کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19
[1396/06/04]

جلسه: 217 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌‌شنبه 24تیر ماه 1337  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقای کیکاوسی راجع به ساختمان بیمارستانهای بلوچستان و جواب آقای وزیر بهداری

3- طرح گزارش شور اول کمیسیون کشاورزی راجع به تأسیس سازمان اصلاح و تهیه نهال و بذر

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19

 

 

جلسه: 217

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌‌شنبه 24تیر ماه 1337

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقای کیکاوسی راجع به ساختمان بیمارستانهای بلوچستان و جواب آقای وزیر بهداری

3- طرح گزارش شور اول کمیسیون کشاورزی راجع به تأسیس سازمان اصلاح و تهیه نهال و بذر

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس ساعت ده صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس

رئیس- صورت غائبین جلسه قبل قرائت میشود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با‌ اجازه- آقایان: صارمى بور‌بور- جلیلى- بزرگ نیا- پناهى- اعظم- زنگنه- قراگزلو- دکتر آهى- دکتر عمید- دکتر حسن افشار- غضنفرى- عامرى- آقایان: مشایخى- دکتر رضایى- سعیدى- حشمتى- اسکندرى- دکتر امین تربتى- مشار- ذوالفقارى- دکتر شاهکار- مهندس اردبیلى- بزرگ‌ابراهیمى- قنات‌آبادى- محمودى- اکبر- صفّارى- اردلان- اورنگ- تیمورتاش- دکتر ضیایى- کورس- اخوان- خرازى- سالار بهزادى- صرّاف‌زاده- امامى‌خویى- ‌الاسلامى.

غائبین بى‌اجازه- آقایان: دکتر طاهرى- قرشى‏.

دیر‌آمدگان و زود‌رفتگان با ‌اجازه- آقایان: دهقان- دیهیم- دکتر پیر‌نیا- مهندس فروهر- فضائلى- سراج حجازى- مسعودى- مهندس فروغى- عرب شیبانى- دولت‌آبادى- موسوى- اسفندیارى.‏

رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد.

2- سؤال آقاى کیکاوسى راجع بساختمان بیمارستان‌هاى بلوچستان و جواب آقاى وزیر بهدارى.‏

رئیس- امروز سؤالات مطرح است آقاى کیکاوسى.

کیکاوسى- بنده در تاریخ 2/7/1336 یک نامه‌اى به وزارت بهدارى نوشتم و عیناً به عرض آقایان میرسانم «با توجه به صورت‌جلسه مذاکرات مجلس شورای ملّى مورخه 24 آبان 1335 خواهشمند است، مقرر فرمایید؛ اولاً از عملیات انجام شده برنامه وزارت بهدارى در مورد ساختمان‌هاى درمانگاه و بیمارستان در سال 1335- 1336 که جناب آقاى جهانشاه صالح وزیر وقت بهدارى در مجلس شوراى ملّى بیان و انجام آن را وعده فرمودند؛ اینجانب را مطّلع که کدام یک انجام و یا در چه وضعیتى است؟ ثانیاً با توجه به مذاکرات در مورد سازمان و کادر بهدارى بلوچستان آیا در نظر دارند به جای مردم بیپناه بلوچستان فکری به عمل آورند و یا چون گذشته باز هم کادر سازمانی و اعتبارات بهداری بلوچستان در قبول  اشخاص باقى خواهد ماند» متأسفانه به این نامه به بنده که نماینده بلوچستان هستم، هنوز تا این تاریخ جواب داده نشده است. این نامه را هم من از این لحاظ خواندم. که جناب آقاى نخست‌وزیر یک روز در مجلس فرمودند؛ بهتر است قبل از این که راجع به مطلبى سؤال شود شما با وزرا تماس بگیرید و صحبت بشود و بنده این مطالب را مقتضى نیست بیشتر توضیح بدهم. و اجازه بفرمایید که صحبت بکنم اما سؤال بنده: سؤال بنده دو نکته است یکى این که در این نامه به وزارت بهدارى که تقدیم کردم به مجلس شورای ملّى منظور بنده از توجهى که وزارت بهدارى به صورت‌جلسه 25 آبان بکنند این است که عیناً قرائت می‌کنم. در قسمت اول عرض کنم که سؤال بنده دو قسمت است: قسمت اول راجع به ساختمان‌ها است و یکى راجع به کادر سازمانى بهدارى بلوچستان است راجع به ساختمان‌ها با جناب آقاى وزیر بهدارى دکتر جهانشاه صالح که بى‌نهایت ارادت دارم به ایشان، این طور بیان فرموده‌اند؛ در سال جارى در بیمارستان هر ‌یک 25 تخت‌خوابى توأم با مرکز بهداشت براى نیک‌شهر و ایران‌شهر و در بیمارستان چهل تختخوابى با مرکز بهداشت براى زاهدان و زابل در نظر گرفته شده است و نقشه‌هاى اولیه نیز توسط مهندسین مشاور سازمان برنامه مثل این که تهیه و به تصویب هم رسده است. یعنى رفته است. به کمیسیون‌هاى متعددی که باید برود و از آن کمیسیون‌ها الحمدالله در‌آمده است و گذشته و تصویب شده الان منتظر نقشه‌هاى جزیى و نهایى است و همچنین دو درمانگاه روستایى براى باهو کلات و بمپور در نظر گرفته شده و یک بیمارستان 25 تختخوابى هم در چا‌‌بهار که در سال جارى جزء برنامه است؛ که نقشه‌هاى مقدماتی را سازمان برنامه تهیه کرده است. این برنامه امسال است .در سال آینده بیمارستان هاى 25 تختخوابى براى سراوان و خاش و جاسک در نظر گرفته شده و در ضمن درمانگاه‌هاى روستایى براى سرباز- بزمان زابل- پشتاب- قصرقند- سیالکى- شیب اسب دشت‌یارى- نصرت‌آباد- جالق- سیب- سواران در نظر گرفته شده که به تدریج ساخته خواهد شد. اینها براى سال آتیه است و به طورى که ملاحظه می‌فرمایید 7 بیمارستان 25 تختخوابى براى بلوچستان در سال آتیه در نظر گرفته شده و به اضافه 13 درمانگاه روستایى اینها وعده سر خرمن نیست. اینها برنامه‌هایى است که به تدریج باید انجام بشود. این برنامه‌ای است که جناب آقاى وزیر بهدارى به قول خود‌‌شان وعده سر خرمن نداده‌اند و تمام جزئیات و برنامه و نقشه و موقع انجام آن را معین کرده‌اند. فعلاً بنده قسمت اول را عرض کردم. استدعا مى‌کنم که با کسب اجازه از مقام ریاست اجازه فرمایند. اول جواب این قسمت را آقاى وزیر بهدارى توضیح بفرمایید. بعد قسمت دوم را عرض می‌کنم که با هم مخلوط نشود.

رئیس- آقاى وزیر بهدارى‏

وزیر بهدارى (دکتر راجى)- عرض

+++

کنم تیمسار سر‌لشکر کیکاوسى نماینده محترم مجلس شورای ملّى سؤالى به شرح زیر از وزارت بهدارى فرموده‌اند.

(1- با توجه به مذاکرات اینجانب در جلسه پنجشنبه 24 آبان ‌ماه 133 و توضیحات جناب آقاى وزیر بهدارى منطقه بلوچستان اینک که در حدود یک سال از آن تاریخ مى‌گذرد؛ از برنامه‌هاى مذکور کدام یک و تا چه حد به موقع اجرا در‌آمده و بالنتیجه آیا عمل مثبتى انجام گردیده یا خیر؟

2- آیا پس از چهار سال تذکر در مورد سازمان و کادر بهدارى بلوچستان و ترمیم حقوق پزشکان سازمان و اعتبارات بهدارى بلوچستان مانند گذشته به صورت تیول براى اشخاص معینى باقى خواهد ماند یا فکر اساسى و مفید به حال مردم بى‌پناه آن سامان اتخاذ فرموده‌اند؟) اینک اقداماتى که از نظر عملیات بهداشتى و درمانى سال‌هاى 36 و 37 در منطقه بلوچستان به عمل آمده به طور اختصار می‌رساند.

1- یک مرکز بهداشت در زاهدان تأسیس و دارو و وسایل لوازم به آنجا ارسال شده است.

2- آزمایشگاه بهداشتى و درمانى و تشخیص معتادین با وسایل کافى زیر نظر متخصص آزمایشگاه افتتاح یافته و اکنون در دست استفاده است.

3- مبارزه با آبله طبق برنامه منظمی با بیمارى آبله مبارزه شد و عملیات انجام شده از اول سال 1336 لغایت خرداد 37 از لحاظ مبارزه با بیمارى آبله به شرح زیر به استحضار خاطر آقایان نمایندگان محترم میرسد.

تعداد کل تلقیح شدگان- 222529 نفر.

جمع کل ساکنین محل‌هاى تلقیح شده 261763 نفر

اشخاصی که پس از تلقیح معاینه شده‌اند 22235 نفر

تعداد محل‌هاى تلقیح شده 1280 محل تعداد محل‌هاى بازرسى شده 370 محل‏

4- مبارزه با سل- براى مصون ساختن اهالى بر ضدّ بیمارى سل در سال 1336 در بلوچستان تعداد 176294 نفر مورد آزمایش توبرکولیسن و تعداد 107674 نفر مورد تلقیح ب. ث. ژ قرار گرفته‌اند و در آتیه نزدیکى نیز یک آسایشگاه مسلولین براى بیماران کرمان بلوچستان و سیستان در کرمان بنا خواهد شد. نقشه این بنا مورد تصویب قرار گرفته و به زودى پس از انتشار آگهى مناقصه ساختمان آن آغاز خواهد شد.

5- مبارزه با تراخم اکیپ مبارزه با تراخم از تاریخ 15/1/1336 تا خرداد 37 در منطقه بلوچستان مشغول کار بوده و در این مدت 30492 نفر را معاینه و 4301 نفر را که مبتلا به تراخم بودند معالجه و عده‌اى که دچار عوارض بیمارى مزبور بودند تحت عمل جراحی قرار داده است. (بیات ماکو- خود شما باور میکنید)

6- مبارزه با بیمارى آمیزشى- دو اکیپ بهداشتى براى مبارزه با بیماریهاى آمیزشى و مطالعه و تأسیس مرکز مبارزه به منطقه بلوچستان اعزام گردیدند- این اکیپ‌ها ضمن مطالعات مقدماتی 1877 نفر را معاینه و 407 نفر که خون‌شان ناپاک بود معالجه سفلیسى کردند.

مرکز ثابت مبارزه با بیماریهاى آمیزشى نیز در زاهدان افتتاح و وسایل آزمایشگاهى و درمان در اختیار آن مؤسسه گذاشته شده است.

7- مبارزه با حصبه- اخیراً که چند مورد حصبه در آنجا بروز کرده بود، مقدار کافى دارو و واکسن حصبه به بهدارى زاهدان ارسال گردید و به منظور مبارزه با این بیمارى اقدامات لازم به عمل آمد. در ضمن قرنطینه زاهدان نیز تقویت شد و در زاهدان 34319 نفر براى نوبت اول و 29779 نفر براى نوبت دوم بر ضد و یا تلقیح شدند.

8- تکمیل کادر فنی- تا سال 36 سازمان بهدارى زاهدان از یک رئیس و جراح 5 نفر دکتر دیپلمه و یک نفر دندان‌پزشک و دارو‌ساز تجاوز نمیشود. ولی از سال مزبور به بعد از نظر این که رسیدگى لازم به وضع بهداشتى آن به عمل آید و کادر فنی آنجا در حدود امکان تکمیل گردد با وجود هزاران مشکلات عده‌اى افراد فنی استخدام و به شرح زیر به نقاط دور‌افتاده بلوچستان که اغلب آنها تقریباً رنگ پزشک به خود ندیده بودند اعزام گردیدند.

الف- یک نفر دکتر دیپلمه براى ریاست بهدارى خاش و یک نفر پزشک براى حومه خاش انتخاب و اکنون در محل مذکور مشغول خدمت میباشد.

ب- سه نفر پزشک براى انجام خدمت سیاری در حومه زاهدان تعیین شد.

پ- یک نفر پزشک به میر‌جاوه گردید.

ت- به سراوان و سوران و سرباز و بمپور و چاه‌بهار و نیک‌شهر پزشک اعزام و اکنون پزشکان اعزامى در محل‌هاى مزبور با دارو و وسایلى که فرستاده شده با نهایت جدیت و علاقه‌مندى و وظیفه‌شناسى مشغول کار و خدمت میباشند. علاوه بر این در موقع حرکت هیئت دولت به بلوچستان این جانب شخصاً مقدارى لوازم فنی و دارو براى پست‌هاى مربوطه با خود بردم؛ که به بهدارى‌هاى مربوطه تحویل شد.

ث- دو نفر قابله یکى براى اطراف و دیگرى براى خاش تعیین و اکنون در آن مناطق مشغول کار هستند.

9- پس از بازید هیئت دولت از بلوچستان و اطلاع از نقایص محل، طبق تعهدى که سپرده شده بود؛ مبلغ پنج میلیون ریال براى ساختمان ده درمانگاه حواله گردیده است. که بانظر شوراى استان در محل‌هایى که مورد احتیاج هست درمانگاه ساخته شود و به قرار گزارش و اصله در فنوج است که بمپور دامن. میر‌جاوه. بزمان. کنارک. دشت‌یارى ادیمى. محمد‌آباد در‌مانگاه‌هاى مذکور ساخته خواهد شد. امیدوارم در آتیه بسیار نزدیکى این ساختمان‌ها براى استفاده بیماران آماده و از این حیث موجبات رفع نگرانى تیمسار محترم فراهم شود. علاوه بر این به زودى دستگاه رادیو‌گرافى و رادیو‌تراپى و لوازم مورد احتیاج دیگر به بهداری‌هاى بلوچستان و سیستان ارسال می‌شود و به این ترتیب کمک فوق‌العاده به مردم بلوچستان به عمل خواهد آمد.

به قسمى که ملاحظه مى‌فرمایند؛ در فاصله یک سال و چند ماه اخیر علاوه بر آن که از نظر درمانى تا آنجا که مقدورات و امکانات وزارت بهدارى اجازه میداده نسبت به تکمیل کادر فنی و رفع احتیاجات بهداریهاى منطقه بلوچستان و سیستان به عمل آمده. اکیپ‌هاى بهداشتى برنامه وسیع خود را در این مناطق انجام داده‌اند. در آتیه نیز این برنامه‌ها را دنبال خواهند نمود. این بود، شمه‌اى از عملیات انجام شده در منطقه بلوچستان که البته با توجه به وسعت و جمعیت این منطقه با در نظر گرفتن تقاضا‌هایى که مردم دارند، اذعان میکنم که آنچه انجام یافته کم و محدود بوده ولى با کمى داوطلب خدمت وسایل و نداشتن اعتبار کافى بیش از این براى وزارت بهدارى مقدور نبوده و امیدار است با گشایشى که به زودى در وضع بودجه حاصل خواهد شد. در اجراى نیات مقدس شاهانه گام‌هاى بلندترى در راه تعمیم بهداشت عمومى و بالا بردن سطح بهداشت مردم بردارد. ضمناً به عرض آقایان میرسانم این بیمارستان‌هایى که تیمسار محترم فرمودند اینها جزو برنامههای وزارت بهداری است و به علت تغییری که از لحاظ مالی در بودجه سازمان برنامه داده شده است. مقدار فوق‌العاده از کمکهایی که سازمان برنامه از لحاظ ساختمان به وزارت بهدارى میداده کاسته شده است. به این جهت ساختن این بناها مقدور نگردیده و امیدارم یک منابعى به دست بیاید که منظور تیمسار تأمین بشود.

رئیس- آقاى کیکاوسى‏

کیکاوسى- بنده نهایت معذرت را میخواهم که سؤال بنده یک جواب داشت و آن مطالبى که بیان فرمودند که چه قدر آبله معالجه شده است و چه قدر وب امعالجه شده است، مربوط به سؤال نبود و اینجا بنده فعلاً وارد بحثش نمیشوم که این عملیات هم چه صورتى داشته و چه طور هست بنده همین قدر میخواهم بفهم که این ساختمان‌هایى که آقاى وزیر بهدارى قبلى بیان فرمودند شد یا نشده؟ از فرمایشات ایشان بنده این طور استنباط کردم که نشده؛ ولى بنده میخواهم یک چیزى حضورشان عرض کرده باشم توجه داشته باشد در 1333 وقتى که برنامه عمران بلوچستان براى پنج سال نوشته شد که همراه بنده است و 92 برگ است. این برنامه به عرض هیئت دولت گذشت از شرف عرض هم گذشت و مقرر شد که انجام شود. تمام برنامه‌ها منجزاً نوشته  شده است که در چه سال و در کجا باید انجام شود و متأسفانه حالا اکتفا میکند به این که هیئت رفته است بلوچستان. یک مقدار پول فرستاده که در کجا و کجا خرج شود. آقا اداره مملکت وقتى برنامه برایش نوشته شد. در سازمان برنامه آن را آوردید، از تصویب گذراندید. چرا عمل نمیکنید؟ اگر دروغ است چرا به اسم برنامه میآورید؟ برنامه هفت ساله دوم را آوردید اینجا تصویب کردید و این طور عمل میکنید. بنده معذرت میخواهم عرض کردم. حالم خوب نیست و نمی‌خواهم زیاد صحبت کنم. به نظر بنده این حرف‌ها عوام‌ فریبى است خلاصه و پوست‌کنده عرض کنم‏.

رئیس- آقاى کیکاوسى متوجه صحبت‌تان باشید عوام‌فریبى چیست؟ دیگر سؤالى نداریم وارد دستور میشویم‏.

