهداتی هر یک از طرفین متعاهدین به اتباع خارجه مقیمین خاک خود تحمیل می‌نماید و معافیت‌هایی که از آن بابت منظور می‌دارند اتباع طرف متعاهد دیگر وضعیتی نامساعدتر از وضعیت فعلی و یا آتی اتباع دولت کاملة‌الوداد نخواهند داشت.

ماده 3 - اتباع هر یک از طرفین متعاهدین در خاک طرف دیگر از حیث تحصیل و تملک هرگونه اموال و تصرف

+++

در آنها و رعایت حقوق مربوطه به آن و همچنین در مورد سلب مالکیت و مصادره اموال داری کلیه حقوق اتباع دولت کاملة‌الوداد خواهند بود.

ماده 4 - اتباع هر یک از طرفین متعاهدین در خاک طرف متعاهد دیگر به شرط رعایت قوانین و نظامات کشور حق دارند متساویاً مثل اهالی آن کشور بهر تجارت و صنعت و حرفه که به طور عموم قانوناً مجاز بوده و برای کلیه اتباع خارجی ممنوع نباشد اشتغال ورزند. از این لحاظ مشارالیهم وضعیتی دون وضعیت اتباع دولت کاملة‌الواداد نخواهند داشت.

ماده 5- اتباع هر یک از طرفین متعاهدین که در خاک طرف متعاهد دیگر اقامت داشته باشند تابع قضاوت کشور متوقف فیها خواهند بود- اتباع هر یک از طرفین متعاهدین متساویاً مثل اتباع داخل حق دارند آزادانه به کلیه محاکم از هر درجه برای احقاق حق و دفاع حقوق خود مراجعه نمایند. و در هیچ مورد از این حیث وضعیتی نامساعدتر از وضعیت اتباع دولت کاملة‌الوداد نخواهند داشت. اتباع هر یک از طرفین متعاهدین در خاک طرف متعاهد دیگر می‌توانند در موقعی که به محاکم کشور متوقف فیها برای دفاع حقوق خود مراجعه می‌نمایند به نظریه خود وکیل امور و همچنین وکیل مرافعه از بین اشخاصی که برای اشتغال به این مشاغل پذیرفته می‌شوند با متابعت از قوانین و نظامات کشور تعیین نمایند.

اتباع مزبور از حیث معافیت از وجه‌الضمانه قبلی برای مخارج محاکمه و تسهیلاتی که به اشخاص بی‌بضاعت اعطا می‌شود وضعیتی نامساعدتر از وضعیت اتباع داخله دولت کاملة‌الوداد نخواهند داشت.

ماده 6- اختراعات و علائم صنعتی و تجارتی و مسطوره‌ها و نمونه‌های صنعتی به اتباع یکی از طرفین متعاهدین در خاک طرف متعاهد دیگر بر طبق قوانین و نظامات جاریه داخلی آن کشور در تحت حمایت گرفته خواهند شد.

اتباع هر یک از طرفین متعاهدین در خاک طرف متعاهد دیگر راجع‌به اختراعات و علائم صنعتی و تجارتی و مسطوره‌ها و نمونه‌های صنعتی و همچنین حمایت در مقابل رقابت مکارانه از همان حقوق بهره‌مند خواهند شد که اتباع داخله و اتباع دولت کاملة‌الوداد فعلاً بهره‌مند بوده و یا در آتیه بهره‌مند خواهند بود.

ماده 7- طرفین متعاهدین موافقت می‌کنند که در اسرع اوقات ممکنه قراردادهایی راجع‌به احوال شخصیه و حمایت مالکیت صنعتی و مبارزه راجع‌به قاچاق و حکمیت در امور حقوقی و تعاون قضایی به دو کشور منعقد نمایند.

ماده 8-1- برای هر نوع شرکت‌های تجارتی و سایر مؤسسات اقتصادی دارای تابعیت ایرانی که بر طبق قوانین ایران در ایران تشکیل شده باشند منجمله برای شرکت‌ها و مؤسساتی که با شرکت سرمایه دولتی تأسیس گردیده باشد وجود حقوقی و اهلیت و حق ترافع در محاکم در خاک اتحاد جماهیر شوروی شناخته خواهد شد شرکت‌های مزبوره مانعی نخواهند داشت که در خاک مزبور به عملیات خود اشتغال ورزند ولی البته حقوق آنها برای عقد معاملات و خود آن معاملات تابع قوانین اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و ترتیب تشکیل و اساسنامه آنها تابع قوانین ایران می‌باشد با شرکت‌های مزبوره در خاک اتحاد جماهیر شوروی از هر حیث مثل شرکت‌های تجارتی و سایر مؤسسات اقتصادی دولت کاملة‌الوداد رفتار خواهد شد.

+++

2 - برای شرکت‌های تجارتی و سایر مؤسسات اقتصادی دارای تابعیت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی که بر طبق قوانین اتحاد جماهیر شوروی در آنجا تشکیل شده باشند منجمله برای شرکت‌ها و مؤسساتی که با شرکت سرمایه دولتی مزبوره مانعی نخواهند داشت که در خاک ایران به عملیات خود اشتغال ورزند ولی البته حقوق آنها برای عقد معاملات می‌باشد با شرکت‌های مزبوره در خاک ایران از هر حیث مثل شرکت‌های تجارتی و سایر مؤسسات اقتصادی دولت کاملة‌الوداد رفتار خواهد شد.

3 - مقررات مواد 2 الی 6 این قرارداد متقابله شامل شرکت‌های تجارتی و سایر مؤسسات اقتصادی طرفین متعاهدین که در بند 1 و 2 این ماده ذکر شده خواهد بود.

4 - اتباع و شرکت‌های تجارتی و مؤسسات اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی در ایران و اتباع و شرکت‌های تجارتی و مؤسسات اقتصادی ایران در اتحاد جماهیر شوروی می‌توانند با شرایط می‌توانند با شرایط مقرره در نظامات جاریه گمرکی کشور در نقاطی که اشتغال به عملیات تجارتی می‌نماید چنانچه آنجا ادارات گمرکی وجود داشته باشد انبارهایی برای خود داشته باشند که مال‌التجاره‌های خود را آنجا بگذارند و تا موقع خروج مال‌التجاره‌های مزبور از انبار از عوارض گمرکی موقتاً معاف باشند.

5 - مسلم است که هیچ یک از مقررات این قرارداد نمی‌تواند شرکت‌های تجارتی و سایر مؤسسات اقتصادی یکی از طرفین متعاهدین مذکور در بند 1 و 2 این ماده را مجاز نماید که مطالبه مخصوصی را بنمایند که طرف متعاهد دیگر به شرکت‌هایی اعطا می‌کنند که شرایط عملیات‌شان در خاک وی به موجب امتیازنامه‌های مخصوص تنظیم گردیده یا خواهند گردید.

ماده 9- نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در ایران که وظایف آن این است که نماینده و حافظ منافع جماهیر شوروی نسبت به کلیه مسائل مربوطه به تجارت شوروی با ایران باشد و تنظیم و اجرای مبادلات تجارتی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی و کمک به بسط روابط اقتصادی بین دو کشور بنماید بر اساس مقررات ذیل اجرا وظیفه خواهد نمود.

نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در ایران که مقرّش در طهران خواهد بود جزو سفارت کبرای اتحاد جماهیر شوروی در ایران محسوب می‌شود.

چون نماینده تجارتی و دو نفر معاون از عضو سفارت کبرای اتحاد جماهیر شوروی محسوب می‌شوند بنابراین از مصونیت شخصی و مزایای دیگری که به مأمورین سیاسی اعطا می‌شود بهره‌مند خواهند بود. مقر نمایندگی تجارتی در تهران حق خارج‌المملکتی دارا خواهد بود ولیکن حق خارج‌المملکتی مانع اجرای مقررات ذیل نخواهد بود.

اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی هر گونه معاملات تجارتی را که در ایران وسیله نمایندگی تجارتی انجام می‌یابد برعهده می‌گیرد - مسئولیت معاملاتی که به وسیله مؤسسات دیگر اقتصادی دولت اتحاد جماهیر شوروی صورت می‌گیرد برعهده خود مؤسسات مزبوره می‌باشد.

هر اختلافی که راجع‌به معاملات تجارتی که در ایران به وسیله نمایندگی تجارتی صورت می‌گیرد تولید شود

+++

از طرف ایران بر طبق قوانین کشور تسویه خواهد گردید ولیکن نظر به تعهد مسئولیتی که فوقاً اتحاد جماهیر شوروی نسبت به معاملات تجارتی نمایندگی تجارتی اعلام نموده است مقرر می‌شود که اقدامات تأمینی قضایی از قبیل تأمین مدعا به و اجرای موقت احکام محاکم و همچنین اقدامات اداری نسبت به اموال نمایندگی به عمل نخواهد آمد.

تصمیمات قضایی که قانوناً قابل اجرا شده باشد نسبت به اموال نمایندگی تجارتی در مواردی که آن اموال مخصوص اجرا حقوق حاکمیت دولتی بر طبق اصول عمومی حقوق بین‌المللی باشد و یا در مورد عملیات رسمی نمایندگی تجارتی چون نمایندگی مزبور جزو سفارت کبرای اتحاد جماهیر شوروی می‌باشد با قوه قهریه مجری نخواهد شد.

نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در ایران در صورت لزوم با موافقت اداره کل تجارت در نقاط مقتضیه شعبات خود را تأسیس می‌نماید.

ماده 10- طرفین متعاهدین مقررات قوانین و نظامات راجعه به انحصار تجارت خارجی را که در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مجری و در ایران هم برقرار گردیده است در نظر گرفته و در مقررات ذیل موافقت حاصل کردند.

1 - دولت اتحاد جماهیر شوروی اجتماعی موافقت می‌کند که در مدت اعتبار این قرارداد اجناس ذیل را از دولت ایران خریداری نماید.

پنبه - پشم - پوست - کنف - برنج و خشکبار.

دولت شاهنشاهی اقدامات لازمه خواهد نمود تا مقدار پنبه و پشم و پوستی که به اتحاد جماهیر شوروی فروخته می‌شود همه‌ساله از ده تا پانزده اضافه شود.

دولت شاهنشاهی ایران نیز موافقت می‌کند که در مدت اعتبار این قرارداد اجناس ذیل را از اتحاد جماهیر شوروی خریداری کند.

