کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/04]

جلسه: 240 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه چهارم آذر ماه 1337  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: بزرگ ابراهیمی- خلعتبری- کدیور- دکتر حسن افشار

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای وزیر دادگستری

4- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت گمرکات و انحصارات

5- طرح و تصویب گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به دارایی وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت و ارجاع به مجلس سنا

6- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت جنگ

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 240

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه چهارم آذر ماه 1337

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: بزرگ ابراهیمی- خلعتبری- کدیور- دکتر حسن افشار

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای وزیر دادگستری

4- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت گمرکات و انحصارات

5- طرح و تصویب گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به دارایی وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت و ارجاع به مجلس سنا

6- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت جنگ

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه و پنجاه دقیقه صبح به ریاست آقای عماد تربتی (نائب ‌رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس:

نائب ‌رئیس- صورت اسامی غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین بااجازه- آقایان:

جلیلوند، دکتر فریدون افشار، مهندس سلطانى، دکتر دیبا، اخوان، پناهى، صراف‌زاده، دکتر‌امین،‌امامى خوئى‏.

غائبین بی‌اجازه- آقایان:

موسوى، دکتر طاهرى، افخمى، کورس، دکتر مشیر فاطمى، دکتر اصلان افشار، صادق بوشهرى، هدى، دکتر سعید حکمت، مهندس دهستانى، مسعودى، مجید ابراهیمى، اریه، سالار بهزادى، پردلى، قرشى، دکترعدل، عبدالحمید بختیار، سعیدى، فرود، مهندس اردبیلى، مرتضى حکمت، عامری، دکتر عمید، ثقةالاسلامى، ارباب، دکتر بینا، دکتر اسدى، مهندس فروهر، آقایان، اورنگ، اعظم زنگنه، تیمورتاش، سنندجى، دکتر شاهکار.

دیرآمدگان و زودرفتگان بااجازه- آقایان:

دکتر‌امیر حکمت، بزرگ ابراهیمى، مهندس جفرودى، جلیلى، بزرگ‌نیا، طباطبایى قمى، اسفندیارى، خرازى، دکتر ضیایى، مهندس ظفر، عباسى، دکتر پیرنیا، دکتر نفیسى.

دیرآمدگان و زودرفتگان بى اجازه آقایان:

مهدوى، ساگینیان، قنات‌آبادى‏.

غائبین در رأى- آقایان:

شادمان، حشمتى، دیهیم، قراگزلو، علامه وحیدى، مهندس فروغى، دکتر پیرنیا، قنات‌آبادى، دکتر جهانشاهى، مهندس شیبانى‏.

نائب ‌رئیس- اعتراضى به صورت‌جلسه نیست؟ آقاى دکترشفیع ‌امین‏.

دکتر‌ امین- بنده مریض بودم و اطلاع دادم آقاى مهندس اردبیلى هم مریض بودند و تصدیق طبیب هم فرستاده‌اند.

نائب ‌رئیس- اعتراض دیگرى نیست؟ (اظهارى نشد) چون اعتراضى نیست صورت‌مجلس تصویب می‌شود.

2- بیانات قبل از دستورآقایان: بزرگ ابراهیمى- خلعتبرى- کدیور- دکتر حسن افشار

نائب ‌رئیس- نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌شود. آقاى نورالدین‌ امامى‏.

نورالدین ‌امامى- چون‌ امروز مصادف با رحلت حضرت زهرا علیهاالسلام است و معمولاً از 50 سال قبل مجلس تعطیل می‌کند بنده از حق خودم صرف‌نظر کردم.

نائب ‌رئیس- آقاى بهادرى‏.

بهادرى- بنده وقت خودم را به آقاى بزرگ ابراهیمى واگذار کردم.

نائب ‌رئیس- آقاى بزرگ ابراهیمى‏.

بزرگ ابراهیمى- چند روزى است که در روزنامه‌ها یک اعلاناتى راجع به چاى مطالعه می‌شود و خیلى عجیب است بنده‌ امروز نمى‌خواستم مزاحم همکاران محترم بشوم ولى دیشب باز یک مطلبى درروزنامه‌ها خواندم این بود که از جناب آقاى بهادرى استدعا کردم که ‌امروز بنده را مورد عنایت قرار بدهند و اجازه بدهند که بنده مزاحم بشوم؛ یک عده‌اى که اصلاً مشمول لایحه از کجا آورده‌اى نخواهند شد و دست هیچ کس هم به اینها نمی‌رسد توى این مملکت فقط و فقط نشسته‌اند که این مملکت و این ملت را بچاپند این آقایانى هستند که هى مى‌خواهند به نام تجارت یک بر صد منفعت بکنند و هر جا دولت غیرمستقیم جلوى اینها را گرفت داد و بیداد مى‌کنند و بدبختانه هنوز ما قانونى براى این آقایان که بگوییم از کجا آورده‌اى و به کجا مى‌برى نداریم؛ یکى دو ماه قبل از اینجا رفتند و یک دست و پایى کردند و یک تصویب‌نامه‌اى از هیئت دولت گذراندند و همین آقایان نسبت به چاى مملکت به نام دلسوزى به این ملت و براى اسکات چایکاران ایران رفتند خدمت تیمسار صفارى و به ایشان پیشنهاد کردند بیا با ماهى ده هزار تومان مدیرعامل این شرکت واهى را بپذیر و این مرد محترم نرفت و به آن مقاماتى که باید به عرض برساند به عرض رسانید دستور داده شد که آقایان این پول‌ها را نخورید و این آقایان را در بازى نیاورید و دولت خودش تصدى‌ امر چاى را بر عهده بگیرد این‌طور نیست قربان؟ (صفارى- صحیح است) اینها پیشنهادى براى بهبود وضع چاى داده بودند با دو شرط یکى این که ده میلیون تومان از دولت مفت بگیرند یکى هم هر وارد‌کننده چاى که به این مملکت چاى وارد مى‌کند کیلویى یک تومان مجانى و بلاعوض بدهد (صحیح است) دولت فقط تمام پیشنهادات آقایان را قبول کرد منهاى این دو کلمه که این یک تومان را نگیرند ده میلیون تومان هم به جیب نزنند و انصافاً هم‌ امسال این‌طور که بنده چند روز در شمال بودم و دیدم چایکاران اولین دفعه‌ای است که در تمام مدت عمرشان پول صحیح گرفته‌اند (صحیح است) وضع چاى هم به طورى که مى‌بینیم از قدیم هم مرتب‌تر و هم بهتر شده با یک تفاوت که یواش یواش مردم چاى ایران

+++

 را هم ضمن داخل کردن به چاى‌هاى قلابى که آقایان مى‌آورند و کیلویى پنج شش روپیه مى‌خرند و چهل تومان مى‌فروشند یواش یواش مذاق‌ها عادت می‌کند به چاى مملکت ‌اما خود آقایان فقط یک گاف کردند که اینها ‌اشتباه کرده می‌گویند که قاچاقچى چاى وارد مى‌کند با کیلویى 12 تومان مى‌فروشد بنده هم تصدیق مى‌کنم این فرمایش آقایان را همین جا بنده استدعا مى‌کنم دولت نسبت به این آقایان هوچى منفعت‌خواه پول‌خور بگوید آقا قاچاقچى که 12 تومان می‌فروشد آیا در این دوازده تومان منفعت هم مى‌کنند یا فقط وقف اولاد ذکور کرده وقتى 12 تومان مى‌فروشد شش هفت تومان مى‌خرد سه چهار تومان هم براى رشوه و حق فرار و فلان مى‌گذارد و کیلویى دو، سه تومان منفعت می‌کند مى‌شود دوازده تومان بنده عرض مى‌کنم آقایان شما‌ امروز همان دوازده تومان را حساب کنید با 56 ریال هم حق دولت مى‌برد رویش 176 ریال را مى‌آورد بین هشتاد و شش تومان مى‌فروشد و سالى 60 میلیون تومان از پول این ملت بیچاره فقیر چاى‌خوار توى جیب چهل پنجاه نفر از آقایان می‌رود (صحیح است) بنده نه در چاى‌خوارى دستى دارم و نه اهل چاى هستم خودم هم شبانه‌روز در 24 ساعت شاید سه چاى مى‌خورم ولى من غصه آن بدبختى را مى‌خورم که به چاى معتاد است و این آقایان با هو و جنجال و روزنامه‌نویسى و ایرادات غیرمنطقى و حقه‌بازى این وضعیت را تثبیت کنند و سالى شصت میلیون تومان به جیب بزنند بعد هم بگویند خداحافظ شما؛ بنده مى‌خواهم یک استدعا بکنم دولت در این زمان به فکر یک اولوسیون افتاده و واقعاً قابل تعظیم و تکریم است مجلسین هم هر دو با تمام قوا و با سرعت عمل به این دو لایحه مهم دولت که انشاء‌الله سعادت این مملکت و این ملت را تأمین خواهد کرد تا ‌اندازه‌اى رأى مى‌دهد و آنها را با رغبت استقبال کرد؛ بیایید یک فکرى هم بکنید براى از کجا آورده‌اى این آقایان (صحیح است) (ابتهاج- دوافروش‌ها را هم بفرمایید) دوافروش؛ اتومبیل‌فروش و ‌امثالهم‏‌فروشى هى هست اگر بنده بخواهم هى به فروش برسم یکى دو تا نیست باید بگویم پارچه‌فروش؛ دوافروش و کفش‌فروش و به فروش (دیهیم- و غیره‌فروش)؛ بنده فکر مى‌کنم مجتمعاً براى سعادت این مملکت بیاییم یک مدت 10، 15 روزى از این آقایان بپرسیم که از کجا آورده‌اى و به کجا مى‌برى چون مال بنده هر چه هست توى این مملکت است مال ناصر ذوالفقارى هم هر چه از پدرش بهش رسیده توى این مملکت است ولى بچه مچه‌ها کجا مى‌برى هم دارند این پول‌ها در‌ امریکا و سویس هى بلوکه می‌شود بدبختى این است یک راهى که خود بنده با عقل ناقص دهاتى پیدا کرده‌ام این است که به این آقایان بگوییم که براثر ندادن مالیات این پول‌ها این‌طور انبار شده نمى‌گوییم که از کجا آورده‌اى و چرا آورده‌اى البته الکاسب حبیب‌الله است جنس آوردى و یک قران را پنج تومان فروختى نوش جانت ما هم احمق بودیم و خریدیم (خنده نمایندگان) بله این دیگر به شما چه؟ بنده وقتى می‌روم بخرم اگر بی‌شعور نباشم مى‌گویم حاجى آقا چاى را که خودت مى‌گویى 12 تومان قاچاقچى مى‌فروشد و تو 56 ریال هم به دولت می‌دهى با سود بازرگانى مى‌شود 176 ریال پس چرا 40 تومان چرا 50 تومان مى‌فروشى باباجان؛ از قدیم هم که ما چاى مى‌خوردیم مثل بچه آدم هیچ از این چایى‌هایى که تو مى‌آورى و کیلویى 5؛ 6 روپیه است اصلاً در ایران نمى‌خوردند حالا چطور آوردى بگذاریم کنار فقط مى‌پرسیم داداش خریداریش را که انحصار کردى خوب هم کردى انشاء‌الله تعالى کارخانه ژنرال موتور و الدزمبیل به تو یک سمپاتى مخصوصى داشته است و گفته است همه‌اش مال تو پنجاه هزار ماشین در عرض این 10؛ 12 سال فروختى این هم خیلى خوب کردى در هر ماشین هم ده هزار تومان منفعت کردى مى‌شود 500 میلیون تومان این را هم مى‌گوییم خدا بیشتر بدهد اگر خداى نخواسته من بخواهم ببینم و حسود باشم بر من لعنت‌ اما مى‌پرسم که بگویید با این قوانین مالیاتى که در تمام طول این مدت مشمول جنابعالى شده است اگر مالیات مرحمت مى‌فرمودید آن‌وقت عمارت 15 طبقه آقاى ثابت پارسال درست می‌شد؟ آقا این حساب دودوتا چهارتا است همین چاى‌فروش‌ها قربانشان بروم که هر روز هو و جنجال می‌کند و دلسوزى براى ملت بیچاره و فقیر ایران مى‌کنند بگوییم آقا جان ده سال پیش از این پنجاه هزار تومان سرمایه داشتى نه ده هزار تومان داشتى خدا هم یک گنجى در گرگان بهت داد آن هم 15 هزارتومان تمام سرمایه‌ات شد 50 هزار تومان صد هزار تومان دویست تا سیصد میلیون تومان خیلى هم خوب است‌ اما اگر مالیاتش را می‌دادى این‌طور و این قدر نمى‌شد استدعاى بنده این است که رفقاى محترم کمک بفرمایید به دولت خدمتگزار جناب آقاى دکتر اقبال که واقعاً دارد فداکارى مى‌کند و زحمت مى‌کشد و همه با هم با کمال میل دنبالش داریم می‌رویم بگوییم یک ماده‌اى از کجا آورده‌اى به اضافه کجا می‌برى براى این آقایان درست کند (صحیح است) نمی‌گویم خداى نکرده بنده سوسیالیست هستم و نمى‌گویم زبانم لال کمونیست نه بنده هم خودم فئودالم و هم مالکم وکیل پابرهنه‌ها هم نیستم از پابرهنه‌ها هم بدم مى‌آید عقیده‌ام این است که همه باید کفش داشته باشند چون یکى از رفقا یک روزى اینجا گفت که من وکیل پابرهنه‌هاى تهرانم بنده وکیل مالکین و عشایر و گوسفنددارهاى مهابادم و از پابرهنه‌ها هم فوق‌العاده بدم مى‌آید و دلم مى‌خواهد همه کفش خوب بپوشند پابرهنه را هم دوست ندارم به پاى با کفش تعظیم و تکریم مى‌کنم مالیات مملکت آن چیزى است که اگر وصول شد به دست دولت‌ آمد او می‌تواند زندگانى مستخدمین را تأمین کند الان ما سخت‌گیرى نسبت به مستخدم مى‌کنیم آن هم چه مستخدمى که چهارصد تومان حقوق دارد بچه‌اش به تیفوئید مبتلا شده اکرومایسین مى‌خواهد دکتر مى‌نویسد مى‌رود پهلوى داروساز و داروفروش مى‌گوید هر بسته 30 تومان از این مستخدم متوقعیم 30 تومان بدهد به آقاى داروفروش و بسته 8 تومانى را بخرد 30 تومان و 22 تومان به آقا منفعت برساند وخودش هم دزدى نکند بنده هم مى‌گویم که دزدى نباید کرد دزدى کار بی‌شرفانه‌ای است‌ اما چه بکند؟ این بیچاره دیگر به اکل‌میته محتاج است آقا کارى بکنید که جنس 8 تومانى را آقایان 40 تومان نفروشند حق مردم را کارى بکنید که به دستشان برسد این از کجا آورده‌اى و به کجا می‌برى را به آقایانى بگویید که خودشان مى‌گویند قاچاقچى چاى را به 12 تومان مى‌فروشد و ما شصت تومان بفروشیم در هر صورت بنده اگر بخواهم براى شما مثال بزنم که این صنف‌ها چه کار می‌کنند اسباب زحمت است یک جمله‌اى بگویم که همه بخندید زارع ایران که الان همه کس به هوادارى او به مالکین فحش می‌دهد نتیجه زحمتش کجا است؟ توى خیابان اسلامبول چندتا بچه قفقازى هستند که ساختن پنیر سفید را از زمان باباهاشان در قفقاز یاد گرفته‌اند اینها می‌آیند به آذربایجان گوش بدهید شیر را از زارع مى‌خرند کیلویى 5 ریال کیلویى 2 ریال هم خرج ساختن پنیر می‌کنند و از چهار کیلو شیر یک کیلو پنیر به دست مى‌آید و براى اینها یک کیلو پنیر 23 یا 24 ریال تمام مى‌شود چون در دهات خود بنده این کار می‌شود مواظب هستم این پنیر را در تهران به بنده و جنابعالى کیلویى 70 ریال، حداکثر و حداقل 60 ریال می‌فروشند حاجى آقا هر سال از چهارده حداقل پنج هزار حلبى پنیر تهیه مى‌کند هر حلبى 16 کیلو را 960 کیلو مى‌فروشد اگر عضو انجمن شهر هم باشد عوارض بلدى هم نمی‌دهد قاچاق رد می‌کند مثل آقاى افشار مى‌آورند اینجا مى‌فروشند به 96 تومان و وقتى آقاى بهمنیار پیشکار دارایى تهران که از خدمتگزاران صدیق مملکت است (صحیح است) از او مى‌خواهد مالیات صنفى روى فرمول از این آقا بگیرد سالى 450 تومان مالیات بقالى آقا مى‌شود خیلى زیاد بشود 700 تومان در تبریز بیچاره حسین اسکندرى پیشکار سابق گریه مى‌کرد مى‌گفت حاج عباس علیزادگان سالیانه پنج میلیون تومان از شیر و روغن قلابى منفعت مى‌کند وقتى او را مى‌آورند پاى مالیات می‌گوید بنده بقالم و سالى 300 تومان باید بدهم‏.

نائب ‌رئیس- جناب آقاى بزرگ ابراهیمى وقت جنابعالى تمام شده است‏.

بزرگ ابراهیمى- از این جهت دیگر مزاحم نمى‌شوم همین قدر می‌خواستم به جناب آقاى ذوالفقارى و جناب آقاى دکتر هدایتى عرض کنم که براى این بچه مچه‌ها یک از کجا آورده‌اى و به کجا مى‌برى درست کنند عرض دیگرى ندارم خداحافظ (احسنت).

نائب ‌رئیس- آقاى خلعتبرى‏.

خلعتبرى- ‌امروز بیاناتى را که جناب آقاى بزرگ ابراهیمى اینجا بیان کردند بنده خیال داشتم راجع به آن مطالبى را عرض کنم چون ایشان اظهار کردند بنده از تکرار آن خوددارى مى‌کنم ولى خیلى بهتر شد که نمایندگان محترم که نماینده تمام ملت هستند مطلع شدند و یک نماینده محترم که به شمال رفته بودند وضع آنجا را دیدند و در این موقع در مورد چاى به مجلس گزارش تقدیم کردند بنده هم می‌خواستم عرض کنم واقعاً ‌امثال تنها سالى بود که تمام کشاورزان و باغداران چاى شمال از عمل دولت استفاده کردند و حتى عرض مى‌کنم که اقلاً پانصد هزار نفر از این عمل استفاده کردند (صحیح است) و وزارت گمرکات واقعاً درست آن‌طورى که باید عمل کند عمل کرد یعنى رفت جنس مرغوب را گرفت و غیرمرغوب را نگرفت و پول را به موقع به کشاورزان داد و آنها دیگر قبوض طلب خودشان را سلف نفروختند و در واقع کمک مؤثرى به زندگى مردم شمال شد خدا شاهد است بنده در مشهد مقدس که شرفیاب شدم در آنجا این دهاتى‌هاى گیلانى را مى‌دیدم دعا می‌کردند بنابراین بنده وظیفه خود مى‌دانم که در اینجا حقیقتاً اظهار قدردانى بکنم از دولت و از شخص وزیر گمرکات از مأمورین و رؤساى صحیح‌العملى که کار کردند و مردم هم قدردان هستند دو هفته قبل تلگرافى به جناب آقاى صفارى نماینده محترم مخابره کردن و رونوشتى هم به نمایندگان ابلاغ شد بیست و دو هزار و پانصد نفر صاحب سواد و ‌امضاء با ‌امضاى تصدیق شده ‌امضاء کرده بودند و آلبومى را به عنوان قدردانى توسط تیمسار صفارى تقدیم ملوکانه کردند براى قدردانى و حق‌شناسى و مراتب سپاسگزارى تقدیم حضور مبارک ملوکانه کردند و مردم ‌امسال در کمال خوشى در ‌امر چاى شرکت کردند. این است که بنده این قدردانى را وظیفه خودم دانسته که اینجا عرض مى‌کنم ‌اما نتیجه‌اى که به دست‌ آمده ‌امسال به تصدیق همه بهترین چاى عرضه شده در بسته‌هایى که وزارت گمرکات می‌فروشد آقایان ملاحظه می‌فرمایند و خرید بفرمایند و ببینند که چه چاى خوبى است مسئله مهم در چای این است که سطح کشت چاى باید در کشور بالا برود اگر سطح کشت بالا رفت آن وقت مملکت دیگر احتیاج به وارد کردن چاى از خارجه ندارد چون سالى

