کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/04]

جلسه: 249 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه بیست و هفتم آذر ماه 1337  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- سؤال آقای پروفسور اعلم راجع به نقص تبلیغات در خارج جهت جلب سرمایه و سیاحان خارجی و جواب آقای ذوالفقاری معاون نخست‌وزیر

3- سؤال آقای دکتر بینا راجع به فروش لاستیک‌های مستعمل اداره باربری وزارت گمرکات و جواب آقای معاون وزارت گمرکات

4- سؤال آقای فخر طباطبایی راجع به سد کرج و سفیدرود و جواب‌ آقای مهندس هدایت معاون نخست‌وزیر.

5- مذاکره در گزارش کمیسیون فرهنگ راجع به استخدام استاد جهت دانشکده‌های شهرستان‌ها و تکمیل کادر آموزشی

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 249

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه بیست و هفتم آذر ماه 1337

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- سؤال آقای پروفسور اعلم راجع به نقص تبلیغات در خارج جهت جلب سرمایه و سیاحان خارجی و جواب آقای ذوالفقاری معاون نخست‌وزیر

3- سؤال آقای دکتر بینا راجع به فروش لاستیک‌های مستعمل اداره باربری وزارت گمرکات و جواب آقای معاون وزارت گمرکات

4- سؤال آقای فخر طباطبایی راجع به سد کرج و سفیدرود و جواب‌ آقای مهندس هدایت معاون نخست‌وزیر.

5- مذاکره در گزارش کمیسیون فرهنگ راجع به استخدام استاد جهت دانشکده‌های شهرستان‌ها و تکمیل کادر آموزشی

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت پیش از ظهر به ریاست آقای عماد تربتی (نائب ‌رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس

نائب ‌رئیس- غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین بااجازه- آقایان:

دادگر، صادق بوشهرى، دکتر فریدون افشار، فرود، مسعودى، مجید ابراهیمى، تیمورتاش، مهندس فروغى، ساگینیان، اکبر، ذوالفقارى، اورنگ، دکتر سعید حکمت، دکتر ضیایى، ثقةالاسلامى، پردلى، امامى خوئى، خرازى، محمودى، دکتر عمید.

غائبین بی‌اجازه- آقایان:

کورس، عبدالحمید بختیار، عامرى، دکتر طاهرى، دکتر اصلان افشار، اریه، قرشى، مشار، دکتر حسن افشار، اخوان، قراگزلو.

دیرآمدگان و زودرفتگان بااجازه- آقایان:

شادمان، هدى، خلعت‌برى‏.

نائب ‌رئیس- نظرى به صورت‌جلسه نیست؟ آقاى دکتر امین.

دکتر شفیع امین- در عرایض پریروز بنده یک اشتباه مختصر چاپى هست که تصحیح می‌کنم و به تندنویسى می‌دهم‏.

نائب ‌رئیس- به تندنویسى مرحمت بفرمایید اصلاح می‌شود نظر دیگرى نیست؟ (اظهارى نشد) تصویب صورت‌جلسه اعلام می‌شود.

2- سؤال آقاى پروفسور اعلم راجع به نقص تبلیغات در خارجه جهت جلب سرمایه و سیاحان خارجى‏

نائب ‌رئیس- سؤالات مطرح است آقاى پروفسور اعلم سؤال جنابعالى مطرح است‏.

پروفسور اعلم- سؤال بنده از دولت راجع به تبلیغاتى است که در خارج براى جلب سیاحان و شناساندن ترقیات نوینى که در‌ ایران نوین در تحت رهبرى شاهنشاه انجام شده و می‌شود می‌خواهم بدانم دولت چه اقدامى براى ‌این کار کرده حالا آقاى ذوالفقارى در ‌این قسمت توضیح بفرمایید تا بعد عرایضم را عرض کنم‏.

نائب ‌رئیس- آقاى معاون نخست‌وزیر.

معاون نخست‌وزیر (ذوالفقارى)- بسیار خوشوقتم که طرح‌ این سؤال فرصتى داد تا درباره یکى از نعمت‌هایى که امروز ملت‌ ایران از آن برخوردار است صحبت کنم و آن نعمت امنیت و ثبات و آرامش است که در سایه توجهات و فداکاری‌ها و از خودگذشتگى‌هاى کم‌نظیر اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و متانت و هوشیارى ملت‌ ایران به دست آمده است.

مملکت ما پس از شهریور 20 دو دوره متمایز را طى کرده است یکى دوران جنگ و اشغال و تزلزل ناشى از آن و بحران‌هاى سه سال قبل از مرداد 1332 است که‌ ایران در نظر جهانیان به یک کانون آتش تبدیل شده بود (صحیح است) تزلزل دولت‌ها با تحریکات دشمنان استقلال‌ ایران و عدم ثبات و آرامش سرمایه خارجى و سیاح را از‌ ایران فرارى مى‌ساخت آقایان خوب می‌دانند که ناامنى و عدم ثبات و آرامش دشمن جلب سرمایه و سیاح خارجى است اکنون به چشم مى‌بینیم که بعضى از کشورهاى خاورمیانه که بزرگ‌ترین ثروت آنها جریان سرمایه‌هاى خارجى و سیاحان بود پس از چند ماه ناامنى و آشوب و هرج ومرج و اغتشاش حاصل سال‌ها تلاش خود را از دست دادند و چنان ضرباتى بر پیکر اقتصاد آنان وارد آمد که جبران آن در دوران آرامش نیز مدت‌ها وقت می‌خواهد وضع کشور ما قبل از مرداد 1332 بهتر از ‌این نبود شاید در آن زمان هر روز ده‌ها خبر درباره‌ ایران در روزنامه‌ها و رادیوهاى جهان منتشر می‌شد نام‌ ایران پیوسته بر سر زبان‌ها بود اما ‌این نام همراه با آشوب و ناامنى و هرج و مرج و ترور و وحشت بود به موجب آمارى که در دست است سه سال قبل از مرداد 1332 حتى یک شرکت معتبر خارجى در‌ ایران سرمایه‌گذارى نکرده بسیارى از سرمایه داخلى نیز از کشور خارج شد.

بیان ‌این مطلب در پاسخ نماینده محترم است که بزرگ‌ترین تبلیغ براى جلب سرمایه به یک کشور ‌این است که در وهله اول دنیا بداند آن کشور مرکز فعالیت است و در وهله دوم ‌این که سرمایه و کار در اثر عدم ثبات از بین نمی‌رود. دنیا اکنون به ثبات اوضاع‌ ایران در شرق پى برده است و نیز از طریق دولت نمایندگان مطبوعات خارجى به‌ ایران و نشان دادن حقایق اوضاع به آنان و نشر مطالب و مقالات کوشش کرده است که‌ این ثبات و استحکام را به دنیا نشان دهد.

خوشبختانه تدابیر حکیمانه شاهنشاه موجب شده است که در سال‌هاى اخیر سرمایه‌هاى هنگفتى در‌ ایران به کار افتد که در هیچ عمر و زمانی نظیر آن در این کشور به کار نیفتاده است بزرگ‌ترین نمونه موفقیت‌هاى ما قرارداد نفت با مزایاى 75 درصد درآمد با شرکت‌ ایتالیایى است که هم اکنون سرمایه‌ این شرکت با شرایط بسیار مفیدى در جریان است و به زودى نتایج آن آشکار خواهد شد (انشاءالله) قرار دوم نفت مربوط به شرکت آمریکایى است که علاوه بر مزایاى قرارداد شرکت ‌ایتالیایى 25

+++

 میلیون دلار نیز حق پذیره همراه داشت چنین قراردادى تا کنون با هیچ کشورى بسته نشده و‌ اینها نیست مگر ‌این که دنیا دانسته است که‌ ایران سرمایه خارجى را به شرط‌ این که متضمن منافع کشور ما باشد مى‌پذیرد و از همکارى در ‌این زمینه استقبال می‌کند تصویب قانون جلب سرمایه‌هاى خارجى که به رهبرى شاهنشاه انجام شد و انتشار آن به چند زبان به وسیله تمام نمایندگی‌هاى سیاسى در مطبوعات بزرگ‌ترین فعالیتى بود که در ‌این زمینه از نظر تبلیغاتى انجام شده است نتیجه‌ این اقدامات ‌این است که طى دو سال تعداد زیادى امتیاز انتقال سرمایه به هیئت مربوطه در وزارتین بازرگانى و صنایع و معادن رسید و با عده‌اى از آنها که با شرایط قانونى تطبیق می‌کرد موافقت شد صورت اسامى شرکت‌هاى خارجى که طى یک سال اخیر در‌ ایران سرمایه‌گذارى کرده‌اند در 5 صفحه مجله بازرگانى و اقتصاد (ماه مرداد) و همچنین گزارش شش ماهه وام‌هاى صنعتى و تولیدى وزارت صنایع و معادن چاپ شده است که در دسترس عموم است بزرگ‌ترین رقم آن غیر از شرکت‌هاى نفت سرمایه شرکت آمریکایى لاستیک‌سازى گودریچ و کارخانه کود شیمیایى و کارخانه مونتاژ اتومبیل است و‌ این سرمایه‌گذارى همچنان ادامه دارد.

ثبات و استقرار و منعکس ساختن‌ این وضع مساعد در دنیا با کلیه وسایل انجام شده و آثار و نتایج آن نمایان است البته شکى نیست که ما در‌این زمینه به اقدامات تبلیغاتى بیشترى در خارج نیازمندیم و به تدریج که اعتبارات تبلیغاتى و وسایل در دسترس سفارتخانه‌ها گذاشته شود نتایج بهترى به دست خواهد آمد.

در مورد جلب سیاحان نیز کارهاى تبلیغاتى قابل ملاحظه‌اى انجام شده امور جلب سیاحان در وزارت کشور با شرکت سازمان‌هاى ادارى پیوسته طرح‌هایى براى راهنماى سیاحان در‌ ایران تنظیم می‌کند که قسمت عمده آن اجرا شده است.

نکته قابل توجه در مورد فعالیت‌هاى تبلیغاتى براى جلب سیاحان‌ این است که ما باید تبلیغات خود را طورى انجام دهیم که متناسب با ایجاد وسایل حمل‌ونقل راحت و راهنمایى خوب و‌ ایجاد هتل و آسایشگاه در مراکز مختلف کشور باشد اگر قبل از ‌این که برنامه‌هاى آبادانى و راه‌سازى و ساختمان هتل‌ها و مراکز توریستى به ثمر برسد تبلیغات وسیعى براى جلب سیاحان به عمل آوریم ممکن است در یک دوره توریستى نتایجى بگیریم اما بعداً مواجه با عدم موفقیت خواهیم شد معهذا در کنار فعالیت‌هایی که براى راهنمایى و هدایت سیاحان و جهانگردان و ساختمان هتل‌هاى مناسب در نقاط مختلف کشور انجام می‌گیرد اداره کل انتشارات و رادیو نیز که وظیفه راهنمایى روزنامه‌نگاران و نویسندگان خارجى را دارد طرح‌هایى به‌ این شرح اجرا کرده است‏.

1- تهیه و ارسال نسخه‌هاى متعدد از عکس‌هاى آثار تاریخى و نقاط دیدنى‌ ایران بارى سفارتخانه‌ها و نمایندگان سیاسى‌ ایران در خارج از کشور

2- نشر یک مجله انگلیسى هر سه ماه یک بار حاوى فعالیت‌هاى اقتصادى و فرهنگى اجتماعى و آثار تاریخى کشور ‌این مجله با استقبال فراوان روبرو شده است‏.

3- اخیراً اقدامات لازم به عمل آمده که از طریق اداره هنرهاى زیبا فیلم‌هاى مناسبى براى تأمین ‌این منظور جهت تمام سفارتخانه‌هاى‌ ایران در خارج ارسال شود.

4- انتشار یک جزوه راهنما براى شهر تهران فوق‌العاده مورد توجه خارجیان واقع شده است‏.

5- تهیه راهنماى شهر تاریخى اصفهان که به صورت یک اثر هنرى بدیع آماده شده و در آینده نزدیک منتشر خواهد شد.

6- حوزه‌هاى راهنمایى براى تخت جمشید و شهر مشهد در دست تهیه است که تا پایان امسال به چاپ خواهد رسید.

7- اکنون سه ماه است که بنابه تقاضاى کلیه سفارتخانه‌هاى‌ ایران در خارج اداره انتشارات و رادیو هر هفته یک نشریه به زبان انگلیسى به نام (حقایق درباره‌ ایران) انتشار مى‌دهد در‌ این نشریه جزییات فعالیت‌هاى بازرگانى، اقتصادى، سرمایه‌گذارى، فرهنگى و آبادانى درج می‌گردد و مطابق اطلاعات رسیده در خارج از کشور فوق‌العاده از آن استقبال شده است مسلماً هر گاه اعتبارات بیشترى براى تبلیغات خارجى در اختیار اداه کل انتشارات و رادیو گذارده شود در ‌این زمینه فعالیت‌هاى خود را توسعه خواهد داد و امید است در سال آینده ‌این فعالیت‌ها همچنان توسعه یابد.

نکته‌اى که قابل تردید نیست ‌این است که اکنون تهران و بسیارى از شهرهاى‌ ایران به مناطق توریستى تبدیل شده و هر عابرى در خیابان‌ها هر روز به عده زیادى سیاح و جهانگرد برخورد می‌کند و ‌این خود دلیل روشنى بر توجه جهانگردان به ایران است.

خلاصه کارهایى که از اداره جلب سیاحان وزارت کشور در مدت یک سالى که تشکیل شده انجام گرفته است:

1- چاپ نشریه

چون تاکنون براى معرفى‌ ایران به خارجیان و جلب سیاحان خارجى به ایران و راهنمایى خارجیانى که به ایران وارد می‌شوند اقدامى به عمل نیامده بود وزارت کشور اعتبار براى چاپ نشریاتى نداشت لذا ابتدا نشریه‌اى از بودجه اتحادیه شهردارى‌ها منتشر گردید و سپس از طرف شهردارى‌هاى اصفهان و همدان و کرمانشاه اقدام به چاپ راهنمایى شهرستان‌هاى مزبور گردید و موافقت گردید از طرف شهرداری‌هاى دیگر هم بودجه‌اى براى‌ این کار اختصاص دهند در اداره امور شهرداری‌ها بودجه مزبور جمع‌آورى شده و پس از جمع‌آوری شروع به چاپ راهنماى‌ ایران گردد.

2- مسافرین ترانزیت

چون بعضى از سیاحان خارجى از شهرهایى حرکت مى‌نمایند که دولت شاهنشاهى در آنجا نمایندگى ندارد و یا مسافرین بعضى از هواپیماهایی که از خاوردور حرکت مى‌نمایند و مدتى در‌ ایران توقف مى‌نمایند فاقد روادید می‌باشند.

لذا موافقت گردید که به این مسافرین از طرف مأمورین فرودگاه اجازه 48 ساعت توقف در‌ ایران داده شود و در صورت اضطرار 24 ساعت دیگر تمدید شود.