قند - کبریت - پارچه‌های نخی - سیمان - آهن‌آلات - ماشین‌آلات - و ابزار فلاحتی - ماشین‌آلات صنعتی برای برنج پاک‌کنی و پنبه پاک‌کنی تأسیسات انبار غله (الواتر - آسیا - کارخانه‌جات برق) و ماشین‌آلات فنی و صنعتی دیگر به ترتیبی که میزان خریدهای دولت ایران از دولت شوروی در مدت اعتبار این قرارداد معادل میزان خریدهای دولت شوروی از دولت ایران بشود کنترات‌های راجعه به خرید و فروش‌های فوق‌الذکر که مشتمل بر تعیین کلیه شرایط دیگر تجارتی و فنی خواهد بود هر دفعه با موافقت بین نمایندگی اتحاد جماهیر شوروی و وزارت مالیه ایران منعقد خواهد شد.

2 - قطع نظر از معاملات فوق‌الذکر این حق برای نمایندگی تجارتی و مؤسسات اقتصادی شوروی محفوظ می‌ماند که در تمام مناقصه‌هایی که ادارات دولتی ایران برای خرید ماشین‌آلات و مصالح از خارج اعلان می‌کنند در مبنای شرایط عمومی (من‌جمله شرط صدور یا معافیت از صدور) که در مناقصه‌ها برای شرکت‌کنندگان تعیین می‌شود شرکت بنماید.

3 - اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مال‌التجاره‌های دیگر را در حدود سهمیه‌هایی که در فهرست سالیانه ذکر خواهد شد وارد ایران خواهد کرد و فهرست سالیانه با موافقت بین ادارات کل تجارت و نمایندگی

+++

تجارتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در ایران بر اساس سهمیه‌های سالیانه که از طرف دولت ایران اعلان می‌شود تنظیم خواهد شد.

در حین امضای این قرارداد چنین فهرستی با موافقت بین مؤسسات سابق‌الذکر تهیه خواهد شد و همچنین در تمام مدت اعتبار این قرارداد به همین ترتیب در آخر هر سال اقتصادی ایران که در 22 ژوئن شروع می‌شود فهرست مزبور تنظیم خواهد شد.

در موقع تهیه فهرست‌های فوق‌الذکر مؤسسات مذکوره در جمله اول این بند لزوم حفظ صدی چند سهمیه شوروی را نسبت به واردات هر یک از مال‌التجاره‌های مذکور در فهرست در نظر خواهند گرفت به نحوی که میزان نسبی واردات شوروی جنس مزبور از آنچه در فهرست سال اول معین شده کمتر نباشد.

اتحاد جماهیر شوروی اجتماعی می‌تواند موقع تنظیم فهرست سالیانه سهمیه شوروی اسامی کلیه اجناسی را که در سهمیه سال قبل شوروی نبوده و ورود آنها در سنه اقتصادی مربوطه مجاز باشد در فهرست مزبور داخل کند. مقادیر آن اجناس با جلب موافقت اداره کل تجارت تعیین می‌شود چنانچه در عرض سال اتحاد جماهیر شوروی اجتماعی مایل باشد مقدار هر یک از اقلام اجناس مذکور در فوق را اضافه نماید این اضافه باید با موافقت اداره کل تجارت انجام داده شود. بدیهی است اگر ورود اجناسی که سابقاً در فهرست سالیانه شوروی داخل نبوده به موجب مقررات عمومی مشروط به شرایط خاصی باشد ورود آن اجناس از طرف شوروی هم تابع همان شرایط خاصه که به طور عمومی مقرر است خواهد بود.

مقرر است که هرگاه در عرض یکی از سنوات اجرای این قرارداد دولت ایران به وسیله توسعه سهمیه‌های خود مقدار ورود یکی از اجناس خارجه را به ایران زیاد کند اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی حصه از آن را که متناسب با سهمی باشد که از واردات جنسی مزبور قبل از ازدیاد میزان آن به اتحاد شوروی تعلق می‌گرفت دریافت خواهد داشت.

راجع‌به مال‌التجاره‌هایی که ورودشان فعلاً به ایران ممنوع می‌باشد هرگاه بعدها به موجب سهمیه سالیانه اجازه ورود آنها داده شود طرفین متعاهدین موافقت دارند که حصه‌ای از واردات مزبوره به تناسب سهمی که از واردات آن مال‌التجاره‌ها قبل از استقرار انحصار تجارت خارجی در ایران به اتحاد جماهیر شوروی تعلق می‌گرفت در تمام مدت اجرای این قرارداد به دوات مشارالیها تعلق بگیرد.

4 - طرفین متعاهدین موافقت می‌کنند که به استثنای محصولات طبیعی و صنعتی ایران که صدور آنها به طور عموم برای هر مملکت ثالثی ممنوع است صدور محصولات به توسط مؤسسات اقتصادی شوروی و مختلط بر طبق قوانین جاریه بدون مشکلات و موانع انجام خواهدگرفت.

مقرر است که محصولات طبیعی و صنعتی ایران ممکن است هم به توسط مؤسسات اقتصادی شوروی و مختلط و هم به توسط تجار ایران به اتحاد جماهیر شوروی سیوسیالیستی وارد بشود.

5 - چون تجارت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی با ایران مبنی بر اصل تعادل واردات و صادرات است دولت ایران موافقت می‌کند که صدور جوازهای واردات را که از طرف مؤسسات اقتصادی شوروی و مختلط نسبت به مال‌التجاره‌های مندرجه در فهرست مذکور در بند 3 این ماده تقاضا می‌شود موکول یارانه قبلی تصدیق صدور ننمایند.

+++

دولت ایران به توسط اداره کل تجارت صدور بلامانع جوازهای درخواستی نمایندگی تجارتی را بابت فهرست مذکور در بند 3 این ماده که به منزله جواز عمومی محسوب می‌شود تأمین خواهد کرد.

6- محاسبه واردات اتحاد جماهیر شوروی اجتماعی از روی اجازه‌های صادره حاکی از حق وارد کردن جنس یعنی جوازهای ورود به عمل و از روی مقایسه و تطبیق واردات واقعی اجناس از اتحاد جماهیر شوروی اجتماعی به ایران با صادرات واقعی اجناس ایران به اتحاد جماهیر شوروی به عمل می‌آید.

چون واردات شوروی به ایران به قیمت سیف و فرانکو سرحد فروخته و صادرات شوروی از ایران به قیمت فوب و فرانکو سرحد خریده می‌شود تقویم واردات شوروی به ایران از بنادر بحر خزر و سرحدات مزبوره به قیمت فوب بنادر ایران یا فرانکو سرحد به عمل می‌آید تقویم واردات و صادرات شوروی از سایر سرحدات مطابق مقررات عمومی خواهد بود. در صورت بروز اختلاف راجع‌به تقویم اجناس وارده به ایران و یا صادره از ایران اختلافات در کمیسیونی که در تهران از نمایندگان اداره کل تجارت و اداره کل گمرکات و نمایندگی تجارتی شوروی تشکیل می‌گردد رسیدگی و حل خواهد شد. حل این اختلاف از روی اسناد تجارتی و حمل و نقلی و اسناد و مدارک دیگری که طرفین ابراز می‌نمایند به عمل خواهد آمد البته اختلاف در تقویم مانع نخواهد بود که اجناس وارده و صادره از گمرک مرخص بود.

تقویم اجناسی که به موجب کنترات‌های منعقده بین نمایندگی تجارتی و وزارت مالیه از اتحاد جماهیر شوروی به ایران و از ایران به اتحاد جماهیر شوروی صادر می‌شود از روی قیمت‌های معین در کنترات‌های مربوطه به عمل خواهد آمد ولی محاسبه راجع‌به تعادل صادرات و واردات این اجناس بر اساس مبلغی خواهد بود که هر طرفی از طرف دیگر واقعاً دریافت داشته است.

مقرر است که مال‌التجاره‌های شوروی که تجار ایرانی به ایران وارد می‌کنند جزو میزان مال‌التجاره‌ شوروی که در فهرست سالیانه معین گردیده است بوده و در تعادل تجارت مملکتی محسوب خواهد بود.

اجناس ایرانی هم که به توسط تجار ایران بر طبق قوانین جاریه انحصار تجارت خارجی در اتحاد جماهیر شوروی وارد اتحاد جماهیر شوروی بشود در حساب تعادل واردات و صادرات طرفین منظور خواهد شد.

برای حساب واردات و صادرات در عرض تمام سال و نیز برای نگاهداشتن حساب مقدماتی واردات و صادرات سه ماهه کمیسیون متساوی‌الاعضای دائمی در تهران از نمایندگان اداره کل تجارت و نمایندگی تجارتی تشکیل می‌گردد و هر گاه در موقع حساب تعادل واردات و صادرات تفاوتی بین صادرات و واردات سه ماهه مشاهده شود تفاوت مزبور در شش ماهه بعد جبران خواهد شد. این ترتیب محاسبه مربوط به معاملاتی که بین وزارت مالیه و نمایندگی تجارتی به موجب کنترات‌های مذکور رد بند اول این ماده به عمل می‌آید نبوده و محاسبه تعادل صادر و وارد آن اجناس در آخر سال اقتصادی ایران به عمل خواهد آمد.

لکن در موقع محاسبه بیلان واردات و صادرات بابت کنترات‌های مزبور در آخر هر سال اقتصادی اجناسی که از حیث پرداخت قیمت به اقساط فروخته شده در صورتی که اقساط پرداختی بابت اجناس مزبور به سال اقتصادی آتیه ببافند در جزو محاسبه وارد نخواهد شد اجناس مزبور در حساب بیلان واردات و صادرات سالی محسوب خواهند شد که مواعد اقساط پرداختی بابت آنها به آن سال بیفتد.

+++

7 - طرفین موافقت دارند مصالح تأسیسات و اشیاء لازمه که برای احتیاجات مؤسسات اقتصادی شوروی یا مختلط لازم است در صورتی که مصالح و اشیاء مزبوره دارای خصوصیاتی باشند که در ایران به دست نمی‌آید بعد از آن که بر طبق قانون انحصار تجارت خارجی ایران وارد ایران شدند در جزو تعادل واردات و صادرات مذکور در بند (5) این ماده محسوب نخواهد گردید. به عبارت اخری اشیاء مزبور در جزو فهرست سابق‌الذکر محسوب نگردیده در ازای آنها صادرات لازم نخواهد بود.