3- طرح- گزارش شور اول کمیسیون کشاورزى راجع به تأسیس سازمان اصلاح و تهیه نهال و بذر

رئیس- شور اول اصلاح و تهیه نهال بذر مطرح است قرائت میشود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملّى

کمیسیون کشاورزى لایحه شماره 1760 ارسالى از مجلس سنا راجع به مؤسسه اصلاح و تهیه نبات و بذر را با حضور آقاى وزیر کشاورزى مورد رسیدگى قرار داده و با اصلاحاتى تصویب نمود اینک گزارش آن را به شرح زیر تقدیم مى‌دارد:

ماده 1- به منظور اصلاح و تهیه کلیه نهال‌ها و بذر‌هاى مرغوب و مناسب با آب و هواى نقاط مختلف کشور سازمانى به نام مؤسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر تحت نظر وزارت کشاورزى تأسیس میشود. سازمان و وظایف و مزایاى کارکنان مؤسسه را آیین‌نامه اجراى این قانون تعیین خواهد کرد.

ماده 2- رئیس مؤسسه میتواند معاملات تا یکصد هزار ریال بدون رعایت مقررات مناقصه و مزایده اجازه دهد معاملات بیش از این مبلغ را هئیتى مرکب از وزیران کشاورزى و دارایى و یا معاونین آنها

+++

و رئیس مؤسسه در صورت ضرورت از قیود مناقصه از مزایده معاف خواهند نمود.

ماده 3- از مزارع و باغ‌هاى کشاورزى دولتى و ساختمان‌هاى آنها و اراضى و دهات خالصه با رعایت قانون فروش و تقسیم خالصه آنچه براى عملیات اصلاح و ازدیاد بذر و نهال مورد احتیاج باشد با حقابه‌هاى آنها به مؤسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر واگذار میگردد. مؤسسه میتواند هر ‌یک از باغ‌هاى مزبور را که جنب شهر واقع شده و دیگر مناسب عمل کشاورزى نیست با تصویب هیئت وزیران فروخته و محل دیگرى تهیه و مازاد احتمالى قیمت به دارایى مؤسسه افزوده میشود.

شهردارى‌ها براى پارک شهر در خرید این گونه باغ‌ها حق تقدم دارند.

ماده 4- کمک دولت به بودجه این مؤسسه یک‌جا ضمن بودجه وزارت کشاورزى منظور و در اول هر فصل یک چهارم آن به اختیار مؤسسه گذاشته میشود. بودجه جزء مؤسسه را وزیران کشاورزى و دارایى تصویب مى‌نمایند. عواید مؤسسه جزو بودجه آن منظور و مازاد درآمد صرف توسعه و تکمیل عملیات مؤسسه میگردد.

ماده 5- وزارت کشاورزى مجاز است با تصویب هیئت وزیران ورود بذرى را که مصلحت نداند و تهیه بعضى از بذور را در داخله منع کند و هم چنین کشت و تهیه بعضى از بذور را در مناطق معینى به وسیله اعلان قبل از فصل کشت ممنوع و کشت ممنوع شده را معدوم سازند.

ماده 6- آیین‌نامه اجراى این قانون توسط وزارت کشاورزى و دارایى تهیه و پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

ماده 7- وزارت کشاورزى و دارایى مأمور اجراى این قانون میباشند.

مخبر کمیسیون کشاورزى- عماد تربتى‏

گزارش از کمیسیون دارایى به مجلس شوراى ملّى

کمیسیون قوانین دارایى لایحه مؤسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر را با حضور آقاى معاون وزارت کشاورزى مطرح و مورد رسیدگى قرار داده مواد مصوب کمیسیون کشاورزى را تأیید و تصویب نمود. اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملّى تقدیم میدارد.

مخبر کمیسیون دارایى- مشایخى‏

رئیس- کلیات لایحه مطرح است. کسى اجازه صحبت نخواسته است. بنابراین رأى مى‌گیریم به ورود در شور مواد. آقایانى که موافقند قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده اول قرائت میشود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 1- به منظور اصلاح و تهیه کلیه نهال‌ها و بذر‌هاى مرغوب و مناسب با آب و هواى نقاط مختلف کشور سازمانى به نام مؤسسه اصلاح تهیه نهال و بذر تحت نظر وزارت کشاورزى تأسیس میشود. سازمان و وظایف و مزایاى کارکنان توسعه را آیین نامه اجراى این قانون تعیین خواهد کرد.

رئیس- آقاى ارباب‏

مهدى ارباب- بنده از موقع و از حضور وزیر محترم کشاورزى استفاده مى‌کنم و متذکر میشوم که بندرعباس و میناب خود جناب آقاى وزیر کشاورزى اطلاع دارند و بهتر از بنده میدانند که مساعد‌ترین نقاط براى اشجار گرمسیرى است؛ ولى مردم بدبخت آنجا کمکى ندارند. حتی نمونه‌هایى که از هند آورده شده است، ثمره و بهره بسیار عالى داده. پرتغال در ظرف 2 سال حاصل و بهره میدهد. اگر به مردم کمک بشود یا در دفع آفات کمکى بشود یا در اصلاح نهال‌ها یک کمک جدی و عملى بشود یک ناحیه‌اى که بهره‌مند میشود و ما دیگر احتیاج نخواهیم داشت از لبنان و دیگر کشور‌ها مرکبات وارد کنیم. بنده توجه جناب آقاى وزیر کشاورزى را در این مورد جلب میکنیم که امیدوارم فراموش نکنند.

رئیس- آقاى عمیدى‌نورى موافقید. (خیر مخالفم) آقاى بهبهانى موافقید بفرمایید.

بهبهانى- بنده خیال می‌کنم که اصلاح وضع کشاورزى مورد نظر همه آقایان محترم هست و هیچ کس هم منکر نیست که باید بذر و نهال و تمام این موضوعاتى که در این لایحه قید شده باید اصلاح شود؛ ولى اینجا بنده یک توضیحى از جناب آقاى وزیر کشاورزى می‌خواهم و آن این است که در ماده اول نوشته شده است به منظور تهیه و اصلاح نهال‌ها و بذر‌هاى مرغوب و مناسب سازمانى درست مى‌شود که این کارها را بکند. میخواستم ببینم که این سازمان طرز عملش چه جور است؟ چه طور میشود بذر‌هاى مناسب و یا نهال‌هاى مرغوب که الان در مملکت ما خوب نیست به نحو احسن در مملکت تربیت بکنند و به کشاورزان بدهند؛ ولى در عمل ما خلاف این را مشاهده کرده‌ایم. بنده خودم در چند ماه گذشته یکى از این دهات اطراف تهران رفتم کسى به بنده مراجعه کرد و چند عدد گوسفند داشت که مریض شده بودند مراجعه کرده بود به سازمان مربوطه که خیال می‌کنم تحت نظر وزارت کشاورزى باشد. که یک نفر دکتر دا‌مپزشک بفرستند آنجا که این گوسفند‌ها را معالجه کند که از بین نروند. آن دامپزشک گفته بود باید دوایش را بخرید تا دکتر بیاید و معلوم شد که دواى این کار براى 50 یا 60 تا گوسفند پانصد ششصد تومان میشود. تا یک دکترى که ویزیتش 10 تومان یا 20 تومان است بیاید این کار را بکند. اگر قرار باشد این مؤسسه هم مانند آن مؤسسات باشد که هر کس خواست بذر و نهالش را درست بکند یک مبلغ بسیار معتنابهى ازش بگیرند و باز هم وضع همان جور باشد بنده خیال میکنم که این مؤسسه اگر نباشد، با این دستگاه‌هاى عریض و طویل که امروز در مملکت ما پیدا شده که به محض تأسیس اتومبیل‌هاى متعدد و هیئت مدیره و فوق‌العاده و چه و چه که فرع زائد بر اصل میشود؛ ایشان خوب است اصلاً از این کار صرف‌نظر بکنند. اگر چنانچه واقعاً یک راه عملى در پیش دارید که میشود فى‌الواقع این کار را کرد که از آن نتیجه صحیح گرفته شود بنده موافقم.

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى (سر‌تیپ اخوى)- قبل از این که راجع به این موضوع توضیح عرض کنم، مناسب میدانم به مطلبى که خارج از مطالبى که راجع به این ماده بود جواب عرض بکنم. تصور نمیکنم؛ که هیچ وقت دواى 50 تا 60 گوسفند 800 نهصد تومان باشد. (بهبهانى- عرض کردم چهار‌صد تومان) خواهش می‌کنم اگر چنین موردى پیدا شده آن مورد را بفرمایید تا رسیدگى شود. به علاوه دوا را که ما نمیفروشیم دواخانه مى‌فروشد. اگر یک دوایى گران تمام بشود وزارت کشاورزى مقصر نیست. مال‌التجاره‌اى است که شاید خداى نخواسته صاحبش اجحاف کرده و گران فروخته باشد. ولى آنچه اطلاع دارم چنین دوایى در معالجه گوسفند‌ها مصرف نمى‌شود. این مطلب ویزیت دام‌پزشک هم این طور است که ما یک برنامه‌اى داریم که قبلاً براى اطلاع اهالى اعلام مى‌کنیم مثلاً در ورامین در فروردین‌ماه دکتر و پزشک میآید دام‌ها را معالجه میکند. اگر از فروردین ماه گذشت آن پزشک جاى دیگر میرود و کار میکند و اگر آنها خواستند از آن به بعد پزشکى به محل برود، وسیله رفتن او را باید فراهم کنند. این قسمت که عرض کردم مربوط به معالجه دام‌هاست تذکر جناب آقاى بهبهانى بسیار صحیح است. براى این کار به مجلس خواهد آمد. لایحه را وزارت کشاورزى تهیه کرده و در هیئت دولت مطرح است. آقایان وزرا مطالعه میکنند و وزارتخانه‌ها نظرشان را مى‌دهند و شاید تا 10 روز دیگر این لایحه بیاید و معلوم مى‌شود در آن که از چه منابعى چه عایداتى براى این کار به وجود مى‌آید و چه تکالیفى براى وزارت کشاورزى هست آن وقت یک بار در ایران مبارزه با آفات حیوانات مى‌کند و تمام دام‌ها را معالجه مى‌کند عمل پیش‌گیرى انجام میشود و از آن به بعد که این امراض سارى از بین رفت. مالکین و صاحبان دام خود‌‌شان میتوانند روى این کار اقدام کنند. اما در اساس مطلب این لایحه لازم است که عرض کنم براى این کار از بذر یا نهال خوب در مملکت استفاده شود. باید مطالعه زیادى بشود؛ در تمام دنیا که آب و هوایش شبیه آب و هواى اینجا تشخیص داده میشود باید بذر‌ها و نهال‌ها را بیاورند در یک مؤسسه‌اى با یک اصولى امتحان کنند. گاهى چندین سال این آزمایش طول میکشد مثلاً براى گندم که در ایران زنگ میزند میخواهند بفهمند کدام نوع گندم متناسب است که از آفت مصون باشد. وقتى این نوع گندم را پس از آزمایش‌هاى مکرر پیدا کردند این بذر را زیاد میکنند و در دسترس کشاورزان مى‌گذارند که این بذر را بکارند که دیگر مثلاً به علت آب زیاد خوردن یا باران زیاد گندم زنگ نزند یا مثلاً براى مرکبات ما یک مرکباتى در ایران داریم و از این مرکبات خودمان هم راضى هستیم ولى متوجه مى‌شویم که در کشور‌هاى دیگر مرکباتى بهتر از این وجود دارد. وظیفه وزارت کشاورزى این است که نهال‌هاى این وجود دارد. وظیفه کشاورزى این است که نهال‌هاى این نوع مرکبات را از آن کشورها بیاورد و در نقاط مختلفه‌اى که براى کشت آن مرکبات مناسب باشد، مثلاً در شمال در ناحیه شهسوار و در جنوب در اهواز، جهرم و در جاهاى دیگر از آن نهال‌ها به طور آزمایش بکارند و از آن نهال پیوند بزنند و نهال پیوند شده به قیمت ارزان در دسترس مردم بگذارند تا به تدریج نوع مرکبات ما تغییر کند و آن مرکباتى که بهتر است رایج بشود. این مؤسسه تا به حال به صورت ناقص وجود داشته بنگاه خرم‌آباد، بنگاه اهواز، بنگاه ورامین، بنگاه کرج، بنگاه رامسر، بنگاه کرمان، بنگاه رشت و بنگاه‌هاى مختلف دیگر هر کدام روى یک زمینه کار مى‌کردند. این لایحه به این منظور تقدیم شده که همه اینها جمع بشوند و یک مؤسسه بشود با یک برنامه‌اى و کار تهیه بذر خوب را انجام بدهد.

رئیس- آقاى عمیدى‌نورى‏

عمیدى‌نورى- بنده از مطالعه این گزارش که فعلاً ماده اولش مطرح است و در ماده اول اجازه است که در کلیات بحث بشود خواستم استفاده کنم و یک قدرى مطلب را تشریح بکنم. آنچه که به نظر بنده از مجموع این لایحه رسیده این است که واقعاً ببینم نظر وزارت کشاورزى از این لایحه چیست؟ ظاهراً در حال حاضر یکى از ادارات وزارت کشاورزى گویا به نام ترویج کشاورزى هست که کارش از این گونه کارها است یک عوایدى هم از بعضى جاها به دستش می‌آید و از اصل 4 هم یک اعتباراتى میگیرد