3- اصلاح قانون گذرنامه

چون بر طبق قانون اقامت اتباع خارجى نمایندگى‌هاى دولت شاهنشاهى در خارج کشور حق نداشتند بیش از یک ماه به کسانى که از آنان تقاضاى روادید مى‌نمایند اجازه اقامت در‌ ایران را بدهند و از طرفى ‌این مدت هم براى دیدن آثار تاریخى و متناظر تماشایى‌ ایران کافى نبود لذا لایحه‌اى تهیه و به تصویب مجلسین رسید که مدت توقف نامبردگان از یک ماه به سه ماه ترقى داده شود و ضمناً موافقت شد به سیاحانى که بیش از سه ماه در‌ ایران توقف ننموده باشند می‌توانند بدون کسب اجازه خروج از کشور خارج شده و فقط اعلامیه خروج را در مرز به مأمورین مرزى تسلیم نمایند.

4- ارز مسافرین خارجى

یکى از مشکلاتى که خارجیان پس از ورود به ایران با آن مواجه می‌شوند موضوع تبدیل چک‌هاى مسافرتى و ارز خارجى به ریال چون فقط بانک ملى و بعضى شعبات آن مى‌توانستند ارز خارجى را به ریال تبدیل نمایند و آنهم به علت تعطیل بودن بانک در بعد از ظهرها و روز جمعه مشکل مهمى براى آنان فراهم مى‌شود لذا در اثر مذاکرات و اقداماتى که به عمل آمد بانک ملى‌ ایران موافقت نمود که از طرف بانک به تمام شرکت‌هاى هواپیمایى و هتل‌هاى درجه یک اجازه داده شود که چک‌هاى مسافرتى و ارز خارجى را به مسئولیت خود به ریال تبدیل نمایند.

5- ماشین جهانگردان

چون اداره راهنمایى و رانندگى بر طبق معمول نمره بین‌المللى ماشین‌هاى سیاحان خارجى را با نمره فارسى تعویض مى‌نمود، چون علاوه بر آن که ‌این عمل بر خلاف مقررات بین‌المللى بود موجب شکایت و ناراحتى سیاحان بود لذا در اثر مذاکره با ادارات کل گمرک و رانندگى و راهنمایى موافقت گردید که شماره‌هاى مزبور برداشته نشود تا سیاحان بتوانند با شماره ماشین بین‌المللى در‌ ایران هم رفت و آمد نمایند.

6- تابلو راهنما در جاده‌ها

چون جاده‌هاى کشور عموماً فاقد تابلو و علامت راهنمایى می‌باشد لذا در اثر مذاکره با وزارت راه مقرر گردید در جاده‌هایی که بیشتر مورد احتیاج سیاحان است تابلوى که اسم جاده‌ها روى آن نوشته شده باشد نصب گردد و نیز به فرمانداری‌ها و شهرداری‌ها دستور داده شود که در داخل شهر و مدخل و محل خروج شهر تابلوهایى نصب نمایند و در‌ این مورد از طرف غالب شهرداری‌ها و وزارت راه اقداماتى گردیده است.

7- تهیه اطاق در فرودگاه مهر آباد

به منظور راهنمایى و دادن اطلاعات به سیاحان و مسافرین خارجى که با هواپیما به‌ ایران وارد مى‌شوند پس از مذاکرات لازم به اداره گل هواپیمایى کشورى اخیراً گیشه‌اى در سالن جدید فرودگاه مهرآباد براى انجام منظور فوق به اختیار ‌این اداره گذارده شد.

8- فراهم نمودن تسهیلات براى مسافرین کویتى

چون وزرات امور خارجه در کویت مأمور دائم ندارد لذا به منظور فراهم نمودن تسهیلات بیشترى جهت مسافرت آنان به‌ ایران ضمن مذاکره با مقامات مربوطه و جلب موافقت آنان مقرر گردید که در فرودگاه مهرآباد و آبادان از طرف مأمورین پلیس و گمرک به ‌این اشخاص ویزا داده شود.

9-‌ ایجاد تسهیلات براى ورود و خروج مسافرین

چون براى ورود و خروج سیاحان و مسافرین خارجى مشکلاتى در کار بود و مسافرین مزبور می‌بایستى فقط از مرز تعیین شده در گذرنامه وارد کشور شاهنشاهى شوند لذا به منظور ‌ایجاد تسهیلات براى کار مسافرین مزبور پس از اقداماتى که از طرف ‌این اداره به عمل آمد مقرر گردید براى ورود‌ این قبیل مسافرین از طرف نمایندگان دولت شاهنشاهى در مرز روادید ذکر شود تا مسافر به راحتى بتواند از هر کدام از دو مرزى که قید شده است به ایران وارد شود و نیز از براى خروج آنان هم موافقت گردید که از هر مرزى که مایل باشند بتوانند خارج شوند.

10- رسیدگى به وضع هتل‌ها

چون بعضى از سیاحان و مسافرین خارجى از وضع کثیف و زننده بعضى از هتل‌ها ناراضى بودند لذا به منظور رسیدگى به این موضوع کمیسیونى مرکب از نمایندگان شهربانى و شهردارى در وزارت کشور تشکیل و مقرر گردید نمایندگانى از طرف اداره اماکن شهربانى کل و بهدارى و شهردارى تهران و اداره جلب سیاحان تعیین گردیده و به این کارها رسیدگى نمایند. اکنون مأمورین مزبور تعیین ومشغول رسیدگى می‌باشند.

+++

11- اعلامیه ورود

چون فعلاً از طرف هر یک از مأمورین مرزى (گمرک، شهربانى، مرزبانى) اوراق بزرگى براى تکمیل به مسافرین داده می‌شود که بیشتر متن آنها یکى و در آن بعضى سؤالاتى شده بود علاوه بر آن که مورد احتیاج نبوده بلکه موجب ناراحتى سیاحان می‌شد لذا موافقت گردید که از طرف تمام ادارات برگ واحدى به قطع کوچک (مانند کشورهاى دیگر) تهیه گردید که مسافر موقع خروج و ورود کارت مزبور را که به نام اعلامیه ورود و خروج باشد تکمیل می‌نماید.

12- مقررات عکاسى

به موجب تصویب‌نامه هیئت وزیران بنابه پیشنهاد شوراى عالى جهانگردى مقرر گردیده است که عکاسى و طراحى و نقاشى و فیلمبردارى در داخل کشور به استثناى مناطق ممنوعه آزاد باشد و مقررات قبلى مربوط به‌ این امرلغو گردید.

13- تعهدات ارزى

بر طبق تصویب‌نامه هیئت وزیران به موجب پیشنهاد شورای عالى جهانگردى موافقت گردیده است اتباع خارجى که با روادید موقت وارد‌ ایران می‌شوند از تاریخ ورود به کشور تا سه ماه در کشور شاهنشاهى اقامت مى‌نمایند هنگام خروج از‌ ایران از تحصیل و ارائه گواهینامه تعهدات مالیاتى و پیمان ارزى معاف گردند (احسنت- احسنت).

نائب ‌رئیس- آقاى پروفسور اعلم توضیحى دارید؟

پروفسور اعلم- بلى‏.

نائب ‌رئیس- بفرمایید.

پروفسور اعلم- عرض کنم باب بر‌ این شده که هر وقت سؤال از وزیر می‌شود سؤالى که حق مسلم نماینده مجلس است در جواب به یک جایى برمی‌خورد من امیدوارم که ‌این عرایض من به تریج قباى کسى برنخورد خدا را شکر می‌کنم که من‌ این سؤال را کردم که آقاى ذوالفقارى فرصت پیدا کردند پروپاگاندى براى خودشان بکنند، در تمام مسافرت‌هایى که آقایان براى اروپا کرده‌اید یکى از‌ این حرف‌ها را شنیدید؟ در تمام سفارتخانه‌هاى ما همه نمایندگى‌هاى ما در خارجه با عکس دیدند راجع به ایران؟ اگر دیدند من عرضى ندارم عرایض بنده جنبه تنقید ندارد اتفاقاً من می‌خواهم آقاى ذوالفقارى از شما تعریف هم بکنم رادیوتان خیلى خوب شده آن ساعت پنجش که خواسته‌هاى مردم است خیلى خوب است قسمت اخبار خوب شده ولى در قسمت خارجى خوب اقدام نمی‌کنید (دکتر شفیع امین- آن هم اقدام می‌کنند) مرحمت آقا زیاد معلوم شد که شما بلندگوى دولتید (دکتر شفیع امین- وعده داده‌اند که اصلاح کنند) آقا وعده که همه‌اش دعواى وعده است عرض من در قسمت خارجى رادیوى شما بود شما رادیو را تقویت کردید براى چه؟ براى‌ این که صداى رادیوى‌ ایران رسا بشود و به همه جاى عالم برسد و همه‌اش اخبار حسن زد توى گوش حسین، حسین زد توى گوش تقى نباشد آقا یک تبلیغى هم براى کارهایى که انجام می‌دهید بکنید بگویید چه شده‌اید بنده در اروپا بودم یکى از بهترین فرودگاه‌هاى دنیا را‌ ایران ساخت و خدا می‌داند آن‌وقت که نساخته بود چقدر تنقید مى‌کردند حالا که ساخت حالا که پرداخت حالا که تحویل داد کى فهمید؟ باور بفرمایید بنده معتقدم و رفقاى ما هم که در اروپا بودند مى‌دانند یک چنین فرودگاه زیبایى که ساخته شد کسى نفهمید یک ماکت در روزنامه‌هاى خارجه چاپ کردند؟ (حشمتى- راجع به قالیش خیلى صحبت شد که از انگلستان آوردند) بله راجع به قالیش خیلى صحبت شد اما راجع به خودش یک کلمه که مردم دنیا بفهمند چه ساخته شده ابداً انتشار نیافت مثل‌این که اصلاً حرفى نیست آب از آب تکان نخورده آقا من مى‌دانم که شما جزوه دارید ‌این جزوه را براى چى درست مى‌کنید؟ ‌این جزوه را براى من درست مى‌کنید یا براى خارجى؟ اگر براى خارجى است که یکى از سفارتخانه‌هایتان را نشان بدهید که‌ این جزوه ها را گذاشته‌اند من دیگر حرفى ندارم جزوه درست کردید که در صندوق ادارات کشور یا صندوق اداره تبلیغات قایم کنید‌ این نقض غرض است فایده‌اش چیست؟ اشاره فرمودید به همین قرارداد نفت بنده هم معتقدم که کار عجیبى کردید پروپاگاندى که در اطرافش کردید چه بود امروز دنیا با پروپاگاند زندگى مى‌کنند یک سدى می‌خواهند 20 سال بسازند دیگر ماکتش الآن در اکسیزسیون بروکسل است. لوله نفت‌ کشیدیم از آبادان به تهران شاهکارى است هم از نظر زمان و هم از نظر عمل یک کلمه در همین اکسیزیون بروکسل نبود آقاى وزیر فرهنگ که‌این‌ همه زحمت‌ کشیده‌اند براى باسواد کردن مردم مگر غیر از ‌این است الآن آقاى وزیر فرهنگ چند تا شاگرد دارند که شب‌ها به دبستان می‌روند (وزیر فرهنگ- قریب 400 هزار نفر) یک کلمه در اکسیزسیون بروکسل نگفتید که ما بى‌سوادها را باسواد کردیم از همین لوله‌کشى آب تهران چیزى در ‌این اکسیزسیون بروکسل نبود اگر ‌این اکسیزسیون بروکسل را دو هزار سال پیش افتتاح می‌کردند همین چیزهایى که امروز ما آنجا گذاشتیم همین چیزها را مى‌گذاشتیم (صحیح است) آن گلابى مقواییش...شاید گلابی مقواییش نمی‌شد ولى چیزهاى دیگرش می‌شد (مهدوى- غرفه ما مدال طلا گرفت آن را هم بفرمایید) مدال طلا براى فراورده‌هاى‌ ایران دادند نه براى ابتکار‌ ایران در اکسیزیون چه عیب داشت به جاى گلابى مقوایى گلابى آنجا مى‌گذاشتند از برزیل انگور می‌آورند براى اکسیزسیون‌ این را مى‌گویند تبلیغات شما مى‌فرمایید هتل ندارید آقا احتیاج است که همه چیز را درست مى‌کند همین چهار سال به این طرف چند تا هتل درست شده در اثر احتیاج آمدند احتیاج بود درست کردند ‌این را باید بفرمایید شما باید از ساعت ده شب تا 12 راجع به ایران و کارهاى‌ ایران صحبت کنید همین سدى که در همدان می‌خواهند بسازند دو کلمه مطبوعات نوشتند اما پیدا شدن موجود عجیب‌الخلقه چند صفحه روزنامه را سیاه می‌کنند که موجودى پیدا شده با چهار سر و گوش‌ این درست است؟‌ این که درست نیست راجع به همین اسکى ‌این کوه‌هاى پربرف‌ ایران‌ این آقاى آقایان کجا است؟ (فلیکس آقایان- بنده‌ اینجا هستم) پروپاگاند کردید که مردم بیایند اسکى کنند در اروپا مردم هزارها کیلومتر می‌روند که به برف برسند ‌اینجا برف هست کوهستان هست در کوه‌هاى ما یک نفر مسابقه اسکى مى‌کند خلاصه ما در‌ ایران چه از نقطه نظر تمدن قدیم و چه از نقطه نظر تمدن جدید‌ این قدر چیزها داریم که پروپاگاند کنیم و به مردم نشان بدهیم که حد ندارد یکى از کارها همین ناسیونالیزم مثبت شاه است شما در بروکسل می‌خواستید راجع به این کارها پروپاگاند بکنید نمی‌دانم چه کردید هیچ‌ این خوب نیست که کسى زحمت بکشد و چیزى در اطرافش نگوید و دیگران هم نفهمند چرا؟ غرض بنده‌ این است که آنچه دیدم آقاى ذوالفقارى در خارجه هیچ کس به فکر شما نیست در نمایندگى‌هایتان هم در سفارتخانه‌هاى شما در خارجه خبرى که استشمام نمی‌شود بوى‌ ایران است با یک مسجد شاه اصفهان را بگذارید یک جعبه خاتم‌ ایران را بگذارید که مردم ببینند همین سفارتخانه‌هایى که در‌اینجا هستند ببینند دم درشان هر هفته یک عکس بزرگ می‌گذارند که‌این را ما ساختیم اما ما هزارها از‌ اینها را ساختیم و چیزى نگفتیم‌ این گناه است بنده به همین ‌اندازه اکتفا می‌کنم و امیدوارم تغییرى در ‌این وضع داده شود امیدوارم در سفرهایى که بعد به خارج مى‌کنیم ببینیم که نتیجه‌اى گرفته شده و اگر نشده باشد دوباره سؤال می‌کنم که شما هر دو مرتبه یک پروپاگاندى براى خودتان بفرمایید.

3- سؤال آقاى دکتر بینا راجع به فروش لاستیک‌هاى مستعمل اداره باربرى وزارت گمرکات و جواب آقاى معاون وزارت گمرکات‏

نائب ‌رئیس- سؤال آقاى دکتر بینا مطرح است. آقاى دکتر بینا.

