کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/17]

جلسه: 221 صورت مشرح مجلس روز پنجشنبه 26 آبان ماه 1322  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- تصویب لایحه اصلاح قانون دادرسى و کیفر ارتش‏

3- تصویب نوزده فقره مرخصى‏

4- طرح و تصویب لایحه اعتبار چهارصد میلیون ریال جهت خرید غله‏

5- طرح و تصویب لایحه ضرب مسکوک نقره‏

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 221

صورت مشرح مجلس روز پنجشنبه 26 آبان ماه 1322

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- تصویب لایحه اصلاح قانون دادرسى و کیفر ارتش‏

3- تصویب نوزده فقره مرخصى‏

4- طرح و تصویب لایحه اعتبار چهارصد میلیون ریال جهت خرید غله‏

5- طرح و تصویب لایحه ضرب مسکوک نقره‏

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مجلس یک ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید.

صورت مجلس روز چهارشنبه 25 آبان ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند.

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین با اجازه- آقایان: دکتر سمیعی، منصف، فاطمی، فروهر

غایبین بی‌اجازه- آقایان: رضوی، اقبال، تولیت، نوبخت، فیاض، مهدوی، اوحدی، نواب یزدی، اورنگ، شاهرودی، گودرزنیا، مشار، مکرم افشار، لیقوانی، شجاع، اکبر، امیر ابراهیمی، عطا‌ءالله پالیزی، حمزه‌تاش، دکتر سنگ، هدایت‌الله پالیزی، رفیعی، اصفهانی، هاشمی، ثقة‌الاسلامی، دبستانی، دهستانی، خسروشاهی، سلطانی، تهرانچی، صادق وزیری، مقدم، افشار، لاریجانی، مسعودی، مستشار، دکتر لقمان، امامی، ناهید، نقابت، کامل ماکو، نصرتیان، همراز، فرمانفرماییان)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد. آقاى روحى

2- بیانات آقایان: روحى و دکتر طاهرى راجع به پروانه ورود آرد

روحى- عرض کنم آن طرحى که پیشنهاد شده بود از طرف عده‌اى از نمایندگان و راجع به آزادى پروانه آرد بود. پس از این که با آقاى رئیس کل دارایى صحبت و مذاکرات لازمه به عمل آمد یک تسهیلاتى قائل شدند و قرار شد که یک آیین‌نامه ثانوى تهیه کنند با نظر مجلس و با اطلاع آقایان این اصلاحات به عمل آید. آقاى وزیر دارایى می‌فرمایند این الان به مجلس خواهد آمد و چون یک تسهیلات دیگرى هم قائل شده‌اند براى این کار مورد توجه است و از طرف دیگر آقاى دکتر طاهرى هم که یک اطلاعات دیگرى داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسانند.

رئیس- آقای دکتر طاهرى

دکتر طاهرى- در نتیجه مذاکراتى که آن روز در

+++

کمیسیون که با حضور آقاى رئیس تشکیل شد و مذاکراتى شد منجر شد به این که دیشب ملاقاتى بشود و از آقاى دکتر میلسپو و این کار را تمام کنیم. ساعت شش و نیم بنده رفتم منزل ایشان و دو ساعت و نیم هم طول کشید و با حضور آقاى وزیر دارایى مذاکره کردیم اشکالاتى در این آیین‌نامه منتشر کرده بودند چند اشکال بود که آنها را مذاکره کردیم که بعضى‌ها به کلى رفع شد و یکى را هم تسهیلاتى قائل شدند که دیگر با وجود آن ما با ایشان توافق نظر حاصل کردیم و قرار شده است که آیین‌نامه را بفرستند ما ببینیم و خواهند فرستاد. دیگر تصور می‌کنم مانعى نیست براى ورود آرد به طوری که براى جمع‌‌آورى غله هم لطمه‌اى وارد نیاید چون منظور آقاى دکتر میلسپو هم که راجع به جمع‌‌آورى محصول است باید تأمین بشود و نظر مجلس هم که مردم نتوانسته‌اند یک قدرى آرد بیاورند آن هم باید تأمین بشود. بنابراین به نظر بنده اگر همان طورى که توافق حاصل شد و آیین‌نامه را خواهند آورد اگر همان طور باشد دیگر اشکالى نخواهد داشت.

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- بنده می‌خواستم از مقام ریاست استدعا بکنم که این مرخصى‌هایى که تقاضا شده است و گزارش آن به مجلس تقدیم شده است قبل از این که وارد دستور بشویم اول آنها به تصویب برسد. زیرا عموماً آخر جلسه مجلس از اکثریت مى‌افتد و این مرخصى‌ها بلاتکلیف می‌ماند.

رئیس- دیروز و پریروز خواستیم اینها را تصویب کنیم ولى موفق نشدیم و موکول شد به اول جلسه امروز یک نکته‌اى که لازم بود به عرض آقایان برسانم این است که به طوری که خاطر آقایان مسبوق است ما باید یک نفر نماینده براى نظارت بانک به جاى آقاى مؤید احمدى معین کنیم و به طوری که آقاى نراقى اظهار کردند... (بعضى از نمایندگان- وقتش حالا نیست) انتخاب این دوره که شروع می‌شود به جهت کارهاى مهمى که در بانک هست و وظایفى هم دارند که اینها به اسم نیست و یک کارهایى باید بکنند که خالى از اهمیت نیست باید یک نفر آدم شایسته و مجهزى انتخاب بشود. این بود که از آقایان خواهش می‌کنم که نظر خودشان را بدهند براى انتخاب یک نفر. (بعضى از نمایندگان- باشد براى جلسه بعد)

3- تصویب لایحه اصلاح قانون دادرسى و کیفر ارتش

رئیس- راجع به یک ماده‌اى که مربوط به وزارت جنگ بود دیروز بنا بود رأى بگیریم ولى عده کافى نبود حالا رأى می‌گیریم... (امیر تیمور- بنده اجازه خواسته بودم) اعلام رأى شده بود دیگر نمی‌شود صحبت کرد چون اکثریت نبود رأى نگرفتیم. (صحیح است) رأى گرفته می‌شود به ماده واحده مربوط به وزارت جنگ موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

4- تصویب 19 فقره مرخصى

رئیس- گزارش‌هاى کمیسیون عرایض و مرخصى به عرض آقایان می‌رسد.

گزارش مرخصى آقاى امیر تیمور

آقاى امیر تیمور به واسطه گرفتارى امور محلى و فقدان وسایل حرکت بیست و دو روز از تاریخ سیزدهم مهر 1322 غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند. کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى امیر تیمور برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى فرخ

آقاى فرخ درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ 15 شهریور 1322 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى فرخ برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى رفیعى

آقاى رفیعى سابقاً درخواست دو ماه مرخصى کرده بودند و به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده بود چون بیش از چهل روز از مرخصى مزبور استفاده نکرده و مراجعت کرده بودند اکنون برحسب لزوم درخواست کرده‌اند از مدت بیست روز بقیه مرخصى خود از تاریخ دهم آبان 1322 استفاده

+++

کنند کمیسیون عرایض با درخواست ایشان موافقت کرده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى رفیعى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى نقابت

آقاى نقابت براى انجام حوایج ضرورى و عمومى حوزه انتخابیه خرمشهر و آبادان از حیث امنیت و اوراق عمومى و جمع‌ آورى غله و غیره مجبور به مسافرت شده‌اند درخواست سه ماه مرخصى از تاریخ اول امرداد 1322 نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى نقابت برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى افشار

آقاى افشار درخواست چهل و پنج روز مرخصى از تاریخ حرکت نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى افشار برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى اورنگ

آقاى اورنگ به واسطه کسالت مزاج به موجب گواهى پزشک معالج دو ماه و پانزده روز از تاریخ اول شهریور 1322 از حرکت معذور و تحت معالجه بوده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با مرخصى ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به تقدیم می‌شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به...

روحى- اجازه می‌فرمایید بنده عرضى دارم؟

رئیس- بفرمایید.

روحى- عرض کنم کمیسیون عرایض و مرخصى یک مقرراتى دارد که در سال یک ماه بیشتر مرخصى نمی‌دهد. بنده با هیچ کدام مرخصى‌ها مخالفت نکردم و تمام را رأى دادم و کاملاً موافقم ولى این تبعیض را که قائل شدند بنده مخالفم.

معدل- این تبعیضى نیست یا مسافرت است یا مریض هستند.

ملک مدنى- این موضوعى که فرمودند در سال یک ماه مرخصى بیشتر داده نمی‌شود این طور نیست براى این که اختیار مرخصى‌ها با مجلس شوراى ملى است و همین یک ماه را که آقاى روحى فرمودند و کمیسیون هم گاهى عمل می‌کند اگر مجلس تصویب نکند اینها تصویب نشده است و مجلس حاکم بر قضیه است و البته آقاى روحى هم بنده با حسن نظرى که به ایشان دارم باید تصدیق بفرمایند که در این موقعى که آخر دوره است کمیسیون عرایض و مرخصى یک ارفاق‌هایى خواسته است بکند و البته مورد هم دارد چون آخر دوره است باید بکند چون یک اشخاصى هستند که رفته‌اند و کار داشته‌اند یا این که مریض شده‌اند و نتوانستند حاضر بشوند و این را خیال می‌کنم که مجلس هم با این نظر موافق باشد.

بعضى از نمایندگان- رأى بگیرید. آقا

رئیس- بنده هم اطلاع دارم که آقاى اورنگ ناخوش بوده‌اند. موافقین با مرخصى آقاى اورنگ برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى جعفر اصفهانى

آقاى جعفر اصفهانى به واسطه کسالت مزاج به موجب گواهى پزشک معالج پنجاه روز از تاریخ یازدهم مهر 1322 تحت معالجه بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند. کمیسیون عرایض و مرخصى عذر ایشان را موجه تشخیص داده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى جعفر اصفهانى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى یاراحمدى

آقاى یاراحمدى درخواست پانزده روز مرخصى از تاریخ سوم شهریور 1322 نموده‌اند مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى یاراحمدى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى فرشى

آقاى فرشى به واسطه کسالت و اشتغال به معالجه به تصدیق گواهى پزشک معالج سى و نه روز از تاریخ 24 مرداد 22

+++

غایب بوده‌اند درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى فرشى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. البته آقایان باید مستحضر باشند که این مرخصى‌ها مال مدتى قبل است که تا حالا به حال تعویق باقى مانده است و الا کار یک دفعه نیست مال خیلى وقت است. گزارش مرخصى آقاى اقبال

آقاى اقبال براى انجام امور محلى درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ پانزده شهریور 1322 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى اقبال برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى ناهید

آقاى ناهید درخواست یک ماه مرخصى از دهم شهریور 1322 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود .

