کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏18
[1396/05/31]

جلسه: 215 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه سیزدهم اسفند ماه 1334  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس.

2- سوال آقای سلطان‌مراد بختیار و جواب آقای وزیر کشور.

3- سوال آقای خلعتبری و جواب آقای وزیر کشور.

4- قرائت گزارش کمیسیون آیین‌نامه و اعلام اجرای موقت آیین‌نامه جدید از 5 اسفند ماه.

5- تقدیم یک فقره لایحه راجع‌ به ضرب سکه و جمع‌آوری اسکناس‌های ده ریالی از طرف آقای وزیر دارایی به قید دو فوریت.

6- اخذ رأی نهایی نسبت به لایحه پرداخت کمبود افسران و افراد ژاندارمری و فوق‌العاده پاسبانان و سرپاسبانان شهربانی کل کشور.

7- طرح و تصویب دوفوریت لایحه ضرب سکه و جمع‌آوری اسکناس‌های ده ریالی.

8- تصویب پیشنهاد مربوط به طرح اصلاح ماده 49 قانون ثبت احوال به قید یک فوریت و تصویب اصل آن.

9- تصویب پیشنهاد مربوط به طرح لایحه پرداخت طلب طلبکاران حاجیه ربابه به قید یک فوریت و رد ورود در شور مواد.

10- طرح گزارش کمیسیون نظام راجع‌ به تمدید مدت خدمت افسری وظیفه.

11- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه.

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏18

 

 

جلسه: 215

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه سیزدهم اسفند ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس.

2- سوال آقای سلطان‌مراد بختیار و جواب آقای وزیر کشور.

3- سوال آقای خلعتبری و جواب آقای وزیر کشور.

4- قرائت گزارش کمیسیون آیین‌نامه و اعلام اجرای موقت آیین‌نامه جدید از 5 اسفند ماه.

5- تقدیم یک فقره لایحه راجع‌ به ضرب سکه و جمع‌آوری اسکناس‌های ده ریالی از طرف آقای وزیر دارایی به قید دو فوریت.

6- اخذ رأی نهایی نسبت به لایحه پرداخت کمبود افسران و افراد ژاندارمری و فوق‌العاده پاسبانان و سرپاسبانان شهربانی کل کشور.

7- طرح و تصویب دوفوریت لایحه ضرب سکه و جمع‌آوری اسکناس‌های ده ریالی.

8- تصویب پیشنهاد مربوط به طرح اصلاح ماده 49 قانون ثبت احوال به قید یک فوریت و تصویب اصل آن.

9- تصویب پیشنهاد مربوط به طرح لایحه پرداخت طلب طلبکاران حاجیه ربابه به قید یک فوریت و رد ورود در شور مواد.

10- طرح گزارش کمیسیون نظام راجع‌ به تمدید مدت خدمت افسری وظیفه.

11- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه.

 

مجلس یک ساعت و پنجاه دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقای اردلان (نایب‌رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس.

نایب‌رئیس- اسامی غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد):

غایبین بااجازه- آقایان: خزیمه علم، دکتر جزایری، امیدسالار، صارمی، توماج، رضایی، پیراسته، دکتر پیرنیا، مهندس ظفر، سرمد، عبدالرحمن فرامرزی، ثقة‌الاسلامی، صادق بوشهری، صدقی، موسوی، خرازی، احمد صفایی، محمود افشار، سعیدی، صراف‌زاده، قراگزلو، بزرگ ابراهیمی، کی‌نژاد، شادمان، مهندس جفرودی، اورنگ، معین‌زاده.

غایبین بی‌اجازه- آقایان: محمودی، قوامی، اریه، مهندس شاهرخ‌شاهی، برومند، دکتر شاهکار، تیمورتاش، قرشی، سلطانی، سنندجی.

دیرآمدگان و زودرفته‌گان بااجازه- آقایان: درخشش، خاکباز، امیر احتشامی، ارباب، امیرتیمور کلالی، یارافشار، دکتر سعید حکمت، سالار بهزادی، پناهی، کیکاوسی، حائری‌زاده، قنات‌آبادی، نراقی، بهادری، امامی خویی، تجدد.

دیرآمدگان و زودرفته‌گان بی‌اجازه- آقایان: فرود، دکتر حمزوی، مسعودی، میراشرافی.

غایبین در رأی- آقایان: مسعودی، حشمتی.

نایب‌رئیس- نظری نسبت به صورت‌مجلس نیست؟ (اظهاری نشد) صورت‌مجلس جلسه گذشته تصویب شد.

2- سوال آقای سلطان‌مراد بختیار و جواب آقای وزیر کشور.

نایب‌رئیس- سوالات مطرح است آقای سلطان‌مراد بختیار.

سلطان‌مراد بختیار- از این سوالی که بنده کردم چندین ماه می‌گذرد و برخلاف اغلب آقایانی که سوال می‌فرمایند و تشریف می‌آورند و می‌فرمایند که سوال ما وقتش گذشته است سوال بنده وقتش نگذشته است برای این که کاری نشده است ولی حالا خوش‌وقتی بنده این است که جناب آقای علم جواب سوال را می‌دهند و خودشان بهتر از بنده به وضع عشایر وارد هستند که اینها چه احتیاجاتی دارند. در یک سال قبل دسته‌ای از آقایان نمایندگان جمع شدند و یک تشکیلاتی قرار بود راجع‌ به کارهای ایلات و عشایر داده بشود و جناب آقای بهبودی مأموریت گرفته از طرف اعلیحضرت همایونی و قرار شده که به این کارها رسیدگی کنند و ایشان چندین مسافرت رفتند و گزارش بسیار جامعی به عرض اعلیحضرت همایونی رساندند و شاید اقداماتی هم شده است و اما مخصوصاً راجع‌ به ایلات جنوب بنده اطلاع کامل دارم که اقداماتی نشده است. مثلاً در بختیاری دو سال است که بنده هر روز به وزارت‌خانه‌ها مراجعه می‌کنم برای این‌که اینها چند پل احتیاج دارند و این پل‌ها از لحاظ عبور و مرور اغنام و احشام‌شان بسیار بسیار ضروری است ولی متأسفانه هنوز موفق نشده‌اند که استفاده کنند دولت به آنها کمکی بکند و این پل‌ها ساخته بشود چند روز پیش در روزنامه‌ها دیدم که اعلان کرده‌اند که از خارج روغن وارد کنند اگر دولت یک اقدامی بکند که دامپزشکی در ایلات و عشایر برای اغنام واحشام باشد ما احتیاجی به این که روغن از خارج وارد بکنیم نداریم ولی این عمل نشده و مجبوریم روغن وارد کنیم مجبوریم بعداً گوشت وارد کنیم اشکال عمده این است که قیمت بین‌المللی گندم در خارج خیلی گران‌تر از قیمتی است که ما در ایران داریم و گندم این مملکت را از سرحدات ما به هر ترتیب که شده است حمل می‌کنند و بعد ما وقتی محتاج می‌شویم که گندم تهیه کنیم بایستی برویم از آمریکا و ممالک دیگر به قیمت گران‌تری بخریم و یک کرایه بسیار زیادی بدهیم تا این که گندم حمل بشود و بیاید به مملکت ما در صورتی که خود جنابعالی بهتر از بنده می‌دانید که ایلات و عشایر همیشه سربازان بلاحقوق مملکت هستند که هر وقتی که لازم باشد

+++

از هیچ‌گونه جان‌بازی خودداری نمی‌کنند من خوب به خاطر دارم موقعی که غایله آذربایجان و حکومت قلابی پیشه‌وری بود دولت پنج‌هزار نفر داوطلب از بختیاری خواسته بود و ابوالقاسم بختیار حکومت بختیاری بود در آن تاریخ بنده آنجا بودم و قرار بر این بود که این پنج‌هزار نفر را روی ایلات و عشایر تقسیم کنند بعد از یک مدتی چند نفر آمدند و گفتند که در طایفه دیگری دویست نفر داوطلب هستند و حتی خود آنها برای مخارج راه‌شان مجبور بودند که از جیب خودشان خرج کنند و بعد از یک‌هفته این پنج‌هزار نفر که احتیاج داشتند تأمین شد و یک عده زیاد دیگری هم داوطلب بودند که دیگر محلی نبود که آنها را بفرستیم و تصدیق بفرمایید که آن روز معلوم نبود که غایله آذربایجان کی تمام می‌شود و به چه صورتی تمام می‌شود ولی مردمی که همیشه حاضر بوده‌اند که در این مملکت تا آنجایی که برایشان امکان داشته است فداکاری کنند و از هر گونه اقداماتی که اعلیحضرت همایونی دستور می‌داده‌اند خودداری نکرده‌اند الساعه احتیاجاتی دارند که این احتیاجات‌شان به هیچ‌وجه برآورده نمی‌شود الساعه در قسمتی از ایلات و عشایری هر لیتر نفت در حدود 15 ریال قیمت دارد به همین جهت است (یکی از نمایندگان- که راه نیست) که راه نیست و اگر دولت شاید دویست هزار تومان خرج می‌کرد این کار حتماً عملی می‌شد آقای هدایت خوب اطلاع دارند که یک پلی را مردم می‌خواستند بزنند در یک قسمت از بختیاری که مردم پول دادند و این پل ساخته شده الساعه جاده این پل باقی مانده است و وزارت راه و دولت اگر دویست هزار تومان کمک بکنند این جاده کشیده می‌شود و در اینجا صدهزار نفر ساکنند این صدهزار نفر هر کدام 2 تومان خرج دارند و اگر این راه کشیده شود مسلماً زندگی آنها خیلی تفاوت خواهد کرد برای این که بایستی الساعه برای 50 کیلومتر راه تا جاده اینها برای هر تن دویست و 150 تومان کرایه بدهند چه برای بردن و چه برای آوردن، ولی باید فقط بنده این را عرض کنم که وزارت بهداری جناب آقای دکتر صالح برای سال گذشته انصافاً یک مقدار دارو برای اولین بار یک ‌نفر طبیب و یک ‌نفر بهدار به آنجا فرستادند اما متأسفانه این آقایان آمدند و رفتند به آنجا ولی وقتی‏ برگشتند وزارت بهداری گفت ما بودجه نداریم که فوق‌العاده اینها را بدهیم و در سال گذشته آنچه ما رفتیم و مراجعه کردیم کسی حاضر نشد که به آنجا برود و علتش هم این بود که می‌گفتند که ما می‌رویم آنجا و زحمت هم می‌کشیم و بعد نتیجه‌ای ندارد و به ما فوق‌العاده‌ای نمی‌دهند اگر می‌خواهند تشکیلاتی برای عشایر بدهید بایستی این اشخاصی که مأمورند و می‌روند در ایلات یک حقوق فوق‌العاده‌ای داشته باشند در آنجاها اتومبیل نیست وسیله حمل و نقل نیست اینها بایستی مال سواری داشته باشند مال برای بنه‌شان داشته باشند و مخارج آنها غیر از مأموری است که می‌رود در یک شهری و در آن شهر یک منزل کرایه می‌کند و اگر می‌خواهید باید یک منزل کرایه می‌کند برای ایلات و عشایر و یک هیئتی را هم مأمور بکنید و به اینها فوق‌العاده بدهید که بتوانند بین ایلات و عشایر خدمت بکنند و الا الان در تمام عشایر یک ‌نفر پزشک یا یک ‌نفر دام‌پزشک یا یک مأمور غیر از مأمورین نظام‌وظیفه و یا ژاندارمری وجود ندارد این است سوال بنده با این که بنده می‌دانم که سوال به اطلاع‌تان نرسیده است.