8- نظر به این که تجارت اتحاد جماهیر شوروی با ایران بر طبق اصل تعادل واردات و صادرات صورت می‌گیرد دولت ایران موافقت می‌کند که محدودیت‌های اسعاری را در صورتی که هم چه محدودیت‌هایی در مدت اجرای این قرارداد وضع شود شامل مؤسسات اقتصادی یا مختلط قرار ندهد.

در مورد فرش مؤسسات اقتصادی فوق‌الذکر فقط در حدود بیست درصد از مجموع صادرات فرش‌های ایرانی از این معافیت استفاده خواهند کرد.

9- دولت ایران قبول می‌کند که در مدت اجرای این قرارداد واردات نفت و مشتقات آن را از اتحاد جماهیر شوروی به مقداری که در فهرست مذکوره در بند 3 این عهدنامه معین شده تأمین نماید.

دولت ایران موافقت می‌نماید که در تمام مدت اعتبار این قرارداد حق داشتن تلمبه‌های بنزین و انبارهای نفت و سایر مؤسسات راجع‌به تجارت مواد نفتی را مطابق مقررات ایران تأمین نماید.

ماده 11- طرفین متعاهدین موافقت دارند که متعاقباً در خاک خود با تجارت و مال‌التجاره‌ و مؤسسات اقتصادی و اتباع طرف متعاهد دیگر معامله نامساعدتری از آنچه نسبت به تجارت و مال‌التجاره و مؤسسات اقتصادی و اتباع هر کشور ثالثی به عمل می‌آید ننمایند.

طرفین موافقت دارند که مبادله مال‌التجاره‌ بین خودشان را جز از محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های قانونی و یا مقرره بین خودشان یا هیچ قسم محدودیت و ممنوعیت‌هایی که متوجه واردات و صادرات‌شان باشد محدود نسازند.

هر یک از طرفین متعاهدین معامله دولت کاملة‌الوداد را نسبت به طرف متعاهد دیگر مرعی خواهد داشت و در مورد خرید و فروش وارد کردن و صادر کردن و اجرای مراسم گمرکی راجع‌به سپردن مال‌التجاره‌ها در انبار و مخازن و برگرداندن مال‌التجاره‌ وارده و استرداد حقوق و عوارض گمرکی که در موقع ورود مال‌التجاره اخذ می‌شود همچنین راجع‌به حمل مال‌التجاره را کشتی به کشتی دیگر و کلیه عملیاتی از این قبیل که در موقع ورود و صدور ترانزیت به مال‌التجاره‌ واقع می‌شود و نیز طرفین معامله دولت کاملة‌الوداد را راجع‌به حق‌الضمانه و عوارضی که از این عملیات مختلفه ناشی می‌شود درباره یکدیگر منظور خواهند نمود.

ماده 12- طرفین متعاهدین موافقت دارند که معامله دولت کاملة‌الوداد را راجع‌به حمل مسافرین و بار و بنه و مال‌التجاره‌ به وسیله راه‌آهن و به طور عموم از راه خشکی و آب یا هوا متقابلتاً به یکدیگر اعطا نمایند.

هر یک از طرفین متعاهدین خواه در مورد تعرفه و عوارض حمل و نقل و کلیه عوارضی دیگر مربوطه به حمل و نقل و خواه راجع‌به (نظم و ترتیب و سرعت) حمل از کلیه راه‌های مذکوره بدون این که به معاملات دولت کاملة‌الوداد مذکوره جمله اول این ماده خلل وارد آید مساعدترین معامله را که نسبت به اتباع و یا به یکی از مؤسسات اقتصادی خود می‌کند به اطراف متعاهد دیگر خواهد نمود.

+++

ماده 13-1- نظر به منافع تجارتی ایران و به موافقت ماده 20 عهدنامه مورخ 28 فروردین 1921 و برای تصریح مدلول آن اتحاد جماهیر شوروی حق ترانزیت آزاد را از خاک خود برای محصولات طبیعی و صنعتی ایران به مقصد هر کشور ثالثی ارسال شود می‌دهد و نیز دولت ایران حق ترانزیت آزاد از خاک خود برای محصولات طبیعی و صنعتی اتحاد جماهیر شوروی برای هر کشوری که صادر شده باشد منظور می‌دارد.

2- اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به شرکت‌های تجارتی و تجار ایران حق صدور آزاد را به هر مقصدی که باشد برای محصولات طبیعی و صنعتی که از ایران وارد گردیده و به فروش نرسیده اعطا می‌کند.

محصولات متعلقه به تجار و شرکت‌های تجارتی ایرانی که به خاک شوروی وارد شده و حقوق گمرکی پرداخته‌اند در موقع خروج از منطقه گمرک اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی حقوقی که از آنها گرفته شده رد می‌شود به شرط این که معلوم کنند که اجناسی که صادر می‌کنند همان است که وارد کرده‌اند همین حقوق نیز از طرف دولت ایران به مؤسسات و ادارات اتحاد جماهیر شوروی اجتماعی که تجارت دارند داده می‌شود.

3- اتحاد جماهیر شوروی ترانزیت آزاد را از خاک خود به ایران برای محصولات طبیعی یا صنعتی مذکوره ذیل اعطا می‌کند در صورتی که مبدأ آن محصولات کشورهایی باشد که با اتحاد جماهیر شوروی عهدنامه یا مقاوله‌نامه تجارتی یا قرارداد تجارتی منعقد ساخته باشند.

الف- ماشین و ابزار و مصالح برای کارخانه‌جات همچنین برای مؤسسات فلاحتی و ماشین و ابزار و مصالح برای ساختمان و نگاهداری خانه‌ها و ابنیه و ماشین و ابزار و ملزومات و مصالح برای اصلاح و استفاده از طرق و وسایل نقلیه از هر قبیل که برای احتیاجات مؤسسات عام‌المنفعه باشد.

ب- دوا از هر قبیل و اسباب جراحی و اعضای مصنوعی بدن

ت- کاغذ و اوراق مطبوعه

ث- تخم نوغان

ج- چای

چ- آلات و ادوات روشنایی و گرم کردن

ح- دوچرخه و موتورسیکلت و اتومبیل و کامیون و متفرعات و قطعاتت مجزای آنها

4- هر نوع سفارشات غیرتجارتی دولت ایران در کشورهایی که با اتحاد جماهیر شوروی عهدنامه یا مقاوله‌نامه یا قرارداد تجارتی داشته باشند به استثنای اسلحه و مهمات جنگی حق ترانزیت آزاد در خاک جماهیر شوروی خواهند داشت.

اتحاد جماهیر شوروی منتهای موافقت را نسبت به هر قبیل سفارش‌های دولت ایران که برای تجارت نبوده و در کشورهایی که با اتحاد جماهیر شوروی عهدنامه یا مقاوله‌نامه یا قرارداد تجارتی نداشته باشند به عمل آمده باشد مبذول داشته و تسهیلات لازمه خواهد نمود - اسلحه و مهمات جنگی از این مقررات مستثنی می‌باشد.

5- مقررات این ماده به هیچ‌وجه ترانزیت کلی پستال‌ها از خاک اتحاد جماهیر شوروی به ایران که ترتیبات آن به موجب قرارداد مخصوص مورخ دوم اوت 1929 تنظیم گردیده لطمه وارد نمی‌آورد و قرارداد مزبور به اعتبار خود باقی خواهد ماند.

+++

6- ایران نیز ترانزیت آزاد از خاک خود به اتحاد جماهیر شوروی اجتماعی را نسبت به محصولات طبیعی و صنعتی کشورهایی که با ایران قرارداد یا مقاوله‌نامه تجارتی دارند به استثنای اسلحه و مهمات جنگی اعطا می‌کند.

7- مقرر است که در مورد شرایط اجرای ترانزیت که در فوق به آن اشاره شده هر یک از طرفین متعاهدین معامله دولت کاملة‌الوداد را به طرف دیگر اعطا خواهد کرد.

ماده 14- طرفین متعاهدین بر طبق اصولی که در عهدنامه مورخه بیست و ششم فوریه 1921 بین جمهوری متحده سوسیالیستی شوروی روسیه و ایران اعلام گردیده است موافقت دارند که در تمام بحر خزر کشتی‌ها جز کشتی‌های متعلق به ایران یا به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی یا متعلق به اتباع و مؤسسات تجارتی و حمل و نقل کشوری یکی از طرفین متعاهدین که با پرچم اتحاد جماهیر شوروی یا پرچم ایران سیر می‌نمایند نمی‌توانند وجود داشته باشند.

و نیز موافقت حاصل شده است که هر یک از طرفین متعاهدین در مستخدمین کشتی‌ها فقط از اتباع خود انتخاب نمایند.

ماده 15 - 1- نسبت به کشتی‌های تجارتی که با پرچم یکی از طرفین متعاهدین در بحر خزر سیر می‌نمایند در بنادر طرف متعاهد دیگر چه در حین ورود و چه در مدت توقف و چه در موقع خروج از هر حیث مثل کشتی‌های خود آن کشور رفتار می‌شود.

2- از کشتی‌های مزبوره غیر از آنچه قانوناً برای کشتی‌های کشوری وضع گردیده است آن هم با همان شرایط و با همان معافیت‌ها عوارض بندری دیگری اخذ نخواهد گردیده در موارد اخذ عوارض فوق اشیاء مذکور ذیل مال‌التجاره‌ وارد و صادر منظور و محسوب نخواهد شد.

الف- اسباب شخصی مسافرین که جزو محصولات کشتی نباشد مقصود از اسباب شخصی علاوه بر بسته‌های کوچک دستی کلیه اشیایی می‌باشد که به موجب قبض به عنوان اسباب شخصی حمل می‌شود.

ب- سوخت و آذوقه برای مستخدمین و مسافرین کشتی و اشیاء و لوازم برای کشتی به مقدار لازم برای تمام مدت سیر مگر این که اشیاء مزبور را از کشتی خارج کنند که در بندر بماند.

ت- محمولاتی که در نتیجه صدمه وارده به کشتی و یا در مواقع اتفاقی در بندر از کشتی خارج شده و مجدداً برای این که به بندر مقصد حمل گردد به کشتی گذارده شوند.

ث- محمولاتی که از کشتی به کشتی دیگر نقل می‌شود تا این که حمل آنها در دریا ادامه داده شود.