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى ناهید برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى دکتر تاج‌بخش

آقاى دکتر تاج‌بخش درخواست پانزده روز مرخصى از 19 مهر 1322 نموده‌اند کمیسیون عرایض با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى دکتر تاج‌بخش برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى همراز

آقاى همراز به واسطه کسالت مزاح به دستور پزشک معالج محتاج به استراحت شده‌اند درخواست پانزده روز مرخصى از تاریخ پانزدهم آبان 1322 نموده‌اند و ضمناً سه هزار ریال از حقوق ماه آبان خود (که مبلغى هم علاوه بر مقررى ایام مرخصى ایشان است) براى کمک به آسیب دیدگان دولت اتحاد جماهیر شوروى تخصیص داده که به کونسولگرى آن دولت داده شود به مصرف مزبور برساند. کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى همراز برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى رضوى

آقاى رضوى به واسطه گرفتارى امور محلى و کسالت خود و خانواده‌شان درخواست سه ماه مرخصى از اول شهریور 1322 نموده‌اند چون ایشان در این دوره به هیچ وجه غایب نبوده و همیشه آماده براى انجام وظیفه بوده‌اند کمیسیون عرایض با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى رضوى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى سلطانى

آقاى سلطانى برحسب درخواست استاندار در تاریخ 20 امرداد 22 براى تنظیم امور محلى و تشریک مساعى با مأمورین دولت در حفظ انتظامات مسافرت نموده و فعلاً هم در محل مشغول انجام وظیفه است. درخواست سه ماه و ده روز مرخصى نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده عرضى ندارم.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى سلطانى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى نواب یزدى

آقاى نواب یزدى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ هفتم مهر ماه 1322 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تصویب می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى نواب یزدى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى اوحدى

آقاى اوحدى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ 28 مهر ماه 1322 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

انوار- اگر تمام شد بگوییم ختم جلسه.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى اوحدى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى ثقة‌الاسلامى

آقاى ثقة‌الاسلامى در تبریز مریض شده‌اند و به موجب

+++

گواهى رئیس بهدارى آذربایجان از حرکت ممنوع هستند درخواست چهل و چهار روز مرخصى از تاریخ هفدهم مهر 1322 نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- آقاى انوار

انوار- یک موضوعى را آقاى ملک مدنى فرمودند بنده با فرمایشاتى که ایشان فرمودند حرفى ندارم ولى خواستم خدمتشان عرض کنم این که فرمودند مجلس حاکم است در وقتی که مباحثه بشود ولى وقتی که مباحثه نشود و یک مرتبه آقاى طوسی می‌خوانند و آقاى رئیس هم فوراً اعلام رأى می‌کنند در این صورت نظر مجلس دیگر حاکم نیست این دوسیه آقاى ثقه‌الاسلامى را شما نگاه کنید دوسیه این مدت دو سالى که در مجلس بوده است چقدر غایب بوده است و همچنین آقاى شجاع و آقایان دیگر بنده نسبت به ایشان هیچ نظرى ندارم و حرفى ندارم و اگر بخواهید مى‌نشینم آقا ولى خواستم این عرض را بکنم که دوسیه را نگاه کنید این مخصوص شخص بنده و جنابعالى است که همه‌اش را باید بیاییم و در مجلس حاضر باشیم. موقع صحبت کردن هم که می‌شود آقاى طباطبایى می‌آیند می‌گویند که آقا سید یعقوب نمی‌گذارد من حرف بزنم. ما اینجا پى در پى رأى به مرخصی‌شان می‌دهیم و کمیسیون انتخاب می‌کنند نمى‌آیند در مجلس موقعى که رئیس رأى می‌گیرد نمى‌آیند. پس چرا براى چه پشت سر هم ما رأى به مرخصى آنها بدهیم. شما که می‌فرمایید تکلیف با مجلس است و هر طور که مجلس قضاوت کند همان طور است این را بنده هم مطیع هستم ولى این حقایق را نباید از بین برد. شما بروید به همین دوسیه آقاى ثقة‌الاسلامى نگاه کنید آن وقت معلوم می‌شود که بار مجلس در گردن یک عده محدودى است که باید همیشه بیایند در مجلس آن وقت آقایان دستشان را همچنین می‌کنند! (از آقاى طباطبایى تقلید کردند)

رئیس- آقاى انوار فرمایشات‌تان همه در باب تعلیم و راهنمایى است ولى بنده لازم است عرض کنم که آقاى ثقة‌الاسلامى با این که مسافرت کرده بودند و در مسافرت خودش ناخوش شده بود معهذا ایشان پیشنهادى نکردند و تقاضایى نکردند و تصورى که براى مرخصى ایشان می‌شد اقدامى نشد. این مسأله که این دفعه اتفاق افتاده به واسطه کسالت‌شان کمیسیون هم موافقت کرده است. آقایانی که موافقت دارند با مرخصى آقاى ثقة‌الاسلامى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى مشار

آقاى مشار درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ بیست و هفتم مرداد 1322 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى مشار برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

5- طرح و تصویب لایحه اعتبار چهارصد میلیون ریال جهت خرید غله

رئیس- لایحه اعتبار چهارصد میلیون ریال براى خرید غله مطرح است:

مجلس شوراى ملى‏

موضوع استدعاى تصویب چهارصد میلیون ریال اعتبار براى خرید غله.

موقعى که در چند هفته قبل تقاضاى اعتبار پانصد میلیون ریال براى خرید غله تقدیم مجلس شوراى ملى گردید روی هم رفته چنین به نظر می‌رسید که اعتبار مزبور براى سال جارى کفایت خواهد نمود در صورتی که نظر مزبور صحیح نبود و اینک می‌توان اطلاعات کامل‌تر و روشن‌ترى راجع به حوایج مالى برنامه جمع‌‌آورى غله تقدیم مجلس شوراى ملى نمود و به علاوه ممکن است قسمتى از گزارش مالى مقرره در قانون 19 تیر ماه 1322 را در دسترس مجلس شوراى ملى گذارده لازم است توضیحاً به اطلاع مجلس شوراى ملى برسد که در نتیجه بى‌نظمى موجوده در شهرستان‌ها و فقدان حسابداران مجرب و با انضباط نگاه دارى و ارایه و ممیزى حساب‌ها هنوز صورت رضایت‌بخشى به خود نگرفته است ولى روی هم رفته می‌توان به اطلاع مجلس شوراى ملى رساند که هزینه‌هاى خرید غله تحت نظارت بیشتر و دقیق‌ترى قرار گرفته و اتلاف وجود عمومى در این قسمت

+++

تقلیل یافته است نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى تصدیق خواهند فرمود که براى تأمین خواربار تهران وجه و اعتبار لازم است تا بتوان در قبال غله جمع‌ آورى شده فوراً اقدام بپرداخت نمود در عین این که دولت مایل است تجدید سازمان براى این کار بدهد ولى متأسفانه نمی‌توان امر فورى و مهم تأمین خواربار مردم را به تعویق انداخت یا در آن تأخیرى روا داشت براى استحضار مجلس شوراى ملى صورتى از وضع مالى خرید و جمع‌آورى غله سال 1322 را که شامل مدت از اول تیر الى 30 بهمن می‌باشد به پیوست تقدیم می‌دارد. صورت مزبور نشان می‌دهد که جمع کلى هزینه‌ها که تا به حال پرداخت و پیش‌بینى شده به 000/000/465/1 ریال بالغ می‌گردد درآمد فروش آرد به 000/000/520 ریال بالغ می‌شود وجوه موجودى اول تیر 000/000/45 ریال و وام بانک ملى ایران به 000/000/500 ریال بالغ می‌گردید که جمعاً رقم 000/000/065/1 ریال را تشکیل می‌دهد بنابراین اعتبارى اضافى به مبلغ 000/000/400 ریال لازم است تا برنامه مربوطه را از نقطه‌نظر مالى تأمین نماید و به علاوه صورت دیگرى پیوست است که توزیع 000/000/330 ریال ارسالى به شهرستان‌ها در تاریخ 3 مهر ماه 1322 را نشان می‌دهد.

لزوم اعتبار اضافى فعلى به مبلغ 000/000/400 ریال دلیل بر این نیست که کسر وجوه در عملیات قسمت غله و نان زیادتر از مبلغ پیش‌بینى شده سابق خواهد گردید بلکه کسر وجه مزبور بین چهارصد الى چهارصد و پنجاه میلیون ریال باقى خواهد ماند در مقابل این کسر قسمت غله و نان موجودى غله‌اى خواهد داشت که از اول فروردین ماه 1323 تا موسم محصول سال 1323 بفروش خواهد رسید علاوه بر این نمایندگان محترم مستحضر هستند که منظور دولت این است که در سال جارى 50000 تن غله به عنوان ذخیره جمع‌‌آورى نماید بنابراین ماده واحده زیر به قید فوریت تقدیم و تقاضاى تصویب آن را دارد.

ماده واحده‏

به منظور خرید غله در بقیه مدت سال 1322 اعتبار به مبلغ 000/000/400 ریال به قسمت غله و نان اعطا می‌گردد و به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود مبلغ مزبور را به عنوان وام از بانک ملى ایران دریافت نماید.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- اگر اعتباراتى که یا پول‌هایى را که مجلس شوراى ملى براى خرید جنس به دولت داده و وجوهى را که دولت از خزانه کشور براى این راه مصرف کرده است روى این فرض بود که چیزهایى دولت تهیه می‌کند به رایگان به دست مردم می‌دهد اینجا دارد که این لوایح را دولت بیاورد و از تصویب مجلس بگذراند حتى لوایح دیگرى هم بیاورد ولى این طور نیست این اعتبارى که به دولت داده می‌شود به عنوان یک اعتبار گردان و مساعده یک پولى داده می‌شود به دولت که یک جنسى بخرد از آن طرف به خباز می‌فروشد و خباز به صورت نان به دست مردم می‌دهد و پولش را می‌گیرد و دو مرتبه این پول عاید دولت می‌شود. البته قلم اول و اعتبار اولیه را می‌توانستید بگویید که ما باید جنس بخریم و یک پولى لازم داریم براى فلان کار روى این منطق آوردند و یک 25 میلیون تومان اعتبار از مجلس گذراندند و دفعه دوم هم آمدند یک 30 میلیون دیگر هم اعتبار خواستند و ما هم تصویب کردیم و دفعه سوم هم یک 50 میلیون تومان دیگر گذراندند و باز هم مجلس شوراى ملى موافقت کرد و داد. پس از این که جمعاً 105 میلیون تومان اعتبار به دولت داده شد مجدداً براى وزارت خواربار یک لایحه 50 میلیونى دیگر آوردند که بنده شرح مفصلى در این موضوع عرض کرده‌ام و در آن موقع دولت هم موافقت کرد که صورت خرید اجناس و جمع و خرج آن را براى اطلاع و استحضار مجلس شوراى ملى تقدیم بدارد و به مجلس اطلاع بدهند، به علاوه به ما اطمینان دادند که مبلغى از وجوه هم موجود است و یک مقدارى از اجناس هم باقى مانده است و دیگر اعتبارى لازم نداریم. حالا این پنجاه میلیونى که شما در 4 ماه قبل گرفته روى نرخى که خود دولت می‌دهد بهاى پانصد هزار خروار گندم است از 4 ماه قبل آیا دولت پانصد هزار خروار گندم خریده است و به مصرف اهالى تهران

+++

رسانده است؟ اگر خریده است که بگوید و معلوم شود و آیا این گندمى را که خریده است مفت و مسلم به مردم داده‌اند که این اعتبار باید تمام شود؟ آخر آقایان نمایندگان باید یک توجه عمیقى به این قبیل مسائل مخصوصاً مسائل مالى کشور بکنید که هر یک قران و دینار آن از یک بیوه زن گرفته می‌شود و این بودجه را تشکیل می‌دهد، آخر از کجا و چقدر باید اهالى این کشور جریمه بى‌ترتیبى و بى‌انضباطى کار دولت را بدهد؟! تا به حال با این 40 میلیون تومان می‌شود 145 میلیون تومان اعتبار که براى قسمت خواربار گرفته شده است. شما با این 145 میلیون اعتبار چندین هزار تن گندم می‌توانید تهیه کنید و با آن رقم آخر که 50 میلیون تومان است شما باید جنس تهیه کرده باشید حالا این پول را که شما می‌گیرید می‌دانید از کجا تأمین می‌شود؟ نوشته است از بانک ملى وزارت دارایى مجاز است استقراض کند. الان تمام لوایحى را که شما داده‌اید و از مجلس خواسته‌اید اینها بیش از 10 مقابل سرمایه بانک است که شما استقراض کرده‌اید. این بانک از کجا آن قدر پول را دارد که به شما بدهد حقیقتاً این مسأله خیلى عجیبى است. الان لوایحى که به موجب آن اجازه خواسته‌اید که از بانک استقراض کنید اگر حساب کنید از ده برابر سرمایه بانک هم زیادتر است اینها باید حساب بشود و رعایت بشود یک بانک از سرمایه خودش که بیشتر نمی‌تواند به شما پول بدهد به علاوه همان مقدارى که گرفته‌اید اگر جنس خریده‌اید همان طور که عرض کردم پولش باید باقى باشد. از طرف دیگر چون این لایحه خیلى مهم است بهتر است که قید یک فوریت باشد که ما بتوانیم با فرصت بیشترى در این قضیه رسیدگى کنیم این یکى و عرض دیگر بنده از حضور سرتیپ معاون محترم وزارت جنگ استفاده می‌کنم و تمنا می‌کنم که بفرمایند راجع به این لایحه 50 میلیون تومانى که اخیراً مجلس شوراى ملى براى کمک به مستخدمین دولت اعتبار داده است از این مبلغ نسبت به افسران ارتش چه رویه‌اى را اتخاذ کرده‌اند؟ به طورى که بنده استحضار پیدا کرده‌ام از این بابت چیزى به افسران ارتش داده نشده در صورتی که این افسران ارتش هم از مستخدمین کشور هستند و این پولى هم که می‌دهند باید به آنها هم داده شود مخصوصاً عده‌اى هستند که متقاعد هستند و این بیچاره‌هاى متقاعدین از آن خواربارى را که ارتش به مستخدمین خودشان می‌دهند به آنها نمی‌دهند در صورتی که اینها بیچاره هستند و باید به آنها کمک بشود. خواهش می‌کنم که هر اقدامى که دولت نسبت به وزارت جنگ کرده است یا می‌خواهد بکند آقاى تیمسار توضیح بفرمایند.