نایب‌رئیس- سوال ابلاغ شده است.

سلطان‌مراد بختیار- ابلاغ شده ولی مدتی گذشته مع‌هذا استدعا دارم که جواب قانع‌کننده‌ای مرحمت بفرمایید.

نایب‌رئیس- آقای وزیر کشور.

وزیر کشور (علم)- سوالی که ایشان فرموده‌اند به نظر بنده حائز کمال اهمیت است یعنی ایلات ما یک قشونی هستند بدون حقوق برای مملکت (سلطان‌مراد بختیار- صحیح است همیشه این طور بوده است) همیشه این طور بوده است و خوشبختانه در این جریانات و در این پستی و بلندی‌هایی که برای جریانات و در چند سال گذشته پیش آمد کاملاً روشن شد که ایلات سربازان فداکاری هستند برای مملکت (شوشتری- چون طینت‌شان پاک است) اگر هم خدای نکرده بعضی از ایلات منحرف شده‌اند انحراف مربوط به اشخاص معدودی بوده است (یکی از نمایندگان- افراد بوده‌اند) افراد معدودی بوده‌اند بنابراین جا دارد که دولت توجه فوق‌العاده‌ای به وضع ایلات بکند بنده برای این که ذهن نمایندگان محترم روشن شده باشد لازم می‌دانم عرض بکنم که الان وضع ایلات کشور به طور کلی در تمام مملکت چیست ما یک مناطقی داریم که مطلقاً در آنجاها برای اداره ایلات ارتش اقدام می‌کند علتش این است که تشکیلات مملکتی ما این‌قدر وسیع نشده که ما بتوانیم در آن مناطق الان تمام مظاهر تشکیلات قانونی مملکت را برقرار بکنیم ولی اقدام شده است که یواش ‌یواش ایلات به ابواب جمعی وزارت کشور بیایند و وزارت کشور ایلات را اداره بکند و الان شروع کرده‌ایم یعنی ایلات هم مثل سایر افراد مملکت اداره بشوند منتهی از لحاظ این‌که زندگی خاصی برای احتیاجاتی که ایلات با آنها مواجه هستند به مجلسین پیشنهاد بکنیم و این کار را خواهیم کرد اما در مورد بهداری و فرهنگ و دام‌پزشکی و اینهایی که فرمودند (سلطان‌مراد بختیار- و راه) و سایر کارها بنده گمان می‌کنم که مخصوصاً در بودجه وزارت راه که معاون آن وزارتخانه هم الان اینجا تشریف دارند اگر توجه بفرمایید این قسمت‌ها تمام منظور شده و عمل خواهد شد مخصوصاً راجع‌ به پل‌هایی که فرمودند در منطقه بختیاری باید زد اما ضمن سوال حضرتعالی یک مطالبی بود راجع‌ به روغن و گندم که شاید ارتباط به مسئله ایلات نداشت اما بنده لازم می‌دانم که اینجا جواب عرض کنم این روغن و گندمی که خریداری شده با تخفیفی که به ما داده‌اند فوق‌العاده به صرفه است (دکتر مشیرفاطمی- مثل مجانی است) مضافاً به این‌که قیمت ریالی هم به دستگاه‌های مختلف مملکت ما هدیه می‌شود و بنابراین ملاحظه می‌فرمایید اگر دولت اقدام به خرید روغن و گندم نمی‌کرد شاید ایراد داشت به جهت این‌که هم روغن و گندم ارزانی خریده‌ایم و هم پولش به ما هدیه شده است (شوشتری- و تقلبی هم نیست؟) انشاءالله تقلبی هم نیست مضافاً به این‌که در پایین آوردن هزینه زندگی هم تأثیر فوق‌العاده‌ای خواهد نمود (صحیح است) ملاحظه بفرمایید که قیمت روغن از چهارده تومان یا سیزده تومان که حالا هست تنزّل خواهد کرد و کیلویی 5/8 یا 9 تومان خواهد شد و این تنزل قیمت در همه مایحتاج زندگی مردم تأثیر خواهد داشت گندم که الان بنده می‌توانم عرض بکنم از تمام استانداری‌ها و همه‌جا شکایت می‌شد که دارد کمیاب می‌شود و گران می‌شود قیمتش و اما این خبر معامله گندم را ما منتشر کردیم الان بنده میشنوم که همه جا گندم فراوان است و مردم هم راضی هستند (شوشتری- بارندگی‌ها هم خیلی تأثیر کرده است) البته بارندگی‌ها هم مؤثر بوده است و اگر باران نمی‌آمد کار خیلی خراب بود به هر صورت بنده الان اطمینان می‌دهم که خوار و بار مملکت از هر حیث تأمین است و آینده را می‌بینم که در همه این مواردی که مورد احتیاج اولیه مردم است تنزل فوق‌العاده‌ای پیدا خواهد شد بنابراین نباید این قسمت ایراد داشته باشد که ما این معامله را کرده‌ایم اما اصولاً باید عرض بکنم که نظر جنابعالی صحیح است و مملکت آن هم مملکت ایران با این همه منابع طبیعی و این همه زمین نمی‌بایستی گندم بخرد ما یک گرفتاری‌هایی داریم که بنده شاید یک دفعه هم در مجلس عرض کرده باشم حالا هم عرض می‌کنم الان دولت در قسمت نان مردم سالی 50 تا 60 میلیون تومان ضرر می‌دهد و این منحصر به شهرهای به خصوصی است من جمله تهران (حشمتی- همه‌اش تهران است) نه شهرهای دیگر هم هست که این مسئله قابل هر نوع ایرادی است بنده تصدیق دارم اگر گرفتاری‌ها طوری است که ما الان اگر نان را ببریم بالا تمام مایحتاج اولیه مردم به نسبت نان گران می‌شود این مطلب را ما خیلی با دقت مطالعه کردیم. و الان هم جز کارهای شورای اقتصادی است ما بلاتردید قیمت خرید گندم را باید ببریم بالا اما یک چیزی عرض می‌کنم و آن این است که این مسئله نمی‌شود که همین‌طور قیمت‏ را ببریم بالا مطلقاً نمی‌توانیم ما الان بگوییم که پس‌فردا قیمت خرید گندم را دولت بالا خواهد برد هزار جور مطالعه لازم دارد. اولاً باید فکر زندگی مردم را کرد ثانیاً باید فکر کشاورز را کرد. ثالثاً باید فکر اضافه شدن مقدار گندم را کرد که وقتی که اضافه شد چه ‌جور مصرف خواهد شد الان اگر آقایان نظرشان باشد قیمت پنبه یک قدری رفت بالا زراعتش خیلی خوب شد تا یک قدری قیمت بین‌المللی‌اش افتاد و یک قدری هم قیمت دلار آمد پایین نتیجه این شد که یک مقداری مردم بی‌کار شدند در شمال روی همین یک تغییری که پیدا شد بنابراین بالا بردن قیمت محصولات زراعتی یا پایین آوردن آن مسئله‌ای نیست که آناً بتوان تصمیم گرفت ولی بنده اطمینان می‌دهم که این مسئله مورد توجه دولت و جز کارهای شورای اقتصاد هست و مطمئناً تجدیدنظر خواهیم کرد از این نظر که زراعت گندم صرف داشته باشد و نتیجه‌اش به زودی به عرض آقایان محترم خواهد رسید ولی بنده عرض می‌کنم و تصدیق می‌کنم که این مطلب باید مورد ایراد باشد و حقیقه هم ایراد دارد که چرا تا به حال توجه نشده و بنده امیدوارم که نتیجه‌اش را زودتر خدمت‌تان عرض کنم.

نایب‌رئیس- آقای سلطان‌مراد بختیار.

