کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره چهاردهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏14
[1396/05/18]

جلسه: 25 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه دهم اردیبهشت ماه 1323  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2- اعلام جرم نسبت به آقاى تدین از طرف آقاى سید محمد طباطبایى‏

3- قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به نتیجه رسیدگى به اعلام جرم آقایان سهیلى و تدین‏

4- مذاکره و تصویب نمایندگى آقایان شریعت­زاده و یمین اسفندیارى و رحمانقلى خلعتبرى‏

5- مذاکره و تصویب نمایندگى آقایان حسین تهرانى و فیروزآبادى‏

6 - تقدیم لایحه مربوط به ترتیب امور زندان‏

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏14

جلسه: 25

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه دهم اردیبهشت ماه 1323

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2- اعلام جرم نسبت به آقاى تدین از طرف آقاى سید محمد طباطبایى‏

3- قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به نتیجه رسیدگى به اعلام جرم آقایان سهیلى و تدین‏

4- مذاکره و تصویب نمایندگى آقایان شریعت­زاده و یمین اسفندیارى و رحمانقلى خلعتبرى‏

5- مذاکره و تصویب نمایندگى آقایان حسین تهرانى و فیروزآبادى‏

6 - تقدیم لایحه مربوط به ترتیب امور زندان‏

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقاى امیرتیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.

صورت مجلس روز پنجشنبه 7 اردیبهشت ماه را آقاى طوسى (منشى) قرائت نمودند

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین با اجازه - آقای مسعودی

غایبین بی­اجازه- آقایان : دکتر مصدق - تهرانچی -دکتر رادمنش - ذوالقدر - فداکار - عامری

دیر آمدگان بی­اجازه - آقایان : جواد مسعودی- فرود - تربتی - اکبر)

1- تصویب صورت مجلس

نائب رئیس- در صورت جلسه نظرى نیست؟

کاظمى- گزارش روز پنجشنبه مبنى بر اعتبارنامه آقاى شریعت­زاده مطرح بود بنده مخالفت کردم قید نشده است.

نائب رئیس- اصلاح می­شود. آقاى دکتر رادمنش‏

دکتر رادمنش- نام بنده جزء غایبین بى­اجازه ثبت شده است در صورتى که بنده کتباً به دفتر مجلس اطلاع داده­ام و هم به وسیله همکاران محترم بنده شفاهاً تذکر داده­ام در صورتى که همیشه بنده را جزو غایبین بى­اجازه ثبت می­کنند مثل این که تعمداً این کار را می­کنند .

نائب رئیس- تعمدى نبوده است اصلاح می­شود آقاى دکتر معظمى .‏

دکتر معظمى- راجع به پیشنهاد آقاى فرمانفرماییان بنده می­خواستم عرض کنم که سوء تفاهمى نشود آقاى فرمانفرماییان روزهاى چهارشنبه را مخصوص سؤال از

+++

آقایان وزرا پیشنهاد فرمودند ولى نطق قبل از دستور و بعد از دستور را از بین نبرده­اند بنابراین نطق قبل از دستور در هر جلسه به حال خودش باقى است.

نائب رئیس- آنچه که مجلس نسبت به پیشنهاد آقاى فرمانفرماییان رأى داد راجع به سؤالات تنها نبود در جلسه قبل این طور موافقت شد که نطق­هاى قبل از دستور هم روزهاى چهارشنبه باشد و حالا البته باز بسته به تصویب مجلس است .

نائب رئیس- آقاى هاشمى .‏

هاشمى- این که آقاى دکتر رادمنش فرمودند تعمدى بوده است خیر این طور نیست جریانى دارد که باید برود کمیسیون و الّا عذر جنابعالى کاملاً موجه بوده و اصلاح هم می­شود .

نائب رئیس- آقاى روحى‏

روحى- بنده از آقاى وزیر خارجه سؤالى کرده­ام که باید زودتر براى جواب حاضر شوند .

نائب رئیس- آقاى فرمانفرماییان‏

فرمانفرماییان- بنده خواستم توضیحى عرض کنم که نسبت به پیشنهادى که کرده بودم عرض نکردم که نطق قبل از دستور به کلى موقوف شود و منحصراً در روزهاى چهارشنبه باشد البته ممکن است یک موقعى ضرورت ایجاب کند که قبل از دستور صحبت شود ولى در واقع روزهاى چهارشنبه به طور کلى روز سؤال از آقایان وزرا و نطق­هاى قبل از دستور باشد .

نائب رئیس- دیگر نظرى در صورت جلسه نیست (گفته شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد عده اى از آقایان اجازه خواسته­اند که قبل از دستور صحبت کنند آقاى اردلان‏

اردلان- بنده مخالفم به این که قبل از دستور صحبت کنند

نائب رئیس- آقاى سیف­پور فاطمى‏

سیف­پور فاطمى- بنده موافقم‏

نائب رئیس- آقاى اردلان‏

اردلان- بنده عرض می­کنم که روز اول آمدیم 64 اعتبارنامه را تصویب کردیم و بعد خیال می­کردیم که بقیه اعتبارنامه­ها را هم به همان سرعت تصویب خواهیم کرد بعد متأسفانه این کار را نکردیم امروز 5 اعتبارنامه در دستور داریم اگر اینها را امروز بگذرانیم یک کارى از پیش برده­ایم و الّا فایده­اش چیست نطق­هاى قبل از دستور این را آقایان موافقت بفرمایند که امروز ما اعتبارنامه­ها را تصویب کنیم بعد وارد کارهاى دیگر بشویم .‏

نائب رئیس- آقاى سیف­پور فاطمى‏

سیف‌پور فاطمى- گرفتاری­هایى در مملکت ایجاد شده اگر حل نشود سرایت مى­کند به سایر نقاط گرو کارگران اصفهان به شیراز سرایت کرده است و به سایر جاها کم سرایت خواهد کرد اصول مالکیت در مملکت ملغى شده است (با حالت عصبانى) مجلس باید رسیدگى کند و تکلیف را معین کند بنده از روى اسناد و مدارک می­آیم ثابت می­کنم که در اصفهان وصول مالکیت ملغى شده است این امر باید در مجلس حل شود مخصوصاً خواهش می­کنم آقاى دکتر رادمنش و آقاى اسکندرى و آقاى دکتر کشاورز تشریف ببرند اصفهان و روز سیاه اهالى آنجا را مشاهده کنند و ببینند که آیا در اصفهان این قضایا واقع شده است یا نشده است اگر واقع نشده است من مسئولم مجلس بنده را به مجازات برساند یک مبالغ زیادى در حدود ششصد میلیون مال مردم را برده­اند به رئیس­الوزرا شکایت کرده­ام بنده تمنا می­کنم که مجلس هم به این قضایا توجه کند (یکى از نمایندگان- این طور نیست)

نائب رئیس- آقایانی که موافقت می­فرمایند که مجلس وارد دستور شود قیام نمایند (عده کمى برخاستند) تصویب شد آقاى طباطبایى‏

2- اعلام جرم نسبت به آقاى تدین وزیر کشور سابق از طرف آقاى سید محمد طباطبایى ‏

طباطبایى- بنده در جلسه گذشته در تالار جلسه نبودم بعد مطلع شدم که از وزارت دادگسترى یا از وزارت دارایى مراسله­اى رسیده است على اى حال من در جلسه حاضر نبودم راجع به مجرمیت یکى از وزراى سابق تصادفاً جلسه گذشته و جلسه اسبق اجازه خواسته بودم که در همان باب اطلاعاتى

+++

که به من رسیده بود و یکى از رفقاى محترم مجلسیمان هم کاملاً وارد بود و اطلاع داشت آنرا به عرض مجلس برسانم و تعقیب آن شخص را مطابق قانون و مقررات تقاضا کنم و حالا مشروحه را که قبلاً تهیه کرده بودم اگر اجازه بفرمایید می­خوانم و تقدیم مقام ریاست می­کنم .