معاون وزارت جنگ- موضوع استفاده کارمندان ارتش از این پانصد میلیون ریال اعتبارى که به تصویب رسیده است مورد توجه وزارت جنگ هست و از همان بدو امر هم راجع به استفاده یک سهمى از این براى ارتش با وزارت دارایى وارد مذاکره شده‌ایم گویا اختلاف نظرى که پیدا شده از این است که چون به افسران ارتش یک جیره‌اى داده می‌شود می‌گویند که دیگر نباید آنها از این پنجاه میلیون تومان استفاده بکنند ولى چون این موضوع خیلى کوچک است یعنى این جیره‌اى که به افسران داده می‌شود هیچ قابل مقایسه نیست با آن مبلغى که از طرف وزارت دارایى و سایر وزارتخانه‌ها داده خواهد شد این است که مشغول مذاکره هستیم با وزارت دارایى و امیدواریم که به زودى نتیجه مطلوبه حاصل بشود و از این پانصد میلیون ریالى که انحصار داده شده است براى اضافه حقوق‌هاى کارمندان دولت به طور عادلانه تقسیم بشود و کارمندان وزارت جنگ هم یک سهمى از این اضافات که مورد احتیاج عامه است و در نتیجه سختى زندگانى همه به آن احتیاج دارند کارمندان وزارت جنگ هم از آن استفاده کنند و ارتش هم در زحمت نباشد و مثل سایرین موجبات رفاه حال آنها فراهم بشود.

وزیر دارایى - عرض می‌کنم در خصوص مبلغ پیشنهادى که آقاى نماینده محترم آقاى امیر تیمور اظهار داشتند یک صورتى هم به ضمیمه این لایحه بنده تقدیم کردم که در

+++

این صورت احتیاجات ما را نسبت به وجهى که لازم است تشریح کرده است این صورت وضع خرید و جمع‌ آورى غله محصول سال 1322 ما است. حالا بنده این صورت را عرض می‌کنم که متوجه باشند آقا که این وجه خیلى لازم است و یکى ار مخارجى است که از هر کجا باشد ما باید این وجه را تهیه کنیم: مقدار غله که در نظر است خریده شود 350 هزار تن از قرار قیمت عادلانه که خریده می‌شود از قرار هر تن 3000 ریال این می‌شود یک میلیارد و پنجاه میلیون ریال (000/000/1050) کرایه حمل به طور متوسط تنى 750 ریال می‌شود 000/200/26 ریال و هزینه‌هاى دیگر از قبیل کارگزینى و اداره غله مرکزى و غیره 000/000/27 ریال هشت ماهه از اول تیر جهت غله تهران و سیلو 000/000/18 ریال. تا آخر بهمن در شهرستان‌ها 000/000/65 ریال این هم می‌شود 000/000/110 ریال. هزینه جمع‌ آورى جنس و حق‌العمل خرید 000/500/42 که جمع کل آنها می‌شود 000/000/465/1 ریال. این وجهى است که براى خرید جنس موجودى این خرمن داریم که در نظر گرفته شده است که مطابق تعهد و صورت‌هایى که داده شده است 350 هزار تن خریدارى بشود. در مقابل این خرج از وجوه موجوده سابق هم 45 میلیون ریال و در اول تیر ماه موجودى داشتیم و عایدى از محل فروش آرد از اول تیر ماه تا آخر بهمن که حساب شده است 520 میلیون ریال از محل قرض 500 میلیون 500 میلیون ریال این می‌شود یک میلیارد و 650 میلیون ریال بقیه که مورد احتیاج است 000/000/400 ریال است و این همان صورتى است که جز راپورت تقدیم مجلس کردیم (صحیح است) چون ما باید الان جنسى را که تعهد می‌کنند مالکین باید وجه آن را یک جا بپردازیم و البته این جنس مصرفش از حالا تا خرمن آتیه است پولش را باید حال بدهیم و از حالا تا خرمن آتیه باید جمع‌ آورى شود این است که آن چیزى را که از حالا تا آخر امسال جنس می‌فروشیم آن را هم حساب کردیم این کسرى است که ما لازم داریم و این را باید بپردازیم این جنس‌ها خریدارى شده باشد و اسباب زحمت نشود.

معدل- بنده راجع به قسمت لایحه 40 میلیونى خواربار می‌خواستم متذکر شوم که بحث و گفتگو به نظر بنده در این باب لازم نیست چون ما به طور کلى موافقت اساسى با لوایح مالى کردیم و به انتظار یک نتیجه بزرگی نشسته‌ایم که این نقشه را که دولت طرح کرده است و آقاى دکتر میلسپو هم مسئول اجراى آن شناخته شده تا تمام نشده ما امروز می‌بایستى اسباب و وسایل کار را در دسترس این مرد بگذاریم که فردا ادعا می‌کند که در اثر نبودن اسباب و وسایل کار کار من لنگ شده ما به طور کلى چند روز قبل این لایحه را تصویب کردیم که خیلى اهمیت آن بیشتر از این بود چه برسد به این قضیه که تأثیر شدید در امر خواربار دارد به طوری که بنده مستحضر شدم اینجا وجه لازم دارند که پول گندمى را که خریدارى کرده‌اند بپردازند بنده از آقایان همکارانم می‌خواستم تمنا کنم که با این لوایح زیادى که در مجلس است فرصت را از کف ندهند و این لایحه را تصویب کنیم و به انتظار نتیجه بنشینیم و ببینیم وزارت دارایى و دستگاهش این را به چه طریق اجرا می‌کنند و به چه طریق به ما صورت می‌دهند.

رئیس- آقاى روحى

روحى- اینجا همه قسم مذاکره شد جز یک موضوع بیانات آقاى امیر تیمور خیلى نافع بود و ضرورت داشت و بنده را باز داشت از این که عرایض خودم را تکرار کنم اگر نظر آقایان باشد آخرى که پانصد میلیون ریال اعتبار گرفتند تعهد کرد دولت که به فاصله سه ماه صورت محاسبه آن را بدهد الان سه ماه گذشته است بلکه بیشتر این پول را کى حسابش را می‌دهد آقایان می‌دانند که پارسال در وزارت خواربار چه کرده‌اند دولت وقتی که نتواند رسیدگى کند به کارهایش نباید هر روز بیاید یک اعتبار دیگرى بگیرد و من هم عقیده‌ام این است که یک همچو دولتى نمی‌تواند طرف اعتماد باشد که امروز صد میلیون فردا پنجاه میلیون تومان بیاورد و آن هم مسأله خواربار که این همه خرجش شده و یک دینار هم در برابر عایدى نداشته سال گذشته بیش از سیصد میلیون ریال

+++

پول گرفته شد و هیچ کس هم رسیدگى نکرد و بنده مکرر گفتم که دولت مکلف است نسبت به امر خواربار شهرستان‌ها و تعدیاتى که این مأمورین کرده‌اند رسیدگى کند متأسفانه کوچک‌ترین اقدامى را هم نکردند بسیار خوب این تقصیر ما است که بایستى فشار بیشتر بیاوریم یا از دولت سلب اعتماد کنیم چون تعهد کرده‌اند که سه ماهه حساب این پنجاه میلیون را به مجلس بدهند استدعا می‌کنم این را بفرمایید چه کردید صورتش را لطف کنید چاپ کنید ما قبول می‌کنیم و این لایحه یک نقصى هم دارد و آن این است که شما این را به عنوان وام می‌گیرید در صورتی که این تنخواه گردان است اینجا اصل پول از بین نمی‌رود چون از یک طرف می‌خرید و از یک طرف می‌فروشید و وجه آن را دریافت می‌کنید و باید این پول را به عنوان تنخواه گردان بگیرید لهذا بنده پیشنهاد کردم که به عنوان تنخواه گردان باشد که تا رأس موعد بپردازند نه این که این هم مثل پول‌هاى دیگر ما اعتبار بدهیم به دولت و از حسابش مستحضر نشویم و این هم برود پهلوى مبالغى که پارسال گرفتید و کوچک‌ترین حسابى هم به ما ندادند.

وزیر دارایى- اینجا ملاحظه می‌فرمایید که این حساب از حساب سابق تفکیک شده در اول تیر ماه ما حساب گذشته را علیحده کردیم و حساب بعد را علیحده همین طور که ملاحظه می‌فرمایید در اول تیر ماه 45 میلیون ریال موجودى بوده و بعد پانصد میلیون ریال هم که گرفته شده در این حساب گذاشته شده و جنس‌هایى را هم که می‌فروشند و پولش را می‌گیرند در این حساب گذاشته شده توجه بفرمایید این حساب از اول تیر ماه با حساب سابق خواربار تفکیک شده است موجودى آن این بوده است و کسریش هم این است و این شصت میلیونى را هم که تصویب می‌شود به اینها اضافه می‌شود و این را هم صورتش را و وضعیتش را در موقع خودش در آخر سال تقدیم می‌کنیم نسبت به حساب گذشته الان مدتى است همان طور که عرض کردم یک هیئتى مشغول رسیدگى است و صورت‌هاى سابق را دارند تنظیم می‌کنند و البته صورت‌هاى منظمى نبوده است از ولایات هم خواسته‌اند که صورت بدهند که رسیدگى کنند و در وزارت خواربار مشغول تصفیه حساب هستند آن هم صورتش در حساب گذشته تصفیه شد و صورتش معین شد آن را هم به مجلس شوراى ملى صورتش را تقدیم می‌کنم که معلوم شود ضررش چه بوده است و وضعیتش چه بوده است (روحى- تنخواه گردان عرض کردم)

وزیر دارایى- این فرق نمی‌کند به عنوان تنخواه گردان نمی‌شود.

پیشنهاد آقاى انوار

تبصره زیر به ماده واحده پیشنهاد می‌شود وزارت دارایى مکلف است کلیه حساب خواربار را در اسرع اوقات به مجلس تقدیم دارد.

انوار- بنده خیلى متأسف هستم که یک لوایح مالى بسیار مشکل در یک موقع با فوریت می‌آید به مجلس بعد هم رفقایى که موافق هستند به اندازه‌ای اصرار می‌کنند که اگر کسى بخواهد اظهارى بکند خجالت می‌کشد من به آقاى معدل فوق‌العاده علاقه‌مند هستم و می‌گوید چون ما رأى دادیم و به هیئت دولت هم اعتماد داریم دیگر در لوایح حرفى نزنیم پس اصلاً در امور مالى خودشان چون ما بهشان اطمینان داریم در آخر سال بگویند که آن قدر مسیون مالى تصویب کرد و وزارت دارایى هم تصویب کرد و رأى کلى هم ما داده‌ایم به این که اعتماد به دولت داریم آقا می‌گویند با توکل زانوى اشتر ببند ما به این مطلب عقیده داریم که زانو را ببند و توکل کن و ولش کن نه این که توکل کن و ولش کن خوب ما هم اطمینان داریم معذلک باید تفتیش کنیم و بازرسى خودمان را از دست ندهیم موضوع دیگر در اینجا که بنده پیشنهاد کردم الان وزیر دارایى می‌گویند چرا فلان کس لایحه را نگاه نکرده است که ما حساب داده‌ایم اولاً لایحه را الان که چاپ شده به من دادند و مجال نشده است که ما مطالعه کنیم و ثانیاً لایحه را تا یک اندازه بالا بردند که ما نمی‌توانیم رسیدگى کنیم و حالا بنده یک چیزى را به عرض آقایان می‌رسانم که اگر آقایان وزرا اطلاع ندارند مستحضر شوند الان قیمت گندم را به مالکین پنجاه