سلطان‌مراد بختیار- بنده قربان نگفتم که احتیاج داریم و نخرید بنده عقیده دارم که وقتی که احتیاج داریم بایستی که زندگی مردم تأمین بشود اما علی‌الاصول اگر یک نقشه صحیحی باشد در یک سال و دو سال مملکت ما کشاورزی است و نبایستی ما احتیاج به خرید روغن و گندم داشته باشیم می‌خواستم در ظرف یک سال یا دو سال شما کاری بکنید که ما احتیاج نداشته باشیم و این از کارهایی است که بایستی ده سال قبل شروع شده باشد ولی حالا بنده استدعایم این است که یک اقدامی بشود که برای دو یا سه سال دیگر به فرض این‌که گندم مجانی و یا روغن مجانی بدهند ما خریدار گندم و روغن نباشیم و انشاءالله بلکه فروشنده گندم و مواد روغنی باشیم این‌که راجع‌ به ارتش فرمودید بنده می‌دانم که ایلات و عشایر تحت نظر ارتش الساعه کار می‌کنند ولی ارتش برای اصلاحات آنها بودجه ندارد و انصاف هم باید داد تا آنجایی که توانسته‌اند کمک کرده‌اند ولی علی‌الاصول یک بودجه‌ای برای ایلات و عشایر باید در نظر گرفت چون وضع‌شان طوری است که نمی‌توانند از بودجه شهری

+++

استفاده بکنند نه این‌که برای ایلات و عشایر بودجه یا محلی برای ایجاد و آسایش آنها وجود دارد اما این که فرمودید تهران اصلاً بدبختی تمام مملکت روی تهران است بنده چندین نامه داشتم که مجبور شدم این سوال را کردم چون آنها هم رادیو دارند هر روز رادیو را که می‌گیرند می‌گوید که دویست میلیون تومان برای لوله‌کشی تهران ....

نایب‌رئیس- خواهش می‌کنم خارج از موضوع نفرمایید.

بختیار- قربان سوال بنده است خارج از موضوع نیست عرضم این است که چون به تهران توجه می‌شود به آنجا توجه نمی‌شود.

نایب‌رئیس- تهران هم جز مملکت است، بفرمایید.

بختیار- و فلان مبلغ برای کابل‌کشی شهر تهران اینها هم می‌شوند این حرف‌ها را هر روز فشار می‌آورند که چه شده است که برای تهران یا برای اصفهان یا برای شیراز این اقدامات باید بشود و ما همین طور کوچک‌ترین سهمی نداشته باشیم در صورتی که همه آقایان می‌دانند که افراد ایلات و عشایر از اغلب مردم شهرنشین خدمت‌گزارتر و وطن‌پرست‌تر هستند (صحیح است) این است که بنده از این جهت این را عرض کردم اما ملاحظه می‌فرمایید در تمام ایلات املاک‌شان را نتوانسته‌اند ثبت بدهند چون ثبت ندارند و بنابراین نمی‌توانند قرض کنند نمی‌توانند از بانک کشاورزی استفاده کنند اگر ثبت اسناد که این‌قدر کارها را سرهم‌بندی می‌کند یک مأموری می‌فرستاد در ایلات و عشایر هم کارهای مردم درست می‌شد و هم درآمدی برای دولت بود و حالا استدعا می‌کنم همان‌طور که وعده فرمودید این موضوع پل‌ها زودتر درست بشود و بنده عرض دیگری ندارم ملاحظه فرمودید جناب آقای رئیس که بنده خارج از موضوع عرضی نکردم.

3- سوال آقای خلعتبری و جواب آقای وزیر کشور.

نایب‌رئیس- آقای خلعتبری.

خلعتبری- سوال بنده راجع است به عوارضی که شهرداری‌ها می‌گیرند به نام مستمندان و این عوارض به تهران منتقل می‌شود عقیده بنده این است که حتی‌المقدور باید تمرکز را از تهران گرفت اطلاعی که بنده دارم این است که این عواید در وزارت کشور می‌آید و بعد از مدتی به ولایات منتقل می‌شود (دکتر مشیرفاطمی- دو عوارض می‌گیرند) عوارضی که برای مستمندان می‌گیرند این مطلب جلب ‌توجه آقای وزیر کشور را باید بکند که عوارضی که مال شهرها است دیگر معنی ندارد که به تهران بیاید چون اگر به تهران آمد ممکن است در ادارات به نام بازرسی و فوق‌العاده به این وجوه یک دستی زده بشود و آن وقت شهرداری طلبکار بشود و این وجوه در تهران بماند در صورتی که باید به مصرف برسد غرض بنده از سوال این است که یک تحقیق و رسیدگی بفرمایید که وجوه در خود ولایات باشد که اگر شهرداری‌ها احتیاجاتی دارند تمامش به تهران نیاید این را خواستم تحقیق بفرمایید و نتیجه را به اطلاع مجلس برسانید.

وزیر کشور- بنده دراین مورد باید یک توضیحی عرض کنم که این پولی که جمع‌آوری می‌شود برای مستمندان که جمع‌آوری می‌شود برای مستمندان سابقاً از قند و شکر بود و آن موقوف شد و به نظر بنده درست هم موقوف شد چون هم جمع‌آوری‌اش مشکل بود وهم تحمیل مستقیمی به مردم بود بعد قرار شد مستمندان (نقابت- الان برای شهرداری می‌گیرند) شهرداری یک مطلب دیگری است شهرداری‌ها الان دست‌شان باز است ممکن است از خیلی چیزهای دیگر بگیرند ولی به این منظور نیست در هر صورت اکنون پولی که جمع‌آوری می‌شود برای مستمندان عبارت است از بیست دینار از هر لیتر بنزین که قانونش را هم چند روز قبل تصویب فرمودید این پول طرز جمع‌آوری‌اش این است که به وسیله شرکت ملی نفت جمع‌آوری می‌شود و مستقیماً به خرانه‌داری کل تحویل می‌شود یعنی هر شهرستانی حسابش در آنجا بسته می‌شود به نسبت فروش بنزین در ولایات این پول را می‌دهند به شهرستان‌ها اینها همه حساب را می‌دهند به شرکت ملی نفت و شرکت ملی نفت می‌دهد به خزانه‌داری کل و خزانه‌داری کل می‌دهد به وزارت کشور ما هم حساب نگه می‌داریم که هر شهرستانی چقدر سهمیه دارد و سهمیه هم مرتب حواله می‌شود امسال هم مقدار زیادی حواله کردیم البته یک مقادیری چنان‌که دفعه گذشته هم عرض کردم و مورد تأیید مجلس شورای ملی واقع شد دو سه قلم پرداخت شده است برای دو سه منظور خاص که یکی در زمان دولت سپهبد زاهدی و منظوری هم که بوده است بسیار صحیح بوده است و داده‌اند به سیل‌زدگان خیلی هم خوب هم مصرف شده اشخاصی هم که در آن کمیته سیل‌زدگان هستند بسیار مردمان شریفی هستند و بسیار هم زحمت کشیده‌اند پیرمرد آقای حکیم‌الملک به تمام نقاط رفته‌اند و چندین ساعت روی پا ایستاده‌اند و تقسیم کرده‌اند (داراب- به حریق‌‌زدگان هم کمک کرده‌اند) به حریق‌زدگان هم کمک کرده‌اند (شوشتری- سهمیه را چه ‌جور تعیین می‌کنند) آن طریق خاصی دارد در هیئت سیل‌زدگان یعنی اگر جایی سیل آمد به آنها می‌دهند (شوشتری- سهمیه هر شهرستان چه ‌جور تعیین می‌شود؟) سهمیه خیلی ساده است پمپ‌بنزین در هر شهرستانی معلوم است چقدر عایدات دارد به نسبت همان عایدات تقسیم می‌کنند عرض کنم یک قسمت از این پول اختصاص داده شده است به بنگاه حمایت مادران و کودکان و این را هم تأیید فرمودید یک قسمتی هم داده می‌شود باز در زمان دولت سپهبد زاهدی و در زمان دولت جناب آقای اعلا به تیمارستان و یک قسمتی هم به انجمن خیریه ثریّا پهلوی و به هر صورت مصارفی که در این قسمت شده بسیار محدود است اخیراً هم که تصویب فرمودید یک تبصره‌ای آقای مکرم پیشنهاد فرمودند که یک ثلث عایدات مستقیماً برود به حمایت مادران و در تمام شهرستان‌ها شعبه خواهد داشت و گمان می‌کنم که نظر جنابعالی از هر حیث تأمین است.

نایب‌رئیس- آقای خلعتبری صحبتی دارید بفرمایید.

خلعتبری- بنده می‌خواهم فقط از حضور جناب آقای وزیر کشور استفاده بکنم و بگویم که بنگاه حمایت مادران یکی از مؤسسات بسیار مفید است و تاکنون آنچه شده اطلاع دارم که خوب کار کرده است و مخصوصاً در گیلان بودم بانوان و خانم‌های گیلان به قدری از روی علاقه کار کردند که حقیقه یک مرکز امیدی برای اهالی شده است ریاستش با خانم شرافت‌الملوک اکبر است می‌خواستم اشخاصی را که این نوع خدمات نوع‌پرستی را انجام می‌دهند تشویق بفرمایید و بنگاه حمایت مادران هم این رویه را ادامه بدهند و موافقت بفرمایید که در سایر شهرستان‌ها هم توسعه پیدا بکند که همه مردم استفاده بکنند.

نایب‌رئیس- آقای صادق بوشهری.

صادق بوشهری- سوال بنده چون در نتیجه طول مدت مثل سایر سوالات موضوعش منتفی شده از این جهت وقت مجلس شورای ملی را اشغال نمی‌کنم و از طرح آن خودداری می‌کنم (احسنت).

نایب‌رئیس- صرفنظر فرمودید آقای صادق بوشهری؟

بوشهری- موضوعش منتفی شده است.

4- قرائت گزارش کمیسیون آیین‌نامه و اعلام اجرای موقت آیین‌نامه جدید از 5 اسفند ماه.

نایب‌رئیس- آقایان توجه بفرمایید که ماده‌واحده‌ای گذشت از مجلس شورای ملی راجع‌ به اصلاحاتی در آیین‌نامه داخلی مجلس و کمیسیونی از شعب تشکیل شد و حقیقة با نهایت زحمت و جدیّت این وظیفه مهم را انجام دادند و از 15 اسفند ماه هم به موقع اجرا گذاشته خواهد شد حالا از آقای عمیدی‌نوری مخبر کمیسیون خواهش می‌کنم که توضیح‌هاتی دارند بدهند.