(مجلس شوراى ملى در سنه گذشته آقاى سید محمد تدین ظاهراً به عنوان تنظیمات خواربار آذربایجان و معناً براى سوء استفاده از مقام خود مبادرت به مسافرت نموده و در نتیجه عمل ذیل را به ضرر دولت و سوء استفاده شخصى انجام داده است نرخ گندم در بازار آزاد حداکثر تنى هفت هزار ریال و قند و شکر کیلویى 130 ریال و شکر 120 ریال معامله می­شده است. آقاى تدین پنج هزار تن گندم به وسیله آقا بزرگ ابراهیمى و عبدالله خدیوى بدون اعلان مناقصه خریدارى نموده و قیمت آن را از قرار 120 کیلو قند و شکر تحویل نموده است در صورتی که عده­اى پیشنهاد داده بودند که با 75 کیلو قند و شکر در مقابل یک تن گندم تحویل نمایند ولى آقاى تدین به ضرر دولت 120 کیلو قند و شکر در مقابل یک تن گندم تحویل نموده است که خسارت دولت از این عمل مقداری که مبادله شده است عبارت است از 16575000 ریال و با این که این جنس بایستى در تبریز تحویل می­شد معادل/ 15425000 ریال نیز مصرف حمل جنس کرده­اند که جمعاً خسارت دولت عبارت است از 32000000 ریال و آقاى تدین/ 15000000 ریال نیز بدون رعایت مقررات قانون چک صادر کرده و به آقا بزرگ ابراهیمى پرداخته است که به همین وسیله سوء استفاده­هایى به عمل آمده است علاوه بر عملیات فوق­الذکر براى جا به جا کرد این مقدار قند و شکر که مورد سوء استفاده واقع شده مرتکب خلاف دیگرى نیز شده­اند زیرا قند و شکرى که براى حفظ صحت فقرا و بیچارگان به هر فردى 500 گرم در ماه داده می­شد به 300 گرم تقلیل داده تا بتوانند محل قند و شکر مورد سوء استفاده شخصى را پر نمایند علیهذا طبق ماده 153 قانون کیفر همگانى و ماده 1 و جزء 2 از ماده 2 قانون محاکمه وزرا نسبت به آقاى تدین اعلام جرم نموده و تعقیب کیفرى او را تقاضا می­نمایم) این را بنده بامداد امضاء کردم و اگر لازم شد بعد با مرکب امضا می­کنم .

جمعى از نمایندگان- دستور

3- قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به نتیجه رسیدگى به اعلام جرم آقایان سهیلى و تدین

نائب رئیس- آقایان اجازه می­فرمایند وارد دستور شویم (اظهار شد- بلى) گزارشى از کمیسیون عرایض رسیده است به عرض مجلس شوراى ملى می­رسد:

مجلس شوراى ملى- خبر کمیسیون عرایض راجع به اعلام جرمى که آقاى مهدى فرخ نماینده محترم مجلس نسبت به آقاى على سهیلى نخست وزیر پیشین و آقاى تدین وزیر کشور پیشین نموده بودند به پیوست تقدیم می­شود .

خبر کمیسیون عرایض:

در موضوع اعلام جرمى که آقاى مهدى فرخ نماینده محترم مجلس نسبت به آقاى على سهیلى نخست وزیر پیشین به شرح زیر نموده­اند .

موضوع مداخله و اعمال نظر در انتخابات بندرعباس .

1- پیش‌نویس تلگرافى بدون تاریخ و شماره ملاحظه شد به مفاد این که آقاى دکتر مصباح­زاده را فراموش ننمایید.

2- تلگراف شماره 3037 فرماندار بندرعباس خطاب به آقاى نخست وزیر به مفاد این که 1559 طاعت می­شود در صورتی که براى پیش‌نویس بدون شماره و تاریخ بالا آثارى در دفتر نخست وزیر ملاحظه نشد .

3- پیش‌نویس تلگراف بدون تاریخ و شماره خط آقاى على سهیلى به فرماندار بندرعباس به مفاد این که راجع به انتخابات لازم است نهایت بی­طرفى را اعمال و به کلى از هر نوع مداخله احتمالى خوددارى نمایید .

موضوع مداخله و اعمال نظر در انتخابات شهرضا:

1- پیش نویس بدون تاریخ و شماره به مفاد این که 406 نظر همان است که حضوراً مذاکره شد اهتمام نمایید همان طور عمل شود ممکن است انتخابات چند روز تأخیر افتد.

2- تلگراف شماره 1289 مورخ 19/ 7/ 22 صادره از طرف نخست وزیر خطاب به فرماندار شهرضا به مفاد این که

+++

یکى از کاندیدهاى آنجا از دخالت شما در امر انتخابات شکایت دارد مقتضى است خود را حفظ نمایید تا شکایتى پیش نیاید.

3- پاسخ فرماندار شهرضا به تلگراف بالا طى شماره 323 به مفاد این که انتخابات شروع نشده اوامر مبارک کاملاً به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

4- تلگراف شماره 1915 مورخه 28/ 10/ 22 به امضاى آقاى على سهیلى نخست وزیر خطاب به آقاى بهرامى استاندار استان دهم به مفاد این که چون آزادى انتخابات شهرضا مورد نظر است به مأمورین حوزه انتخابى ابلاغ فرمایید از هر گونه مداخله خوددارى و بر طبق وظایف خود ناظر جریان انتخابات و حفظ انتظامات باشند .

5- تلگراف شماره 1916 مورخه 28/ 10/ 22 صادره از طرف آقاى على سهیلى نخست وزیر خطاب به سرلشگر جهانبانى به مفاد این که چون آزادى انتخابات شهرضا مورد نظر است به لشگر 9 و ژاندرمرى اصفهان و شهرضا و لنچان و مخصوصاً ابرقو دستور فرمایید از هر گونه مداخله خوددارى و فقط مراقب انتظامات باشند .

6- پاسخ تلگراف شماره 1916 بشماره 5096 مورخه 2/ 11/ 22 امضاء سرلشکر جهانبانى عنوان نخست وزیر که مفاد امریه 1916 به موقع اجرا گذارده شد .

7- دو گزارش دیگر به شماره هاى 406 و 471 مورخه 17/ 8/ 22 به امضاى آقاى میکده فرماندار شهرضا ملاحظه شد که توضیحاتى در اطراف وضعیت انتخابات آن حوزه و زمینه کاندیدها و تمایلات اشخاص و معرفى کاندیداى دیگر از طرف خود او است و به طور خلاصه کسب دستور کرده است .

کمیسیون عرایض به رعایت مفاد ماده سوم قانون محاکمه وزرا با مراجعه به مدارک پیوست به ورقه اعلام جرم و ملاحظه اصل و رونوشت تلگرافات و مدارک ارسالى از دفتر نخست وزیرى در هر دو موضوع فوق ادامه تحقیقات را به اتفاق آرا غیر لازم می­داند .

در موضوع اعلام جرمى که آقاى مهدى فرخ نماینده محترم مجلس نسبت به آقاى سید محمد تدین وزیر کشور سابق نموده­اند:

موضوع مداخله و اعمال نظر در موضوع انتخابات بندرعباس:

1 - تلگراف صادره از وزارت کشور به شماره 1139 مورخه 23/ 8/ 22 خطاب به فرماندارى بندرعباس به مفاد این که نظریه مطالعه فرماندارى نسبت به زمینه اشخاص براى انتخابات فوراً تلگرافید .

2-تلگراف شماره 3038 فرماندارى بندرعباس به مفاد این که کاندیدهاى انتخابات اینجا به ترتیب زیر از این قرار است اول- دکتر مصباح­زاده. دوم- مشیردوانى. سوم- گله­دارى.‏

3 - تلگراف شماره 1229 مورخه 13/ 9/ 22 صادره از وزارت کشور به فرماندارى بندرعباس به مفاد این که البته اولى مقدم است .

4 - تلگراف شماره 1234 مورخه 13/ 9/ 22 وزارت کشور تعقیب شماره 1229 به عنوان فرماندار بندرعباس به مفاد این که عمل شما باید غیر محسوس و به کلى محرمانه باشد .

موضوع مداخله و اعمال نظر در انتخابات زاهدان .

1 - تلگراف شماره 1049 مورخه 9/ 8/ 22 صادره از وزارت کشور به نام فرماندار زاهدان به مفاد این که در تعقیب تلگرافات سابق لزوماً تذکر می­دهم که صلاح کشور در این است که نماینده بلوچستان بلوچ باشد و به جهاتى آقاى ریگى نماینده فعلى که مدتى است آشنا به اوضاع و احوال شده به غیر ترجیح دارد لهذا لازم است با نهایت دقت ترتیب این کار را بدهید تا دستور رفع توقیف داده شود در موضوع انتخابات شهرضا مدارکى بر مداخله غیر قانونى وزارت کشور مشاهده نشد کمیسیون عرایض به رعایت مفاد ماده سوم قانون محاکمه وزرا با مراجعه به مدرک پیوست به ورقه اعلام جرم و مداخله اصل و رونوشت مصدق تلگرافات و مدارک ارسالى از وزارت کشور در موضوع انتخابات بندرعباس و بلوچستان ادامه تحقیقات را به اتفاق آراء لازم می­داند .