+++

و هفت تومان بیشتر نمی‌دهند دلیلش چیست یک خروار جنسی که از آن رعیت یا مالک ماده مرده می‌گیرند گندم را از وقتى که می‌گیرند تا وقتى که ببرد به انبار صدى ده صدى پانزده کسر می‌کنند بنده پیشنهاد کردم اقلاً صدى پنج کسر کنند قبول نکردند حالا بعد از آن که آوردند از آن ده تا ده دیگر تازه کرایه کردن مالک است بعد که وارد کرد این بدبختى که جنس را آورده است گرفتار یک عده پوست کن می‌شود حمال- دربان- میزان‌کش- ممیز- محقق خدا شاهد است اینها که صحبت براى من کردند از یک خروار گندمى که به خیال خودشان به قیمت صد تومان داده‌اند پنجاه و هفت تومان دستشان را گرفته و باقى خرج این دستگاه‌ها شده آن وقت با این زحمات می‌خواهند زراعت را در این مملکت ترقى بدهند نسبت به رعایا این سخت گیری‌ها چیست چرا این طور می‌کنید؟ این هم وضعیت قماش و مایحتاج‌شان است تا چه اندازه اینها می‌توانند بار بکشند و تا چه اندازه ما می‌توانیم تحمل کنیم بر آنها نان هم که می‌آورند دولت آن قدر راستگو است که می‌گوید من کیلویى سه قران می‌دهم ولى کیلویش هشتصد گرم است برخلاف کیلو عمومی که هزار گرم است می‌گوید مال من هشتصد گرم است می‌دهم به نه قران بنده عرض می‌کنم نان یک من نه قران را از دوازده قران می‌فروشند چرا دولت حقایق را نمی‌گوید این هم نانى بود که دیدید امسال هم که خداى تبارک و تعالى به حال ما تفضل کرده است و زیادتى محصول براى ما فراهم کرده است در عقرب هم که یک رحمت به این خوبى که هیچ وقت سابقه نداشته این هم از اقبال آقاى رئیس‌الوزرا است که چنین رحمتى تا به حال نبوده است که در عقرب این طور بارندگى بشود آن وقت این نان را که به دست مردم می‌دهند آخر این نان براى کدام اسرایى درست شده است نان اسراى زمان حجاج هم این طور نیست بنابراین گندم را که خروار پنجاه هفت تومان یا شصت و سه تومان به آن صاحب گندم داده می‌شود به عرض شما هم رساندم که یک نفر از زارعین اینجا هزار و دویست خروار غله داده است بیست و دو هزار تومان پولش را نگاه داشته‌اند چرا؟ خرج سفره می‌خواهند این هم درد مأمورین است آن وقت باز در لایحه می‌نویسد که کسر نباید باشد و امیدواریم از فروردین تا تیر ماه غله داشته باشیم و این که بنده پیشنهاد کردم خدا شاهد است نه براى خاطر بیان و نطق کردن بود بلکه براى علم و اطلاع بود که حقیقتاً از زمانی که وزرات خواربار تأسیس شده تا به حال این پول‌هایى که گرفته شده آخر چه وقت حسابش را باید بدهند چه اندازه گرفته‌اند و چقدر مصارف گندم و اینها شده و چه اندازه مصارف آن ادارات به این عرض و طول شده است چرا دولت درست بیان نمی‌کند دولت باید بگوید که گندم را من تمام می‌کنم خروارى نود تومان و صد و پنجاه تومان می‌فروشم و مثل این که قماش را تمام می‌کنم زرعى دو تومان و زرعى ده تومان می‌فروشند چه می‌توانیم بکنیم؟ سؤال هم که می‌کنم آقاى وزیر دارایى هم که خیلى خوشحال هستند یک پوزخندى می‌زنند آقاى وزیر بهدارى هم کمکش می‌کند و مجلس دارد تمام می‌شود آخر وجدان شما را عقوبت می‌کند نه ملاحظه حال رعایا می‌شود نه ملاحظه حال دهندگان می‌شود بنده می‌خواهم پیشنهاد کنم که اجازه بدهید ما این حساب را نگاه کنیم و از روى علم و اطلاع جواب بدهند ببینیم این یک میلیاردى که در اینجا هست چطور می‌شود رأى داد این است که بنده این پیشنهاد را کردم که یک ترتیبى بدهند که این حساب را ما رسیدگى کنیم و بیایند توضیح بدهند حالا قبول نمی‌کنید نکنید.

رئیس- آقاى انوار ماده 63 نظامنامه را ملاحظه بفرمایید.

وزیر دارایى- بنده هم نظر به این که آقاى انوار خیلى حافظ نظامنامه هستند خارج از موضوع فرمایشات‌شان را جواب عرض نمی‌کنم ولى آنچه که راجع به اصل پیشنهاد ایشان بود عرض می‌کنم چنانچه عرض کردم هیئت تصفیه‌اى مدتى است معین شده که حساب از اول تشکیلات وزارت خواربار تا اول تیر را مشغول رسیدگى هستند که آنچه پول داده شده است به وزارت خواربار و آنچه که خرج شده است که

+++

گمان می‌کنم شاید تا آخر سال این صورت مرتب شود و بتوانیم به مجلس شوراى ملى تقدیم کنیم و همین طور عرض کردم که از اول تیر حسابش جدا شده و معین است و همان طور که عرض شد موجودیش معین است و پول‌هایى که گرفته شده به حساب آمده است بنابراین بنده تصور می‌کنم که محتاج نباشد که این پیشنهاد آقاى انوار ضمیمه شود حالا اگر اصرارى هم داشته باشند بنده هم اشکال نمی‌کنم ولى گمان نمی‌کنم که احتیاجى داشته باشند.

ملک مدنى- بنده در اصل ماده اجازه خواسته بودم چطور شد که اجازه ندادید.

رئیس- در پیشنهاد که صحبت کردید. خوب آقاى انوار در باب پیشنهادشان چه می‌فرمایند؟

وزیر دارایى- یک مرتبه دیگر بخوانید.

پیشنهاد آقاى انوار مجدداً به شرح سابق قرائت شد.

امیر تیمور- اسرع اوقات را سه ماه بکنید.

وزیر دارایى- براى این که این حساب بایستى به دقت رسیدگى شود و یک صورت حساب‌هایى هم باید از ولایات رسد ممکن است تا شش ماه بنده قبول کنم‏.

امیر تیمور- آقاى انوار هم قبول کردند شش ماه بنویسید.

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- بنده مخالفم با این نظر اجازه بدهید اگر خاطر آقایان باشد تقریباً شاید ده ماه یازده ماه پیش که ما خواستیم یک اعتبارى به خواربار بدهیم (امیر تیمور- پنج ماه پیش بود) شاید همین طور باشد اگر خاطر آقایان باشد یک پیشنهاد جمعى از آقایان نمایندگان کردند و تقدیم مقام ریاست شد بنده توضیح دادم که از طرف مجلس پنج نفر انتخاب شود که اینها حساب وزارت خواربار را رسیدگى کنند و مجلس هم موافقت کرد آقاى تدین آن وقت وزیر خواربار بودند ایشان تقاضا کردند که خود وزارت دارایى دستگاه محاسباتیش آمده است آنجا و عن‌قریب حسابش را روشن می‌کنند متأسفانه الان چندین ماه گذشته و کوچک‌ترین اطلاعى از این جریان و این حساب ما نداریم و حالا هم که باز این لایحه آمده است چند نفر از آقایان همین اعتراض را دارند که این حساب که مورد نگرانى همه مردم است باید روشن شود و به اطلاع آقایان برسد که رفع این سو‌تفاهم و این نگرانى بشود حالا هم که دو مرتبه باز یک لایحه‌اى آمده است افتاده‌اند دنبال یک فرمول‌هاى مختلفى که سه ماهه صورت بیاید یا شش ماه این ترتیب صحیحى نیست این دستگاه عریض و طویل وزارت دارایى چه می‌کند که این حساب را نمی‌تواند رسیدگى کند بنده از اشخاصى هستم که موافق با دادن این اعتبار هستم و موافق با دولت هستم ولى این ترتیب را صحیح نمی‌دانم که یک مطلبى را که مجلس و همه مردم علاقه‌مند هستند این قدر طول بکشد بنده را مأمور کنید تا بنده یک ماهه این حساب را رسیدگى کنم شما نمی‌خواهید قضیه کشف شود و به فورمالیته این حساب بماند و هیچ کس سر در نیاورد بنده صریح عرض می‌کنم که مجلس باید یک تبصره بگذراند که در ظرف یک ماه باید حساب گذشته وزارت خواربار را روشن کنند و حسابش را بدهند این کارى ندارد که شما نمی‌توانید حل کنید اگر صحیح است که صورت بدهید اگر ناصحیح است که هر کس که متصدى این حساب‌ها بوده است او را مجازات کنید تا جلوى این بى‌ترتیبى‌ها گرفته شود.

وزیر دارایى- عرض می‌کنیم بنده اینجا دو دفعه عرض کردم اگر آقاى ملک مدنى قبول ندارند ممکن است تحقیق بفرمایید که هیئت بازرسى در آنجا مشغول کار است اینها یک حساب‌هاى دقیقى دارد و باید صورت حساب‌هایش از ولایات برسد و رسیدگى شود چیزى نیست که فورى بشود انجام داد بنده هم موافقت می‌کنم که در ظرف شش ماه باشد و البته ما سعى می‌کنم که هر چه زودتر عملى شود ولى باید یک مدتى هم باشد که بشود عملاً هم این کار را کرد.

رئیس- پیشنهاد آقاى روحى‏

تبصره- وزارت دارایى مبلغ مرقوم را به عنوان تنخواه گردان دریافت نموده و بایستى آن را پس از رفع احتیاج به بانک ملى بپردازد.

+++

رئیس- آقاى روحى‏

روحى- عنوان قرض این است که اگر وزارت دارایى این پول را گرفت باید آن را بپردازد و اگر نپرداخت آخر سال آن را جز بودجه می‌آورند و به بانک می‌پردازند در صورتی که عنوان دریافت این پول تنخواه گردان است یعنى این پنجاه میلیون را می‌گیرند و به مصرف تهیه و خرید گندم می‌رسانند و در مقابل آن را می‌فروشند حالا سود می‌برند یا نمی‌برند کارى ندارم ولى این یک اعتبارى است که از آن براى خرید و فروش گندم استفاده می‌کنند و باید این را به ترتیبى که قیمت فروش گندم به دست می‌آید به بانک بپردازند و این عمل به عنوان وام غلط است باید به عنوان اعتبار متحرک و تنخواه گردان باشد که اگر نپرداختند نتوانند جز بودجه ببرند استدعا می‌کنم این را آقاى وزیر دارایى قبول بفرمایند.

وزیر دارایى- البته تصریق می‌فرمایید که بانک وقتى بخواهد پول بدهد باید به عنوان وام باشد و به عنوان تنخواه گردان نمی‌شود چون بین دولت و بانک باید سند مبادله شود و قرارداد تنظیم شود و وقتى که به عنوان قرض باشد باید مدت پرداخت را در قرارداد معین کرد که در یک مدت معینى پرداخته شود که بانک هم بتواند محاسبات خودش را منظم نگاه بدارد و این عمل به عنوان تنخواه گردان نمی‌شود و تقاضا می‌کنم آقاى روحى پیشنهادشان را مسترد بفرمایند.

روحى- چون تعهد می‌کنند که این وجه به بانک مسترد می‌شود بنده اصرارى ندارم ولى این نظر بنده تعارضى نداشت ممکن بود به عنوان وام بگیرند و به عنوان تنخواه گردان مسترد بدارند یعنى هر وقت از فروش اجناس وجهى به دست آمد به بانک بپردازند و بنده پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.

رئیس- پیشنهاد آقاى دکتر طاهری‏

پیشنهاد می‌شود عبارت ماده واحده به صورت ذیل تنظیم شود.

ماده واحده- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود براى خرید غله در سال 1322 مبلغ چهارصد میلیون ریال از بانک ملى ایران به عنوان وام دریافت دارد.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى‏

دکتر طاهرى- در معنى پیشنهاد بنده با عبارت ماده واحده تفاوت ندارد ولى عبارت ماده واحده طورى تنظیم شده است که اگر به صورت پیشنهاد بنده تنظیم شود بهتر است که مطابق فرمول معمولى باشد و اجازه به وزارت دارایى داده شود که این مبلغ را قرض کند چون در اول ماده واحده نوشته شده (به منظور خرید غله) و این عبارت قانونى نیست مثل مقدمه لایحه است از این جهت بنده پیشنهاد کردم که ماده واحده به این صورتى که بنده پیشنهاد کردم نوشته شود

وزیر دارایى- بنده قبول می‌کنم که به جاى ماده واحده پیشنهاد آقاى دکتر طاهرى نوشته شود.