+++

و یکى از نمونه کارهایش را هم براى آقایان شرح مى‌دهم. نمیدانم آقایان چالوس تشریف برده‌اند؟ معبرشان از آنجا بوده است؟ بالاى مرزن‌آباد در راه چالوس یک تابلو بزرگى دیده میشود و یک شعارى هم در بالاى آن نوشته است که مالکین براى افزایش علوفه دامداران این طور یونجه بکارید. چهار کیلو‌متر راه را هم سیم‌کشى کرده‌اند. خدا شاهد است؛ بنده خودم شخصاً دیده‌ام. میل دارم جناب آقاى وزیر کشاورزى الان تشریف ببرند و ببینند. (وزیر کشاورزى- بنده دیده‌ام) که چهار کیلومتر سیم‌کشى در آنجا هست؛ ولى خبرى از یک بوته یونجه در آنجا نیست. بنده این موضوع را در پشت تریبون مجلس مى‌گویم و براى اثباتش حاضرم الان به اتّفاق جناب آقاى وزیر کشاورزى و هر عده‌اى از نمایندگان محترم مجلس شوراى ملّى حاضر باشند بروند به آنجا برویم تا ببینند و بعد هم میل دارم بودجه این کار را بخواهید بنده این موضوع را به تیمسار سرتیپ امجدى رئیس بنگاه جنگل‌بانى نوشتم که بنده این را دیدم و میخواهم بدانم شما در این مورد چه قدر خرج کردید؟ و از شما میخواهم که بگویید بودجه این کار چه قدر است؟ و بعد هم در همان محل یک قسمت از جنگل را کنده‌اند و درخت‌هاى آنجا را ریخته‌اند. درخت سرو درخت‌هاى دیگر جنگلى که هیچ کس حق ندارد به آنها دست بزند و از آهن قویتر است کنده‌اند، ریخته‌اند آنجا دورش را هم سیم‌کشى کرده‌اند. پانصد تا از این درخت‌ها الان در آنجا موجود است. این یکى از کارهاى این دستگاه است، که بنده با چشم‌هاى خودم دیده‌ام. یکى دیگر از کارها را به عرض آقایان میرسانم. دستگاهى است به نام مرتع ‌دارى و اصلاح بذر و ترویج کشاورزى که این کارها را انجام مى‌دهد و این عمل در اختیار و حوزه عملکرد یک اداره‌اى است که هنوز در اختیار وزارت کشاورزى است و مسئولیت ادارى دارد؛ اما به موجب این لایحه‌اى که قرائت میفرمایید یک مؤسسه مستقلى به وجود مى‌آید که بودجه‌اش را خودش تهیه میکند. پولش را در دست میگیرد و هر‌چه میخواهد خودش میفروشد. هر‌چه می‌خواهد خودش بدهد می‌دهد. بنده از این لایحه استنباطم این است که منظور این است که این وضع ناقص فعلى که این پول‌ها را مى‌گیرند و در حال حاضر این طور خرج می‌کنند چون الان یک مسئولیتی در مقابل وزارت کشاورزى دارند و چون وزارت کشاورزى در مقابل دولت یک مسئولیتی دارد و چون این مسئولیت قابل بحث و پرسش و توضیح است میخواهند اجازه‌اى از مجلس شوراى ملّى بگیرند یک مؤسسه مستقل ایجاد بکنند که در‌بست در اختیار خودش باشد و بعداً هر کار دلش میخواهد بکند. اینجا فرمودند بذر خدا شاهد است، بنده پارسال مراجعه کردم بذر پنبه از این دستگاه بخرم؛ یک تن خریدم 1500 تومان پولش را هم دادم بردم در دهى که مربوط به بنده است. به کشاورزان گفتم که این تخم پنبه را بکارید. گفتند که این خراب است. گفتم چرا خراب است؟ گفتند چون رفتید از مؤسسه دولتى خریدید. گفتم به مسئولیت من بکارید غیر از این است که این بذر پنبه ندهد. آنجا بذر را پارسال کاشتم. خدا شاهد است که در‌نیامد. این را هم حاضرم ثابت بکنم که از کجا خریدم کجا بردم و کاشتم و تمنی مى‌کنم از آن کشاورزان دهى که در قزوین اسمش غیاث‌آباد است تحقیق بفرمایید و ببینید که این بذر پنبه را بنده خریدم و پولش را هم از جیب خودم دادم و چه درآمد این بذر مرغوب شما و این یونجه‌کارى مرغوب شما است. در حال حاضر این دستگاه که در اختیار جنابعالى است و در مقابل جنابعالى مسئولیت دارند این طور است. فردا که شما به نام اصلاح بذر و نهال‌کارى این اختیارات مطلق را دارید که حتی گفته‌اید کمک دولت به بودجه این مؤسسه یکجا ضمن بودجه وزارت‏ کشاورزى منظور و در اول هر فصل یک چهارم آن به اختیار مؤسسه گذاشته میشود و بعد مینویسد بودجه جزء مؤسسه را وزیران کشاورزى و دارایى تصویب مى‌کند نه مجلس شوراى ملّى و خودش هر کارى دلش میخواهد میکند یا در ماده 3 حق دارد آنچه که او از باغات و دستگاه‌هاى کشاورزى که در جنب شهر واقع شده است و مناسب براى عمل کشاورزى نمیداند آنها را فروخته و محل دیگرى تهیه و مازاد احتمالى قیمت به دارایى مؤسسه افزوده شود اختیار انتقال اختیار فروش و اختیار این که بودجه‌اش را خودش اداره کند. تمام این اختیارات را طى این مواد به  یک همچو مؤسسه‌اى به نام این که من می‌خواهم بذر و نهال را اصلاح کنم مى‌خواهیم بدهیم. در حالى که این مؤسسه براى ما محرز و مسلّم است که یکى از وظایف کوچک وزارت کشاورزى تهیه بذر مرغوب و نهال خوب است. اگر قرار بشود که ما هر روز تحت یکى از عناوین زیبنده کشاورزى یک لایحه‌اى بیاوریم و یک بنگاه جدیدى درست کنیم، بنده می‌خواهم ببینم دیگر چه موجودیت براى وزارت کشاورزى می‌ماند و جناب آقاى وزیر کشاورزى چه مسئولیتی در مقابل مجلس شوراى ملّى دارند. الان بنگاه جنگل‌ها براى خودش مستقل است بودجه‌اش آنچه هست خودش خرج میکند و یک دانه نهال هم در جنگل کاشته نشده است. یک وقتى هم بنده این سؤال کردم در دولت اسبق که آنچه پول گرفتند براى نهال‌کارى صورت بدهید و آنچه کاشته‌اند تحویل بدهید. جناب آقاى احمد‌حسین عدل تشریف آوردند اینجا. گفتند که من نمی‌توانم صورت بدهم. البته الان سه سال می‌گذرد. بنگاه جنگل‌ها توسعه پیدا کرده است و هزار میلیون ریال از بودجه برنامه هفت ساله را هم به آن دادیم و در حال حاضر بنده عرض میکنم که نهالى کاشته نشده است و همین طور بنگاه‌هاى دیگرى که ما داریم یکى دیگر از نمایندگان محترم فرمودند که 11 تا بنگاه تا به حال وزارت کشاورزى درست کرده است و حالا این بنگاه هم به آنها اضافه میشود یعنى چه؟ والله بنده معتقد این سیستم کار که یک وزارتخانه‌اى با این تشکیلات باشد و دو معاون وزیر و همه چیز داشته باشد و مسئولیت در مقابل مجلس داشته باشد. بهد به عناوین مختلف کارهاى ادارى خودش را به صورت بنگاه مستقل تشکیل بدهد و بودجههای آنها را در اختیار آنها بگذاریم این صحیح نیست این اداره شدن یک وزارتخانه نیست تمام این مؤسسات اختیار مطلق دارند و به صورت مطلق براى خود‌‌شان خرج میکنند و دخل میکنند و این بساط را به وجود میآورند. این است که بنده خواستم اساساً نظر نمایندگان محترم را جلب بکنم به این نکته که ما سعى بکنیم که وزارتخانه‌هاى خودمان کارهایش را در خود وزارتخانه متمرکز بکنیم و خود وزیر مسئولیت داشته باشد. بودجه‌هاى وزارتخانه‌ها طبق اصول کلى ضمن بودجه کل مملکتى بیاید معاملات‌شان طبق اصول کلى انجام بشود نه این که در ماده نوشته است رئیس مؤسسه می‌تواند معاملات تا یکصد هزار ریال را بدون رعایت مقررات مناقصه و مزایده خودش انجام بدهد. بودجه‌اش دست خودش باشد. آنچه می‌خواهد بخرد و بفروشد فلسفه این کار یعنى خروج موضوعى از وظایف اصلى مؤسسات ادارى ما که تابع قوانین کل مملکتى باشد و آن قوانین تحت کنترل مجلس شورای ملّى باشد خروج از این وظایف است منتهى اسمش زیبنده است. تهیه بذر مرغوب نهال عالى. ولى نتیجه‌اش همان است که به عرض رساندم حالا دیگر بسته به اراده خودتان است.

رئیس- آقاى مخبر

عماد تربتى (مخبر کمیسیون کشاورزى)- عرض کنم در این لایحه دقت زیادى در کمیسیون کشاورزى شده و بنده نه از باب این که مخبر کمیسیون هستم دفاعى کرده باشم از باب حقیقت مطلب است. از کلیه آقایان نمایندگان بالاخص از آقایانی که در امور حقوقى مانند جناب آقاى عمیدى‌نورى بصیرت دارند باید این انتظار را داشت که اگر در وظایف اجرایى در امور دیگرى کارمندان دولت قصورى کرده‌اند، نبایست سرایت داد به وظایف قانونگذارى و به لوایح مطروحه لایحه را از بابت تنظیم خود آن لایحه باید مدّ‌نظر قرار داد که آیا اساساً این لایحه و این قانون خوب است یا نه؟ نباید تشبث کرد به موارد دیگرى. مثلاً در اینجا فرمودند یونجه‌زارى درست شده بدون یونجه و چون یونجه‌زار بدون یونجه در مازندران ایجاد شده است نباید این لایحه اصلاح بذر را بگذرانیم. به نظر بنده این طور استدلال در مورد این لایحه صحیح نیست. بنگاه مستقلی تشکیل میشود و این بنگاه‌ها تحت نظر وزارت کشاورزی است منتهى از نظر تسهیل امور و از نظر تمرکز امور مربوطه و از نظر گشایش در کار آن که بتواند وظایف خودش را انجام بدهد این گونه بنگاه‌ها تشکیل می‌شود. البته به قدر لزوم تشکیل میشود. نمیشود گفت که کم است یا زیاد است. ممکن است گاهى اقتضا کند بنگاه‌هاى بیشترى و گاهى اقتضا کند در بعضى از وزارتخانه‌ها بنگاه‌هاى کمترى باشد و حتماً وظیفه وزیر و معاون این نیست که در امور تخصصی مداخله بکنند؛ بلکه بالعکس وزیر و معاون وزیر از نقطه‌نظر سیاست کلى مملکت و از لحاظ این که در هیئت وزیران باید شرکت داشته باشند اداره امور را به دست میگیرند و نباید گفت که جناب تیمسار که سابقه نظامى دارد حتماً متخصص در امور بذر و نهال و دفع آفات هم باشد و شخصاً این کارها را انجام بدهد ایشان چنین تخصصی ندارند و چنین ادعایی هم ندارند متخصص دعوت می‌کنند جلب متخصص می‌کند. بنگاه‌هاى تخصصی و اختصاصى را در وزارتخانه‌شان تشکیل می‌دهند. چون وزیر خوبى هستند مدیر خوبى هستند نه این که یک مهندس کشاورزى باشند. ضرورت ایجاب می‌کند که این بنگاه‌ها تشکیل بشود. البته لازم نیست که وزیر و معاون این گونه وظایف را خود‌‌شان انجام بدهند. بلکه بلعکس وزیر وم عاون نباید این گونه وظایف را به شخصه انجام بدهند. همین ایرادات و اعتراضاتى که جناب آقاى عمیدى‌نورى فرمودند راجع به بیترتیبى‌ها و تشکیلاتى که بوده است همین نظریات ایشان است که ایجاب کرده است اصلاح بذر که یک امر مهم کشاورزى است. براى این که از این بی‌ترتیبى‌ها وزارت کشاورزى خلاص شود این بنگاه را تشکیل بدهند و به عقیده بنده این قانون بسیار خوب تنظیم شده و بسیار خوب است و در‌خواست موافقت با آن را دارم.

رئیس- آقاى مهندس فروهر

مهندس فروهر- بنده راجع به همین ماده 1 که مطرح است چون توسط یک عده از دوستان که در این موضوع واردند اطلاعاتى دارم که تا به حال یک نهال‌ها و بذرهایى تهیه شده است از خارج آورده‌اند و خیلى در اینجا مفید واقع شده است و به قیمت ارزان در اختیار مردم گذاشته‌اند که شاید اگر کسى می‎خواست آن را بخرد به قیمت

+++

خیلى گران‍‌تر و با وضع خیلى بدترى که شاید در گمرک دچار اشکال و گرفتارى میشد و نهال‌ها یک قدرى صدمه میخوردند می‌توانست تهیه کند. بنده روى تجربه و اطلاعاتى که کسب کردم می‌توانم عرض کنم که اصلاح بذر و اصلاح نهال کار بسیار مفیدى است و باید این لایحه که به همین منظور است به تصویب برسد؛ اما موضوع قانون اگر قانونى را بد عمل می‌کنند به قانون مربوط نیست. در یک قانونى که مطرح بود گفتیم این قانون را بد تنظیم کرده‌اند. گفتند چون مجریان نمی‌توانستند خوب عمل کنند ما این قانون طورى تنظیم کرده‌ایم که با مجریان بد جور در‌بیاید. بنده با این نظر مخالفم. قانون باید صحیح تنظیم بشود. حالا اگر مجریان بد عمل می‌کنند باید مجریان را عوض کرد. تنبیه‌شان کرد یا راهنمایى کرد که حالا به هدف اصلى برسیم نه این که قانون را بیاییم به علت نبودن مجرى خوب بد تنظیم کنیم. اصل مطلب بنده راجع به موضوع بنگاه است. این بنگاه معلول دخالت‌هاى نارواى وزارت دارایى در شئون وزارتخانه‌ها است. قانون محاسبات عمومى یک قانون پوسیده و کهنه‌اى است که جز انحراف از حقیقت کارى ندارد. این مزایده و مناقصه نود درصدش ساختگى است. آقایان یک پرونده تشکیل میشود. کمیسیون‌ها امضاهاى زیادى جمع میکنند. بعد که عملى صورت میگیرد و خلاف قانون میشود آن قدر امضا در توى پرونده هست که معلوم نیست مسئول این کار کیست. قانون محاسبات عمومى الان به این وضع عمومى مملکت ما پوسیده و کهنه شده است و چندین سال هم هست وزارت دارایى با تذکر نمایندگان محترم مجلس وعده کرده است که قانون جدیدى به جاى آن بیاورد؛ ولى البته وزارت دارایى نمی‌خواهد که این اختیاراتى که ذى‌حساب‌هایش دارند و میروند در وزارتخانه‌ها و سبب می‌شوند که وزارت دارایى به آنها مسلط بشود از دست بدهد. مادامى که سازمان وزارتخانه‌ها که الان در دست آقایان است اصلاح نشده و این یوغ نامشروع وزارت دارایى که در رسیدگى و تنظیم حساب دخالت می‌کند برداشته نشده بنگاه‌ها هر روز زیاد میشود. باز هم زیادتر میشود. چون این وسیله اصلاح وضع است بنده در تکنیک‌هایش وارد هستم. کوچک‌ترین کارش را باید مطابق سند به عنوان بودجه بکند و در کار بذر و نهال دیگر این منفى‌باف‌ها نمیتوانند به عنوان ذیحساب مالیه بیایند و اظهار‌نظر بکنند یا دخالت بکنند بنابراین رئیس بنگاه اختیاراتى میخواهد اختیار تا ده هزار تومان خرید و فروش بکند و از اشکالات قانون محاسبات عمومى فرار بکند و از ده هزار تومان به بالا پاى وزیر در میان باشد و چون وزیر مالیه حسننیتى خیلى بیشتر از آن ذیحساب‌ها و آن مأموران مالى مربوطه دارد درخواست مشروع وزیر مربوطه آن بنگاه مربوط که در آن ضمن وارد است قبول خواهد کرد. بنابراین این بنگاه‌ها مادامى که  سازمان‌ها وزارتخانه‌ها را درست نکرده‌ایم خواهد بود و بنده با خود مؤسسه و بنگاه موافقم‏.

رئیس- آقاى سلطان‌مراد بختیار مخالفید؟

سلطان‌مراد بختیار- بنده موافقم.‏

رئیس- آقاى رامبد مخالفید؟ بفرمایید.

رامبد- بنده تصور می‌کنم که کلیه تشکیلات مملکت اعم از سارمان‌هاى دولتى و شوراى ملّى و یا هر‌چه در مملکت هست تا موقعى که حس همکارى و روح یگانگى نداشته باشند در خدمت به مملکت توفیقى حاصل نخواهند کرد. (صحیح است) این استنباط شخصى بنده است .آقایان محترم ممکن است قبول بفرمایند و ممکن است قبول نفرمایند. بدبختانه نحوه تقدیم لوایح دولت به مجلس مؤید این امر نیست و از لابه‌لاى سطور لوایحى که به مجلس تقدیم می‌شود این هست که منظور اصلى گرفتن اختیار مازاد بر احتیاج است نه رفع نیاز. (احسنت) بنده نمی‌دانم وزارت کشاورزى اگر کارش تهیه بذر نباشد بستن سر بنده است؟ اصلاً کشاورزى از بذر شروع می‌شود. دیروز در کمیسیون کشور در حضور همکاران محترممان لایحه‌اى راجع به تأسیس مدرسه مطرح بود. ضمن تشکیلات مدرسه یک جمله هم بود: کلمه ترفیعات و اضافات مربوط به این وزارتخانه‌ها هم طبق آیین‌نامه مربوطه انجام خواهد شد. وقتى دو نفر با سوءنیت سندى را تنظیم می‌کنند ضمن این که مى‌نویسند این در را معامله کردیم یک جمله هم اضافه میکنند کلیه آنچه به این در اتصال دارد آن را هم میگذارند و امضا می‌گیرند. آن وقت این ساختمان به در اتصال دارد و زمین زیرش هم به ساختمان اتصال دارد و کلیه مملکت هم به این زمین اتصال دارد. شما در را فروخته‌اید ولى در خاتمه تمام مملکت و کلیه سازمان‌ها به این در اتصال دارد و متعلق به این معامله می‌شود. گاهى یک مرض پیدا می‌شود و مسرى می‌شود. چند سالى است که در مملکت عزیز ما مرض بنگاه‌سازى، سازمان‌سازى، مؤسسه‌سازى رواج پیدا کرده است. انشا‌ءالله روزى نرسد که در باره مجلس شورای ملّى هم لایحه بیاورند و اسمش را بگذارند بنگاه شوراى ملّى. توجه بفرمایید بنده چند تا از آنها را خدمتتان عرض مى‌کنم بنگاه آبیارى، بنگاه جنگل‌ها، بنگاه خالصه، بنگاه سرم‌سازى، شرکت شیمیایى و آنچه که بنده خاطرم هست و اینجا الساعه خاطرم آمد روزى در کمیسیون شوراى ملّى مدت یک ساعت تمام تمام آقایان اعضاى کمیسیون با آقاى وزیر داد‌‌گسترى بحث کردند و در آخر سر تبدیل اتومبیل شکسته وزیر داد‌‌گسترى که ابتدا قرار شده بود تبدیل به احسن بکنند رأى گرفتند و رد شد. آمدیم بیرون آقاى وزیر را دیدم که همان اتومبیل شکسته ده سال پیش را سوار شد و رفت، هنوز ده قدم رد نشده بودیم که یک اتومبیلى که از فرط لوکسى و عظمت جلب توجه بنده را کرد دیدم که نمره دولتى دارد. معذرت می‌خواهم به نمره دولتى توجه نکردم از لباس شوفرش متوجه شدم که اتومبیل متعلق به دولت است. پرسیدم معلوم شد که متعلق به یکى از دستگاه‌هاى وابسته به وزارت کشاورزى است. (صحیح است) وضع کار ما این شده است که کسى از گرسنگى بمیرد ولى روى نبودن سازمان صحیح دستگیره در منزل را از طلا بسازند. بنده یک سطر از این لایحه را حضور آقایان محترم تکرار می‌کنم. این بنگاه تأسیس مى‌شود سازمان یعنى داشتن بیست تا مدیر‌کل، چهل تا معاون وظایف آن یعنى هر کارى دل‌شان می‌خواهد بکنند. مزایاى کارکنان آن دولت معلوم می‌شود که سایر کارکنان دولت جزو ملت و کارکنان این مملکت نیستند. آن کسى که باید بهداشت و فرهنگ این مملکت را تأمین بکند مهم نیست. فقط بذر چغندر اهمیت دارد و درباره کارکنان این مؤسسه طبق آیین‌نامه‌اى که خود آقایان می‌نشینند و مى‌نویسند عمل می‌شود. (احسنت) قسمت دوم جناب آقاى مخبر کمیسیون که کمال احترام را به ایشان دارم راجع به جناب آقاى وزیر کشاورزى که نهایت ارادت را خدمت ایشان دارم فرمودند که ایشان اطلاع کشاورزى ندارند. لازم هم نیست که داشته باشند. نباید هم داشته باشند. بنده نمى‌دانم که در بى‌اطلاعى چه طور ممکن است که معاملات بیش از ده هزار تومان با نظر آقاى وزیر کشاورزى و یا معاون ایشان تشخیص بشود و بدون مناقصه بخرند. این تشخیص موقعى است که آدم اطلاع کامل داشته باشد و نیازمندی‌ها را لازم بداند و دستور بدهد و بنابراین با اطمینان کاملى که از حسننیت جناب آقاى وزیر کشاورزى دارم اجاره می‌فرمایند که بیش از آنچه که تا به حال ما سعى کرده‌ایم  سازمان‌هاى دولتى را به هم بزنیم و عدم رضایت فوق‌العاده‌اى از بین کارمندان دولت درست بکنیم و با نبودن قانون آیین‌نامه قانون نمیشود و با نبودن قانون پول‌هاى بى‌جهتى دور بریزیم. بنده اسم نمیبرم براى این که نظر خاصى ندارم جناب آقاى‏ وزیر کشاورزى پهلوى همین منزل خود بنده یکى از همین  سازمان‌هاى وابسته، یکى از  سازمان‌هاى مستقل شما است و چهار نفر عضو بیشتر ندارد. چهار اتومبیل میآید آنجا میایستد ساعت 11 می‌آیند و ساعت 12 و ربع کم نیستند و میروند بنده استدعا می‌کنم و وارد جزئیات نمی‌خواهم بشوم این موضوع در شئون تمام بنگاه‌ها و آنچه سازمان در این مملکت عمومیت پیدا کرده. تصویب این گونه لوایح که نه سر دارد و نه ته دارد فقط گرفتن اختیاراتى است براى گرفتن پولى بى‌جا و به عقیده بنده مخالف مصالح مملکت است (احسنت)