نائب رئیس- به کمیسیون دادگسترى مراجعه می­شود.

+++

4- مذاکره و تصویب نمایندگى آقاى شریعت­زاده و یمین اسفندیارى و رحمانقلى خلعتبرى

نائب رئیس- گزارش شعبه دوم راجع به انتخابات بابل و رد نمایندگى آقاى شریعت­زاده مطرح است آقاى کاظمى .‏

کاظمى- مطالبى که به عرض مجلس شوراى ملى می­خواهم برسانم براى روشن شدن یک حقیقتى است و مقصود دفاع از آقاى شریعت­زاده نیست و امیدوارم بتوانم این مقصود و منظور را به وجه اکمل انجام بدهم و توجه نمایندگان محترم را به این موضوع جلب کنم. راجع به شخصیت آقاى شریعت­زاده و سوابق زندگانى و معروفیت­شان در مازندران محتاج به طول و تفصیل زیاد نیست و تصور می­کنم همة آقایان نمایندگان محترم کم و بیش آگاه هستند (صحیح است) ولى به احتمال این که شاید بعضى از آقایان نمایندگان به طور کافى ایشان را نشناسند این است که خیلى مختصر مراتب فضلى و خانوادگى ایشان را به عرض مجلس شوراى ملى می­رسانم آقاى شریعت­زاده از خانواده­هاى خیلى معروف مازندران هستند و یکى از خانواده­هایى است که در مازندران به فضل و تقوى شهرت زیادى دارند (صحیح است) پدر آقاى شریعت­زاده مرحوم حاج میرزا حسین مجتهد آملى است و جدش مرحوم حاج شیخ اسمعیل مجتهد است که معاصر با مرحوم آقا میرزا محمد‌تقى نورى معروف بوده که مقلد عمومى کل ایران وجد اعلایش مرحوم حاج میرزا حسن آملى است و از طرف مادرى آقاى شریعت­زاده نواده مرحوم اسدالله خان سه کوهى است که یکى از رجال خیلى معروف و بزرگ مازندران است. آقاى شریعت­زاده در سن سیزده چهارده سالگى پس از این که مقدمات تحصیلاتشان را در فارس و عربى به حد کمال رساندند جزو اشخاصى بود که در آن مدارسى که در آن وقت بیشتر از چند مدرسه هم نبوده است که از جمله مدرسه اسلامیه بوده است که به وسیله آقاى میرزا سید محمد طباطبایى پدر آقاى میرزا سید محمد‌صادق طباطبایى رئیس فعلى مجلس شوراى ملى ریاست آن مدرسه را به عهده داشتند در آن مدرسه مشغول تحصیل شدند و حدود تحصیلات آن وقت بالاتر از تحصیلات ابتدایى کنونى بوده­است و در مدرسه به شهادت معلمینى که الان هستند ایشان را برجسته­ترین و با هوش­ترین و پیشقدم­­ترین سایر شاگردها بوده­اند. بعد از مدتى یک مدرسه­اى در تهران درست می­شود که مرحوم مظفرالدین شاه در سفر سوم فرنگستانش این مدرسه را که به نام مدرسه مهندسى فلاحتى بود درست می­کند و معلمینى از بلژیک و فرانسه می­آورد و تقریباً اول مدرسه بوده است که با اصول تدریس اروپا درس می­داده است. در آنجا شروع به کار می­کند و تحصیلات­شان در علوم طبیعى و ریاضى و سایر قسمت­ها که درس داده می­شده است ایشان بهترین شاگرد بوده­اند و بعداً به تکمیل فقه و اصول و حکمت و فلسفه مى­پردازند در این علوم و فنون مبرزیت­هایى و پیشقدمى‌هاى بسیارى پیدا می­کند و بالاخره پس از طى این مسائل در موقعى که مرحوم مشیرالدوله میرزا حسن خان مشیرالدوله اولین تشکیلات قضایى ایران را می­دادند و عناصر صالح و مبرز و پاک را در مملکت جمع می­کردند در بین 70 نفر که در آن وقت امتحان می­دادند و آقاى شریعت­زاده به موجب حکم وزارتى که در دست دارند و در خود حکم ذکر شده است در امتحان شاگرد اول می­شوند و پس از مدت مختصرى معاون مدعى­العموم استیناف می­شوند و پس از فاصله کمى می­شوند مدعى‌العموم و دادستان بدایت تهران و بعد در آن موقع اول مستشارى که از اروپا آمد و مردى بود که دکتر در حقوق بود و اهل فضل و علم و دانش بود به نام پرنس دادیان با ایشان همکارى می­کنند و در نتیجه همکارى با ایشان شروع می­کند به مطالعه در حقوق و فلسفه و سایر چیزها و با این که راه ترقى در خدمت عدلیه براى ایشان باز بوده است براى آن که در آن وقت احتیاج مبرم به داشتن یک وکلاى مبرز و صالح بوده است ایشان وارد وکالت عدلیه می­شوند و نطق­هاى ایشان در مسائل جزایى و حقوقى و دفاع­هاى ایشان از شاهکارهاى دوره قضایى است و آقایانی که با وزارت دادگسترى آشنا هستند می­دانند که ایشان صاحب یک عقایدى هستند که آن عقاید در خیلى از موارد مورد توجه خیلى از قضات عالی­مقام است ایشان پس از طى این مراحل مجدداً در وزارت عدلیه وارد

+++

خدمات می­شوند و به سمت ریاست کابینه که مطابق تشکیلات آن روز رئیس کابینه سمت معاونت وزارت عدلیه را هم داشته است مجدداً داخل دوره وکالت دعاوى می­شوند تا بالاخره در دوره پنجم تقنینیه مردم مازندران از نظر سوابق علمى و فضلى و خانوادگى کاملى که ایشان داشتند و روحیه اخلاقى و خانوادگى ایشان را که می­دانستند ایشان را انتخاب مى­کنند و خدمات ایشان در دوره پنجم بر تمام کسانى که آگاه هستند و در آن موقع همکارى داشته­اند روشن است و آثار فکرى و فضلى ایشان و شرکتشان در کمیسیون­هاى دادگسترى در آن موقع است و ایشان در آن موقع به سمت نیابت ریاست مجلس شوراى ملى و نیابت ریاست آقاى مؤتمن­الملک پیرنیا انتخاب شده بود و در آن ادوار پر هیجان مجلس شوراى ملى که آقایان به خاطر دارند در آن روزهاى پرهیجان و سخت قانون محاکمه وزرا که به اتکا همان قانون الان گزارشى به عرض مجلس می­رسد از افتخارات ایشان است که در طى یک نطق­هاى پرهیجان قبل از دستور یک طرحى را به مجلس شوراى ملى تقدیم کردند و تقریباً همان طرح مورد تصویب مجلس واقع شد. ایشان در تمام دوره­ها و بعداً هم در تشکیلات جدیدى که در زمان داور داده شد ایشان با رتبه 10 قضایى به سمت معاونت مدعى­العموم اول دادستان دیوان کشور انتخاب شدند منتها خودشان خدمت در مجلس را ترجیح دادند و در تمام دوره خدمتشان آن شایستگى و پاکدامنى و شجاعتشان مسلم و معروف است و روى همین نظر به واسطه مقاومتى که در کار شرکت طبرستان یا طبرى بوده است در کار مربوط به وراث مرحوم سپهسالار در مقاومت با خلاف قانون نشان دادند مورد غضب اولیاى وقت واقع شدند و البته در نتیجه آن بى­مهری­هایى که به ایشان ظاهر شد نتوانستند براى دوره بعد انتخاب شوند و مجبور شدند ایران را ترک کردند و مدت­ها در اروپا با یک وضع خیلى نامطلوبى زندگى می­کردند و مطالعات خودشان را در کار حقوق و فلسفه ادامه می­دادند و پس از مراجعت به ایران هم رفقا می­دانند که بلافاصله بازداشت شدند و مدتى در توقیف بودند بعد از رهایى از توقیف هم براى همه ملاقات­شان ممنوع بود و حتى دوستان ایشان هم ملاقات نمی­کردند و از ملاقات با ایشان خوددارى می­کردند. تا در دوره 14 تقنینیه با این که خود ایشان در ضمن یک نطق مفصلى به عرض مجلس شوراى ملى رساندند که عوامل مؤثر در کارش داشته بوده که ایشان انتخاب نشوند ایشان از نظر همان سوابق فضلى و خانوادگى و فامیلى که داشتند به نمایندگى مازندران انتخاب شدند و اینک هم در صف نمایندگان ملت اینجا حضور دارند و تصور می­کنم با توجه به مختصر تاریخچه از زندگانى ایشان که عرض کردم و اغلب آقایان مفصلاً زندگى ایشان را می­دانند جاى بحث نباشد که مردم مازندران از روى کمال میل و طیب خاطر براى این که یک نماینده مبرز و شایسته داشته باشند و بتواند آن نماینده حوایج مازندران و کشور را برآورده کند ایشان را انتخاب کرده­اند (صحیح است) معهذا گمان می­کنم رفقاى عزیز من اعضاى شعبه 2 بهتر بود یک کمى دقت و توجه بیشترى می­کردند و این گزارش را که مبنى بر رد اعتبارنامه ایشان به مجلس نمی­آوردند خاصه که بنده این طور اطلاع حاصل کردم که این رأى مبنى بر رد اعتبارنامه آقاى شریعت­زاده به اتکا آن که چند رأى مطلق براى ملک­زاده آملى محسوب شده به رأى 6 نفر از اعضاى شعبه بوده است .