امیر تیمور- با اضافه پیشنهاد آقاى انوار

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده واحده به ترتیبى که آقاى دکتر طاهرى پیشنهاد نمودند با اضافه پیشنهاد آقاى انوار موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ آرا به عمل آمده 52 ورقه سفید و هفت ورقه سفید بى‌اسم شماره شد)

رئیس- عده حاضر در موقع اعلام رأى 73 به اکثرت 52 رأى تصویب شد.

(اسامی رأی دهندگان- آقایان: مقدم، کازرونیان، موقر، افخمی، گرگانی، ناصری، مرآت اسفندیاری، شهدوست، اقبال، اردبیلی، آزادی، لیقوانی، مکرم افشار، مسعودی خراسانی، چایچی، ساکینیان، نمازی، معدل، نراقی، جلایی، اصفهانیان، روحی، گیو، دکتر لقمان، مجد ضیایی، طوسی، هاشمی، دکتر ضیا، معتضدی، شاهرودی، ملک‌زاده آملی،‌ فتوحی، ملایری، مهذب، فرخ ، شباهنگ، رهبری، منشور، پناهی، دکتر تاج‌بخش،‌ فریدونی، انوار، دکتر طاهری، دکتر ادهم، معتصم سنگ، ابراهیمی ریگی، مؤید ثابتی، نایینی، ملک مدنی، پارسا، عزیزی، ابراهیم سمیعی،

ورقه سفید بی‌اسم- 7 ورقه)

نراقى- تمنا می‌کنم لایحه ضرب مسکوک نقره را مطرح بفرمایند.

وزیر کشاورزى- عرض کنم یک لایحه‌اى است راجع

+++

به استخدام آقاى دکتر دلپى که این را مدتى است بنده تقدیم کرده‌ام تقاضا می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند این لایحه مطرح شود.

رئیس- لایحه استخدام آقاى دکتر دلپى قرائت می‌شود.

مجلس شوراى ملى- نظر به این که پیمان استخدامى آقاى دکتر دلپى

معدل- آقا لایحه ضرب مسکوک نقره را مقدم بدارید.

امیر تیمور- اجازه بفرمایید این یک ماده واحده است مطرح شود.

معدل- خیر آقا ضرب مسکوک نقره لازم است مقدم بدارید وقتى که اکثریت مجلس یک چیزى را می‌گوید بشنوید اگر تردیدى دارید رأى بگیرید.

رئیس- عده 66 نفر است و نمی‌شود رأى گرفت.

معدل- پس نه این را بخوانید و نه آن را تا وقتی که عده کافى شود و رأى بگیرید. آخر یک دفعه هم حرف ما را بشنوید.

وزیر کشاورزى- بنده هم موافقت می‌کنم که لایحه ضرب مسکوک نقره مطرح شود بعد این لایحه.‏

6- طرح و تصویب لایحه ضرب مسکوک نقره

رئیس- لایحه اجازه ضرب مسکوک نقره مطرح است. قرائت می‌شود.

چون بین بزرگ‌ترین سکه پشیز (پنجاه دینارى) و کوچک‌ترین قطعه اسکناس (پنج ریالى) مسکوک دیگرى که وافع نیازمندی‌هاى خریداران جز باشد وجود ندارد دولت به منظور بهبود وضع این گونه معاملات ضرب مسکوک نقره را با عیار خاص به نحوى که در مواد ذیل مقید است در نظر گرفته و چون موضوع در زندگى طبقات بى‌بضاعت بسیار نافذ است تصویب مواد معروض با قید فوریت مورد استدعا است.

ماده 1- به دولت اجازه داده می‌شود مسکوک نقره یک ریالى و دو ریالى و پنج ریالى و ده ریالى به عیار ششصد (600) در هزار نقره خالص و چهارصد (400) در هزار مس به شرح و مشخصات ذیل ضرب و در جریان بگذارد.

الف- مسکوک نقره یک ریالى که ارزش اسمى آن یک ریال است داراى 96 سانتى گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب دو سوم 1041 عدد مسکوک یک ریالى برساند.

ب- مسکوک نقره دو ریالى که ارزش اسمى آن دو ریال است داراى 92/1 گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب چهار پنجم 520 عدد مسکوک دو ریالى برساند.

ج- مسکوک نقره پنج ریالى که ارزش اسمى آن پنج ریال است داراى 80/4 گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب یک ششم 208 عدد مسکوک پنج ریالى برساند.

د- مسکوک نقره ده ریالى که ارزش اسمى آن ده ریالى است داراى 60/9 گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب شش یکم 104 عدد مسکوک ده ریالى برساند.

ماده 2- براى هیچ کس قبول مسکوک‌هاى نقره موضوع این قانون بیش از مبلغ پانصد ریال در معاملات اجبارى نیست ولى اداره‌هاى دولتى از این قاعده مستثنی بوده و هر قدر از مسکوک مزبور بابت مالیات و عوارض داده شود باید قبول نمایند بانک ملى ایران و شعبه‌هاى آن نیز هر مقدار از مسکوک نامبرده به آنها تسلیم شود قبول و تبدیل خواهند نمود.

ماده 3- قسمت نشر اسکناس بانک ملى ایران مقدار مسکوکى را که از لحاظ گردش پول لازم خواهد بود معین خواهد کرد که طبق مقررات این قانون ضرب شود.

ماده 4- مسکوک‌هاى نقره موضوع این قانون فردا ممکن است از حیث وزن مسکوکى تا میزان حداکثر دو در هزار و از حیث عیار تا میزان حداکثر سه هزار نسبت به میزان مقرر در ماده اول این قانون حد ترخیص قانونى داشته باشد ولى من حیث‌المجموع باید با مقررات ماده اول تطبیق نماید.

+++

ماده 5- شکل مسکوک‌هاى نقره موضوع این قانون مدور و دوره آن زنجیره‌دار خواهد بود.

ماده 6- مسکوک‌هاى مزبور در یک طرف شیر و خورشید و در طرف دیگر سال ضرب و ارزش اسمى مسکوک را به عدد خواهد داشت.

ماده 7- مسکوک‌هاى موضوع این قانون منحصراً باید در ضرابخانه دولتى ضرب شود.

ماده 8- مسکوک‌هاى مزبور به حساب اشخاص ثالث ممنوع و منحصر به دولت است ولى هیئت وزیران می‌توان اجراى این قانون را کلاً یا جزاً به بانک ملى ایران محول نماید.

ماده 9- فقره (د) و (ه) و (و) و (ز) از ماده اول قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب 22 اسفند ماه 1310 راجع به مسکوک‌هاى نقره نیم ریالى و یک ریالى و دو ریالى و پنج ریالى ملغى می‌گردد.

از تبصره آخر همان ماده جمله (و میزان عیار مسکوکات نقره عبارت از 828 در هزار نقره خالص و 172 در هزار مس است) حذف می‌شود.

رئیس- این لایحه دو فوریت دارد. فوریت اول مطرح است.

انوار- اینجا فقط تقاضاى یک فوریت شده است و لایحه دو شورى است باید تقاضای دو فوریت آن بشود و الا براى یک شور باید برود به کمیسیون.

وزیر دارایى- بنده پریروز که این لایحه را تقدیم کردم تقاضاى دو فوریت کردم و کلمه (دو) در لایحه افتاده است تقاضا می‌کنم اضافه بفرمایید با قید دو فوریت.

رئیس- فوریت اول مطرح است. آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- تردیدى نیست که این لایحه تأثیر بسزایى در امور مالى و اقتصادى کشور خواهد بخشید و حایز کمال اهمیت است و به اعتقاد بنده شایسته بود که دولت مجال می‌داد که یک مطالعات دقیق‌تر و بیشترى در مجلس شوراى ملى مخصوصاً در کمیسیون‌هاى مالى مجلس روى این لایحه به عمل آید و حالا هم یک چنین لایحه با این اهمیت را بنده نمی‌توانم با فوریت آن موافقت کنم بلکه بهتر این است که دولت موافقت کند یک فوریت داشته باشد و همین امروز کمیسیون تشکیل شود و روى آن مطالعه بشود و در جلسه آتیه مطرح شود که با مطالعه و بصیرت بیشترى ما رأى بدهیم و الا همین طور على‌العمیا ما نمی‌توانیم رأى بدهیم و حالا بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایند بعد از آن که در کمیسیون امروز عصر مطرح شد روز شنبه حاضر خواهد بود و با مطالعه بیشترى در جلسه روز شنبه مذاکره شود و بنده نمی‌توانم این لایحه را که کمال اهمیت در موضوع اقتصادى کشور دارد به فوریت رأى بدهم.

وزیر دارایى- البته این تقاضاى فوریت براى این است که اوقات مجلس کافى نیست که با شورهاى مختلف این لایحه بگذرد ولى همان طور که فرمودند این لایحه اهمیت زیادى براى اقتصادیات کشور دارد ولى آنچه از نظر فنى باید شور بشود شده است و کمیسیون قوانین دارایى هم البته خود آقاى امیر تیمور تصدیق خواهند فرمود که آن طور که لازم است نظر فنى ندارند و این لایحه را باید کمیسیون‌هاى فنى مطالعه کنند و نظر بدهند و به طورى که عرض کردم مدتى است در این لایحه مطالعات لازم در کمیسیون‌هاى فنى شده و نظر چندین کمیسیون گرفته شده و نظر بانک هم گرفته شده و آن دقت‌هایى که باید در اطراف این قضیه شده باشد شده و تشخیص شده است که به صرفه و صلاح کشور است و حالا هم چون وقت مجلس کم است خواهش می‌کنم آقاى امیر تیمور هم موافقت بفرمایند که این قانون زودتر بگذرد.

رئیس- موافقین با فوریت اول این لایحه برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. فوریت دوم مطرح است (مخالفى نیست) رأى گرفته می‌شود به فوریت دوم موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. مذاکره در کلیات است. آقاى انوار

انوار- نظر بنده در این موضوع این است که خواستم مستحضر بشوم حالا که به فوریت این لایحه رأى داده شده

+++

آقاى نراقى که در این موضوع اطلاع دارند توضیح بدهند که این چه نفعى در زندگانى عامه دارد چون دولت در مقدمه لایحه نوشته است که تأثیر زیادى در رفاهیت عامه دارد بنده خواستم بدانم که این نفعى که براى رفاهیت عامه دارد چیست و وقتى این سکه‌هاى نقره پنج ریالى و ده ریالى ضرب شد و این اسکناس‌هاى پنج ریالى و ده ریالى که متداول است و در دست مردم است جمع‌‌آورى شد آیا طورى هست که از تورم اسکناس کاسته بشود و براى این اسکناس‌هایى که تورم پیدا کرده است می‌شود کارى کرد که اسکناس‌ها جمع‌آورى شود خواستم توضیحى در این باب بفرمایند.