+++

 دویست میلیون تومان رقم مرئى واردات چاى است بنابراین همیشه سعی مى‌شود که وضع چاى خراب بشود و خریدار نداشته باشد وضع متغیر باشد براى این که سطح کشت بالا نرود چون اگر سطح کشت بالا رفت آن وقت مصرف داخلى تأمین است و دیگر مملکت چاى خارجى وارد نخواهد کرد این تمام فشارى است که مى‌آید و چندین سال است به انواع و اقسام اقلام مى‌کنند و هر وقت که این کار چاى مى‌خواهد به یک نتیجه برسد یک ضرر قاطع مى‌زنند (صحیح است)‌ امسال خوشبختانه هر چه تلاش کردند مؤثر واقع نشد و الان یک رویه ثابتى داریم و مردم هم ‌امیدوارند که دولت این رویه را ادامه بدهد همکار محترم اینجا اسم آوردند از ‌اشخاص در داخله به طور کلى بنده مى‌خواهم عرض کنم رقیب و دشمن سرسخت درجه اول چاى داخلى تجار و شرکت‌هاى دارنده کارخانه و تجارت چاى خارجى هستند که سال‌ها است بازار ایران را به خودشان انحصار کرده‌اند و اگر در داخله ما چاى به قدر کافى تولید بشود به ضرر اینها است (صحیح است) آنهایى که اینجا هستند درست دوم هستند (صحیح است) اینها با آنها از این جهت همکارى دارند بنابراین ناراضى‌ها عده‌اى که در داخله هستند عده‌شان قلیل است و ممکن است از 10 و 20 نفر تجاوز نکند بنابراین یک طرف منفعت 500 هزار نفر چاپکاران داخلى هستند که باغدار و کشاورز و چایکار هستند و از طرف دیگر منفعت صد نفر است که همیشه معارض این کار هستند پس در مقابل این مصلحت ملى بنده قطع دارم نمایندگان محترم هم تصدیق خواهند فرمود که دولت عمل صحیحى را در این مورد ادامه دهد و در موارد دیگر محصولات دیگر حمایت از محصولات داخله بکند این که می‌گویند چاى را چرا مخلوط مى‌کنید بنده عرض می‌کنم تیمسار صفارى و آقایان نمایندگان شمال مى‌دانند این تازگى ندارد هر سال چین خوب بهاره را کیلویى 5 و 6 ریال کارخانه‌دارهاى بزرگ از کشاورز مى‌خرند و چهار کیلو سبز مى‌شود یک کیلو چاى خشک و این را مخلوط مى‌کردند با چاى خارجى کیلویى 30-40 تومان مى‌فروختند (صحیح است) یعنى ده برابر و بیست برابر منفعت مى‌دهد و اما حالا به وزرات گمرکات ایراد مى‌گیرند (صفارى- این پیشنهاد خود آنها بود) که چرا چاى داخله را با خارجى مخلوط مى‌کنى این عیب را تا به حال نمى‌دیدند ولى حالا دیدند مى‌بینند براى این که منفعت خودشان به خطر افتاده (صحیح است) عرض مى‌کنم ‌اما دخالت دولت می‌گویند دولت چرا در امر چاى دخالت مى‌کند و در ‌امر پنبه دخالت نمى‌کند آقایان ما سالى چهل هزار تن پنبه صادر مى‌کنیم و در مقابل پنبه خارجى نداریم که با پنبه داخلى رقابت بکند ولى درمورد چاى سالى دویست میلیون تومان رقم مرئى واردات چاى خارجى است که رقابت مى‌کند پس با اجناسى که صادر مى‌شود از ایران مقایسه نفرمایید و نباید با همدیگر مشابه کرد این ایراد را همه جا می‌گویند و سفسطه‌اى بیش نیست و حقیقت این است که بنده عرض کردم در گیلان و در شمال و در یک قسمتى از مازندران مردم شصت؛ هفتاد درصد سرمایه‌شان را در ‌امر چاى گذارده‌اند؛ در زمان اعلیحضرت فقید چهار؛ پنج کارخانه چاى تأسیس شد در زمان اعلیحضرت فعلى قریب 90 کارخانه چاى تأسیس شده مردم خودشان رفته‌اند سرمایه گذاشته‌اند ملک فروخته‌اند گوشواره زنشان؛ پس‌اندازهاى قدیمى خانوادگى؛ ‌اشیای عتیقه؛ فرش هر چه داشته‌اند فروخته‌اند تبدیل به کارخانه چاى کرده‌اند حالا اگر چاى تشویق بشود و سطح کشت بالا بیاید به حمدالله کارخانه داریم که بتوانیم این محصول را تبدیل به چاى کند و ما را از وارد کردن کارخانجات خارجى بى‌نیاز بکند و مطالبى که عرض کردم به همین جهت است ضمناً براى ادامه این عمل موفقیت‌آمیز دولت خودش باید این رویه را ادامه بدهد و بنده قطع دارم که همین‌طور خواهد شد و اگر خداى ناخواسته این عمل قطع بشود تمام مردم گیلان زحمتشان به هدر خواهد رفت و اقتصاد گیلان از بین خواهد رفت؛ جناب آقاى نخست‌وزیر اینجا تشریف نداشتند بنده اظهار تشکر و قدردانى تمام کشاورزان و باغداران شمال را ضمن تلگرافى که برایمان آمده بود به اطلاع مجلس رسانیدم و خواهش کردم از جناب آقاى ذوالفقارى که به اطلاع جنابعالى هم برسانند و ‌امیدوارم که جنابعالى در این قضیه موفق باشید و تقاضایى که دارم این است که براى این که وضع چاى تثبیت بشود چون چندین سال بود که ضرر مى‌کردند این نرخى که براى برگ سبز تعیین شده است براى کشاورزها و باغدارها دخل و خرج نمى‌کند عده‌اى در سال‌هاى سابق باغ‌هاى خودشان را ترک کرده بودند و ‌امسال دومرتبه آن باغ‌ها را آباد کردند براى این که دیدند دولت مشوق است این قضیه قبلاً هم رسیدگى شده و در زمان نخست‌وزیرى خودتان رسیدگى شد چاى برگ سبز درجه دو 10 ریال و درجه یک 25 ریال این تقریباً در حدود خرجى است که مى‌کنند و حالا که وزارت گمرکات در‌آمدى دارد تقاضایى که دارند این است که این نرخ را یک قدر بیشتر بفرمایید مخصوصاً نرخ درجه دوم قدرى بیشتر بشود تا انشاء‌الله کشاورزان و باغداران شمال همت کنند با کمک دولت و تأیید شاهنشاه انشاء‌الله سطح کشت در ظرف پنج سال؛ ده سال برسد به میزانى که کشور مستغنى از واردات چاى بشود بنده قطع دارم انشاء‌الله در این ‌امر موفق خواهى شد و سالى دویست میلیون پول مملکت به خارج نخواهد رفت این بود عرایض بنده (احسنت).

نائب ‌رئیس- آقاى کدیور.

کدیور- مطلبى را که به استحضار عموم ملت ایران مى‌رسانم و از دستگاه تبلیغاتى و روزنامه‌نگاران انتظار دارم مورد توجه قرار دهند مربوط به زاغه‌نشینان جنوب پایتخت و جمع‌آورى ولگردهاى داخله شهر تهران است و هفته قبل رادیو و روزنامه‌هاى پایتخت اطلاع دارند بنابه ‌امر ملوکانه دولت جناب آقاى دکتر اقبال محل سیلویى گندم را جهت سکونت زاغه‌نشینان اختصاص داده در نیمه شب‌ امشب آنها را به محل مزبور کوچ خواهند داد سپس محل زاغه‌ها را خراب و براى گردش عمومى به پارک شهر تبدیل خواهد شد که همین افراد و خانواده آنها در این محل گردش و تفریح نمایند این اقدام مفید هم بدون هیچ‌گونه ناراحتى یا سروصدایى عملى شد قسمت دیگر بنابه ‌امر ملوکانه تمام متکدیان و فقرا همین جلوى گاراژها مهمانخانه و مسافرخانه‌ها و فرودگاه و ولگردها که سارقین لوازم اتومبیل‌هاى کنار خیابان بودند طبق قوانین جمع‌آورى و نیز از عملیات پیاله‌فروش‌ها جلوگیرى شد تا در انظار خارجى‌ها و افراد داخله از صورت زنندگى خارج شود و مزاحمتى فراهم ننمایند ضمناً براى این جمعیت هم مقرر فرمودند باید شغلى تهیه شود که در کرج به نام اردوى کار محلى تهیه شده و اینک مشغول‌ آموختن حرفه‌هاى نافع از جمله تراکتوریستى مى‌باشند و خیلى از این وضعیت خرسند مى‌باشند بدین نحو چندى از مردم راحت شده کوچک‌ترین مزاحمتى براى‌ اشخاص فراهم نمى‌گردد. بر اثر دستور خردمندانه ذات شاهانه و تعقیب دولت همین افراد در آتیه عضو خوبى براى جامعه خواهند بود.

قسمت دیگر که باید از آن کرد همین زاغه‌ها در دوره حکومت دایه از مادر مهربان‌تر هم بود قبل از حکومت براى این مردم در همین مکان گریه مى‌کردند و باز بعد از حکومت به عناوین مختلف حتى همین اواخر وضع همین جمعیت را به خارجى‌ها نشان می‌دادند؟ چرا کسى به فکر آسایش عمومى و یا فردى نبود و یا به فکر تربیت اولاد آنان نیفتاد و یا شناخته نشد.

ملت ایران باید بداند و مطلع شود که غمخوار واقعى او یک نفر است و در سایه فراست و هوش خدادادى و بیدارى او است که در ناز و نعمت مشغول راحتى است او است که خانه وحیثیت ملت ایران را در انظار خارجى حفظ مى‌نماید او است که به فکر خانه و آشیانه تمام ملت ایران است و راضى نمى‌شود که از زاغه‌ها عکس‌بردارى و یا فیلم‌بردارى نماید او است که اتصال به فکر عمران قرایه و دهات و ازدیاد تولید کشاورزى و آبادى شهرها است او است که براى ترقى ملت ایران قرار ندارد و آسایش را از خود سلب نموده او است که به فکر طبقه جوان و نسل آتیه و تحصیل محصلین ایرانى در داخل و خارج از کشور از اروپا و یا ‌امریکا گرفته تا آخرین نقطه مرزى است، آیا آن شخص را ملت غیور خوب مى‌شناسد و پى به افکار او برده است؟ آرى آن فقط شخص شخیص اعلیحضرت همایونى پدر تاجدار ما است.

بر ما است که همه روزه در همه جا و در هر جایى که هستیم باید شکرگزار خداى بزرگ و توانا باشیم که چنین سلطان مهربان و فداکارى به ما عنایت فرموده است آقایان خوب مى‌دانید که چند سال است که محل زاغه‌نشینان جنوب تهران به وجود آمده حق این بود نخست‌وزیر وقت که همه نوع اختیارات هم داشت در عوض گریه فکرى به حال این مردم مى‌کرد و ما را در انظار خارجى به خجالت نمى‌گذاشت و راضى مى‌شد که یک کار مثبت کوچکى انجام شده باشد.

به حمد‌الله به فرمان شاهنشاه محبوب وضع این دسته از افراد مملکت هم با بهترین تشکیلاتى مرتب گردیده فعلاً در اتاق‌هاى گرم مفروش زندگانى مى‌کنند از طرف بنیاد پهلوى که آن هم طبق اوامر شاهانه با وضع بسیار مطلوبى جهت رفاه حال عموم تشکیل شده مشغول معالجه این افراد مى‌باشند در پرورشگاه و مدارس این سازمان و سازمان‌هاى وزارت فرهنگ و بهدارى اطفال آنان گذارده شده به اضافه قرار است پس از اطمینان از بهبودى بیماران هر یک از افراد با خانواده آنان به محل اصلى خود به هزینه دستگاه‌ها معاودت دهند و در آن محل جهت این افراد تهیه شغلى خواهد شد.

آنچه مسلم است اعلیحضرت همایونى به فکر تمام طبقات بوده در غالب از شرفیابى‌ها راجع به وضع توده مردم و مستخدمین دولت و کشاورزان بیانات جامعى مى‌فرمودند که باید سطح زندگانى افراد ملت بالا رود در درجه اول باید تولید در مملکت اضافه گردد تا در نتیجه راحتى عامه فراهم شود چنانچه در شرفیابى روز قبل راجع به امور کشاورزى و کمک کشاورزان از محل پشتوانه فرمایشاتى فرمودند اینک بر خود لازم مى‌دانم از پشت این تریبون به عموم کشاورزان و علاقه‌مندان شغل پرافتخار کشاورزى مژده داده شود که بنابه ‌امور ملوکانه پدر تاجدار تسهیلاتى در پرداخت وام کشاورزى مانند وام‌هاى صنعتى فراهم خواهد شد اینجانب هم چون خود را کشاورز می‌دانم و وظیفه دارم از طرف این طبقه که همواره براى اجراى او‌امر ملوکانه آماده بوده و کوچک‌ترین لغزشى از آنان ظاهر نگردیده و تحت تسلط هیچ دسته و یا حزب غیرقانونى یا پیشوایى قرار نگرفته و خود را مانند یک سرباز وظیفه آماده به خدمت شاهنشاه و میهن عزیز دانسته و مى‌داند سپاسگزارى نمایم ‌امیدوارم تحت توجهات عالیه و درایت خاصه بیش از پیش خدمتگزار باشیم.

+++

در اینجا آقایان نمایندگان محترم راجع به چاى فرمایشاتى فرمودند بنده هم لازم دانستم راجع به قند عرضى بکنم چون چاى بى‌قند خورده نمى‌شود حال چاى از خارجه وارد مى‌شود یا در داخل تهیه مى‌شود در هر صورت به قند احتیاج دارد درحوزه خراسان فعلاً ما داراى سه دستگاه کارخانه قند هستیم به مراحم اعلیحضرت همایونى و اقدامات دولت موفق هستیم که در آینده نزدیکى داراى دو دستگاه دیگر کارخانه قند بشویم فعلاً در خراسان براى کارخانه‌جات فعلى چهارصد هزار تن چغندر قند تولید مى‌شود که از این چغندر باید قند تولید بشود متأسفانه به واسطه استعداد کمى که کارخانه‌جات دارد بیشتر از سیصد هزار تن چغندر نمى‌تواند تحویل بگیرد بقیه از بین مى‌رود از خارج بنده اطلاع پیدا کردم که سازمان برنامه در نظر دارد که این کارخانه‌جات را توسعه بدهد‌ امیدوارم که زودتر این موضوع جامه عمل بپوشد که هم مردم در این هواى سرد از تحویل چغندر راحت بشوند و هم دسترنج آنها از بین نرود.

و همچنین احتیاج ما به وارد کردن قند و شکر از خارج از کشور مرتفع بشود بنابراین بنده ‌امیدوارم که این موضوع مورد توجه جناب آقاى نخست‌وزیر که در اینجا تشریف دارند و امیدوارم که نظر مخصوصى هم به خراسان داشته باشند واقع شود اگرچه تمام کشور در نظر ایشان یکسان است و البته مردم خراسان از ایشان انتظاراتى دارند و‌ امیدوارم که فکر نفرمایید که بایستى خودى‌ها هر چه از سر باز بشوند (صدرزاده- همه خودى هستند) همه خودى هستند ولى مع‌الوصف هر وقت به عرضشان مى‌رسد مى‌فرمایند که اول سایر استان‌ها بعد مشهد ‌امیدوارم که استخوان‌ها را براى خودی‌ها نگذارند و نظر مرحمتى نسبت به خودى‌ها هم بفرمایند بقیه وقتم را به آقاى دکتر افشار مى‌دهم.

نائب ‌رئیس- پنج دقیقه از وقت آقاى کدیور باقى است که به آقاى دکتر افشار داده‌اند؛ آقاى صدرزاده فرمایشى دارند.

صدرزاده- تلگرافى است از اهالى داراب به مجلس محترم شوراى ملى مخابره شده و استدعا کرده‌اند نظر به این که جمعیت آن ناحیه در حدود صد هزار نفر بیشتر است یک نماینده در جدول انتخابات بر آنها در نظر گرفته شود.

نائب ‌رئیس- به وزارت کشور ارجاع مى‌شود پنج دقیقه از وقت آقاى کدیور باقى است بفرمایید آقاى دکتر افشار.

دکتر حسن افشار- بنده جدیت خواهم کرد که در ظرف همین پنج دقیقه عرایضم را به عرض مجلس شوراى ملى برسانم.

تشکیلات مرکزى کارگران ایران در دو ماه پیش ضمن اعلامیه‌اى جریان ایجاد و نحوه اقدام و مبناى مبارزه و اصول خواسته‌هاى خود را به معرض افکار عمومى گذاشت.

مطالعه این اعلامیه که یک نسخه آن به مقام ریاست تقدیم می‌گردد روشن مى‌کند که در نهایت واقع‌بینى کارگران فداکار این کشور از تجربیات گذشته براى تأمین و ترفیع زندگى خود استفاده مى‌کنند.

این کارگران مى‌دانند که تا چقدر شخص اول مملکت به آسایش آنان علاقه‌مند است و خوب درک مى‌کنند که منشأ مزا حمت و سنگ‌اندازى‌ها مجریانى هستند که در اثر جلب و یا طمع و یا سایر آلودگى‌ها در اجراى اوامرى که در خصوص تأمین زندگى کارگران صادر مى‌گردد تسامع و تعلل مى‌کنند و عالى‌ترین افکار و بهترین نیات را چنان زیر چرخ مقررات مى‌فشارند و در خم مقتضیات مى‌گردانند که هم صورت و هم معنى آن از دست مى‌رود.

‌امروز که حسب‌العمر شاهانه لوایح فوق‌العاده‌اى به مجلسین داده شده است و این خود حاکى از آن است که دولت و به طور کلى دولت‌ها در اجراى قوانین عادى مسامحه کرده‌اند به هر صورت‌ امروز طلبه یک تحویل اساسى نمودار گشته است و براى پیشرفت به سوى هدف نه فقط موانع مرتفع شد بلکه بهانه‌ها نیز از میان برداشته می‌شود.

کارگران ایران تقاضا دارند با وضع قوانین جدید به زندگى آنان توجه بیش‌تر شود و ابتدایى‌ترین حقوق آنان ملحوظ گردد.

و تا موقعى که قوانین جدید وضع و اجرا نشده لااقل از اجراى مقررات موجود درباره آنان مضایقه نگردد.

سال‌ها است که قانون بیمه‌هاى اجتماعى به تصویب رسیده است و هنوز کارگران بیمه نشده در همین پایتخت کشور بسیارند و هر وقت صحبت از بیمه کارگران مى‌گردد چند نفرى به جنب‌وجوش مى‌افتند و عاقبت هم عدم اجراى قانون خود را در پناه سنگر یک کلمه که در ابتدا براى تسهیل اجراى قانون نوشته شده قرار مى‌دهند اگر آقایان محترم به خاطر داشته باشند براى این که تصمیم قانون بیمه‌هاى اجتماعى به آسانى صورت گیرد در قانون ذکر شد که کارگران کلیه کارگاه‌ها تدریجاً بیمه شوند این کلمه که منظورش تسهیل تصمیم بیمه بود بهانه‌اى شده است که کارگران را بیمه نکنند و در این خصوص بعضى مطالب هم اظهار مى‌کنند که چون شخصاً رسیدگى نکرده‌ام از ذکر آن در ساخت مقدس مجلس شوراى ملى خوددارى می‌کنم.

من نسبت به شخص آقاى وزیر کار که مدتى از انتخاب ایشان به پست جدید نمى‌گذرد گله‌اى ندارم و در پشتکار و جدیت ایشان نیز تردیدى ندارم و‌ امیدوارم به مشکلاتى که با آن مواجه هستند فاقد این دو به تصدیق خودشان تا آنجا که مقدور بوده براى پیشرفت کارشان کوشیده‌ام و باز هم خواهم کوشید چون کار مملکت است و همه ما صرف‌نظر از تمام مسائل وظیفه داریم در راه خدمت به کشور و پیشرفت کارهاى مملکت هر چه مى‌توانیم بکوشیم منتی هم به کسى نداریم ولى کارکنان دولت و اعضاى ادارات و دوایر دستگاه‌ها باید متذکر باشند که مستخدم مردم هستند و قبل از هر چیز باید وظیفه‌اى که به عهده دارند بى‌طرفانه و بدون حب و بغض انجام دهند (احسنت).

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دادگسترى‏

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر دادگسترى.

وزیر داد گسترى (دکترهدایتى)- نمایندگان محترم استحضار دارند که در سال گذشته یک لایحه‌اى در دستور مجلس بود راجع به تعیین روابط مالک و مستأجر. این لایحه بعد از مباحثاتى که در مجلس از طرف نمایند گان محترم به عمل آمد مشاهده شد که مطالبى را درش پیش‌بینى نکرده‌اند و با نظراتى که از طرف نمایندگان محترم ایراد شد وزارت دادگسترى لایحه‌اى تهیه کرده است که در آن نه فقط توجه خاصى به حقوق حقه مستأجرین شده است بلکه از طرف دیگرى هم سعى شده است که نهایت اهتمام از حیث حقوق مالکین آنچه که حق و عدالت ایجاد مى‌کند ملحوظ و مراعات شود. این لایحه با توجه به نظریات صحیحى که در پاره‌اى از ممالک اتخاذ شده است براى رفع این اختلافات و یا تشخیص داده‌ایم که براى مملکت ما هم مفید است تنظیم شده است از این جهت است که‌ امروز این لایحه را که مدت‌ها در وزارت دادگسترى حقوقدان‌هاى ما و ‌اشخاصى که در این کار ذینظر بوده‌اند چه از طبقه مالک و چه از طبقه مستأجر درش اظهار نظر کرده‌اند تقدیم مجلس شوراى ملى مى‌کنم.

نائب ‌رئیس- به کمیسیون دادگسترى فرستاده مى‌شود.

وزیر دادگسترى- لایحه دیگرى است که تقدیم مى‌شود راجع به نحوه جلوگیرى از تصرف عدوانى قانون تصرف عدوانى که الان مورد عمل ما است مشاهده شده است نواقصى دارد از این جهت براى رفع این نواقص ما راه‌هایى پیش‌بینى کردیم که کمتر اشخاصى بعد از این جرئت بکنند که بر ‌املاک مردم دسترسى پیدا بکنند و تصرفات غیرقانونى نکنند (صحیح است).

نائب ‌رئیس- به کمیسیون دادگسترى ارجاع می‌شود.

4- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى معاون وزارت گمرکات‏

نائب ‌رئیس- آقاى معاون وزارت گمرکات‏.

معاون وزارت گمرکات (خطاطان)- نمایندگان محترم خاطرشان مستحضر است در سال 1332 دولت وقت براى بهبود وضع اتوبوسرانى تهران 500 دستگاه اتوبوس بنز از کارخانه بنز خریدارى کرد و شهربانى برنامه‌اى تنظیم کرده بود که این اتوبوس‌ها را به عده‌اى بفروشد که به کار بیندازد و براى تشویق خریداران اتوبوس‌ها در آن موقع تصویب‌نامه‌هایى گذشته و تخفیفاتى در حقوق گمرکى قائل شدند چون براى تخفیف حقوق گمرکى تحصیل مجوز قانونى لازم بود در آن موقع قرار بود که این تصویب‌نامه‌ها به تصویب مجلس شوراى ملى برسد از این جهت لایحه‌اى تنظیم شده که تقدیم مقام ریاست مى‌شود.

نائب ‌رئیس- به کمیسیون مربوطه فرستاده مى‌شود.

5- طرح و تصویب گزارش کمیسیون دادگسترى مربوط به دارایى وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت و ارجاع به مجلس سنا

نائب ‌رئیس- لایحه قانونى مربوط به دارایى وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت مطرح است گزارش کمیسیون دادگسترى قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون دادگسترى مجلس شوراى ملى

کمیسیون دادگسترى در جلسات متعدد با حضور جناب آقاى دکتر اقبال نخست‌وزیر و آقاى دکتر هدایتى وزیر دادگسترى و آقایان مهندس طالقانى دکتر کاسبى وزرای مشاور لایحه شماره 24861-29/7/37 دولت راجع به رسیدگى دارایى کارمندان دولت رسیدگى و پس از مذاکرات مفصل با اصلاحاتى به شرح زیر تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مى‌دارد.