مخبر (عمیدی‌نوری)- همین‌طور که جناب آقای اردلان نایب‌رئیس محترم فرمودند کمیسیون آیین‌نامه بر حسب امر و مأموریتی که مجلس شورای ملی دادند در ظرف یک سال به ریاست جناب آقای صدرزاده که حقیقة تمام جلسات مرتب تشریف می‌آوردند تشکیل شد و همه اعضای کمیسیون تشریف می‌آوردند و مخصوصاً با توجه به تذکرات دقیقی که آقای نقیب در نتیجه تجربه زیاد خودشان در طول خدمت در مجلس شورای ملی راجع‌ به اصلاح آیین‌نامه داشتند و با توجه به آیین‌نامه‌های داخلی مجلس‌ها مثل مجلس سنا و همین‌طور ترجمه‌هایی که از آیین‌نامه‌های مجلس‌های دیگر شده بود و در نتیجه شاید پنجاه شصت جلسه‌ای که تشکیل شد آیین‌نامه به کیفیتی تنظیم شد که چاپ شده و در چاپش هم خیلی دقت شد و چاپخانه هم کمک کرد و تقدیم شد و رئوس اصلاحات و نظریات در این کار به عمل آمد در اینجا اگر اجازه بفرمایید در ضمن گزارش به عرض آقایان می‌رسانم.

ریاست محترم مجلس شورای ملی:

چنانچه خاطر نمایندگان مجلس شورای ملی مسبوق می‌باشد در تاریخ پنجشنبه 7/11/33 تصمیم قانونی از مجلس شورای ملی اتخاذ گردید که کمیسیون خاص منتخب از شعب شش گانه در آیین‌نامه مجلس شورای ملی تجدیدنظر نماید نتیجه مطالعات و نظریات آن کمیسیون به صورت آزمایش موقت به مرحله اجرا درآید.

کمیسیون مزبور مرکب از اشخاص ذیل آقایان: صدرزاده، نورالدین امامی، عمیدی‌نوری، دکتر جزایری، شوشتری، خلعتبری، دکتر بینا، دکتر آهی، شادمان، نقابت، امیدسالار، رضا افشار، از تاریخ 10/11/33 به تشکیل جلسات طولانی که هر هفته‌ای لااقل یک جلسه چند ساعته و پاره‌ای اوقات صبح و عصر بود در ظرف این یک سال پرداخت و پس از مطالعات کامل در مواد آیین‌نامه مجلس شورای ملی و با در نظر گرفتن اصول و مقرارت سایر آیین‌نامه‌ها اینک گزارش امر را که مبتنی بر آیین‌نامه ضمیمه می‌باشد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌نماید.

برای روشن شدن ذهن نمایندگان محترم قسمتی از اصول و نظریات و اصلاحات مورد موافقت کمیسیون در این آیین‌نامه به اختصار در اینجا تذکر داده می‌شود.

1- نسبت به سرعت کار در مجلس شورای ملی و در عین حال رعایت صحت جریان و اخذ نتیجه با استفاده از حداکثر وقت توجه مخصوص به عمل آید. به همین جهت مدت تشکیل جلسات علنی لااقل چهار ساعت تعیین گردید که مجلس به بحث و شور در لوایح پردازد واگر مطلبی هم در دستور نداشت به ترتیب خاصی شبیه به بیانات قبل از دستور و بعد از دستور اجازه نطق به نمایندگان داده شود و همچنین ترتیب بهتری برای جلوگیری از اکثریت افتادن جلسه اتخاذ شد.

2- در نطق قبل ازدستور به منظور رسیدن وقت به عموم نمایندگان چنین مقرر گردید که اولاً هیچ نماینده‌ای در یک ماه

+++

 بیش از دو مرتبه شخصاً حق استفاده از ثبت‌نام نداشته باشد تا نوبت به همه برسد (داراب- این صحیح نیست) (حائری‌زاده- همه که صحبت نمی‌کنند) ثانیاً مدت نطق نیز کوتاه‌تر گرفته شد ثالثاً حق تقاضای تمدید سلب گردید که وقت شور در مطلب مقرره در دستور گرفته نشود ولی حق واگذاری نوبت نطق به دیگری محفوظ ماند.

3- در نظارت مجلس شورای ملی بر اعمال قوه مجریه ترتیبات دقیق‌تری در نظر گرفته شد، از این قرار:

ب- برای نماینده حق تذکر کتبی به نحو وسیع‌تری پیش‌بینی گردید که در هر مورد صلاح‌دید به وسیله مقام ریاست مجلس تقاضا می‌نماید تذکر کتبی‌اش برای وزیر ارسال شود. این دقت هم شد که کاملاً عمل شود.

ج- در استیضاح جمعی نیز ترتیباتی در نظر گرفته شد که هم مطلب مورد استیضاح بحث شود و هم وقت مجلس تلف نگردد.

د- درباره شکایات مردم از سو جریان امور بر اختیارات کمیسیون عرایض افزوده شد و گزارش آن هم در صورت طرح در جلسه علنی واجد اثر شناخته شد تا شکایات منتج به نتیجه گردد. چون تا به حال اثر نداشت اما ملاحظه خواهید فرمود مؤثر واقع شد.

4- نظر به امکان لزوم طرح مسائل مهم مملکتی چه در امور داخلی و چه خارجی در مجلس شورای ملی راهی برای آن منظور نگردیده بود پیش‌بینی لازم در این آیین‌نامه در چنین موردی به عمل آمد.

5- در مدت‌های نطق اعم از نطق قبل و یا بعد از دستور و یا بحث در لوایح پیشنهادات، سوالات، استیضاح، کفایت مذاکرات به منظور رعایت تناسب و سرعت تجدیدنظر به عمل آمده است.

6- درباره پیشنهاد سکوت و سلب فوریت ترتیبی اتخاذ شد که هم وقت مجلس تلف نگردد و هم اگر پیشنهاد قابل‌توجه بود مورد تصویب واقع شود. یعنی این‌طور شد که در یک لایحه فقط یک مرتبه می‌شود پیشنهاد سکوت داد و به آن پیشنهاد اگر مجلس رأی ساکت داد ساکت می‌ماند و اگر نداد دیگر هر مرتبه تکرار نمی‌شود.

7- درباره جرائم مربوط به غیبت در جلسات علنی و کمیسیون‌ها به منظور لزوم مراقبت در تشکیل کمیسیون‌ها و جلسات ترتیبات جدیدی داده شد همچنین سه جلسه غیبت بدون عذرموجه در کمیسیون‌ها به منزله استعفا تلقی گردید. چون اغلب کمیسیون‌ها تشکیل نمی‌شود به این ترتیب درست شد.

8- در رسیدگی به اعتبارنامه‌ها ترتیبی داده شد که رعایت سرعت در تعیین تکلیف به عمل آید که حقوق نمایندگان تضییع نشود.

9- در طرز اداری مجلس مخصوصاً کارپردازی به منظور سرعت و صحت جریان اصلاحاتی به عمل آمد.

10- برای جلوگیری از تعطیل مجلس بر اثر استعفای دسته‌جمعی پیش‌بینی‌هایی به عمل آمد. این هم تجربه شد از مجلس گذشته.

11- درباره لزوم جلوس هر چهار منشی در طرفین رئیس مجلس در جلسات علنی که به منظور حسن‌جریان هنگام رسیدگی به لوایح و طرح‌ها و ثبت نوبت‌های نطق ترتیبات جدیدی پیش‌بینی گردید.

12- در مواردی که نماینده‌ای مورد تعقیب کیفری قرار گرفت پیش‌بینی‌های لازم به عمل آمد که مورد اتهام در مراجع و محاکم به سرعت رسیدگی شده و نتیجه نیز به سرعت اعلام شود.

13- چون قانون اساسی وظیفه رد یا قبول در کارهای مجلس برای نماینده شناخته است به این جهت رأی ممتنع به حساب رد و به جمع آرای مخالف محسوب گردید.

14- کوشش به عمل آمد که تناقضات موجود در آیین‌نامه از تطبیق مواد آن با یکدیگر حتی‌الامکان رفع شود و همچنین آیین‌نامه حتی‌المقدور منطبق با قانون اساسی گردد.

با توجه به نکات فوق و مراتب دیگری که در مطالعه تفصیلی آیین‌نامه به دست می‌آید کمیسیون خاص آیین‌نامه مطالعات خود را پایان داده و آیین‌نامه جدید با رعایت اصلاحات چاپ و طبق قانون مصوب 7/ 11/33 برای اجرای موقت در دسترس آقایان نمایندگان محترم گذاشته شده است.

این آیین‌نامه از جلسه آینده یعنی از روز 15 اسفند اجرا می‌شود و امیدواریم مجلس نوزدهم که تشکیل شد آقایان هم باشند و آیین‌نامه اجرا شود.

5- تقدیم یک فقره لایحه راجع‌ به ضرب سکه و جمع‌آوری اسکناس‌های ده ریالی از طرف آقای وزیر دارایی به قید دو فوریت.

نایب‌رئیس- آقای وزیردارایی.