دکتر بینا- سؤالم را قرائت می‌کنم بعد توضیح مى‌دهم «تمنا دارم مقرر فرمایید به جناب آقاى وزیر گمرکات و انحصارات اطلاع داده شود در مجلس شوراى ملى حاضر شده جریان فروش لاستیک‌هاى مستعمل اداره باربرى را که در تاریخ 9/7/36 به عمل آمده و بدون رعایت مقررات و تشریفات انجام شده به عرض مجلس شوراى ملى برسانند در ضمن بیلان دخل و خرج مؤسسه باربرى آن وزارتخانه را به اطلاع نمایندگان مجلس شوراى ملى برسانند و مقرر فرمایند طبق اصول حسابدارى هزینه باربرى هر تن براى دولت به چه مبلغ تمام می‌شود توضیح دهند» همان‌طور که گفته شد سؤال حق نماینده است دستگاه‌هاى مملکت بزرگ است و وزارتخانه وسیع است گاهى در یک دستگاه دولت در وزارتخانه اتفاقاتى میافتد که وزیر اطلاع ندارد و اگر ‌اینجا سؤال می‌شود منظور تنقید و خرده‌گیرى نیست بلکه هدایت و راهنمایى و ارشاد دولت است و دولت باید از‌این حرف‌ها استفاده کند ‌این سؤالى را که من کردم از ‌این جهت که مى‌گویند یعنى آن شخص مدعى است که خواسته‌اند لاستیک نو را به جاى کهنه بفروشند و نماینده بازرس اموال دولتى حاضر نشده است ذیل آن صورت‌مجلس را امضا کند مدعى است که بالاخره با وضعى که پیش آمده‌ ایشان امضا کرده‌اند شکایت کرده‌اند وقتى شکایت ‌ایشان طى نامه شماره 14871 از طرف نخست‌وزیرى به دادگسترى ارجاع شده که در شعبه 27 بازپرسى پیش آقاى بیگدلى بکلاسه 634-27/7/36 مضبوط است به جاى ‌این که رئیس اداره باربرى را که در ‌این نامه از طرف بازرسى نخست‌وزیرى دستور داده شده است تعقیب کنند از کار برکنار کنند آن شخص رئیس تدارکات وزارت گمرکات و انحصارات شده است مى‌خواهم آقا توضیح بدهند ببینم که جریان چه بوده است؟

نائب ‌رئیس- آقاى معاون وزارت گمرکات

معاون وزارت گمرکات و انحصارات (خطاطان)- همان‌ طور که آقاى نماینده محترم فرمودند سؤال حق مسلم آقایان نمایندگان محترم است و با ‌این حسن نیتى که بنده احساس می‌کنم و خود آقاى دکتر بینا هم تذکر فرمودند وقتى حسن نیت در کار باشد ‌این سؤالات باعث می‌شود توجه وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هاى دولتى به طرز کار خودشان بیشتر بشود و در حقیقت آقایان نمایندگان وزارتخانه‌ها را ارشاد مى‌فرمایند و‌این کمال خوشوقتى براى ما است (احسنت) و در هر مورد که سؤال می‌شود ما به سوابق کار خودمان نگاه مى‌کنیم بیشتر مفتخر می‌شویم که در انجام مقررات و تشریفات قانونى ساعى و کوشا بوده‌ایم درباره سؤال جناب آقاى دکتر بینا بنده به دو طریق

+++

 می‌توانم جواب عرض کنم که یک خلاصه‌اى در یک خط می‌توانم بگویم جناب آقاى دکتر بینا آن شخص که ‌این گزارش را به جنابعالى تقدیم کرده مرد مغرض بوده و در تاریخ 9/7/36 به‌هیچ‌وجه معامله لاستیک نشده است‌ این یک طریق. نوع دیگر جواب‌ این است که اداره باربرى یک دستگاه اقتصادى است همان‌طور که در یک مؤسسه معمول است وقتى لاستیک فرسوده آنجا بود هیچ وقت آنها را نباید روی هم انباشته بکنند و استفاده نکنند و تبدیل نکنند به وسایل تازه در اردیبهشت سال گذشته که بنابه قانون مصوبه مجلس شوراى ملى اداره باربرى کل گمرک از دستگاه‌هاى وزارت دارایى منتزع شد وارث وضعى بود که کامیون‌هاى فرسوده و مستعملى را به ارث برده بود و تعداد زیادى لاستیک‌های فرسوده و غیرقابل استفاده نه تنها انبارهاى اداره باربرى کل گمرک را پر کرده بود بلکه تمام عمارت 7 طبقه که محل گذاشتن شکر است و بایستى براى‌ این کار استفاده بشود اشغال کرده بودند براى جا دادن‌ این لاستیک‌هاى مستعمل چهار هزار و کسرى لاستیک کامیون در انبارها موجود بود آقایان مجسم بفرمایند که لاستیک آن هم لاستیک کامیون چه حجمى را اشغال می‌کند چهار هزار و کسرى لاستیک چه فضایى را اشغال کرده بود در آنجا ما جز ‌این که عین قانون و نص قانون را رعایت کردیم هیچ نظرى در کار نبود (احسنت) آئین‌نامه معاملات دولتى به ما اجازه می‌دهد که اول از طریق حراج آنها را بفروشیم و اگر از حراج نتیجه‌ گرفته نشد از طریق مزایده ‌این کار را بکنیم تمام ‌این تشریفات هم در اردیبهشت ماه انجام گرفته تا آن که شروع کردند به فروش لاستیک‌ها و به این ترتیب لاستیک‌هایى که فروخته شده اولاً براى لاستیک‌هاى مستعمل حداکثر نرخى که به دست آمده 400 ریال بود‌ این بود که اداره باربرى از اداره حراج گمرک که مجهز به وسایل هستند و نمایندگان دادستان و فرماندارى در بنگاه گمرک هستند تقاضا کرد که به وسیله آنها ‌این کار انجام شود و اداره حراج گمرک تمام این تشریفات را انجام داد و در روزنامه‌هاى کثیرالانتشار کیهان و روزنامه‌هاى رسمى تعداد لاستیک‌هایى که باید فروخته شود و مشخصات لاستیک‌ها را اعلام کردند و به اطلاع عامه رساندند و پارتی‌هاى فروخته شده از تاریخ 9/6 تا 19/6 بیست و پنج حلقه به قرار حلقه‌اى 605 ریال در صورتى که نتیجه مناقصه 400 ریال بود 25 حلقه دیگر به قرار حلقه‌اى 675 ریال بعد ادامه پیدا کرد چون آقایان توجه مى‌فرمایند اگر بخواهند تمام آنها را در یک جلسه بفروشند به یک ثمن بخثى خواهند فروخت ناچار در پارتی‌هاى کوچک فروش ادامه پیدا کرد در تاریخ 26/6 دویست حلقه از قرار هر حلقه 436 ریال در تاریخ 2/7- 400 حلقه از قرار هر حلقه 410 ریال در تاریخ 16/7- 216 حلقه یک مرتبه 460 ریال بعد در همان تاریخ 260 حلقه فروخته شده هر حلقه 480 ریال و اما راجع به آن روزى که جناب آقاى دکتر بینا نماینده محترم فرمودند بنده ناچارم عین گزارشى را که در همان تاریخ تنظیم شده و‌ این آقایان نمایندگان دادستانى، فرماندارى و تمام مراجع صلاحیت‌دار که دعوت شده بودند صورت‌مجلس را امضا کردند عین گزارش را براى آقاى دکتر بینا بخوانم ‌این صورت‌جلسه 9/7/36 است یعنى همان تاریخى که جناب آقاى دکتر استناد مى‌فرمایند.

صورت‌مجلس

«امضا کنندگان نامبرده در پایین روز 9/7/36 با اطلاع قبلى از ساعت حراج در ساختمان هفت طبقه به منظور حراج لاستیک‌هاى فرسوده اداره کل باربرى حضور یافته از ساعت هشت صبح تا ساعت 5/11 صبح در انتظار حضور آقاى دوراندیش نماینده و ارزیاب اداره کل اموال دولتى و شهرداری‌ها بودیم چون نامبرده با علم از ساعت و محل حراج حضور نداشت اتومبیل اداره کل باربرى براى آوردن ‌ایشان اعزام گردید لکن آقاى‏ دوراندیش از حضور در جلسه امتناع نمود نامه 2/4186- 9/7/36 را تحویل راننده داده بودند. چون وقت منقضى شده و نماینده اداره کل اموال حضور نداشت ناچار جلسه حراج تعطیل و به هفته بعد طرف صبح و همین روز موکول گردید»

‌این صورت‌جلسه‌ای است که ده نفر امضا کرده‌اند نماینده فرماندارى، نماینده دادستانى هم ‌این صورت‌جلسه را امضا کرده بنابر‌این ملاحظه بفرمایید جناب آقاى دکتر که در آن روز به خصوص که به جنابعالى گزارش داده شده عملى نشده و در روزهایى که گفته شد‌ این لاستیک‌ها را حراج کرده‌اند و حداکثر کوشش شده که منافع دولت محفوظ بماند و ‌این که فرمودید به وزارت دادگسترى ‌این موضوع سرایت داده شده صحیح است و خوشبختانه جوابى که از طرف دادگسترى داده شده با اعاده پرونده آن را هم چون چند سطر بیشتر نیست قرائت مى‌کنم می‌نویسد:

«ریاست اداره کل بازرسى وزارت گمرکات و انحصارات»

عطف به نامه شماره 982- 14/3/37 از دوازده برگ اوراق و اسناد مربوطه به حراج لاستیک‌هاى اداره کل باربرى وزارت گمرکات ارسالى از آن اداره رفع نیاز شد عیناً به این وسیله اعاده می‌گردد دستور فرمایند وصول آن را اعلام دارند. ضمناً اضافه می‌نماید که نسبت به اتهام مدیرکل باربرى و حسابدارى و رئیس اداره حراج و سایر اعضاى کمیسیون حراج قرار منع تعقیب صادر شد.

این هم جوابى است که وزارت دادگسترى داده که به این پرونده رسیدگى گردید و تشخیص داده شد که به‌هیچ‌وجه سوء نیتى در بین نبوده ولى راجع به بیلان دخل و خرج سؤال فرمودید جناب آقاى دکتر عرض می‌کنم یکى از اقدامات بسیار مؤثر اداره گمرکات همین‌ ایجاد دستگاه باربرى است همان‌طور که اداره غله وظیفه‌دار است که با نگاهدارى غله در انبارها وضع غله را در تمام مملکت تثبیت بکند اولاً باربرى گمرک هم همین رل و همین وظیفه را بازى می‌کند اگر به قدر کافى کامیون و وسیله نقلیه نداشته باشد متأسفانه وسایل حمل‌ونقلى که در خارج کار می‌کند یک قدرى بى‌انصافى مى‌کنند اداره باربرى کل گمرک براى تثبیت نرخ باربرى یک وظیفه اساسى را انجام می‌دهد (صحیح است) براى استحضار آقا عرض می‌کنم قبل از تشکیل اداره باربرى در آن تاریخ نرخ معمولى کرایه در هر تن کیلومتر در مناقصه‌هایى که به دست آمده دو قران و 15 شاهى است و حد متوسط کرایه‌ این البته نرخى است که براى شکر و دخانیات است حد متوسط نرخ کرایه براى غله 25/2 ریال بود ولى اداره باربرى وزارت گمرکات با نرخ نازل‌ترى یعنى در هر تن کیلومتر یک قران کمتر کرایه گرفته است با ‌این که در هر تن کیلومتر یک قران کمتر گرفته معذلک ‌این صورت دخل و خرجى است که بنده عرض می‌کنم در 9 ماهه 36- 63717437 تومان مبلغ درآمد نه ماهه بود در مقابل هزینه‌اى که داشته است 2/55151784 تومان (ابتهاج- براى استهلاک ماشین‌ها چقدر در نظر گرفتید؟) عرض می‌کنم بنابراین مازاد درآمد بر هزینه 853901 تومان است اما راجع به استهلاک باید حضور آقایان عرض کنم که‌ این کامیون‌ها در سه سال بیش از‌این مستهلک شده بود بعضى کامیون‌ها در سال 1331 و 1332 خریدارى شده و هیچ وسیله نقلیه‌اى بیشتر از چهار سال وقت براى استهلاک ندارد معذلک بنده می‌توانم صورتى خدمت آقایان تقدیم کنم که از وقتى‌ این کامیون‌ها را خریدارى کردند یک قسمت در 6 ماه و یک قسمت در 8 ماه مستهلک شده و قیمت خودشان را درآوردند و ‌این جاى خوشوقتى است و به این جهت بنده می‌خواهم مژده بدهم که وقتى یک دستگاهى تا ‌این ‌اندازه براى اقتصاد مملکت مفید است و مى‌بینیم همان‌طور که عرض کردم در ظرف 6 یا 8 ماه قیمت خودش را مستهلک می‌کند الآن از همین لحاظ است که براى پیشرفت باربرى و تسریع بیشتر وسایل از راه باربرى اقدام شده و الآن 200 دستگاه کامیون با ترایلر با اقساط دو ساله و سه ساله از خارج خریدارى شده و تصور بفرمایید وقتى ‌این 200 دستگاه کامیون با ترایلر کار بکنند تا چه‌ اندازه مأموریتى که وظیفه‌دار هستند که کالاهاى انحصارى را به نحو احسن به تمام نقاط دورافتاده ارسال کنند چقدر در کار خود موفق می‌شوند (پروفسور اعلم- به چه مبلغ خریدارى شده؟) قیمت کامیون‌ها هر دستگاه 76000 تومان است و با ترایلر در حدود 110000 تومان و یک کامیون 20 تنى با ترایلر تمام شده (اعظم زنگنه- مارکش چی است؟) بنز است تصور می‌کنم عرایض بنده جناب آقاى دکتر بینا را قانع کرده است و اگر باز فرمایشى داشته باشند حاضرم که جواب عرض کنم‏.

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر بینا توضیح دیگرى دارید؟

دکتر بینا- اگر چنانچه از ‌این فرمایشات باطناً و وجداناً خودشان قانع شده باشند که بعضى از حقایق را نگفتند بنده هم قانع شدم‏.

4- سؤال آقاى فخر طباطبایى راجع به ساختمان سد کرج و سفیدرود و جواب آقاى مهندس هدایت معاون نخست‌وزیر

نائب ‌رئیس- سؤال دیگر مطرح است. آقاى فخر طباطبایى‏.