مخبر کمیسیون دادگسترى- عمیدى نورى‏

لایحه قانونى مربوط به دارایى وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت اعم از کشورى و لشکرى و شهرداری‌ها و مؤسسات وابسته به آنها

ماده اول- از تاریخ تصویب این قانون

+++

 وزرا و معاونین و سایر کارمندان دولت اعم از کشورى و لشکرى یا شهرداری‌ها دستگاه‌هاى وابسته به آنها و اعضاى انجمن‌هاى شهر و مأمورین به خدمات عمومى و همچنین کلیه کارکنان هر سازمان یا بنگاه یا شرکت یا بانک یا هر مؤسسه دیگر که اکثریت سرمایه یا منافع آن متعلق به دولت یا سایر مؤسسات مذکور است و یا نظارت یا اداره یا مدیریت آن با یکى از مقامات مزبور مى‌باشد و همچنین کلیه اشخاصى که به نحوى انحاء از خزانه دولت یا از مؤسسات مذکور حقوق یا حق‌الزحمه یا پاداش یا ‌امثال آن به طور مستعمر (به استثناى حقوق بازنشستگى یا وظیفه یا مستمرى قانونى) دریافت مى‌دارند مکلف هستند صورت دارایى و در‌آمد خود و همسر خود و فرزندانى را که قانوناً تحت سرپرستى آنها هستند به مراجعى که طبق تصویب‌نامه هیئت وزیران تعیین خواهد گردید تسلیم و رسید دریافت دارند.

تبصره- کلیه کارمندانى که جدیداً به خدمت دولت یا یکى از مؤسسات فوق‌الذکر وارد مى‌شوند باید موقع ورود به خدمت صورت دارایى و درآمد خود و همسر و فرزندان تحت سرپرستى خود را تسلیم نمایند.

ماده دوم- صورت دارایى شامل ریز کلیه ‌اموال غیرمنقول و حقوق متعلق به آنها و مطالبات و دیون و حقوق انتفاعى و وجوه نقد اسناد بهادار و سایر اقلام مهم دارایى منقول با ذکر مشخصات آنها خواهد بود.

تبصره- صورت مزبور در روى اوراقى که از طرف دولت تهیه و در آن فهرست ‌اموالى که باید صورت داده شود تعیین گردیده است تسلیم مشمولین ماده یک مى‌شود که از تاریخ دریافت ظرف دو ماه آنها را تکمیل و به مرجع مربوط تسلیم نمایند.

ماده سوم- مشمولین ماده یک مکلفند هر یک سال پس از تسلیم صورت دارایى کلیه تغییراتى که در دارایى و درآمد آنان یا همسر و یا فرزندان تحت سرپرستى آنان پیدا شده و طرق تحصیل آنها را به طریق مذکور در تبصره ماده دوم تسلیم و رسید دریافت دارند.

ماده چهارم-‌ اشخاص فوق در صورتی که در مواعد مقرر صورت‌هاى مذکور در این قانون را بدون عذر موجه تسلیم نکردند به مجازات انفصال ابد از خدمت در مؤسسات مذکور در ماده یک محکوم مى‌شوند. همچنین هر یک از مشمولین مذکور فوق که صورت دارایى خود و یا همسر و یا فرزندان تحت سرپرستى خود را علماً و عامداً بر خلاف واقع تنظیم نمایند اعم از این که حیله و تقلبى به کار برند و یا قسمتى از دارایى را کتمان نمایند به مجازات انفصال ابد از خدمت در مؤسسات مذکور در این قانون و ضبط آن قسمت از دارایى که در صورت قید نگردیده و متعلق به خود کارمند مى‌باشد به نفع خزانه دولت محکوم مى‌شود.

ماده پنجم- مشمولین ماده یک مکلفند به کلیه پرسش‌هاى مربوط به تغییرات حاصله در صورت دارایى جواب صریح دهند در صورتى که اضافه دارایى از طریق غیرمشروح تحصیل شده باشد مرتکب به انفصال ابد از خدمت در مؤسسات مذکور در ماده یک و ضبط آن مال محکوم خواهد شد و هر گاه عمل با سایر موارد قانون مجازات عمومى منطبق باشد مرتکب علاوه بر مجازات فوق به مجازات مندرج در آن قانون نیز محکوم خواهد گردید.

تبصره- منظور از انفصال از خدمت درباره مشمولین موارد فوق که جزء مأمورین دولت یا شهردارى یا بنگاه‌هاى مذکور در قانون راجع به محاکمه مأمورین به خدمت عمومى مصوب‏ 6/2/35 نمى‌باشد. انفصال ابد از خدمت در آن مؤسسات و محرومیت از خدمات دولتى (اعم از کشوری و لشکرى) و شهردارى است.

ماده ششم- رسیدگى به صورت‌هاى مزبور و تشخیص انطباق موضوع با موارد 4 و 5 در قسمت کشورى به عهده اداره بازرسى کشور و در قسمت نیروهاى مسلح به عهده اداره بازرسى ارتش خواهد بود. ادارات مزبور در صورتى که تشخیص دادند موضوع قابل تعقیب کیفرى است آن را به دادسراى صلاحیت‌دار ارجاع مى‌نمایند تا طبق مقررات کیفرى اقدام به عمل آید.

ماده هفتم- کسانى که طبق این قانون از طرف دادستان در دادگاه‌هاى عمومى یا دادگاه‌هاى نظامى تحت تعقیب واقع شوند از خدمت معلق یا بدون کار مى‌شوند و در صورتى که بر حسب حکم قطعى برائت حاصل نمود ایام تعلیق یا بدون کارى جزو خدمت آنان محسوب و حقوق مدتى را که به علت تعلیق به آنان پرداخته نشده دریافت خواهند کرد.

ماده هشتم- صورت‌هاى مزبور و مندرجات آن سرى است و افشاى آن قبل از صدور کیفرخواست به کلى ممنوع است و متخلفین به مجازات مقرر در ماده 220 قانون مجازات عمومى محکوم خواهند شد.

ماده نهم- نمایندگان مجلسین پس از تصویب اعتبارنامه ظرف دو ماه صورت دارایى خود و همسر و فرزندان تحت تکلف خود را طبق ماده دوم به رؤساى مجلسین تسلیم مى‌نمایند و سه ماه به آخر دوره نمایندگى نیز تغییرات حاصل در دارایى را مجدداً به همان مراجع تسلیم مى‌کنند. هر یک از رؤساى مجلسین صورت‌هاى مزبور را به تشخیص هیئت رئیسه به کمیسیون متشکل از اعضاى کمیسیون‌هاى دادگسترى و عرایض مجلس مربوطه ارجاع مى‌نمایند تا اگر معلوم شد افزایش ثروت منطبق با موارد این قانون مى‌باشد گزارش آن را به مجلس تقدیم نمایند تا طبق مقررات قانونى مورد رسیدگى قرار گیرد.

ماده دهم- وزارت دادگسترى و وزارت جنگ مأمور اجراى این قانون هستند.

مخبر کمیسیون دادگسترى- عمیدى نورى‏

نائب ‌رئیس- کلیات مطرح است آقاى طباطبایى قمى در کلیات مخالف اسم نوشته‌اید بفرمایید.

احمد طباطبایى- بنده با این که در این لایحه به عنوان مخالف اسم نوشته‌ام فعلاً باید به عرض نمایندگان محترم برسانم که این لایحه در هیچ قسمتش هیچ ارتباطى به بنده ندارد (یک نفر از نمایندگان- وکیل مجلس هستید) وکیل مجلس هستم ولى از لحاظ مفاد لایحه به این که دارایى را صورت بدهم و بعد وقتى مى‌خواهم بروم دو مرتبه صورت بدهم الحمدالله نمى‌خواهم بگویم که ندارم و فخر است شکر مى‌کنم ولى وضع زندگانى من در تمام مدت عمر طورى بوده است و درآمدم به قدرى بوده است که توانسته‌ام تحصیل بکنم و بخورم با یک وضع آبرومندانه‌اى و هیچ اضافى هم ندارم ولى این که در این لایحه به عنوان مخالف اسم نوشته‌ام از این نظر است که بنده در همین جا و در همین مکان مقدس به قرآن سوگند خورده‌ام که مادام که حقوق مجلس و مجلسیان طبق قانون اساسى محفوظ است بنده باید آن کارهایى که به من رجوع مى‌شود در مجلس با صمیمیت و درستى انجام بدهم و نسبت به پادشاه محبوب خودم صدیق و راستگو باشم (صحیح است) منافع ملت و مملکت را هم محفوظ بدارم این سه رکنى بوده است که بنده به آن قسم خورده‌ام تصدیق بفرمایید در اینجا کارهایى که به ما رجوع مى‌شود جز قانونگذارى کار دیگرى به ما رجوع نمى‌شود و باید در قانونگذارى آنچه به نظرمان می‌رسد مصلحت شخص اعلیحضرت همایونى است باید بگوییم؛ مملکت ما یک دموکراسى است یک مملکت پارلمانى است همین‌طور که اعلیحضرت همایونى فرمودند هم مى‌دانیم در این مملکت همه چیز آزاد است همه کس آزادى دارد البته تا جایى که از روى خیانت به مملکت نباشد؛ آزادى مضر به جامعه نباشد تا اینجا همه آزادند چون آزادى داریم باید آنچه به نظرمان می‌رسد بگوییم و من به آقایان عرض مى‌کنم که چنانچه آقایان مطلبى به نظرشان مى‌رسد در قانونگذارى با این آزادى که دارند نگویند من خیال مى‌کنم منافى با آن سوگندى است که یاد کرده‌اند (صحیح است) این قانون را در همه جا؛ در خارج اسمى که برایش گذاشته‌اند گفته‌اند قانون از کجا آورده‌اى ولى بنده یک اسم دیگر گذاشته‌ام این قانون ‌بردار و بجه است قانون از کجا آوردى نیست (نخست‌وزیر- کى نوشته؟) روزنامه‌ها نوشته‌اند عرض مى‌کنم آنچه مى‌گویند و نوشته‌اند قانون از کجا آوردى است ‌امروز هم در پشت این تریبون چندین مرتبه این جمله تکرار شده است جناب آقاى نخست‌وزیر تشریف نداشته‌اند (نخست‌وزیر- این سلیقه ‌اشخاص است) این قانون از کجا آوردى نیست این قانون را اگر درست به مفاد آن برخورد بکنیم قانون ‌بردار و بجه است براى این که این قانون براى‌ اشخاصى که دزدى کرده‌اند و چیزى برده‌اند کوچک‌ترین لطمه‌اى به آنها نمى‌زند بلکه یک سند پاکى و طهارت و درستى دست آنها داده مى‌شود (نخست‌وزیر- هیچ همچنین چیزى نیست آقا) اجازه بفرمایید (صفارى-‌ اشتباه می‌کنید) (بوربور- این‌طور نیست آقا) اجازه بفرمایید این تریبون در اختیار جنابعالى است بنده یک عرایضى مى‌کنم اگر بنده خلاف عرض کنم جنابعالى تشریف بیاورید اینجا به بنده بفرمایید که اینها را مهمل گفتى یا منطق هم بفرمایید (مهندس جفرودى- وکیل باید آزادى داشته باشد)‌ امروز اگر یک کسى‌ آمد این مستخدمین‌ آمدند طى این قانون بعد از دو ماه صورتى از دارایی‌شان دادند بعد از 6 ماه با یک سال دیگر ما مى‌خواهیم حساب بکنیم چى را حساب بکنیم مى‌گوییم مازاد بر آن چیزى که ‌امروز دارى از کجا آوردى اگر بکنیم اگر هم نکردیم که نکردیم در همه جاى دنیا البته هیچ کس نیست که بگوید چرا شما دزد را تعقیب مى‌کنید هیچ کس نیست که بگوید که اگر کسى تجاوز به حقوق مردم کرد چرا او را تعقیب مى‌کنید هیچ کس نیست بگوید اگر کسى رشوه گرفت و اگر کسى اختلاس کرد چرا او را تعقیب مى‌کنید این را هیچ کس نمى‌گوید باید خاطى را تعقیب کرد ولى وقتى ما مى‌خواهیم یک قانون بیاوریم به مجلس؛ وقتى ما مى‌خواهیم یک جریانى را از لحاظ مصالح مملکت بیاوریم باید این قانون طورى باشد که براى خاطى‌ها و براى آنهایى که عمل بد کرده‌اند وضعى در نظر بگیریم که مجازات بشوند و این قانون طورى نباشد که به حیثیت یک دسته‌اى از مردم بربخورد جناب آقاى نخست‌وزیر این‏ قانون با این حرف‌هایى که در روزنامه‌ها مى‌نویسند تأیید آن چیزهایى است که در روزنامه‌هاى خارج مى‌نویسند و خود جنابعالى و تمام اولیاى مملکت همیشه مى‌گویید دشمنان ملت ایران و دشمنان مملکت ایران دارند در علیه ایران انتشاراتى مى‌دهند این قانون به منزله تأیید و تأکید و نسبت آن حرف‌ها است‏ (نخست‌وزیر- شما مى‌فرمایید و استنباط شخصى است) (مهندس بهبودى- هیچ این‌طور نیست) صحبت در این است که ما قانون مى‌آوریم براى این که اگر کسى رشوه گرفته است و دزدى کرده است بعداً او را تعقیب کنیم این روزنامه اطلاعات

+++

 است بنده ننوشته‌ام تاریخ سوم جمادى‌الاول 15 نوامبر (نخست‌وزیر- تاریخ ایرانى را بخوانید نوامبر چیست؟) 24 آبان ادعا‌نامه دادستان شهربانی علیه سوء استفاده‌کنندگان خرید اتوبوس براى ایران که تحت تعقیب قرار گرفته‌اند بن اسوشیتدپرس روز گذشته منشى مخصوص همان صدر اعظم آلمان و دو نفر از اعضاى هیئت مدیره شرکت اتومبیل‌سازى مرسدس بنز به اتهام رشوه‌خوارى مورد تعقیب مقامات قضایى قرارگرفتند دادستان شهر بن پس از دو ماه تحقیقات ادعانامه‌اى علیه متهمین مزبور صادر کرد این شخص که چهل سال دارد چون مورد اتهام است از تاریخ 8 سپتامبر تا به حال زندانى است دو نفر اعضاى هیئت مدیره کمپانى مرسدس بنز عبارتند از آقایان فلان و فلان که بنده اسمشان را نمی‌خوانم علاوه بر آنها رئیس شعبه خود کمپانى و مشاور دولت هم به اتهام گرفتن رشوه و سوء استفاده از موفقیت خود و اعمال نفوذ در مورد سفارش دولت ایران در خرید اتوبوس از کارخانه مزبور تحت تعقیب است بى‌مناسبت نیست که یک جریان فکاهى را برایتان عرض کنم کسى نقل مى‌کرد مى‌گفت من براى پسرم زن گرفتم بعد معلوم شد پسرم مبتلا به عنن است گفت تحقیق کردم گفتند در یک خانواده‌اى اسم این خانواده را نمى‌آورم یک همچو دوایى است رفتم دوا را گرفتم و آوردم حل کردم و دادم پسرم خورد یک ساعت بعد از خوردن دیدم حالش به هم خورد گیج شد و افتاد گفتم چه شد؟ گفت تمام بدنم؛ دستم؛ پایم؛ همه موهاى سرم سیخ شده ولى در اصل قضیه اثرى نکرده (خنده نمایندگان) (نخست‌وزیر- مثل قمى بود که فرمودید) تمام جاهاى دنیا راجع به این موضوع خبرى است جز اینجا؛ همه جا راجع به این موضوع صحبت شد جز ایران بنده مى‌خواهم عرض کنم جناب آقاى نخست‌وزیر این خبر که در روزنامه‌ها در اطلاعات منتشر شد باید دید کى این معامله را کرده کى به آنها رشوه داده چه وقت آنها تعقیب شدند اگر واقعاً و حقیقتاً بنا است این قوانین اجرا بشود و این قوانین قابل اجرا است خوب دیگر بد‌تر از این چه مى‌شود؟ این جریان مال چه وقت است مال دو ماه قبل است؛ یک ماه و نیم قبل است یک صدایى در ایران؛ یک حرکتى؛ یک صحبتى که مردم بفهمند (نخست‌وزیر- جنابعالى حرکتش را ندیدید) جنابعالى دیدید به ما بگویید (نخست‌وزیر- بله به عرضتان می‌رسانم؛ ارایه مى‌دهم) قانون براى ترفیع مردم؛ براى رضاى مردم است والا مردم غیر از اینها که شما آوردید مى‌خواهند؛ مردم وقتى که در روزنامه مى‌خوانند به این که یک مردى خودش را سوزاند و به چهار بیمارستان رفت و هیچ بیمارستانى او را قبول نکرد تا مرد این قانون جلوگیرى از عدم رضایت او نمى‌کند (نخست‌وزیر- چه ربطى به همدیگر دارد؟) خیلى ربط دارد (نخست‌وزیر- هیچ ربطى ندارد پرونده‌هایش مجزا است) وقتى کسى بچه‌اش سوخت بچه‌اش را بغل گرفت و این مریضخانه و آن مریضخانه رفت و بالاخره بچه‌اش در دامنش مرد این قانون او را راضى نمى‌کند باید اینها درست بشود اینها درست نمى‌شود (نخست‌وزیر- ربطى به هم ندارد) بنده از این کلیات مى‌روم روى اصل قانون در این قانون مى‌گوییم که هر کس وزیر مى‌شود هر کس وکیل مى‌شود باید بیاید صورت دارایى صورت زندگیش را بدهد؛ آخر آقاى نخست‌وزیر این یعنى چى؟ معنایش چیست؟ وقتى وزیر مى‌آید توى اتاق جیب بغلش را مى‌گردید وقتى هم مى‌رود جیب بغلش را مى‌گردید که قلم خودنویس ندزدیده باشد این چه معنى دارد؟ آقا شما از کجا 12 تا وزیر مى‌آورید در این مملکت که این حرف‌ها درباره‌شان زده بشود (نخست‌وزیر- شما را مى‌آوریم) این صحیح نیست؛ آخر اینها؛ وزیر مملکت وکیل مملکت یا نماینده مجلس هستند این چه وضعى است این چه جورى است در دنیا به ما چه مى‌گویند (نخست‌وزیر- هیچى نمى‌گویند) آقا شما دیروز قانون آوردید که وکلاى مجلسین اگر مقاطعه‌کارند؛ اگر در شرکت هستند اگر وکیل دادگسترى هستند اینها از مجلس بیرون بروند (صفارى- نگفتند بیرون بروند) و یا اگر در مجلس مى‌مانند این کارها را نکنند این دیگر چه صورتى دارد؟ این دیگر چه معنى دارد؟ بنده مى‌خواهم ببینم وکیل مجلس اگر یک چیزى بر دارایى‌اش زیاد بکند اگر از راه مشروع باشد که شما حرفى ندارید بنویسید اگر از راه نامشروع باشد وکیل مجلس از راه نامشروع چه طور مى‌آورد؟ جز با دستگاه دولت شما دستگاه‌هتان را درست کنید باید جلوى دستگاه دولت را بگیرید وقتى جلوى دستگاه دولت را گرفتید وکیل را گفتید این کار را نکند این دیگر معنى ندارد (دکتر رضایى- این طریق اصلاح دستگاه دولت است این چه عیب دارد؟) آخر طریق اصلاح کار دولت نباید منافى با حیثیت یک جمعیتى باشد (دکتر رضایى- هیچ منافاتى ندارد) بنده اینها را که عرض مى‌کنم به دولت عرض مى‌کنم که دولت؛ این جریانات منافى است با حیثیت مملکت منافى است با حیثیت خود دولت (نخست‌وزیر- به تشخیص خودتان) اگر چنانچه شما؛ دولت مى‌دانید یک وکیلى خارج از میزان عمل خودش رفتار کرده است؛ اگر مى‌دانید یک وکیلى تخطى کرده؛ تجاوز کرده؛ بر خلاف وظیفه‌اش عمل کرده. شما راه دارید آقاى نخست‌وزیر؛ شما قانون دارید شما چرا قانون را اجرا نمى‌کنید؟ به چه مناسبت شما نمى‌آیید تقاضاى سلب مصونیت او را بکنید؟ (دکتر شاهکار- به هم نان قرض مى‌دهند) خوب این دیگر به ما مربوط نیست بنده معتقدم جناب آقاى نخست‌وزیر در این قضیه فکر بکنید که در این قانون حیثیت مملکت حیثیت وزرا حیثیت وکلا اینها همه به هم بسته و مربوط است اگر وکیل حیثیت نداشته باشد دولت ندارد و اگر دولت حیثیت نداشته باشد مجلس حیثیت ندارد؛ اینها به هم مربوط است؛ بنده راجع به این قانون عرایضم این بود و خواستم به عرض مجلس برسانم مجلس مى‌داند و خودش و این قانون (احسنت).

نائب ‌رئیس- جناب آقاى نخست‌وزیر.