ج- محمولاتی که در کشتی‌هایی حمل می‌شود که ظرفیت آنها کمتر از سه تن و نیم است می‌باشد.

3- کاپوتاژ فقط به کشتی‌های داخلی اختصاص دارد ولی مع‌هذا موافقت حاصل شده است که هر یک از طرفین متعاهدین به کشتی‌هایی که تحت پرچم طرف متعاهد دیگر سیر می‌نمایند حق کاپوتاژ برای حمل و نقل مسافر و بار در بحر خزر بدهند.

4- با وجود مقررات فوق‌الذکر هر یک از طرفین متعاهدین صید ماهی را در آب‌های ساحلی خود تا حد ده میل بحری به سفاین خود اختصاص داده و این حق را برای خود محفوظ می‌دارد که واردات ماهی‌های صید شده از طرف کارکنان کشتی‌هایی که در تحت پرچم او سیر می‌نمایند از مزایای خاصی بهر‌ه‌مند سازند.

+++

5- کشتی‌هایی که در دریاهای غیر از بحر خزر در تحت پرچم یکی از طرفین متعاهدین سیر می‌نمایند در آب‌های ساحلی و در بنادر طرف متعاهد دیگر نسبت به شرایط کشتی‌رانی از همان حقوق و مزایایی که در این مورد به کشتی‌های دولت کاملة‌الوداد اعطا می‌گردد بهره‌مند می‌شوند.

ماده 16- طرفین متعاهدین موافقت می‌نمایند که راجع‌به اقدامات صحی که باید نسبت به کشتی‌های هر یک از طرفین در بنادر متعاهد دیگر در بحر خزر به عمل آید مقررات قرارداد صحی بین‌الملل که در پاریس در 26 ژوئن 1921 امضا شده با رعایت قیودی که هر یک از دولتین در موقع امضای قرارداد مزبور نموده‌اند مجری گردد.

ماده 17- تصدیق‌نامه‌های ظرفیت کشتی که از طرف صالحه دولتین متعاهدین به کشتی تحت پرچم ایران و جماهیر شوروی که در بحر خزر ایاب و ذهاب می‌کنند داده می‌شود و از طرف هر یک از دولتین متعاهدین به دولت متعاهد دیگر اعلام می‌گردد و در بنادر دولتین رسمیت خواهند داشت و کشتی‌هایی که دارای تصدیق‌نامه‌های مزبوره هستند درثانی در بنادر طرف متعاهد دیگر مورد تفتیش واقع نخواهند شد و در بنادر طرفین متعاهدین در بحر خزر تصدیق‌نامه‌هایی که راجع‌به قابلیت سیر کشتی‌رانی و میزان نشست کشتی در آب و سایر اسناد فنی کشتی‌رانی دیگر که از طرف مقامات صالحه مذکوره فوق به کشتی داده می‌شود متقابلاً به رسمیت شناخته خواهد شد.

ماده 18- این عهدنامه از طرف مقامات طرفین متعاهدین تصدیق و مبادله اسناد مصدق آن در مسکو صورت خواهد گرفت.

این عهدنامه برای مدت سه سال منعقد می‌گردد ابتدای آن 22 ژوئن 1935 و اول تیر 1314 است هرگاه قصد یکی از طرفین این باشد که در آخر این مدت سه سال اعتبار عهدنامه خاتمه داده شود در آخر سال دوم قصد خود را به طرف دیگر کتباً اعلام خواهد داشت والا عهدنامه به خودی خود تمدید پیدا خواهد کرد تا وقتی که یکی از طرفین قصد خود را دایر بر فسخ آن به طرف دیگر کتباً اخطار نماید و در این صورت یک سال بعد از تاریخ اخطار عهدنامه خاتمه پیدا خواهد کرد.

علی‌هذا نمایندگان مذکوره در فوق این عهدنامه را امضا و به مهر خود ممهور نمودند.

در طهران به تاریخ 27 اوت 1935 در دو نسخه به زبان فرانسه سمت انجام پذیرفت.

پروتکل اختتامیه

در موقع امضای عهدنامه اقامت و تجارت و بحرپیمایی بین مملکتین خود امضاکنندگان در مقررات اضافی ذیل که جزء لایتجزای عهدنامه مذکور خواهد بود موافقت حاصل کردند.

راجع‌به ماده 4:

1- طرفین متعاهدین مزایای ناشیه از یک انحصار دولتی و یا یک انحصاری را که از طرف دولت ولو این که به اتباع یکی از طرفین متعاهدین داده شده باشد بر طبق ماده 4 عهدنامه اقامت و تجارت که امروز به امضا رسیده است مطالبه ننمایند.

2- اتباع و اشخاص حقوق یکی از طرفین متعاهدین که از دولت یا از مقامات دولتی طرف متعاهد دیگر تحصیل امتیازی بنمایند حق ناشته باشند راجع‌به مقرراتی که در امتیازنامه پیش‌بینی شده است بیش از آنچه در

+++

امتیازنامه قید گردیده است به عنوان معامله دولت کاملة‌الوداد مذکور در عهدنامه توقعاتی بنمایند.

راجع‌به ماده 8- مقرر است که چون به موجب قوانین جاریه مؤسسات تجارتی می‌توانند از بین همکاران خود نمایندگانی برای دفاع حقوق خود در محاکم ایران انتخاب نمایند مؤسسات اقتصادی شوروی نیز با اشکالاتی در این موضوع مواجه نخواهند شد.

راجع‌به ماده 9- هرگاه ایران نمایندگی تجارتی در اتحاد جماهیر شوروی دائر نماید نمایندگانی مزبور از همان حقوق و مزایایی بهره‌مند خواهد شد که در ایران به نمایندگی تجارتی جماهیر شوروی اعطا شده باشد یا در آتیه اعطا خواهد شد.

حقوق نمایندگی مزبور در مورد اشتغال به مبادلات تجارتی بین مملکتین به واسطه برقراری انحصار تجارت خارجی در ایران با حقوق نمایندگی تجارتی شوروی در ایران یکسان خواهد بود در صورتی که معاملات ناشیه از حقوق مزبور به موجب امر دولت ایران و حساب او صورت بگیرد.

راجع‌به ماده 10- مقرر است که چون در اتحاد جماهیر شوروی انحصار تجارت خارجی بر قرار است و مال‌التجاره‌هایی که از خارج وارد می‌شوند فقط از طرف مؤسسات دولتی که حق خرید مال‌التجاره‌ از طرف دولت به آنها اعطا شده است خریداری می‌شود بنابراین تجار ایرانی که با مؤسسات اقتصادی شوروی معامله می‌نمایند باید قبل از وارد کردن مال‌التجاره‌ به خاک شوروی راجع‌به شرایط امر معامله جداگانه با مؤسسات مربوطه اقتصادی شوروی که حق معامله با ایران را دارند قرارهای لازم را بگذراند.

راجع‌به ماده 10 و 11- موافقت حاصل است که مقصود از مؤسسات مختلط مذکور در این عهدنامه شرکت‌های ذیل می‌باشد:

ایران سویت خلوپوک - ایران سویت نفت - ایران سویت ترانس - روس ایران- بانک شرکت کویر خوریان و ایران ریبا مواد عهدنامه را راجع‌به عملیات تجارتی فقط به شرکت‌هایی که مبادرت به صادرات یا واردات می‌نمایند شامل می‌گردد.

شرکت‌های ایران سویت خلوپوک- ایران سویت نفط- ایران سویت ترانس و روس ایران بانک این حق را برای خود محفوظ می‌دارند که به عملیات خود خاتمه داده و مبادرت به تسویه کارهای خود نمایند یا این که کاملاً جنبه مؤسسه شوروی بودن را به خود بدهند در این صورت اخیر شرکت‌های مزبوره از مزایایی که به موجب عهدنامه به مؤسسات اقتصادی شوروی اعطا می‌گردد بهره‌مند خواهند بود.

راجع‌به ماده 12 - مدلول بند دوم ماده 12 به مال‌التجاره‌هایی که تجار ایرانی وارد می‌کنند در عرض راه یعنی از سرحد تا مقصد و همچنین مال‌التجاره‌هایی که به طور ترانزیت از اتحاد جماهیر شوروی عبور می‌نمایند شامل می‌گردد.

راجع‌به ماده 13

1 - بین طرفین معهود است که آزادی ترانزیت مذکور در ماده 13 را نمی‌توان شامل مال‌التجاره‌هایی نمود که ورود آنها متقابله به خاک طرفین متعاهدین به موجب قوانین و نظامات مملکتی ممنوع است.

آزادی ترانزیت در خاک جماهیر شوروی شامل سنطنین و سمن کنترا (درمنه) نیز نمی‌باشد.

2 - طرفین متعاهدین اظهار موافقت می‌کنند که در موقعی که یک از آنها مایل باشد که به طور ترانزیت آزاد

+++

اسلحه و مهمات خود را که مبدأ آن مملکت ثالثی می‌باشد از خاک متعاهد دیگر حل نمایند طرف متعاهد مزبور تقاضای راجع‌به این موضوع را با نهایت درجه مساعدت تلقی نموده و تسهیلات ممکنه را در این باب معمول بدارد.

3- وارد کردن تریاک و مشتقات آن به خاک جماهیر شوروی و همچنین صادر کردن آنها از خاک شوروی به ایران ممنوع می‌باشد و نظر به این که عده از ممالک وارد کردن تریاک را به خاک خود نسبت به مقداری از تریاک و مشتقات آن را که از ایران به مقصد چنین ممالکی حمل می‌شود اجازه خواهد داد مشروط به این که اتحاد جماهیر شوروی از حمل آنها مطلع بوده و اجازه‌نامه ورود در تهران به مؤسسه مربوطه شوروی ارائه گردد.

بدیهی است از رد و قبول ممالکت مقصد نسبت به محصولات تریاک و مشتقات آن که از خاک دولت شوروی به طور ترانزیت حمل می‌شود مسئولیتی بر عهده شوروی و مؤسسات آن وارد نخواهد بود.

راجع‌به ماده 14- اتباع ممالک ثالثه که تبعه یکی از طرفین متعاهدین شده باشند و همچنین اتباع دولت سابق روسیه که تابعیت شوروی را تحصیل ننموده باشند جزو اتباعی که در ماده 15 ذکر شده است محسوب نمی‌شوند.