رئیس- آقاى نراقى‏

نراقى- بنده تصور می‌کنم این لایحه تأثیر خوبى در بهبودى وضعیت اقتصادى کشور داشته باشد. اولین فایده‌اش این است که در جلوگیرى از تورم اسکناس تأثیر مهمى دارد و تأثیر دیگرش تأثیر روحى و روان‌شناسى است به جاى این که به مردم و طبقه عوام که از ماهیت و کیفیت پول ما اطلاع ندارند پول مسى یا کاغذى به دست‌شان داده شود پول نقره داده می‌شود و براى خواربار یا چیزهاى دیگرى که داد و ستد می‌کنند خواهى نخواهى یک تأثیر روحى در پایین آوردن قیمت اشیا دارد و از طرف دیگر یک کارگشایى هم می‌شود. الان تصدیق می‌فرمایید که مردم از حیث پول خرد در زحمت هستند و وقتى مسکوک نقره فراوان شد در داد و ستد مردم تسهیلات زیادى خواهد شد. اما مقدار عیارش در قانون 1310 که از مجلس گذشت قید شده که پول رسمى ایران پول نقره است و معین شده که هر ریال 14/4 گرام نقره خالص دارد و هشتاد و چهار صدم مس دارد که جمعاً می‌شود یک ریال و یک ریالى‌هاى سابق 5 گرم وزن داشت یعنى یک مثقال که مردم هم می‌گفتند یک قرانى یک مثقال نقره دارد و این قیمت قانونیش بود دو قرانى دو مثقال و به همین ترتیب اما طبق این قانون یک ریال آن قدر نقره ندارد یعنى نود و شش سانتى گرم نقره دارد و عیار آن هم با سابق فرق دارد یعنى مقدار نقره خیلى کم شده است یعنى در مقابل هزار قسمت نقره چهارصد تا مس است و ششصد قسمت نقره. این را هم آقایان باید توجه داشته باشند که قیمت رسمى نقره این نیست که در اینجا قید شده در قانون سابق قید شده بود که چهار گرم و چهارده صدم گرم نقره یک ریال ارزش دارد و روى آن میزان نقره داد و ستد می‌شد ولى امروز یک ریال نود و شش صدم گرم نقره خواهد داشت و نباید تصور کرد که نود و شش صدم گرم نقره یک ریال ارزش دارد قیمت نقره یک چیز دیگرى است پول نقره فعلى به صورت پشیز در آمده است همان طور که نمی‌شود گفت که یک دانه پشیز مس ده شاهى معادل قیمت ده شاهى مس است این مقدار نقره هم که در این مسکوکات هست قیمت نقره آن معادل مبلغ اسمى مسکوک نخواهد بود بلکه این را قانون به این مبلغ ارزش داده است و این را که قانون نود و شش صدم نقره را یک ریال ارزش داده است در خارج نمی‌شود گفت که اگر کسى بخواهد یک تن نقره مثلاً معامله کند روى این قیمت باشد خیر قیمت تجارى نقره روى این زمینه نیست و باید تابع معامله در بازار آزاد باشد. البته آقایان به خاطر دارند که چند ماه قبل از این این قدر پول ما در اثر تورم تنزل کرده بود که ده ریال نقره را در بازار به هفتاد ریال داد و ستد می‌کردند و صراف‌ها ده ریال پول نقره را به هفتاد ریال می‌فروختند (امیر تیمور- حالا چقدر است؟) حالا رسیده است به 36 ریال و هر مثقال نقره به سه ریال و سه عباسى تنزل کرده است و این هم بر اثر اطمینان‌هایى است که مردم نسبت به پول پیدا کرده‌اند و جلوگیری‌هایى است که از انتشار زیاد اسکناس شد که در نتیجه پول تثبیت شد و نقره هم از مثقال هفت ریال رسیده است به مثقال 6/3 ریال و مسلماً پایین‌تر هم خواهد آمد و همین قانونى که چندى قبل از مجلس گذشت و به دولت اجازه داده شد که نقره‌هایى را که دولت در پشتوانه اسکناس دارد اینها را بفروشد و به جاى آن طلا بخرد و در پشتوانه بگذارد و پشتوانه اسکناس یک کاسه طلا باشد و به موجب آن قانون تاکنون قریب ده بیست تن از آن نقره‌ها

+++

در بازار آزاد فروش رفته و به جایش طلا خریدارى شده و مقدار دو تا سه خروار هم شمش طلا وارد شد و در پشتوانه اسکناس گذاشته شد البته مصلحت نیست که یک مرتبه نقره را بریزند در بازار که قیمت نقره بشکند و بانک ضرر بکند البته به تدریج و به تناسب وضع بازار آن نقره‌ها را می‌آورند و در بازار می‌فروشند. بانک ملى الان در پشتوانه اسکناس شش هزار خروار نقره دارد بنده آن را قبلاً عرض کردم ولى آقایان توجه نکردند ولى بعضى از آقایان تشریف آوردند و آن را تماشا کردند و از آقایان هم تمنا می‌کنم هر کدام اندک نگرانى یا شکى دارند روزهایی که هیئت نظارت تشکیل می‌شود تشریف بیاورند و ملاحظه بفرمایند قبلاً آقاى صفوى و آقاى پارسا و آقا مسعودى تشریف آوردند و همه را دیدند (هاشمى- چه روزهایى است؟) روزهاى چهارشنبه قبل از ظهر به طور ثابت هیئت نظارت تشکیل می‌شود و خزانه‌ها را باز می‌کنیم و ممکن است آقایان تشریف بیاورند و ملاحظه بفرمایند همان طور که عرض کردم فعلاً شش هزار خروار خزانه پشتوانه اسکناس نقره دارد و یک صد و بیست خروار طلا در طهران دارد و یک صد و پنجاه خروار هم در آفریقا جنوبی داریم که به تدریج نقل می‌شود به ایران و مقدارى از آن هم عن‌قریب به ایران وارد خواهد شد و قطعات شمش‌هاى طلاى کوچک و نامناسبى هم که هست آنها را داریم تبدیل می‌کنیم به قطعات بزرگ دوازده کیلویى همین هفته گذشته هفتاد تا از این شمش‌ها از آمریکا وارد شد که گذاشتیم جاى شمش‌هاى کوچک و همین طور طلاهایى که به تدریج دولت انگلیس می‌آورد که در ضرابخانه پهلوى طلا ضرب کنند و در بازار به مصرف فروش بگذارند ما از آنها خواهش کردیم که آن شمش‌هاى بزرگ کارخانه‌اى که مارک هم دارد آنها را به ما بدهند و ما آنها را بگذاریم در خزانه پشتوانه و از آن شمش‌هاى کوچک بی‌قواره‌ای که داریم به آنها بدهیم و مصرف کنند آنها هم پذیرفتند چند روز هم هیئت نظارت کارش این بود که آن شمش‌ها را تحویل می‌گرفت و به جاى آن شمش‌هاى کوچک و گرد طلاها را جمع‌ آورى کردیم و دادیم و بردند به ضرابخانه که مسکوک پهلوى طلا ضرب کنند و شمش‌هاى ساخت لندن را گذاردیم جاى آنها این را هم خواستم عرض کنم که اسکناس ما پشتوانه‌اش فوق‌العاده خوب اسب و پول ایران استحکامش خیلى زیاد است اما چون مقدار اسکناس رایج در مملکت زیاد شده با این که اسکناس پشتوانه قوى و حسابى دارد معذلک اسباب نگرانى است و باید وسایلى تهیه کرد که از زیادى و تورم اسکناس کم بشود و با این وسیله و وسایل دیگرى که تا به حال دولت متشبت شده امیدواریم کاملاً از این تورم جلوگیرى شود و اسکناس تا اندازه‌ای جمع‌‌آورى شود و به این نظر و به انتظار تصویب این قانون ما سفارش کردیم که دیگر اسکناس پنج ریالى و ده ریالى چاپ نکنند و به جاى آنها از مسکوکات نقره پنج ریالى و ده ریالى منتشر شود و باز هم عرض می‌کنم آقایان نباید تصور کنند وقتی آن یک ریالى نقره منتشر شد ارزش قانونى مقدار نقره‌اش یک ریال است خیر آن سکه نماینده یک ریال است و الا ممکن است نقره در بازار آزاد فوق‌العاده ارزان‌تر از این باشد همان طوری که الان ده شاهى مس از نقطه‌نظر مسى و قیمت مس ممکن است خیلى کم‌تر از ده شاهى قیمت داشته باشد و شاید یک شاهى قیمت داشته باشد و این را قانون ارزش داده است این پول‌هاى نقره هم که منتشر می‌شود همان طور است یعنی این مقدار نقره که در هر سکه‌اى هست آن پول نماینده قانونى آن است و این مقدار نقره را قانوناً ما اسمش را گذاشته‌ایم یک ریالى یا دو ریالى یا پنج ریالى یا ده ریالى همان طور که این مقدار مس نماینده قانونى ده شاهى است. این توضیحاتى است که لازم بود به عرض آقایان برسد. حالا اگر توضیحات دیگرى هم لازم شد باز عرض می‌کنم.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- موافقین با ورود در شور مواد برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده اول

ماده 1- به دولت اجازه داده می‌شود مسکوک نقره یک ریالى و دو ریالى و پنج ریالى و ده ریالى به عیار ششصد (600) در هزار نقره خالص و چهارصد (400) در هزار مس به شرح

+++

و مشخصات ذیل ضرب و در جریان بگذارد.

الف- مسکوک نقره یک ریالى که ارزش اسمى آن یک ریال است داراى 96 سانتى گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب دو سوم 1041 عدد مسکوک یک ریالى برساند.

ب- مسکوک نقره دو ریالى که ارزش اسمى آن دو ریال است داراى 92/1 گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف چهار پنجم 520 عدد مسکوک دو ریالى برساند.

ج- مسکوک نقره پنج ریالى که ارزش اسمى آن پنج ریال است داراى 80/4 گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب یک سوم 208 عدد مسکوک پنج ریالى برساند.

د- مسکوک نقره ده ریالى که ارزش اسمى آن ده ریال است داراى 60/9 گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب یک ششم 104 عدد مسکوک ده ریالى برساند.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- بنده مخالفتى با این لایحه نداشتم و ندارم زیرا خودم در جلسات سابق مجلس پیشنهاد کردم که بایستى پول سفید ضرب و رواج شود تا روح مردم متوجه این سکه‌هاى نقره شده بر اعتبار پول ایران افزوده شود البته همان طور که همکار محترم من توضیح دادند خیلى مفید و بلکه لازم بود که یک سال قبل این عمل صورت گرفته باشد و بنده معتقدم که وجود پول سفید در پایین آوردن سطح زندگانى خیلى مؤثر خواهد بود فقط نکته‌اى را که خواستم به عرض آقایان برسانم قسمت سکه پنج ریالى و ده ریالى است سابق هم که پول نقره در رواج داشتیم پنج ریالى داشتیم ولى کم‌تر مورد نقل و انتقال و داد و ستد واقع می‌شد به واسطه حجمى که داشت و دو تایش را توى جیب یا بغل هر کس که بگذارید باید هفته دو مرتبه جیبش را عوض کنید (نراقى- ده ریالى خیلى سبک‌تر از پنج ریالى سابق است) حالا هم اگر به جاى پنج ریالى و ده ریالى موافقت بشود که از این پنج شاهى‌هاى کوچک و ده شاهى‌ها ضرب بشود بهتر است براى این که با مقدمه این لایحه درست بیاید زیرا در این لایحه (آقاى نراقى التفات کنید) این طور استدلال شده (چون بین بزرگ‌ترین سکه پشیز و کوچک‌ترین قطعه اسکناس مسکوک دیگری که وافع نیازمندی‌های خریداران باشد وجود ندارد دولت براى بهبود وضع این گونه معاملات این کار را می‌کند) این استدلال دولت است پس می‌خواهند مافوق ده شاهى که بزرگ‌ترین پشیز است و پایین‌تر از اسکناس پنج ریالى که کوچک‌ترین اسکناس است یک سکه‌هایى چاپ کنند این استدلال خود دولت است پس بنابراین مقتضى است عنوان پنج ریالى و ده ریالى حذف شود و به جاى آن اگر می‌خواهند پنج شاهى و ده شاهى نقره ضرب کنند.

وزیر دارایى- عرض کنم البته همان طور که نماینده محترم فرمودند و ملاحظه می‌فرمایید یک ریالى داریم و دو ریالى و پنج ریالى و ده ریالى این پنج ریالى و ده ریالى را که فرمودند سنگین است این طور نیست براى این که وزن آن را کوچک گرفته‌اند که وزن آن کم باشد و به طورى که ملاحظه می‌فرمایید وزنى که در قانون معین شده براى ده ریال دو مثقال نقره است و در حدود یک مثقال هم مس که وزن ده ریالى معادل سه مثقال می‌شود و این که پنج ریالى و ده ریالى را هم در نظر گرفته‌ایم بیشتر از نظر اسکناس‌هاى پنج ریالى و ده ریالى است چون ملاحظه بفرمایید اسکناس‌هاى پنج ریالى و ده ریالى چون فوق‌العاده طرف احتیاج عموم است خیلى زود خراب می‌شود و از بین می‌رود به این جهت پنج ریالى و ده ریالى در نظر گرفتیم.

رئیس- آقاى شاهرودى

شاهرودى- بنده هم نظرم این بود که اسکناس ده ریالى باشد ولى مسکوک ده ریالى نقل و انتقالش مشکل است با ایشان هم که مذاکره کردم ایشان فرمودند موافقت می‌شود که مسکوک ده ریالى را ضرب کنیم اختیار این را داشته باشیم ولى در دسترس عموم نخواهیم گذاشت به عقیده بنده همان ده ریالى را اگر حذف کنیم بهتر است زیرا نقل و انتقال

+++

اسکناس ده ریالى براى اشخاص خیلى آسان‌تر است تا این که مسکوک ده ریالى ده داشته باشیم این است که بنده هم تقاضا می‌کنم که مسکوک ده ریالى را ضرب نکنیم ولى اسکناس ده ریالى باشد.