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى- مطالبى که آقایان محترم فرمودند همه در اصل صحیح است یعنى سوء‌جریانى در دستگاه‌هاى دولتى هست ریخت ‌و ‌پاشى بعضى جا‌ها میشود. اتومبیلى یک جایى خریده‌اند اما هیچ‌کدام از اینها دلیل نیست که این لایحه غلط است. تصور می‌کنم هیچ‌کدام از آقایانى که مخالف فرمودند سوابق و عرایض بنده را توجه نفرمودند. بنده عرض کردم که بنگاه وجود دارد و متعدد هم هست اختیاراتی آنها دارند بدون این که وزیر کشاورزى یا وزارت بتواند در کارشان مداخله کند. ولى ما آنها را داریم تقلیل می‌دهیم، عرض کردم بنگاه ورامین، بنگاه خرم‌آباد، بنگاه کرج، بنگاه رشت، و چند تاى دیگر وجود دارد. اما اینها از یک طرف تابع قانون محاسبات عمومى هستند یعنى سیب‌زمینى که در مزرعه کرج به دست مى‌آورند باید با مزایده بفروشند. بنده خدمت آقایان اعتراف مى‌کنم که سیب‌زمینى پارسال مزرعه کرج یک مقداریش پوسید و بقیه را هم به نصف قیمتى که در موقع به دست آوردن محصول میخریدند فروختند. هیچ کس هم در این جریان مسئول و مقصر نیست. به موجب قوانین چون مجبور بوده‌اند که اول گزارش بدهند بعد آگهى بشود آن وقت به مزایده بگذارند مزایده اول عملى نشد. در مزایده دوم یک نفر بیش‌تر پیشنهاد نداد. (مهران- شخص جنابعالى مسئولید) گفتند یک نفر پیشنهاد داده قابل قبول نیست. براى بار سوم اعلان مزایده می‌دهیم. سیب زمینى 14 قران را فروختند هفت ریال و وقتى به انبار رفتند نصف آن پوسیده است. شخص بنده که مسئول هستم این مسئولیت را به گردن مى‌گیرم و در این محضر محترم هم خدمت آقایان عرض می‌کنم. وزیر مسئول هست؛ ولى این قوانین وزیر را مسئول نمى‌کند چون که من حق ندارم بگویم بى‌مزایده بفروشید. من ناچارم قانون محاسبات را اجرا کنم بگویم مزایده بگذارند در مزایده. هم دفعه اول یک نفر شرکت مى‌کند می‌گویند اجازه مى‌فرمایید بفروشیم؟ آن کس که باید اجازه بدهد می‌گوید نه، با این ترتیب و با این سیستم کار بازرگانى نمى‌شود کرد. این چیزى نیست که بنده یا دولت حاضر امروز عرض بکنیم. هر‌ یک از آقایان که بخواهند یک مؤسسه‌اى را که باید بخرد و بفروشد اداره بکنند ناچار است از این قوانین محاسباتى خارج شود. کار دولتى و ادارى را قبلاً مى‌شود بودجه‌اش را تصویب کرد. مثلاً ساختمانى

+++

مى‌خواهیم بسازیم نقشه‌اش تصویب می‌شود و بودجه‌اش تصویب می‌شود و بعد اعلان مناقصه می‌شود و عمل مى‌کنیم. اما اگر سیل آمد و خواستیم بندى بسازیم باید از فلان ده که در معرض خطر است بلافاصله این بند را بسازند تا مناقصه صورت بگیرد کار از کار می‌گذرد و روزى بند ساخته میشود که ده را آب برده است،‌ این بنگاه‌ها از 1321 به وجود آمده است این بنگاه‌ها چیزى نیست که امروز ما ایجاد بکنیم. بنده عرض کردم براى این که مسئولیت وزارتخانه بیشتر باشد این لایحه را پیشنهاد کردیم ملاحظه مى‌فرمایید در اینجا گفته شده که رئیس مؤسسه تا ده هزار تومان مى‌تواند اجازه بدهد اساساً ملاحظه بفرمایید که این مؤسسه چه دارد؟ چه معاملاتى مى‌کند؟ احتمال سوء ‌جریانات و معاملات بزرگ در آن مى‌رود؟ در یک جایى یک مقدارى گندم میکارد و به دست مى‌آورد و مى‌بیند که چیزى نشد. این مقدار گندم را مخلوط مى‌کند و مى‌فروشد یا در یک جایى یک مقدار گندم مناسب به دست مى‌آورد و می‌گوید این خوب است اگر عواید این گندم را به مزایده بفروشد باید منتظر بشود تا کسی که بیشتر قیمت داد به او بفروشد بعد هم وقتى همه مردم بفهمند که مثلاً بذر شاه‌پسند خوب است براى این که باید بروند و به چند برابر قیمت از او بخرند؛ اما اگر رئیس مؤسسه اجازه داشته باشد که خودش تا ده هزار تومان بفروشد که ده هزار تومان بیست تن گندم است اجازه میدهد که این بیست تن را از قرار هر تنى 500 تومان به هر مالک نیم تن بفروشد. منظور از این مؤسسه و این دستگاه این است که بذر خوب را به موقع بتواند بفروشد اگر به موقع نتوانست بفروشد که فایده ندارد بنگاه‌ها طبق قوانینى که هست گفته است که زیر نظر فلان و طبق اصول بازرگانى اداره می‌شود یک هیئت مدیره‌اى دارند همه مطالبى که آقایان فرمودند مربوط به این هیئت مدیره است فرمودند این هیئت مدیره می‌نشیند تصویب مى‌کند که این ماشین بخرند وزیر کشاورزى و یا وزارتخانه دیگر حق ندارد بگوید چرا ماشین خریدى؟ یک بودجه‌اى در اختیارش بوده ‏است و خریده است و کسى حق ندارد بگوید چرا خریده‌اى؟ در این مورد از تاریخى که آقایان براى خریدن ماشین قیودى وضع کرده‌اند هر چه ماشین خریده شده است با تصویب مجلس بوده است. بنده نمی‌دانم آن که جناب آقاى رامبد فرمودند چیست بنده از ایشان خواهش میکنم که بعداً به بنده بفرمایند تا تحقیق کنم که و عرض کنم چون ممکن نیست بدون اجازه وزارتخانه چنین کارى شده باشد و شخصى براى خودش ماشین خریده باشد. (رامبد- براى هیئت‌مدیره) عرض کردم که قطعاً ماشین هیئت ‌مدیره بوده است. ما اینجا این را آمدیم تقلیل دادیم. اگر مبلغ خرید از ده هزار تومان بیش‌تر شد وزیر کشاورزى و وزیر دارایى باید تصویب بکنند. بودجه را تا به حال خود‌‌شان تصویب می‌کردند در اینجا گفته‌ایم که بودجه را باید وزیر کشاورزى وزیر دارایى تصویب بکنند الان بنگاه‌هایى که وجود دارند بودجه آنها را آقایان یک قلم تصویب میکنند ما اینجا قید کرده‌ایم که بودجه ریزشان را این دو وزیر تصویب بکنند اگر براى یک کارى که اهمیتش را همه آقایان قبول دارند چون آقایان می‌فرمایند مهم‌ترین کار وزارت کشاورزى همان اصلاح بذر است. بنده هم تصدیق دارم که یکى از کارهاى مهم وزارت کشاورزى اصلاح بذر است. اصلاح بذر و اصلاح نهال در مملکت است. بذر مناسب تهیه بشود و نهال‌ها اصلاح بشود و نهال مناسب بیاید این یک کار مزرعه‌دارى را با قانون محاسبات و طبق مزایده و مناقصه نمى‌شود اداره کرد. ناچاریم یک صورتى بدهیم و یک اختیاراتى بدهیم این که فرمودید وزیر مسئولیت ندارد. عرض کردم برعکس در این قانون براى وزیر مسئولیت بیش‌ترى ایجاد شده است. البته افراط و تفریط هر دو بد است. اگر در نظر بگیریم که اختیارات بدهیم هر کس از این اختیارات مى‌تواند سوء ‌استفاده بکند اگر اختیارات ندهیم؛ گرفتار آن قانون محاسبات عمومى میشویم. کارها فلج می‌شود. چون باید کار را طبق اصول بازرگانى کرد وقتى چیزهایى براى منظور خاصی تهیه مى‌شود دیگر نمى‌شود اینها را وارد بازار عمومى کرد و فروخت. این مؤسسه کارش تهیه و فروش یک چیزهایى است که نمى‌شود آن را تابع قوانین کلى کرد. پس براى این سوء‌ظن راجع به این که اگر اختیار بدهیم از اختیار سوء‌استفاده مى‌شود و خوب است یک قدرى تعدیل قائل بشویم و به اینجا برسیم که تا یک حدى اختیار بدهیم در اینجا آمده‌ایم ده پانزده تا بنگاهى که وجود دارد آن‌ها را جمع کرده‌ایم در یک بنگاه و اختیارات وزیر را هم در این مورد بیش‌تر کرده‌ایم یک تسهیلاتى براى رئیس مؤسسه قائل شده‌ایم می‌خواهم تذکر بدهم که جناب آقاى رامبد توجه بفرمایند که در اینجا ما چرا گفته‌ایم که رئیس مؤسسه مسئول باشد براى این که وقتى مى‌گویند هیئت مدیره، هیئت مدیره کى هستند؟ یک نفر از وزارت دارایى مى‌آید یک نفر از وزارت کشاورزى مى‌آید و می‌نشینند که تصمیم بگیرند رئیس مؤسسه احتیاج دارد که فلان کار فوراً بشود تا آن دو تا آقایان موافقت نکنند او نمى‌تواند ناچار براى جلب رضایت آنها تقاضاهاى آنها را مى پذیرد و این تقاضاهاست که موجب مى‌شود کارهاى ناشایستى انجام میشود و حالا جناب آقاى رامبد متوجه میشوند که چه طور هیئت مدیره فلانجا براى خود‌‌شان ماشین خریده‌اند؛ اما اگر دست رئیس مؤسسه را از زیر سنگ اعضاى دیگر خارج کردیم و گفتیم که تو مسئول انجام این کار هستى و این اختیار را هم به تو داده‌ایم که تا ده هزار تومان بتوانى بفروشى و جنس بخرى کارهاى او راه مى‌افتد و احتیاج به این که جلب رضایت سایر همکارها را بکند نخواهد داشت. یک نفر هم رئیس مؤسسه است و پس از آن دو وزیر در مقابل آقایان مسئولند. یکى وزیر دارایى و یکى وزیر کشاورزى و این که یکى از آقایان فرمودند که همه این کارها را میکنید که وزیر مسئول نشود بنده عکس این مى‌بینم. بنده مى‌بینم که این دستگاه تشکیل می‌شود زیر نظر وزیر کشاورزى و وزیر کشاورزى مسئول است و بعدش مى‌آید به هیئت وزیران و وزیر دارایى و وزیر کشاورزى در مقابل هیئت وزیران مسئول هستند. پس چه طور ما مسئولیت وزیر را گرفته‌ایم؟ دو مرتبه تکرار می‌کنم خواهش می‌کنم توجه بفرمایید این بنگاه‌ها وجود دارند و اعضاى کوچک آنها را اداره می‌کنند ما اختیارات را از آنها می گیریم به رئیس مؤسسه می‌دهیم

رئیس- آقاى سلطان‌مراد بختیار (نیستند) آقاى مهدوى موافقید بفرمایید

مهدوى- این لایحه‌اى که خدمت آقایان تقدیم شده است به نظر بنده از مفیدترین لوایحى است که وزارت کشاورزى به فکر افتاده است تهیه بکند و خیلى باعث تأسف است که در این چند سالى که ما وزارت کشاورزى داشته‌ایم به فکر تأسیس چنین مؤسسه‌اى نیفتاده‌اند. براى این که کار وزارت کشاورزى در قدم اول اصلاح بذر است و تمام مملکت ایران دچار این بدبختى هستند و تمام خسران محصول و کمى محصول روى این اصل است که توجهى به این امر نکرده‌اند. آقایان اگر به ممالک مجاور تشریف ببرند مى‌بینند که چه قدر تعویض بذر در تولید کشاورزى مهم است و اما آنچه راجع به مناقصه و مزایده مى‌فرمایید به نظر بنده هیچ مناقصه و مزایده‌اى مطابق مقررات قوانین محاسبات عمومى در این مملکت انجام نشده است. یک وقت ایراد در تشکیلات دارید این یک مطلب علیحده‌اى است بایستى سعى کرد متصدیان مربوطه اشخاص متخصص باشند و در آن کار وارد باشند. اما در آن قسمت که ما اختیارى را از بنگاهى بگیریم باز بدهیم به دست محاسبات عمومى و مناقصه این به درد کار بازرگانى و کار کشاورزى نخواهد خورد. وقتى بفرمایید که یک وزارت کشاورزى یک بذرى را در یک محلى توسط یک مؤسسه‌اى کشت کرد و ده خروار هم گیرش آمد این مؤسسه است که باید تشخیص بدهد این بذر باید در کدام محل دوباره به مصرف برسد و در دسترس کشاورزان و مالکین آنجا قرار بگیرد براى بذر نمیشود آن را به طریق بازرگانى به مزایده گذاشت این کار براى تغییر و اصلاح بذر است نمى‌شود به صورت بازرگانى اداره کرد که کى بیشتر می‌خرد. این فقط در صلاحیت این مؤسسه خواهد بود. اما ایراد آقایان آنچه بنده فهمیدم این است که چون اختیارات و مسئولیت این مؤسسه بیشتر می‌شود اختیارات و مسئولیت وزیر کمتر می‌شود یا مناقصه و مزایده آنچه آقایان ایراد گرفتند همان است که آقاى وزیر کشاورزى اینجا آمده است و گفته است که این مؤسسه اختیار کامل نداشته باشد و عوض آن مأمور کوچک وزیر دارایى و وزیر مربوطه بنشیند تشخیص بدهند که این معامله صحیح است یا نیست. اما بنده از موقع استفاده مى‌کنم متأسفانه در همین موقع یک لایحه بسیار خوبى بود که مورد توجه آقایان واقع نشد و رد شد و آن لایحه دفع آفات نباتى بود. امسال در منطقه سبزوار و نیشابور اگر به عرض آقاى وزیر کشاورزى رسیده باشد از لحاظ محصول صفر است. ملخ مراکشى تمام محصول گندم آنجا را از بین برد. تمام گندم و جو و پنبه آنجا را به کلى از بین برد. وزارت کشاورزى در چهار پنج سال پیش براى دفع ملخ مراکشى بنده در همین جا پیشنهادى دادم و ضمن آن اصلاحى شد. چون ایراد کردند که چرا ملخ بومى را از بین نمى‌برند. الان متصدّیان مربوطه می‌گویند که ما بودجه نداریم. این را استدعا میکنم براى سال آتیه یک فکرى بکنید که این طور مبارزه‌ها فقط به طور دسته‌جمعى انجام شود؛ چون توسط یک کشاورز و یک ده فایده ندارد یک منطقه‌اى آلوده است باید یک فکرى کرد که چه جور مبارزه بشود که به نتیجه برسد.

رئیس- دیگر کسى اجازه صحبت نخواسته است پیشنهادات این ماده قرائت مى‌شود.

 (به شرح زیر فرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم در ماده اول پس از «آیین‌نامه، اضافه شود که «به تصویب کمیسیون کشاورزى رسید» عمیدى‌نورى

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملّى پیشنهاد مینماید.

تبصره- سازمان و وظایف و مزایاى کارکنان مؤسسه را آیین‌نامه‌اى که به تصویب کمیسیون‌هاى استخدام و دارایى و کشاورزى مجلس شوراى ملّى رسیده باشد تعیین خواهد نمود. رامبد

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملّى پیشنهاد میکنم که در ماده 1 اصلاحى به ترتیب زیر به عمل آید:

ماده 1- به منظور اصلاح و تهیه کلیه نهال‌ها و بذر‌هاى مرغوب و مناسب با آب و هواى نقاط مختلف کشور سازمانى به نام

+++

مؤسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر تحت نظر وزارت کشاورزى تأسیس میشود. سازمان و وظایف و مزایاى کارکنان مؤسسه را آیین‌نامه اجراى این قانون پس از تصویب کمیسیون‌هاى مربوطه مجلسین تعیین خواهد بود.