راجع‌به ماده 15

1 - مقررات بند 4 ماده (15)به هیچ‌وجه به مقررات قرارداد راجع‌به استفاده از شیلات سواحل جنوبی بحر خزر که در اول اکتبر 1927 بین طرفین متعاهدین امضا شده و همچنین طبعاً به عملیات ایران ریبا لطمه وارد نمی‌آورد.

2 - طرفین متعاهدین متعهد می‌شوند بر طبق رسومات بین‌المللی و قوانین و نظامات محلی راجع‌به این قسمت هیچ گونه موانعی برای توقف کارکنان سفائن یکی از طرفین در ساحل بنادر طرف دیگر چه در موقع توقف کشتی‌ها در بنادر و چه در لنگرگاه‌ها ایجاد ننمایند و همچنین از انجام اقدامات سفائن راجع‌به تحصیل ملزومات و آذوقه لازمه برای کارکنان کشتی و مسافرین مانع نشوند.

این پروتکل در تهران به تاریخ 27 اوت 1935 در دو نسخه به زبان فرانسه تحریر یافت.

تهران 27 اوت 1935

آقای سفیرکبیر

با کمال توقیر به استحضار آن جناب می‌رساند که دولت ایران رضایت می‌دهد که به شرط معامله متقابله ترتیب ذیل را راجع‌به حمایت علائم تجارت مجری دارد.

1 - اشخاص حقوقی و طبیعی هر یک از طرفین که دارای مؤسسات صنعتی و تجارتی باشند در خاک طرف متعاهد دیگر از عین حمایتی که اتباع و شرکت‌های طرف مذکور نسبت به علائم تجارت خود استفاده می‌کنند بهره‌مند خواهند بود مشروط بر اینکه قوانین و نظامات مربوطه آن مملکت را نیز رعایت نمایند.

2 - طرفین متقابلاً متعهد می‌شوند در مملکت خود در آتیه اسم تجارتی را که نزد آنها به عنوان اسم نوع معینی از اجناس مصطلح شده باشد به رسمیت نشناخته به ثبت نرسانند.

+++

طرفین متقابلاً یکدیگر را راجع‌به ترتیب تصدیق امضای اسنادی که به ادارات ثبت علائم تجارتی داده می‌شود با معافیت از تصدیق قنسولگری‌های مطلع می‌نمایند.

مفاد این مراسله شامل کلیه مؤسسات صنعتی و تجارتی خواهد بود اعم از این که مؤسسات مزبوره متعلق به تشکیلات دولتی یا ملی و یا به اشخاصی باشد. با تقدیم احترامات فائقه

ب . کاظمی

جناب آقای ا . س . چرنیخ سفیرکبیر جماهیر شوروی طهران

طهران 27 اوت 1935

آقای وزیر

با کمال توقیر وصول مراسله مورخه 27 اوت 1935 شما را راجع‌به رضایت دولت ایران به اجرا حمایت علائم تجارتی به شرط معامله متقابله به شرح ذیل اشعار می‌دارد:

1 - اشخاص حقوقی و طبیعی هر یک از طرفین که دارای مؤسسات صنعتی و تجارتی باشند در خاک طرف متعاهد دیگر از عین حمایتی که اتباع و شرکت‌های طرف مذکور نسبت به علائم تجارتی خود استفاده می‌کند بهره‌مند خواهند بود مشروط بر این که قوانین و نظامات مربوطه آن مملکت را نیز رعایت نمایند.

2 - طرفین متقابلاً متعهد می‌شوند در مملکت خود در آتیه اسم تجارتی را که نزد آنها به عنوان اسم نوع معینی از اجناس مصطلح شده باشد به رسمیت نشناخته به ثبت نرسانند.

طرفین متقابلاً یکدیگر را راجع‌به ترتیب تصدیق امضای اسنادی که به ادارات ثبت علائم تجارتی داده می‌شود با معافیت از تصدیق از قنسولگری‌ها مطلع می‌نمایند.

مفاد این مراسله شامل کلیه مؤسسات صنعتی و تجارتی خواهد بود اعم از این که مؤسسات مزبوره متعلق به تشکیلات دولتی یا ملی و یا به اشخاص باشد.

از مضمون مراسله فوق اتخاذ سند نموده و توقیراً به استحضار می‌رسانند که دولت متبوع دوستدار نیز رضایت می‌دهد که راجع‌به حمایت علائم تجارتی مقررات فوق‌الذکر را مجری نماید.

با تقدیم احترامات فائقه

ا.س . چرنیخ

جناب آقای ب . کاظمی وزیر امور خارجه

طهران

تهران 27 اوت 1935

آقای وزیر

بنا به امر دولت خود با کمال توقیر به اطلاع خاطر محترم می‌رساند که اتحاد جماهیر شوروی کلیه حقوق خود را نسبت به سفاین جنگی و تجارتی متعلقه به دولت سابق امپراطوری و همچنین نسبت به کشتی‌هایی که بر طبق احکام مربوطه به ملی کردن (Decrets de nationalization) کشتی‌های تجارتی که مال دولت شده‌اند و بدون رضایت دولت اتحاد جماهیر

+++

شوروی کشتی‌های مزبور را به خارجه برده و در آنجا فروخته و یا به نحوی از انحاء از مالکیت مقامات دولتی شوروی خود را خارج کرده باشند محفوظ می‌دارد.

با تقدیم احترامات فائقه

ا.چرنیخ

جناب آقای ب . کاظمی وزیر امور خارجه

تهران

تهران 27 اوت 1935

آقای سفیرکبیر

با کمال احترام خواطر آن جناب را مستحضر می‌سازم که دولت متبوعه به دوستدار از مفاد اعلامیه مندرجه در یادداشت مورخه امروز آن جناب راجع‌به حقی که دولت اتحاد جماهیر شوروی نسبت به سفاین جنگی و تجارتی که به دولت سابق امپراطوری روسیه متعلق بوده‌اند همچنین نسبت به سفاینی که بر طبق احکام مربوطه به ملی کردن کشتی‌های تجارتی مال دولت شده‌اند محفوظ می‌دارد اطلاع حاصل نمود.

با تقدیم احترامات فائقه

ب - کاظمی

جناب آقای ا . چرنیخ سفیرکبیر اتحاد جماهیر شوروی

ضمیمه قرارداد تجارتی ایران و اتحاد جماهیر شوروی

طهران 27 اوت 1935

آقای سفیرکبیر

راجع‌به گرفتن مالیات از نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی در ایران موافقت شد که از معاملات صادراتی و وارداتی نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی در ایران (به استثنای اجناس ترانزیتی و اجناسی که پس از ورود به ایران ممکن است مجدداً از ایران خارج بشوند) به طور مقاطعه مالیات اخذ می‌شود به این ترتیب که میزان معاملات صادراتی نمایندگی تجارتی از روی سیف بنادر ایران با تحویل سرحد معین خواهد شد و میزان معاملات وارداتی از روی ارقام فوب بنادر ایران با تحویل سرحد معین خواهد گشت.

مبلغی که باید مالیات از آن گرفته شود معادل 8٪ معاملات فوق‌الذکر نمایندگی تجارتی خواهد بود.

از مبلغی مقطوعی که فوقاً ذکر شده بر طبق قوانین ایران راجع‌به مالیات بر عایدات مالیات گرفته شده و هیچ‌گونه مالیات مستقیم دیگری از معاملات نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی در ایران گرفته نمی‌شود.

نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی در ایران همه‌ساله کتباً وزارت مالیه ایران را از معاملات سالیانه خود از حیث واردات و صادرات در تجارت با ایران مطلع کرده و بدون مراجعه به دفاتر و اسناد نمایندگی از روی این حساب مالیات پرداخته خواهد شد.

با تقدیم احترامات …

ب . کاظمی

جناب آقای … سفیرکبیر شوروی طهران

طهران به تاریخ 27 اوت 1935

آقای وزیر

با کمال توقیر وصول مراسله مورخه 27 اوت 1935 آن جناب را که به مضمون ذیل است:

+++

«راجع‌به گرفتن مالیات از نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی در ایران موافقت شد که از معاملات صادراتی و وارداتی نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی در ایران (به استثنای اجناس ترانزیتی و اجناسی که پس از ورود به ایران ممکن است از روی سیف بنادر ایرای یا تحویل سرحد معین خواهد شد و میزان معاملات وارداتی از روی ارقام فوب بنادر ایران یا تحویل سرحد معین خواهد گشت.

مبلغی که باید مالیات از آن گرفته شود معادل 8٪ معاملات فوق‌الذکر نمایندگی تجارتی خواهد بود. از مبلغ مقطوعی که فوقاً ذکر شده بر طبق قوانین ایران راجع‌به مالیات بر عایدات مالیات گرفته شده و هیچ‌گونه مالیات مستقیم دیگری از معاملات نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی در ایران گرفته نمی‌شود.

نمایندگی تجارتی اتحاد جماهیر شوروی در ایران همه‌ساله کتباً وزارت مالیه ایران را از معاملات سالیانه از حیث واردات و صادرات در تجارت با ایران مطلع کرده و بدون مراجعه به دفاتر و اسناد نمایندگی تجارتی از روی این حساب مالیات پرداخته خواهد شد» به اطلاع عالی می‌رساند.

از مضمون مراسله فوق اتخاذ سند می‌نماید.

ا. چرنیخ

ضمیمه قرارداد ایران و شوروی

طهران 27 اوت 1935

آقای وزیر

با کمال توقیر مراتب ذیل را به استحضار جنابعالی می‌رساند.

نظر به این که بحر خزر که دولتین آن را یک دریای ایرانی و شوروی محسوب می‌دارند برای طرفین اهمیت خاصی دارد لذا مقرر است که دولتین اقدامات لازمه به عمل آورند تا اتباع ممالک ثالثی که در بنادر دریای مزبور در خدمت آنها می‌باشند توقف خود را در این بنادر مصروف به مقاصدی ننمایند که از حدود مشاغل محوله به آنها تجاوز نماید.

با تقدیم......

ا. چرنیخ

جناب آقای ب . کاظمی وزیر امور خارجه تهران

طهران به تاریخ 27 اوت 1935

آقای سفیرکبیر

با کمال توقیر وصول مراسله مورخه 27 اوت 1935 آن جناب را که مضمون آن به قرار ذیل است به اطلاع خاطر محترم می‌رساند.