وزیر دارایى - این را همان طور که عرض کردم روى احتیاجات مردم هر قدر رغبت بیشتر کنند آن قسمت بیشتر صرف می‌شود ولى داشتن اجازه‌اش ضرر ندارد.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- بنده هر چه دقت کردم (آقاى وزیر دارایى هم که تشریف ندارند) اینجا فقط عیار مسکوک جدید تعیین شده ولى وزن آن در نظر گرفته نشده و در لایحه هم اشاره به وزن مسکوک جدید نشده آقایان تصور می‌کنند که این مسکوکى که در اینجا در نظر گرفته شده است یک ریالى دو ریالى و غیره تصور می‌کنند که یک قرانش یک مثقال و دو ریالى دو مثقال و پنج ریالى پنج مثقال خواهد بود و در اینجا به وزن اشاره نشده است و این که می‌فرمایند ده ریالى از پنج قرانى سابق وزنش کم‌تر است ممکن است مسکوک ده ریالى دو مثقال وزن داشته باشد البته همان طور که آقاى نراقى فرمودند ما فقط از نقطه‌نظر اعتبارى که دولت به آن می‌دهد ما یک ارزشى براى آن قائل هستیم و الا ارزش نقدى و قیمت نقره نخواهد داشت گذشته از این بنده معتقدم که اگر آقاى وزیر دارایى موافقت کنند مقدار مسکوکى که باید ضرب شود در خود قانون معین شود و این را در اختیار کمیسیون نشر اسکناس گذاشت خوب نیست هر مقدارى که در نظر دارند در خود قانون اضافه کنند.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- آقایان آن عددى را که در خود قانون نوشته شده درست توجه نفرموده‌اند بیشتر توجه روى انس و عادت به مسکوکات سابق است تا گفته شد یک ریال تصور می‌کنند یک مثقال وزن خواهد داشت پنج ریالى که گفته شد 5 مثقال تصور می‌کنند و ده ریالى که گفته شد ده مثقال است و یک مسکوک خیلى سنگینى خواهد شد روى آن قیاس نکنند در صورتی که نوشته است که 1 ریال 96% گرم نقره خالص خواهد داشت پس روی هم رفته یک ریال 6/1 یعنى ثلث یک ریالی‌هاى قدیم با بارش ثلث یک مثقال وزن خواهد داشت (انوار- به چشم هم نخواهد آمد) یعنى از پنج شاهى‌هاى سابق یک کمى سنگین‌تر است درست توجه بفرمایید یک ریالى 6/1 گرم با بارش یک سوم سابق است دو ریالى 2/3 گرم از نیم مثقال بیشتر پنج ریالى هشت گرم وزن خواهد داشت ده ریالى 16 گرم توجه بفرمایید ده ریالى 3 مثقال جمعاً وزن خواهد داشت خیلى سنگین نیست حمل آن و داد و ستد آن مشکل نخواهد بود یک نکته دیگر که آقاى امیر تیمور فرمودند که باید در قانون میزان انتشارش نوشته شود این لازم نیست چون مقدار انتشار اسکناس واگذار شده است به هیئت نظارت اندوخته اسکناس و میزان انتشار این مسکوک هم به همان هیئت اختیار داده شده است و روى احتیاج انتشار خواهند داد (یمین اسفندیارى- مذاکرات کافى است)

رئیس- آقایان موافقین با ماده اول برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده دوم

ماده دوم- براى هیچ کس قبول مسکوک‌هاى نقره موضوع این قانون بیش از مبلغ پانصد ریال در معاملات اجبارى نیست ولى اداره‌هاى دولتى از این قاعده مستثنى بوده و هر قدر از مسکوک مزبور بابت مالیات و عوارض داده شود باید قبول نمایند بانک ملى ایران و شعبه‌هاى آن نیز هر مقدار از مسکوک نامبرده به آنها تسلیم شود قبول و تبدیل خواهد نمود.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده اینجا خواستم آقاى وزیر دارایى یک توضیحى بدهند که در قانون نوشته می‌شود که مأمورین دولتى حق داشته باشند ولى باید بدانند که مأمورین دولتى این را عمل نمی‌کنند براى مأمور دولتى تا مجازاتى برایش قائل نشوند عملى نمی‌شود در دهات اسکناس را ازشان بگیرند برای‌شان بهتر است تا این پول را بدهند و خوب است که این را یک کیفرى برایش معین کنند نظر بنده این است.

بیات (وزیر دارایى )- عرض کنم کسى ملزم به قبول

+++

نیست فقط بانک ملى باید قبول کند خزانه‌دارى باید قبول بکند و مأمورین دولتى هم مکلف هستند که قبول بکنند و البته آنها هم چون پول رایج است قبول می‌کنند این دیگر لازم نیست مجازاتى داشته باشد.

رئیس- آقاى اوحدى

اوحدى- بنده با این کلمه اجبارى مخالفم این عبارت عبارت زننده‌ای است کلمه اجبارى در اینجا غلط است جامعه را وادار به یک توهمات دیگر می‌کند چه لزومى دارد که گفته شود براى مردم در معاملات اجبارى هست یا نیست پولى است رایج هر کس هر چه می‌خواهد به او می‌دهند خواه کم خواه زیاد وقتی که کلمه اجبارى آمد مردم تصور می‌کنند که این یک چیزى است که مثل اسکناس قدر و قیمت ندارد و می‌خواهند به زور به او بدهند این کلمه اجبار را بزنید نوشته شود این پول پول رایج است هم براى مردم رایج است و هم براى دولت دیگر نباید این قید را درش کرد (نمایندگان- صحیح است)

بیات (وزیر دارایى )- این قسمت که نوشته شده البته براى نظر مردم بوده و به عقیده بنده بودنش هم بهتر است براى این که تصور نکنند که دولت مجبور می‌کند که بیش از پانصد ریال از این پول قبول کند و این البته قبول آن از طرف بانک و ادارات دولتى اجبارى است که هر چه به او بدهند قبول کند (بعضى از نمایندگان- صحیح است رأى بگیرید)

رئیس- آقاى هاشمى

هاشمى- بنده با عقیده آقاى اوحدى موافقم و این را زائد می‌دانم مردم دادشان از نبودن مسکوک است ولى وقتى که بهشان بدهید دیگر ابا و امتناع نخواهند کرد که شما در ماده قانون یک همچو قسمتى را می‌گذرانید البته از حیث حمل و نقل اسکناس راحت‌تر است ولى از جهت نگهدارى به عقیده بنده این پول به صرفه مردم است و خوب است آقایان هم موافقت بفرمایند که این کلمه اجبارى برداشته شود.

جمعى از نمایندگان- رأى رأى

رئیس- آقایان موافقین با ماده دوم برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده سوم

ماده 3- قسمت نشر اسکناس بانک ملى ایران مقدار مسکوکى را که از لحاظ گردش پول لازم خواهد بود معین خواهد کرد که طبق مقررات این قانون ضرب شود.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- این که آقاى نراقى فرمودند که طبق لایحه دیگر که به موجب آن مجلس محترم اجازه داده است که کمیسیون نشر اسکناس طبع و توزیع کند و زیر‌ نظر آنها طبع شود این پول هم که در عمل رایج است به جاى خودش آنجا هم بانک تا کمیسیون نشر اسکناس پشتوانه‌اش را معلوم نکند اجازه طبع نشر اسکناس را ندارد ولى در اینجا یک چنین شرطى را ندارد و بنده عقیده دارم که در اینجا مقدارى که باید منتشر شود معین کنند در خود قانون باید معین بشود مقدار مسکوکى که باید ضرب بشود اگر آقاى وزیر دارایى موافقت کنند با این اصلاح بهتر است.

بیات (وزیر دارایى )- عرض کنم اصولاً این که گذاشته شد به نظر آن هیئت همان طور که اظهار کردند در واقع الان ترتیب رواج پول در دست آن هیئت است چه از حیث نقره و چه از حیث طلا و به علاوه هم می‌دانند که مردم چقدر احتیاج دارند و چقدر طرف ضرورت است اگر دیدند زیاد است فوراً جلویش را می‌گیرند و اگر دیدند احتیاج مردم زیادتر است ضرب می‌کنند این اشکالى نخواهد داشت و این اول کار است اگر هر مقدارى لازم باشد مسکوک منتشر می‌کند ولى تعیین آنها کار خوبى نیست به عقیده بنده خوب است آقا موافقت کنند بدون آن اشکالى ندارد تا ببینیم چه مقدار لازم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با ماده سوم برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده چهارم

ماده 4- مسکوک‌هاى نقره موضوع این قانون فرداً ممکن است از حیث وزن مسکوکى تا میزان حداکثر ده در هزار و از حیث عیار تا میزان حداکثر سه در هزار نسبت به میزان مقرر در ماده اول این قانون حد ترخص قانونى

+++

داشته باشد ولى من حیث‌المجموع باید با مقررات ماده اول تطبیق نماید.

بیات (وزیر دارایى )- لایحه اصلى که دیروز خدمت‌تان دادم او را ملاحظه بفرمایید گمان می‌کنم دو در هزار و سه در هزار باشد اشتباه در طبع کرده باشند.

رئیس- آقاى طوسى

طوسى- قاعدتاً این طور است و اینجا غلط چاپ شده است اتفاقاً در اصل لایحه هم ده است ولى آنجا هم معلوم است غلط است.

وزیر دارایى - دو در هزار است.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده خواستم آقاى وزیر دارایى توضیح دهند ولى درست نفهمیدم که این یک توضیح کافى داده شود که در حد قانونى آن چه مقدار است که بهتر مطلع شویم دو در هزار سه در هزار یک فروش این اندازه است یا مجموعش این اندازه است بنده که نفهمیدم اگر کسان دیگر فهمیده‌اند به من بگویند.

بیات (وزیر دارایى)- عرض کنم صحیحش همان دو است دو در هزار و سه در هزار این توضیحى را هم که آقاى انوار فرمودند عرض کردم خدمتشان این سکه‌هایى که ضرب می‌شود ممکن است در قالب یک تفاوت‌هاى مختصرى ایجاد شود این در کلیه مسکوکات که ضرب می‌شود این موضوع که نوشته شده دو در هزار از حیث وزن و از حیث اعتبار سه در هزار ممکن است با هم اختلاف داشته باشند ولى من حیث‌المجموع باید درست باشد.

رئیس- آقاى منشور

منشور- عرض کنم بنده می‌خواستم توضیحى بدهند ولى با توضیح آقاى وزیر دارایى عرضى ندارم.

رئیس- آقاى انوار

انوار- این موضوعى که الان تمام کارخانه‌جات تمام قالب‌ها به یک میزان است دیگر این اشکال نیست همه می‌دانند این براى آهن‌سازى ما نیست اینها قالب یک میزان است چطور می‌شود که اختلاف در وزنش پیدا می‌شود اگر بگوییم که بر سبیل اتفاق است ممکن است اما بعد از این که توى قالب ریخته می‌شود قالب یک میزان مرتبى دارد یک میزان معینى دارد بنده نمی‌دانم اگر چیز دیگرى است بفرمایید (نمایندگان- کافى است رأى بگیرید)

رئیس- آقایان موافقین با ماده 4 برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده پنجم

ماده 5- شکل مسکوک‌هاى نقره موضوع این قانون مدور و دوره آن زنجیر‌دار خواهد بود.

رئیس- آقایان موافقین با ماده 5 برخیزند (اکثر برخاستند) تصویبب شد. ماده ششم

ماده 6- مسکوک‌هاى مزبور در یک طرف شیر و خورشید و در طرف دیگر سال ضرب و ارزش اسمى مسکوک را به عدد خواهد داشت.

رئیس- آقایان موافقین با ماده ششم برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده هفتم

ماده 7- مسکوک‌هاى موضوع این قانون منحصراً باید در ضرابخانه دولتى ضرب شود.

رئیس- آقاى انوار

انوار- این را نوشته‌اند که در ضرابخانه دولتى هر تکلیفى که در قانون ذکر می‌شود باید کیفرش هم باشد اگر در غیر ضرابخانه ضرب شود کیفر داده می‌شود پس باید کیفرش باشد (نمایندگان- رأى گرفته شود)

رئیس- آقایان موافقین با ماده 7 برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده هشتم

ماده 8- مسکوک‌هاى مزبور به حساب اشخاص ثالث ممنوع و منحصر به دولت است ولى هیئت وزیران می‌تواند اجراى این قانون را کلاً یا جزاً به بانک ملى ایران محول نماید.