نقابت- چند رأى؟

کاظمى- 6 رأى از 11 رأى بوده است ضمناً بنده موقع را مغتنم می­شمارم و به عرض آقایان می­رسانم که بنده به آقاى ملک­زاده آملى که شکایت ایشان باعث این پیش آمد شده نهایت احترام را می­گذارم و ایشان را مرد خوبى می­دانم و سوابق هم با ایشان دارم و نمی­خواهم نسبت به ایشان عرضى کرده باشم ولى البته این احترام و ارادت من نسبت به آقاى ملک­زاده آملى مانع از این نیست که ارادت بیشترى به آقاى شریعت­زاده داشته باشم و ایشان را ذی­حق بدانم و گزارش شعبه را صحیح مى­دانم. موضوع شکایت این است که یک عده آرایى که على اکبر ملک­زاده آملى نبوده و به طور مطلق بوده آنها به حساب آرا آقاى ملک­زاده آملى محسوب نشده و به طوری که آقاى ملک­زاده در ضمن یک کتابچه منتشر کرده­اند و آن کتابچه را

+++

بنده قرائت کردم ایشان خودشان را مالک آن آرا می­دانند و می­گویند که این آرا مال من است حالا از نظر حقوقى این را مورد بحث قرار نمی­دهیم که آرا مال کسى نمی­تواند باشد و آرا مظهر تمایل مردم است نسبت به یک کسى و حالا این را هم مورد بحث قرار نمی­دهیم ولى همه آقاى قطع دارم که توجه دارند که ماده 33 قانون انتخابات روشن و صریح معین کرده است که رأى رأى دهنده نسبت به منتخب باید واضح و صریح و بدون شک باشد و مقامى را هم که قانوناً صلاحیت داده است نسبت به مردود بودن یا صحیح بودن یک رأیى قضاوت بکند انجمن نظار است و انجمن نظار که بر طبق قانون انتخابات از معتمدین محل انتخاب شده و به او یک قدرت قانونى عطا شده که رأى او و نظر او نسبت به عدم صحت انتخابات و صحت انتخابات یک حق قاطعى است و یک کسى که آن نظر را از او گرفت حق حضور در مجلس شوراى ملى را دارد و تا وقتى که اعتبارنامه­اش رد نشده است حق رأى و شرکت در امور را دارد این بدون فلسفه نیست این روى که جهات و دلایل بسیارى است چرا؟ براى این که یک اوضاع و احوال مردم آشنا هستند بر دیگرى این حقایق روشن نیست او است مقامى که حق دارد و صلاحیت دارد که در این کار قضاوت کند وقتى که ما قبول کردیم که مطابق ماده 33 قانون انتخابات باید آراء صریح و روشن باشد و آراء غیر صریح نباید به حساب بیاید و وقتى قبول کردیم که مرکز صلاحیت­دار این تشخیص انجمن نظار است پس رأى انجمن نظار را که تا یک دلایل خیلى محکمى نباشد نمی­توانیم رد کنیم و البته رأى انجمن نظار بالاترین آراء و مهم­ترین مقامى است که می­تواند به واسطه احاطه بر اوضاع و احوال محلى و به واسطه اطلاعات خودش به واسطه نزدیکى و توجه به آن اوضاع می­تواند قضاوت بکند. آقایان خوب می­دانند که در مجلس شوراى ملى آقاى على‌اکبر ملک­زاده معروف بوده­اند به ملک زاده آملى و البته این شهرت در مجلس شوراى ملى نسبت به آقاى ملک­زاده آملى مانع از این نیست که دیگرى هم ملک­زاده آملى باشد. امروز مخلص که در محضر آقایان هستم همه می­گویند کاظمى و درهمه جا نوشته می­شود کاظمى ولى کاظمى­هاى بسیارى هستند که مقام مهمى دارند و شخصیت­هاى زیادى دارند معروف بودن بنده در مجلس شوراى ملى به کاظمى مانع از آن نیست که کاظمى­هاى دیگرى هم باشند ولى وقتى ممکن است من آن کاظمى باشم که با یک اسمى به من اطلاق بشود و گفته شود سید مصطفى کاظمى و اگر از راه اغفال یک موقعى نوشته شود کاظمى تنها کاظمى­هاى دیگر هم حق دارند بگویند ما هستیم خیلى نظر من واضح و روشن است البته همه آقایان می­دانند که در آمل آقاى على اصغر ملک­زاده آملى آقاى عبدالله ملک­زاده آملى آقاى نعمت­الله ملک­زاده آملى .

نقابت- این طور نیست آقا .

کاظمى- خوب تشریف بیاورید اینجا صحبت بفرمایید بنده با کمال خونسردى بیانات شما را گوش می­کنم. پس وقتى یک اشخاصى می­گویند که وقتى که ما ملک­زاده آملى نوشتیم مقصودمان آقاى على اکبر ملک­زاده آملى نیست یا مقصودمان على اصغر ملک­زاده آملى است یا عبدالله ملک­زاده آملى است و مقام صلاحیت­دارى که تشخیص بدهد که آیا این رأى رأى مشکوک و مورد تردید است یا نه این انجمن نظارت است انجمن روى اوضاع واحوال این آراء استثنا کرده است و مجزا کرده است و حساب نکرده است همان طور که آراء شریعت­زاده مطلق را هم حساب نکرده است و میزان و کم و زیادى رأى چنان که آقاى شریعت­زاده اظهار کرده­اند تأثیرى در این اصل ندارد و این که آقاى ملک­زاده فرمودند که على‌اصغر یا عبدالله یا سایر ملک­زاده آملى­ها کاندیدا نبوده­اند این هم مانعى ندارد در شهر تهران یک آقاى مؤتمن‌الملک پیرنیا هزاران دفعه نوشتند که من کاندیداى مجلس شوراى ملى نیستم ولى اهالى تهران به ایشان رأى دادند و یا این که تمام اشخاص دیگرى که در نقاط مختلف بهشان رأى داده شده است همه آنها کاندیدا بوده­اند؟ این دلیل نیست. خلاصه تصور

+++

می­کنم که خود آقا هم تصدیق کنند و آقاى على‌اکبر آملى را مرد منصفى می­دانم و در این موضوع هم شخصاً با ایشان مصاحبه کردم و ایشان هم با عقیده من موافقند که آقاى شریعت­زاده مرد مبرزى است و انتخاب او براى مازندارن مورد احترام است و شخصیت او مورد بحث نیست منتها در امر انتخابات شکایت داشتند که انجمن نظار کار خوبى نکرده است و آراء مطلق را که متعلق به ایشان بوده و به تشخیص ایشانم مال ایشان بوده به حساب نیاورده و آقاى شریعت­زاده انتخاب شده­اند به تشخیص بنده قسمت اول فرمایشات ایشان صحیح است و قبول دارم ولى فرمایشات دیگرشان را چون دلیل نداشتند نمی­توانم قبول بکنم این است که من با متوجه کردن آقایان نمایندگان به این که این حرف حرف حسابى نیست و این نظر نظرى است که از روى دقت بسیارى اتخاذ نشده است و با شخصیت و سوابقى که آقاى شریعت زاده دارند و با توجهى که مردم مازندران به ایشان دارند حقا بایستى ایشان را نماینده مازندران بشناسیم و این نظر شعبه را مردود بدانیم و به نمایندگى ایشان رأى بدهیم این است خلاصه عرایضم و چون آقایان دیگر هم مطالبى دارند وارد طور و تفصیل دیگرى نمی­شوم و باقى را به آقایان دیگر واگذار می­کنم .