نخست‌وزیر- عرض کنم قبل از این که وارد مذاکرات آقاى طباطبایى نماینده محترم قم بشوم که چند مثل قمى هم اینجا پشت تریبون به ما یاد دادند و به ایشان پاسخ بدهم یک مطالبى خارج از موضوع لازم بود به عرض نمایندگان محترم برسانم البته وظیفه دولت است و سعى هم مى‌کند که موجبات رفاه و آسایش مردم را از هرجهت فراهم بکند یکى از موضوعاتى که مورد توجه مردم است و دولت هم وظیفه داشت موضوع دارو بود چون احتیاج مردم به دارو زیاد است باید سعى کرد دارو به قیمت ارزان در اختیار مردم گذاشته شود البته دولت اقداماتى کرد بعضى از این واردکنندگان دارو تصور کرده بودند که با این دولت هم مى‌شود شوخى کرد و مى‌خواستند مقاومت کنند به آنها اخطار کردیم که داروهاى شما را توقیف خواهیم کرد و طبق مقررات با آنها رفتار می‌کنیم و در نتیجه این تذکر بالاخره آنچه که در دستگاه‌هاى ادارى تعیین شده بود تسلیم شدند بنده لازم می‌دانم اینجا به عرض نمایندگان محترم برسانم که دولت در این کار کوتاهى نکرده و نخواهد کرد (صحیح است) و به واردکنندگان دارو هم از این پشت تریبون تذکر مى‌دهم که بایستى مراعات انصاف را بکنند این نوع پول‌ها از گلوى آدم پایین نمى‌رود (صحیح است) آنهایى که به یک مبنایى در دنیا معتقد هستند و پایبند هستند باید بدانند که از پول ارزاق و دارو که مورد احتیاج مردم است این نوع پول‌ها از گلوى آدم پایین نمى‌رود یا مبتلا به ‌امراض صعب‌العلاج و گوناگون مى‌شود یا هزاران گرفتارى براى خودش و فامیلش پیش مى‌آید که شاید مردم نمى‌دانند ولى خودش مى‌بیند که چه به سرش‌ آمده و مطمئن باشید که دولت در این باب سخت ایستاده است و بعد هم بنده معتقد هستم و از جنبه حرفه‌اى خودم هم یک تذکرى به تمام مردم این کشور می‌دهم شاید به طور کلى در تمام دنیا صد قلم دارو بیشتر نیست که ارزش قطعى خودشان را دارند و اثر قطعى خودشان را نشان داده‌اند محتوى این مملکت 6 یا 7 هزار 7 داروى اسپسیالیته وارد مى‌شود به شرافتم غیر از صد قلم باقى دیگرش کشک است بیخود تسلیم و اسیر این حرف‌ها نشوید بیخود به مردم تلقین نکنید این داروهاى مؤثر صد قلم بیشتر نیست بنده درباره بقیه به نام یک دکتر و استاد دانشگاه اظهار نظر مى‌کنم در ضمن بنده عقیده‌ام را مى‌گویم‏ (یک نفر از نمایندگان- آن صد قلم را تعیین بفرمایید) به خاطر دارم سال‌هاى اولى که هنوز نیامده بودم در تهران و در مشهد که مشغول انجام وظیفه بودم یکى از دکترها در مشهد دکتر خیلى خوبى است و حالا پیر شده یک مریض رفته بود پهلوى او؛ معاینه‌اش کرده بود خلاصه یا خداى نکرده عقلش نرسیده بود و یا این که تشخیص نداده بود. یک لغتى که هیچ معنى ندارد مى‌گویند مبتلا به ضعف اعصاب است این از نظر طبى هیچ مفهومى ندارد یعنى با موازین علمى تطبیق نمى‌کند به جهت این که مى‌گویند یارو زخم معده دارد و مى‌دانند زخم معده چیست ولى ضعف اعصاب یک مطلبى است که عوام مى‌گویند و بعضى اوقات براى خوش‌آیند مرضى؛ تکرار مى‌کنم عرض کنم در آن موقع 2 تومان ویزیت مى‌دادند و این خیلى بود موضوع مال 25 سال پیش است این دکتر چند تا حب آرسینیک براى او نوشته بود که مقوى است رفته بود داروخانه آنها را گرفته بود دیده بود قیمتش 15 شاهى مى‌شود نسخه را پرت کرده بود که این آقاى دکتر دو تومان از من ویزیت گرفته و 15 شاهى دارو داده حالا اگر آن دکتر نسخه 100 تومانى جلویش مى‌گذاشت مى‌گفت بسیار خوب دقت کرده و داروى حساس داده البته وقتى که لازم باشد همکاران عزیز من دارویى که خیلى هم گران باشد ولى باعث نجات یک مریض باشد مرقوم مى‌فرمایند و باید هم استعمال گردد ولى در ضمن هم مردم هم باید بدانند در تمام دنیاى متمدن و به این پیشرفت علم داروهاى مؤثر به صد قلم هم نمى‌رسد و از این جهت ما مى‌خواهیم سعى کنیم که آن داروهایى که حقیقتاً براى جامعه و مردم بسیار مفید است وارد شود این پروپاگاندى که مى‌کنند زیادى است و وقتى هم که به آنها مى‌گوییم که دارو را باید به این قیمت بفروشند ابتدا نخواستند دارویى را که در تهران در دسترس دارند در معرض فروش بگذارند من گفتم تمام انبارها و خودتان را طبق قانون توقیف خواهم کرد و دارو را در اختیار مردم خواهم گذاشت و دادگسترى هم طبق قانون آن داروها را خواهد فروخت البته این اقدام شده است و گزارشاتى داریم و چند نفر هم آوردند قیمتش 20 و 35 درصد پایین‌ آمده است و بنده از تمام طبقات استدعا مى‌کنم که با دولت همکارى بکنند براى این که به نفع خودشان است چون اگر خداى نکرده مبتلا به بیمارى و محتاج به دارو شدند ارزان‌تر مى‌خرند و از نظر اجتماعى هم اگر همه کمک و راهنمایى به دولت بکنند این به نفع همه است

+++

 و خودشان فایده مى‌برند (صحیح است) باید آقایان هم از دولت بخواهند و راهنماىی بخواهند ما کف دستمان را بو نکرده‌ایم که در فلان جا چه اتفاقى افتاده همه باید بخواهند همه کمک بکنند؛ همه راهنمایى بکنند همه تذکر بدهند؛ ما هم قول مى‌دهیم تا آن جایى که توانایى داریم در این عمر کوتاهى نکنیم یک نکته دیگرى که آقایان اطلاع دارند این است که یک سال و نیم است مملکت به صورت حزبى باید اداره بشود و مى‌شود و البته در ممالک دموکراسى هم غیر از این نمى‌تواند باشد و خوشبختانه ضمن هزاران اصلاحى که به دست تواناى شاهنشاه؛ انجام شده است این تذکر و راهنمایى را هم فرمودند و احزاب مشغول کار هستند البته دوحزبى که الان مشغول فعالیت هستند در این احزاب افراد وطن‌پرست و شاه‌دوست و با‌ایمانى مسلماً هستند غیر از خیر و صلاح مملکت و ملت هم چیزى نمى‌خواهند (صحیح است) اگر ایرانى باقى باشد این احزاب مى‌توانند موجودیت خودشان را نشان بدهند و با برنامه‌هایى که دارند مردم را سمت خودشان بکشند البته تمام احزاب و تمام مردم علاقه‌مند هستند به کشورشان و از فداکارى هیچ خوددارى ندارند ولى بنده مى‌خواهم تذکر بدهم که این احزاب ما نبایستى مأمن و ملجأ ‌اشخاص فاسدى بشود (صحیح است) و به نام این که ما وارد فلان حزب شده‌ایم سوء استفاده بکنند الان دو تا حزبى که دارند فعالیت مى‌کنند من از زعماى دو حزب استدعا مى‌کنم که سعى بفرمایید افرادى وارد این احزاب بشوند که البته تشویقى اگر نباشد نمى‌آیند ولى از عنوان حزبى سوء استفاده نکنند (صحیح است) براى این که اگر خداى نکرده این موضوع پیش بیاید ‌ایمان و عقیده مردم نسبت به این احزاب کم مى‌شود و به ‏آن نظرى که ما داریم و آن نظرى که سعادت مملکت را تأمین مى‌کند از بین خواهد برد باز پریشب دیدم که شکایت کرده‌اند که چند نفرى با چراغ زنبورى در این حرارت 5 درجه زیر صفر رفته‌اند و زمین ‌اشخاص را گرفته‌اند آقا اگر زمین مال شما است اگر سند دارید مگر استحکامات نظامى درست مى‌کنید که باید 24 ساعته کار کرد؟ در تاریکى شب باید در زمان جنگ کار کرد والا بنا در روز روشن که چشمش بهتر مى‌بیند و بیشتر کارمى‌کند (صحیح است) بنا که در روز روشن بهتر بنایى مى‌کند چه ایجاب کرده؟! اگر کسى به ملک شما تخطى کرده دولت اینجا است وزیر دادگسترى اینجا است بفرمایید ما برویم رسیدگى کنیم ولى اگر شما شب پاشدید رفتید با چراغ زنبورى دیوار کشیدید دور یک خانه؛ همان است که چون با چراغ آید بهتر مى‌برد و بنده استدعا مى‌کنم از آقایان چون بعضى‌هایشان ممکن است جزو این حزب باشند یا جزو آن حزب باشد بنده به طور کلى عرض مى‌کنم استدعا مى‌کنم این نوع عملیات را اجازه ندهند بنده چشم‌هاى خودم را بسته‌ام براى بنده از نقطه نظر دولت و مقررات هیچ کس تفاوتى ندارد مى‌خواهد حزب ملیون باشد می‌خواهد حزب مردم باشد براى بنده هیچ فرقى نمى‌کند هیچ تصمیمى در این قسمت ندارم ولى براى حفظ انتظام ‌امور مملکت ایجاب مى‌کند که بیاییم و در هر دسته‌اى که هستیم اعمال و رفتارمان را با مقررات و قوانین تطبیق بدهیم بنده در این قسمت سخت خواهم بود و او این که مورد گله‌گزارى نزدیکان بنده باشد (یک نفر از نمایندگان- اسمش را بفرمایید) بنده مى‌خواستم تذکر بدهم و البته وزیر دادگسترى به وسیله خودشان عمل خواهند کرد و ‌اما مى‌آییم به سر این موضوعى که‌ امروز در حضور آقایان مطرح است آقاى طباطبایى یک فرمایشاتى فرمودند روزى که بنده این قوانین را تقدیم مجلس شوراى ملى کردم تذکر د‌ادم که ما قوانینى که تقدیم کردیم و خواهیم کرد یک قوانین اصولى است و حتى بعضى از هم‌مسلکان بنده گله فرمودند که چرا در فراکسیون با آنها مشورت نکرده‌ایم به قول یکى از دوستان بنده که اینجا نشسته‌اند فرمودند که از نظر حزبى حقیقتاً شما یک گذشت عجیب و غریبى کردید که گفتید این قانون مافوق حزب است می‌توانستید این را نگویید و به شکلى بیاورید که بگویند این را حزب ملیون آورده و ما خواسته‌ایم، ما دنبال این نوع پروپاگاندها و این نوع حرف‌ها نیستیم، ما خیلى‌اشخاص دیدیم که با چه جار و جنجال و با چه حرف‌هایى‌ آمده‌اند و چون پایه و مایه نداشتند رفتند، این تعریف‌ها و تشویق‌ها چند روزى در روزنامه‌ها مى‌شود و بعد هم به قول ما خراسانى‌ها یک الویى است روشن مى‌شود و بعد از چند دقیقه الو می‌آید پایین و چیزى باقى نمى‌ماند چون پایه ندارد، همان الو است، از این جهت ما اصولى فکر کردیم و گفتیم که بایستى این قوانین اصولى است و شاید هم مافوق اصول حزبى ما باشد، خیلى بالاتر، خیلى بالاتر، و بنده نخواستم این را به حساب حزب بگذارم مال مملکت است ما به راهنمایى و هدایت شاهنشاه معظممان یک اقداماتى انجام مى‌دهیم، دیدیم در یک جاهایى گفته‌اند که زاغه‌هاى جنوب شهر را که رفته‌اند و خراب کرده‌اند دولت به حساب خودش گذاشته، دولت کیست؟ آقایان این دولت دولت بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاه است یعنى مجرى اوامر شاهنشاه، معلوم است که این کار را دولت کرده است آن دولتى که برگزیده شاهنشاه است و مورد اعتماد مجلسین است، پس کى کرده است؟ یقنعلى بقال کرده است؟ ما وظیفه‌مان است، فردا یک دولت دیگر هم بیاید باید بکند، البته دولت کرده است پس کى کرده است خانباجى کرده؟ البته دولت این کار را کرده دولتى که به راهنمایى و هدایت شاهنشاه خدمت می‌کند دولتى است برگزیده شاه و مورد اعتماد مجلسین این قانونى که آورده‌ایم اینجا بنده تذکر دادم که ما مقصودمان این است که دستگاه ما فاسد است هیچ همچو چیزى نیست، آقاى طباطبایى جنابعالى از آن دریچه نگاه نکنید خیلى معذرت مى‌خواهم روى سخنم با جنابعالى نیست عمومى صحبت مى‌کنم دوره منفى‌بافى و یأس و نا‌امیدى و اگر و مگر گذشته دنیا ایجاب مى‌کند که مثبت فکر بکنیم و اگر و مگر را کنار بگذاریم البته معایب خیلى زیاد است و اگر جنابعالى تصور مى‌کنید که در یک مدت کوتاهى مى‌شود دنیا را بهشت کرد‌ اشتباه مى‌فرمایید، آدم همیشه می‌رود دنبال کمال مطلوب و هیچ وقت به آن نمی‌رسد، معایب در تمام دنیا وجود دارد جنابعالى الان در روزنامه خواندید که نماینده دولت آلمان فدرال فلان خلاف را کرده بسیار خوب او را گرفتند و حبس کردند. این چه ربطى دارد به دولت آلمان و به ملت آلمان و اگر کمی خلاف کرده عدلیه دارند رسیدگى مى‌کنند بعد از آن داد زدند فریاد زدند که از این یک اثرى ندیدیم اگر یک بابایى دزدى کرده است به بنده چه مربوط است؟ (طباطبایى- کى خریده؟) اجازه بفرمایید ماشاء‌الله مثل این که شش هفت ماهه به دنیا آمده‌اید، عجله نکنید بنده هنوز صحبتم تمام نشده است این دستگاه و این دولت تا آن حدى که اطلاع به ما می‌رسد مرتب و منظم کار مى‌کند جناب آقاى طباطبایى این ادعا را من پشت تریبون مى‌کنم به محض این که خبر را در روزنامه خواندم این وزیر دادگسترى که اینجا نشسته نوشت به سفارت آلمان، شما اگر اطلاع ندارید چرا نمى‌آیید بپرسید؟ بیایید بپرسید. من ممکن بود ‌امروز اینجا در مجلس نباشم این صحبت را مى‌فرمودید و ذهن تمام این آقایان نمایندگان را مشوب مى‌کردید که چه کردند و بردند چند دفعه به شما گفته‌ام که مخصوصاً بیایید و از بنده بپرسید، من به شما کتباً جواب مى‌دهم، آن جواب را بیایید در مجلس بخوانید من کتباً مى‌نویسم این وزیر دادگسترى که اینجا نشسته است و مرد شریفى است فوراً برداشت نوشت به سفارت آلمان که یک همچو خبرى در روزنامه‌ها نوشته‌اند این مطلب را فوراً توضیح بدهید، بنده آقا عاشق چشم و ابروى هیچ کس نیستم، جناب آقاى طباطبایى باز هم تکرار مى‌کنم هر کس خلاف بکند هر فردى باشد، نزدیک‌ترین فرد به من باشد تعقیب خواهد شد ولى بنده کف دستم را که بو نکرده‌ام روزنامه مال چه روزى بود فرمودید 15 نوامبر چندم فرمودید؟ (طباطبایى- 24 آبان) روزنامه 24 آبان را آوردید اینجا خواندید که یک خبرى هست چرا همان 2 آبان تشریف نیاوردید به دفتر بنده؟ جنابعالى که همیشه لطف داشتید، می‌آمدید مى‌پرسیدید آقا چه خبر شده است؟ جواب مى‌دادم که آقاى وزیر دادگسترى بیدار است و این کار را کرده است این را آنجا بفرمایید سؤال کنید حالا که آن یارو در آلمان دزدى کرده است به من چه مربوط است؟ ولى معهذا ما نخوابیدیم چون دلیلى ندارد که بنده دلال مظلمه بشوم که یک نفرى بیاید پولى بخورد و دزدى کند بى‌‏آبروییش را بکشم، من دلال مظلمه نمى‌شوم، گفتم که تعقیبش کردیم این را براى اطلاع جنابعالى عرض کردم‌ اما در مورد این لایحه بنده نمى‌دانم چرا جنابعالى از آن دریچه نگاه نمى‌کنید که من‌ امروز‌ آمده‌ام مى‌خواهم کارمندى دولت را قبول کنم، بسیار خوب می‌شود کارگر و کارفرما: کارفرما مى‌گوید شرایط بنده این است اگر مى‌توانى قبول کنى‌ امضاء کن و بیا وقتى که مى‌خواستید قانون استخدام را بنویسند معلوم است که مى‌گویند اسمتان، پدرتان، مادرتان، سنتان، ملیت‌تان، مذهبتان، معلوماتتان، خدمت نظام وظیفه‌تان را کردید یا نکردید حالا ما یک ماده اضافه کردیم که دارید؟ چه عیب دارد؟ بنده می‌پرسم این کار چه عیبى دارد؟ به چه مناسبت باید به کارمندى بربخورد چه عیبى دارد؟ براى بنده کاغذ فدایت شوم نفرستاده‌اند که بیا که بیا کار کن والله به حضرت عباس نفرستاده‌اند اگر بنده قبول کردم خودم قبول کردم بعد به من مى‌گویند شرطش این است که سر ساعت 8 بیایى توى دفترت، شرطش این است، وقتى نیایى جریمه‌ات مى‌کنند، مى‌فرمایید که به بنده برمى‌خورد جریمه‌ام نباید بکنند چرا آقا؟ چرا؟ هیچ جاى برخوردن ندارد یکى از شرایط استخدام این است که اضافه مى‌شود که چه دارى؟ آن را که حساب پاک است از محاسبه باکى ندارد سال دیگر از بنده بپرسید توضیح مى‌دهم مى‌خواهم کارمند دولت وقتى که در خیابان‌ها راه مى‌رود وقتى پشت میزش با مردم سروکار دارد آن مراجعین یک حس احترام نسبت به او داشته باشند نه این که بگویند که این بابا پشت این میز رشوه مى‌گیرد این براى این است که مستخدم دولت بر خلاف مقررات رفتار نکند و احترام داشته باشد این براى این است که مردم وقتى به یک دستگاهى احترام نداشته باشند مؤمن نباشد کارهایش پیش نمی‌رود مى‌گفتند که یک بابایى رفته بود دزدى کرده بود فهمیدند که دزدى شده دنبالش رفتند خودش هم فریاد مى‌کرد و دنبال آنها مى‌دوید که دزد را بگیرد دزد براى این که خودش شناخته نشود خودش داد مى‌زد که دزد را بگیرید این ‌اشخاصى که خداى نکرده حرف‌هایى می‌زنند اگر گیر بیفتند چه عیبى دارد اگر ریگى به کفششان نیست چه مانعى دارد که بیایند بگویند

+++

 چه دارند؟ بنده هم نمى‌خواهم اهانتى جسارتى به شخصیت و حیثیت‌ اشخاص شده باشد اما برعکس مى‌خواهم دستگاه مملکتمان از همه حیث منزه باشد و عکسش هم هست که هر روز نگویید این آدم دزدیده آقا این کارمند این‌طور است حالا یک مرجع رسیدگى پیدا شده است اگر گفتند فلان کس دزد است در اینجا مرجعى پیدا شده است هى هر روز می‌گویند همین مى‌گویندها است که پدر مملکت را در آورده است می‌گویند، می‌گویند و شنیدم که مى‌گویند فلانى خیلى بلند کرده است ملاحظه مى‌فرمایید براى این که به این حرف‌ها خاتمه داده بشود و همه بدانند که استخدام دولت هیچ‌گونه مداخله‌اى ندارد و تنها حقوق است، اگر مى‌خواهید بمانید این کار تا درست نشود و تا دستگاه ادارى ما از همه جهت منزه نشود هیچ فایده‌اى ندارد و هیچ کارى در این مملکت از پیش نمى‌برد و بالاخره تمام این مستخدمین دولت و کارمندان و سایر آقایان باید بیایند و جواب بدهند جواب بدهند که این کارخانه تمام پیچ و مهره‌اش خوب تحت نظر گرفته بشود والا اگردرست نشود فایده‌اش چیست، ما می‌خواهیم اصلاح بکنیم جنابعالى مى‌فرمایید به حیثیت کارمند و وزیر و وکیل برمى‌خورد، این چه حرفى است، چرا برمى‌خورد؟ همین قدر که مى‌فرمایید برمى‌خورد بنده هیچ وقت همچو حرفى نزده‌ام که همه اینها خراب است بنده زبانم لال هرگز همچنین چیزى نگفته‌ام، همچو چیزى نیست، صدى نود کارمندان ما با کمال شرافت کار مى‌کنند، ممکن است ده درصد خراب باشد در همه جاى دنیا خراب هست این موضوع منحصر به ایران نیست، پس شما این استقلال را از آن دریچه نفرمایید و آن مثل قمى که نمى‌دانم تمام مطالب قمى همین‌طور است جایش نبود که پشت این تریبون بفرمایید البته بنده جسارت مى‌کنم و معذرت مى‌خواهم بنده هیچ وظیفه‌اى ندارم که در اینجا براى آقایان وکلا وظیفه‌اى تعیین مى‌کنم، وزیر هستم و موظفم که این احترام را ملحوظ بکنم و این را از نقطه نظر وظیفه عرض نمى‌کنم ولى عرض مى‌کنم جایش این جا نبود، حالا تشخیص دادید و فرمودید بنده عرضى ندارم، فرمودند که این قانون را که درآوردند آبروى ما رفت (طباطبایى- نگفتم آبروى ما) یعنى آبروى مملکت است، بنده گفتم ما یعنى مملکت ما که گفتم جمع است اتفاقاً جنابعالى اطلاع دارید به این که مرحمتى فرمودید اگر اطلاع ندارید به عرضتان مى‌رسانم که همین دوتا قانونى که بنده تقدیم مجلس کردم باعث تحسین تمام عالمیان شده و اگر هم اطلاع ندارید نخست‌وزیر مملکت شما به عرضتان مى‌رساند بر خلاف آنچه جنابعالى فکر مى‌کنید ما مورد تحسین و تکریم تمام دنیا واقع شدیم که همچو قانونى آوردیم به مجلس، یک قانونى که دلیل این است که مى‌خواهیم نشان بدهیم اولاً منزه هستیم و اگر خداى نکرده یکى دو تا عیب داریم آنها را مى‌خواهیم برطرف کنیم دنیا ما را تحسین کرده است که ما در این مکان مقدس‌ آمدیم و مى‌خواهیم اقدام به این کار بکنیم و از این که در این مکان مقدس این موضوع گفته شود هیچ ممکن نیست تصور این برود که آبروریزى شده و آبروى ما رفته هیچ همچو چیزى نیست، شما مطمئن باشید بضرس قاطع است از وقتى که این دوتا قانون‌ آمده است آنهایى که دشمنان ایران هستند زبانشان لال شده است و باعث تحسین و تقدیر آن عده‌اى که حسابشان پاک است اهمیتى نمی‌دهند مى‌فرمایند که چه می‌خواهى صورت مى‌دهیم اگرخلاف کرده‌ایم تنبیهمان بکنید این است که بنده از نمایندگان محترم استدعا دارم که این لایحه را مورد توجه خاص قرار بدهند و متوجه باشند این لوایحى که دولت مى‌آورد اینجا نه لوایح فصلى است نه فانتزى، در کار ما نه فصلى وجود دارد نه فانتزى صلاح مملکت همین است، از این جهت هم تقدیم کردم و باز هم پیش‌بینى مى‌کنم و اطمینان دارم که اکثریت بالاتفاق آقایان به این لایحه توجه خواهند فرمود و مورد تأیید واقع خواهد شد.