تبصره- کلیه سازمان هاى فعلى وزارت کشاورزى که امور مربوطه به این سازمان را انجام میدهند منحل و ضمیمه این سازمان خواهند شد. دکتر امیر حکمت‏

رئیس- ماده دوم قرائت میشود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 2- رئیس مؤسسه میتواند معاملات تا یکصد هزار ریال را بدون رعایت مقررات مناقصه و مزایده اجازه دهد معاملات بیش از این مبلغ را هیئتى مرکب از وزیران کشاورزى و دارایى و معاونین آنها و رئیس مؤسسه در صورت ضرورت از قیود مناقصه و مزایده معاف خواهند کرد.

رئیس- آقاى مهران مخالفید؟

مهران- بله‏

رئیس- بفرمایید

مهران- مقدمه عرض میکنم که هم‌وطنان عزیز اصفهانى یک اصطلاحى دارند و آن این است که به هم می‌رسند مى‌گویند آن تولکى که کاشتى به ثمر رسید یا نه تولکى به اصطلاح اصفهانى یعنى نهال من خیال میکنم که غیر از خود نهال‌کارى با این قانون یک تولکى است که کاشته‌اند که انشاءالله زود‌تر به ثمر می‌رسد. آقایان نمایندگان اصفهان هم تشریف دارند صحت معنى این اصطلاح را تصدیق مى‌فرمایند. عرض کنم بیاناتى که جناب آقاى وزیر کشاورزى فرمودند راجع به امور مالى این مؤسسه‌اى که در حال تشکیل و تدوین است یا قبلاً تشکیل شده است و تقریباً بیانى بود که بایستى یک وکیل مى‌آمد می‌گفت. به این معنى که ایشان فرمودند که قانون محاسبات عمومى اجازه نمى‌دهد که رؤساى مؤسسات ترتیباتى بدهند و امور ملّیشان که حل و ‌فصل بکنند؛ ولى بنده حق دارم فکر بکنم که چرا دولت فکرى نمى‌کند و سیاست مالى و خرجش را روشن نمی‌کند، به طوری که هر بار آقاى وزیر کشاورزى یک همچو قانونى در مجلس شورای ملّى مطرح میشود اسباب نگرانى نمایندگان مجلس شورای ملّى است. بنده فکر میکنم که آن قدر‌ها هم قانون محاسبات عمومى و قانون دیوان محاسبات که در نظر آقایان تجزیه تحلیل مى‌شود اجرایش مشکل نیست. منتهاى مراتب مأمورین شما به قدرى می‌خواهند امضاهاى متعدد در پرونده‌ها ایجاد بکنند که مسئول معینى وجود نداشته باشد و خود جنابعالى هم که مى‌فرمایید کسى مسئول نیست و حال آن که قانون اساسى جنابعالى را براى این کار اولین مسئول معرفى کرده است. ملاحظه فرمایید هر بار که یک قانون جدیدى پیشنهاد مى‌فرمایید از لحاظ امور مالى شانه خالى مى‌کنید از اجراى سایر قوانین موجود. و الّا همان طور که فرمودید نهال‌کارى، اصلاح بذر یکى از مهم‌ترین قدم‌هایى است که می‌خواهید بردارید. ولى تصدیق میفرمایید با چیزى که ما مخالفیم با متفرعاتى است که در این قانون منظور می‌فرمایید. می‌فرمایید مزایایى را به کارکنان می‌دهند. براى چه این مزایا را می‌دهند؟ می‌فرمایید تا ده هزار تومان بدون مناقصه و مزایده خرید کنند. باور بفرمایید اگر مأموران حسابى و لایق و محکم بر رأس این مؤسسه بگمارید آنها نخواهند گذاشت سیب‌زمینى شما در کرج بپوسد و بعد به قیمت کمترى به فروش برود. آنها اقدام مى‌کنند و تصمیم میگیرند مرد لایق و درست نمیترسد. آن که بیم دارد الخائن خائف است والا شما تصدیق بفرمایید مگر خود شما بزرگ‌ترین امضا‌هاى مالى را هر روز نمى‌کنید از که می‌ترسید؟ براى این که ما میدانیم که سرتیپ اخوى یکى از مردان درست این مملکت است آن که این کارها را میکند و این بازیها را در‌مى‌آورد و به شما گزارش میدهد که یک نفر شرکت کرد. میخواهد مقاصد خود را انجام بدهد و میخواهد آن تولکى را به ثمر برساند. اشاره کردم من استدعا میکنم چون ممکن است با توضیحاتى که فرمودید و با توضیحات مخبرین محترمى که این لایحه را مورد توجه قرار داده‌اند باز مجلس گذشت بکند و این ماده را هم تصویب بکند؛ ولى من حق دارم از جنابعالى استدعا بکنم آقاى وزیر کشاورزى و از هیئت محترم دولت خواهش بکنم که نسبت به سیاست مالى کشور یک تصمیمى اتخاذ بفرمایید والا تصدیق بفرمایید که هر بار مجلسین را در فورشت یک حادثه‌اى گذاشتن و در واقع حسننیت یک عده نماینده را در گرو پیشرفت گذاشتن آقاى وزیر کشاورزى کار صحیحى نیست. من استدعا میکنم این مطلب را بنشینید و تجزیه و تحلیل بکنید. نمایندگان محترم قبل از بنده در این باب صحبت کردند و بنده شاید به اصطلاح قصد صحبتى نداشتم ولى حقیقت این است که این آشفتگى مالى و این وضعى که در هر‌یک از قوانین جدید ایجاد می‌کنید و به مجلس پیشنهاد میکنید و نمایندگان هم چون در پیروى از منویات اعلیحضرت همایونى ساعى و کوشا هستند تصویب می‌کنند. این آقاى وزیر کشاورزى معنیاش این نیست که ما کار درستى مى‌کنیم. (احسنت)

رئیس- آقاى عمیدى‌نورى مخالفید (عمیدى‌نورى- بله) آقاى رامبد (رامبد- موافقم) بفرمایید رامبد- بیانات جناب آقاى وزیر کشاورزى واقعاً یک امید و نویدى بود که به ما دادند و آن این بود که خود ایشان به این معایب و نواقص و این دردها یا برخورده‌اند با توجه فرموده‌اند ماحصل واقف شده‌اند تا آنجایى که خاطر بنده هست گویا آقایان وزرا یک مسئولیت مشترکى هم دارند. ماده 2 ماده بسیار مترقى است و ماده صحیحى است بنده با این ماده موافقم چون معلوم میشود که شخص وزیر کشاورزى متوجه نواقصى که در اصول مالى که در وزارتخانه‌ها جریان دارد شده است ولى مملکت منحصر به بنگاه بذر نیست ما در سر این ماده ساعت‌ها صحبت مى‌کنیم به کمیسیون میرود و خوشبختانه یا بدبختانه بنده هم عضو کمیسیون هستم آنجا هم باید مرتى صحبت کنم و بعد هم به عنوان مخبر کمیسیون باید گزارش خدمت‌تان عرض کنم. از جناب آقاى وزیر کشاورزى استدعا دارم این موضوع را در دولت مطرح بفرمایند. نظر اقتصادى که اینجا اشاره فرمودند دولت را یاد‌آورى بفرمایند با یک عمل شجاعانه‌اى این ماده را هم از اینجا حذف بکنند و یک ماده‌اى که راه‌حل معاملات را همان طور که فرمودند براى تمام مؤسسات دولتى که شب و روز دست به گریبان این گرفتارى هستند تعیین کنند به مجلس بیاورند. آن وقت ارزش خواهد داشت که همه آقایان با دقت و علاقه‌مندى به این کار بنشینند و اصلاحاتى را که بنا به اوضاع حاضر کشور لازم است بکنند والا تبصره ماده دوم که هر تشکیلاتى قوانین وقت را لغو کند بدون ایجاد قانون جدید و دادن اختیارات به اعضاى ادارى که خوشبختانه آقایان بهتر از بنده به نحوه کارشان وارد هستند و بعد از این هم باز ثابت می‌شود که جلو‌تر نرفته‌ایم و فقط از وزیر سلب مسئولیت می‌شود بنابر این بنده با توجه به اطراف و جوانب این موضوع عرایضى عرض کردم یقین دارم چون ماده بسیار خوبى است موقعى مورد قبول مملکت خواهد بود که در تمام شئون مملکت به یک نحوه عمل بشود یک بام و دو هوا مثال مبتذلى است ولیکن بنده یک بام و صد هوا مى‌بیبنم و با استفاده از فرمایشات خود‌‌شان یقین دارم که عرایض بنده را قبول خواهند فرمود و این ماده را موکول به این خواهند کرد که براى وضع مالى تمام دستگاه‌هاى دولت اصلاحى بشود و الّا بنگاه بذر دو من گندم بخرد و سه من بفروشد و بعد هم بگویند که این ماده بى‌اساس است و مجلس شورای ملّى تصویب کرده در شأن مجلس نیست.

رئیس- آقاى عمیدى‌نورى‏

عمیدى‌نورى- بنده برخلاف نظر همکار عزیزم جناب آقاى رامبد این ماده را بسیار خطرناک میدانم و جداً با آن مخالفم و دلیل مخالفت بنده اولاً یک بحثى است راجع به اصول مزایده و مناقصه که از بس این مطلب گفته شده است که اصول مزایده یا مناقصه بد است دارد یواش یواش فرض می‌شود که این کار بد است در حالى که خیر اصول مناقصه و مزایده که ماده 3 قانون محاسبات عمومى است یکى از بهترین اصول مالى است که باید رعایت شود و مادام که این قانون هست حتی گفتن این که این قانون بد است صحیح نیست. من یک ماده‌اى جلو آقایان میگذارم که خودتان عمل فرموده‌اید خودتان رأى داده‌اید به اصول مزایده و حسنش را دیدید. اگر در قانون نفت اصل مزایده نمود آقایان از شما قضاوت میخواهم آیا این موفقیت‌هایى که در این سه قرارداد پیدا کرده‌ایم 50 و 75 و 25 میلیون دلار پذیره پیش مى‌آمد؟ شما بزرگ‌ترین استفاده را از اصول مزایده و مناقصه در امر مالى مملکت که قانون نفت بود ملاحضه فرمودید البته این را هم خوش‌وقتم که ابتکار این کار با کمیسیون نفت بود و این جناب آقاى دکتر پیر‌نیا تذکر دادند ایستادند ایستادیم و اصل مزایده را در ماده قانون نفت گذاشتیم و امروز از ثمراتش این استفاده‌ها را میکنیم چرا ما اصل مزایده و مناقصه را از بین بردیم به نظر من آنهایى از اصل مزایده و مناقصه می‌نالند یعنى بعضى هستند که می‌بینند گاهى یک تبانى‌هایى در یک مواردى می‌شود الان اگر این بحث می‌شود اجراى بد قانون در بعضى مواقع دلیل بدى قوانین نیست دقت کنید سعى کنید اصول مزایده و مناقصه را در امور مالى صحیح اجرا بکنید؛ اما آن کسانى هم تبانى میکنند نادر هستند. این استثناست اصل این که اصول مزایده و مناقصه صحیح است. بنابراین بنده معتقد هستم که این یک اصل بسیار صحیحى است. حفظ بیت‌المال مملکت است ما باید رعایت کنیم و اجرا کنیم و احترام بگذاریم و اما نکته‌اى که جناب آقاى وزیر کشاورزى فرمودند بسیار صحیح است خود‌‌شان مثالى زدند فرمودند بذرى است در معرض فساد و این اگر دو ماه سه ماه گذشت و فاسد شد ضرر مى‌کند این را هم قانون محاسبات عمومى خودش در ماده 29 پیش‌بینى کرده است و همانجا گفته است که معاملات تا 5 هزار تومان البته آن روز 5 هزار تومان بود و امروز 10 هزار تومان بکنید فرق نمى‌کند می‌توانند این کار را بکنند و مازادش را هم گفته است با تصویب هیئت‌وزیران است تا ده هزار تومان و ما از آن اصول نباید منحرف شویم و من قطع دارم که جنابعالى با حسننیت این حرف را زدید که ما نمى‌توانیم بذر را بگذاریم که در معرض فساد باشد. قطعاً به عرضتان رسانده‌اند که شأن نزول این ماده این است ولى با کمال تأسف شأن نزول این ماده 2 وقتى با ماده 3 ملاحظه می‌کنیم و وقتى جمله بعدش را ملاحظه می‌کنیم شامل خیلى امور است و اینجا این ماده 2 دوتاست گفته است رئیس مؤسسه تا ده هزار تومان می‌تواند اما بیش از

+++

آن الى‌الابد هرچه بخواهد با موافقت وزیر کشاورزى و وزیر دارایى آقا چرا این کار را مى‌کنید که ما سواد داریم مى‌بینیم که این دو جمله معنایش این است که در تمام معاملات این بنگاه اصل مزایده و مناقصه نباید مراعات شود یعنى در هزار تومان با رئیس مؤسسه و از آن بالاتر با وزیرش است تا ده هزار تومان را با تلفن انجام می‌دهند بعد از آن تا یک میلیون صد میلیون با تشریف‌فرمایى جنابعالى و وزیر دارایى و معاونین معظم‌تان یا نمایندگان و معاونین‌شان همین طور هى کوچکتر مى‌شود مى‌آیند صورت‌مجلس تهیه مى‌کنند. نتیجه یکى است ماده 2 معنایش الغاى قانون ماده 39 دیوان محاسبات در کارهاى این بنگاه است، بنابراین اینجا موضوع تهیه بذر و نهال نیست. ماده 3 را ملاحظه نفرموده‌اید خیلى معاملات مى‌تواند بکند. مزارع و باغ‌هاى کشاورزى دولتى و ساختمان‌هاى آنها و اراضى دهات خالصه آنچه که باقى مانده مال این اداره است. بنده نمى‌دانم چه طور آن اداره قائم‌مقام بنگاه خالصه می‌شود آن وقت اختیار دارد که تمام این معاملات را بدون مزایده و مناقصه انجام بدهد. بنده نمى‌دانم به قول آقاى مهران زیر کاسه این این بذر و نهالى که بسیار بسیار زیبا و خوب است چه نیم‌کاسه‌اى است‏.

چرا این کار را می‌کنید؟ واقعاً آن نظر جنابعالى را بنده پیشنهاد می‌کنم خیلى نظر صحیحى است. بنده پیشنهاد دارم در مواردى که بذر و نهال‌ها در معرض فساد است و ممکن است تلف بشود. بدون رعایت مناقصه بفروشد این بسیار عمل صحیحى است چون این کار را نمیکنید اگر شما این کار را می‌خواهید این همان پیشنهادى است که بنده داده‌ام ولى اگر صحبت خرید و فروش است که رئیس مؤسسه بتواند معاملاتى انجام دهد به صورت معاملات اتومبیلى که جناب آقاى رامبد مثال زدند در‌میآید؛ مثلاً این رئیس بنگاه است دلش میخواهد بیست تا استیشن به عنوان این که نهال را مى‌خواهیم حمل کنیم به دهات بخرد چهل تا اتومبیل سوارى به عنوان این که مأمورین می‌خواهند به مزارع سرکشى کنند بخرد و اینجا هم بهش اجازه داده‌اید در صورتی که براى یک اتومبیل وزیر کشاورزى کمیسیون باید اجازه بدهد اینجا دیگر نه اجازه می‌خواهد و نه اصلاً مزایده و مناقصه‌اى می‌خواهند وقتى شما کلیه معاملات را گذاشتید به اختیارشان دست آنها باز بود چه صورتى پیدا میکند؟ قانون محاسبات عمومى گفته که هیچ معامله‌اى و هیچ خرید و فروش بدون مزایده و مناقصه نمی‌شود الان با تصویب این ماده 3 این قانون یعنى این ماده 3 را که تصویب بفرمایید این پشت سر بنگاه خالصه است آنچه از بنگاه خالصه مى‌ماند مال ایشان است می‌تواند بخرد می‌تواند بفروشد. این است که بنده با این کیفیت به کلى مخالفم و آن نظر صحیح جناب آقاى وزیر کشاورزى که فرمودند واقعاً صحیح است و عقیده دارم به آن و با پیشنهادى که بنده دارم تأمین مى‌شود و بایستى بذر و نهال را وقتى در معرض فساد بود بفرمایید بفروشند دیگر مناقصه و مزایده نمى‌خواهد که مدتى معطل این کار بشود و بذر فاسد نشود آن هم ده هزار تومان این صحیح است آقا دیگر اجازه ندهید تحت این عنوان این ماده 2 و 3 وضع شود و بعد تسرى پیدا کند به تمام معاملات که بتوانند بدون مزایده و مناقصه هر کارى بخواهند بکنند.

رئیس- پیشنهادات این ماده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم ماده 2 این طور اصلاح شود:

ماده 2- در مواردى که بذر و نهال‌ها در معرض فساد باشند بنگاه حق فروش دارد آن هم تا یکصد هزار ریال بدون رعایت مقررات مناقصه بفروش برساند. عمیدى‌نورى پیشنهاد می‌کنم ماده دوم به شرح زیر اصلاح شود مؤسسه می‌تواند تا یکصد هزار ریال را با ‌اجازه و تصویب وزارت کشاورزى و دارایى بدون رعایت مقررات مناقصه و مزایده انجام دهد انجام معاملات پیش از این مبلغ بدون رعایت مقررات مناقصه و مزایده فقط با تصویب هیئت وزیران ممکن خواهد بود. دکتر دادفر

رئیس- ماده سوم قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

ماده 3- از مزارع و باغ‌هاى کشاورزى دولتى و ساختمان‌هاى آنها و اراضى و دهات خالصه با رعایت قانون فروش و تقسیم خالصه آنچه براى عملیات اصلاح و ازدیاد بذر و نهال مورد احتیاج باشد با حقابه‌هاى آنها به مؤسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر واگذار میگردد، مؤسسه میتواند هر‌یک از باغ‌هاى کشاورزى مزبور را که جنب شهر واقع شده و دیگر مناسب براى عمل کشاورزى نیست با تصویب هیئت وزیران فروخته و محل دیگرى تهیه و مازاد احتمالى قیمت به دارایى مؤسسه افزوده می‌شود.