فخر طباطبایى- سؤال بنده از دولت راجع به هزینه سد کرج و سفیدرود است و میزان قدرت تولیدى هر کدام از آن دو سدى که ساخته شده است و یا‌این که براى قسمت‌هاى دیگر مملکت هم که داراى موقعیت‌هاى مناسب براى سدسازى است فکر و اقدامى شده است یا خیر؟‌ این البته به حکم ثبات و امنیتى است که ظرف چند سال اخیر در اثر توجه و مساعى شخص اعلیحضرت همایونى نصیب دولت و مملکت‌ ایران گردیده است و به ما فرصت می‌دهد که بیشتر و بهتر در کار آبادانى مملکت فکر و کوشش بکنیم و به همین جهت اجراى سریع و صحیح کارهاى سازمان برنامه از مسایلى است که مورد کمال توجه و علاقه شدید ملت‌ ایران است و‌ این به طور خلاصه انگیزه و محرک بنده در تقدیم ‌این سؤال است که ببینیم‌ این دو سدى که در دست ساختمان است چه مقدار هزینه آنها شده و میزان قدرت تولیدى آنها چطور است به کیفیتى که سؤال را تقدیم کردم و منتظرم ببینم جناب آقاى مهندس هدایت در ‌این باره چه می‌گویند.

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس هدایت معاون نخست‌وزیر.

مهندس خسرو هدایت- سد سفیدرود پروژه اولیش در 1/12/33 تهیه شده است تقریباً 4 سال پیش و در آن برآورد اولى که در آن تاریخ شده بود پیش‌بینى کرده بودند که سد سفیدرود یک میلیون 529 هزار تومان تمام می‌شود‌ این را در سال 33 خیال می‌کردند تمام بشود (نمایندگان- گویا در بودن رقم اشتباه فرمودید) بلى ببخشید اشتباه شد 152 میلیون و نهصد هزار تومان ولى آنچه که امروز عملاً تمام خواهد

+++

 شد 445 میلیون و کسرى تومان است (یک نفر از نمایندگان- ‌این با کانال‌هاى فرعى است) خیر شبکه آبیارى جدا است در شبکه آبیارى سفیدرود فقط یک تونلى است که چندین کیلومتر طول دارد (مهندس جفرودى- بسیار اثر مفیدى است) حالا علت‌ این اختلاف را جنابعالى سئوال فرمودید که چرا اول 159 میلیون کسرى بود و حالا 445 میلیون و کسرى شده است یکى از آن علت‌ها ‌این بود که دلار را در آن تاریخ یعنى در سال 33 هر دلار 5/32 ریال حساب کرده بودند و حال‌ این که حالا دلار معادل 75 ریال است و یکى دیگر از علل‌ این است که ‌این کالرى‌هایى که براى تخلیه آب است خیال کرده بودند براى 2500 مترمکعب در ثانیه کافى است در حالى که بر اثر سیل‌هایى که پیدا شد ترجیح داده شد که‌این کالرى‌ها با ظرفیت تخلیه‌اى 4500 مترمکعب در ثانیه باشد و البته نسبت‌ این تناسب در قیمت مؤثر است و همچنین در مورد پى آن حسابى که به دست آوردند میزان آنچه که نشست مى‌کرد یعنى آنچه ته‌نشین می‌شد‌ این را که حساب کردند پى را پایین‌تر بردند. بنابراین مخارج پى‌کنى بیشتر شد از تاریخ 33 تا کنون نرخ حمل‌ونقل فرق کرده و دلیلش هم معلوم بود وضع کانال در‌ این امر مؤثر بود و منجر به این شد که حمل‌ونقل مشکل بشود در طرح سال 33 ‌این موضوع پیش‌بینى نشده بود که ماشین‌آلاتى را که می‌آورند براى ساختمان چه سنگ‌شکنى و چه بتن‌سازى و غیره ‌اینها متعلق به مقاطعه‌کار است در طرح فعلى‌ اینها مربوط به سازمان برنامه خواهد بود و پس از‌این که سد تمام شد تمام ‌این ماشین‌آلات متعلق به سازمان برنامه است و‌ اینها را در جاى دیگر به کار خواهد برد جمع قیمت ‌این ماشین‌آلات در حدود 20 میلیون تومان است یک چیزى که در قرارداد 33 نبود تأسیسات برق یعنى توربین‌ها بود در پروژه فعلى‌ این تأسیسات برق هم هست جمیع نکاتى که عرض کردم منجر به این شد که برآورد ابتدایى در سال 33 غیرکافى بود و برآورد صحیح در حدودى است که عرض کردم اما فواید ساختمان سد سفیدرود را سؤال فرموده بودند‌ این آبى که از سد سفیدرود در حال حاضر هست براى مشروب کردن 133 هزار هکتار زمین است که بعضى اوقات در خود حوضه سفیدرود که مشروب مى‌شود آب سفیدرود کافى نیست و در فومنات هم غالباً آب‏ کافى نیست با ‌این سد 76 هزار هکتار بر سطح کشت فعلى اضافه می‌شود به نحوى که در نتیجه ساختمان سد سطح کشت در سفیدرود و فومنات جمعاً به 210 هزار هکتار مى‌رسد و آنچه را که برق از‌ این سد خواهیم داشت سیصد میلیون کیلووات در ساعت است که براى رشت و پهلوى و شهرهاى کوچک مجاور به کار خواهد رفت آن مقدار برقى که در آنجا نصب می‌شود 64 هزار کیلووات است. اما راجع به سد کرج مطالعه‌ ابتدایى سد کرج در سال 28 شروع شد و شرکت فرانسوى متروپولیتن و و کلنیال مأمور مطالعه سد کرج شد در سال 30 پروژه‌اش را داد تین شرکت متروپولیتن و کلنیال پیش‌بینى کرده بودند که 715 میلیون ریال خرج‌ این سد خواهد شد‌ این پروژه‌اى که فرانسوی‌ها داده بودند براى ‌این که دقت بیشترى بشود که‌ آیا واقعاً حائز تمام شرایط هست دادند به اداره‌اى که می‌شود آن را ترجمه کرد دفتر عمران امریکا و آن هم یک پروژه‌اى تهیه کرد و داد و یک نظریاتى داشت که کاملاً تطبیق نمی‌کرد با آن نظرى که ابتدا فرانسوى‌ها داده بودند و در ‌این موقع ‌این‌ طور تصمیم گرفته شد که سه نفر متخصص عالی‌مقام یک فرانسوى یک انگلیسى و یک امریکایى دعوت بشوند که پروژه فرانسوى‌ها و امریکایی‌ها را ببینند و یک نظر نهایى نسبت به پروژه سد کرج بدهند و یک مؤسسه مهندسین مشاور هارزا هم تعیین شد براى‌ این که عملیات سدسازى را طبق نقشه‌اى که تعیین خواهد شد نظارت کند و ‌این سه نفر آمدند و به اتفاق متخصصین خود ایران جناب آقاى مهندس طالقانى و آقاى مهندس اصفیا‌ این پروژه‌ها را بررسى کردند و تصمیم ‌این‌ طور اتخاذ کردند که سد مطابق نظرى که فرانسوی‌ها دادند از بتن باشد و مطابق نظرى که امریکایی‌ها دادند 15 متر مرتفع‌تر باشد به طوری که بر اثر افزایش‌ این 15 متر ارتفاع هم مقدار آب ذخیره بیشتر شد و هم مقدار برقى که به دست می‌آید به علاوه آنچه که از لحاظ فنى می‌گویند سد تعدیلى و مخزن تعدیل که در پروژه اولى نبود در نظر گرفته شد یعنى همان‌طور که استحضار دارید از لحاظ برق سر شب از برق بیشتر استفاده می‌شود بنابر‌این آب زیادى که به توربین‌ها وارد می‌شود مخزنى ساخته‌اند که ‌این آب زیاد آنجا می‌ماند و به مصرف زراعت می‌رسد ‌این هم در پروژه اول نبود و بعد علاوه شد تولید برق سد کرج که اول 113 میلیون کیلووات ساعت در سال بود به‌ این ترتیب 150 میلیون کیلووات ساعت بالغ شد و آن میزان آبى که وارد موضع کرج بود 150 میلیون مترمکعب بود در اثر‌این افزایش ارتفاع به 205 میلیون مترمکعب رسید البته عرض جاده انحرافى زیاد شد وسیع‌تر و مفصل‌تر و به نحوى که با کلیه‌ این تشکیلاتى که داده شد جمع کل هزینه سد کرج رسید به 430 میلیون تومان و تا کنون دویست میلیون و 78 هزار تومان خرج شد فوایدى که از سد کرج به دست مى‌آید در درجه اول تأمین آب تهران است که مقدار آبى که به تهران براى آبیارى مى‌دهد و آبى که براى زراعت مى‌دهد جمعاً در سال 349 میلیون مترمکعب است فایده دیگر سد کرج برق تهران است که در طى مدتى که سر شب مصرف برق بیش از ساعات دیگر است مصرف برق تهران پیش‌بینى شده است که 400/185 هزار کیلووات یعنى بیش از دو برابر برق روز خواهد بود و در روزهایى که مصرف زیاد است جمع مصرف شب و روز دو میلیون و 140 هزار کیلووات است ساعت برق مصرف خواهد شد و حالا با احداث و تولید ‌این برق کرج چهل درصد از حاجت برق تهران را در ساعات سر شب خواهد داد که عبارت از 75 هزار کیلووات باشد (یک نفر از نمایندگان- قیمتش هم حساب شده؟) بنده خیال مى‌کنم که ‌این قیمت تمام شده نسبت به هر کیلوواتى که در کرج به دست می‌آید بسیار ارزان خواهد بود براى‌ این که به طور کلى کیلووات حاصل از تأسیسات آبى ارزان‌تر است از تأسیسات سوختى ولى این که‌ آیا کیلووات‌هایى که به این ترتیب درکرج به دست مى‌آید براى شهرستان تهران چند برابر مى‌شود و چقدر تمام می‌شود باید حساب بشود پس فایده سد کرج آب بود و برق براى شهر تهران و تا یک حدى هم نسبت به زراعت کمک مى‌شود که براى چند هزار هکتار استفاده خواهد شد که مى‌شود زمین‌هاى زیر کرج را آباد کرد ولى فایده اساسى سد کرج همان تأمین آب آشامیدنى است که جناب نماینده محترم سؤال کردید اما ‌این که سؤال فرمودند در سایر نقاط‌ ایران هم از لحاظ سدسازى مطالعه‌اى به عمل آمده است یا نه، باید عرض کنم آنجاهایی که ما مطالعاتى کردیم آذربایجان، گیلان، مازندران، گرگان، خراسان، فارس، خوزستان، قم، اصفهان و سرحدات شوروى در ارس در آذربایجان و اترک در خراسان است که ‌این مطالعات را خود سازمان برنامه کرده و یک قسمت را بنگاه آبیارى قراردادهایى هم از طرف بنگاه‌هاى آبیارى در خراسان و فارس و اصفهان امضا گردیده و به هزینه سازمان برنامه پرداخت شده است در یک قسمت از آذربایجان یعنى زرینه‌رود قرارداد مطالعه از طرف بنگاه مستقل آبیارى امضا شده ولى هزینه آن را سازمان برنامه پرداخته است اما در سایر نقاط مذکور قرارداد مطالعه رأساً از طرف سازمان برنامه امضا شده است وضع کنونى‌ این مطالعات اجمالاً به قرار ذیل است:

1- در خوزستان پروژه فعلى سد دز در شرف اتمام است و عملیات مقدماتى مانند جاده انحرافى شروع شده است با ساختمان ‌این سد در حدود 145000 هکتار آبیارى خواهد شد و مقدار 520000 کیلووات برق تولید خواهد گردید.

2- مطالعات آجى‌چاى در آذربایجان در مرحله سوم یعنى مرحله تهیه پروژه قطعى است پروژه سد زرینه‌رود تمام شده شبکه آبیارى آن مطالعه نگردیده است‏.

3- مطالعات شبکه سفیدرود و فومنات در گیلان در مرحله سوم است ولى برنامه کار طورى در نظر گرفته شده است که قسمتى از کارهاى مرحله اجرایى به موازات مرحله سوم مطالعات انجام گردد.

4- مطالعات مازندران در مرحله سوم است بدین معنى که فعلاً مقاطعه‌کاران حفارى و گمانه‌زنى در محل تنگ سلیمان روى رودخانه تجن مشغول جمع‌آورى اطلاعات لازم براى اجراى پروژه هستند.

5- مطالعات گرگان در مرحله سوم است و فعلاً مهندسین مشغول پروژه قطعى سدهاى سنگر سوار و سارلى می‌باشند.

6- مطالعات خراسان به این نتیجه رسید که در آن ناحیه سدى که از نظر اقتصادى قابل استفاده باشد نمی‌توان ساخت.

7- در فارس مطالعات درودزن تمام شده است و پروژه اصولى شبکه آبیارى آن اخیراً به اتمام رسید.

8- در قم مطالعات سد عباس‌آباد قم در شرف اتمام است.

9- در اصفهان گزارش اصولى سد کیساداش روى زاینده‌رود اخیراً رسیده است بنگاه مستقل آبیارى مشغول مطالعه ‌این گزارش می‌باشد. (دولت‌آبادى- که وعده اتمامش را پارسال دادند)

10- در سرحدات شوروى روى رودخانه‌هاى ارس و اترک مرحله معاینات اکتشافى خاتمه یافته است و فعلاً مهندسین مشاور مشغول تهیه پروژه مقدماتى تأسیسات آبیارى آن حدودند که باید بر طبق مقررات موافقت‌نامه دولتین‌ ایران و شوروى نسبت به آنها اقدام شود.

11- در مغان تا به حال بیش از 18000 هکتار شبکه آبیارى احداث شده به علاوه در مساحتى که اخیراً حدود آن به سبب تثبیت سرحدات شمال معین گردیده است مهندسین مشاور سازمان برنامه مشغول تهیه پروژه آبیارى هستند.

سؤال جناب آقاى نماینده محترم راجع به سد سفیدرود و کرج بود و کارهایى که انجام شده است و بنده خیال می‌کنم آن نکات مورد علاقه نماینده محترم به استحضارشان رسید برآورد نهایى و مقدار انتفاعى که خواهد شد و اقداماتى که در سایر نقاط هست منتهى ‌این اقدامات سایر نقاط را ما فعلاًپروژه‌هایش را تهیه می‌کنیم ولى ساختمانش موکول به اعتبار است که به‌هیچ‌وجه الآن پیش‌بینى نمى‌شود.