رئیس- آقاى منشور

منشور- اینجا گمان می‌کنم ضرب مسکوک‌هاى مزبور افتاده باشد کلمه ضرب افتاده است باید اضافه شود.

وزیر دارایى- صحیح است باید نوشته شود ضرب مسکوک‌ها.

+++

رئیس- آقایان موافقین با ماده 8 برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده نهم

ماده 9- فقره (د) و (ه) و (و) و (ز) از ماده اول قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب 22 اسفند ماه 1310 راجع به مسکوک‌هاى نقره نیم ریالى و یک ریالى و دو ریالى و پنج ریالى ملغى می‌گردد.

از تبصره آخر همان ماده جمله (و میزان عیار مسکوکات نقره عبارت از 828 در هزار نقره خالص و 172 در هزار مس است) حذف شود.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- به طوری که آقاى وزیر دارایى متذکر شدند و آقاى نراقى توضیح دادند مسکوکاتى که مطابق این قانون ضرب خواهد شد جانشین پشیز است و تفاوتى با مسکوکات نقره سابق ما ندارد و بنابراین هیچ احتیاجى ندارد که ما مسکوکات خودمان را ملغى کنیم به عقیده بنده بهتر این است که این قانون به اعتبار خودش باقى باشد و هر موقع دولت احتیاج دید با مسکوکات نقره به کیفیتى که اول در این کشور رایج و معمول بوده است مجدداً منتشر شود و دست دولت باز باشد و این قانون که مسکوکات جدید ضرب می‌شود این مغایرتى با آن قانون سابق ندارد پس الغا آن راجع به مسکوک نقره منفعتى ندارد و مورد ندارد که ما قانون مسکوکات خودمان را ملغى کنیم شاید یک مصلحتى باشد و مقتضى باشد ما آن مسکوکات نقره سابق را رایج بکنیم.

بیات (وزیر دارایى)- اصلاً اگر توجه کنید ممکن نیست که دو قانون در عین حال باشد (امیر تیمور- مال پشیز است) خیر آقا مال یک ریالى و دو ریالى و پنج ریالى در قانون می‌گوید 10 ریالى را حالا ما اینجا توصیف می‌کنیم یک ریالى این البته مقتضى نیست آن قسمت باید حذف شود و این قسمت جدید باید جانشین آن باشد.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- یک اصلاحى را بنده پیشنهاد می‌کنم که اصلاح فنى است که بانک ملى اصرار می‌دارد که این باید اصلاح شود در تبصره‌اى که در قانون 22 اسفند 1310 از مجلس گذشته است این طور نوشته شده:

تبصره- میزان عیار مسکوکات طلا عبارت از نهصد در هزار طلاى خالص و یک صد در هزار مس است و میزان عیار مسکوکات نقره عبارت از 828 در هزار نقره خالص و 172 در هزار مس است. اصلاحى که می‌خواهم بکنم این است که طلاهایى که اخیراً دولت امریکا آورده بود شمش‌ها را ما قبول کردیم و خواهش کردیم آن را گذاشته و به جاى آنها خورده طلاها را سکه بزنند اما این طلاهایى را که ما داشتیم عیارش مس نیست بعضى تیکه‌هایش هم نقره و مس دارد حالا که می‌خواهند سکه بزنند اشکال قانونى پیدا شده است به موجب این قانون می‌گویند نهصد در هزار طلا داشته باشد و 100 تا مس داشته باشد و حالا که این اشکال پیش آمده است قبول نمی‌کنند آن را براى ضرب کردن در صورتی که به نفع مردم است و خزانه‌دارى کل می‌گوید که طبق قانون نمی‌شود و این را از نقطه‌نظر فنى گفته‌اند مهندسین گفته‌اند اشکالى ندارد مگر این که قانون اصلاح شود این است که بنده این پیشنهاد را تقدیم می‌کنم که این طور اصلاح شود.

تبصره- عیار مسکوکات طلا عبارت از 900 در هزار طلاى خالص و 100 در هزار مس یا نقره و مس خواهد بود. دنبال آن بنویسید بقیه تبصره به همان کیفیت خواهد بود (بیات- بقیه تبصره را بنویسید) جمله: عیار مسکوکات نقره حذف می‌شود چون در ضمن این قانون مشخص شده است که 60 درصد نقره خالص و 40 درصد مس (یمین اسفندیارى- متوجه باشید که همه‌اش مس نشود)

رئیس- آقاى هاشمى

هاشمى- آیا مقدار نقره که الان در این طلاها است که موجب پیشنهاد کردن این تبصره شده چه اندازه است براى یک جز مختصرى یک ماده قانون را تغییر دادن این حسنى ندارد آیا ممکن نیست که همان نقره را به موجب

+++

تصویب‌نامه دیگرى تغییر بدهند به همان نسبتى که اضافه شده است پس فردا شاید یک من تبریز با مس تفاوت پیدا کرد باز یک ماده اضافه می‌کنند پیشنهادات کارمان را متزلزل می‌کند این به صورت قانونى درست درنمی‌آید.

بیات (وزیر دارایى)- عرض کنم این قسمت البته نقطه‌نظر قانون‌گذار این بوده است که طلاى آن معین باشد چون اصل طلا است منظور این بوده است که 900 در هزار طلا باشد و باقى آن مس باشد حالا این نقره را که اظهار کرده در این طلاها یک قدرى نقره هست و گرفتن آن نقره اسباب زحمت و خرجش هم زیاد است به این جهت ما نهصد در هزار طلاى خالص را دادیم و نسبت به آن 100 که باید ضمیمه باشد ممکن است یک مقدار آن نقره باشد این را باید قانون درست کنیم که ممکن است یک مقدارى مس و نقره مخلوط باشد و این براى مردم نفع دارد و اشکالى هم ندارد و نقره‌اش هم چیزى نیست که به خرجش بریزد.

رئیس- تبصره اصلاح شده قرائت می‌شود.

تبصره- عیار مسکوکات طلا عبارت از نهصد در هزار طلاى خالص و صد در هزار مس یا نقره و مس خواهد بود.

نراقى- این تبصره به جاى تبصره سابق گذاشته می‌شود.

بیات (وزیر دارایى)- عبارت این طور نوشته می‌شود ماده 9 که نوشته شده تا 5 ریال ملغى می‌گردد و تبصره ماده 1 از قانون 22 اسفند 1310 ملغى و این تبصره به جاى آن گذارده می‌شود.

رئیس- بخوانید آن طور که باید تصویب بشود آقایان مستحضر بشوند آن وقت رأى بگیریم.

طوسى- فقره (د) و (ه) و (و) و (ز) از ماده اصل قانون اصلاح و در مقابل تبصره مصوب 22 اسفند 1310 راجع به مسکوکات نقره نیم ریالى و 1 ریالى و 2 ریالى و 5 ریالى ملغى می‌گردد و تبصره آخر همان ماده به شرح ذیل اصلاح می‌شود.

تبصره- عیار مسکوکات طلا عبارت از 900 در هزار طلاى خالص و 100 در هزار مس یا نقره و مس خواهد بود.

رئیس- آقایان موافقین با ماده 9 به طوری که اصلاح شده برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. مذاکره در کلیات ثانى است مخالفى نیست رأى گرفته می‌شود به مجموع مواد نه گانه آقایان موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- جلسه آتیه روز شنبه 28 آبان انشاء‌الله اول جلسه این لایحه استخدام دکتردلپى مطرح می‌شود.

(مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوارى ملى- حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

قانون افزایش تبصره به ماده 42 قانون کیفر و دادرسى ارتش‏

ماده واحده- تبصره زیر به ماده 42 قانون کیفر و دادرسى ارتش افزوده می‌شود.

در مواردی که براى کارمندان دیوان تجدید‌نظر در بین افسران کسى پیدا نشود که حایز شرط مندرجه در ماده بالا باشد ممکن است استثنا درجه کارمندان دیوان تجدید‌نظر مساوى با یک درجه کم‌تر از درجه کارمندان دادگاه بدوى باشد.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیست و ششم آبان ماه یک هزار و سیصد و بیست و دو به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

قانون‏

قانون اجازه چهارصد میلیون ریال وام به وزارت دارایى براى خرید غله در بودجه سال 1322

ماده واحده- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود براى خرید غله در بودجه سال 1322 مبلغ چهارصد میلیون ریال از بانک ملى ایران به عنوان وام دریافت دارد.

تبصره- وزارت دارایى مکلف است کلیه حساب خواربار را در مدت 6 ماه به مجلس شوراى ملى تقدیم دارد.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیست و ششم آبان ماه یک هزار و سیصد و بیست و دو به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

قانون‏

قانون اجازه ضرب مسکوک نقره‏

ماده 1- به دولت اجازه داده می‌شود مسکوک نقره یک ریالى و دو ریالى و پنج ریالى و ده ریالى به عیار ششصد (600) در هزار نقره خالص و چهارصد (400) در هزار مس به شرح و مشخصات ذیل ضرب و در جریان بگذارد.

الف- مسکوک نقره یک ریالى که ارزش اسمى آن یک ریال است داراى 96 سانتى گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب دو سوم 1041 عدد مسکوک یک ریالى برساند.

ب- مسکوک نقره دو ریالى که ارزش اسمى آن دو ریال است داراى 92/1 گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب چهار پنجم 520 عدد مسکوک دو ریالى برساند.

ج- مسکوک نقره پنج ریالى که ارزش اسمى آن پنج ریال است داراى 80/4 گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب یک سوم 208 عدد مسکوک پنج ریالى برساند.

د- مسکوک نقره ده ریالى که ارزش اسمى آن ده ریال است داراى 60/9 گرم نقره خالص خواهد بود و ضرابخانه دولتى باید یک کیلوگرم نقره خالص را به مصرف ضرب یک ششم 104 عدد مسکوک ده ریالى برساند.

ماده 2- براى هیچ کس قبول مسکوک‌هاى نقره موضوع این قانون بیش از مبلغ پانصد ریال در معاملات اجبارى نیست ولى اداره‌هاى دولتى از این قاعده مستثنى بوده و هر قدر از مسکوک مزبور بابت مالیات و عوارض داده شود. باید قبول نمایند بانک ملى ایران و شعبه‌هاى آن نیز هر مقدار از مسکوک نامبرده به آنها تسلیم شود قبول و تبدیل خواهند نمود.

ماده 3- قسمت نشر اسکناس بانک ملى ایران مقدار مسکوکى را که از لحاظ گردش پول لازم خواهد بود معین

+++

خواهد کرد که طبق مقررات این قانون ضرب شود.

ماده 4- مسکوک‌هاى نقره موضوع این قانون فرداً ممکن است از حیث وزن مسکوکى تا میزان حداکثر دو در هزار و از حیث عیار تا میزان حداکثر سه در هزار نسبت به میزان مقرر در ماده اول این قانون حد ترخص قانونى داشته باشد ولى من حیث‌المجموع باید با مقررات ماده اول تطبیق نماید.

ماده 5- شکل مسکوک‌هاى نقره موضوع این قانون مدور و دوره آن زنجیره‌‌دار خواهد بود.

ماده 6- مسکوک‌هاى مزبور در یک طرف شیر و خورشید و در طرف دیگر سال ضرب و ارزش اسمى مسکوک را به عدد خواهد داشت.

ماده 7- مسکوک‌هاى موضوع این قانون منحصراً باید در ضرابخانه دولتى ضرب شود.

ماده 8- ضرب مسکوک‌هاى مزبور به حساب اشخاص ثالث ممنوع و منحصر به دولت است ولى هیئت وزیران می‌توانند اجراى این قانون را کلاً یا جزاً به بانک ملى ایران محول نماید.

ماده 9- فقره (د) و (ه) و (و) و (ز) از ماده اول قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب 22 اسفند ماه 1310 راجع به مسکوک‌هاى نقره نیم ریالى و یک ریالى و دو ریالى و پنج ریالى ملغى می‌گردد.

و تبصره آخر همان ماده به شرح زیر اصلاح می‌شود. تبصره عیار مسکوکات طلا عبارت از نهصد در هزار طلاى خالص و صد در هزار مس یا نقره و مس خواهد بود.

این قانون که مشتمل بر 9 ماه است در جلسه بیست و ششم آبان ماه یک هزار و سیصد و بیست و دو به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294094!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)