وزیر دارایی- لایحه‌ای است که به مجلس محترم تقدیم می‌شود و لازم دانستم قبلاً توضیحی در اطراف آن بدهم و به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم در حدود تقریباً 24 میلیون تومان اسکناس یک تومانی در جریان است این اسکناس‌ها چون فوق‌العاده دورانش زیاد است واز این دست به آن دست زیاد می‌رود عمرشان فوق‌العاده کوتاه است (حشمتی- قیمت‌شان هم کوتاه است) آن را بفرمایید زیاد شود عرض کنم حضورتان به قسمی است که بانک ملی قسمت نشر اسکناس تقریباً بلکه تحقیقاً ملزم می‌شود که سالیانه مقادیر زیادی از این اسکناس‌ها را تعویض بکند یعنی حداقل شاید متجاوز از قریب به نصف را در سال می‌بایستی تجدید بکند یعنی اسکناس‌های کهنه را از جریان خارج کند و به جای آن اسکناس نو بگذارد و قدر متیقن در حدود سالی 700 الی 800 هزار تومان ضرر است برای این کار برای این‌که هر اسکناسی بین ده تا پانزده شاهی قیمت پیدا می‌کند یعنی ارزش طبع و کاغذ و چیزهای دیگر دارد از این جهت دولت در نظر گرفته است لایحه‌ای تقدیم مجلس شورای ملی بکند که اجازه بفرمایید که معادل 20 میلیون تومان سکه یک تومانی ضرب بشود و اینها را در جریان بگذارند این سکه مطابق حساب‌هایی که شده است هر عددی دو ریال و ده‌شاهی یعنی 2 قران و ده‌شاهی خرج دارد (داراب- نقره است؟) خیر فلز خاصی است و مطالعه هم شده است که فلز جوری باشد که اگر بنا باشد که ذوب بشود قیمتش از ده ریال خیلی کمتر باشد یعنی صرف نکند ذوب فلز، این لایحه را بنده از نظر این‌که جلوگیری از این ضرر و زیان بانک ملی بکند و بانک ملی مجبور نشود هر سال مبالغ گزافی برای طبع اسکناس‌های جدید بپردازد با قید دو فوریت به مجلس محترم شورای ملی تقدیم می‌کنم و ضمناً یک توضیحی به عرض می‌رسانم و آن این است که البته آقایان محترم مسبوق هستند اسکناس پشتوانه دارد اما مسکوکی که در حقیقت به آن پشیز می‌گویند این پشتوانه طلا و یا ارز ندارد. پشتوانه این در حقیقت این است که معادل آن مبلغی که به جریان گذاشته می‌شود بایستی همان مبلغ اسکناس کنار گذاشته شود در یک حساب مخصوص که اگر احیاناً بخواهند اینها را از جریان خارج کنند پول داشته باشند که به صاحبان این سکه‌ها بدهند از این نظر است که در این قانون پیش‌بینی می‌شود که وقتی که این سکه‌ها به جریان افتاد معادل صد درصد ارزش اسمی‌اش پس از وضع مخارج یعنی خرید فلز و مخارج ضرب توضیحاً عرض می‌کنم که در ضراب‌خانه طهران ضرب خواهد شد این وجهی که حاصل از این می‌شود این وجه را عرض کنم باید یک جایی ودیعه یا امانت بگذارند یعنی در حدود 15 میلیون تومان و ما برای این‌که این وجه اصولاً راکد نماند با توجه به عرایضی که پریروز در مجلس محترم شورای ملی به اطلاع آقایان نمایندگان محترم رساندم وجه‌الضمان مذکور یعنی وجه‌الضمان اسکناس پس از صرف مبلغی که باید برای هزینه خرید فلز و ضرب مسکوک به عمل آید دولت در نظر دارد که پس از تصویب این وجه‌الضمان اسکناس را به عنوان حساب سپرده ثابت نزد بانک کشاورزی بگذارد که وضع ریالی بانک مزبور تقویت بشود (احسنت، احسنت) از این دو نظر یعنی تقویت وضع ریالی بانک کشاورزی و جلوگیری از ضرر سالیانه طبع این اسکناس‌ها تمنّا دارم از پیشگاه محترم مجلس شورای ملی لطفا با تصویب دو فوریت و بعداً تصویب شود لایحه دولت را مجاز باقدام بفرمایند.

6- اخذ رأی نهایی نسبت به لایحه پرداخت کمبود افسران و افراد ژاندارمری و فوق‌العاده پاسبانان و سرپاسبانان شهربانی کل کشور.

نایب‌رئیس- یک لایحه‌ای که برای اظهارنظر به مجلس سنا فرستاده شده بود برگشته یک رأی لازم دارد قرائت می‌شود:

 (به شرح زیر قرائت شد):

ریاست محترم مجلس شورای ملی:

عطف به مراسله شماره 21161- 1/12/34 راجع‌ به لایحه مربوط به اجازه پرداخت کمبود اعتبار حقوق و مزایای افسران و افراد ژاندارمری و فوق‌العاده پاسبان و سرپاسبانان شهربانی کل کشور اشعار می‌دارد لایحه فوق در جلسه چهارشنبه 9 اسفند 1334 مطرح و مورد شور واقع و عیناً به تصویب مجلس سنا رسید.

نایب‌رئیس مجلس سنا- دکتر سعید مالک‏

نایب‌رئیس- قبلاً در مجلس مطرح شده بود حالا رأی نهایی را با ورقه می‌گیریم آقایان موافقین ورقه سفید خواهد داد.

 (اسامی آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقای جلیلی (منشی) قرائت و در محل نطق اخذ رأی به عمل آمد)

آقایان: امیرتیمور کلالی، سعید مهدوی، دکتر بینا، دکتر عدل، صفاری، عماد تربتی، حمید بختیار، دکتر افشار، مهندس اردبیلی، صدرزاده، تجدد، احمد فرامرزی، شوشتری، دکتر مشیرفاطمی، حشمتی، کریمی، غضنفری، عباسی، ایلخانی‌زاده، دکتر وکیل، شفیعی، سلطان‌مراد بختیار، بیات ماکو، سنندجی، بوداغیان، افشار صادقی، داراب، ارباب مهدی، مشایخی، لاری، تفضلی، نراقی، مهندس جفرودی، بوربور، دولتشاهی، امیر احتشامی، دولت‌آبادی، فرید اراکی، خاک‌باز، کیکاوسی، دکتر حمزوی، دکتر امیر نیرومند، عاملی، بزرگ‌نیا، شیبانی، مکرم، دکتر سید امامی، کدیور، شادلو، معین‌زاده، بهبهانی، خلعتبری، اکبر، حائری‌زاده، اسکندری، عرب‌شیبانی، عمیدی‌نوری، هدی، نصیری، دکتر آهی، مصطفی ذوالفقاری، مرتضی حکمت، استخر، دهقان، صراف‌زاده، محمود ذوالفقاری، فرود، ارباب گیو، اخوان، حمیدیه، باقر بوشهری، احمد افخمی، خلیلی، درخشش.

 (آرا مأخوذه شماره شد و نتیجه به قرار زیر اعلام گردید):

آرا موافق: 73 رأی. سفید علامت ممتنع: یک برگ،

اسامی موافقین- آقایان: فرود، غضنفری، جلیلی، افخمی، مصطفی ذوالفقاری، باقر بوشهری، دهقان، حمیدیه، بهبهانی، صراف‌زاده، مرتضی حکمت، استخر، سعید مهدوی، تفضلی، دولت‌آبادی، دکتر حمزوی، معین‌زاده، بزرگ‌نیا، نادعلی کریمی، سلطان‌مراد بختیار، شوشتری، دکتر مشیرفاطمی، دولت‌شاهی، حمید بختیار، تجدد، شادلو، خلعتبری، عاملی، مکرم، فرید اراکی، بوربور، خاک‌باز، دکتر سید امامی، دکتر امیر نیرومند، کیکاوسی، ارباب، نراقی، لاری، دکتر وکیل، سنندجی، امیر احتشامی، مشایخی، بیات ماکو، ایلخانی‌زاده، افشار صادقی، مهندس جفرودی، بوداغیان، ارباب گیو، عماد تربتی، شفیعی، عباسی، حشمتی، اخوان، امیرنصرت اسکندری، احمد فرامرزی، دکتر آهی، هدی، عمیدی‌نوری، محمد ذوالفقاری، مهندس اردبیلی، دکتر افشار، کدیور، شیبانی، صدرزاده، دکتر بینا، محسن اکبر، نصیری، صفاری، داراب، یارافشار، دکتر عدل، عرب‌شیبانی، محمد درخشش.

ورقه سفید علامت امتناع: یک برگ.

نایب‌رئیس- با 73 رأی موافق تصویب شد و به دولت ابلاغ خواهد شد.

7- طرح و تصویب دوفوریت لایحه ضرب سکه و جمع‌آوری اسکناس‌های ده ریالی.

نایب‌رئیس- لایحه پیشنهادی آقای وزیر دارایی قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد):

مجلس شورای ملی: نظر به این‌که اسکناس‌های ده ریالی بانک ملی ایران به واسطه سرعت جریان و دست به دست گشتن بین طبقات مختلفه در اندک مدت بعد از جریان پاره و فرسوده شده و علاوه بر آن‌که شکل خود را از دست می‌دهد ممکن است موجبات سرایت برخی از امراض را نیز فراهم سازد و از طرفی تهیه هر یک اسکناس ده ریالی برای دولت پنجاه دینار تمام می‌شود هر گاه مسکوک ده ریالی نیکلی در ضراب‌خانه ضرب شود علاوه بر آن‌که بهای فلز و هزینه ضرب آن حداکثر 50/3 ریال خواهد بود سال‌های متمادی نیز در جریان بوده و هیچ‌وقت ارزش فلزی خود را از دست نمی‌دهد چنین در نظر گرفته شده که معادل مبلغ دویست میلیون ریال مسکوک ده ریالی نیکلی در ضراب‌خانه ضرب و در گردش گذارده شود. بنابراین طرح قانون ذیل را که مشتمل بر 8 ماده می‌باشد تقدیم و استدعای تصویب آن را با قید دو فوریت دارد.

طرح قانونی ضرب مسکوک ده ریالی نیکلی.

ماده اول- به دولت اجازه داده می‌شود مسکوک ده ریالی نیکلی را که در داخله رواج قانونی خواهد داشت به قطر 31 میلیمتر و به وزن 12 گرم ضرب و به جریان بگذارد.

ماده دوم- ترکیب مسکوک فوق عبارت خواهد بود از 25 درصد نیکل و پنجاه درصد مس.

ماده سوم- مسکوک مزبور مدور و دور آن زنجیر دار و یک طرف آن شیر و خورشید با برگ بلوط و زیتون و قیمت قانونی (10 ریال) به عدد خواهد بود.

ماده چهارم- حد ترخیص قانونی مسکوک فوق‌الذکر از حیث عیار سی در هزار و از حیث وزن بیست در هزار خواهد بود.

ماده پنجم- به بانک ملی ایران اجازه داده می‌شود تا مبلغ دویست میلیون ریال از مسکوک فوق را ضرب نموده و به جریان بگذارد.