شهرداری‌ها براى پارک شهر در خرید این گونه باغ‌ها حق تقدم دارند.

رئیس- آقاى عمیدى‌نورى مخالفید بفرمایید.

عمیدى‌نورى- حقیقتش این است که بنده منظور این ماده سوم را نفهمیدم. البته جناب آقاى وزیر کشاورزى تشریح خواهند تشریح خواهند فرمود و روشن میشود چیست. به دلیل این که اصل این بنگاه بنگاه تهیه بذر و نهال مرغوب است. ماده 3 این است که آنچه که از مازاد فروش بنگاه خاصه‌جات پیدا شد مال آن مؤسسه است براى این که میگوید از مزارع و باغ‌هاى کشاورزى دولتى و ساختمان‌هاى آنها و اراضى و دهات خالصه، یعنى یک بنگاه مالى بزرگ وزارت کشاورزى میشود که چیزهاى غیر‌کشاورزى هم مال ایشان می‌شود؛ یعنى مال‌هاى دولت از اراضى خالصه و ساختمان‌ها همه اینها میآید تحت اختیار این بنگاه اصلاح بذر و نهال بنده خیال می‌کنم که به قدرى کارش وسیع میشود که اصلاً بذر و نهال‌کارى را فراموش میکنید. براى این که وقتى که شما خواستید یک مؤسسه‌اى به وجود بیاورید براى اصلاح بذر و نهال و بعد خواستید در آنجا باغ‌ها و اراضى و دهات را بفروشید و چیزهاى دیگرى بخرید درست شبیه بنگاه معاملات ملکى می‌شود این که املاکى و اموالى در اختیارش است که بتواند بفروشد و به جاى آن چیزهاى دیگرى بخرد تهیه کند و به جاى این که در اصلاح بذر و نهال بکوشد وارث املاک و اموال دولت می‌شود براى این که در این ماده گفته شده بفروشد و چیز بهتر یا بدترى به جایش تهیه کند. بنده که نمى‌فهمم اگر معناى بنگاه اصلاح بذر و نهال این است که خوب لابد ما وارد نیستیم اگر این نیست اصلاً این ماده چیست شاید تشریح بفرمایید و ما روشن بشویم که این حرف‌ها مربوط به بذر و نهال است؛ ولى به نظر بنده این یک ماده زائدى است و اصلاً خارج از موضوع لایحه است و بنده عقیده دارم این ماده از اصل لایحه خارج بشود؛ چون احتیاج به لایحه جدید دارد. این ربطى به اصلاح بذر و نهال ندارد که یک چنین اجازه‌اى میخواهند.

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى- بنده از جناب آقاى عمیدى‌نورى خواهش میکنم که ماده سوم را یک بار دیگر مطالعه بکنند و بنده را از اشتباه خارج کنند. بنده این اشتباه برایم پیدا شده مثل این که آینه‌هاى محدّب و مقعر را ملاحظه فرموده‌اید که وقتى یک شکل خوبى را جلوى آن بگذارند به چه صورت زشت، منفور و کریهى در‌میآید. مثل این که یک چنین عینکى به چشم آقاى عمیدى‌نورى است. (احمد مهران- این عینک به چشم همه است) به هیچ‌وجه در اینجا ذکر نشده است که این بنگاه از دهات خالصه هر‌چه خواست بگیرد یا هرچه باقى مانده است بگیرد به هیچ‌وجه نوشته نشده که می‌تواند این دهات خالصه و مزارع را بفروشد. به هیچ‌وجه نوشته نشده تمام ساختمان‌هاى دولتى را بگیرد. توجه بفرمایید نوشته است از مزارع و باغ‌هاى دولتى اگر نمى‌نوشتیم دولتى. بعد مى‌گفتند که شما هر‌چه مال مردم است می‌خواهید ضبط کنید. هر چه باغ مردم است می‌خواهید ضبط کنید. نوشته است باغ دولتى باغ کشاورزى متعلق به دولت یعنى بنگاه‌هاى موجود که به نام مزرعه فلانجا و بنگاه فلانجا وجود دارد. همه در اختیار این مؤسسه قرار بگیرد و ساختمان‌هاى آنها یعنى ساختمان‌هاى موجود در باغ‌هاى کشاورزى دولتى و ساختمان‌هاى موجود در مزارع کشاورزى دولتى و اراضى و دهات خالصه با رعایت قانون فروش و تقسیم خالصه آنچه براى عملیات اصلاح بذر واصلاح نهال مورد احتیاج باشد یعنى محدود کرده‌ایم. (دکتر امیر حکمت- دیگر چیزى باقى نمی‌ماند) اجازه بفرمایید یک وزارتخانه‌اى مأمور اجراى تهیه بذر است و مأمور ازدیاد بذر خوب و نهال خوب است. این می‌گوید من یک مقدار آب و زمین احتیاج دارم. این مؤسسه خود‌مختار نیست که هر چه آب و زمین خواست بگیرد. وزیرى که این مؤسسه را اداره میکند وزیرى است که قانون تقسیم خالصه‌جات را باید اجرا کند. این وزیر جزء یک دولتى است که آن دولت آن قوانین را می‌خواهد اجرا کند. و یک مجلس به اعمال این وزیر و این دولت نظارت می‌کند. بنا بر تصور این بنگاه هر‌چه ده و هر‌چه زمین خواست می‌تواند ضبط کند مورد ندارد. حالا عرض می‌کنم براى این که ثابت کنم چه قدر لازم است یک مثالى عرض می‌کنم پنبه ایران در خارج بازار خوبى نداشت هنوز هم خیلى خوب نمی‌خرند. براى این که پنبه ایران در خارج بازار خوبى داشته باشد لازم دانستیم که بذر پنبه را یک‌دست کنیم یعنى پنبه‌اى که از ایران صادر میشود یک مشخصات داشته باشد. براى این کار چه مراحلى باید طى کنند؟ اول باید بذر خوب تهیه کرد. بذر‌هاى مختلف آورده‌اند در مزرعه ورامین آزمایش کردند؛ که از این بذرها کدام با آب و هواى ایران مناسب‌تر است و الیاف پنبه‌اش بهتر می‌شود و در بازار بهتر خریدارى می‌شود توى اینها انتخاب شد یک بذرى به اسم یکت اینگرل این بذر که این مؤسسه پیدا کرد و انتخاب کرد یک مقدارى می‌کارد و زیاد می‌کنند بعد از این که این بذر را در یک هکتار و دو هکتار کاشت و زیاد کرد آن را می‌برد در یک ده هست سى هکتار می‌کارد. بذرى که از آن سى هکتار به دست می‌آید در یک ناحیه بزرگى با قرار‌داد با مالکین می‌کارد و بذر بیش‌ترى به دست مى‌آورد؛ به طورى که می‌تواند بذر یک استان را عوض کند. این عمل در مورد پنبه به این صورت آزمایش شده اول در ورامین آزمایش کردند و پس از چند سال که زیاد شد در دو ده متصل به هم به این مزرعه زیادکردند. بذرى که از این دو ده به دست آمد در دهات خالصه گرمسار و در جاهایى که خالصه نباشد مالکین قرارداد مى‌بندند یک‌دست این بذر را کاشتند. بذر کامل که به دست آمد مثلاً خراسان را انتخاب می‌کنند می‌برند به خراسان به مالگیر پیشنهاد می‌کنند. می‌گویند که آقایان این بذر به دست آمده است و پنبه‌اش را هم در بازار دنیا به این قیمت می‌خرند تمام دهات خراسان بذر پنبه را عوض کردند و این پنبه را می‌کارند. حالا ملاحظه بفرمایید که اگر قرار شد این مؤسسه‌اى که می‌خواهد

+++

این بذر را عوض کند منحصر بود به یک مزرعه کوچک دو یا سه هکتارى بذرى که به دست مى‌آید کافى نبود براى این که بتوانند بذر را در یک استان یا در یک شهرستان رایج کنند. پس این احتیاج دارد به یک مزرعه‌اى که دهى در نزدیکش داشته باشد که در آن ده بتواند این بذر را اضافه کند. اما براى بذر کاهو یا فلان محصول احتیاج نیست. پس باید براى آن کارى که لازم دارد و به قدرى که لازم دارد این مؤسسه را بهش زمین و آب بدهند اگر ندهند این مؤسسه قادر به انجام این وظیفه نخواهد بود. نگرانى که آقایان دارند این است که این مؤسسه می‌خواهد همه اینها را ضبط کند به این دلیل که عرض کردم فکر مى‌کنم این نگرانى مورد نداشته باشد. اما آقاى عمیدى‌نورى فرمودند که این مؤسسه میخواهد همه اینها را بفروشد. اینجا مى‌نویسد مؤسسه میتواند هر‌یک از باغ‌هاى کشاورزى که داراى خصوصیات معینى باشد که جنب شهر واقع شده و دیگر مناسب براى عمل کشاورزى نیست. دو شرط گذاشته‌ایم یکى این که جنب شهر باشد و و دیگر این که مناسب براى عمل کشاورزى نباشد. مثال می‌زنیم یک باغ کشاورزى ایجاد مى‌کنند در چند کیلومترى شهر، شهر توسعه پیدا می‌کند جناب آقاى مهران توجه بفرمایید در موقعى که این باغ را تهیه مى‌کنند خیابان بندى کرده‌اند. درخت‌هاى کاج قشنگى هم کاشته‌اند. بعد که شهر توسعه پیدا کرد و رسید به آنجا به صورت یک باغ مشجرى و یک باغ بسیار خوب درآمده است و مصلحت اهالى شهر این است که این باغ به صورت باغ حفظ شود. به همان ترتیب که جاهایى در شهرها تهیه مى‌کنند و بچه‌ها بازى مى‌کنند و استراحت مى‌کنند. اما این مؤسسه احتیاج دارد که یک زمین دیگرى بخرد دور از شهر و آنجا آب فراهم کند یا بخرد و بذر خوب تهیه کند آن وقت ما باید بیاییم محلى براى خرید این زمین جدید تهیه کنیم. آن وقت یا باید پول بخواهیم از آقایان یا این که مثل حالا بگوییم اجازه بدهید که باغ را بفروشد به شهردارى پول این را بگیرند بروند در یک جاى دیگرى و مزرعه ایجاد کنند. اگر پول این اضافه شد مثلاً فروختند صد هزار تومان و خرج مؤسسه هشتاد هزار تومان شد بیست هزار تومان دیگر را به سرمایه اضافه می‌کنند اما یک توهمى پیدا شد براى آقاى عمیدى‌نورى بنده هم موافقم و آن این است که در فروش این قطعه باغ ممکن است رعایت مزایده را نکنند و سوء ‌استفاده بشود. بنده این را عرض می‌کنم که منظور ما از این لایحه این نیست که هرچه خواست معامله بکند یعنى باغى را که قیمتش یک میلیون است بدون مزایده بفروشد صد هزار تومان مقصود آن نیست. مقصود این است که محصولات خودش را بتواند بدون مناقصه و مزایده بفروشد. بعد هم توضیح عرض می‌کنم در شور دوم در کمیسیون وقتى پیشنهادات آقایان مطرح می‌شود بنده با اصولى که آقایان فرمودند که شامل معاملات بزرگ نباشد شامل اراضى بزرگ نباشد موافقت دارم؛ اما راجع به این که محصول را باید بدون مزایده بفروشند حتی اگر فاسد هم نبود اصلاً این مؤسسه براى این کار است که نهال‌هایى که به عمل آورد به قیمت معینى به اشخاص معینى بدهد. اگر قرار باشد مزایده بدهد و هر کس که برنده مزایده شد به قیمت گران‍‌تر و زیادتر به او می‌فروشد و اگر مشترى نداشته باشد آن را به ثمن بخس مى‌شود و آن منظورى که ترویج و توزیع این نهال‌ها در بین مردم بوده است از بین خواهد رفت.

رئیس- آقاى مهران مخالفید؟ بفرمایید.

احمد مهران- سعدى می‌فرماید:

شوخى مکن ای دوست که صاحب‌نظرانند بیگانه و خویش از پس و پیشت نگرانند.

(خنده نمایندگان)

عرض کنم خدمت آقایان فرمودند باغاتى که نزدیک شهر است و شرط این است که دیگر نشود تویش کشت کرد این را ببخشید به پول نزدیک کنند و بفروشند. بسیارى از باغات مردم آقاى وزیر کشاورزى داخل شهر است و تویش هم کشت مى‌کنند هر بار تشریف‌فرما می‌شوند راجع به تکنیک نهال‌کارى و راجع به ازدیاد بذر مطالبى مى‌فرمایند و عجیب در آن است که این مطالب مورد قبول همه ماست و متصل می‌فرمایند با مطالب مالى دیگرى که در این لایحه گنجانده شده و این طور که بنده حس میکنم چون 27- 28 سال سابقه خدمت دارم این طور مى‌فهمم اشخاصى که مأمور تنظیم این لایحه بوده‌اند مردمان خیلى ناقلایى بوده‌اند. اینجا نوشته است هر‌ یک از باغ‌هاى کشاورزى مزبور را که جنب شهر واقع شده و دیگر مناسب براى عمل کشاورزى نیست با تصویب هیئت‌ وزیران فروخته و محل دیگرى تهیه و مازاد احتمالى قیمت به دارایى مؤسسه افزوده می‌شود. این هم از توبره است هم از آخور یعنى هم می‌خواهد بفروشد و هم یک جاى دیگرى را بخرد. این هم خودش یک کارى است خرید و فروش آقاى وزیر کشاورزى واقعاً اصرار نداشته باشید که از یک چیزهایى که فساد آن در این مملکت اظهر‌الشمس است دفاع بفرمایید. من یک مثالى از وزارت دارایى عرض می‌کنم الان در این شهر طهران که یک میلیون‌ و‌ نیم جمعیت دارد این بچه‌هاى معصوم همیشه در مظان رفتن زیر اتومبیل هستند و یک بند توى کوچه مى‌بندند و هزار فحش از همسایه‌ها می‌خورند. اینها زمین و وسیله بازى ندارند بازى براى بچه یک حق مسلم اولیه است همان قدر که به بنده حق داده شده است از پشت این تریبون حرف بزنم همان طور هم به بچه حق داده شده است که بازى بکند. این فطرت و طبیعت این بچه‌هاست که بازى کنند بروید ببینند که بچه‌هاى این مملکت بچه کیفیت بزرگ می‌شوند چرا نمی‌گذارید این باغات را بردارند؟ باغ ملّى و پارک و باغ کودکان درست کنند این پیشنهادى که شما کردید درست مثل این می‌ماند که در کشور آمریکا پیشنهاد کنند که پارک نیویورک را بفروشند و یا هاید پارک لندن را قسمت کنند و خانه بسازند یا این که بوآدوبلنى پاریس و سایر پارک‌هاى پاریس را بفروشند و بعد بروند یک جاى دیگر بخرند آقا این چه لایحه‌اى است؟ در این مملکت این اندیشه را نمی‌شود پذیرفت فرضاً هم مجلس شوراى ملّى باز به خاطر ابراز حسننیت بپذیرد افکار فرد‌فرد نمایندگان نمى‌پذیرد. بنده استدعا می‌کنم و پیشنهاد کرده‌ام که این قسمت «مؤسسه می‌تواند» حذف شود و پیشنهاد کردم آن قسمت از باغات و خالصه‌جات که مورد استفاده نهال‌کارى و بذر‌کارى است این قسمت طبق نقشه‌ها معین و طبق صورت معین با تصویب کمیسیون کشاورزى مجلس شوراى ملّى بدون اختیار فروش و بدون اختیار تصرف‌هاى بى‌قاعده در اختیار بنگاه نهال و بذر قرار گیرد. (صحیح است- احسنت- احسنت)

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى- اگر راجع به خرید و فروش باغ نگرانى هست بنده عرض کردم قبلاً که بنده موافقم که این پیشنهادات در کمیسیون مطرح شود. فقط مجلس شوراى ملّى اجازه عدم رعایت مناقصه و مزایده را در مورد محصولات این مؤسسه بدهند که هر‌ چه خواستند بفروشند. بعد هم آن نظرى که میفرمایند راجع به فروش در این لایحه هم همین است که ما اجازه فروش براى اینها نخواسته‌ایم. باغ کشاورزى که به شهر چسبیده باشد و براى زراعت مناسب نباشد یعنى درخت در آن زیاد به عمل آمده باشد با این پیشنهادى که ما اینجا کرده‌ایم یعنى گفتیم آن چیزى که جنابعالى می‌خواهید تأمین کرده‌ایم یعنى گفته‌ایم که درخت‌هایش را به عذر این که می‌خواهند زراعت کنند این درخت‌ها را نبرند الان در بندر گز یک باغ کشاورزى است که درخت‌هاى سرو و کاج خیلى خوب دارد؛ اما به واسطه وجود سایه آنجا نمی‌شود بذر کاشت. ما هم نمی‌خواهیم درخت‌ها را ببریم. دو صورت دارد: یکى این است که اجازه تبدیل ندارند. در این صورت درخت‌ها را می‌برند و زراعت می‌کنند یا فکر صحیح می‌کنند که این زحمتى که کشیده شده است هدر نرود و این باغ را حفظ کنیم و بعد هم می‌گویند در درجه اول به شهردارى می‌دهیم در درجه اول به شهردارى می‌دهیم و ما این حق تقدم را قائل شده‌ایم که این حق را به وجود بیاوریم. براى اطفال اما آیا مخارج نگاه‌دارى اطفال را باید مؤسسه اصلاح بذر و نهال بدهد. ما صبحت می‌کنیم راجع به یک سازمانى (مهران- مگر ارث پدرش را می‌دهد مال دولت است) این یک مطلب دیگرى است که هر‌چه باغ کشاورزى در شهر واقع شد یا هر‌چه باغ متعلق به دولت در شهر واقع شد مال شهردارى است و بدهند به شهردارى اما تا وقتى که آن وضع به وجود نیامده است ما می‌گوییم که این مؤسسه یک مقدار از اموالش را اگر در یک چنین حالتى واقع شد، به این ترتیب بفروشد لیکن مؤسسه پول خودش را می‌خواهد که براى کار خودش جاى مناسبى تهیه کند. ضمناً آن درخت‌ها را نمی‌برند و این باغ را به صورت باغ تحویل شهردارى می‌دهد اما شهردارى هم باید پولش را بدهد.