نائب رئیس- آقاى اقبال‏

اقبال- بنده موقعى که اعتبارنامه آقاى یمین اسفندیارى مطرح بود اجازه خواسته بودم که در باب انتخابات بابل چند کلمه به عرض مجلس برسانم ولى متأسفانه نوبت به بنده نرسید و اعتبارنامه ایشان هم از دستور خارج شد بنده عضو شعبه 2 هستم و از کم و کیف انتخابات بابل و جریان کار و فعل و انفعالاتى که آنجا شده است بسیار خوب مستحضرم و تمام قضایا را الان در حضور نمایندگان ملت و آقایان تماشاچی­ها به عرض می­رسانم و ممکن است در نتیجه مخالفت بنده با اعتبارنامه آقاى شریعت­زاده نظر بنده یعنى رد اعتبارنامه ایشان و صحت خبر شعبه مورد تصویب مجلس قرار نگیرد و با تمام این توضیحات که بنده خواهم داد اعتبارنامه ایشان تصویب شود و امیدوارم که به هیچ وجه متأثر نشوم و امیدوارم که آقایان هم نگویند بنده بور شدم در این کار (خنده نمایندگان) آن روز ضمن صحبت­هاى آقاى شریعت­زاده و آقاى یمین اسفندیارى و دیگران تمجید زیادى از آقاى مجد استاندار سابق مازندران کردند و مورد قبول همه آقایان هم قرار گرفت و خود بنده هم نسبت به ایشان همین عقیده را دارم. حالا هم بنده می­خواهم دو کلمه راجع به استاندار فعلى مازندران عرض بکنم و آن این است که تمام این تشنجات که در انتخابات مازندران چه در سارى و چه در آمل و بابل شده است تمام در نتیجه سوء سیاست و ناپاکى این استاندار فعلى مازندران است و بنده تعجب می­کنم با وجودى که رشوه خوارى و ناپاکى این مرد به همه کس معلوم است و دولت هم بهتر از همه کس این را می­داند این شخص باز در آنجا فرمان روایى می­کند و استاندار است (صحیح است) در جریان این دو سه روز که موضوع بابل مطرح است مکرر برخى از آقایان رفقا و دوستان عزیز مخصوصاً آقاى مرآت اسفندیارى که سراپا احساسات و داراى قلب پاکى هستند به بنده مراجعه می­کنند و می­گویند این جریان تقضیر تو است .

فاطمى- صحیح است (خنده نمایندگان)

اقبال- و همچنین آقاى بیات این را فرمودند من براى این که مطلب براى آقایان روشن شود این قضیه را شرح می­دهم وقتى که پرونده انتخابات بابل به شعبه دوم رسید ما از نتیجه انتخابات خیلى نگران نبودیم براى این که چهار نفر در انتخابات آنجا داراى اکثریت رأى بودند اول آقاى یمین اسفندیارى- دوم آقاى خلعتبرى سوم و چهارم به اختلاف آقاى ملک­زاده و آقاى شریعت­زاده آقاى ملک­زاده شکایتى به مجلس تقدیم کرده­اند (یعنى به شعبه) که بسیار مؤثر و صحیح بود در عین حال شعبه معتقد بود و خود بنده هم معتقد بودم که آقاى شریعت­زاده از نظر شخصیت و سوابق بسیار شخص لایق و برازنده­اى براى نمایندگى مجلس هستند (نمایندگان صحیح است) ولى این لیاقت و شخصیت دلیل این نمی­شود که حقوق مشروع دیگران را از بین ببرد و پایمال بشود اغلب از آقایان رفقا تصمیم گرفتند که در این

+++

باب یک فکرى بکنند که هم حقوق و احترام آقاى ملک­زاده محفوظ بماند و هم آقاى شریعت­زاده به کرسى نمایندگان مجلس بنشینند خود بنده در چندین جلسه با حضور آقاى کاظمى و آقاى ملک­مدنى و آقاى آقا سید کاظم و آقاى یمین اسفندیارى و آقاى نقابت با آقاى ملک­زاده آملى صحبت کردیم بالاخره قرار شد که اگر شعبه دوم نمانیدگى آقاى ملک­زاده آملى را تصدیق بکند و این اعتراف را در خبر خود بگنجاند که آرایى که کسر شده است حق آقاى ملک­زاده است آقاى ملک­زاده به نفع آقاى شریعت­زاده از نمایندگى استعفا بدهد که نفر چهارم بودند چندین جلسه با ایشان صحبت شد و آنها متقاعد نشدند ولى بالاخره این استعفا را آقاى ملک­زاده نوشتند و به همین کیفیت به بنده تسلیم کردند و شعبه دوم هم مشغول رسیدگى و تحقیقات خودش بود یک روز اعتبارنامه آقاى یمین اسفندیارى و موضوع آقاى خلعتبرى و کار آقاى شریعت­زاده هر سه در شعبه مطرح شد عده شعبه 10 نفر بودند اعتبارنامه آقاى یمین اسفندیارى با اکثریت تصویب شد مال آقاى خلعتبرى هم با اکثریت تصویب شد وقتی که نوبت به مال آقاى شریعت­زاده رسید بعضى از رفقا تقاضاى رأى مخفى کردند و همین طور عمل شد رأى گرفته شد 5 نفر موافق بود و سه نفر مخالف و دو نفر ممتنع یعنى ورقه سفید داده بود بنابراین اکثریت حاصل نشده بود شعبه هم در وظیفه خودش قصورى نکرده بود البته این اصلاح چند روزى طول کشید کم کم آقاى یمین اسفندیارى به صدا در آمدند و حق هم داشتند و گفتند که اعتبارنامه ما چرا مطرح نمی­شود با بنده صحبت کردند و با آقاى امینى مخبر شعبه تلفون کردند و درخواست حقى بود که اگر اختلافى هست بین نمایندگى آقاى ملک­زاده و آقاى شریعت­زاده است ارتباطى به نمایندگى آقاى یمین اسفندیارى و آقاى خلعتبرى نداشته و ندارد پس از این که یک روز آقاى امینى با بنده صحبت کردند و فرمودند که تو در این قضیه چطور اظهار نظر می­کنى .

امینى- بنده به خاطر ندارم .

اقبال- خیر به خاطر دارید توى سرسرا گفتید که تو چطور اظهار نظر می­کنى اگر خبر شعبه راجع به انتخاب آقایان بیاید بنده گفتم هیچ مربوط به هم نیست و اشکالى ندارد شعبه این خبر خودش را به مجلس داد یعنى خبر نمایندگى آقاى یمین اسفندیارى را به مجلس داد اگر آقاى نقابت با اعتبارنامه ایشان مخالفت می­کردند به نظر من جا داشت و حق هم داشتند به دلیل این که استعفاى آقاى ملک­زاده گرفته شده بود ایشان جا داشت که در این باب نگران باشند ولى آقاى شریعت­زاده در این باب حق نداشتند که مخالفت بکنند و اینجا نسبت­هایى به آقاى یمین اسفندیارى بدهد که به هیچ وجه شایسته ایشان نبود در خلال این مدت باز هم شعبه تشکیل شد و آقاى فرمانفرماییان رئیس شعبه شاهد هستند که اولین کسى که در شعبه حاضر مى­شد بنده بودم ولى اکثریت حاصل نمى­شد آن روز که این مخالفت ابراز شد نسبت به اعتبارنامه آقاى یمین اسفندیارى آقایان رفقاى آقاى شریعت زاده اقداماتى کردند و تهیه رأى مخفى کرده بودند که آن رأى مخفى هم اشکال داشت و اصلاً ترتیب آن رأى مخفى را هم بنده مطلع شدم در بیرون این طور به نظر آقایان رسید که خوب است اعتبارنامه آقاى یمین اسفندیارى از ردیف خودش خارج شود و اعتبارنامه آقاى شریعت­زاده مطرح شود که در حقیقت یک گروکشى شده باشد که اول موضوع آقاى شریعت­زاده در مجلس حل شود پس از آن نوبت به آقاى یمین اسفندیارى برسد .

بعضى ازنمایندگان- این طور نیست آقا .

اقبال- در خارج هم آقایان شریعت­زاده و آقاى یمین اسفندیارى با هم معانقه کردند .

یکى از نمایندگان- بفرمایید تبانى کردند .