نظر به این‌که بحر خزر که دولتین آن را یک دریای ایرانی و شوروی محسوب می‌دارند برای طرفین اهمیت خاصی دارد لذا مقرر است که دولتین اقدامات لازمه به عمل آورند تا اتباع ممالک ثالثی که در بنادر دریای مزبور در خدمت آنها می‌باشند توقف خود را در این بنادر به مقاصدی ننمایند که از حدود مشاغل محوله به آنها تجاوز نماید.

از مضمون مراسله فوق اتخاذ سند می‌نماید.

با تقدیم ............

ب. کاظمی

جناب ا . س . چرنیخ سفیرکبیر .............. طهران

+++

فهرست مال‌التجاره‌های شوروی که مطابق ماده (10) قرارداد اقامت و تجارت و بحرپیمایی منعقده (4 شهریور 1314 مطابق 27 اوت 1935) در مدت سال اقتصادی 314-315 به ایران وارد می‌شود.

نمره سهمیه

نوع

مبلغ کل کنتنژان در سال اقتصادی 1314-1315 به ریال

سهمیه اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

مقدار سهمیه شوروی به ریال

پورسانتاژ شوروی

1

2

3

8

9

11

14

18

21

23

24

25

26

28

29

30

34

36

39

43

47

48

49

52

54

55

57

58

60

61

62

+++

63

63

64

65

66

70

71

72

76

آب‌های معدنی

قطعات یدکی اتومبیل

اتومبیل‌های سیاحی و کامیون

بند شلوار و غیره

بنزین

پارچه‌های پشم خالص و غیره

تلفن و رادیو و اشیاء یدکی آنها

چراغ و اشیاء یدکی

مکرر (ب) چوب‌آلات

چینی‌آلات

کلیشه و حروف چاپ

خرازی و لوازم خانه

دواجات

لاستیک داخلی و خارجی

رنگ‌های خشک

رنگ‌های روغنی و ورنی‌های مایع بدون الکل

رزین‌ها (سقز) و غیره

لوازم سینماتوگرافی و عکاسی

شیشه‌آلات

قطران و سایر مشتقات از نفت

رزین‌آلات (کائوچو)

کاغذ چاپ

کاغذ نقاشی و مقوا و غیره

کتاب و سایر مطبوعات

کلاه اروپایی

گالش

گریس و روغن اتومبیل و سایر روغن‌های‌نباتی

گیاه - تخم پنبه

لوازم آرایش

لوازم الکتریک

لوازم التحریر

مازوت

مکرر مازوج و سایر مستخرجات مربوط به ‌دباغی

ماشین‌آلات و ابزار و آلات

مشمع

مواد شیمیایی

نخ خیاطی

نفت سفید (کرولین)

نفت سیاه (پترول)

یراق و لولا

326000

21000000

55000000

1100000

3000000

25500000

1250000

2600000

700000

4200000

390000

10500000

15700000

39200000

3770000

1130000

700000

2680000

11200000

1550000

1700000

18000000

8500000

2825000

6500000

3160000

7000000

395000

2850000

8750000

3400000

600000

3000000

98360000

1050000

9500000

7580000

7500000

600000

12000000

150000

1000000

5000000

100000

3000000

500000

250000

100000

500000

3000000

250000

500000

1300000

700000

250000

250000

500000

300000

7000000

1550000

200000

3000000

500000

25000

1500000

2500000

2500000

150000

250000

1000000

200000

600000

1000000

4000000

350000

500000

4500000

7500000

600000

3000000

47

5

10

10

100

2

20

4

72

72

65

5

9

2

7

23

72

12

63

100

12

17

6

1

24

80

36

38

9

12

6

100

34

15

34

6

60

100

100

25

اجازه مبادله عهدنامه اقامت و تجارت و بحرپیمایی منعقده بین دولت ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی مشتمل بر هجده ماده و یک پروتکل اختتامیه و هشت فقره مراسلات مربوطه آن به شرح فوق در 24 مهرماه 1314 شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری

+++

قانون

تصویب قراردادهای مبارزه با ملخ و دفع آفات نباتی و صحی و بیطاری

منعقده بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی

ماده‌واحده- مجلس شورای ملی قرارداد مبارزه با ملخ در نواحی سرحدی مشتمل بر هشت ماده و قرارداد دفع آفات و مبارزه با امراض نباتی مشتمل بر پنج ماده و دو مراسله متعاطیه و قرارداد صحی بیطاری مشتمل بر بیست و چهار ماده و یک پروتکل و دو نمونه ضمیمه آن را که در تاریخ چهارم شهریور 1314 مطابق 27 اوت 1935 امضا شده تصویب می‌نماید.

این قانون که مشتمل بر یک ماده واحده و متن سه فقره قرارداد ضمیمه است در جلسه بیست و چهارم ما یکهزار و سیصد و چهارده شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری

قرارداد

مبارزه با ملخ در نواحی سرحدی

بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی برای عقد قرارداد مبارزه با ملخ در نواحی سرحدی اختیارداران خود را به قرار ذیل تعیین نمودند:

از طرف دولت شاهنشاهی ایران جناب آقای باقر کاظمی وزیر امور خارجه

از طرف دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی برای جناب آقای ا . س چرنیخ سفیرکبیر اتحاد جماهیر شوروی در ایران.

اختیارداران فوق‌الذکر پس از ارائه متقابله اختیارنامه‌های خود که مطابق قاعده و ترتیب بود در مراتب ذیل موافقت نمودند:

ماده 1- طرفین متعاهدین موافقت می‌کنند که در نواحی سرحدی خود که در حدود 150 کیلومتر در طرفین سرحد اترک و 100 کیلومتر در طرفین سایر سرحدات واقع است اقدامات راجع‌به مبارزه بر علیه ملخ مراکشی را به عمل آورند.

ماده 2- طرفین متعاهدین موافقت می‌نمایند که مقصود از اقدامات مبارزه بر علیه ملخ مرکشی عملیات معمولی برای مبارزه با این آفات فلاحتی می‌باشد از قبیل خود عملیات انهدامیه - مراقبت در طیران ملخ - تفتیش و ثبت محل‌های تخم‌گذاری ملخ که هر یک در موقع خود به عمل خواهد آمد - عملیات ثبت مزبور منوط به تفتیشاتی خواهد بود. برای این که مؤثرترین مبارزه با ملخ به عمل آید طرفین موافقت می‌کنند که عملیات انهدامیه را از موقع خارج شدن پور ملخ از تخم شروع و کلیه اقدامات ممکنه برای آنها قبل از این که قادر به پرواز باشند به عمل آید.

+++

تاریخ اجرای عملیات فوق‌الذکر همه‌ساله به توسط کمیسیونی که در ماده 6 این قرارداد پیش‌بینی شده است معین خواهد شد.

ماده 3 - طرفین متعاهدین موافقت می‌کنند که در انهدام ملخ کامل‌ترین طرق علمی معموله را (طرق شیمیایی و در صورت لزوم طرق مکانیکی) مجری بدارند. طرفین در مبارزه با ملخ بال‌دار فقط اقدامات شیمیایی را معمول می‌دارند.

ماده 4 - دولتین موافقت می‌کنند که در صورت بروز ملخ دریایی در خاک آنها اقدامات ممکنه را برای بروز ملخ دریایی یکدیگر را از اقدامات متخذه برای مبارزه با آن مطلع سازند.

ماده 5 - هر یک از طرفین موافقت می‌کنند که در صورت مراجعه طرف دیگر سمومات و مصالح و سایر لوازم دیگری که برای مبارزه بر علیه ملخ لازم است به آن تسلیم نمایند فهرست مصالح و مقدار و مواعد و شرایط واگذاری سمومات و سایر لوازمات با موافقت طرفین معین می‌گردد.

ماده 6 - برای تنظیم و تطبیق نقشه‌های مبارزه با ملخ و تعیین تاریخ اجرای عملیات پیش‌بینی شده در ماده 2 و طرف مذکوره در ماده 3 و همچنین برای حصول اطلاع از اجرای عملیات مزبور و نتایج آن و برای مشورت در سایر مسائل مربوطه به این اقدامات کمیسیونی مرکب از نمایندگان طرفین متعاهدین تشکیل خواهد شد.

پیشنهادات این کمیسیون در صورت تصویب مقامات مربوطه به موقع اجرا گذارده می‌شود. تاریخ و محل تشکیل کمیسیون با توافق نظر طرفین و لااقل دو مرتبه جلسه در سال خواهد شد.

ماده 7 - طرفین متعاهدین موافقت می‌کنند که در دوره عملیات از 22 مارس الی 24 ژوئیه هر سال هر پانزده روز یک مرتبه یکدیگر را راجع‌به خارج شدن ملخ مراکشی از تخم و جریان مبارزه با آن و سایر اطلاعات لازمه نسبت به نواحی مذکوره در ماده (1) تلگرافاً مطلع سازند.

ماده 8 - این قرارداد به تصویب مقامات تقنینیه طرفین متعاهدین رسیده و نسخ مصدق آن در مسکو مبادله خواهد شد. قرارداد مزبور برای مدت سه سال از تاریخ تصویب منعقد می‌شود.

هرگاه یکی از طرفین متعاهدین بخواهد به این قرارداد در امضای مدت فوق‌الذکر خاتمه بدهد باید نیت خود را کتباً در آخر سال دوم به طرف دیگر اعلام دارد در صورت عدم مبادرت به این اقدام اعتبار این قرارداد به خودی خود ادامه پیدا خواهد نمود.

این قرارداد تا وقتی که یکی از طرفین متعاهدین یک سال قبل فسخ آن را اعلام ندارد معتبر خواهد بود.

اختیارداران فوق‌الذکر در تأیید مراتب فوق این قرارداد را امضا و یا امهار خود ممهور ساختند.

این قرارداد در تهران به دو نسخه فرانسه تدوین گردید.

قرارداد

دفع آفات و مبارزه با امراض نباتی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت جماهیر شوروی سوسیالیستی

دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی برای عقد قرارداد دفع آفات و مبارزه با امراض نباتی اختیارداران خود را به قرار ذیل تعیین نمودند.

دولت شاهنشاهی ایران جناب آقای باقر کاظمی وزیر امور خارجه.

+++

دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی جناب آقای ا . س چرنیخ سفیرکبیر اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در ایران.

اختیارداران فوق‌الذکر پس از ارائه متقابله اختیارنامه‌های خود که مطابق قاعده و ترتیب بود در مراتب ذیل موافقت نمودند.