نائب ‌رئیس- نوبت آقاى مهندس هدایت است مرقوم فرموده‌اند موافق مشروط ما موافق مشروط نداریم اگر موافقید بفرمایید.

مهندس هدایت- بنده قبل از این که در این لایحه به عنوان موافق مشروط صحبت بکنم چون راجع به احزاب مطالبى جناب آقاى نخست‌وزیر فرمودند و از آن مطالب هم به حزب مردم برمى‌خورد ...

نائب ‌رئیس- استدعا می‌کنم در اطراف لایحه صحبت بکنید.

مهندس هدایت- بنده خواستم دو کلمه‌اى عرض کنم و آن این است که هر دو حزب براى ترقى و سعادت مملکت تشکیل شده است و هیچ کس به عنوان این حزب و نه آن حزب نمى‌تواند از این موقعیت خودش سوء استفاده بکند (صحیح است) خوشبختانه در مملکت دستگاه دادگسترى حکومت مى‌کنند و دادگاه‌ها باید به هر مطلبى رسیدگى بکنند و نتایج آن رسیدگى در معرض افکار عمومى قرار بگیرد و هیچ وقت اعمال فردى ‌اشخاص خداى نکرده نباید سبب تبلیغ بر علیه این حزب یا آن حزب باشد (صحیح است) چنانچه‌ امروز ملاحظه مى‌فرمایید یک نماینده از حزب مخالف به عنوان موافق با لایحه‌اى که جناب آقاى دکتر اقبال به مجلس تقدیم کرده است صحبت می‌کند، خیلی واضح است اوضاع درهم گذشته مملکت، بى‌بندوبارى متصدیان ‌امور کار را به جایى رسانید که آنهایى که ناخداى کشتى این مملکت هستند صلاح در آن دیدند که براى نجات مملکت فکرى بکنند این فکر ‌امروز به صورت لوایحى تقدیم به مجلس شوراى ملى مى‌شود و همه مى‌دانیم که این فکر زاییده افکار بلند ذات اقدس ملوکانه است (صحیح است) دولت‌ها موظفند در پیروى از این افکار لوایحى ترتیب بدهند و مجلس و قوه مقننه مملکت باید این لوایح را حلاجى بکند تا به نفع مملکت به نحو احسن اجرا بشود لایحه‌اى که فعلاً مطرح است گزارش کمیسیون دادگسترى است و بنده که به عنوان موافق صحبت می‌کنم صددرصد موافقم که باید یک رسیدگى‌هایى بشود تا ‌اشخاص از زیاده‌روى‌ها و از بى‌بندوبارى خوددارى بکنند در عین حال مایل هستم که این لوایح واقعاً به صورت عمل درآید از نظر ما اصول این لایحه پسندیده و قابل قبول تمام مردم ایران است لکن براى این که از این لوایح نتیجه‌اى گرفته شود و این نتیجه در اسرع وقت گرفته شود به عقیده ما و به عقیده شخص بنده این لایحه نقایصى دارد و ‌امیدوار هستم با توضیحاتى که عرض خواهم کرد توجه بفرمایند تا بلکه نواقص این لایحه مرتفع بشود اساس این لایحه بر این است که وزرا و معاونین و کارمندان دولت و نمایندگان مجلس سال به سال صورت دارایى خودشان را هر کدام بدهند و اضافه دارایى مورد رسیدگى قرار بگیرد یعنى اگر کسى اضافه دارایى نداشت و یا کسر دارایى داشت مصون از تعجب خواهد بود و حال این که بنده خیال مى‌کنم دولت به خوبى می‌داند اگرخداى نکرده فسادى در دستگاه‌ها باشد نود درصد آنچه از طریق نامشروع جمع مى‌شود از دست مى‌رود و باقى نخواهد ماند که به عنوان اضافه ثروت مورد تعقیب قرار بگیرد این لایحه ارتباط مستقیمى با وضع کارمندان دولت دارد و تا زمانى که وضع کارمندان دولت از لحاظ مادى و معنوى تثبیت نشود، تا زمانى که هزینه زندگى به شکل سرسام‌آورى بالا می‌رود و بودجه مملکت کفاف پرداخت ماهیانه متناسبى به کارمندان دولت نمى‌دهد خیال نمى‌کنم که دولت با این لایحه بتواند موفقیتى به دست بیاورد، مردم با کارمندان عادى دولت سروکار دارند این کارمندان اگر خداى نکرده مردمان فاسد یا ناشایسته‌اى باشند عایداتى که کسب می‌کنند شاید خیلى به ندرت در سال اضافه خواهد‌ آمد بلکه صرف زندگانى روزمره آنها خواهد شد بنده نمى‌دانم دولت راجع به این تیپ کارمندان که انشاء‌الله در دستگاه دولت کم هستند و این تیپ کارمندان که افکار عمومى را راضى می‌کنند چه فکرى کرده آیا این طرز قابل ادامه و دوام است که باز مردم به ادارات بروند و سرکیسه بشوند؟ اگر این لایحه به مرحله عمل در نیاید اگر این لایحه طورى تصویب شود که‌ امکان تعقیب این قبیل کارمندان میسر نباشد فردا دولت جواب افکار عمومى را چه خواهد داد بنده همان‌طور که دولت به حق در فکر لایحه‌اى بوده است که جلوى تجاوزات کارمندان ناصالح را بگیرد به عقیده من در موازات این لایحه باید فکرى باشد که کارمندان دولت هم تأمین پیدا بکند به علاوه طرز لایحه باید طورى باشد که علاوه بر این که اضافه ثروت غیرمشروع مورد رسیدگى قرار بگیرد نحوه زندگانى غیرمشروع کارمندان دولت هم مورد رسیدگى قرار بگیرد کارمندى که ماهى هزار تومان دارد زندگى او باید حدود هزار تومان باشد نه مطابق ماهى ده هزار تومان این مطلب باید مورد رسیدگى قرار بگیرد البته یک مثلى هست که مى‌گویند سنگ بزرگ علامت نزدن است و نباید لوایح به صورتی پیچیده شود که ‌امکان رسیدگى براى دولت باقى نماند (صحیح است) بنده کاملاً با این موضوع موافقم ولى از طرف دیگر راه باز است که کار دولت سبک بشود ما تمام مأموران دولت را مشمول این لایحه کردیم توجه بفرمایید که ما تمام مأموران دولت را مشمول این لایحه کرده‌ایم براى این که ظلم بالسویه عدل است ولى آقایان هیچ وقت فکر کرده‌اید که ‌آموزگار یک دبستان دبیر یک دبستان دبیر یک دبیرستان و استاد یک دانشگاه یا مأمور پست و‌ اندیکا تور‌نویس و ‌امثال این آقایان اینها ‌امکان این را داشته‌اند که از مال مردم سوء استفاده بکنند (صحیح است) بنابراین دولت به خوبى می‌داند که چه تیپ کارمندى ممکن است از موقعیت خودش و از مقام خودش سوء استفاده بکند این تیپ کارمند را بگیرید عده اینها محدود خواهد بود وقتى که اینها محدود بشود بازرسى کل کشور وقت آن را خواهد داشت که رسیدگى بکند جناب آقاى دکتر هدایتى جنابعالى خوب مى‌دانید که چه قدر در بازرسى کل کشور عضو دارید که به دوسیه این کارمندان هر سال و به موقع رسیدگى بکنید به علاوه مطالبى در این لایحه به نظر بنده رسید که طرز نوشتن آن مبهم بود این است که به عرضتان مى‌رسانم که جناب آقاى مخبر شاید با توضیحات خودشان بنده را قانع بکنند یکى در ماده اول جمله و یا نظارات و یا اداره و یا مدیریت آن با یکى از مقامات مزبور مى‌باشد اغلب طبق قوانین دولت در بسیارى از مؤسسات ملى و به‌هیچ‌وجه مربوط به سرمایه دولت نیست از نظر دولتى نظارت مى‌کنند. آیا منظور آقایان این است که این نظارت چون اینجا نظارت نوشته شده است مشمول این مؤسسات ملى که از سهام شخصى اداره مى‌شود خواهد بود یا خیر؟ دوم این که آیا کارگران کارخانه‌جات که به نحوى از انحاء از خزانه دولت پول می‌گیرند مشمول این قانون خواهند بود یا خیر؟ در ماده چهارم تناقضى وجود دارد براى

+++

 کارمندانى که صورت دارایى خودشان را ندهند مجازات انفصال ابد از خدمت در مؤسسات مذکور پیش‌بینى شده است اگر ‌اشخاصى عاملاً و عامداً صورت دارایى خودشان یا همسر و یا فرزندان تحت تکلف خود را به غلط بدهند به علاوه بر این محکومیت به ضبط مال محکوم خواهند شد این موضوع را بنده خیال مى‌کنم که با مورد اول تناقض فوق‌العاده‌اى دارد مخصوصاً چون ممکن است اتفاق بیفتد که همسر یک کارمند حاضر نباشد صورت دارایى خودش را بدهد (نخست‌وزیر- طلاقش مى‌دهد) انشاء‌الله کار محاضر خوب خواهد بود بعد شما که تجویز مى‌کنید شوهر صورت دارایى همسر خودش را بدهد آن وقت مستثنى مى‌کنند که اگر صورت غلط داد و متعلق به خود کارمند نبود دیگر از ضبط مال صرف‌نظر مى‌کنید یعنى اگر کارمندى خداى نکرده بدزدد و به اسم همسرش بکند این دیگر از ضبط مال معاف است موضوع دیگرى که در این قانون به نظر بنده رسید موضوع طرز تعقیب و مجازات‌ اشخاصى است که بر خلاف مبادى این قانون عمل مى‌کنند وزرا و معاونین و کارمندان دولت را در یک ردیف قرار داده‌اید به نظر من این خلاف اصل است مخصوصاً تعقیب وزرا قانون خاصى دارد (تیمورتاش- همه‌اش قانون دارد تمام اینها) وزیر یک پست سیاسى دارد و نمی‌شود رسیدگى به اعمال یک وزیر را به یک اداره‌اى که تحت نظر آن وزیر است موکول کرد و یا اعمال دولت‌هاى گذشته را به دست ادارات دولت‌هاى تابعه داد. جناب آقاى نخست‌وزیر خود حضرتعالى می‌دانید ما دیده‏ایم در این مملکت از شهریور 20 به بعد دیده‌ایم حب و بغض‌ها را دیده‌ایم کسانى که در نتیجه سیاست غلط یا سیاست‌هاى صحیح بسته به زمان به تفاوت محکومیت‌هایى پیدا کرده‌اند که این محکومیت‌ها از روى حب و بغض سیاسى بوده است یک کارى بکنید قانون آن چنان بگذرانید که بعداً ‌اشخاص نتوانند براى تصفیه حساب خصوصى وزرای یک مملکت را لکه‌دار بکنند این به صرفه تمام وزراى این مملکت است که‌ امروز اینجا نشسته‌اند و این قانون را آورده‌اند (صارمى- البته مطابق همان قانون محاکمه وزرا آنها را محاکمه مى‌کنند) انشاء‌الله چون خیلى گنگ نوشته شده است بنده هم متوجه شدم که مى‌گویند به دادسراى مربوطه احاله مى‌شود اگر این جمله کفاف این را خواهد داد و مطالب بنده موضوع را روشن می‌کند که هیچ ولى بنده خیال مى‌کردم که کفاف این مطالب را ندهد و ابهامى در کار باشد این است که این مطلب را عرض کردم بنده با توضیحاتى که عرض کردم‌ امیدوارم که لایحه به صورتى که واقعاً عملى تصویب بشودکه دولت در اسرع وقت بتواند منویات اعلیحضرت همایونى را در این که کارمندان نادرست برکنار و کارمندان صالح تشویق بشوند انجام بدهند (نمایندگان- انشاء‌الله) ‌امیدوار هستیم که در این راه توفیق حاصل بکنید و قانون هم به صورتى در مجلس بگذرد که‌ امکان این توفیق در زمان وزارت براى شما باشد.

نائب ‌رئیس- پیشنهادهاى مبنى بر کفایت مذاکرات رسیده است که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى

کفایت مذاکرات را پیشنهاد می‌کنم.- اردلان‏

نائب ‌رئیس- آقاى اردلان‏.

اردلان- در اصل لایحه آن چه معلوم است اتفاق نظر در مجلس شوراى ملى موجود است منتهى تذکراتى داده شد که البته یک قسمتش مناسب بود که گفته بشود مثلاً راجع به محاکمه وزرا یک توضیح واضحى است بعد از این که اداره بازرسى اتهام را صحیح دانست از مجراى خودش تقاضا خواهد کرد و بعد به جریان مى‌اندازند ‌اما گفتنش هم بد نبود بنابراین بنده نظرم از این پیشنهاد این بود که پس از مذاکرات در کلیات ماده مطرح خواهد شد در ماده اول هم قانوناً مطابق آیین‌نامه مى‌توانیم راجع به کلیات صحبت بکنیم و چون موضوع هم مهم و به نظر بنده فوق‌العاده مؤثر است البته تمام نواقص را رفع نمى‌کند مثلاً خود بنده هنوز تردید دارم که نسبت به ‌اشخاصى که یک کارهاى خطایى در این مملکت کرده‌اند و یک ثروت‌هاى بى‌ربطى براى خودشان تهیه کرده‌اند و حالا یا بازنشت شده‌اند یا کنار هستند براى آنها هم یک فکرى بکنیم از این چیزها در کار است که باید تکمیل بشود. بنابراین بنده تقاضا مى‌کنم موافقت بفرمایید وارد مواد بشویم اگر نواقصى در مواد باشد که مطرح خواهد شد و اصلاح خواهد شد.

نائب ‌رئیس- جناب آقاى صدرزاده جنابعالى مخالف با کفایت مذاکرات هستید؟

صدرزاده- بلى.

نائب ‌رئیس- بفرمایید.

صدرزاده- در موقعى که این قانون از طرف دولت به مجلس تقدیم شد با یک مباحثاتى در روزنامه‌ها راجع به روش و اخلاق کارمندان دولت و نمایندگان مجلسین و وزرا با هم مخلوط شد در صورتى که مکرراً آقاى نخست‌وزیر هم در اینجا و هم در کمیسیون دادگسترى فرمودند که ما از نظر اصول این کار را مى‌کنیم نه از جهت این است که یک فساد فوق‌العاده‌اى در مملکت مى‌بینیم که مجبور شده باشیم که این قانون را آورده باشیم بنده از این جهت با کفایت مذاکرات مخالفت کردم و استدعا می‌کنم که جناب آقاى اردلان هم موافقت بفرمایند که در همین موضوع به خصوص در اینجا بحث بشود...

 (اردلان- در ماده اول صحبت بفرمایید) و این عیبى که براى این قانون در خارج گفته شده است که خواسته‌اند به افراد این مملکت اهانت کنند مرتفع بشود ترجمه سیاحت‌نامه تا ورنیه را بنده دیده‌ام در سیصد سال قبل از این یا بیشتر مى‌نویسد که در جهرم محل انتخابى آقاى سامرى مرد مسافرى همراه او بوده است که مى‌میرد و تمام دارایى اورا حاکم جهرم ضبط مى‌کند و بعد از دو سال که به نمایندگى ورثه برمى‌گردد تمام این‌اموال را به او رد مى‌کند و می‌گوید که این اخلاق محمدى‌ها است این جور‌ امانت نگاه مى‌دارند اینجا از سیصد سال قبل این جورى بوده و‌ اما ‌امروز در بانک یک پاسبانى که 340 تومان از این مملکت حقوق مى‌گیرد با چند نفر بچه و زن براى دفاع از مال بانک اسلحه به دست مى‌گیرد و مقاومت مى‌کند کارمند بانک که کلید پهلویش بوده است و شاید چهارصد یا پانصد تومان بیشتر در این مملکت حقوق نمى‌گیرد خطر قتل را مقابل مى‌بیند و مقاومت مى‌کند این ملت باشرافتى است هیچ وقت نباید در خارج به یک همچو ملتى اهانت بکنند و هر کس اهانت کند مغرض است و غرض دارد هیچ وقت نباید به حرف او توجه کرد ‌اما راجع به این که گفته شد در روزنامه فلان مریض در پشت بیمارستان مرد بله بنده هم خواندم و بى‌نهایت متأسف شدم‌ اما باید این را هم دانست که الان در تهران دو هزار تختخواب وجود دارد و در بیست سال قبل از این شاید صدتا هم تختخواب نبود انصاف را باید مراعات کرد این وضعیت مستخدمین دولت و این حرف‌هایى که در بیرون مى‌زنند نسبت به مستخدمین دولت بسیار بیجا است ما خودمان سروکار داریم با دستگاه قضایى این مملکت خود بنده یک قاضى را مى‌شناختم در شیراز که چشمش احتیاج به عینک داشت حقوق نرسیده بود که برود عینک بخرد و با چشم درد وظیفه‌اش را با شرافت‌مندى انجام می‌داد هر وقت از خارج حرفى برخلاف این مى‌شنوید بدانید که یک غرض خارجى است و مى‌خواهد ملت ما را آلوده بکند هیچ وقت نباید ترتیب اثر داد قانون فقط از نقطه نظر اصول است اى کاش این قانون در ده سال قبل از این‌ آمده بود که بسیارى از نمایندگان که ‌امروز سمت نمایندگى دارند آن روز صورت داده بودند ‌امروز هم موضع خودشان را صورت مى‌دادند و این تریبون را مى‌بوسیدند و مى‌دیدند که اسباب افتخار است. من الان در هیچ حزبى نیستم و نمى‌خواهم تعصب حزبى به کار ببرم ولى مى‌خواهم عرض بکنم که این قانون یک قانونى است که آورده شده است یک نتیجه‌اى دارد که معلوم مى‌شود همه متمول نیستند و یک عده‌اى هم بیچاره هستند و چیزى ندارند آنها هم وقتى صورتشان‌ آمد دولت قطعاً توجه خواهد کرد و یک فکرى به حال آنها از روى رقم و‌ آمار خواهد کرد (احسنت) بنده در ماده چهارم یک تذکرى دادم و همچنین در ماده پنجم هم دارم از حالا هم وقت مى‌خواهم براى ماده اول که اگر پیشنهاد تصویب شد بقیه عرایضم را در ماده اول بکنم.

نائب ‌رئیس- رأى مى‌گیرم به کفالت مذاکرات آقایانى که با کفایت مذاکرات موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد رأى مى‌گیریم به ورود در مواد آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده اول قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده اول- از تاریخ تصویب این قانون وزرا و معاونین و سایر کارمندان دولت اعم از کشوری و لشکری یا شهرداری‌ها یا دستگاه‌های وابسته به آنها و اعضای انجمن‌های شهر و مأمورین به خدمات عمومی و همچنین کلیه کارکنان سازمان یا بنگاه یا شریک یا بانک یا هر مؤسسه دیگر که اکثریت سرمایه یا منافع آن متعلق به دولت یا سایر مؤسسات مذکور است و یا نظارت و یا اداره یا مدیریت آن با یکى از مقامات مزبور مى‌باشد و همچنین کلیه ‌اشخاصى که به نحوى از انحاء از خزانه دولت یا از مؤسسات مذکور حقوق یا حق‌الزحمه یا پاداش یا‌ امثال آن به طور مستمر (به استثناى حقوق بازنشستگى یا وظیفه یا مستمرى قانونى) دریافت مى‌دارند مکلف هستند صورت دارایى و درآمد خود و همسر خود و فرزندان خود که قانوناً تحت سرپرستى آنها هستند را به مراجعى که طبق تصویب‌نامه هیئت وزیران تعیین خواهد گردید تسلیم و رسید دریافت دارند.

تبصره- کلیه کارمندانى که جدیداً به خدمت دولت با یکى از مؤسسات فوق‌الذکر وارد مى‌شوند باید موقع ورود به خدمت کارت دارایى و در‌آمد خود و همسر و فرزندان تحت سرپرستى خود را تسلیم نمایند.

نائب ‌رئیس- مخالفى با ماده اول نیست؟ (اظهارى نشد) چون مخالفى نیست پیشنهادات قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست معظم مجلس شوراى ملى

پیشنهاد مى‌کنم ماده اول به طریق ذیل اصلاح شود:

ماده اول- از تاریخ تصویب این قوانین کلیه کارمندان دولت.- احمد طباطبایى‏

نائب ‌رئیس- آقاى طباطبایى (صدرزاده- بنده با ماده اول موافقم).

طباطبایى قمى- بنده در این قانون در کلیات که صحبت مى‌کردم عرض کردم که بنده مخالف این هستم که همان‌طور که جناب آقاى نخست‌وزیر فرمودند یکى ازشرایط استخدام این باشد که کارمند صورت دارایى خودش را بدهد باید مواظب مستخدمین دولت بود به این که البته تخطى نکنند، اختلاسى نکنند. دولت

+++

 مکلف است و مى‌تواند این کار را بکند ولى این که بنده پیشنهاد کرده‌ام راجع به حذف جمله وزرا و معاونین براى این است که ما در قانون اساسى داریم که عزل و نصب وزرا با شخص اعلیحضرت همایونى است بنابراین بنده معتقدم که اعلیحضرت همایونى وقتى وزیرى را انتخاب مى‌فرمایند به این که ببینند این وزیر کسى نباشد که در اطرافش حرف‌هایى بزنند و یا دزد نباشد البته ما نداریم و بنده الان هم نمى‌توانم فکر بکنم و تا حالا نتوانسته‌ام فکر کنم و حالا هم نمى‌توانم فکر بکنم که یک وزیرى پیدا بشود که یک چنین عملى بکند همه مردمان وطن‌پرست و شاه‌دوست هستند بنابراین اینها وقتى از طرف شخص اعلیحضرت همایونى منصوب به وزرات مى‌شوند و مجلس هم آنها را تأیید مى‌کند بنده خیال نمى‌کنم که این قسمت درباره وزرا درست نباشد وزرا را عنوان ندارد که آقاى نخست‌وزیر بفرمایند که ما این شرایط را داریم مى‌خواهى بیا. وزیر کسى است که اعلیحضرت همایونى معین مى‌فرمایند آن‌وقت ما براى کار وزرا قانون خاصى داریم بنده معتقد هستم به این که وزرا و معاونین وزارتخانه‌ها را در این قانون نگذاریم بقیه بسته به نظر مجلس است (بزرگ ابراهیمى- وکلا و سناتورها را هم).