یکى دیگر از نمایندگان- این حرف­ها چى است آقا

اقبال- بنده عرض می­کنم که اعتبارنامه آقاى یمین اسفندیارى ابداً ارتباطى با اعتبارنامه آقاى شریعت­زاده ندارد اما چرا با اعتبارنامه آقاى شریعت­زاده بنده مخالفم؟ مطالبى آقاى کاظمى راجع به شخصیت آقاى شریعت­زاده فرمودند که محل انکار کسى نیست و هیچ کس مخالف با فضایل آقاى شریعت­زاده نیست بنده با شخص آقاى شریعت­زاده مخالف نیستم با

+++

جریان کار مخالفم وقتی که انتخابات مازندران تمام شد بنده اول کسى بودم که با آقاى ملک­زاده آملى تبریک گفتم خبر دوم این بود که نمایندگى آقاى یمین اسفندیارى محرز شده و نسبت به بقیه مشغول رسیدگى و تحقیقات هستند بنده اگر به مجلس عرض کنم که من اطلاع صحیح دارم امیدوارم باور کنید که حتى مأمورى که به مازندران رفت و می­شناسم آن مأمور را که رفت براى این که رأى آقاى ملک­زاده را کسر کند و آقاى شریعت­زاده انتخاب بشوند و یادداشت آقاى سهیلى نخست وزیر وقت هم نزد آقاى نقابت است که اگر وقت شد نوبت به ایشان رسید قرائت خواهند کرد دلیل بنده این است که این آرا را بعد از قرائت عوض کرده­اند یعنى نه این است که انجمن تصمیم گرفته باشد قبلاً از آرا کسر بکند بلکه پس از آن که آرا خوانده شد کسر کرده­اند مأمور که یکى از مستخدمین نظمیه است به بابل رسید آن وقت شروع کردند و این عمل را انجام دادند در هر صورت این صحبت‌ها را بنده از نظر آقاى نقابت نمی­کنم زیرا از ایشان هم خیلى گله­مندم و این صحبت­ها را که می­کنم فقط از نظر آقاى ملک­زاده آملى است و مجلس نباید راضى بشود که در تحت این عنوان که آقاى شریعت­زاده شخص لایق و آبرومندى هستند حق دیگرى پایمال بشود .

مخبر- عرض کنم بنده از مذاکرات آقاى اقبال آنچه قبول می­کنم و مى­پذیرم البته اعتراضى است که به این رویه شده است که چرا پرونده که مربوط به آقاى یمین بوده است و آقاى خلعتبرى بعد از آقاى شریعت­زاده مطرح شده آنچه بنده تصور می­کنم چون در آخر جلسه قبل اعتبارنامه آقاى شریعت­زاده مطرح بود دنباله آن کشید به این جلسه و الّا نظر دیگرى تصور نمی­کنم باشد و به نظر بنده واقعاً جریان اعتبارنامه­هایى که به این وضعیت می­رسد و مدتى وقت مجلس را تلف می­کند و واقعاً اگر به حساب دقیق برسید هر ساعتى این مجلس براى ملت دوازده هزار تومان خرج دارد باید صرف یک اعتبارنامه بشود دلیلش هم به نظر بنده نقص و بدى قانون انتخابات است که الان هم با آقاى بیات بنده صحبت کردم فرمودند که خود دولت هر در صدد است و الان هم کمیسیونى مشغول است که اصلاحى در این قانون به عمل آید که در آتیه شاید مجلس با سهولت بتواند راجع به اعتبارنامه­ها قضاوت کند در موضوع بیوگرافى که آقاى کاظمى راجع به آقاى شریعت­زاده فرمودند کاملاً صحیح است ولیکن شعبه هم بدون اطلاع تصمیمى نمی­گیرد آقاى شریعت‌زاده البته از فضلا و دانشمندان و شخص مطلع و مبرزى هستند ولى شعبه رأیى که داده است روى پرونده بوده است و آنچه که بنده مطالعه کردم و آقایان اعضاء شعبه نهایت صمیمیت را با طرفین داشته­اند و اگر رأى داده­اند رأى صحیحى بوده است و بنده خودم رأى نداده­ام و بعد عرض می­کنم پس چرا رأیى که شعبه داده است صحیح است زیرا بدون این که آنجا دلایل صحیح ذکر شود از آراء آقاى ملک­زاده آملى در حدود چهار هزار و خورده کسر شده است و این کسر آرا را هم بعد از شش روز که مشغول قرائت آرا بوده­اند و جریان انتخابات و انجمن مرکزى ادامه داشته است کسر کرده­اند و بنابراین و کم و بیش این جور می­نماید که نظرى داشته­اند که طرفدارى از آقایان بشود چه عرض کنم ولى البته بنده به این عمل و رأى دادن و برله و علیه آقاى شریعت­زاده اقدام نکردم ویک شرحى نوشتم به بابل آنها جوابى که داده بودند که آقاى شریعت‌زاده مردى شریف و وکیل طبیعى مازندران هستند (صحیح است) دیروز هم دو نفر از نمایندگان فروش روزنامه خود بنده از بابل آمده بودند از آنها هم تحقیق کردم آنها هم اظهار کردند که آقاى شریعت­زاده که وکیل طبیعى مازندران هستند و البته بنده نمی­خواهم این موضوع در اینجا کتمان بشود و علت این که در دفعه اول بنده رأى ندادم باور بفرمایید براى این بود که اطمینان نداشتم که به کدام طرف رأى بدهم و در دفعه دوم هم روى همین موضوع امتناع کردم ولى متأسفانه این خبرها دیر به بنده رسید و البته اگر زودتر به بنده رسیده بود کاملاً جزء موافقین آقاى شریعت­زاده بودم این مختصرى که عرض کردم براى اطلاع آقایان بود که خواستم جریان قضیه را عرض کرده باشم (صحیح است)

+++

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است .

هاشمى- اجازه می­فرمایید .

نائب رئیس- بفرمایید .

هاشمى- البته بنده پرونده مازندران را دیدم خیلى قطور و زیاد است ولى بالاخره شعبه رأیى را که داده است براى این بوده است ملاک و مستند قرار داده و روى آن رأى داده است به نمایندگى دو نفر آقایان و سومیش را رأى نداده است بنده نمی­دانم این تبعیض از کجا پیدا شده اگر شما به آن مقدمات مفصلى که در پرونده بود زیاد بررسى نکردید و با قراینى که در دست بود بالاخره رأى انجمن را تصدیق کردید چطور در آن دو مورد تصدیق کردید و در مورد آقاى شریعت­زاده رد کردید آخر یک بام و دو هوا چه معنى دارد و حالا کار به عقیده خودم ندارم ما باید پرونده شناس باشیم نه شخص شناس بنابراین وقتى ملاک و مستند پرونده را قرار دادید چطور می­شود که شعبه به دو نفر رأى موافق و به یک نفر رأى مخالف این معنى ندارد .

جمعى از نمایندگان- آقا مذاکرات کافى است .

نقابت- بنده مخالفم با کفایت مذاکرات .

نائب رئیس- مخالفید بفرمایید .

نقابت- جهت مخالفت بنده با کفایت مذاکرات این است که دو فقره سند دارم که به عرض آقایان برسانم یکى با خط و امضاى آقاى سهیلى است یکى هم با خط و امضاى آقاى شریعت­زاده است اگر میل دارید به عرض آقایان برسانم زیرا چهار هزار و چهارصد رأى یک نفرى را کسر کردند و بایستى مجلس در این موضوع رسیدگى بکند شما براى هست رأى و ده رأى رسیدگى می­کنید این را هم بایستى موافقت بفرمایید که رسیدگى شود.

نائب رئیس- آقاى روحى .

روحى- عرض می­کنم مذاکرات به اندازه کافى شده به عقیده بنده هر چه مذاکره بشود تکرار است از آن گذشته رأى شعبه هم که مطابق میل آقا بوده است دیگر مذاکره کردن و تکرار مطالب لزومى ندارد .