ماده 1

طرفین متعاهدین متقابلاً همدیگر را از بروز آفات و امراض خطرناک نباتی با ذکر مناطق انتشار آفات و امراض خاصه در مناطق متصله به سرحد در حدود 50 کیلومتر از سرحد مطلع می‌نمایند.

آفات مزبور به شرح ذیل می‌باشد.

کرم سرخ پنبه.

سرطان سیب‌زمینی.

سرطان مرکبات.

آفت گندم.

فهرست اسامی آفات و امراض نبات فلاحتی که مقرر است طرفین متعهد شوند متقابلاً به همدیگر اطلاع بدهند ممکن است بعدها به موافقت نظر طرفین تغییر یابد.

ماده 2

طرفین موافقت نمودند که محمولات نباتی‌‌الاصل از قبیل پیاز - بذر - ریشه - ساقه که برای ازدیاد به حدود طرف متعاهد دیگر حمل می‌شود و نیز کلیه محصولات گندم و سیب‌زمینی و مرکبات باید دارای تصدیق از ادارات مربوطه دولتی دائر به نداشتن امراض ساریه و آفات مذکوره در ماده 1 این قرارداد بوده باشند.

و اما راجع‌به الیاف پنبه ادارات مربوطه تصدیقی مبنی بر این که از ناحیه فاقد کرم سرخ پنبه بیرون آمده‌اند خواهند داد هر کدام از طرفین در خاک خود تفتیش تصدیقاتی را که برای محمولات نباتی‌الاصل فوق‌الذکر صادر شده و به خاک طرف دیگر حمل می‌شود معمول و مجری می‌دارد.

ماده 3

طرفین متعاهدین قبول می‌کنند که متقابلاً یکدیگر را راجع‌به کلیه قوانین و مقررات مربوطه به قرنطین نباتات را که مورد محمولات نباتی‌الاصل تحدید و تنظیم نموده و برای آنها قرنطینی مقرر می‌دارند و همچنین راجع‌به فهرست محمولات نباتی‌الاصل که باید در خاک هر یک از طرفین متعاهدین مورد معاینه قرنطینی واقع بشود مطلع سازند.

ماده 4

1 - طرفین متعاهدین موافقت می‌نمایند هر کدام در خاک خود مقررات وضع نمایند که سفارشات تخم پنبه از ممالک خارجه فقط با اجازات مقامات مربوطه دولتی باشد مقامات دولتی مزبور دفاتری برای ثبت حساب اجازه‌هایی که صادر می‌نمایند نگاه می‌دارند تا این که اطلاعات مربوطه به اشخاص و مؤسساتی که سفارش بذور را داده‌اند و محلی که بذور از آنجا صادر می‌شد و مقدار آن و همچنین محلی که قصد کشت آن را دارند همواره تحت اختیار داشته باشند.

2 - طرفین متعاهدین موافقت می‌نمایند که هر کدام در خاک خود مقرراتی وضع نمایند که آشغال‌های حاصله در نتیجه پاک کردن پنبه نواحی آلوده به آفات پنبه مذکوره در ماده 1 به طور الزامی در کارخانه‌جات پنبه پاک‌کنی سوزانده شود.

+++

ماده 5

این قرارداد به تصویب مقامات تفنینیه طرفین متعاهدین خواهد رسید و مبادله نسخ مصدق آن در مسکو به عمل خواهد آمد.

قرارداد مزبور برای مدت سه سال از تاریخ تصویب منعقد می‌شود و هر گاه یکی از طرفین متعاهدین بخواهد پس از انقضای مزبور از این قرارداد صرف‌نظر نماید باید قصد خود را کتباً در آخر سال دوم به طرف دیگر اطلاع دهد والا قرارداد با همان ترتیب سابق تمدیده شده محسوب شد و بنابراین برای بعد هم مادام که یکی از طرفین متعاهدین انصراف خود را کتباً با یک سال اخطار قبلی اعلام نکرده دارای اعتبار خواهد بود. اختیارداران فوق‌الذکر در تأیید مراتب فوق این قرارداد را امضا و با امهار خود مهمور ساختند.

در شهر طهران در دو نسخه به زبان فرانسه تدوین یافت.

آقای وزیر

بر طبق ماده 4 قرارداد بین اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و دولت ایران راجع‌به مبارزه بر علیه امراض و آفات نباتی که در 27 اوت 1935 امضا گردیده است افتخار دارم به اطلاع شما برسانم که مقررات ذیل فعلاً در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مجری می‌باشد.

1 - راجع‌به منع ورود سیب‌زمینی - پیاز - قلمه و سبزیجات بدون اجازه مخصوص در هر مورد.

2 - راجع‌به منع ورود خربزه و گرمک به خاک جمهوری شوروی سوسیالیستی ترکمنستان و ناحیه استالین‌گراد شوروی

3 - راجع‌به منع ورود به خاک شوروی تخم پنبه - و سایر نباتات الیافی بدون اجازه مخصوص کمیساریای شوروی فلاحت در هر مورد.

4 - راجع‌به تعیین پست‌ها و تواریخ ورود الیاف پنبه و الیاف و سایر نباتات الیافی به شرح ذیل:

طریق پهلوی بادکوبه و طریق کودان عشق‌آباد در تمام سال با دود دادن در عشق‌آباد و بادکوبه طریق ارتق جلفا و شاه‌تختی از اول نوامبر تا اول آوریل بدون دود دادن.

5 - راجع‌به تعیین پست‌هایی که از آنجا کلیه آلات مربوطه به ازدیاد نباتات وارد خواهند شد.

کودان بیات حاج (ناحیه قزل اترک و بادکوبه)

احترامات فائقه ... امضای چرنیخ 27 اوت 1935

آقای سفیرکبیر

افتخار دارم که وصول مراسله مورخه 27 اوت 1935 جنابعالی را که راجع‌به نظامات مربوط به ورود نباتات به خاک شوروی سوسیالیستی است اشعار داشته داشته و چنانچه مقرراتی نظیر مقررات مذکور در ایران وضع و به موقع اجرا گذارده شد به اطلاع جنابعالی برسانم.

احترامات فائقه

کاظمی

+++

قرارداد صحی بیطاری بین دولت شاهنشاهی ایران

و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی برای عقد قرارداد صحی بیطاری اختیارداران خود را به قرار ذیل معین نمودند.

از طرف دولت شاهنشاهی ایران جناب آقای باقر کاظمی وزیر امور خارجه

از طرف دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی جناب آقای ا. س. چرنیخ سفیرکبیر شوروی در ایران.

اختیارداران فوق‌الذکر پس از ارائه متقابله اختیارنامه‌های خود که مطابق قاعده و ترتیب بود در مراتب ذیل موافقت نمودند.

مقررات عمومی

ماده 1- دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی محض تشیید روابط اقتصادی و تجارتی و جلوگیری از سرایت امراض ساری حیوانی از یک مملکت به مملکت دیگر و نیز برای اینکه استفاده از مراتع تحت نظم و ترتیب آورده شود به موجب این قرارداد تعهد می‌نمایند هر کدام از دولتین متقابلاً در خاک خود کلیه اقداماتی را که جهت مبارزه با امراض ساری حیوانی و ایجاد نظارت صحی بیطاری نسبت به اغنام و احشام و مواد خام حیوانی که از یک مملکت به مملکت دیگر عبور داده می‌شود لازم است به عمل آورند.

ماده 2- سوق اغنام و احشام و حمل محصولات حیوانی از ایران به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و برعکس از نقاط سرحدی مخصوصی که پست‌های قرنطینه و نظارت بیطاری تأسیس خواهد شد مجاز می‌‌باشد نقاط مذکور با توافق نظر طرفین تعیین خواهد شد.

ماده 3- در صورتی که در نقاط سرحدی در میان حیواناتی که به خارج سرحد سوق داده می‌شود امراض ساری بروز یابد و مواد خام حیوانی غیرسالم از نقطه‌نظر صحی بیطاری کشف کرده برای این قبیل حیوانات و مواد خام حیوانی اجازه سوق و عبور از سرحد داده نمی‌شود.

ماده 4- تصدیقات صحی بیطاری که از طرف مؤسسات بیطاری سرحدی دولتی مربوط ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی صادر می‌گردد متقابلاً برای طرفین معتبر شناخته می‌شود.

ماده 5- مؤسسات بیطاری ایران و ادارات مربوطه اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی متقابلاً نمونه امضاها و مهرهای ادارات و مأمورین بیطاری خود را که حق دادن تصدیقات مذکور در ماده (4) را خواهند داشت به یکدیگر می‌دهند.

ماده 6- منطقه سرحدی که تابع نظارت بیطاری مخصوص می‌باشد عبارت از منطقه است که در مسافت 15 کیلومتر هر دو طرف خط سرحدی طرفین متعاهدین واقع است هرگاه در نزدیک‌ترین نواحی قرب سرحد امراض ساریه در احشام بروز کند نظارت بیطاری طرفین متعاهدین به قید فوریت یکدیگر را به توسط ادارات سرحدی از قضیه مطلع خواهند ساحت.

+++

ماده 7- اغنام و احشامی که به مراتع سوق داده می‌شود باید بر طبق اظهاریه کتبی صاحب آن رئیس گله که با اطلاعات تصدیق بیطاری موافقت داشته باشد هفت روز قبل از سوق در دو اثر محلی ثبت و مورد معاینه بیطاری واقع شده باشد.

تصدیق بیطاری بر طبق مدل نمره (1) منضمه به این قرارداد از طرف دکتر بیطار دولتی داده خواهد شد و فقط ممکن است پس از معاینه بیطاری منتهی تا سه روز قبل از سوق اغنام و احشام صادر بشود و این اطلاعات راجع‌به نتیجه معاینه در اظهاریه صاحب اغنام و احشام قید می‌گردد - تصدیق بیطاری برای مدت ایامی که جهت رسید احشام به سرحد لازم است با توجه به این نکته که احشام روزی 10 - 12 کیلومتر راه طی گذشتن مدت معتبر خواهد بود. تعداد روزهای مربوطه از طرف دکتر بیطار در تصدیق قید می‌گردد در صورت گذشتن مدت مزبور تصدیق فقط ممکن است بعد از معاینه جدید احشام از طرف دکتر بیطار با قید نتیجه معاینه مربوطه در تصدیق تمدید یابد.