نائب ‌رئیس- آقاى مخبر کمیسیون دادگسترى بفرمایید. پیشنهاد آقاى طباطبایى مطرح است یک موافق و یک مخالف مى‌توانند هرکدام پنج دقیقه صحبت کنند.

عمیدى نورى (مخبر کمیسیون دادگسترى)- در لایحه (دولت در کمیسیون دادگستری جناب آقاى طباطبایى تشریف داشتند) گفته شده بود کلیه ‌اشخاص همین جمله کلیه ‌اشخاصى که به نحوى از انحاء از خزانه دولت یا از مؤسسات حقوق یا حق‌الزحمه یا پاداش یا‌ امثال آن مى‌گیرد شمول دارد به وزرا و معاونین وزرا در کمیسیون منتهى ما براى این که صراحتش بیشتر باشد و پیدا باشد که یک قانونى که مجلس شوراى ملى گذرانیده است جنبه عمومى دارد و همین‌طور که ملاحظه فرموده‌اید در عنوان قانون هم نوشته شده است لایحه قانونى مربوط به دارایى وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت که آن بحث از کجا آورده‌اى که اسم گذاشته‌اند این بحث خارج از این قانون است این قانون مربوط است به دارایى و بنابراین این مطلب ناظر به همه بوده است و بنده دور از شأن قانون‌نویسى از جنبه عمومى مملکت مى‌دانم که ما بیاییم و وزرا و وکلا را استثنا بکنیم. آن نکته‌اى که فرمودید البته اعلیحضرت همایونى که همیشه داراى افکار عالى و نیات خیرى هستند و بیش از همه اعتقاد به مبارزه با فساد دارند خودشان هم تصور نمى‌کنم که معتقد باشند که اگر یک وزیرى دستگاه‌هاى بازرسى رسیدگى به حسابش کرده و عقیده‌اش این شد که یک دارایى غیرمشروعى به دست آورده است آن‌وقت تقاضاى سلب مصونیتش از مجلس شوراى ملى بشود. براى محاکمه وزرا مخالف این مطلب باشند این مطابق قانون اساسى است بنده از جناب آقاى طباطبایى که به افکارشان از نظر کلیات واقعاً احترام مى‌گذارم معتقد هستم که پیشنهادشان را پس بگیرند و این صحیح نیست که ما وزرا را استثنا بکنیم‏.

نائب ‌رئیس- آقاى صارمى‏.

صارمى- بنده نوبت خودم را به آقاى صدرزاده مى‌دهم.

احمد طباطبایى- بنده چون نهایت اعتماد و اعتقاد را به وزرای مملکت دارم لازم مى‌دانم که این قسمت در قانون باشد اگر آقایان مى‌فرمایند نباشد استرداد مى‌کنم‏.

نائب ‌رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى

اینجانب پیشنهاد مى‌نمایم که در ماده یک قانون در صفحه دوم سطر دوم بعد از کلمه فرزندان جمله زیر اضافه شود:

و ‌اشخاصى که تحت تکلف و سرپرستى آنها هستند.- دکتر ‌امین‏

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر شفیع‌ امین.

دکتر‌امین- بنده آن کلمه‌اى که اضافه کردم براى این بود که نوشته‌اند فرزندان تحت تکلف ممکن است افراد دیگرى تحت تکلف و سرپرستى ‌اشخاص از قبیل برادر یا خواهر یا‌ اشخاص دیگرى باشند اعم از فامیل یا غیر آن که به عقیده بنده اضافه بشود بهتر است (نمایندگان- پس بگیرید آقا. مسترد بفرمایید).

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر مسترد می‌فرمایید؟

دکتر شفیع ‌امین- بلى‏.

نائب ‌رئیس- چون پیشنهاد دیگرى نرسیده است لذا رأى مى‌گیریم به ماده اول آقایانى که با ماده اول موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم مطرح است و قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده دوم- صورت دارایى ریز کلیه ‌اموال غیرمنقول و حقوق متعلق به آنها و مطالبات و حقوق دیون غیرانتفاعى و وجوه نقد و اسناد بهادار و سایر اقلام مهم دارایى منقول با ذکر مشخصات آنها خواهد بود.

تبصره- صورت مزبور در روى اوراقى که از طرف دولت تهیه و در آن فهرست‌ اموالى که باید صورت داده شود تعیین گردیده است تسلیم مشمولین ماده یک مى‌شود که از تاریخ دریافت ظرف دو ماه آنها را تکمیل و به مراجع مربوط تسلیم نمایند.

نائب ‌رئیس- چون نسبت به ماده دوم کسى اجازه نخواسته است و پیشنهادى هم نرسیده است لذا رأى مى‌گیریم به ماده دوم آقایانى که با ماده دوم موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده سوم قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده سوم- مشمولین ماده یک مکلفند هر یک سال پس از تسلیم صورت دارایى و در‌آمد آنان یا همسر و یا فرزندان تحت سرپرستى آنان پیدا شده و طرق تحصیل آنها را به طریق مذکور در تبصره ماده دوم تسلیم و رسید دریافت دارند.

نائب ‌رئیس- چون کسى اجازه نخواسته است پیشنهادات قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم که سطر اول ماده سوم به این ترتیب اصلاح شود:

مشمولین ماده یک مکلف هستند تا آخر فروردین هر سال کلیه تغییراتى که در دارایى و درآمد آنان.- دکتر دادفر

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر دادفر.

دکتر دادفر- عرض کنم حضور محترمتان غرض از پیشنهاد بنده دو ‌امر است یکى این که دولت در رسیدگى به این حساب‌ها از لحاظ این که تاریخ ورود هر صورت معلوم و مسجل باشد و براى کارمندانى که صورت ندادند براى آنها مجازات جزایى قائل شده‌اند یک کار مسلمى براى آنها باشد در اینجا مى‌گوید مشمولین ماده یک مکلفند هر یک سال پس از تسلیم صورت دارایى فرض بفرمایید براى تسلیم صورت‌ اموال ما مهلتى قائل شدیم به دو ماه بعد از تصویب این قانون در 15 بهمن 37 یک کارمندى صورت دارایى خودش را داد براى این کارمند 15 بهمن تاریخ معین و مسلمى نیست این یکى و دوم 100 نفر در 15 بهمن و صد نفر در 15 اسفند می‌دهند رسیدگى به این صورت‌ها هم ‌امر آسانى نخواهد بود در حالى که اگر یک بار این صورت‌ها داده شود در یک تاریخ ثابتى مثل یک وظیفه ادارى که در تاریخ 15 فروردین تا 31 فروردین بدهند و در آخر فروردین هم صورت قبول نمى‌کنند این افراد تا آخر فروردین هر سال موظفند که صورت دارایى خودشان را بدهند و عوض کردن تاریخ و تاریخ مقدم به طور کلى از بین می‌رود معین کنید تا آخر فروردین هر سال مى‌تواند صورت بدهد و این شخص در اسفند ماه به حساب‌هایش رسیدگى کند مثل یک تاجر که تجارتى داشته است و درآمدى داشته است در 15 فروردین صورت‌حساب خودش را به دولت بدهد به این ترتیب بنده خیال مى‌کنم که این پیشنهاد هم کار دولت را سهل مى‌کند و هم وظیفه مردم را سهل مى‌کند و این تاریخ چون قطعى و عمومى است فراموش نمى‌کند آقایان در نظر داشته باشند که الان از هر کدام از ما بپرسند که تاریخ تولد بچه شما چیست ممکن است یادتان نباشد با تمام علاقه‌اى که داریم اگر تاریخ متفاوت باشد آن کارمند ممکن است یادش نباشد که یک سال درچه روزى سر مى‌رسد و یک کارمندى تولید یک فراموشى برایش بشود آن‌وقت بیاییم یک مجازاتى برایش قائل بشویم‌ اما یک تاریخ معینى که شد این یک چیز عمومى است و برایش اجبارى دارد با این تعیین تاریخ هم یک تسهیلاتى براى کارمندان فراهم مى‌شود و هم بازرسى کل کشور در روز 31 فروردین درش را مى‌بندد و هر کسى تخلف کرده بود مجازات مى‌شود به این ترتیب بنده پیشنهادم را به استحضار رسانیدم و امیدوارم که آقایان تصویب بفرمایند.

نائب ‌رئیس- آقاى مخبر.

مخبر کمیسیون دادگسترى- بنده نمى‌دانم جناب آقاى دکتر دادفر در کمیسیون دادگسترى تشریف داشتند وقتى در اطراف این ماده بحث مى‌شد که چطور شد به این نحو اصلاح شد خاطرشان هست که چرا این‌طور شد در لایحه دولت معلوم کرده بوده که اول ماه آبان ما برخوردیم به یک ‌اشکالى که خود دولت هم موافقت کرد و آن این بود که در تبصره ماده یک ما قائل شدیم که کارمندانى که جدیداً به خدمت وارد مى‌شوند باید صورت بدهند بنابراین تاریخ ورود آن کارمند معلوم نیست که چه روزى و در چه تاریخى است به این ترتیب عبارت کلى نوشتیم که هر کسى یک سال بعد از تسلیم صورت اولى صورت بدهد بنابراین بهترین شکل همین است که نوشته شده و یک حسن دیگرى هم دارد چون اگر تمام این دویست هزار کارمند یک روز داده شود رسیدگى آن تولید زحمت و اشکال خواهد کرد و اگر تدریجى باشد بهتر مى‌تواند دستگاه بازرسى رسیدگى بکند بنابراین بنده معتقدم که جناب آقاى دکتر دادفر با این توضیحى که بنده دادم موافقت بفرمایید که پیشنهادشان را مسترد بفرمایید.

نائب ‌رئیس- آقاى دکتر دادفر پیشنهاداتتان را مسترد بفرمایید؟

دکتر دادفر- بلى‏.

نائب ‌رئیس- چون پیشنهاد دیگرى نرسیده است لذا رأى مى‌گیریم به ماده سوم آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده چهارم قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

+++

ماده چهارم- ‌اشخاص فوق در صورتى که در مواعد مقرر صورت‌هاى مذکور در این قانون را بدون عذر موجه تسلیم نکرده به مجازات انفصال ابد از خدمت در موسسات مذکور در ماده یک محکوم می‌شوند همچنین هر یک از مشمولین مذکور فوق که صورت دارایى خود را یا همسر یا فرزندان تحت سرپرستى خود را عالماً و عامداً بر خلاف واقع تنظیم نمایند اعم از این که حیله و تقلبى به کار برند یا قسمتى از دارایى را کتمان نمایند به مجازات انفصال ابد از خدمت در مؤسسات مذکور در این قانون و ضبط آن قسمت از دارایى که در صورت قید نگردیده متعلق به خود کارمند مى‌باشد به نفع خزانه دولت محکوم مى‌شود.

نائب ‌رئیس- آقاى صدرزاده مخالفید؟

صدرزاده- بلى.

نائب ‌رئیس- بفرمایید.

صدرزاده- بنده آرزو داشتم که در کلیات این لایحه یک فرصت بیشترى پیدا مى‌شد و صحبت مى‌کردم ولى متأسفانه فقط در زمینه مخالفت با کفایت پیشنهاد مذاکرات توانستم عرایضى به عرض برسانم و باز هم در این موقع که مى‌خواهم نسبت به این ماده چهارم صحبت بکنم یک تذکرى دارم چون عرض کردم خبرهایى در روزنامه‌هاى خارجى نوشته مى‌شود و در روزنامه‌هاى ما هم نقل می‌شود و در همین روزنامه‌های خودمان هم یک چیزهایى نوشته می‌شد که لازم بود یک روزى در این موضوع اینجا گفته بشود که خوب بود بعضى از روزنامه‌هاى ما تأمل مى کردند و مى‌دیدند که مجلس در مقابل این لوایح چه روشى اتخاذ می‌کند بعد از این که نظر مجلس در مقابل این لوایح و حسن نیت مجلسیان نسبت به این لوایح آشکار می‌شد آن‌وقت ابراز نظر و اظهار عقیده مى‌کردند این یک مطلبى بود که بایستى در اینجا گفته می‌شد ‌اما این که در اینجا در مورد وزرا و نمایندگان بحث شد باید گفته شود که در لایحه دولت نام وزرا نبود به طور کلى نوشته شده بود در کمیسیون دادگسترى خود جناب آقاى دکتر اقبال گفتند که ما مقدم مى‌شویم به این ‌امر و ما هم نوشتیم و بسیار کار عاقلانه‌اى بود جناب آقاى دکتر اقبال گفتند من که نخست‌وزیر مملکت هستم همان تکلیفى راکه براى خود مى‌خواهم براى مأمور ماهى سیصد تومانى هم مى‌خواهم آن وقت ما مجلسیان هم گفتیم که همین تکلیفى را مردم و مستخدمین دولت معین مى‌کنیم براى خودمان هم که نماینده مجلس هستیم همان روش را انتخاب می‌کنیم انصاف و عدالت حکم می‌کند و هیچ مناسبت نیست راجع به این لوایح غیر از این مطالبى که واقع شده است چیزى گفته بشود بنده مى‌دانم این صورت خواهى نخواهى خواهد‌ آمد واضح خواهد شد و خواهید دید که از میان این 200 هزار کارمند دولت یک عده معدودى داراى یک ثروتى هستند ولى همه این کارمندان با شرافت‌مندى زندگانى مى‌کنند مثال بارز شخص نخست‌وزیر مملکت است که 17 مرتبه مقام وزارت را احراز کرده‌اند از جهت جنبه علمى هم رئیس دانشگاه بوده و حالا هم استاد دانشگاه است مکرر در همین مجلس گفته است که خانه شخصى ندارد این موضوع استخدام و دستگاه استخدامى است که نسبت به چنین دستگاهى روزنامه‌هاى خارجى اهانت بکنند به هر حال ماده چهارم مى‌گوید «‌اشخاص فوق در صورتی که در مواعد مقرر صورت‌هاى مذکور در این قانون را بدون عذر موجه تسلیم نکردند به مجازات انفصال ابد از خدمت در مؤسسات مذکور در ماده یک محکوم مى‌شوند» بنده در کمیسیون یک تذکرى داشتم چون این دو مرحله است یک وقت غفلت مى‌کند و تسامح مى‌کند در دادن صورت یک وقت است که صورت مى‌دهد و کشف مى‌شود که خداى نخواسته از طریق غیرمشروعى آن مال را به دست آورده است. مجازات این دو قسمت باید یک قدرى با هم فرق داشته باشد بنده معتقد بودم که اگر کسى صورت نداد از خدمت دولت بدون استفاده از حقوق منفصل باشد تا هر وقت صورت داد رفع انفصال او بشود ولى مادام که صورت نداده به خدمت قبول نشود اگر یک مستخدم درستکارى باشد و فقط اهمال کرده باشد بعد از این که منفصل مى‌شود و حقوق هم دریافت نمى‌کند درست مى‌شود و اگر خداى ناخواسته خطاکار باشد مى‌رود و برنمى‌گردد و دولت هم همین را مى‌خواهد که برود و برنگردد و این را بنده پیشنهاد کردم حالا بسته به نظر آقایان است اگر ببینید این نظر را که این‌ اشخاص که صورت نمى‌دهند اینها برکنار بشود از کار بدون استفاده از حقوق تا وقتى که صورت را بدهند و هر وقت که صورت دادند برگردند به کار این نظر بنده بود (فضایلى- جابه‌جا می‌کنند و برمی‌گردند).

نائب ‌رئیس- آقاى عمیدى نورى.

مخبر کمیسیون دادگسترى- ماده چهارم به نحوى که ملاحظه مى‌فرمایید براى متخلفین از ندادن صورت بدون عذر موجه انفصال قائل شده است و براى کسانى که صورت مى‌دهند و مالى از طریق نامشروع به دست آورده باشند ضبط مال هم هست جناب آقاى صدرزاده نظرشان این است که براى کسانى که بدون عذر موجه صورت را نمى‌دهند یک حالت انتظار خدمت بدون حقوق در نظر بگیرید این نظر را در کمیسیون هم فرمودند ولى بعد که مطالعه شد دیدیم که انتظار خدمت هیچ وقت به عنوان مجازات در کارهاى ادارى پیش نیامده بلکه انتظارخدمت روى مصالح ادارى و روى کارهاى خاص ادارى انجام می‌شود ‌اما اگر بخواهیم یک محمل قانونى را که کسى انجام نداده و یک مستخدم دولت که بدون عذر موجه صورت نمى‌دهد این حتماً سوء نیت دارد براى این که مى‌ترسد و مى‌داند که یک مال غیرمشروعى دارد و بعد پنهان مى‌کند براى این که سوء نیت یک چنین کسى مجازات جزایى داشته باشد جزای او هم همین انفصالى است که در قانون قید شده است دولت هم عقیده‌اش همین بود و براى این بود که خود جنابعالى هم صرف‌نظر فرمودید و اینجا البته بحثى فرمودید در این خصوص بنده معتقدم که به همین شکل باشد بهتر است و همیشه افراد پاک صورت خودشان را مى‌دهند آن را که حساب پاک است از محاسبه چه باک است‏.

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس هدایت مخالفید؟ (مهندس هدایت- مخالفم) بفرمایید.

مهندس هدایت- به نظر بنده جناب آقاى صدرزاده این ماده خیلى خوب تنظیم شده زیرا ذکر مى‌کند اگر کسى بدون عذر موجه تسلیم نکرد به مجازات انفصال ابد از خدمت دولت محکوم مى‌شود یعنى مجازات را گذاشته است بعد از احراز نداشتن سوء نیت حالا اگر کسى روى فرس ماژور نتوانست تسلیم بکند دولت این عذر موجه را قبول مى‌کند ولى ‌اشخاص ممکن است همان‌طور که پیشنهاد جنابعالى است سوء استفاده بکند خداى نکرده و بخواهند براى پنهان کردن مالشان یک انفصال موقتى داشته باشند و بعد پنهان که کردند بیایند و بگویند این صورت.

صدرزاده- خیلى خوب همان‌طور باشد پیشنهاد را مسترد مى‌کنیم‏.

نائب ‌رئیس- چون پیشنهادى نرسیده است و دیگر کسى اظهار نظرى نکرده است لذا به ماده چهارم رأى گرفته مى‌شود آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده پنجم قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده پنجم- مشمولین ماده یک مکلفند به کلیه پرسش‌هاى مربوط به تغییرات حاصله در صورت دارایى جواب صریح دهند در صورتى که اضافه دارایى از طریق غیرمشروع تحصیل شده باشد مرتکب انفصال ابد از خدمت در مؤسسات مذکور در ماده یک و ضبط آن مال محکوم خواهد شد و هر گاه عمل با سایر مواد قانون مجازات عمومى منطبق باشد مرتکب علاوه بر مجازات فوق به مجازات مندرج در آن قانون نیز محکوم خواهد گردید.

تبصره- منظور از انفصال از خدمت درباره مشمولین مواد فوق که جزو مأمورین دولت یا شهردارى یا بنگاه‌هاى مذکور در قانون راجع به محاکمه مأمورین به خدمت عمومى مصوب 6/2/1335 نمى‌باشد انفصال ابد از خدمت در آن مؤسسات و محرومیت از خدمت دولتى (اعم از کشورى و لشکرى) و شهردارى است.‏

نائب ‌رئیس- چون نسبت به ماده پنجم پیشنهادى نرسیده است و اظهار نظرى هم کسى نکرده است لذا رأى مى‌گیریم به ماده پنجم آقایانى که با ماده پنجم موافقند قیام بفرمایید (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده ششم مطرح است و قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده ششم- رسیدگى به صورت‌هاى مزبور و تشخیص انطباق موضوع با ماده 4 و 5 در قسمت کشورى به عهده کل بازرسى کشور و در قسمت نیروهاى مسلح به عهده اداره بازرسى ارتش خواهد بود. ادارات مزبور در صورتى که تشخیص دادند موضوع قابل تعقیب کیفرى است آن را به دادسراى صلاحیت‌دار ارجاع مى‌نمایند تا طبق مقررات کیفرى اقدام به عمل آید.

نائب ‌رئیس- کسى اجازه صحبت نخواسته است و پیشنهادى هم نرسیده لذا رأى مى‌گیریم به ماده ششم آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده هفتم- مطرح است و قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 7- کسانى که طبق این قانون از طرف دادستان در دادگاه‌هاى عمومى یا دادگاه‌هاى نظامى تحت تعقیب واقع شوند از خدمت معلق یا بدون کار مى‌شوند. در صورتی که بر حسب حکم قطعى برائت حاصل نمودند ایام تعلیق یا بدون کارى جزو خدمت آنان محسوب و حقوق مدنى را که به علت تعلیق که به آنان پرداخته نشده دریافت خواهند کرد.

نائب ‌رئیس- رأى گرفته مى‌شود به ماده 7 آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده 8 مطرح است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 8- صورت‌هاى مزبور و مندرجات آن سرى است و افشاى آن قبل از صدور کیفرخواست به کلى ممنوع است و متخلفین به مجازات مقرر در ماده 220 قانون مجازات عمومى محکوم خواهند شد.