رئیس- آقاى عماد تربتى‏

عماد تربتى- در این لایحه متأسفانه موضوع مناظره و مباحثه پیش آمده است. بایستى لوایح در یک محیط آرام و مسالمت‌آمیز حل و عقد بشود. بنده بدو مطلب می‌خواستم اشاره کنم یکى این که اصولاً قصاص قبل از جنایت صحیح نیست. قبلاً ما بگوییم که رئیس مؤسسه تمام اموال دولتى را خواهد فروخت و چنین و چنان خواهد کرد رئیس مؤسسه‌اى که نمی‌دانم کى خواهد بود و اصل بر این است که شخص درست و امینى انتخاب می‌شود این حرف صحیح نیست و دوم این که آقایان نظریات اصلاحى خود‌‌شان را که مى‌فرمایند البته متوجه هستند که این شور اول است و تمام نظراتشان را ممکن است در ضمن پیشنهاداتى بفرمایند. بعد مطابق آیین‌نامه در کمیسیون از آقایان پیشنهاد‌دهندگان دعوت می‌شود که در یک محیط آزادى آن پیشنهادات مطرح شود که پیشنهادات مفید بود مورد توجه قرار خواهد گرفت. روى آن عمل خواهد شد شاید بنده هم در کمیسیون کشاورزى که شاید افتخار عضویت داشته باشم قبول نکنیم که به اختیار رئیس بنگاه باشد. این باغات را بفروشد. آقاى وزیر کشاورزى که قبول خواهند کرد که شهردارى و پارک شهر و کودکان مردم و مملکت مقدّم خواهند بود بر اشخاص پولدارى که بخواهند بخرند. آقا چنانچه شما بفرمایید که باغات گران‌قیمتى خواهد بود آن زائد بر ده هزار تومان است و فروش زائد بر ده هزار تومان بایستى با مزایده باشد اینها پیشنهاد مفیدى است که آقایان می‌فرمایند و مورد توجه هم واقع می‌شود و مسلّماً اکثر این پیشنهادات مفید مورد توجه واقع خواهد شد. بنابراین مباحثه و مناظره لازم ندارد. آقایان پیشنهاد بدهند و هر‌کدام صحیح و مفید باشد مورد توجه و قبول قرار خواهد گرفت. (احسنت)

رئیس- آقاى دکتر دادفر. آقاى

+++

ثقه‌الاسلامى سؤالى داشتید؟

ثقه‌الاسلامى- یک سؤالى بود از دولت تقدیم می‌کنم.‏

رئیس- به جریان گذاشته می‌شود. آقاى دکتر دادفر

دکتر داد‌فر- چون یک مقدار زیادى از این لایحه مربوط به وظایف وزارت دارایى مى‌شود بنده تصور می‌کنم که حضور شخص وزیر دارایى یا معاون ایشان در مجلس لازم است‏.

رئیس- حضور ایشان احتیاجى ندارد. نماینده دولت هست بیانتان را بفرمایید.

دکتر داد‌فر- اگر چنانچه احتیاجى نداشته باشد در خود این ماده‌اى که در اولش نوشته شده است که شهرداری‌ها در تعیین پارک شهر براى این گونه باغات حق تقدم دارند. بنده تصور می‌کنم این جمله براى توجه این ماده یعنى براى زیبا جلوه دادن این ماده است و این امر عملى نیست بنده یک مثالى عرض می‌کنم. در شهر میاندوآب در وسط شهر بنگاه کشاورزى اداره خالصه یک باغى دارد که الان گاو‌هاى رئیس خالصه قبل آنجا مى‌چرند. بنده میخواستم به جناب آقاى وزیر کشاورزى عرض کنم این باغ آباد و زیبا شده و همین طور مانده.

سه سال است شهردارى میاندواب می‌گوید این باغ را به ما بدهید و پارک شهر کنیم و اینجا را آباد کنیم و مردم از آن استفاده کنند هنوز نداده‌اند. چند روز قبل خدمت جناب آقاى وزیر کشاورزى عرض کردم فرمودند یک قسمتش را می‌دهیم. چرا  همه‌اش  را ندهید؟ حالا باغ کشاورزى است. مال خالصه است. این را مزایده می‌گذارند براى این که به مردم به مملکت و به افراد و آحاد این ملت توجه ندارند. بنده یک روزى به آقاى وزیر راه گفتم که شما که مثلاً ما بین دو شهر جادّه را آسفالته مى‌کنید به طول 300 کیلومتر عوض این 300 کیلومتر بیایید خیابان‌ها و راه‌هایى که از وسط شهرها می‌گذرد آسفالت کنید که از وسط شهر بگذرد و مردم گرد خاک و غبار نخورند. می‌گویند آن را شهردارى باید آسفالت کند. مگر شهردارى دولت دیگرى است. شهردارى هم براى مردم است. اگر راه را از وسط شهر ببرید و آسفالت کنید هم شهر استفاده میکند هم راه شهردارى که شخص خصوصى نیست که سوء ‌استفاده می‌شود چرا استفاده نشود می‌گویند بودجه دولت اله ‌و بله می‌شود؛ یعنى دولت و ملت در مقابل هم قرار می‌گیرد ما به دولت احترام می‌گذاریم دولت نماینده منتخب ملت است. باید در فکر ملت باشد در اینجا هم شهردارى‌ها هیچ‌کدام قدرت خرید این باغ‌ها را نخواهند داشت. یک باغ کشاورزى که لااقل مى‌فرمایید 10 هکتار مساحتش خواهد بود غیر از شهر تهران کدام شهردارى می‌تواند پولش را بدهد این لوایح براى زیبا کردن این ماده است. آن وقت شهردارى بودجه ندارد پس مى‌فروشد به دکتر دادفر از مازادش هم استفاده می‌شود. مناقصه و مزایده بگذارید باغ که خراب می‌شود همه خواهند آمد دولت می‌تواند بفروشد و هر کس اعلى‌القیم را داد بخرد با این شرط و شروط ممکن نیست. بنده می‌خواستم عرض کنم که یک خالصه‌اى است در میاندواب تمام رعایاى آن چند فقره شکایت کرده‌اید از بنگاه خالصه که در اثر بدرفتارى رئیس خالصه و این که آب رودخانه را براى مراتع اختصاصى خودش برده است. محصول خالصه 600 تن بوده به 200 تن تقلیل پیدا کرده است. این را آقاى رئیس خالصه فرمودند که مال ماست که تقلیل پیدا کرده به رعایا چه؟ گفتم آقا این بهره ده ماست وقتى مال شما به 200 تن تقلیل پیدا کرد چهار‌صد تن به شما ضرر خورده و 800 تن هم مال رعایا تقلیل پیدا می‌کند یک رئیس خالصه‌اى که شما گذاشته‌اید 600 تن چغندر را کرده است 200 تن به همین میزان هم رعایا ضرر کرده‌اند فرمودند دولت باید قدرت داشته باشد مثل این که دولت حاکم است که برود و با مردم بجنگد شما در جایى که حرف مردم حق باشد باید توجه کنید. دولت نباید با مردم بجنگد. دولت و مردم یکى هستند و جدا نیستند به نظر بنده این باغ‌هاى کشاورزى به این ترتیب که در این ماده قید شده است که به شهردارى‌ها واگذار شود بنده پیشنهاد می‌کردم که مجاناً واگذار شود. وقتى که جناب آقاى عماد تربتى فرمودند که پیشنهاد داده می‌شود و در مجلس توضیح داده مى‌شود چون همه که عضو کمیسیون کشاورزى نیستند از نظرات و آرایى که گفته می‌شود ممکن است در نظر آقاى وزیر کشاورزى تغییرى پیدا شود. تیمسار اخوى یک حسنى که دارند این است که به حرف منطقى توجه میکنند این عرایضى که میکنم براى توجه ایشان است چون همیشه که ایشان نیستند. بنده معتقدم که لااقل این پارک‌ها و باغ‌هاى کشاورزى را در جنب شهر‌ها هستند لااقل به شهرداری‌ها مجّاناً داده بشود. اینها مال ملت است و براى بچه‌هاى مردم جاى تفریح و استفاده‌اى باشد.

رئیس- پیشنهادات رسیده قرائت میشود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملّى

یشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده 3 اضافه شود.

تبصره- اراضى و دهات خالصه مذکور در این ماده عبارت از اراضى مازاد هر محل است که به وسیله کشاورزان خالصه زراعت نمی‌شود.

مهندس دهستانى‏

ثقه‌الاسلامى - پیشنهاد مى‌نمایم در سطر آخر 3 بعد ازکلمه (پارک شهر) جمله ذیل اضافه شود و یا مهمانخانه یا مؤسسات عام‌المنفعه.

مهندس فروهر

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملّى

پیشنهاد میکنم ماده 3 به این ترتیب اصلاح شود:

اولاً قسمت مؤسسه می‌تواند تا آخر ماده حذف شود. ثانیاً به جاى قسمت محذف نوشته شود: صورت مزارع و باغ‌هاى کشاورزى دولتى و اراضى و دهات خالصه که به این منظور مورد استفاده قرار میگیرد باید طبق نقشه به تصویب کمیسیون کساورزى مجلس شوراى ملّى برسد.

احمد مهران‏-

پیشنهاد می‌نمایم ماده 3 این طور اصلاح شود.

ماده 3- از مزارع و باغ‌هاى کشاورزى دولتى و ساختمان‌هاى آنها از آنچه براى عملیات اصلاح و ازدیاد بذور و نهال مورد احتیاج باشد بنگاه میتواند از آن براى بذر و نهال‌کارى استفاده کند. عمیدى‌نورى‏

پیشنهاد می‌کنم قسمت اخیر ماده 3 به این ترتیب اصلاح شود.

در صورتی که انجمن شهر باغ کشاورزى موصوف را براى پارک شهر مناسب و ضرورى بداند باغ کشاورزى مجّاناً به شهردارى محل واگذار می‌شود.

دکتر دادفر

رئیس- ماده چهارم قرائت می‌شود.  

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده چهارم- کمک دولت به بودجه این مؤسسه یک‌جا ضمن بودجه وزارت کشاورزى منظور و در اول هر فصل یک چهارم آن به اختیار مؤسسه گذاشته می‌شود. بودجه جزء مؤسسه را وزیران کشاورزى و دارایى تصویب می‌نمایند عواید مؤسسه جزء بودجه آن منظور و مازاد درآمد صرف توسعه و یک قسمت عملیات مؤسسه مى‌گردد.

رئیس- آقاى عمیدى‏نورى

عمیدى‌نورى- هر‌چه بیش‌تر مواد این لایحه را در نظر مى‌گیریم چیزهاى عجیبى مى‌بینم مثل این که در تنظیم این لایحه همان طوری که آقاى احمد مهران یک نکته‌اى فرمودند مثل این که تهیه‌کنندگان این لایحه وارد در قانون‌نویسى نبوده‌اند. ملاحظه کنید ماده 4 عبارتش این طور شروع می‌شود؛ کمک دولت به بودجه این مؤسسه مگر این مؤسسه یک چیز خاصى خارج از دولت است و خودش بودجه خاصی ندارد که دولت به آن کمک کند. این حرف‌ها چیست؟ این یکى از بنگاه‌هایى است که آمده‌اند اجازه بگیرند که یک کار‌هایى براى خودش بکند و ما مى‌گوییم بکند و این بودجه باید داشته باشد و بودجه‌اش جزء وزارت کشاورزى است و طبق اصل کلى باید ضمن بودجه کل مملکتى بیاید و بعد به تصویب مجلس شورای ملّى برسد و بعد که ابلاغ شد اجرا می‌شود. اگر مال یک مؤسسه خارجى است خارجى است مثل اصل چهار و صندوق مشترک یک پولى دولت می‌دهد و یک پولى آمریکا می‌دهد مثل اصل چهار و صندوق مشترک این بحث دیگرى است اما وقتى که شما معتقدید که بنگاه ایرانى است و جزء ایران است پس کمک یعنى چه؟ بنده معتقدم که یک جمله‌اش صحیح است و آن این است که مى‌نویسد این بودجه‌ای که تصویب می‌شود یک‌ مرتبه بنویسید هر فصل و هر چهار ماه یک‌مرتبه بدهید. براى این که کارش بگذرد یک‌ مرتبه داده بشود ولى اصول را که نباید ما از دست بدهیم. بنده یک پیشنهادى داده‌ام که بودجه این بنگاه ضمن بودجه وزارت کشاورزى در قانون بودجه هر سال بیاید و بنابراین آن قانون تأمین بشود که پس از تصویب قانون بودجه هر سال در اول هر فصل یک چهارم آن در اختیار بنگاه مزبور گذاشته شود. این یک اصل اصلى است یک اختیار بیشترى داده شده است به جاى این که ماه ‌به ‌ماه استفاده شود اما یک دفعه بیاییم و این اصل را از بین ببریم و طبق این ماده‌اى که اینجا تنظیم شده است اولاً به جاى بودجه کمک دولت بودجه آن شده است دیگر این که در تصویب این بودجه گفته‌اند وزیر کشاورزى و دارایى تصویب بکنند این مخالف اصل است بودجه را باید مجلس شورای ملّى تصویب کند جناب آقاى وزیر کشاورزى شما که قبول دارید که مسئولیت مشترک دارید و مسئولیت در مقابل مجلس شورای ملّى دارید چه طور می‌گویید که بودجه یکى از مؤسسات وزارت کشاورزى که بودجه‌اش را مجلس شورای ملّى تصویب میکند وزیر کشاورزى و دارایى آن را تصویب بکنند؟ این صحیح نیست بعد هم آنچه عواید پیدا کرد براى خودش خرج کند. بنده میگویم که کمک دولا به این مؤسسه یک‌جا ضمن بودجه وزارت کشاورزى به این بنگاه داده شده شود بودجه آن یکى ضمن بودجه وزارت کشاورزى منظور گردد در اول هر سال در بودجه کل مملکتى تصویب کند و به مجلس مربوط نیست آن وقت عواید مؤسسه جزء بودجه آن منظور و مازاد درآمد صرف تکمیل عملیات مؤسسه بشود یعنى هر جورى خرج کرد در حالی که ما معتقدیم که عواید هر‌ یک از مؤسسات باید جزء عواید مملکتى بیاید همان طور که شما خرجش را از بودجه مملکتى می‌گیرید عوایدش هم جزء عواید مملکتى است الان وزارت داد‌‌گسترى هزینه مالیاتى می‌گیرد پولش برمى‌گردد پولش را چه می‌کند می‌گذارد در خزانه مملکت و خرجش را هم از خزانه مملکت مى‌گیرد؛ بنابراین این ماده

+++

از هر حیث غلط است. تصویب بودجه از وظایف مجلس شوراى ملّى است این به صورت و یک مؤسسه خارجى عالى‌مقامى شده هم دولت به آن کمک مى‌کند و هم آنچه درآمد دارد خورش باید خرج کند. این است که بنده با این شکل ماده مخالفم و پیشنهادى هم تقدیم کرده‌ام که البته قرائت می‌شود.

رئیس- پیشنهادات ماده چهارم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌نماید ماده 4 این طور اصلاح شود.

ماده 4- بودجه این بنگاه ضمن بودجه وزارت کشاورزى در قانون بودجه کل مملکتى هر سال اعتبار آن تأمین مى‌شود که پس از تصویب قانون بودجه هر سال در اول هر فصل یک چهارم آن به اختیار بنگاه مزبور گذارده شود. عمیدى‌نورى‏

رئیس- ماده 5 مطرح است و قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 5- وزارت کشاورزى مجاز است با تصویب هیئت‌ وزیران ورود بذرى را که مصلحت نداند و تهیه بعضى از بذور را که داخله منع کند و همچنین کشت و تهیه بعضى از بذور را در مناطق معین به وسیله اعلان قبل از فصل کشت ممنوع و کشت ممنوع شده را معدوم سازد.