نائب رئیس- آقایانی که مذاکرات را کافى می­دانند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد تذکراً عرض مى­کنم در موقعى که رأى گرفته می­شود آقایانی که به خبر شعبه رأى می­دهند رأى ایشان مستلزم رد نمایندگى آقاى شریعت­زاده است.آقایانی که با خبر شعبه راجع به رد نمایندگى آقاى شریعت­زاده موافقند قیام فرمایند (کسى قیام نکرد) خبر شعبه رد شد. رأى گرفته می­شود به نمایندگى آقاى شریعت­زاده آقایانی که موافقت دارند برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. مذاکره راجع به اعتبارنامه آقاى یمین اسفندیارى است مخالفى نیست (خیر) موافقین با اعتبارنامه آقاى یمین اسفندیارى برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. گزارش راجع به اعتبارنامه آقاى خلعت برى از بابل مطرح است آقایانی که به صحت انتخاب آقاى رحمان قلى خلعتبرى از بابل موافقند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. اگر اجازه می­فرمایید گزارش مربوط به آقاى تهرانى مطرح شود. بعضى از نمایندگان- فیروز آبادى- مقدم است. به ترتیبى که قرائت شده است مطرح می­شود آقاى اردلان

5 - مذاکره و تصویب نمایندگى آقایان حسین تهرانى و فیروز آبادى

اردلان- عرض می­کنم موقعى که در مجلس شوراى ملى برحسب پیشنهاد آقاى فاطمى این طور تصمیم گرفته شد که نسبت به اختلاف آرا آقاى على اصغر حکمت و آقاى تهرانى در شعبه رسیدگى شود بنده فکر می­کردم که بسیار مأموریت مشکلى است که از طرف مجلس به شعبه 1 واگذار شده معهذا در همانجا بنده خودم براى خودم تصمیم گرفتم که چون این مأموریت از طرف مجلس شوراى ملى به شعبه مراجعه شده است من با کمال دقت و از روى بی­طرفى به این امر رسیدگى بکنم و بینم اگر مقدور است یک گزارش صحیحى به عرض مجلس شوراى ملى برسانیم اتفاقاً آقایان اعضا محترم شعبه هم همین نظر را پیدا کردند و یک سو کمیسیونى هم براى این کار تعیین شد بنده خودم هم عضو

+++

آن شعبه فرعى بودم آمدیم و مطالعات زیادى کردیم و براى این که درست از وضعیت مستحضر شویم تقاضا کردیم از حکومت تهران هم که کلیه دفاتر حوزه­هاى انتخابى فرعى را که بالغ بر شصت دفتر بود بیاورند در شعبه و مورد مطالعه بگذارند و ببینیم که وضعیت چیست شعبه تشکیل شد و تمام مطالعاتى که کردیم به آقایان محترم اعضا شعبه پیشنهاد کردیم که گزارشى تقدیم مجلس شوراى ملى بشود ما حسب‌الامر آمدیم رسیدگى کردیم و دقت کردیم و مطالعه کردیم به این نتیجه رسیدیم که همان آرایى که انجمن نظارت انتخابات استخراج کرده همان آرا معتبر است و نمی­توانیم به طور قطع تشخیص بدهیم که آراء آقاى تهرانى از آراء آقاى حکمت بیشتر است ولى آقایان اعضا شعبه موافقت نفرمودند و گفتند که ما به عرض مجلس شوراى ملى می­رسانیم که ما به طور صریح نمی­توانیم اظهار عقیده بکنیم هیجده رأى چنانچه در دفاتر ملاحظه فرمودید بیشتر بوده ولى شعبه در این خصوص اظهار عقیده نمی­کند و تصمیمش را می­گذارد برأى مجلس شوراى ملى بنده اصولاً با این طرز فکر مخالف هستم و عقیده­ام این است که اگر اشخاصى که در یک شعبه مأموریت پیدا می­کنند باید به طور وضوح عقیده خودشان را به عرض مجلس برسانند. و البته یکى یکى دفاتر و اسناد را که نمی­شود به عرض مجلس رسانید و دفاتر را هم که مقدور نیست و بنده عقیده دارم که اگر ما نسبت به پانزده یا بیست رأى اظهار عقیده نکنیم و رسیدگى نکنیم چطور می­توانیم نسبت به پانصد ملیون ریال پول­هایى که در وزارت خواربار خورده شده است رسیدگى کنیم و ببینیم که یک جو و گندمى خریدارى شده است ولیکن معلوم نیست که چطور شده است و یک مقدارش را هم هر طور اگر امر بفرمایید رفتار شود بنده با این سلیقه کاملاً موافقم که وقتى که مأمور یک کارى باشیم بگوییم رفتیم رسیدگى کردیم دیدیم دویست هزار تومان فلان آقا برده این را باید از گلویش در آورد این عقیده بنده است بنده از آقایان اعضا شعبه تقاضا کردم و امروز هم از مجلس شوراى ملى تقاضا می­کنم که همان رأیى که انجمن نظارت انتخابات اعلام کرده است همان را مأخذ اصلى قضاوت قرار بدهید و براى این که قضیه براى آقایان روشن شود بنده جزء به جزء قضیه را به عرض آقایان مى­رسانم عرض مى­کنم روز اولى که ما شعبه را تشکیل دادیم فرماندار تهران را که مطابق قانون انتخابات ناظر انتخابات و در آنجا همه وقت حضور داشته او را هم خواستیم او آمد و اول حرفى که در مقابل آقایان اعضا شعبه زد گفت آقایان نمایندگان من به شما می­گویم که این دفاتر به هیچ وجه ارزش ندارد و این حرفى است که فرماندارى که مسئول انتخابات است این را گفت من این حرف را به فرماندار زدم که این حرف شما صحیح است ولى ما هم باید رسیدگى کنیم و ببینیم حقیقت قضیه چیست در همانجا متوجه این نکته شدیم که شش تا دفتر آورده بودند در شعبه حاکى از انتخابات سه حوزه بود سه دو تا شش تا بنده تقاضا کردم ایشان هم بلافاصله فرستادند به حوزه که اختلاف مشاهده می­شد شش دفتر آوردند و بعد براى تمام انتخابات حوزه­هاى تهران که 20 تا بوده است 60 تا دفتر آوردند که در تمام این شصت دفترى که ما نگاه کردیم در جمع این سه دفاتر هیچ اختلاف نبود دفتر 1 و 2 و 3 تمام اینها نوشته على اصغر حکمت 352 و 352 و 352 بالاى این نوشته است و همین طور آن یکى و آن یکى که هیچ کدام اختلاف نداشت بنده نمی­دانم در قانون تجارت این موضوع هست یا نه ولى در بانک­ها این طور است که اگر یک دفاترى با هم ‏اختلاف داشت آن که با حروف نوشته شده مأخذه اصلى قرار می­دهند و این دفاتر نه از حیث حروف و نه از حیث رقم با هم اختلافى نداشت و این جمع­ها مأخذ اصلى آرایی بود که انجمن مرکزى انتخابات روى آن اعتبار‌نامه صادر کرده بود بعد آمدیم گفتیم که این اختلاف را رسیدگى کنیم دو چیز این جمع­ها را به وجود می‌آورد یکى آرایى بود که مردم داده بودند و یکى خطوطى بود که در آن دفاتر بود و آرا را که انجمن نظارت انتخابات به موجب قانون نظر به به این که انتخابات تمام شده بود این آراء را سوزانیده بودند بنابراین این مدرک که به اصل آراء رجوع کنیم و بتوانیم روى او