ماد ششم- ضرب مسکوک موضوع این قانون منحصر به دولت است و باید منحصراً در ضراب‌خانه دولتی ضرب شود.

ماده هفتم- معادل صد درصد ارزش اسمی مسکوکی که به موجب قانون به جریان گذاشته می‌شود پس از وضع هزینه ضرب در بانک ملی ایران در حساب مخصوصی به امانت سپرده خواهند شد.

ماده هشتم- دارایی مأمور اجرای این قانون است.

وزیر دارایی- غلامحسین فروهر

نایب‌رئیس- آقای خلعتبری مخالفید بفرمایید.

خلعتبری- عرض کنم که بنده مخالف مشروط هستم، مخالف مشروط هستم برای این‌که اگر دولت اقدامی بکند که این به اقدام از لحاظ مالی یا اقتصادی و گردش پول ضرر نداشته باشد به نظر بنده نباید مخالفت کرد اما اگر نفع هم داشته باشد بدون این‌که هیچ ضرری داشته باشد در آن صورت کار مفید را نمی‌شود مخالفت کرد ولی اصل موضوع یک مسئله‌ای است که خیلی قابل ‌توجه است برای این‌که هفته گذشته آقای وزیر دارایی به مجلس قول دادند که برای وام دادن به کشاورزها که فوق‌العاده مورد توجه مجلس شورای ملی است اقدامی بکند و حالا وزیر خودش قول به قول خودش ادا کرده و قول خودش را انجام داده وزیر مالیه‌چی راه پیدا کرده است، راهی که هیچ‌گونه ضرری ندارد و در عین حال از ضرر بانک ملی جلوگیری می‌کند. بنابراین بنده به این صورت و بیانی که در آخر نطق‌شان کردند که این را می‌سپاریم به بانک کشاورزی بنده اینجا می‌خواهم عرض کنم اگر این را در بانک کشاورزی می‌سپارید و بانک کشاورزی به مصرف وام به کشاورزها برساند و نظارت بکنید که با این خرید نکنند، کارهای دیگر نکنند این را قید بکنید بنده آن وقت مخالفتم را پس می‌گیرم و دوم این‌که اعتبار به کشاورز امروز یک چیزی است که فوق‌العاده مورد اهمیت است کشاورزهای ما بی‌پول‌اند، فقیر و بی‌بضاعت‌اند در درجه اول باید به اینها کمک کرد برای این‌که اگر وضع کشاورز اصلاح شد کشاورزان ستون‌ فقرات اقتصاد مملکت ما هستند (صحیح است) دوم این‌که باید این پول حالا بنده نمی‌گویم صد درصد لااقل نود درصد به شهرستان‌ها داده شود برای این‌که اگر اطراف تهران و اشخاصی که در تهران هستند بخواهید بیایند و از این پول استفاده بکنند آن وقت فایده ندارد و بنده قطع دارم که جناب آقای وزیر دارایی این دو تذکر را قبول کنند و ما این لایحه را تصویب کنیم هم ایشان از لحاظ دولت حقیقتة خدمتی کرده‌اند به کشاورزها و هم این‌که مجلس شورای ملی با تصویب این لایحه باز برای یک مرتبه دیگر مساعدت و حمایت خودش را نسبت به کشاورزان مملکت اظهار و ابراز کردند (صحیح است) بنابراین اگر این شرط را قبول کنند بنده مخالفت‌ام را پس می‌گیرم و بسیار لایحه مفیدی است.

نایب‌رئیس- آقای وزیر دارایی.

وزیر دارایی (فروهر)- عرض کنم این مبلغی که گفته شد به عنوان سرمایه بانک کشاورزی داده شود بنده خواستم عرض بکنم که این سپرده ثابت در بانک کشاورزی گذاشته می‌شود برای این‌که بنیه ریالی‌اش را تقویت کند و این برای این کار است که به کشاورزها کمک شود.

نایب‌رئیس- آقای شوشتری بفرمایید.

شوشتری- بسم الله الرحمن الرحیم. بنده که نفهمیدم که جناب آقای ارسلان خلعتبری واقعاً مخالفند یا موافق (حشمتی- موافق مشروط بودند) بنده جناب آقای وزیر چون ارادت دارم به ایشان و ایشان را مردی دانشمند و مطلع می‌دانم، از اصل، تعویض اسکناس یک تومانی و هر اسکناس پاره و فرسوده را موافقم ولی جناب آقای فروهر این عرضی که می‌کنم درست استدعا دارم از نظر علمی توجه کنید مدتی است، من در زمان آقای دکتر امینی هم این تذکر را دادم گاهی شما متوجه می‌شوید بازار تهران بازار ایران راکد می‌شود از اسکناس چرا؟ آقا اجازه بدهید برای این که زارع و دهاقین وقتی که محصول به دست‌شان می‌آید مبالغی از اسکناس‌ها را به عنوان کربلا و عتبات و مکه و مشهد نگه می‌دارند و بعضی‌ها چون پول نقره و طلا مثل سابق ندارند که به گردن و دست بیندازند تصور می‌کنند که از حبس اسکناس یک نتیجه‌ای می‌گیرند، این می‌شود که بازار تجارت ایران گاهی از نظر اصول تنگ می‌شود و دست و پای بانک ملی بسته می‌شود من این فکر را کردم که اگر جنابعالی توجه بفرمایید نقره بدون عیار الان قیمتش 9 ریال و سی‌صد دینار است اگر شما عوض این پول در بیست نخود نه بیست چهار نخود نقره بزنید که دهاتی‌ها نقره را نگه‌دارند و اسکناس‌ها را نگاه ندارند و از طرفی صرف نکند که نقره از مملکت خارج بشود و هر تومانی یک قران و دو عباسی به نفع دولت می‌شود پس وقتی مسکوک وضع شد اگر شما سالی چهل میلیون هم سکه بزنید سالی شش هفت میلیون تومان بدون این‌که به کسی توجه بشود به بانک ملی و دولت عاید می‌شود از طرفی مردم اعتماد پیدا می‌کنند نقره نگه‌دارند و از طرفی وزنش سبک‌تر است و از طرفی آن دستگاه‌هایی که تصور می‌کنند این پول‌ها را جمع کنند دیگر نمی‌کنند و از مملکت هم نقره خارج نمی‌شود. اسکناس‌ها هم حبس نمی‌شود و دست و بال مردم باز می‌شود این را بنده موافقم و استدعا دارم با علمای فن صحبت کنید اگر یک تومان را بیست نخود نقره 000

نایب‌رئیس- آقای شوشتری توجه بفرمایید فوریت مطرح است اصل موضوع مطرح نیست شما موافقید اجازه بدهید رأی گرفته شود بعد وقتی طبع و توزیع شد و مطرح شد دراصل موضوع صحبت بفرمایید.

شوشتری- 000 اجازه بفرمایید در این مقدمه‌ای که عرض کردم تذکّر است فذکر فان الذکری تنفع المؤمنین شاید عرایض من طوری باشد در این مقدمه‌ای که عرض کردم جناب آقای فروهر معتقد بشود که فوریت را پس بگیرند اگر امروز آقا توجه بفرمایید این عرایض من این‌که با فوریت مخالفم برای این است و الا هیچ‌وقت با نظریات اساسی شما که این هم از نظریات اساسی است آقای فروهر، شوشتری مخالفت نخواهد کرد و همه وقت به شما ارادت داشته و خواهد داشت من این را تذکراً عرض می‌کنم که از نظر پول مملکت که نقره از مملکت خارج نشود و سالی چند میلیون دولت و بانک ملی منفعت برد این تذکر را دادم و الا آقای ارسلان خلعتبری که به عنوان مخالف آمدند موافق صحبت کردند و اینها تذکراتی است که در مجس به عقیده من باید داده شود.

نایب‌رئیس- آقای مشایخی موافقید یا مخالف.

مشایخی- بنده موافقم.

+++

نایب‌رئیس- آقای صدرزاده.

صدرزاده- بنده موافقم.

عمیدی‌نوری- فوریت اول مطرح است. بنده با فوریت اول مخالفم و دلیل مخالفتم، آقای وزیر دارایی، این است که توضیحاتی که جناب آقای وزیر دارایی فرمودند و البته خیلی مؤثر بود، توضیحات کلی که لطف کردند مثل این‌که، معذرت می‌خواهم زیاد تطبیق نمی‌کرد با لایحه، توضیحاتشان جالب بود و عرض کنم جلب‌توجه هیئت محترم نمایندگان را کرد و خود بنده هم موافق بودم به همین جهت است که معتقدم این لایحه اگر طبع و توزیع بشود و در آن یک مطالعه‌ای بشود که فرمایشات‌شان منطبق با لایحه بشود خیلی خوب خواهد بود و به نظر بنده اگر در خارج هم مطالعه بشود بسیار خوب است ملاحظه فرمودند که آقا فرمودند که ما می‌خواهیم اسکناس‌های یک تومانی خارج بشود و جایش اینها بیاید من هم موافقم اما در متن مواد این حکایت را نداشت همین‌طور راجع‌ به بانک کشاورزی که همه معتقد هستیم که باید بانک کشاورزی را تقویت کرد و مخصوصاً بیشتر برای شهرستان‌ها این طوری نیست که دویست میلیونی که می‌فرمایند به رسم سپرده برود آنجا و کمکی از نظر بانک کشاورزی بشود که مجلس شورای ملی به نتیجه برسد به این جهات بود که بنده معتقدم اگر لایحه در کمیسیون مطالعه شود بهتر است و این هم چنان فوری نیست که الان ما بخواهیم اسکناس‌های یک تومانی را بگذاریم کنار و جایش پول نیکلی بگذاریم این قدر فوری نیست که با دو فوریت و بدون مطالعه در کمیسیون بخواهیم این را در مجلس مطرح کنیم به این جهت است که بنده معتقدم که مطالعه بیشتری بشود و پیشنهادات در کمیسیون دقتت بشود بهتر است.

نایب‌رئیس- آقای مشایخی.