رئیس- آقاى عمیدى‌نورى‏

عمیدى‌نورى- مجلس شورای ملّى براى منع کشت یک قدم عالى برداشت که یکى از افتخار افتخارات مجلس شوراى ملّى است منع کشت خشخاش بود که قانونى وضع براى مورد خاص و حقاً هم این کار را باید می‌کرد. براى این که ما نسلمان را مى‌خواهیم حفظ کنیم و با این که این یک کشتى بود که عواید زیادى براى مردم ایران داشت. ما صرف‌نظر کردیم اما با وجود این ماده یک اجازه مطلقى داده میشود به ژاندارمرى و بعضى از مأمورینى که در گوشه‌هاى مملکت به عنوان این که این بذر ممنوع است بلایى سر کشاورزان شما مى‌آورند که بسیارى از مردم ناراضى می‌شوند ما در این که بذر صحیحى دولت وارد کند که حرفى نداریم. شأن نزول این قانون براى این است که بذر مردم را خوب بکنیم. بنابراىن جمله اولش که وزارت کشاورزى مجاز است با تصویب هیئت‌وزیران ورود بذرى را که مصلحت نداند ممنوع کند صحیح است. هر بذرى را که صلاح ندانند صحیح است که ممنوع کند. آن وقت در ضمن آن ذکر میکند تهیه بعضى از بذور را در داخله مملکت، این عبارت چیست؟ مقصود چیست؟ مگر یک کشاورز یا یک خرده مالک که می‌رود خرج قنات می‌دهد تراکتور می‌خرد مى‌آید یک بذرى که برایش مفید نباشد بکارد؟ فقط فرض این است که فلان بذر گندم که شما مى‌دهید گفته‌اید شاه‌پسند و یا دیگرى رى آن بیش‌تر است این ریش 20 تا 30 تا تخم است اما آن بذرى که آن دهاتى که هنوز وارد نیست می‌کارد هر تخمى 10 تا می‌دهد این راهش این است که شما بذر خوب و مرغوب را در اختیار کشاورز و مالک بگذارید او هم قطعاً منفعت خودش را می‌خواهد گندمى که تخمى 10 تخم مى‌دهد نمى‌کارد اما اگر این جمله را بگذارید تهیه بعضى بذور را در داخله منع کنید و کشت بعضى از بذور را در داخله منع کنید و چون آخرش گفته‌اید کشت ممنوع شده را معدوم سازید بنده واقعاً متأسفم که چنین اجازه‌اى داده شود به این صورت ایجاد اشکال براى مردم بشود. نظر ما این است که بذر خوب و نهال مرغوب به وجود بیاوریم و عمل کنیم و مردم تشویق و ترغیب بشوند و بذر خوب را از شما بگیرند و اما نظر این نیست که راه باز باشد که آن راه باعث مداخلات بعضى از مأمورین اجرایى بشود که این کشتى که گندمش 5 تخمى است همه از بین برود و بنده نگرانم که در این ماده‌اى که ذکر شد این دو تا جمله که تهیه بعضى از بذور را در داخله منع می‌کند و تهیه بعضى از بذور را به وسیله اعلان در بعضى از نقاط ممنوع کند چرا؟ یک موقعى جناب آقاى وزیر کشاورزى بنده یادم مى‌آید در دوره اعلیحضرت فقید در بعضى از نقاط کشور مثل کناره شاهرود قزوین و قزل‌اوزن زنجان و بعضى از قسمت‌هاى شیراز و زاینده‌رود اصفهان برنج‌کارى می‌کنند الان هم می‌کنند، دلیلش هم این است که هرجا آب زیادى باشد و آفتاب هم داشته باشد برنج‌کارى مى‌کنند. آمدند به عرضشان رسانیدند که برنج‌کارى در این مناطق نباید شود و باید اختصاص به مازندران و گیلان داشته باشد در گیلان و مازندران اگر برنج بکارند خوب به عمل مى‌آید. امر فرمودند و دستور دادند و برنج‌کارى ممنوع شد در حالی که قوت لایموت مردم در آنجا‌ها در خطر افتاد مردم شکایت کردند که آقا اینجا هم برنج به عمل مى‌آید. راست است که آن برنج کناره و قزل‌اوزن برنج دم‌سیاه رشت نمی‌شود؛ اما این برنجى که این جورى به دست مى‌آید خوراک دهات قزوین و اصفهان است و مردم اینجا می‌توانند بخورند اعلیحضرت فقید توجه فرمودند و دستور فرمودند که رسیدگى شود و خودم اطلاع داشتم که مأمورى فرستادند و یکى از مهندسین دانشکده کشاورزى کرج آمده بود مزارع گندم را دیده بود و خیال کرده بود مزارع برنج است این هم میزان اطلاعات و معلوماتش بود مردم مسخره‌اش کردند. بعد از این که گزارش به عرض‌شان رسید. دستور فرمودند بگذارید کارشان را بکنند. حالا این سوابقى که در گوشه و کنارهاى وزارت کشاورزى هست و ایجاد مزاحمت‌ها و اذیت‌ها براى اشخاص هستند. اینها را مأمورین وزارت کشاورزى از پشت جعبه آینه‌ها بیرون بیاورند و به صورت قانون در‌آورند و براى خود‌‌شان ایجاد قدرت و براى مردم ایجاد مزاحمت بکنند. انصاف نیست شما مرد خوشنیتى هستید و علاقه دارید کار بکنید و نگذارید که این جور قوانین بگذرد و این گونه افکار و این حرف‌ها پیش بیاید. شما نهال خوب تهیه کنید و نگذارید که بذر نا‌مرغوب وارد بشود دیگر چه کار دارید اگر وزارت کشاورزى تشخیص داد که در نقطه‌اى از اصفهان برنج‌کارى میشود اما برنجش خوب نیست بنابراین کشت برنج در آنجا ممنوع و فورى یک عده ژاندارم بروند معدوم کنند چرا؟ بنده با این ماده مخالف هستم با قسمت اول آن موافقم که ممنوع باشد و در‌آوردن بذر دولت مجاز باشد که با صدور تصویب‌نامه هر بذورى که لازم نمى‌داند اجازه ندهد که وارد بشود؛ اما مزاحم مردم نشوید شما می‌خواهید کشتتان را زیاد کنید این است که بنده مخالف نیستم به قسمت اخیرش.‏

رئیس- آقاى صدر‌زاده مخالفید؟

صدرزاده- بلى مخالفم.‏

رئیس- بفرمایید.

صدر‌زاده- حقیقت این که جناب آقاى وزیر کشاورزى چون خود‌‌شان اهل مباحثه هستند قوانینى را که می‌آورند مباحثات در مجلس گل می‌کند. بنده هم خواستم که از این بحث محروم نباشم. عرض کنم حضورتان مطابق قانون اساسى و موازین کلى باید مردم را در کسب و کار و مسکن و روش و حتی‌المقدور آزاد گذاشت و محدودیت‌ها را فقط براى موقعیت‌هایى گذاشت که از توسعه کار آنها زیانى فاحش به مملکت وارد بیاید ما یک روز در اینجا بحث کردیم که بیشتر سکنه این مملکت کارشان کار کشاورزى است؛ یعنى اگر 20 میلیون جمیعت داریم 12 میلیون جمیعت ایران کارش کار کشاورزى است. حالا ما نباید در این قوانین راه‌هایى بگذاریم که اسباب زحمت مردم فراهم بشود. فرض بفرمایید که می‌گویند که فلان تخم پنبه به خصوص را در شیراز یا مازندران باید زراعت کنند، چون این بهتر است ممکن است این مأمورین جزء آن حسننیت جناب آقاى وزیر کشاورزى را نداشته باشد و در موقع کشت بیایند زارع را منع کنند از زراعت بدون این که آن بذر و آن تخم را که مورد استفاده هست در اختیار آن زارع بگذارند یعنى آن زارع از زراعت باز بماند بدون هیچ جهتى و دچار زیان بشود در صورتی که اگر بذر نامرغوب میکاشت منفعت کمترى داشت و اگر بذر نامرغوب را زراعت بکند فقط منفعت کمترى دارد چون انسان قهراً طالب منفعت است. وقتى که فهمید آن بذر مرغوب منفعت بیش‌ترى دارد قطعاً دنبال آن میرود. و محتاج عملى نمیشود. جناب آقاى عمیدى‌نورى راجع به مسئله برنج تذکر دادند. اتفاقاً من خودم خاطرم است که در یکى از نقاط که کشت برنج را منع کردند شیراز بود. جناب آقاى استخر هم به خاطر دارند تنها منع کشت نبود اگر بدانید که مأمورین چه مزاحمت‌ها براى اشخاص که کشت برنج می‌کردند فراهم می‌ساختند. انسان واقعاً نارحت می‌شود (استخر- صحیح است) حالا بنده می‌خواستم استدعا نمایم که جناب آقاى وزیر کشاورزى همان قسمت اول ماده را که پیشنهاد فرموده‌اید قناعت بفرمایید و آن وقت بذر بهتر با تعلیمات بیش‌تری در اختیار مردم بگذارید و مطمئن که مردم ایران استفاده خواهند کرد و اما موضوعى که فرمودید که ورود بذر از خارج را منع کنید. بنده خیلى طرف‌دار این قسمت هستم. الان ملاحظه بفرمایید که خیلى چیزهاى ما از خارج می‌آید. خدا کند که ما در تمام شئون زندگیمان کارى بکنیم که حتی‌المقدور از این چیزها منع شود و ما احتیاجى به این چیزها نداشته باشیم به خصوص بذر. چون اینجا یک مملکت فلاحتى است حتی‌المقدور باید بذر‌هاى خوب را ما خودمان تهیه بکنیم. این است که بنده با پیشنهاد آقاى عمیدى‌نورى موافقت دارم و معتقدم که در این ماده فقط اجازه داده شود که فقط ورود بذر را از خارج ممنوع بکنند ولى این که در مناطق معینى بگویند که بذر بخصوصى کشت نشود و اگر کشت بشود می‌توانند معدوم بکنند این در عمل و اجرا موجب مزاحمت رعایا مى‌شود. در صورتی که نتیجه مطلوب از آن بر‌نمى‌آید. هر وقت شما بذر خوب در اختیار رعیت و کشاورز بگذارید و رعیت و کشاورز هم که فهمید این بذر بهتر است و نتیجه بهترى می‌دهد قطعاً اقدام مى‌کند و احتیاجى که منع بکنید نخواهد داشت.‏

رئیس- آقاى مخبر

مخبر کمیسیون کشاورزى (عماد تربتى)- اصولاً این ماده آن طورى که مقصود جناب آقاى وزیر کشاورزى است تنظیم نشده است. بنده توضیح عرض می‌کنم که یک قسمت از بذر‌هایى است که اگر در نزدیک بذر مشابه کاشته شود از بذر بد مشابه تلقیح می‌شود و به اصطلاح زارعین می‌گویند که بعد از چند سال بذر بر کشت مى‌کند. علت آن این است که آن تلقیحى که به وسیله هوا و به وسیله حشرات بال‌دار می‌شود آن را خراب می‌کند. بذر پنبه از این قبیل است در یک قسمتى که مقرر شده است بذر نمونه بکارند باید از نظر فنی اجازه ندهند که

+++

بذر مشابه را در مجاورت آن یعنى در مجاورت مزارعى که مقصود کشت بذر نمونه است بکارند. (صدر‌زاده- خوب همین را قید می‌کردید) البته این قید به طور واضح نوشته نشده است. منتهى نوشته شده است که در مناطق معینى ممنوع کنند و اگر ممنوع نکنند بذر خراب خواهد شد. بذر پنبه از این قبیل است مثلاً اگر بخواهند یکجا بذر پنبه کوکرس بکارند و در مجاورت همان هم پنبه بومى بکارند خراب می‌شود. بذر چغندر قند هم همین طور است بذر چغندر قند با چغندر عادى شبیه است و در مناطقى که بذر چغندر قند کاشته می‌شود اگر بذر‌گیرى براى چغندر بومى شود با هم مخلوط می‌شود و بالنتیجه راندمان چغندر قند از بین خواهد رفت و قابل تشخیص نیست و بذر چغندر قند که فرعى از چغندر است با آن مخلوط می‌شود و بالاخره دچار اشکالات فنی خواهد شد. مقصود جناب آقاى وزیر کشاورزى از این ماده این بوده است که اگر امور فنی اجازه نداد که بذر مشابه در مجاورت او باشد آن هم در مزراعى که بذر نمونه کاشته میشود بتواند ممنوع کند. البته این قید به طور واضح نوشته نشده است و نوشته است در مناطق معینى ممنوع گشته و اگر هم نکردند آن را هم معدوم خواهند کرد. البته این مطابق نظر وزارت کشاورزى و اصول فنی باید باشد و ضرورت اصلاحش از نظر بذر باید ایجاد بکند. البته آقایان در کمیسیون این مطلب را باید اصلاح بکنند تا وافى براى مقصود باشد.

رئیس- آقایانى که پیشنهاد داده‌اند باید بدانند که کمیسیون چه موقع تشکیل می‌شود و در کمیسیون حضور پیدا بکنند و الّا بعد پیشنهادشان قابل طرح و بحث در مجلس نخواهد بود. پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌نمایم ماده 5 این طور اصلاح شود. وزارت کشاورزى مجاز است با تصویب هیئت وزیران ورود بذرى را که مصلحت نداند ممنوع نماید.

رئیس- ماده ششم مطرح است و قرائت میشود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 6- آیین‌نامه اجراى این قانون توسط وزارت کشاورزى و دارایى تهیه و پس از تصویب هیئت‌وزیران به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

رئیس- آقاى مهران‏

احمد مهران- اولاً خواستم عرض کنم که اگر تذکرى داده می‌شود به هیچ‌وجه مقصودى در بین نیست و گمان نمی‌کنم که هیچ‌کدام از همکاران محترم قصد مجادله داشته باشند. قانون مطرح است. از هر فکرى مطلبى بر‌مى‌خیزد و غرض نهایى و غایى از مجلس شوراى ملّى و مشروطیت و آزادى این است که مسائل مهم مملکتى در معرض افکار صرافى بشود و منقح بشود و به صورت عملى‌تر و مفیدتر به حال مملکت اجرا بشود. در مقامى که اعلیحضرت همایون شاهنشاهى اجازه می‌فرمایند که هنگام شرفیابى‌ها که ما می‌رویم می‌فرمایند مطالبى که دارید بگویید، در حضور خود‌‌شان اجازه مى‌فرمایند و مطالبى که دارید بگویید در حضور خود‌‌شان اجازه می‌فرمایند و مطالبى به عرض مبارکشان برسد فکر می‌کنم در مجلس شوراى ملّى پیش از همه جا باید مطالب گفته شود. بنده علت مخالفتم با ماده 6 این است که از زمانى که افتخار نمایندگى دارم مى‌بینم که در پایان قوانین ماده‌اى نوشته می‌شود که از این قانون یک آیین‌نامه‌اى منبعث می‌شود و گاهى می‌نویسیم که این آیین‌نامه‌ها باید به تصویب کمیسیون هیأت وزیران برسد گاهی هم مینویسیم که این آئیننامهها باید به تصویب کمیسیون مجلس شوراى ملّى برسد و این عمل در بنده ایجاد تشکیک کرده است با اعتمادى که به دولت داریم آیا آیین‌نامه منبعث از قانون که مى‌شود مثل قانون از آن استفاده کرد. این باید به تصویب چه مرجعى برسد و میل دارم که همکاران محترم به بنده کمک فکرى بکنند که آیا آیین‌نامه منبعث از قوانین مصلحت این است که به تصویب کمیسیون‌هاى مربوطه در مجلس برسد؟ بنده فکر میکنم که اگر به تصویب هیئت‌وزیران برسد چون این گونه آیین‌نامه اثر قانونى دارد این خلاف اصل است یعنى دولت نباید چیزى را خودش تصویب کند وخودش آن اجرا کند آن مجلس شورای ملّى و دستگاه مقننه است که بایستى آن را تصویب کند و پس از تصویب به دولت ابلاغ کند و چون امتزاج قوا برخلاف قانون اساسى است و تفکیک قوا مطابق قانون اساسى است، لذا با این ماده که به این شکلى تقدیم شده بنده مخالفم و پیشنهاد کرده‌ام که این آیین‌نامه به تصویب کمیسیون کشاورزى و دارایى مجلس شوراى ملّى برسد و براى این کار هم اهمیت قائلم. ولى به هیچ‌وجه دولت نبایستى از این استدلال صحیح تصور بفرمایند که احیاناً بنده میخواهم نسبت به دولت عرضى کرده باشم. بنده به دولت کمال اعتماد را دارم و به شخص آقاى وزیر کشاورزى هم ارادت دارم. تذکراتى هم که داده شد صرفاً به منظور بهبود حال و بهتر و تنظیم قانون مهمى است که مورد بحث است‏.

رئیس- آقاى صدر‌زاده‏.

صدر‌زاده- عرضى ندارم.‏

رئیس- پیشنهاداتى که رسیده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد میکنم ماده شش به نحو زیر اصلاح شود.

ماده 6- آیین‌نامه اجراى این قانون توسط وزیر کشاورزى تهیه و پس از تصویب کمیسیون کشاورزى مجلسین به موقع اجرا گذارده خواهد شد. - صدر‌زاده

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملّى

پیشنهاد می‌کنم ماده 6 به طریق ذیل اصلاح شود.

ماده 6- آیین‌نامه اجراى این قانون توسط وزارت کشاورزى و دارایى تهیه و پس از تصویب کمیسیون کشاورزى و دارایى مجلس به موقع اجرا گذارده خواهد شد. احمد مهران

پیشنهاد مینمایم ماده 6 اینطور اصلاح شود .

ماده 6- آیین‌نامه اجراى این قانون از طرف وزارت کشاورزى و دارایى تهیه و پس از تصویب کمیسیون‌هاى کشاورزى و دارایى مجلسین به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

عمیدى‌نورى‏

رئیس- ماده 7 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 7- وزارت کشاورزى و دارایى مأمور اجراى این قانون می‌باشند.

رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) ماده الحاقیه‌اى است که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌نمایم این ماده اضافه شود.

ماده 8- بنگاه مکلف است نهال و بذر مرغوب را به تقاضاى کشاورزان و مالکین به قیمت تمام شده بفروشد.عمیدى‌نورى‏

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- لایحه با پیشنهادات واصله به کمیسیون‌هاى مربوطه فرستاده می‌شود جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنجشنبه خواهد بود. دستور لوایح جارى‏

 (مجلس نیم ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملّى- رضا حکمت‏

+++

 

 

یادداشت ها
Parameter:295283!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)