+++

حکمیت کنیم نبود تنها وسیله و مدرکى که براى ما وجود داشت خطوطى بود که در این دفاتر بود و براى استحضار آقایان عرض می­کنم که این دفاتر دو جور بود یکى دفاترى بود که سفید بود یکى دفاترى بود که توى آن خطوطى کشیده بودند هر مربعى علامت چهار رأى و اگر یک ضرب در داشت نشانه شش رأى واگر دو ضرب در داشت علامت هشت رأى واگر یک خط زده بودند علامت یک رأى بود و دو خط علامت دو رأى ما گفتیم که خوب است که این خطوط را مقابله کنیم وقتى خطوط را با هم مقابله کردیم دیدیم اختلاف دارد به هر حال هر سه دفتر در خطوط با هم اختلاف داشت ولى در جمع یکى بود و بالاخره گفتند که یک کدام از این دفترها که خطش بیشتر است او را مأخذ قرار بدهند در این دفتر هیجده خط اضافه دیدیم و حالا هر طور که مجلس شوراى ملى رأى بدهد بدهد صحیح است تمام این جریاناتى که بنده عرض کردم براى بنده دلیل ثابتى به وجود نیاورد که ببینیم آقاى تهرانى هیجده رأى اضافه از آقاى على اصغر حکمت دارند و به نظر بنده همان طور که انجمن تشخیص داده است که آقاى حکمت نفر سیزدهم است همان رأى صحیح است براى این که ما مدارکى براى نقض آن در دسترس نداریم حالا ما بیاییم و این سابقه را بگذاریم بنده خیال نمی­کنم صلاح باشد الان پنج نفر نماینده در مجلس شوراى ملى دارید که اعتبارنامه آنها نگذشته است فرضاً شیراز اگر یک نفر از شیراز آمد و گفت نفر پنجم که آقاى امام جمعه نوشته­اند من هستم و ایشان نیستند بیایید رسیدگى بکنید اگر بگویید ما نمی­توانیم خواه گفت که چرا در مورد آقاى تهرانى رسیدگى کردید و همان طور ما نه نفر وکیل تفاوت هر یک را هم که نگاه کنیم مى­بینیم ده دوازده بیشتر نیست بنابراین حق دارند بگویند که شما مطابق این سابقه عمل کنید حالا اثر خارجى این موضوع راجع به یک نفرى که الان در ایران نیست و به سمت نمایندگى دولت ایران رفته است به هندوستان شما فرض بفرمایید یک دولت خارجى یکى از وکلاى مجلس شوراى ملى خودش را بفرستد به ایران و بیاید در این مملکت مشغول تماشا شود که موزه را ببیند وزارت فرهنگ دعوتش کند و بعد یک مرتبه رویتر خبر دهد که این وکیل مجلس آرژانتین را که شما مأمورش کرده­اید و رفته است به ایران این نماینده مجلس شوراى ملى نیست اصلاً اعتبارنامه­اش را لغو کردند آن وقت ملاحظه بفرمایید چه اثر سوئى خواهد داشت و می­گویند ببینید چه اختلاف فاحشى بین مجلس شوراى ملى و یک دولتى وجود دارد اگر مجلس شوراى ملى اعتماد داشت به دولت پس چطور می­شود که اعتبارنامه یک نماینده رد شود آقایان مجله­هاى رسمى وزارت دادگسترى را ملاحظه بفرمایید که اگر یک کسى را بخواهند محکوم به سه ماه حبس کنند سه مرتبه چهار مرتبه اعلام مى­کنند که فلان روز محکمه تشکیل خواهند شد اگر حاضر نشوید حق شما ساقط می­شود در مجلس شوراى ملى که مرکز عدل است نباید این طور عمل شود و بنده نمی­توانم این را قبول کنم که بدون حضور آن شخصى که اعتبارنامه او مطرح است ما بیاییم او را حذف کنیم و اگر موضوع همین هیجده خط باشد باز این عدالت نیست و تازه عین همان موضوعى است که چندى قبل آقاى باتمانقلیچ به مجلس شکایت کرده بود که نسبت به ایشان و آرا ایشان اشتباهى شده است و آقاى دکتر مرزبان هم تصدیق کرده بودند بنابراین مجلس شوراى ملى بایستى نظر عدالت داشته باشد و یک رویه بدى را اتخاذ نکند بنده این را تصدیق و از هر کس هم تحقیق کردم‏دیدم جز تعریف و تمجید از آقاى تهرانى چیز دیگرى نیست و بنده هم خیلى عقیده دارم به ایشان ولى یک اصلى مسلمى را ما نباید از نظرمان دور کنیم و عدالت را از دست بدهیم اگر مجلس شوراى ملى می­خواهد به ایشان اظهار مرحمت بکند یک خلاف قانونى را اجازه ندهد عوض این که آقاى تهرانى در ردیف نمایندگان بیاورند ایشان را وزیر مشاور بکنند آقاى نخست وزیر و آقایان وزرا هم وقتى که دیدند مجلس شوراى ملی به ایشان تمایل دارند ایشان را مى­پذیرند ولى نباید ما یک سابقه بدى را در مجلس شوراى ملى ایجاد کنیم بنابراین بنده عرایض خودم را در اینجا ختم می­کنم و یک پیشنهادى هم تقدیم می­کنم که رأى انجمن مرکزى مأخذ قرار داده شود.

+++

نائب رئیس- آقاى فرخ‏

فرخ- چون موقع گذشته است بنده مفصل صحبت نمی­کنم دلایل آقاى اردلان به عقیده بنده چندان قابل توجه نیست (صحیح است) براى این که ایشان می­فرمایند اگر از یکى از حوزه­هاى انتخابیه یک شخصى بیاید راجع به انتخابات شکایت بکند این قضیه دور پیدا می­کند و بعدها هم تعقیب خواهد شد این منطقى نیست راجع به میرزا حسن خان تهرانى مجلس تصویب کرد و اجازه داد که بالاخص راجع به این موضوع رسیدگى کنند پس بنابراین این دلیل ایشان وارد نیست و سایر دلایلشان هم از روى منطق نبود زیرا آقایان نمایندگان و خود شعبه و خود انجمن چیزى را که بیشتر ملاک قرار می­دهند همان خطوطى است که در آنجا معین کرده است و به عقیده بنده اعتراضات ایشان به هیچ وجه وارد نیست و مأخذ همان خطوط است (صحیح است)

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است .

نائب رئیس- آقاى نبوى هم اجازه خواسته­اند .

نبوى- عرض بنده مختصر است عرض مى‌کنم ملاکى که قرار داده­اند براى تغییر نظر انجمن آن هم آن انجمنى که این همه درش دقت کرده­اند حالا می­خواهند همان انجمن­ها را به استناد یک کاغذهایى که در فرماندارى افتاده است و معلوم نیست ارزش آن کاغذها چیست و آن کاغذها امروز در حکم کاغذ عطارى است و نمی­شود به آنها استناد کرد و انجمن کمال دقت را در موضوع انتخابات کرده است به اضافه نمایندگان جراید هم که در آنجا بوده­اند صورت برداشته­اند اشخاصى هم که کاندید بودند صورت برداشتند اصل در انتخابات هم عدد بوده یک همچو نظریه تنظیم شده است و فرستاده شده است به مجلس در مجلس آن صورت مجلس مورد نظر واقع شده است حالا به استناد یک کاغذهاى خط زده می­خواهند آن کاغذها را ترتیب اثر بدهند این برخلاف مقرارات است بنده قصدم مخالفت با آقاى تهرانى نیست بنده ایشان را شایسته می­دانم اگر این قضیه هم در بین نبود باز ایشان وکیل بودند حالا بعد از تعطیل انجمن و این که معلوم نیست این اوراق درکجا بوده است یک کاغذ کهنه­هایى بوده است و اوراق را هم همه را سوزانده­اند حالا از روى یک خطوطى که از آن خطوط مربع کشف می­شود که کى آرائش بیشتر است این یک سابقه می­شود براى مملکت و الّا بنده با آقاى تهرانى موافقم .

پیشنهاد آقاى اردلان‏

نظر به این که آرا حوزه انتخابیه تهران طبق مقررات قانون سوخته شده و مدرک قطعى در دست نیست تشخیص داده شود کدام یک از حائزین اکثریت نسبت به یکدیگر آرا بیشترى دارند این بنده پیشنهاد می­کنم که مجلس شوراى ملى آراء مستخرجه از طرف انجمن نظارت مرکزى انتخابات تهران را که فعلاً اعلام داشته است مأخذ قطعى قرارداده و هیچ گونه تغییرى در آن قائل نگردد .

نائب رئیس- آقاى فاطمى

فاطمى- این پیشنهاد غیر عملى است و برخلاف مقررات است ما باید روى راپورت شعبه رأى بدهیم و یک موضوعى هم هست که اینجا آقاى همکار محترم من باید رفع نگرانیشان بشود موضوع این هجده رأى که اضافه می­شود چه بوده آقاى تهرانى وکیل تهران است و ما هم در این شهر تهران بودیم و همان روزى که این اشتباه پیش آمد ما هم فهمیدم دیگران هم فهمیدند و یک چیزهایى بود که بنده فعلاً نمى­خواهم اینجا عرض کنم اگر آقایان میل داشته باشند به عرض مجلس می­رسانم و به علاوه آقاى تهرانى اعتبارنامه در دست دارد و رسیدگى به این آرا را هم مجلس رأى داد .

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است .

نائب رئیس- آقایانى که با پیشنهاد آقاى اردلان موافقند قیام فرمایند (چند نفرى برخاستند) تصویب نشد آقایانى که با گزارش شعبه اول راجع به نمایندگى حسین تهرانى موافقند قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. گزارش شعبه راجع به اعتبارنامه آقاى فیروزآبادى مطرح است .

آقاى روحى مخالف بودند .

روحى- بنده پس می­گیرم.

+++

نائب رئیس- آقاى اقبال .

اقبال- بنده هم پس گرفتم .

نائب رئیس- رأى گرفته می­شود به نمایندگى آقاى فیروزآبادى از تهران موافقین قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد .

6 - تقدیم لایحه مربوط به ترتیب امور زندان

وزیر مشاور- (آقاى بیات) یک لایحه­ای­ است راجع به ترتیب زندان تقدیم می­شود .

نائب رئیس- به کمیسیون ارجاع می­شود .

7 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

نائب رئیس- اجازه می­فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) .

جلسه آینده روز سه­شنبه دوازدهم اردیبهشت سه ساعت پیش از ظهر و طرح پیشنهادى هم که یک عده از آقایان نمایندگان هم تقاضاى فوریت کرده­اند در درجه اول مطرح می­شود .

مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد

نائب رئیس مجلس شوراى ملى- امیرتیمور

­+++

یادداشت ها
Parameter:294122!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)