مشایخی- دوفوریت یک مخالف و یک موافق صحبت می‌کند 000

نایب‌رئیس- در نظامنامه آینده تصریح است یک موافق و یک مخالف ولی نظامنامه‌ای که تا امروز اجرا می‌شده در این مورد مسکوت است و از 15 اسفند در فوریت یک موافق و یک مخالف می‌توانند صحبت کنند.

مشایخی- .... اسکناس وسیله مبادله است و اگر سیر وسایل مبادله را در دنیا مطالعه کنیم می‌بینیم هر روز مطابق مقتضیات زمان یک چیزی وسیله مبادله بوده است می‌بینیم گاهی فلز بوده است و وقتی موضوع فلز ارزش پیدا کرده است متوسّل به کاغذ شده‌اند و سیستم اسکناس پیش آمده حالا بر اثر توضیحاتی که آقای وزیر دارایی دادند در مواد این لایحه معلوم می‌شود که امروز مصلحت نیست که اسکناس یک تومانی جریان پیدا کند و این وسیله مبادله وافی به مقصود نیست زیرا زود کهنه می‌شود و در نتیجه سرعت مبادله زود از بین می‌رود و خسارتی ایجاد می‌کند برای بانک ملی از نقطه‌نظر تجدید اسکناس و از این نقطه‌نظر است که این لایحه را تقدیم کردند به جای اسکناس یک تومانی فعلاً این وسیله مبادله کاغذی تبدیل به وسیله مبادله نیکلی شود پس در اساس موضوع که تبدیل وسیله مبادله است و مصلحت هم این است قطعاً آقایان موافقت خواهند داشت مضافاً با این که از راه ضرر مسکوک نیکلی کمکی هم به بانک کشاورزی خواهد شد بلکه به وسیله بانک کشاورزی کمک‌هایی به کشاورزان بشود. بنده از موقع استفاده می‌کنم و اضافه می‌کنم که این دهاقین و کشاورزان بلوک غار و فشافویه هم خیلی در مضیقه و عسرت هستند و هیچ یک از بانک‌ها به آنها کمک نمی‌کنند و مخصوصاً آقای ارسلان خلعتبری وارد هستند که یکی از کشاورزان بلوک غار و فشافویه احتیاج به قرضه‌ای داشت و به هر بانکی مراجعه می‌کردیم به او کمکی نمی‌شد بنابراین این وسیله‌ای است که بانک کشاورزی تقویت مالی می‌شود دو وسیله‌ای است برای بهبود حال و رفاه کشاورزان و از این حیث کمک به کشاورزان خواهد شد و امیدوار هستیم که زودتر تأسیسات بانک کشاورزی در تمام مملکت بسط پیدا کند دولت هم مراقبت بیشتری بکند چون این یک مسئله‌ای است قطعی و مقطوع‌عنه از نظر تمام آقایان نمایندگان (ارباب- مخصوصاً بندرعباس) بنده هم کمال علاقه را دارم که به بندرعباس کمک بشود در هر حال موضوع تبدیل اسکناس یک تومانی به مسکوک نیکلی معلوم است که مورد علاقه همه آقایان نمایندگان است و بنده هم موافقم.

نایب‌رئیس- رأی می‌گیریم به فوریت اول آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. فوریت دوم مطرح است. مخالفی نیست؟ (گفته شد، خیر) رأی می‌گیریم به فوریت دوم آقایانی که موافق هستند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد طبع و توزیع می‌شود و در دستور قرار می‌گیرد.

8- تصویب پیشنهاد مربوط به طرح اصلاح ماده 49 قانون ثبت احوال به قید یک فوریت و تصویب اصل آن.

نایب‌رئیس- پیشنهادی از آقایان نمایندگان شده که لایحه اصلاح مواد قانون ثبت احوال با یک فوریت مطرح شود. قبلاً طبع و توزیع شد و نظر به این‌که مواد زیادی هم نیست آقایان خواهش می‌کنم که دراین باب اظهار نظر بفرمایند. قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد):

امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می‌کنیم لایحه مربوط به اصلاح ماده 49 قانون ثبت احوال و همچنین لایحه سرشماری عمومی به قید یک فوریت مطرح شوند.

شمس قنات‌آبادی، ایلخانی‌زاده، غضنفری، بوربور، سنندجی، دکتر محمدهاشم وکیل، بزرگ‌نیا، مکرم و چند امضای دیگر.

نایب‌رئیس- مخالفی نیست؟ آقای کریمی مخالفید؟

کریمی- بنده مخالفتم از جهت این است که ما چند لایحه دیگر مقدم بر این دستور داریم تقاضا دارم از مقام ریاست که آنها را مطرح بفرمایید.

نایب‌رئیس- این فقط فوریت است رأی می‌گیریم به فوریت لایحه اصلاح قانون ثبت احوال آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد):

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شورای ملی:

کمیسیون کشور در جلسه 11 / 5 / 34 لایحه مصوبه مجلس سنا دایر به اصلاح ماده 49 قانون ثبت احوال را که از جمله لوایح مصوبه کمیسیون‌های مشترک بوده با حضور نماینده دولت مورد رسیدگی قرار داده و عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملی می‌نماید.

ماده اول- بندهای یک الی چهار ماده 49 قانون ثبت احوال مصوب بیست و دوم اردیبهشت ماه 1319 خورشیدی به شرح زیر اصلاح می‌شود:

1- تعویض شناسنامه نمونه سابق به نمونه جدید دو ریال.

2- المثنای شناسنامه ده ریال.

3- رونوشت و هر گونه گواهی‌نامه که از روی مندرجات اسناد ثبت و احوال بر طبق درخواست به اشخاص داده می‌شود پنج ریال.

4- اعلامیه ازدواج 20 ریال.

5- اعلامیه طلاق یک‌صد ریال.

6- اصل برگ‌های شناسنامه مجانی خواهد بود.

تبصره- به برگ‌های مذکور در ماده فوق معادل مبلغ دریافتی تمبر مخصوص ثبت احوال بر طبق نمونه‌ای که به وسیله اداره کل آمار و ثبت احوال تهیه و از طرف خزانه‌داری کل چاپ می‌شود الصاق و باطل می‌گردد.

ماده دوم- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود که درآمد حاصله از فروش تمبر مخصوص ثبت احوال را در حساب مخصوص نگاه‌داری کند و برای کمک به اقلام بودجه اداره کل آمار وثبت احوال به منظور تهیه وسایل تعمیم ثبت وقایع ولادت و مرگ در کلیه دهات کشور از قبیل پرداخت دست‌مزد ثبت‌کنندگان وقایع مزبور و هزینه چاپ تمبر و شناسنامه و سایر هزینه‌های مربوطه را جمعاً و خرجاً در بودجه کل کشور منظور دارد.

موجودی درآمد مزبور قابل انتقال به سال بعد بوده و به مصرف مذکور در بالا می‌رسد.

ماده سوم- وزارت کشور و وزارت دارایی مأمور اجرای این قانون می‌باشند.

مخبر کمیسیون کشور- سعید مهدوی‏

گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شورای ملی:

کمیسیون دارایی لایحه مربوط به اصلاح ماده 49 قانون ثبت احوال را در جلسه 21 آبان ماه 34 با حضور آقای معاون وزارت کشور مورد رسیدگی قرار داده و عین مواد مصوب کمیسیون کشور را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون دارایی- مشایخی‏

نایب‌رئیس- آقای ارباب مخالفید؟

ارباب- یک تذکر مختصری با حضور وزیر محترم کشور خواستم عرض کنم که در قالب و لفافه مخالفت باید به عرض برسانم که میناب سال‌ها است دفتر ثبت اسناد و املاک ندارد یک سال است وعده دادند که می‌فرستند و نفرستاده‌اند 000

نایب‌رئیس- آقای ارباب این مربوط به موضوع نیست.

ارباب- خواستم استدعا کنم این را توجه بفرمایید که پس از سال‌ها املاک مردم به ثبت برسد مخالفتم را پس گرفتم.

نایب‌رئیس- رأی می‌گیریم به ورود در مواد آقایانی که موافق‌اند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده اول مطرح است قرائت می‌شود:

 (به شرح زیر قرائت شد):

ماده اول- بندهای یک الی چهار ماده 49 قانون ثبت احوال مصوب بیست و دوم اردیبهشت ماه 1319 خورشیدی به شرح زیر اصلاح می‌شود:

1- تعویض شناسنامه نمونه سابق به نمونه جدید دو ریال.

2- المثنای شناسنامه ده ریال.

3- رونوشت و هر گونه گواهی‌نامه که از روی مندرجات اسناد ثبت و احوال بر طبق درخواست به اشخاص داده می‌شود پنج ریال.

4- اعلامیه ازدواج 20 ریال.

5- اعلامیه طلاق یک‌صد ریال.

6- اصل برگ‌های شناسنامه مجانی خواهد بود.

تبصره- به برگ‌های مذکور در ماده

+++

 فوق معادل مبلغ دریافتی تمبر مخصوص ثبت احوال بر طبق نمونه‌ای که به وسیله اداره کل آمار و ثبت احوال تهیه و از طرف خزانه‌داری کل چاپ می‌شود الصاق و باطل می‌گردد.

نایب‌رئیس- کسی اجازه نخواسته است بنابراین رأی می‌گیریم به ماده اول آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده دوم قرائت می‌شود.

ماده دوم- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود که درآمد حاصله از فروش تمبر مخصوص ثبت احوال را در حساب مخصوص نگاه‌داری کند و برای کمک به اقلام بودجه اداره کل آمار و ثبت احوال به منظور تهیه وسایل تعمیم ثبت وقایع ولادت و مرگ در کلیه دهات کشور از قبیل پرداخت دستمزد ثبت‌کنندگان وقایع مزبور و هزینه چاپ تمبر و شناسنامه و سایر هزینه های مربوطه را جمعا وخرجا در بودجه کل کشور منظور دارد.

موجودی درآمد مزبور قابل انتقال به سال بعد بوده و به مصرف مذکور در بالا می‌رسد.