نائب ‌رئیس- آقاى فخر طباطبایى توضیح دارید؟ بفرمایید

فخر طباطبایى- یک عرض مختصرى

+++

 دارم بنده خیلى متشکرم که‌ این اطلاعات را جناب آقاى مهندس هدایت در جواب سؤال بنده فرمودند و من یک نتیجه‌اى گرفتم از‌این اظهاراتى که فرمودند و آن ‌این است که هر چه ما ‌این کارهاى عمرانى را زودتر انجام بدهیم صرفه و صلاح ما است به همین دلیل که فرمودند در ظرف‌ این مدت‌این اختلاف فاحش در قیمت پیدا شده (صدرزاده- ‌این از طول مدت است) بنده هم عرض کردم که از طول مدت است و هر چه زودتر به هر کیفیت و به هر ترتیبى که شده ‌این کارهاى عمرانى انجام بشود به صرف و صلاح ما است و‌ این موجب کمال خوشوقتى است ما است که در‌ این دنیاى متلاطم و خاورمیانه‌اى که‌ این کیفیت است مسائل زندگى ما وضعى پیدا کرده که‌ این قبیل مسائل مطرح می‌شود چند سال قبل شاید موضوع نان مسئله روز ما بود حتى در برنامه‌هاى دولت منعکس می‌شد تأمین نان تهران حالا خیلى موجب خوشوقتى ما است که داریم راجع به کارهاى عمرانى و تولیدى و طرح‌هاى بزرگ فکر مى‌کنیم البته جناب آقاى مهندس هدایت در موضوع ساختمان سد هم متوجه هستیم که‌ این یک کارى نیست که فورى انجام بشود مدت لازم دارد و سرمایه لازم دارد و کارگر لازم دارد ولى‌ این کارها هر چه زودتر و سریع‌تر حتى‌الامکان انجام بشود به خیر و صلاح است و همین دو سدى که فرمودید گمان می‌کنم اهمیتش کمتر از اهمیت اتصال راه‌آهن تهران و مشهد و تبریز نیست و از کارهاى بزرگى است که در ‌این دوره سلطنت اعلیحضرت همایونى دارد انجام می‌شود و تقاضاى ما ‌این است که‌ این کارها به سرعت انجام بشود و ضمناً از فرصت استفاده می‌کنم یکى از موضوع‌هایى که در بهداشت عمومى مردم اثر دارد موضوع لوله‌کشى آب شهرستان‌ها است که در بهداشت مردم فوق‌العاده مؤثر است (صحیح است) هر قدر ‌این کار پیشرفت بکند از جمع مرضى و مراجعین به بیمارستان‌ها به طور محسوسى کاسته می‌شود و من تقاضا می‌کنم به شهرستان‌هایى که تعهدات خودشان را مرتباً انجام داده‌اند اقساط و آن 50 درصدشان را مرتب داده‌اند یک توجهى بفرمایید اعتبارشان را در نظر بگیرید که زودتر کارشان به سامان برسد (احسنت).

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس هدایت بفرمایید.

مهندس هدایت- بنده خیلى متشکرم از حسن توجه جناب آقاى نماینده محترم بروجرد و استفاده می‌کنم از ‌این تذکرى که فرمودند و در‌ این خصوص بنده از آقایان نمایندگان محترم کمک مى‌طلبم و آن‌ این است که ما در تمام استان‌ها و تمام شهرداری‌ها و قراردادهایى که منعقد کرده‌ایم متأسفانه هستند شهرداری‌ها که تعهدشان را نمی‌پردازند و منجر به این خواهد شد که کار در آن شهرستان متوقف بشود بنده خواهش می‌کنم آقایان از هر اقدامى براى‌ این که شهرداری‌ها در پرداخت سهمشان تعلل نکنند فروگذار نکنند براى ‌این که ‌این عدم پرداخت سهم منجر به تعطیل او می‌شود و تعطیل کار منجر به توقف کار از طرف مقاطعه‌کار می‌شود صرف‌نظر از ‌این که وقتش می‌گذرد ولى همان‌طور که فرمودید نسبت به شهرستان‌هایى که سهمشان را می‌دهند کار با کمال سرعت و خوبى پیشرفت خواهد کرد و انجام خواهد شد (فضائلى- براى شهر شاهى که جلوتر هم داده است اقدام بفرمایید).

5- مذاکره در گزارش کمیسیون راجع به استخدام استاد جهت دانشکده‌هاى شهرستان‌ها و تکمیل کادر آموزشى‏

نائب ‌رئیس- بقیه شور دوم لایحه مربوط به استخدام استادان خارجى مطرح است به طورى که آقایان سابقه دارند پیشنهادى از طرف آقاى عمیدى نورى رسیده بود بر اثر تقاضاى مخبر کمیسیون خارجه قرار شد که به کمیسیون ارجاع شده و در ظرف پنج روز از طرف کمیسیون رسیدگى بشود ولى آقاى عمیدى نروى نظر به علاقه‌اى که به تسریع در کار داشته آن پیشنهاد خودشان را مسترد فرمودند و پیشنهاد دیگرى با نظر جناب آقاى وزیر فرهنگ تنظیم کردند پیشنهاد ‌ایشان عیناً قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به ماده اول اضافه شود.

تبصره-‌ ایرانیانى که واجد صلاحیت کافى باشند با تساوى شرایط از لحاظ استخدام در دانشکده‌هاى شهرستان‌ها حق تقدم دارند.- عمیدى نورى‏

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر فرهنگ

وزیر فرهنگ (دکتر مهران)- البته همان‌طور که در جلسه گذشته هم عرض کردم اگر‌ ایرانیانى باشند که داراى همان صلاحیت علمى و تخصصى که مورد حاجت دانشکده‌ها است باشند حق تقدم خواهند داشت از لحاظ استخدام البته منظور جناب آقاى عمیدى نورى از لحاظ اتسخدام بر طبق قوانین مربوطه است (صحیح است) بنده‌ این‌ طور استنباط مى‌کنم (عمیدى نورى-‌ این معنى از آن مستفاد مى‌شود).

نائب ‌رئیس- چون موافقت آقاى وزیر فرهنگ با همین جمله است اجازه بفرمایید اضافه شود طبق قوانین مربوطه و چون مخالفى نیست اعلام رأى مى‌شود با این اصلاحی که شد دو مرتبه قرائت می‌شود آقایان توجه بفرمایند.

(به شرح زیر خوانده شد)

تبصره-‌ ایرانیانى که واجد صلاحیت کافى باشند با تساوى شرایط طبق قوانین مربوطه از لحاظ استخدام در دانشکده‌هاى شهرستان‌ها حق تقدم خواهند داشت.

نائب ‌رئیس- رأى گرفته می‌شود به این پیشنهاد آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زىر خوانده شد)

مقام ریاست مجلس شورای ملى

پیشنهاد مى‌نمایم که به ماده اول لایحه استخدام استادان خارجى دانشکده‌هاى شهرستان‌ها تبصره زیر اضافه شود.

تبصره- استادان و متخصصین‌ ایرانى (به جز استادان و متخصصینى که در دانشکده‌هاى‌ ایران مشغول خدمت مى‌باشند) که حاضر باشند با دوسوم حقوق و مزایایى که طبق ماده فوق براى استادان و متخصصین خارجى در نظر گرفته شده انجام خدمت نمایند حق تقدم خواهند داشت.- مهندس هدایت‏

نائب ‌رئیس- ‌این پیشنهاد گمان مى‌کنم با پیشنهاد قبلى به تصویب رسید مغایر باشد. آقاى مهندس هدایت بفرمایید توضیح بفرمایید.

مهندس هدایت- بنده همان موقعى که راجع به تقدم استخدام‌ ایرانیانى که واجد شرایط مساوى باشند براى دانشکده شهرستان‌ها عرایضى کردم پیشنهادى هم همان موقع تقدیم کردم و آن پیشنهاد به این صورت است‏.

«تبصره- استادان و متخصصین‌ ایرانى بجز استادان و متخصصینى که در دانشگاه‌هاى‌ ایران مشغول به خدمت مى‌باشند که حاضر باشند با دوسوم حقوق و مزایایى که طبق ماده فوق براى استادان و متخصصین خارجى در نظر گرفته شده انجام خدمت نمایند حق تقدم خواهند داشت.»

آقایان ملاحظه بفرمایند که‌ این یک استخدام موقتى است براى 5 سال اگر به ماده اول لایحه مراجعه فرموده باشید مى‌گوید براى تکمیل کادر براى پنج سال از متخصصین و استادان خارجى استفاده مى‌کنیم. استخدام دایم البته شرایطى دارد که با استخدام موقت متفاوت است بنده‌ این را مى‌خواستم عرض کنم که اگر در‌ ایران اشخاصى پیدا بشوند که حاضر بشوند در شهرستان‌ها براى مدت پنج سال به صورت قرارداد به استخدام دولت در بیایند و خدمت بکنند و کادر را تکمیل بکنند و واجد شرایط هم باشند با دوسوم آن حقوق و مزایایى که به خارجى می‌دهید به‌ این قبیل اشخاص حقوق بدهید و علت‌ این که بنده دوسوم گذاشتم براى‌ این است که طبیعى است که یک نفر خارجى که از مملکت خودش به ایران مى‌آید و از وطنش دور می‌ماند باید در‌ اینجا داراى یک مزایاى بیشترى باشد ولى آن پیشنهادى که قبل از پیشنهاد بنده تصویب شد تعلیق به محال است یعنى اگر یک نفر متخصص‌ ایرانى پیدا شود که داراى همان شرایط استاد خارجى باشد چون طبق قانون فعلى یعنى به رتبه 5 دانشیارى باید استخدام شود به‌هیچ‌وجه حاضر نیست به شهرستان‌ها برود و ‌این پیشنهاد گرچه تصویب شده است ولى بنده مطمئنم عملى نخواهد شد در حالى که پیشنهاد بنده دوسوم حقوق است استادان فعلى دانشگاه هم مستثنى شده‌اند و ‌این دوسوم حقوق کاملاً تطبیق مى‌کند با مقرراتى که جدیداً در دانشگاه براى استادان فول‌تایم در نظر گرفته‌اند و قانونش قریباً به مجلس خواهد آمد. بنده می‌گویم آقا یک قدم جلوتر بگذارید اگر یک‌ ایرانى پیدا شد که واجد شرایط بود (اردلان- بیاید خدمت کند) مثل اولادهاى شما که آمدند آقاى اردلان (اردلان- خود شما) حضرتعالى خوب می‌دانید که خدمت شرایطى دارد با شکم گرسنه خدمت نمى‌شود کرد (اردلان- استادان حالا چه می‌کنند؟) ما می‌آییم صحبت می‌کنیم استاد باید حقوقش بالا برود، کارمند حقوقش تأمین بشود تا تأمین نکنید توقع خدمت هم نداشته باشید (اردلان- مالیات هم ندهند؟) مالیات خیلى آسان است جناب آقاى اردلان شما آخر سال یک صورتى چاپ کنید از کسانى که مالیات به این مملکت داده‌اند آن‌وقت معلوم می‌شود که کی‌ها مالیات به این مملکت داده‌اند و کی‌ها نداده‌اند (صحیح است) هر روز که می‌آییم در مجلس یک ورقه، یک کتابچه چاپى دست ما می‌دهند. یک دفتر هم چاپ کنید کى چقدر مالیات داده است سعید هدایت چقدر مالیات داده است، عمرو چقدر مالیات داده است، زید چقدر مالیات داده است آن‌وقت خواهید دید که در‌ این مملکت چه اشخاصى مالیات نمی‌دهند و سال دیگر خواهند داد براى‌ این که نمی‌توانند در مقابل افکار عمومى مقاومت کنند (اردلان- ما هم می‌گوییم بدهند) من جناب آقاى اردلان نظر خاصى ندارم نظر من حمایت از‌ ایرانى است با شرایط مساوى در مقابل خارجى (صحیح است) من هیچ نظر دیگرى ندارم.

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ- من لازم می‌دانم که اولاً از ‌این توجهى که همه آقایان نسبت به جوانان تحصیل‌کرده دارند براى ‌این که آنها علاقه‌مندى بیشتر به مملکت پیدا بکنند اظهار تشکر کنم ولى یک مطلبی است که شاید پیش آقایان روشن نیست و مهم است و آن ‌این است که یک نفر متخصص‌ ایرانى اگر بیاید در ‌این مملکت با چه شرایطى می‌توانیم استخدام کنیم و الآن در حال حاضر چقدر به او حقوق می‌دهیم ‌این قسمت را اگر عرض کنم گمان می‌کنم جناب آقاى مهندس هدایت قانع بشوند که پیشنهادشان را مسترد بدارند ما طبق قوانینى که داریم با رتبه 5 دانشیارى استخدام می‌کنیم، اصل

+++

 حقوقش تقریباً هشتصد نهصد تومان می‌شود، بعد به شهرستان می‌فرستیم غیر از مزایایى که دارد معادل همین حقوق هم به عنوان خدمت در شهرستان می‌دهیم. اگر تمام وقتش را به ما بدهد معادل همان حقوق هم به عنوان فول‌تایم می‌دهیم بنابراین سه برابر حقوقش به علاوه یک پورسانتاژى که به عنوان خارج از مرکز داده می‌شود می‌دهیم بنابراین حقوقى که در ابتداى خدمت به یک همچو افراد متخصص می‌دهیم‌ این حقوق به ‌اندازه کافى هست (صحیح است) و اگر هم احیاناً به نظر آقایان می‌رسد که‌ این حقوق اول خدمت کافى نیست‌ این احتیاج به یک مطالعه‌اى است که ما قانون دانشیاران و استادان را عوض کنیم تجدید نظر کنیم و به یک صورت بهترى در بیاوریم اگر بنا باشد که ما بخواهیم یک قانونى بگذرانیم براى آنهایی که از حالا می‌آیند یک نوع قانون بگذرانیم و آنها را هم که جنابعالى می‌فرمایید به صورت موقت و‌ اینها باشد ممکن نیست براى‌ این که، در عمل دیده‌ایم که دستگاه‌هاى مملکت به وجود اشخاص احتیاج دارد اگر به عنوان پیمانى هم استخدام بشود بعد از یک مدتى قانون می‌گذرانند رسمى مى‌شود براى آن که دستگاه مملکت به اینها احتیاج دارد. الآن قانونى به مجلس تقدیم شده که تمام پیمانى‌ها رسمى بشوند خود ما قانونى آوردیم که پیمانى‌ها رسمى کنیم آن‌وقت هم نمی‌شود از حقوق‌ اینها کم کرد و نتیجه‌اش‌ این خواهد شد که یک عده‌اى که در گذشته آمده‌اند و با یک علاقه زیادى به این مملکت خدمت کرده‌اند آنها از حیث حقوق و مزایا و رتبه عقب می‌مانند و یک اشخاصى که تازه می‌آیند بر آنها حق تقدم پیدا می‌کنند و ‌این کار هم به عقیده مصلحت نیست ما نباید به یک طبقه‌اى مساعدت کنیم و ‌این امر به ضرر طبقات دیگری از خود آنها در بیاید و‌ ایجاد تبعض بشود‌ این است که با‌ این توضیحاتى که عرض کردم تصور می‌کنم ‌این پیشنهادى که تصویب شد با پیشنهاد جنابعالى مغایرت دارد و نمى‌شود هر دو در یک قانون باشد (صحیح است) اصلاً دو موضوع مغایر با همدیگر است در قانون حق تقدم داده شده است و قانون نوشته‌ایم براى استخدام مطابق آن تبصره‌اى که آقاى عمیدى نورى پیشنهاد کردند مطابق شرایط و مقررات موجود حالا اگر بگوییم نخیر ‌این‌ طور باشد دو ثلث حقوق، درست در نمی‌آید شاید‌ این تفاوت فاحش نباشد با ‌این توضیحاتى که عرض کردم واقعاً اگر یک معلمى بیاید برود در شیراز یا در اهواز درس بدهد سه برابر رتبه 5 دانشیارى بگیرد و در حدود دو هزار و چهارصد پانصد تومان می‌شود فوق‌العاده دیگرى هم که علاوه شود در حدود سه هزار تومان می‌شود و به عقیده بنده در بدو ورود به خدمت کافى است‏.