نائب ‌رئیس- چون پیشنهادى نرسیده و اظهار نظرى هم درخواست نشده نسبت به ماده هشتم رأى گرفته مى‌شود آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده نهم مطرح است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده نهم- نمایندگان مجلسین پس از تصویب اعتبار‌نامه ظرف دو ماه صورت دارایى خود و همسر و فرزندان تحت تکلف خود را طبق ماده دوم به رؤساى مجلسین تسلیم مى‌نمایند و سه ماه به آخر دوره نمایندگى نیز تغییرات حاصل در دارایى را مجدداً به همان مراجع تسلیم مى‌کنند. هر یک از رؤساى مجلسین صورت‌هاى مزبور را به تشخیص هیئت رئیسه به کمیسیون متشکل ازاعضاى کمیسیون‌هاى دادگسترى و عرایض مجلس مربوط ارجاع مى‌نمایند.

+++

 اگر معلوم شد افزایش ثروت منطبق با مواد این قانون مى‌باشد گزارش آن را به مجلس تقدیم نمایند تا طبق مقررات قانونى مورد رسیدگى قرار می‌گیرد.

نائب ‌رئیس- آقاى بزرگ ابراهیمى در ماده نهم فرمایشى دارید؟

بزرگ ابراهیمى- خیر در کلیات آخر عرایضى دارم‏.

نائب ‌رئیس- چون نظرى نیست پیشنهادات قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى

پیشنهاد مى‌شود قسمت اول ماده نهم بدین طریق اصلاح شود:

ماده نهم- وزرا هنگام معرفى هیئت دولت به مجلسین پس از تصویب اعتبارنامه ظرف دو ماه صورت دارایى خود و همسر و فرزندان تحت تکلف خود را بر طبق ماده دوم به رؤساى مجلسین تسلیم نمایند وزرا به فاصله دو ماه پس از کناره‌گیرى از وزرات و نمایندگان و سناتورها سه ماه به آخر ماده.- محمد فضایلى‏

نائب ‌رئیس- آقاى فضایلى‏.

فضایلى- بنده تصور مى‌کنم که مجلس شوراى ملى و مجلس سنا یک مقام کاملاً صلاحیت‌دارى است که نسبت به دارایى وزرا و تغییراتى که در دارایى آنها پیدا مى‌شود مطلع باشد و تصمیم بگیرد البته این پیشنهاد که بنده تقدیم کرده‌ام تکلیف ماده اول را به هم نمى‌زند به موجب مواد این قانون وزرا هم مکلف هستند که به بازرسى کل کشور صورت دارایى خودشان را بدهند ولکن علاوه بر این از آن نظر که در واقع وزرا در مقابل مجلسین مسئول هستند و شأن و سر تشکیل مجلسین و مشروطیت اقتضا مى‌کند که همیشه هر دو مجلس در کار وزرا نظارت داشته باشند در مورد چنین قانونى باید استحضار داشته باشند راجع به این موضوع یک تذکرى قبلاً از طرف آقایان داده شده بود و جوابى هم داده شد و گفته شد البته چون‌ اشکالى که گرفته شده بود عبارت از این بود که ممکن است دولت‌ها یا بازرسى کل کشور اعمال غرضى نسبت به دولت سابق بکند و مسئله روى دشمنى برود جواب داده شد که بیایید به مجلس و از طریق مجلس رسیدگى بشود این صحیح است ولى راجع به‌ اشخاص چه مى‌شود گفت ممکن است بازرسى کل کشور که یک دستگاه ادارى است و رئیس آن یکى از وزرا است یعنى وزیر دادگسترى البته ما که صحبت مى‌کنیم نسبت به همه آقایان همه گونه اعتقاد داریم ‌اما قانون را براى ‌امروز و فردا نمى‌گذرانیم براى همیشه مى‌گذرانیم و از طرف دیگر اصولاً سر تنظیم و تقدیم این لایحه این بوده است که جلوى بعضى حرف‌ها گرفته شود از این جهت بنده معتقد هستم که صلاح در این است که دولت وقتى خودش را معرفى مى‌کند به مجلس در همان موقع صورت دارایى وزرای خودش را تسلیم کند و وقتى که یک وزیر یا تمام وزرا به هر علتى کناره‌گیرى مى‌کنند یعنى پایان کار آنها مى‌شود بیلان دارایى خودشان را باز به مجلسین بدهند. تصور مى‌کنم وقتى به روح قانون اساسى مراجعه کنیم و ببینیم که مجلسین در مقابل وزرا چه وظایفى دارند تصویب یک چنین پیشنهادى جا داردکه مورد استدعاى بنده باشد.

نائب ‌رئیس- آقاى نخست‌وزیر.

نخست‌وزیر- عرض کنم آقاى فضایلى ظاهراً قانون اساسى را مطالعه نفرمودید (فضایلى- چرا مطالعه کرده‌ام) خیر نکرده‌اید براى این که قانون اساسى وظایف هر یک از قواى سه‌گانه را کاملاً و به طور وضوح تشریح کرده است درست است که بنده در مقابل مجلس مسئول هستم ولى همان‌طور که من حق ندارم در قوه مقننه دخالت کنم قوه مقننه هم طبق قانون اساسى حق ندارد در قوه مجریه دخالت کند (جمعى از نمایندگان- نظارت مى‌توانند بکنند) دخالت عرض کردم و براى همین منظور تفکیک قوا را پیش‌بینى کرده‌اند طبق همان قانون اساسى چنانچه وزیرى خطایى بکند باز خود مجلس شوراى ملى است که تقاضا مى‌کند که سلب مصونیت از وزیر بشود و باز مى‌رود به همان محکمه‌اى که قانون اساسى معین کرده است به علاوه ما خود من را یک نوع کارمند دولت مى‌دانیم منتها اسممان وزیر است و بنده به‌هیچ‌وجه من‌الوجوه موافقت ندارم و دولت موافقت ندارد با پیشنهاد آقاى فضایلى. دولت هیچ فرقى بین یک وزیر و یک کارمند 340 تومانى نمى‌گذارد جداً وزیر چه مزیتى دارد؟ هیچ مزیتى ندارد به چه مناسبت صورت دارایى را به مجلس بدهد چرا؟ پس ما هم مى‌گوییم که همه آقایان وکلاى مجلس وقتى انتخاب مى‌شوند بیایند و صورت دارایی‌شان را بدهند به دولت (فضایلى- ملت ما را انتخاب کرده است و ما هم شما را) ملت جنابعالى را انتخاب کرده است بنده تردیدى ندارم و همین‌طور که عرض کردم ما را هم شاهنشاه منصوب فرموده و طبق قانون اساسى مى‌آییم در مجلس و رأى اعتماد مى‌گیریم اگر رأى اعتماد دادید مى‌مانیم و اگر ندادید مى‌رویم اینها هر کدامش را قانون اساسى معین کرده است با این ترتیب که وزرا وقتى که مى‌آیند صورت دارایی‌شان را بدهند به مجلس، بنده هیچ منطقى در این کار نمى‌بینم مثل این که بگویند نمایندگان صورت دارایى خودشان را بدهند به دولت براى این که اتفاقاً ما مجهز‌تر هستیم که حقیقت را رسیدگى کنیم و بعضى از نمایندگانى که خداى نکرده زبانم لال یک کار خطایى کرده باشند ما بیشتر وارد هستیم و بیشتر مى‌توانیم حرف بزنیم براى این که دولتیم اطلاعات داریم و گزارشات به ما مى‌رسد لذا بنده موافقت ندارم ما کارمند هستیم طبق ماده یک همان ‌طور که جناب آقاى صدرزاده تذکر داده‌اند در لایحه دولت نوشته بشود کلیه کارمندان بعد در یک ماده هم بودند کسانى که به نحوى از انحاء از خزانه دولت حقوق می‌گیرند وزیر و معاون را دیگر لازم نبود اسم ببریم مخصوصاً بنده تقاضا کردم براى این که آن شخص که این قانون را مى‌خواند چون آن بعدش را نمى‌داند و به نحوى از انحاء را نمى‌داند گفتیم کلمه وزرا هم باشد وقتى هم که‌ آمدند فرض کنید جنابعالى هم‌ آمدید در مجلس و خواستید رسیدگى کنید، راهش همان راهى است که قانون اساسى معین کرده و بنده هیچ منطقى نمى‌بینم که وزرا بیایند و صورت دارایی‌شان را بدهند به مجلس راهش را قانون گفته حالا بعضى از آقایان نگران هستند که شاید یک دولتى بیاید اعتراض سیاسى را به کار ببرد بخواهد آنها را لکه‌دار کند خیلى ها‌ آمدند و بنده را هم در بند (ج) گذاشتند سرم هم بالا است، خجالت هم نمی‌کشم بنده که در پشت این تریبون حزب توده را منحل کردم بنده را جزو بند (ج) گذاشتند. من دکتر اقبال را که غیر از خدمت به شاهنشاه تا این ساعت کوچک‌ترین کارى نکرده‌ام چرا؟ براى این که آنهایى که آنجا رأى داده‌اند یکى ازآنها که به من براى بند (ج) رأى داد وکالت کرمان را از من مى‌خواست به او ندادم یعنى دست من نبود که بدهم ملت مى‌بایست رأى مى داد، آمدند از من سناتورى قزوین را خواستند دست من نبود این دوتا رأى و بقیه دیگر (جمعى از نمایندگان- بفرمایید کى‌ها بودند) محکمه که نیست، تاریخ دارم برایتان مى‌گویم، بعد یک عده‌اى‌ آمدند چون ما ایرانى‌ها فکرمان این است ما کارى نمى‌کنیم که از آقاى فضایلى برویم بالاتر، بلکه فضایلى را پایین مى‌کشیم این روش این مملکت است، براى این که شب که مى‌رود خانه‌اش، زنش به او مى‌گوید خاک بر سرت ببین آن یارو چه جور رفت بالا و تو نمى‌توانى‏، آخر او نمى‌داند که بالا رفتن ساعت‌ها کار مى‌خواهد مفت و بى‌رنج گنج میسر نمى‌شود، چون نمى‌توانیم به فضایلى برسیم فضایلى را مى‌زنیم توى سرش، وقتى فضایلى هم‌طراز من شد دیگر زن من نمى‌تواند آن حرف را بزند، این است عزیز من، این است جان من، یک ماه و دو ماه این حرف‌ها شد بعد معلوم شد که من را گذاشته‌اند توى بند (ج) برای این که تمام دزدها تبرئه کنند. براى این که این آقایان بگویند آقاى دکتر اقبال هم در بند (ج) است بنده فکر کردم که خطایى نکردم خیانتى نکردم، ‌اما البته از نظر آنها بزرگ‌ترین خیانت را کرده بودم و آن این بود که حزب توده را از پشت این تریبون غیرقانونى اعلام کردم. بعد چون نمى‌توانستند کارى بکنند نشستند شب مثل دزدها و رأى دادند و بنده را گذاشتند توى بند (ج) و بدانید نود و نه درصد براى خاطر بنده و‌ امثال بنده بود که آن قانون به هم خورد و دزدها هم تبرئه شدند رفتند ملاحظه فرمودید آقا از ترس این که این‌طور بکنیم همچو مى‌شود بنده را گذاشتند در بند (ج) در سال 1329 بنده را گذاشتند در بند (ج) خیال مى‌کردند که بنده نیست و نابود شدم خود آنها بیچاره‌ها همه‌شان رفتند و بنده ‌امروز به فرمان شاهنشاه خدمتگزار این مملکت هستم و خدمت مى‌کنم و افتخار مى‌کنم حقیقت جان من روشن مى‌شود عزیز من جان من، چون بنده مى‌ترسم که فلان آقا مى‌آید براى بنده پرونده مى‌سازد پرونده‌سازی عاقبت خیر ندارد هیچ تردیدى نفرمایید گفت چاه نکن بهر کسى اول خودت دوم کسى. هیچ تردیدى نکنید هر کس که خواست پرونده براى ‌اشخاص درست کند خودش اول از همه از بین خواهد رفت.

فضایلى- ولى به هر صورت باید نظارت مجلس باشد این فرمایشات جنابعالى جواب بنده نبود.

نائب ‌رئیس- آقاى شمس قنات‌آبادى مخالف با پیشنهاد هستید؟ (قنات‌آبادى- بلى) بفرمایید.

شمس قنات‌آبادى- بنده اعتقد دارم که هر کس این لایحه تقدیمى به مجلس را که هشت ماده‌اش هم تا حالا تصویب شده است از ابتدا تا انتها در کمال بى‌نظرى و بی‌طرفى مطالعه کرده باشد می‌داند که منظور جناب آقاى فضایلى کاملاً به نحو اتم و اکمل در این لایحه گنجانیده شده است منتهایش این است که آقایان خوب وارد هستند پارلمان یک تروک هایى دارد موافق و مخالف هم یک کارهایى مى‌توانند بکنند و یک اعمالى مى‌توانند بکنند و از طرق مختلف حرف‌هاى خودشان را در مقابل یک واقعه مى‌توانند بدهند بنده خودم وقتى اقلیت بودم و عمل اقلیت را مى‌کردم گاهى وقت‌ها از این کارها مى‌کردم فکر مى‌کردم که خوب این دولتى که من با او مخالفم چه کار کنم که در محظور قرار بگیرد (بیات ماکو- شما مى‌کردید به دیگران چه؟) بنده هم راجع به خودم صحبت مى‌کنم جناب آقاى ماکو (دکتر شفیع ‌امین- بیات ماکو، ماکو اسم شهر است) من بیاتش را نمى‌دانستم اجازه بفرمایید یک پیشنهادى داده شده از طرف جناب آقاى فضایلى عضو حزب محترم مردم (مهندس دهستانى- آقا زنگ را بزنید) براى حزب مردم زنگ بزنند یا زنگوله بزنند. صورت پیشنهاد این است که آن ماده‌اش مربوط به وکلا است و وزرا هم به آن اضافه شود آقاى رئیس‌الوزرا مى‌آیند پشت تریبون با بیانات و دلایلى می‌گویند نخیر نباید بشود یک استفاده‌اى اینجا مى‌شود و آن استفاده را اگر یک حزب اغلب در مقابل اکثریت و یک تیپ مخالف دولت در مقابل دولت بخواهد بکند این است که بگویند ما پیشنهاد

+++

 کردیم که وزرا هم جزء این ماده باشند و آنها هم دارایی‌شان تحت کنترل باشد گفتند نمى‌خواهد باشد. ما همه‌مان مى‌دانیم آقایان حزب محترم مردمى‌ها و ملت ایران و همه مردم مى‌دانند که آن منظورى که جناب آقاى فضایلى عضو حزب مردم از نظارت بر اعمال و رفتار وزرا داشتند و با دادن این پیشنهاد خواستند در این لایحه گنجانیده شود این منظور بسیار بسیار خوب و مقدس به نحو اتم و اکمل در این لایحه هست (صحیح است) علاوه مجبورم که این شعر را دو مرتبه بخوانم که،

هفت شهر عشق را عطار گشت  او هنوز‌ اندر خم یک کوچه است

اولاً او ‌اشاره به دور است و نزدیک نیست وکیل معناى وکیل در تمام در تمام آنات در تمام آنات اگر دلش بخواهد اگر ملاحظه نکند مى‌تواند اعلام جرم کند استیضاح کند سؤال کند او را به پشت تریبون بکشد تمام این کارها براى یک نفر وکیل طبق قانون اساسى براى همیشه موجود و مصون و محفوظ است هر وقت یک وزیرى یک عمل خطایى بکند با یک رئیس‌الوزرا فرقى نمى‌کند وکیل مى‌تواند اعلام جرم کند و این حق را هم قانون از هیچ وکیلى نگرفته است بلکه این حق تشدید شده و جناب آقاى فضایلى مطمئن باشید که آن منظور بسیار بسیار مقدس جنابعالى در ابتدا تا انتهاى این قانون وجود دارد (فضایلى- ناقص است) و یقین داشته باشید که نقصى که ندارد هیچ کاملاً کامل است مگرآن منظورى که بنده عرض کردم‏.

جمعى از نمایندگان- پس گرفتند.

نائب ‌رئیس- پس گرفتید آقاى فضایلى؟

فضایلى- نخیر قربان براى حیثیت مجلس لازم می‌دانم‏.

نخست‌وزیر- آنهایى که مجسمه را پایین آوردند صحبت نکنند.

نائب ‌رئیس- با پیشنهاد آقاى فضایلى موافقید؟ (تیمورتاش- بلى قربان).

تیمورتاش- یکى از دلایلى که بنده به شخص آقاى شمس قنات‌آبادى خیلى ارادت دارم این است که بنده بسیار بسیار متعصبى است وقتى که یاهو یاحق را مى‌گوید تا آخرش هست من سر تعظیم فرود مى‌آورم و عقیده‌مندم که مرد باید این جور باشد. ‌اما جناب آقاى شمس ما که اینجا نشسته‌ایم همه‌مان یک منظور و یک فکر بیشتر نداریم و علت سکوتى که در بسیارى از موارد مى‌شود این است که مرام و منظور و نظرى را که داریم بسیار بسیار بالاتر از نظریات شخصى خودمان مى‌دانیم و خیال نمى‌کنم که در دنیاى کنونى جاى این باشد که بخواهیم خداى نکرده نفاق و نقار و کدورت و دوئیت در کار باشد والا همان‌طور که پیشترها گفتند و در این مجلس گفته شد هنوز گویندگان هستند‌ اندر عراق هنوز هستند کسانى که مى‌توانند بلند شوند و صحبت کنند و بگویند. ‌اما اگر نمى‌کنند براى این است که یک هدفى، یک نظرى، یک مرامى، یک منظورى بالاتر از آن ‌امروز و مخصوصاً فردا دارند جناب آقاى نخست‌وزیر که مى‌دانند من به ایشان ارادت دارم همیشه پشت این تریبون مى‌فرمایند براى من تعصب حزبى در ‌امور مملکتى نیست و همه را به یک چشم و به یک نظر مى‌بینم و واقعاً هم انشاء‌الله این‌ طور باشد و به همین ترتیب عمل مى‌کنند.

برادر عزیز من تو که خیلى سرد و گرم روزگار را چشیده‌اى ما که خیلى با هم از این گفتگوها داشته‌ایم (قنات‌آبادى- بنده را مى‌فرمایید) با توام آقاى قنات‌آبادى، که اینجا پشت این تریبون موضوع حزب اقلیت اکثریت نیست اگر موضوع اقلیت و اکثریت در میان بود خیلى حرف‌ها گفته مى‌شد. بدانید خیلى‌ها هستند که ‌امکان گفتن این حرف‌ها هستند که ‌امکان گفتن این حرف‌ها را دارند ولى چون حالا صحبت از اقلیت و اکثریت است یعنى وجود این مملکت و بقاى این مملکت (احسنت- احسنت) یکى از همکاران ما خوشبختانه با بنده هم‌حزب است پیشنهادى داده است، خیال کرده است که این نظر، اگر وزیرى هنگامى که دعوت مى‌شود و یکى از عالى‌ترین و بلند‌ترین مراتب و مقامات این کشور را مى‌گیرد چون شما وقتى که این قانون را مى‌آورید براى گرفتن جلوی دهان مردم است اگر این مرد بلند شود و بگوید که من صاحب این چیز هستم و این چیز. و ‌آمد به مجلس گفت و روزى هم که خواست برود بگوید من با قدس و تقوى زندگى کرده‌ام و با قدس و تقوى مى‌روم این که عیبى ندارد و عرض کردم که این نظر حزب مردم نبود، پیشنهادى است که از نظر حزب مردم نبود، پیشنهادى است که از نظر خودشان خیال کرده‌اند که اگر این عمل بشود صحیح است. اجازه بفرماییدجناب آقاى شمس قنات‌آبادى همان تروک‌هاى پارلمانى که فرمودید و ماشاء‌الله بسیار هم وارد هستند بنده خواستم عرض کنم که این پیشنهاد یک نظر شخصى بوده است و این نظر هم اتفاقاً با روح قانون مغایرتى ندارد چون اساساً تقدیم این لایحه از روز اول به مجلس براى این بود که به مردم این کشور و همچنین به تمام دنیا اعلام شود که مستخدمین دولت پاک مى‌آیند و پاک می‌روند و به نظر بنده این پیشنهاد با منظورى که عرض کردم با منظور اصولى این قانون منافاتى ندارد وعلى ایحال استعدادهاى بنده از دوست عزیزم که روى تعصبى که دارید ایشان را تحسین می‌کنم این است که این دو تا را همدیگر مخلوط نفرمایید.

نائب ‌رئیس- آقاى مخبر کمیسیون.

مخبر کمیسیون دادگسترى (عمیدی نورى)- مطلب همان‌ طورى که فرمودید هیچ بحث اقلیت و اکثریت تعصبات حزبى نیست، یک لایحه اصولى که همه‌مان طرفدار آن هستیم و خوشبختانه تا ماده 9 هم‌ آمده‌ایم مطرح است و جناب آقاى فضایلى هم یک نظرى پیدا کردند و پیشنهادى تقدیم کردند که آیا بهتر است وزرا را هم در ردیف وکلا در ماده 9 بگذاریم یا نه. نظر ما که در کمیسیون دادگسترى دادیم این بود که وزرا و وکلا هر کدام در ردیف خودشان یعنى وزرا در ردیف قوه مقننه باشند. جناب آقاى فضایلى ما فرق گذاشته‌ایم بین قوه مقننه و قوه مجریه یعنى دولت در لایحه‌اى که آورده بوده وکلا را هم به حساب قوه مجریه آورده بودند یعنى نوشته بودند آنهایى که مقررى مى‌گیرند ما‌ آمدیم این را تفکیک کردیم روى این اصل که گفتیم قوه مجریه سر جایش و قوه مقننه هم سر جایش هر دو جداگانه حساب خودشان را بدهند. و این نظر اصولى و کلى بود که وزرا و معاونین را در جاى خودشان که کارمند دولت است گذاشتیم. ‌اما این پیشنهاد شما اگر توجه به عرض بنده بکنید و اگر توجه به استدلال بنده بکنید چون بنده شما را مرد منطقى مى‌دانم قطعاً قبول خواهید کرد جناب آقاى فضایلى. توجه کنید به استدلال من اگر به این بحث منطقى توجه کنید قطعاً قانع مى‌شوید ما خیلى از وزراء را داریم که کارمند دولت هستند یعنى رتبه 9 دارند یا استادند حالا که وزیرند یا نخست‌وزیرند مکلف هستند که به موجب ماده یک این قانون سر هر سال حسابشان را بدهند. حالا فرض کنیم این آقاى کارمند دولت وزیر هم شد، سر سال هم حساب خودش را داد، پس فردا ‌آمد شد وزیر، آن‌وقت باید دومرتبه حساب خودش را که یک مرتبه داده است بدهد. این یک ایراد. ایراد دوم این که وزرا معلوم نیست کى کنار مى‌روند، وزرا تابع نخست‌وزیرند یک شب نخست‌وزیر دلش خواست فردا صبح استعفا بدهد وقتى استعفا داد کابینه منحل مى‌شود و وزیر مى‌رود خانه‌اش کى دو ماه قبل مى‌داند که از کار برکنار مى‌شود تا حساب خودش را بدهد. این منطقى نیست به این جهت بود که ما وزرا و معاونین را سر جاى خودش یعنى در ردیف کارمندان دولت گفتیم که سال به سال صورت بدهند چون همان‌طور که عرض کردم نمى‌داند که کى از کار برکنار مى‌شود که یک ماه یا دو ماه قبل از آن صورت بدهد (فضایلى- بعدش بدهد) بعدش هم که وزیر نیست این است که به نظر بنده به همین کیفیتى که تنظیم شده است قوه مجریه سر جاى خودش قوه مقننه هم سر جاى خودش و این ترتیب از نقطه نظر قانون‌نویسى صحیح است. این یک بحث منطقى قانونى است و هیچ ارتباطى هم به تعصبات ندارد بنده از آقایان نمایندگان محترم تقاضا می‌کنم قضاوت منطقى و اصولى در لوایح بفرمایند و وارد مباحثات دیگرى نشوند.