ماده 8- در صورت تغییر تعداد اغنام و احشامی که به چراگاه می‌رود صاحبان اغنام و احشام یا رئیس گله مکلف است مراتب را به اطلاع مأمورین محلی که فوراً به دکتر بیطار سرحدی اطلاع خواهند داد برسانند تا دکتر بیطار بتواند در محل علل تغییر تعداد اغنام و احشام را معین و نتیجه معاینه را در تصدیق قید نماید.

ماده 9- هرگاه در موقع عبور از سرحد عده حیوانات غیر از عده مذکوره در تصدیق باشد تمام گله قبل از عبور از سرحد در قرنطینه گذارده خواهد شد.

ماده 10- در نقاط سرحدی که معمولاً سوق اغنام و احشام به مراتع به عمل می‌آید پست‌های صحی بیطاری با توافق نظر طرفین تأسیس خواهد شد.

ماده 11- کلیه حیوانات در موقع عبور از سرحد از روی مندرجات تصدیقات بیطاری متفقاً از طرف دکترهای بیطار ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مورد رسیدگی و معاینه قرارداده خواهند شد.

ماده 12- در موقع توقف اغنام و احشام یک طرف در مراتع طرف دیگر طرفین متعاهدین تقبل می‌نمایند که به وسیله مؤسسات بیطاری خود مواظبت‌های بیطاری لازمه را درباره احشامی که در خاک آنها می‌‌باشند به عمل آورند.

ماده 13- در موقع مراجعت اغنام از مراتع کلیه مقررات صحی بیطاری با همان شرایطی که در موقع سوق به مراتع ییلاقی به عمل می‌آید در سرحد نیز عمل خواهد شد.

ماده 14- احشامی که مورد استفاده صنعتی بوده و یا برای ذبح می‌باشند در موقع عبور از سرحد باید تصدیق بیطاری مملکت مبدأ را که بر طبق مدل نمره (2) متضمه به این قرارداد صادر شده باشد داشته باشد بدون ارائه تصدیق مزبور اجازه عبور از سرحد داده نخواهد شد.

به احشام شاخ‌دار درشت که اجازه عبور از سرحد داده می‌شود باید در محل مبدأ داغی به گوش آنها زده شود.

ماده 15- در صورت بروز مرض طاعون گاوی در منطقه که شعاع آن از پست بیطاری قرنطینی سرحدی چله کیلومتر باشد عبور احشام درشت از پشت مزبور در مدت 60 روز از تاریخ اعلام رسمی خاتمه یافتن مرض ساری حیوانی ممنوع خواهد بود.

+++

اما راجع‌به احشام کوچک سوق آنها فقط از نقاط آلوده ممنوع می‌گردد.

ماده 16- راجع‌به سوق گله‌های احشام شاخ‌دار درشت و کوچک و خوک و شتر و اسب و سایر حیوانات دارای یک سم صاحبان آن یا گله‌‌بان‌ها مکلف هستند قبلاً مراتب را به دکتر بیطاری صحی قرنطینی اظهار نمایند.

ماده 17- هرگاه تصدیق حیواناتی که باید از سرحد سوق داده شود به طوری که لازم است مرتب نباشد و یا دکتر بیطاری در حیوانات مزبور علائمی از امراض ساری کشف نماید کلیه حیوانات مزبور قبل از عبور از سرحد قرنطین گذارده می‌شوند.

ماده 18- به گوی احشام شاخ‌دار درشت که به قرنطینه گذاشته شده‌اند مجدداً پس از اختتام دوره قرنطینه داغی گذارده می‌شود.

ماده 19- حمل محصولات حیوانی خام از راه خشکی فقط از نقاط معینه قرنطینی اجازه داده می‌شود مشروط بر این که صاحب محصولات مزبور تصدیق مطابق مدل نمره (2) منضمه به این قرارداد را ارائه بدهد.

ماده 20- برای مواد خام حیوانی فقط در صورت رعایت شرایط ذیل در باربندی آنها اجازه عبور از سرحد داده می‌شود. پیه آب کرده در بشکه‌ها و یا صندوق یا لاوک‌ها روده کم‌نمک در بشکه‌ها و لاوک‌ها روده خشک نمک‌زده و آماده در صندوق یا سبد یا بشکه و پشم و موی خوک و استخوان و شاخ و سم در کیسه و یا بشکه عبور چرم احشام شاخ‌دار درشت فقط به شرطی مجاز خواهد بود که کاملاً خشک شده باشد.

ماده 21- برای مواد خام حیوانی که در موقع معاینه بیطاری دارای باربندی مطابق مقررات ماده فوق‌الذکر بوده و به مهر نظارت صحی بیطاری ممهور شده باشد اجازه عبور داده می‌شود.

ماده 22- مؤسسات بیطاری ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی موافقت می‌کنند همدیگر را متقابلاً از مسائل مربوطه به جریان و توسعه امراض ساری حیوانی در خاک خود و همچنین از اقداماتی که برای جلوگیری از امراض مزبوره به عمل آورده‌اند مطلع نمایند بدین مناسبت طرفین همه ماهه اطلاعاتی راجع‌به جریان امراض حیوانی و نیز راپرت‌های سالیانه و اطلاعات دیگری که حاکی از بیان وضعیت بیطاری و صحی طرفین متعاهدین باشد مبادله می‌کنند.

تبصره- هر یک از طرفین باید یکدیگر را متقابلاً از بروز طاعون گاوی و ذات‌الریه ساری احشام شاخ‌دار درشت در مناطق سرحدی خود به شعاع 40 کیلومتری تلگرافاً مطلع سازند.

ماده 23- نظارت بیطاری طرفین متعاهدین از اطلاعاتی که راجع‌به بروز و سرایت امراض ساریه حیوانی در نواحی واقع در نزدیکی سرحد و نیز راجع‌به اخفای امراض ساری حیوانی از طرف اهالی حاصل می‌نمایند همدیگر را مطلع خواهند ساخت.

ماده 24- این قرارداد به تصویب مقامات طرفین معاهدین خواهد رسید و مبادله نسخ مصدق آن در مسکو به عمل خواهد آمد - قرارداد مزبور برای مدت سه سال ار تاریخ تصویب منعقد می‌شود و هرگاه یکی از طرفین متعاهدین بخواهد پس از انقضای مدت مزبور از این قرارداد صرف‌نظر نماید باید قصد خود را کتباً در آخر سال دوم به طرف دیگر اطلاع بدهد والا قرارداد با همان ترتیبات سابق تمدید شده محسوب خواهد شد و بنابراین برای بعد هم مادام که یکی از طرفین متعاهدین انصراف خود را کتباً با یک سال اخطار قبل از اعلان نکرده دارای اعتبار خواهد بود.

اختیارداران فوق‌الذکر در تأیید مراتب فوق‌ این قرارداد را امضا و با امهار خود ممهور ساختند.

+++

در شهر طهران در دو نسخه به زبان فرانسه تدوین یافت.

پروتکل

در موقع امضا قرارداد صحی بیطاری بین دولت شاهنشاهی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی طرفین متعاهدین موافقت کرده‌اند که مدل تصدیق‌نامه که برای مواد خام حیوانی باید صادر شود به طور متمم تنظیم شده و به وسیله طرفین در موقع مبادله نسخ مصدق قرارداد مزبور امضا خواهد شد.

ضمیمه ماده 7 قرارداد صحی بیطاری

مدل نمره (1)

تصدیق بیطاری نمره …..

1 - تاریخ ...... ماه ....... سال ................

2 - محل صدور تصدیق بیطاری ..........

3 - صادرکننده ............ اسم ............. نام خانوادگی.............اسم مؤسسه...........

4 - آدرس صادرکننده.............

5 - نوع و قسم حیوانات (حیوان شاخ‌دار درشت گوسفند - بز - اسب - الاغ - قاطر و غیره) ........

6 - تعداد اغنام و احشام............ (به تمام حروف)

7 - علائم ………..

8- از چه محلی حیوانات می‌آیند ………………

9 - نقطه سرحدی که برای چراگاه عبور می‌کنند ..............

10 - محل و نقطه که عازم آن می‌باشند.............

11 - اطلاعات متفرقه.............

امضاکننده ذیل دکتر بیطار تصدیق می‌نماید که حیوانات مذکور در فوق سالم و از محل سالم و فاقد از امراض ساریه حیوانات می‌آیند و همچنین در محلی که از آنجا آمده در محل‌هایی که تا وصول به سرحد عبور کرده‌اند طاعون گاوی و آبله و سایر امراض ساریه مربوطه به حیوانات که موضوع این تصدیق می‌باشد در مدت 60 روز اخیر وجود نداشته است.

محل امضای دکتر بیطاری محل مهر

ضمیمه ماده 14 قرارداد صحی بیطاری

مدل نمره (2)

تصدیق بیطاری نمره ......

1 - تاریخ .................... ماه ........... سال ……….

2 - محل صدور تصدیق بیطاری .....................

3 - صادرکننده - اسم ................. نام خانوادگی ..................... اسم مؤسسه

4 - آدرس صادرکننده ......................

5 - نوع و قسم حیوانات (حیوان شاخ‌دار درشت - اسب - بز - اسب - الاغ - قاطر و غیره) .......

+++

6 - تعداد اغنام و احشام ...............(به تمام حروف)

7 - علائم..........

8 - از چه محلی حیوانات می‌آیند.................

9 - نقطه سرحدی که عبور خواهند کرد..................

10 - محل و نقطه که عازم آن می‌باشند....................

11 - اطلاعات متفرقه ..................

امضاکننده ذیل دکتر بیطار تصدیق می‌نماید که حیوانات مذکوره در فوق سالم بوده و از محلی که می‌آیند طاعون گاوی و ذات‌الریه حیوانات درشت شاخ‌دار در مدت 60 روز اخیر و همچنین وجود آبله و تب برفکی و سایر امراض مسریه مخصوص حیوانات که موضوع این تصدیق است در مدت 30 روز اخیر اطلاع داده نشده است.

محل امضای دکتر بیطار دولتی محل مهر

اجازه مبادله سه فقره قراردادهای مبارزه با ملخ و دفع آفات نباتی و صحی و بیطاری منعقده بین دولت ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی به شرح فوق در جلسه بیست و چهارم مهرماه یکهزار و سیصد و چهارده شمسی داده شد.

رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری

+++

یادداشت ها
Parameter:293528!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)