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس هدایت‏.

مهندس هدایت- با حسابى که جناب آقاى وزیر فرهنگ فرمودند مثل ‌این که درست تطبیق می‌کند با پیشنهاد بنده و بنده دو ثلث پیشنهاد کرده بودم و چون تطبیق می‌کند پیشنهادم را پس می‌گیرم (احسنت).

نائب ‌رئیس- چون پیشنهاد دیگرى نیست و مذاکره در اطراف ماده اول تمام شده است لذا رأى می‌گیریم به ماده اول. آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده دوم قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

ماده 2- وزارت فرهنگ می‌تواند در صورت ضرورت براى هر یک از استادان خارجى دانشکده‌هاى شهرستان‌ها یک نفر متصدى آزمایشگاه که تحصیلات او کمتر از لیسانس نباشد بنابه پیشنهاد استاد مزبور و موافقت شوراى دانشکده مربوط از اتباع کشورهاى فوق‌الذکر استخدام نماید حداکثر حقوق هر یک از متصدیان آموزشگاه در ماه از سى هزار ریال که نصف آن قابل پرداخت به ارز است تجاوز نخواهد نمود، هزینه رفت‌وآمد متصدى آموزشگاه و زن و فرزندان کمتر از 18 سال که تحت تکفل او باشند به عهده وزارت فرهنگ و در هر سال حق استفاده یک ماه مرخصى با حقوق را خواهند داشت‏.

نائب ‌رئیس- چون اظهار نظرى نسبت به ماده 2 نشده و پیشنهادى هم نرسیده است لذا رأى می‌گیریم به ماده 2 آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 3- استادان خارجى و متصدیان آموزشگاهى که به ترتیب مواد فوق استخدام می‌شوند حق اشتغال به کار دیگر ندارند و مکلفند در مدت خدمت خود دانشیاران و دستیارانى که از طریق دانشکده به آنها معرفى می‌شوند براى خدمات تخصصى مربوط تربیت نمایند.

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر شاهکار.

دکتر شاهکار- با تبصرة پیشنهادى آقاى عمیدى نورى ممکن است‌ ایرانیانى باشند که به این ترتیب که بفرمایید استخدام شوند بنابراین‌ اینجا دیگر کلمه خارجى را خط بزنید تا استادان‌ ایرانى هم بتوانند خدمت کنند و اگر مرقوم بفرمایید استادانى که به این ترتیب استخدام می‌شوند بهتر است (صحیح است).

نائب ‌رئیس- چون دیگر نظرى نیست و پیشنهادى هم نرسیده است با حذف کلمه خارجى که مورد موافقت آقاى وزیر فرهنگ هم هست رأى می‌گیریم به ماده سوم آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده چهارم قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

ماده 4- وزارت فرهنگ می‌تواند قرار مخصوص با دانشگاه‌هاى کشورهاى فوق یا مؤسسات بین‌المللى براى تأمین دروس مورد احتیاج دانشکده‌هاى مرکز و شهرستان‌ها منعقد نماید.

نائب ‌رئیس- چون نظرى نسبت به این ماده نیست و پیشنهادى هم نرسیده لذا رأى می‌گیریم به ماده 4 آقایانی که با ماده چهارم موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده پنجم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 5- وزارت فرهنگ می‌تواند حقوق استادان خارجى دانشکده‌هاى شهرستان‌ها را که قبلاً استخدام شده‌اند از اول مهر 1336 طبق‌ این قانون پرداخت نماید.

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر رضایى مخالفید بفرمایید.

دکتر رضایى- مخالفت بنده با ‌این ماده از ‌این نقطه نظر است که بنده مى‌بینم باز در‌ اینجا طبق یک رویه غلطى که چند بار در بعضى از قوانین مشاهده شده است می‌خواهیم عطف به ماسبق بکنیم چرا؟ و یک مجوز قانع‌کننده‌اى بنده در ‌اینجا نمى‌بینم تا اقدام به تصویب ‌این ماده بکنیم و ‌این کار به عقیده بنده صحیح نیست‏.

نائب ‌رئیس- آقاى مخبر بفرمایید.

مهندس جفرودى (مخبر کمیسیون فرهنگ)- ‌ایراد اصولى آقایان در مورد ‌این قبیل استخدام‌ها وارد است ولى در ‌این مورد مصداق پیدا نمی‌کند به این دلیل که اولاً ‌این استادان با اجازه مجلس شوراى ملى و مجلس سنا استخدام شده‌اند ثانیاً‌ این مابه‌التفاوت حقوق است از نظر تبدیل نرخ ارز ملاحظه بفرمایید در آن موقع تسعیر به 5/32 ریال بوده و حالا چاره‌اى نیست. وزارت فرهنگ باید مابه‌التفاوت را تأمین کند بنابراین هیچ عمل خلافى در ‌اینجا نشده است‏.

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر فرهنگ‏.

وزیر فرهنگ- توضیح‌ این مطلب همان است که جناب آقاى مهندس جفرودى فرمودند و حالا بنده یک قدرى روشن‌تر عرض می‌کنم. ‌این آقایانی که ما استخدام کردیم با ماهى سه هزار تومان استخدام کردیم ولى در قانون استخدام آنها قید شده یود که ماهى سه هزار تومان نصف به ارز دولتى داده می‌شود یعنى 1500 تومان از ‌این حقوق را به دلارى 5/32 ریال می‌گرفتند یعنى 500 دلار به اضافه 1500 تومان و اگر 500 دلار را به نرخ امروز تسعیر کنیم می‌شود 3500 و 1500 تومان هم که بقیه یعنى نصف حقوق را به آن اضافه کنیم می‌شود 5 هزار تومان بنابراین در حقوق آنها عملاً تغییرى داده نمى‌شود.

نائب ‌رئیس- آقاى دولت‌آبادى‏.

دولت‌آبادى- بنده هم با‌ این توضیحات موافقم.

نائب ‌رئیس- چون دیگر اظهار نظرى نشده است رأى می‌گیریم به ماده 5 آقایانی که با ماده 5 موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده ششم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 6- سایر شرایط استخدامى استادان و متصدیان آزمایشگاه‌هاى خارجى فوق طبق قانون استخدام اتباع خارجى مصوب عقرب 1301 خواهد بود.

نائب ‌رئیس- چون اظهار نظرى نسبت به این ماده نشده است و پیشنهادى هم نرسیده لذا رأى می‌گیریم به ماده ششم آقایانی که با ماده ششم موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده هفتم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 7- تا موقعى که عده معلمین هر یک از دانشکده‌هاى شهرستان‌ها تکمیل نشده وزارت فرهنگ می‌تواند استادان و دانشیاران دانشگاه تهران و پزشکان یا مهندسین عالی‌مقام وزارت کشاورزى را صلاحیت آنان مورد تأیید وزارت فرهنگ باشد در هر حال حداکثر براى مدت سه ماه براى تدریس به دانشکده‌هاى شهرستان‌ها اعزام بدارد و علاوه بر هزینه سفر رفت‌وآمد فوق‌العاده روزانه آنها را معادل سه برابر فوق‌العاده مقرر در آئین‌نامه مزایا پرداخت نماید و نیز وزارت فرهنگ می‌تواند در صورت احتیاج به استادان و دانشیاران دانشکده‌هاى شهرستان‌ها با رعایت همین ماده براى تدریس در سایر دانشکده‌هاى شهرستان‌ها مأموریت بدهد. چنانچه ضرورت‌ ایجاب نماید که به استاد خارجى یک دانشکده مأموریت داده شود که در دانشکده شهرستان دیگر موقتاً تدریس نماید هزینة مسافرت طبق مقررات از بودجه دانشکده‌اى که در آن به تدریس مشغول شده پرداخت خواهد شد.

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس هدایت مخالف هستید بفرمایید.

مهندس هدایت- ‌اینجا به نظر بنده یک اشتباهى آمد استدعا می‌کنم جناب آقاى وزیر فرهنگ توجه بفرمایند و آن‌ این است که ذکر شده است که تا موقعى که عده معلمین هر یک از دانشکده‌هاى شهرستان‌ها تکمیل نشده است وزارت فرهنگ می‌تواند استادان و دانشیارن دانشگاه تهران و پزشکان یا مهندسین عالی‌مقام وزارت کشاوزى را مأموریت بدهد‌ آیا ‌این تباینى ندارد با مأموریتى که استادان و دانشیاران در دانشگاه دارند چون مأموریت دارند باید لااقل با موافقت دانشگاه باشد و اگر پزشک یا مأمور وزارت کشاورزى

+++

 باشد باید با موافقت وزارتخانه مربوط یک حکمى صادر بفرمایند یا براى یک استاد دانشگاه تهران اولاً باید دید آن شخص حاضر است برود یا نیست دوم‌ این که دانشگاه تهران موافق است که در‌ این مورد استاد برود یا نرود ‌این است که تمنى می‌کنم توضیح بفرمایید که روشن بشود والا علاوه بفرمایید با موافقت وزارتخانه‌ها و دانشگاه تهران.

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ- ‌این اشخاصى که به آنها مأموریت داده می‌شود براى تدریس در دانشکده‌هاى شهرستان‌ها البته ترتیبى داده شده و خواهد شد که مغایرتى با کارشان نداشته باشد به این معنى که ما با دانشگاه تهران ترتیب ساعات دروس را طورى می‌دهیم تا یک استادى که مورد احتیاج است در دانشکده‌هاى شهرستان‌ها تدریس نماید مثلاً در 6 ماه اول سال که در دانشگاه تدریس می‌کند سه ماه یا چهار ماه از بقیه سال تحصیلى را در شهرستان‌ها انجام وظبفه می‌کند البته ‌این طرز عمل در دانشگاه‌هاى همه جا معمول و مرسوم است که دروس را براى مدتى متراکم می‌کند و پس از‌ این که معلمین ساعات خود را تدریس کردند آزاد می‌شوند همین الآن قرار ما با استادان خارجى روى همین اساس است آنها درسشان را در اول سال می‌دهند و آزاد می‌شوند و بعد ظرف سه ماه در اختیار ما قرار می‌گیرند البته ‌این نوع کار مغایرتى با کار آنها در خارج نخواهد داشت اما ‌این که فرمودند با موافقت دانشکده‌هاى مربوطه باشد‌ این طبیعى است ما فکر نمی‌کنیم که یک شخصى را مأموریت بدهیم فرض بفرمایید یک مهندس کشاورزى را بدون اطلاع دستگاه خودش و بدون اطلاع آقاى وزیر کشاورزى مأموریت نمی‌دهیم ولى اگر ‌ایشان میل دارند بنویسند با موافقت دستگاه مربوطه، بنده اشکالى نمى‌بینم.

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس جفرودى‏ بفرمایید.

مخبر کمیسیون فرهنگ (مهندس جفرودى)- بنده فکر می‌کنم که جناب آقاى وزیر فرهنگ با توضیحاتى که دادند جناب آقاى مهندس هدایت را روشن کردند بنابراین ابهامى باقى نمى‌ماند.

نائب ‌رئیس- چون دیگر نظرى نیست پیشنهادات قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست معظم مجلس شوراى ملى

پیشنهاد مى‌نماید که در ماده 7 جمله مهندسین عالی‌مقام وزارت کشاورزى حذف و به جاى آن جمله «مهندسین کارمند دولت که داراى مقام عالى علمى بوده الخ.»- مهندس بهبودى‏

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس بهبودى بفرمایید.

مهندس بهبودى- در ماده اول این لایحه پیش‌بینى شده که براى تکمیل دانشکده‌هاى شهرستان‌ها در رشته‌هاى پزشکى و فنى و علوم و کشاورزى و در ماده 7 فقط آمده‌اند براى آقایان مهندسین کشاورزى اجازه خواسته‌اند در صورتى که به عقیده من باید دست دولت باز باشد و بتواند از هر مهندسى که خواست استفاده کند و ‌این کلمه مهندس عالی‌مقام که در‌ این ماده قید شده بنده آن را تبدیل به مقام علمى کردم چون ممکن است در عمل سوء تعبیر بشود (صحیح است).

بعضى از نمایندگان- بسیار خوب است.

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ- بنده موافقت دارم با‌ این پیشنهاد.

نائب ‌رئیس- مهندسین کارمند دولت که داراى مقام علمى باشند با همین قید.

وزیر فرهنگ- از لحاظ صلاحیت تدریس از نظر علمى داراى مقام علمى کافى براى تدریس در دانشکده‌ها باشند.

نائب ‌رئیس- پس آقاى مهندس بهبودى با توافق خودتان کلمه مهندسین با قید «مقام علمى عالى» باشد اضافه شود.

مهندس بهبودى- عیناً قید شده است‏.

نائب ‌رئیس- آنجا قید کارمند دولت است‏.

صارمى- قید کارمند دولت نمی‌خواهد.

نائب ‌رئیس- چون جناب آقاى وزیر فرهنگ با قید مهندسین عالى‌مقام موافقت فرمودند.

صدرزاده- بفرمایید دو مرتبه قرائت بشود.

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر فرهنگ توضیحى دارید بفرمایید.

وزیر فرهنگ- اگر اجازه بفرمایید نوشته شود مهندسینى که در خدمت دولت هستند و داراى مقام علمى کافى باشند و صلاحیت آنان مورد تأیید باشد، بنابراین جمله عالى‌مقام از وزارت کشاورزى حذف مى‌شود.

نائب ‌رئیس- مجدداً با اصلاحى که با نظر آقاى وزیر فرهنگ شده قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

ماده 7- تا موقعى که عده معلمین هر یک از دانشکده‌هاى شهرستان‌ها تکمیل نشده وزرات فرهنگ مجاز است استادان و دانشیاران دانشگاه تهران و پزشکان یا مهندسین کارمند دولت که داراى مقام عالى علمى بوده و صلاحیت آنان مورد تأیید شوراى عالى فرهنگ باشد در هر سال تحصیلى حداکثر براى مدت سه ماه الخ...

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ- غرض از سه ماه مقصود سه ماه در یک سال است بنده می‌خواستم ‌این توضیح را عرض کنم چون منظور‌ این است که در فوق‌العاده‌اى که داده می‌شود طورى نشود که سوء استفاده شود و مأموریت طورى داده نشود که زیاد از‌ این مدت باشد.

صدرزاده- در هر حال را به در هر سال اصلاح بفرمایید.

وزیر فرهنگ- همین‌طور هم بوده است در چاپ اشتباه شده است.

نائب ‌رئیس- آقاى دولت‌آبادى بفرمایید.

دولت‌آبادى- در قوانینى که تصویب می‌شود کلمه می‌تواند کافى نیست، شأن مجلس هم نیست. کلمه می‌تواند تکلیف‌ ایجاد نمی‌کند بنابراین‌ این کلمه می‌تواند را اصلاح بفرمایید به مجاز است که هم براى آقاى وزیر کافى باشد و هم نقصى در تصویب قانون نباشد (صحیح است).

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر بینا بفرمایید.