نائب ‌رئیس- اجازه بفرمایید که رأى بگیریم. آقاى نخست‌وزیر فرمایشى دارید؟

نخست‌وزیر- بنده خواستم به استحضار مجلس برسانم که دولت با پیشنهاد آقاى فضایلى موافقت ندارد.

شمس قنات‌آبادى- بنده آقاى رئیس اخطار دارم طبق ماده 82.

نائب ‌رئیس- ماده 82 سر جاى خودش محفوظ است اجازه بفرمایید رأى بگیریم‏.

شمس قنات‌آبادى- اخطار مقدم است بیانات من را آقاى تیمورتاش تحریف و سوء تعبیر کردند.

نائب ‌رئیس- بفرمایید آقا خیلى مختصر.

شمس قنات‌آبادى- بنده خیلى معذرت می‌خواهم. پیشنهادى شده بود بنده هم در مخالفت با این پیشنهاد عرایضى عرض کردم جناب آقاى تیمورتاش دوست بنده مطالبى فرمودند و به بنده فرمودند که تو تعصب دارى بنده تصدیق مى‌کنم و واقعاً هم یکى از افتخارات زندگى خودم را همین تعصب مى‌دانم ‌اما راجع به آن پیشنهاد آن چیزى که بنده استنباط کرده بودم چون آقایان محترم مى‌دانند که قضایا و وقایعى که اتفاق مى‌افتد هر شخصى مطابق ذوق و سلیقه خودش یک استنباط مى‌کند استنباطات شخصى و نظرات شخصى هم هیچ‌گونه گناهى ندارد (مرآت اسفندیارى- نسبى هم است) نسبى به اینجا ربطى ندارد بنده این‌طور استنباط کردم که پیشنهاد جناب آقاى فضایلى که با خود بنده هم دوست هستند خود بنده هم به ایشان ارادت دارم پیشنهاد حزب مردم است. جناب آقاى تیمورتاش که فرمودند پیشنهاد مربوط به شخص آقاى فضایلى است و مربوط به حزب مردم نیست تفکر من عوض شد و حالا هم عرض مى‌کنم واقعاً چون پیشنهاد آقاى فضایلى است اگر حزب مردم به آن رأى ندهد تفکر من عوض مى‌شود و اگر حزب مردم رأى بدهد من به همان تفکر سابقم باقى هستم (همهمه نمایندگان- زنگ رئیس).

نائب ‌رئیس- آقاى فضایلى بیاناتى دارید؟ (بعد از رأى عرایضم را خواهم کرد) بنابراین در پیشنهاد خودتان باقى هستید (فضائلى- بلى قربان) بنابراین رأى مى‌گیریم.

دکتر شاهکار- بنده اخطار نظام‌نامه‌اى دارم.

مرآت اسفندیارى- اعلام رأى شده است اخطار موردى ندارد.

+++

نائب ‌رئیس- طبق چه ماده‌اى از آئین‌نامه است (دکتر شاهکار- اجازه بفرمایید) اعلام رأى شده است و چون اخطار شما منطبق بر ماده‌اى از آیین‌نامه نبود بنابراین رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى فضایلى آقایانى که موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

‌(پیشنهاد آقاى مهندس جفرودى به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم مجلس شوراى ملى

پیشنهاد مى‌کنم تبصره زیر به ماده نهم لایحه اضافه شود:

تبصره- از مشمولین این قانون کسانى که به نمایندگى یکى از دو مجلس انتخاب مى‌شود صورت دارایى خود را فقط به مجلس مربوطه خواهند داد.

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس جفرودى.

مهندس جفرودى- بنده از آقایان اعضاى محترم کمیسیون دادگسترى تشکر مى‌کنم که با وضع ماده 9 حیثت مجلس را لااقل براى آیندگان حفظ کردند (صارمى- لااقل ندارد حالا هم همین‌طور است) این آزادى بیان و صیانتى که براى وکیل مجلس قائل شدند از نظر تأمین مصالح مملکت است و البته به موجب ماده 9 محفوظ مانده است حالا یک کسى کارمند دولت است و مى‌آید وکیل مجلس مى‌شود اینجا تصریح نشده است که به کدام مرجع باید صورت دارایى را بدهد (بعضى از نمایندگان- به مجلس) اجازه بفرمایید این پیشنهاد را بنده کردم براى این که این مصونیت باقى بماند و این ماده 9 قوت و قدرتش را حفظ بکند بنده پیشنهاد کردم کسانى که کارمند دولت هستند و مشمول این لایحه مى‌شوند اگر به نمایندگى یکى از دو مجلس انتخاب شدند صورت دارایى خودشان را فقط باید به مجلس بدهند و دولت نمى‌تواند از آنها به عنوان این که و به علت این که شاغل شغلى هستند صورت دارایى آنها را بخواهند براى این که این ماده 9 از آن قوتى که دارد مى‌افتد مثال مى‌زنیم، خود جناب نخست‌وزیر استاد دانشگاه هستند و روزى ممکن است مجدداً سناتور بشوند در این صورت دولت مى‌خواهد هم در دانشگاه صورت دارایى ایشان را بخواهد هم ایشان مکلف هستند صورت دارایى خودشان را به سنا بدهند براى این که حیثیت وکیل مجلس و صیانتى که براى او قائل هستند محفوظ بماند بنده این پیشنهاد را کردم و ‌امیدوارم که بدون تعصب مورد توجه مجلس قرار گیرد.

نائب ‌رئیس- آقاى وزیر دادگسترى‏.

وزیر دادگسترى (دکتر هدایتى)- راجع به ماده نهم توجه نمایندگان محترم را به این مطلب جلب مى‌کنیم که در سطر دوم نوشته شده است نمایندگان مجلسین پس از تصویب اعتبار‌نامه ظرف دو ماه صورت دارایى خود و همسر و فرزندان تحت تکفل خود را طبق ماده دوم الى آخر اینجا کلمه قانونى افتاده است باید می‌بود تحت تکفل قانونى چون ممکن است‌اشخاص مختلفى تحت تکفل باشند اما آن تکفل قانونى نباشد باید لغت قانونى اینجا بعد از تکفل باشد و آقاى مخبر محترم هم از طرف کمیسیون محترم همین نظر را دارند ‌اما راجع به این مطالبى که اینجا گفته شد بعضى از نمایندگان محترم استنباطشان این است که ممکن است خداى نکرده بعضى از مطالب این لایحه چنانچه یکى دو مرتبه هم‌اشاره شد ولو یک صدم هم باشد تجاوزى به حریم نمایندگان و اصل مصونیت نمایندگان مجلسین باشد بنده از همکاران سابق خودم با توجه به این که چندین دوره افتخار نمایندگى داشته‌ام و این اصل مصونیت را یکى از اصول مشروطیت مى‌دانم و با توجه به این که 25 سال سابقه خدمت قضایى دارم اجازه بفرمایید که یک توضیحى در این خصوص بدهم این که در قانون اساسى ما و تمام ممالکى که به رژیم مشروطیت معتقد و علاقه‌مند هستند براى نمایندگان مصونیت قائل شده‌اند این یک دلیل بارز و خیلى روشن دارد که همان‌طور که در قانون اساسى پیش‌بینى شده است اگر خداى نکرده یکى از نمایندگان مجلسین شریک جرمى شدند تعقیب اینها با اجازه مجلسین است چرا این کار را کرده‌اند؟ براى این اصل براى این نظر قائل به مصونیت نمایندگان شده‌اند که دولت‌ها مأمورین قواى اجراییه تحت عنوانى از عناوین جزایى نتوانند در اکثریت پارلمان رخنه کنند و یک یا چند وکیل مجلس را تحت عنوان این که اینها شریک جرم شده‌اند و تحت تعقیب هستند از مجلس خارج کنند و یک اکثریت نادرست و به اصطلاح قلابى درست کنند براى جلوگیرى از این‌ امر که در اکثریت پارلمانى نتوانند رخنه کنند وکلاى مجلس مصونیت دارند و اگر مرتکب جرمى بشوند جنحه یا جنایت حتى تعقیب آنها از طرف مقامات اجرایى و رسیدگى در مقامات قضایى باید با اجازه مجلس باشد خوشبختانه قانون اساسى ما هم پایه این اصل مصونیت را خیلى خیلى بالا گرفته است حتى در ایام تعطیل اگر نماینده‌اى در سایر مملکت مرتکب جرمى شد با این که در این موقع بیم این که در اکثریت رخنه کنند در بین نیست ولى در این مورد نیز قانون اساسى ما باز معتقد به مصونیت شد، و گفته در ایام تعطیل هم حتى اگر نماینده‌اى مرتکب جنحه یا جنایت شد تعقیب او با اجازه مجلس باید باشد حتى باز اضافه کرده است و گفته است حتى در مورد جرایم مشهود هم اگر نماینده‌اى مرتکب جرمى شد مصون است باز هم تعقیب نمایند باید با اجازه مجلس باشد این اصل را قانون اساسى ما حفظ کرده است آقا اجازه بفرمایید غیر از این اصل مصونیت در قانون اساسى پیش‌بینى شده یک اصل عالى‌ترى است و آن اصل انفکاک قوا است. هیچ یک از قواى ثلاثه مملکت مشروط حق دخالت در سایر قوا را ندارد در این جا متأسفانه خاطر بعضى از آقایان است که قانون گذرانیده‌اند که فلان کس دیپلمه است یا‌ اموال فلان کس ضبط شود اینها کار قوه مجریه و قضاییه است مجلس باید در کار خودش دخالت کند و همه جور در کار خودش مختار است‌ اما آنچه را دولتى که منتخب مجلس است مطابق قانون اساسى اختیار دارد و موظف به اجراى آنها است باید در کار خودش آزاد باشد یک کار براى مجلس است و آن این است که اگر از کار یک دولتى ناراضى است او را از کار برکنار کند. در ماده 9 مى‌خواستم به استحضار آقایان برسانم که این ماده در لایحه دولت نبود دولت چیز دیگر نوشته بود و کمیسیون محترم دادگسترى آقایان اظهار عقیده کردند که من باب احترام بیشترى به قوه مقننه بهتر است که در مورد آقایان نمایندگان مجلسین علیحده در ضمن یک ماده وضع رسیدگى تسریح بشود همان‌طور است؟ (بعضى از نمایندگان- بلى همان ‌طور است) ما هم قبول کردیم این احترام را بنابراین جناب آقاى مهندس جفرودى قبول این ماده و وضعش در اینجا بنابه پیشنهاد اعضاى محترم کمیسیون دادگسترى بوده است و قبول آن از طرف دولت من‌باب رعایت احترام بیشترى‏ بوده است نسبت به قوه مقننه مملکت.

نائب ‌رئیس- جناب آقاى اردلان مخالف با پیشنهاد هستید؟ بفرمایید.

بعضى از نمایندگان- پس گرفتند.

اردلان- ببخشید جناب آقاى مهندس جفرودى اگر منظور این است که پیشنهاد جنابعالى تصویب شود بنده رأى مى‌دهم ‌اما نباید در مورد یک چیزسریع چیز دیگرى مجدداً گذاشت الان تصویب کردیم که اگر یک مستخدم دولت وکیل بشود طبعاً دارایى مصونیت خواهد بود وقتى که وکالتش تمام بشود باز هم مستخدم دولت است و باید صورت بدهد این دیگر به عهده بنده توضیح واضح است و خواهش مى‌کنم از پیشنهاد خودتان صرف‌نظر بفرمایید.

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس جفرودى پیشنهاد خودتان را پس مى‌گیرید یا رأى بگیریم؟

مهندس جفرودى- با این توضیحى که جناب آقاى اردلان دادند و قطعاً مورد قبول مجلس شوراى ملى و دولت هم هست بنده پیشنهادم را مسترد می‌دارم (احسنت).

نائب ‌رئیس- دیگر پیشنهادى نرسیده است نسبت به ماده نهم با تصریح این که بعد از فرزندان تحت تکفل خود کلمه (قانونى) اضافه شود. با تذکر این مطلب که کلمه (قانونى) اضافه شود رأى مى‌گیریم نسبت به ماده نهم آقایانى که موافقت دارند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده دهم قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى

اینجانب پیشنهاد مى نمایم ماده دهم به شرح زیر اصلاح شود:

ماده دهم- به استثناى ماده نهم که نظارت در اجراى آن با رؤساى مجلسین است وزارت دادگسترى و وزارت جنگ مأمور اجراى این قانون مى‌باشند. ابتهاج‏

نائب ‌رئیس- آقاى ابتهاج توضیحى دارید بفرمایید.

ابتهاج- محتاج به توضیح نیست براى این که ماده نهم تصریح دارد که نظارت در اجراى آن با رؤساى مجلسین است بنابراین وزارت جنگ و وزارت دادگسترى نمى‌توانند مأمور اجراى قسمت مربوط به ماده نهم باشد.

نائب ‌رئیس- مخالفى با این پیشنهاد نیست؟

بعضى از نمایندگان- مجدداً قرائت شود.

نائب ‌رئیس- یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود.

(مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

نائب ‌رئیس- آقاى نخست‌وزیر نظرى دارید بفرمایید؟

نخست‌وزیر- عرض کنم اگر خداى نکرده یک وکیل مجلس یا یک سناتور مشمول این قانون شد و مجلس‌ آمد و گفت یعنى رئیس مجلس و کمیسیون‌هاى مربوطه و قوه مقننه خلاصه رأى داد و نظر داد که این وکیل خداى نکرده زبانم لال خطا کرده است فرض محال که محال نیست آن‌وقت باید نظر کمیسیون‌ها بیاید و در این مجلس و رأى بدهند و سلب مصونیت بکنند بقیه‌اش را کى باید انجام بدهد؟ باید این دوتا وزارتخانه انجام بدهند در ماده نهم نوشته است که رئیس مجلس چه کار کند مگر وقتى که بازرس کل کشور گفت که من خاطى هستم نباید به محکمه برود، البته باشد برود به محکمه کجا است در وزارت دادگسترى است بنابراین به همین صورتی که نوشته است صحیح و صلاح است‏.

ابتهاج- بنده پیشنهادم را پس می‌گیرم.

نائب ‌رئیس- بنابراین رأى مى‌گیریم به ماده دهم. آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. یک ماده الحاقیه رسیده است که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

+++

مقام ریاست مجلس شوراى ملى

پیشنهاد مى‌کنم که ماده زیر به لایحه اضافه شود:

ماده 11- مشمولین این لایحه هر گاه داراى بیش از یک سمت باشند صورت دارایى خود را فقط به یکى از مراجع خدمتى خواهند داد.- مهندس جفرودى‏

نائب ‌رئیس- آقاى مهندس جفرودى‏.

مهندس جفرودى- ملاحظه بفرمایید یک کسى ممکن است صاحب دو سمت باشد و براى دو دستگاه کار کند ازش صورت داراییش را خواسته‌اند و به یک جا داده است از نظر قانون دستگاه دیگر او را تعقیب مى‌کند توضیح بدهند که اگر یک کسى دو سمت راست و صورت دارایى خود را در یک مرجع داد مشمول تخلف این قانون نخواهد شد و نباید به موجب این قانون باز گریبانش را گرفت گریبان وکیل مجلس را که گرفتید گریبان مردم را نگیرید.

نائب ‌رئیس- آقاى مخبر.

مخبرکمیسیون دادگسترى- جناب آقاى مهندس جفرودى ماده اول اگر توجه کرده باشید این شبهه از شما رفع مى‌شود در آنجا نوشته است به مراجعى که طبق تصویب‌نامه هیئت وزیران تعیین خواهد کرد تسلیم و رسید دریافت شود. این‌طور نیست که اگر یک کسى در دو محل بود ملزوم است به دو جا صورت بدهد در تصویب‌نامه هیئت وزیران که تنظیم مى‌شود این نظر جنابعالى را نسبت به کسانى که در دو جا هستند در نظر خواهند گرفت.

نائب ‌رئیس- آقاى مهنس جفرودى پس گرفتید؟

مهندس جفرودى- با توضیح جناب آقاى عمیدى معلوم مى‌شود ابهام داشته است و در آئین‌نامه تصریح خواهد شد با این ترتیب بنده مسترد مى‌دارم.

نائب ‌رئیس- کلیات آخر مطرح است چند نفر از آقایان درخواست کرده‌اند. آقاى دولت‌آبادى مخالفید؟ (دولت‌آبادى- موافقم) آقاى تیمورتاش. (تیمورتاش- بنده عرضى ندارم) آقاى بزرگ ابراهیمى مخالفید؟ (بزرگ ابراهیمى- خیر موافقم) بنابراین چون مخالفى نیست موافق نمى‌تواند صحبت کند رأى گرفته مى‌شود به مجموع مواد. آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. آقاى نخست‌وزیر.

نخست‌وزیر- بنده از طرف خودم و هیئت دولت از ابراز لطف آقایان نمایندگان که این قانون را تصویب فرمودند سپاسگزارى مى‌نمایم خوشبختانه مجلس جاى همین مذاکرات است و براى همین منظور لوایح مطرح مى‌شود و ما هم همیشه عقایدى که قابل قبول باشد چون مجرى کار هستیم مورد قبول قرار می‌دهیم و بنده براى یک مرتبه دیگر از ابراز لطف آقایان اظهار تشکر می‌کنم (احسنت).

نائب ‌رئیس- لایحه براى تصویب به مجلس سنا ارجاع مى‌شود.

6- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى معاون وزارت جنگ‏

نائب ‌رئیس- آقاى معاون وزارت جنگ لایحه‌اى دارید؟

معاون وزارت جنگ (سرلشکر زاهدى)- یک فقره لایحه راجع به استخدام 12 نفر مهندس از آلمان غربى که قبلاً استخدام شده بودند چون استخدام آنها تمدید مى‌شود لایه آن را مجدداً تقدیم مجلس محترم مى‌کنم‏.

نائب ‌رئیس- به جریان گذاشته مى‌شود.

7- تعیین موقع و دستور جلسه‏ بعد- ختم جلسه

نائب ‌رئیس- جلسه را ختم مى‌کنیم جلسه آینده‏ روز یک‌شنبه نهم آذر ماه خواهد بود پنج‌شنبه جلسه نداریم چون هیئت رئیسه به مشایعت اعلیحضرت همایونى خواهند رفت. دستور جلسه هم لوایح موجوده من جمله موافقت‌نامه تسهیل مبادلات وسایل سمعى و بصرى و موافقت‌نامه حمل‌ونقل هوایى بین ایران و بلژیک.

(مجلس یک ساعت و ربع بعد از ظهر ختم شد)

نائب ‌رئیس مجلس شوراى ملى- عماد تربتى

سوالات نمایندگان‏

ریاست محترم مجلس شوراى ملى به طورى که در این چند روز در بعضى از نشریات ملاحظه شد وزارت گمرکات و انحصارات درصد خرید کارخانه نان پزى اقتاده و مى خواهد یکصد و پنجاه میلیون ریال استقراض نماید که نصف سرمایه شرکتى که براى این کار تهیه دیده‌اند بپردازند مستدعى هستم مقرر فرمایید که وزیر مربوطه در مجلس شوراى ملى حاضر و جواب بدهند.

1- با پرداخت سى میلیون تومان براى حرید کارخانه چه مبلغ روى قیمت نان اضافه خواهد شد و استهلاک مبلغ مزبور و پرداخت منافع و وجه مزبور در چند سال خواهد بود.

2- این شرکت چه تضمینى دارد که بتواند سى میلیون پول در اختیار داشته و چه اطمینان دارد که مردم ایران از خرید نان غیرمألوف استقبال نموده و بتواند محصول کارخانه را بفروش رساند و قیمت نان چه مبلغ خواهد بود.

3- دولت به چه مناسبت مردم را مى خواهد مجبور کند که نان کارخانه صرف نماید و این کار حمایت از یک شرکت مى نماید که اساساً از بیش از چند نفر نانوا تشکیل نشده و بقیه را شاید بیش از یکصد هزار نفر مى باشند در نتیجه بیکار مى نماید.

با وعده صریحى که در چندى قبل وزیر گمرکات براى عدم دخالت در خرید کارخانه مزبور داد چطور تغییر عقیده داده و مبادرت به این عمل نمود.

4- البته پس از خرید کارخانه مزبور و نصب آن کلیه کارگران بیکار مى شوند براى کار آنها چه پیش‌بینى شده که بنوانند به زندگانى خود ادامه دهند. مقام ریاست معظم مجلس شوراى ملى تمنى دارم مقرر فرمایید جناب آفاى وزیر محترم دارایى و جناب آقاى وزیر محترم دادگسترى سؤال ذیل را در مجلس پاسخ بدهند.

در اواخر سال 1320 در صندوق دارایى ایرانشهر متجاوز از ششصد هزار ریال اختلاس شده و مخلتس هم متصدى همان اداره که صندوق اداره نیز سپرده به او بوده شناخته شد این پرونده کجا دفن است؟ و موضوع پول دولت چه شد که هیجده سال گذشته در استرداد پول و کیفر مختلس اقدامى به عمل نیامده است. مهدى ارباب.

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295307!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)