دکتر بینا- وقتی که این پیشنهاد را قبول کنیم باید مدتش معین باشد سال تحصیلى یا سال معمولى و ‌این دو تا با هم فرق دارند وانگهى اگر بخواهید سه ماه بگذارید دست وزارت فرهنگ بسته است شما باید‌ این اجازه را بدهید که اگر سه ماه و ده روز شد براى ده روز دیگر در سال بعد برگردد شما که به او اجازه می‌دهید چرا سه ماه محدود بشود و نیز سال تحصیلى را هم باید قید کنید چون کلمه سال مطلق است.

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ- عرض کنم با تبدیل آن جمله می‌تواند به مجاز است بنده موافقم و راجع به کلمه «در هر حال» هم همان طور که عرض کردم غلط مطبعه‌اى است و هر سال صحیح است ولى راجع به این که ‌این سه ماه در هر سال باشد البته منظور از هر سال، سال تحصیلى است هر سال تحصیلى هم ممکن است علاوه شود اما ‌این که ما سه ماه را قرار دادیم از نظر پرداخت فوق‌العاده است البته اگر یک استادى بعد از سه ماه که تدریس کرد خواست 5 روز دیگر هم بماند منعى براى ماندنش نیست، می‌تواند بماند ولى ممنوعیت براى دریافت فوق‌العاده است و بهتر هم‌ این است که ما‌ این ممنوعیت را در‌ این ماده بگذاریم براى جلوگیرى از سوء استفاده‌اى که احیاناً ممکن است بکند، یا معلم یا وزارت فرهنگ (صحیح است).

نائب ‌رئیس- با اصلاحاتى که در ماده 7 به عمل آمد رأى می‌گیریم، آقایانی که با ماده 7 با اصلاحاتى که شده موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده هشتم قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

ماده 8- به وزارت فرهنگ اجازه داده می‌شود که آقاى سعید نفیسى استاد دانشگاه تهران را که به تقاضاى خودشان بازنشسته شده‌اند و دانشگاه تهران به وجود‌ ایشان نیازمند است مجدداً به خدمت دعوت نماید.

نائب ‌رئیس- آقاى صارمى مخالفید بفرمایید.

صارمى- ما در اجراى قانون بازنشستگى نهایت دقت را کردیم که بدون هیچ‌گونه تبعیضى هر فردى که به سن بازنشستگى رسیده است بازنشسته شود. افراد بسیارى در‌ این کشور بودند که مورد احتیاج بودند از لحاظ صلاحیت و اطلاعات فنى و علمى ما گفتیم قانون را بدون استثنا اجرا مى‌کنیم و‌این کار براى بعضى‌ها خوب شد یا بد‌ این کار را کردند و‌ این نظر هم نظر شخص اول مملکت بود و اجرا شد در‌ این موقع ما یک لایحه‌اى تصویب کنیم که دولت به یک فرد خاصى برخلاف آن تصمیم کلى‌تان نظر داشته باشد و استثنا کنیم اصولاً دور از شأن قوه مقننه کشورى است که قانونى را براى فرد خاصى وضع کند و تعیین تکلیف کند. (صحیح است) در ادوار پارلمانى رد شدن‌ این موضوع نظایر فراوانى دارد من یادم مى‌آید دوره 18 با ‌این که هیئت رئیسه مجلس مورد احترام کلیه نمایندگان مجلس شوراى ملی بودند خواستند یک نفر بازنشسته مجلس شوراى ملى را به موجب قانون بودجه دوباره دعوت به خدمت کند ‌اینجا به یک چنین پیشنهادى که از طرف هیئت رئیسه مجلس شد مورد مخالفت واقع گردید و آقایان نمایندگان رد کردند در آن روز که افراد بازنشسته را به خدمت دعوت مى‌کردند، حالا ما بیاییم بر خلاف یک اصل کلى براى یک فردى قانون خاص وضع کنیم که‌ ایشان بیایند و مجدداً مشغول خدمت بشوند براى چه؟ که مثلا تاریخ تحول ادبیات‌ ایران را تدریس کنند در صورتى که ممکن است افراد دیگر باشند که ‌این وظیفه را به خوبى انجام دهند و ما هم عملى برخلاف اصول کلى انجام نداده باشیم خاصه در ‌این موقع به خصوص آقایان فرض کنیم که مخترع بمب اتم هم بود مخترع راکت هم بود مخترع رفتن به کره مریخ هم که بود ممکن بود به عناوین دیگر از او استفاده کنند و مناسبت ندارد که مجلس باید یک قانون خاصى وضع کند که یک فرد بازنشسته‌اى را دعوت به کار نماید به علاوه مگر ما در ‌این مملکت مجبوریم که مطیع امیال اشخاص باشیم یک روزى‌ این مرد صلاحش در‌ این بوده است که بازنشسته بشود، شده و رفته حالا من دلم می‌خواهد به خدمت برگردم،

+++

 یک ماده قانون بگذرانید و به آقایان رأى بدهید مجلس نمى‌تواند مطیع امیال آقایان باشد ‌این معنى ندارد از‌این جهت بنده پیشنهاد کردم به جاى ماده 8 دعوت بازنشستگان به خدمت به‌ هیچ عنوان مقدور نباشد و ممنوع باشد به خلاف‌ این ماده حالا اگر جناب آقاى وزیر فرهنگ‌ این ماده را مسترد می‌فرمایند بنده هم آن پیشنهادم را مسترد می‌کنم که یک چنین چیز اضافى در قانون نباشد والا اگر چنانچه‌ این ماده باید وجود داشته باشد من پیشنهاد کرده‌ام و تمنى دارم که آقایان نمایندگان محترم مورد توجه قرار بدهند و همین‌طورى که آقاى عمیدى نورى در کلیات فرمودند یک عمل بر خلاف اصل درباره یک فردى استثنا در ‌این موقع که عده زیادى باز نشسته می‌شوند انجام ندهیم.

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ- یک سوء تفاهمى پیدا شده است جناب آقاى صارمى تصور فرمودند که اعاده به خدمت‌ ایشان با‌ این قانون بازنشستگى که اخیراً تصویب شده و به موقع اجرا گذارده شده مغایرتى دارد در صورتى که بنده باید با کمال خرسندى خدمت آقایان عرض کنم که‌ این قانون بدون هیچ‌گونه استثنایى اجرا شد (احسنت) و همه کارمندان با‌ این که بعضى از آنها ممکن بود ناراضى باشند از ‌این که از خدمت برکنار مى‌شوند ولى هیچ‌گونه شکایتى از‌ این کار نشده همه راضى بودند و هیچ‌گونه استثنایى نبود اما اعاده به خدمت ‌ایشان با‌ این قانون ارتباط ندارد (صارمى- قانون خاصى براى شخص خاصى است) در قانون بازنشستگى قید شده است به استثناى استادان دانشگاه که براى آنها قوانین خاصى هست، قانون استادان دانشگاه‌این است که تا سن 75 سالگى می‌توانند خدمت کنند و احیاناً هم اگر قواى جسمانى آنها خوب باشد می‌توانند تا 80 سالگى هم خدمت کنند‌ این قسمت اول و بعد هم باید عرض کنم که آقاى سعید نفیسى به میل خودشان بازنشسته شدند ولى ما هم نمی‌خواهیم که ‌ایشان به میل خودشان بروند و ‌این تقاضاى دانشگاه تهران است با‌ ایشان مذاکره کردند و وجود‌ ایشان را ضرورى دانسته‌اند براى دانشگاه و تشخیص دادند و بنده هم تأیید می‌کنم زیرا که آقاى سعید نفیسى یکى از دانشمندان بزرگ‌ این مملکت هستند در ادبیات فارسى و در نتیجه تحقیقات و تتبعاتى که کرده‌اند واقعاً درخور همه گونه تجلیل و احترام هستند و باید از وجودشان استفاده کرد. اما‌ این که می‌فرمایند چرا به نام به خصوصى یک قانون مى‌آورند اتفاقاً بنده بر خلاف آن فکر می‌کنم، اگر ما یک فرمولى می‌نوشتیم مثل بعضى قوانین که تصویب شده براى کمک به یک یا دو نفر یا ده نفر کارمندى که استحقاق داشته باشند و بعد برابر آن قانون هزاران هزار نفر افرادى که لایق نیستند و استحقاق ندارند از آن قانون استفاده کنند آن قانون صحیح نیست بر خلاف، باید براى یک کسى قانون آورد و بنده موقعى که براى آقاى بهزاد قانون آوردم و تصویب فرمودید یک اثر فوق‌العاده‌اى در میان تمام هنرمندان کشور کرد که یک نفر هنرمند را مجلس شوراى ملى تشویق کرده و حقوق کافى داده، به نظر بنده ‌ایراد به قانون نیست اگر یک نفر را به پاس خدماتى که به علم و دانش و فرهنگ ‌این مملکت کرده و با خدمتى که در‌ آینده خواهد کرد بیاورید و آن قانون تصویب شود ‌این کار به نظر بنده قابل‌ ایراد نیست.

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر بینا موافقید یا مخالفید؟ (دکتر بینا- موافقم) بفرمایید.

دکتر بینا- توضیحاتى که جناب آقاى وزیر فرهنگ دادند اگر مجلس را قانع کرد که هیچ والا بنده عرایضى بکنم (همهمه نمایندگان) براى مجلس شورای ملى بسى افتخار است اگر یک دانشمند خودش را که احتیاج به او دارد یک قانون به خصوصى هم براى اعاده خدمت او بیاورد و اگر تمام باز نشستگانى که به آن مقام می‌رسند در دانشگاه‌هاى دیگر از وجود آنان استفاده کنند همچنان که در هندوستان و افغانستان از ‌ایشان دعوت می‌کنند و ‌ایشان دائماً در آن ممالک به خدمت اشتغال دارند و الآن دانشگاه تهران احتیاج به وجود ‌ایشان پیدا کرده است و او را دعوت به خدمت می‌کند و با قانون بازنشستگى دانشگاه هم از 75 تا هشتاد هم می‌تواند خدمت کنند‌ این استثنا نیست هر وقت چنین هنرمندان و ادبا و فضلایى بخواهند در مجلس چنین قانونى براى آنها بگذرانند گمان نمی‌کنم مجلس شوراى ملى مخالفت بکند.

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر رضایى.

دکتر رضایى- به عقیده بنده یکى از اشخاصی که همیشه به فرهنگ ‌این کشور خدمت کرده است آقاى سعید نفیسى است و ما بایستى همگى ممنون باشیم که‌ایشان‌ این خدمت را به این کشور کرده‌اند ولى آقایان خدمت به این کشور نبایستى ما را بر‌ این بدارد که بیاییم‌ این اصل کلى را زیر پا بگذاریم و قانون را به اسم اشخاص بکنیم. باور بفرمایید ‌این صحیح نیست. درست است مى‌فرمایید که یک وضع خاصى پیش آمده است و‌ ایشان استعفا داده‌اند و تشریف برده‌اند و حالا به وجودشان احتیاج پیدا شده. آقا‌ این کشور ما به وجود مهندس میکده احتیاج داشت. کشور ما به وجود آقاى مصطفوى احتیاج داشت. ولى بنده معتقدم که قانون را درست باید اجرا کرد و تبعیض قائل نشد باور بفرمایید جناب آقاى دکتر مهران اگر در قانون بازنشستگى یک تبعیض قائل می‌شدید حقیقتاً عدم رضایت به حداکثر می‌رسید ولى خوشبختانه یک تبعیض هم قائل نشدید و نتیجه‌اش‌ این شد که با وجودی که قبول کردن بازنشستگى براى عده زیادى از کارمندان دولت بسیار بسیار شاق بود معهذا با طیب خاطر قبول کردند و هیچ‌گونه اعتراضى هم نکردند براى برقرارى‌ این اصل است که بنده مخالفت می‌کنم ولى همان‌طوری که بنده عرض کردم جناب آقاى سعید نفیسى حقیقتاً به کشور خدمت کرده‌اند ولى ما بایستى اصولاً دستگاهمان طورى باشد که وجود یک شخص اجتناب‌ناپذیر نباشد. ما نباید بگوییم که اگر آقاى ‌ایکس نباشد دانشگاه نمی‌گردد، خیر دانشگاه بایستى اشخاصى را تربیت کند که لازم نباشد قانون خاصى بیاورند (صحیح است) لذا بنده استدعا مى‌کنم نمایندگان محترم براى ‌این که ‌این اصل کلى قانون رعایت شود و بیخود مردم باز فردا نروند و نگویند باز رفتند براى اشخاص خاصى براى آنهایى که مورد نظرشان بود قانون خاصى آوردند، براى‌ این که‌ این‌ ایراد بر قوه مقننه و بر قوه مجریه وارد نشود استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید ‌این ماده از‌این لایحه حذف شود.

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس جفرودى مخبر کمیسیون‏.

مهندس جفرودى- بنده اطمینان دارم که بزرگان و دانشمندان افتخارت مملکت هستند و مورد احترام و مجلس شورای ملى بوده‌اند (صحیح است) به خصوص دانشمندان‌ ایران که گذشته‌ ایران را با زحمت، با مطالعه و قلم احیا کرده‌اند و بنده اطمینان دارم آقاى دکتر رضایى که مردى تحصیل‌کرده و عالم هستند ممکن نیست آن هم از پشت تریبون مقدس مجلس شوراى ملى دانشمند‌ ایرانى را مورد بى‌مهرى قرار بدهند (دکتر رضایى- بنده حقیقت را عرض کردم) عرض کنم که بنده اطمینان دارم (صارمى- روى خصوصیات اشخاص صحبت نمى‌کنیم والا اگر روى خصوصیات بخواهیم صحبت کنیم خیلى حرف‌ها پیش مى‌آید) (زنگ رئیس).

مهندس جفرودى- بنده مخلص شما هستم ولى اجازه بفرمایید وظیفه مخبرى را نسبت به عده‌اى از همکاران شما در کمیسیون فرهنگ انجام دهم چرا بعد از صدها سال‌ ایران بیاید براى بزرگانش جشن بگیرد؟ آقایان ‌این جشن را‌ این تشویق را در زمان حیات آنها برپا کنید. ‌این قانون خاصى که ماده خاصى براى برگردانیدن استاد سعید نفیسى که وجودش، عملش تحقیقاتش، تتبعاتش، مایه افتخار ‌این مملکت است‌ این ماده خاص دیگران را تشویق مى‌کند سعى کنند به پایه سعید نفیسى برسند و براى‌ این کشور مایه افتخار بشوند (صحیح است) اگر‌ این ماده با قانون بازنشستگى منافات داشت بنده یقین دارم کمیسیون فرهنگ مجلس آن را تصویب نمى‌کرد. (صارمى- نظایر زیادى دارد، در حدود دویست نفر در ‌این مملکت هستند).

وزیر فرهنگ- نظرى ندارد.

مهندس جفرودى- ‌این که یک دانشمندى را با یک کارمندى مقایسه کنید قیاس مع‌الفارق است بنده خیلى خوشم آمد وقتى که جناب آقای عمیدى نورى و آقایان دیگر در ماده اول پیشنهاد کردند که حقوق‌ ایرانیان واجد صلاحیت به پایه استادان خارجى برسد، خیلى خوشم آمد. ‌این تعصب عرق ملى واقعاً انسان را تحریک و تشویق مى‌کند آقایان، دوستان عزیز، می‌خواهند یک استاد واجد شرایط بیاورند براى‌ این که مجبور نشوند به موجب قانون یک بیگانه را بیاورند براى آنجا (صحیح است) استاد سعید نفیسى در کشورهاى همسایه همیشه معرف ادبیات‌ ایران است بنده اطمینان دارم اگر از نظر قانون بازنشستگى برگشتن‌ ایشان مورد ‌ایراد بعضى از همکاران محترم قرار گرفته است وجود‌ ایشان و شخصیت علمى و دانش ‌ایشان مسلماً مورد علاقه و احترام همة آقایان است. بنده اطمینان دارم با تصویب‌ این ماده در مجلس شوراى ملى آقایان را تشویق خواهند فرمود (دکتر دادفر- که استعفا بدهند) که به این مقام علمى، به این مقام استثنایى علمى برسند (احسنت- صحیح است).

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر شاهکار موافقید؟

دکتر شاهکار- بله‏.

نائب ‌رئیس- بفرمایید.

دکتر مشیر فاطمى- بنده یک پیشنهادى کردم براى رفع اختلاف‏.

نائب ‌رئیس- هنوز مذاکرات موافق و مخالف تمام نشده است که پیشنهادها مطرح شود.

دکتر شاهکار- جناب آقاى دکتر صارمى نظر کلى آقا، یعنى نظر اصولى است، و به‌هیچ‌وجه نمی‌شود در اطرافش بحث کرد یا‌ ایرادى کرد، که قانون نباید استثنا داشته باشد ولیکن علم و هنر و ملیت محل و مکان ندارد (صحیح است) زکریاى رازى، ادیسون، حافظ، گوته، مال دنیا هستند و مال یک جاى به خصوص نیستند، بنده خیال می‌کنم اگر از مجلس شوراى ملى‌ این مطلب رد شود که وزارت فرهنگ بنابه پیشنهاد دانشگاه که می‌گوید یک شخصى پس از سال‌ها تحقیق و تتبع که خودش بازنشسته شده است من دانشگاه و مرجع و صلاحیت‌دار تشخیص می‌دهم که به وجود او احتیاج دارم از نظر استفاده بیشترى مجلس شوراى ملى بگوید نه. شأن مجلس شوراى ملى نیست (احسنت) ملاک تشخیص، جناب آقاى اردلان فرمودند چرا متقاعد شد، چرا استعفا داد همین دلیل‌ این می‌شود که‌ این شخص، ‌این مرد محترم، از نظر خودش گفت من خسته شده‌ام، من فرسوده شده‌ام، و ولعى هم ندارم، ‌این نظر جناب آقاى سعید نفیسى بود. دانشگاه تهران می‌گوید

+++

 آقا من عوض‌ این که بروم عقب کریستن‌سن که یکى از افتخارات ادبیات شرق است ما در مملکت خودمان داریم از استاد نفیسى استفاده مى‌کنیم آن‌وقت مطلبى که بسیار براى من قابل تعجب بود، جناب آقاى صارمى فرمودند که تاریخ تحول ادبیات‌ ایران ‌این مطلب خیلى مهم است (صارمى- خیلى‌ها هستند) هستند بله- کسى هست که قبول دارم ولى مطلب بسیار مهم است اگر ما‌ ایرانی‌ها به تاریخ ادبیاتمان و فرهنگمان آشنایى داشته باشیم هیچ ‌وقت سرمان را به پایین نمی‌اندازیم امثال سعید نفیسى شخص را عرض نمی‌کنم اشخاصى که به دنبال ‌این کار هستند ‌این آقایان از میراث‌هاى ملى ما هستند سعى نکنید که بعد از مرگشان به طیب خاطر بگوییم که مرد بزرگى بود در حیاتشان از آنها استفاده کنیم. آقاى سعید نفیسى و‌ امثال این اشخاص به دنبال دویست سیصد تومان پول درشکه یا حق‌الزحمه که به آنها بدهند نیستند من از بابت‌ این مطلب در برابر دانشگاه و وزیر فرهنگ تعظیم می‌کنم و مطمئنم که مجلس شوراى ملى مافوق تمام مطالب به‌این ماده اهمیت مى‌دهد و ‌این ماده را که از بهترین مواد ‌این قانون است تصویب مى‌کند (صحیح است).

نائب ‌رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات در ماده هشت رسیده است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست پیشنهاد می‌کند که در ماده هشت کفایت مذاکرات اعلام شود.- شمس قنات‌آبادى

نائب ‌رئیس- آقاى قنات‌آبادى.

قنات‌آبادى- با توجه به‌این لایحه‌اى که وزارت فرهنگ تقدیم مجلس شوراى ملى کرده است براى استخدام شش نفر استاد خارجى (صدرزاده- سى نفر آقا) دیگر بدتر، آقاى دکتر رضایى با احترام به شخصیت استاد سعید نفیسى گفتند که احترام‌ این مرد به جا اصل باید محفوظ بماند اصلى که به آن استناد کردند ‌این بود که وقتى بنا شد قانون بازنشستگى باشد باید همه بازنشسته شوند اما یک اصلى من سراغ دارم که بالاتر از ‌این اصل است و آن اصل ترویج علم و دانش و فرهنگ در مملکت است (صحیح است) وقتى پاى‌ این اصل بزرگ در کار مى‌آید اصل‌هاى کوچک به جاى خودشان می‌روند. بعضى از آقایان فرمودند که مهندس میکده و دیگران هم طبق اصل بازنشستگى بازنشسته شده است‌ این صحیح است که آقاى مهندس میکده بازنشسته شده‌اند و از رأس اداره کل لوله‌کشى کنار رفته‌اند الحمدالله وطن ما داشت جوان‌هاى خوب و فعال و مطلع که جاى آنها آمدند (ارباب- خیلى بهتر) آقایان همین آقاى مهندس میکده را اگر وزارت فرهنگ لایحه بیاورد که مى‌خواهیم از او براى تعلیم و تربیت استفاده کنیم بلافاصله مجلس شوراى ملى رأى خواهد داد ما مى‌خواهیم ‌این منبع‌هاى علم و دانش که در مملکت ما وجود دارند به جاى‌ این که بیاییم ماهى پنج شش هزار ده هزار تومان پول بدهیم و برویم از خارج معلم بیاوریم براى تعلیم وتربیت ما می‌خواهیم از وجود ‌این دانشمندان و‌ این بزرگان علم و دانش که در مملکتمان وجود دارد براى تعلیم و تربیت فرزندانمان استفاده کنیم. ‌این بزرگ‌ترین اصل قابل احترام است بنابراین من به عنوان ‌این اصل بزرگ قابل احترام تقاضا می‌کنم به کفایت مذاکرات رأى بدهید و ‌این را تصویب بفرمایید (احسنت).

نائب ‌رئیس- آقاى صارمى مخالفند با کفایت مذاکرات؟ (بزرگ ابراهیمى- بنده مخالف بودم) بفرمایید.

بزرگ ابراهیمى- یک اصل مسلم فرمودید که آن اصل علم است که خیلى قابل تعظیم است ولى یک اصل مهم‌ترى وجود دارد که آن اصل وطن‌پرستى است بد نیست که مقاله نى و بلوط را و آن خانه صلح آقاى سعید نفیسى را... (زنگ رئیس)

نائب ‌رئیس- آقاى بزرگ ابراهیمى در باب کفایت مذاکرات باید مذاکره شود وارد اصل مطلب نشوید.

بزرگ ابراهیمى- آنها که مرقوم فرمودند نى و بلوط و مملکت را به آتش کشاندند همان کافى نیست؟ اگر کافى نیست باز بیایید رأى بدهید، بروید نى و بلوط را بخوانید.

نائب ‌رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام فرمایند (عده‌اى برخاستند) تصویب نشد مذاکرات ادامه پیدا مى‌کند.

اردلان- جناب آقاى وزیر تقاضا کنید ‌این ماده برود به کمیسیون لایحه را تمام کنید.

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر مشیر فاطمی.

دکتر مشیر فاطمى- عرض کنم که امروز متأسفانه مجلس شوراى ملى در عقیده مختلف که هر دو هم قابل تحسین است و مجلس شوراى ملى اصولاً باید جاى بحث و مذاکره باشد گیر افتاده است بنده شخصاً به خاندان نفیسى ارادت می‌ورزم و مخصوصاً به شخص پدر همین آقاى سعید نفیسى و یا برادرشان مؤدب‌الدوله که خیلى نسبت به من حق دارد و من شایسته نمی‌دانم که امروز در مجلس شوراى ملى‌ این ماده نسبت به ایشان رد شود ولى از طرفى هم بعضى از آقایان محترم عقایدى اظهار فرمودند که در‌این موقعى که عده‌اى را بازنشسته می‌کنند شاید تصویب یک چنین ماده یک عده‌اى را دلتنگ کند‌ این است که بنده راه حلى را پیشنهاد کرده‌ام که هم به مقام شامخ علمى و ادبى آقاى سعید نفیسى خداى ناکرده در ‌این ماده برنخورد و هم نظر آن آقایان که خلاف قانون نشده باشد تأمین شود حالا آقایان موافقت بکنند و چند تا پیشنهادى که رسیده قرائت شود شاید یکى از آنها مورد توجه واقع شود.

نائب ‌رئیس- آقاى صدرزاده مخالف هستید؟ (صدرزاده- با ماده هشت موافقم) بفرمایید.

صدرزاده- من امیدوارم که در باب ‌این ماده هشت و صحبتى که مى‌خواهم در اطراف آن بکنم خالى از هر گونه تعصبى باشد‌ این ماده در کمیسیون فرهنگ مورد رسیدگى واقع شده اولین کسى که در‌ این خصوص صحبت کرد بنده بودم شاید جناب آقاى علامه در نظر داشته باشند که پرسیده شد که‌این شخص به چه نحو بازنشسته شده است‌ آیا مطابق قانون به سن بازنشستگى رسیده است یا ‌این که خودش تقاضا کرد که بازنشسته شود؟ جناب آقاى وزیر فرهنگ در جلسه کمیسیون توضیح دادند خودش تقاضاى بازنشستگى کرده است ولى مطابق قانونى که براى اساتید دانشگاه است به سن بازنشستگى نرسیده است و به همین مناسبت ‌این توضیح در ‌این ماده ذکر شده و نوشته شده است که آقاى سعید نفیسى استاد دانشگاه تهران را که به تقاضاى خودشان بازنشسته شده‌اند و دانشگاه به وجود ‌ایشان نیازمند است مجدداً به خدمت برگرداند بنابراین مطلبى که مورد نظر بعضى از آقایان بود که نباید لطمه به قانون بازنشستگى وارد شود ‌این‌ طور نیست و ‌این لطمه‌اى به آن قانونى که دولت اجرا مى‌کند وارد نمی‌سازد براى ‌این که خود او تقاضاى بازنشستگى کرده است و به سن بازنشستگى نرسیده است نکته دیگرى در‌ اینجا ذکر شد به این که براى فرد به خصوص مصلحت نیست قانون از مجلس بگذرانند، صحیح است، قانون باید عمومیت داشته باشد اما در مقامات علمى و هنرى مجلس شوراى ملى غالباً استثنا قائل شده است. همین چند ماه قبل از ‌این بود که درباره استاد صبا‌ اینجا یک مزایایى تحت عناوین و قانون خاصى در مجلس شورای ملى تصویب شد حالا در صورتی که در دانشگاه و وزارت فرهنگ استفاده از وجود یک شخصى را که داراى معلومات ریادى هست و کم‌نظیر است لازم بدانند به نظر می‌رسد اگر مجلس شوراى ملى هم موافقت بکند مورد ملامت قرار نخواهد گرفت.

نائب ‌رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد کفایت مذاکرات دارم.- دکتر شاهکار

عده‌اى از نمایندگان- رد شده است‏.

نائب ‌رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات قبلاً درمورد دیگرى شده بود و در ماده 83 آئین‌نامه مطرح است که دوباره در همان مورد اگر پیشنهاد کفایت مذاکرات رسید بدون هیچ بحثى رأى گرفته می‌شود بنابراین بدون هیچ بحثى از طرف موافق و مخالف حالا رأى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایانی که موافقند قیام فرمایند (عده‌اى برخاستند) رد شد بنابراین مذاکرات ادامه دارد. آقاى ارباب مخالف هستید بفرمایید.

ارباب- آقایان محترم امروز در ماده 8 خیلى مخلوط صحبت می‌شود مقام علمى و فضلى و هنرى و قانون بازنشستگى همه را مخلوط مى‌کنند. صحبت از یک اصلى است اصل قانون بازنشستگى که در ‌این کشور اجرا شده و در حال اجرا است هنوز شاید صدى شصت اجرا شده باشد ولى صدى چهل اجرا نشده است (صحیح است) در چنین موقعى تصویب‌ این تبصره ولو ‌این که شخص خاصى باشد ولو ‌این که دانشمند باشد، که بنده منکر دانش کسى نیستم و به تمام دانشمندان عالم حس احترام دارم خاصه دانشمندان‌ ایرانى که محترم‌تر از دیگران هستند، مسئله دانش و فضل یک فصلى است جدا، مسئله بازنشستگى یک فصلى است جدا آقایان در تمام دستگاه‌هاى دولت اشخاص ورزیده مجرب بسیار داشته‌ایم که بازنشسته شده‌اند و مى‌خواهم عرض کنم که کسى به جایشان نیست ولى یک اصل اصلاحى موجب‌ این بازنشستگى شد ‌این تبصره ممکن است به حال دانشگاه فرض کنید مفید باشد ولى براى کشور مفید نیست براى اصل اجرا شده مفید نیست شما می‌توانید دانشمند محترم را به عناوین دیگرى به حساب‌هاى دیگرى پاداش بدهید و از علم و فضل او استفاده بکنید کسى نمى‌گوید استفاده بکنند کسى نمی‌گوید استفاده نکند ولى اصل قانون بازنشستگى با ‌این تبصره متزلزل و به اصطلاح عمومى لق خواهد شد و‌ این به صلاح مملکت نیست (صحیح است).

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

نائب ‌رئیس- عده‌اى از آقایان نام‌نویسى کرده‌اند و پیشنهادهاى زیادى رسیده و چون وقت منقضى است بنابراین تتمه شود ‌این لایحه موکول می‌شود به بعد (یکى از نمایندگان- بنده پیشنهادى داده بودم) پیشنهاد زیاد شده ضبط می‌شود بایگانى مى‌شود و به نوبت مطرح می‌شود چون وقت منقضى شده است لذا جلسه را ختم می‌کنیم جلسه‌ آینده روز سه‌شنبه دستور تتمه همین لایحه خواهد بود.

(مجلس نیم ساعت بعد از ظهر ختم شد)

نائب ‌رئیس مجلس شوراى ملى- عماد تربتى‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295316!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)