نایب‌رئیس- آقایانی که با ماده دوم موافق هستند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد):

ماده سوم- وزارت کشور و وزارت دارایی مأمور اجرای این قانون می‌باشند.

نایب‌رئیس- رأی می‌گیریم به ماده سوم آقایانی که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد در کلیات نظری نیست؟ (اظهاری نشد) رأی با ورقه گرفته می‌شود آقایانی که موافق هستند ورقه سفید آقایانی که مخالف هستند ورقه کمبود می‌دهند.

 (در این موقع اسامی آقایان نمایندگان به ترتیب زیر به وسیله آقای جلیلی (منشی) قرائت و در محل نطق اخذ رأی به عمل آمد).

اسامی رأی‌دهندگان- آقایان: امیرتیمور کلالی، کریمی، دکتر عدل، صفاری، تجدد، دکتر بینا، عماد تربتی، بزرگ‌نیا، خاک‌باز، ارباب، مهندس اردبیلی، احمد فرامرزی، صادق بوشهری، پورسرتیپ، حشمتی، افخمی، مهدوی، دکتر مشیرفاطمی، دولتشاهی، قنات‌آبادی، سلطان‌مراد بختیار، غضنفری، عباسی، ایلخانی‌زاده، دکتر وکیل، سهرابیان، بوداغیان، عاملی، شفیعی، بیات ماکو، بوربور، دکتر عمید، افشار صادقی، صدرزاده، مهندس جفرودی، اکبر، مشایخی، مسعودی، سنندجی، امیر احتشامی، حمید بختیار، فرید اراکی، معین‌زاده، داراب، دکتر حمزوی، دکتر امیر نیرومند، شیبانی، مکرم، دکتر سید امامی، لاری، کدیور، شادلو، تفضلی، عرب‌شیبانی، محمود ذوالفقاری، سلطانی، بهبهانی، درخشش، دکتر افشار، کیکاوسی، خلعتبری، اسکندری، عمیدی‌نوری، هدی، نصیری، دکتر آهی، دهقان، مرتضی حکمت، استخر، رضا افشار، اخوان، گیو، باقر بوشهری، جلیلی، مصطفی ذوالفقاری.

 (برگ‌های آرا توسط منشی شماره شد و در نتیجه 76 رأی موافق و یک رأی مخالف و یک ورقه سفید علامت امتناع شماره شد.)

نایب‌رئیس- با شصت و نه رأی تصویب شد.

اسامی موافقین- آقایان: حمیدیه، دکتر عمید. کدیور، کیکاوسی، دکتر افشار، مکرم، دکتر آهی، شادلو، غضنفری، مرتضی حکمت، سلطانی، محمود ذوالفقاری، استخر، باقر بوشهری، عرب‌شیبانی، دکتر حمزوی، تفضلی، مسعودی، دکتر عدل، اکبر. بزرگ‌نیا، مهدوی، افخمی، دکتر مشیرفاطمی، پورسرتیپ، جلیلی، کریمی، دولت‌شاهی، سلطان‌مراد بختیار، عبدالحمید بختیار، معین‌زاده، فرید اراکی، خلعتبری، شفیعی، صفاری، خاک‌باز، دکتر بینا، مهندس جفرودی، عاملی، ارباب، تجدد، عباسی، صدرزاده، مشایخی، افشار صادقی، گیو، بوداغیان، ایلخانی‌زاده، دکتر وکیل، بیات ماکو، سنندجی، امیر احتشامی، احمد فرامرزی، مصطفی ذوالفقاری، لاری، صادق بوشهری، عماد تربتی، بوربور، حشمتی، اخوان، شیبانی، دکتر امیر نیرومند، داراب، قنات‌آبادی، دهقان، دکترسید امامی، مهندس اردبیلی، عمیدی‌نوری، نصیری. مخالف: آقای رضا افشار،

ورقه سفید علامت امتناع یک رأی.

9- تصویب پیشنهاد مربوط به طرح لایحه پرداخت طلب طلبکاران حاجیه ربابه به قید یک فوریت و رد ورود در شور مواد.

نایب‌رئیس- یک پیشنهادی از آقایان نمایندگان رسیده است راجع‌ به لایحه مربوط به طلبکاران حاجیه ربابه که با قید یک فوریت تلقی گردد قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

مقام منیع ریاست محترم مجلس، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می‌کنیم گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به طلبکاران حاجیه ربابه با قید یک فوریت مطرح گردد شمس قنات‌آبادی، حمید بختیار، یارافشار، دکتر حمزوی، بهبهانی، درخشش، مهندس اردبیلی، دکتر عمید، دکتر افشار و چند امضای دیگر.

نایب‌رئیس- فوریت اول مطرح است مخالفی هست؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به فوریت لایحه آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. لایحه قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد):

گزارش از کمیسیون دادگستری به مجلس شورای ملی:

کمیسیون دادگستری در جلسه 23 آبان‌ماه 1334 لایحه شماره 19021 دولت راجع‌ به طلب اشخاص از حاجیه ربابه و شمس جلالی و مرتضی هاشمی در موضوع معاملات شرطی را با حضور نماینده دولت مطرح نموده و پس از مذاکرات با اصلاحاتی که در لایحه دولت به عمل آمد مورد تصویب قرار گرفت اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده 1- اداره کل ثبت می‌تواند ثمن معاملات شرطی غیر منقول خارج از حد نصاب را که حاجیه ربابه و شمس جلالی و مرتضی هاشمی تا تاریخ 26 بهمن 1326 با اشخاص انجام داده و به استناد تصویب نامه هیئت‌وزیران وقت به مدت‌های مختلف به طلبکاران مزبور سند رسمی و قبوض اقساطی داده است به هر ترتیب و مبلغ که مقرون به صرفه دولت باشد بپردازد.

ماده 2- نسبت به عده دیگر از طلبکاران حاجیه ربابه و شمس جلالی و مرتضی هاشمی که اداره کل ثبت به آنها سند نداده است و به استناد تصویب‌نامه هیئت‌دولت وقت مطالبه می‌نمایند اداره کل ثبت می‌تواند به هر ترتیب و مبلغ که مقرون به صرفه صلاح دولت باشد اصل مطلب را بپردازد مشروط بر این‌که تناسب طلب و تساوی در پرداخت رعایت شود و همچنین مشروط بر این‌که بستانکار کلیه حقوق و مطالبات خود را در قبال وجه دریافتی طبق سند رسمی به اداره کل ثبت واگذار نماید و کلیه وجوهی که از طریق فروش و یا مازاد احتمالی رقبات مورد انتقال و یا عناوین دیگر عاید اداره کل ثبت گردد باید به حساب هزینه مقدماتی منظور و واریز شود.

ماده 3- اداره کل ثبت می‌تواند تا مبلغ بیست و پنج میلیون ریال برای اجرای این قانون از بانک ملی ایران استقراض نموده و در ظرف مدتی که زائد بر ده سال نباشد وجه مزبور را از محل مازاد هزینه مقدماتی بپردازد.

تبصره- برای تشخیص تعداد طلبکاران و مقدار طلب آنها و رسیدگی به اسناد ابرازی و تعیین مبلغ وزارت دادگستری فوراً هیئتی را که مرکب از دو نفر از قضات و یک ‌نفر از مأمورین عالی‌رتبه ثبت اسناد و املاک باشد مأمور رسیدگی به مطالبات مزبور می‌نماید و طلب هر یک از طلبکاران بر طبق نظریه هیئت مزبور با رعایت این قانون قابل پرداخت می‌باشد.

ماده 4- وزارتین دادگستری و دارایی مأمور اجرای این قانون می‌باشند.

مخبر کمیسیون دادگستری- عمیدی‌نوری.

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شورای ملی‏

کمیسیون بودجه در جلسه چهارشنبه 14 بهمن ماه 34 لایحه دولت راجع‌ به طلب اشخاص از حاجیه ربابه و شمس جلالی و مرتضی هاشمی در موضوع معاملات شرطی را مورد رسیدگی قرار داده و گزارش کمیسیون دادگستری را عیناً تصویب و اینک گزارش آن را جهت تصویب نهایی تقدیم مجلس شورای ملی می‌نماید.

مخبر کمیسیون بودجه- محمدعلی مسعودی.

نایب‌رئیس- کلیات مطرح است کسی اجازه نخواسته است رأی می‌گیریم به ورود در مواد آقایانی که موافق‌اند قیام بفرمایند (عده کمی برخاستند) متأسفانه تصویب نشد بنابراین لایحه دیگری مطرح می‌شود لایحه راجع‌ به ثبت آمار و ثبت احوال فوریتش تصویب شد با موافقت جناب عالی اگر موافقت بفرمایید در اول دستور جلسه آینده قرار گیرد.

10- طرح گزارش کمیسیون نظام راجع‌ به تمدید مدت خدمت افسری وظیفه.

نایب‌رئیس- یک لایحه وزارت جنگ هست راجع‌ به تمدید مدت خدمت افسران وظیفه که مطرح می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد):

گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شورای ملی.

کمیسیون نظام در جلسه نهم بهمن ماه 1334 لایحه شماره 19092/7739 دولت راجع‌ به تمدید خدمت افسری وظیفه از یک سال به یک سال و نیم را برای شور دوم با حضور تیمسار معاون وزارت جنگ مورد رسیدگی قرار داد و گزارش شور اول را عیناً تصویب و اینک خبر آن را برای تصویب مجلس شورای ملی تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- مدت خدمت مشمولین دیپلمه، لیسانسیه، دکترا یک سال و نیم تعیین می‌گردد که نه ماه آن را در دانشکده افسری احتیاط به تحصیلات نظامی پرداخته و در صورت موفقیت در امتحانات دیپلمه‌ها به درجه ستوان سومی لیسانسیه‌ها و دکترها به درجه ستوان دومی متفخر گردند افسران فارغ‌التحصیل نام‌برده نه ماه بقیه مدت خدمت را در رسته‌های مربوطه با درجه افسری وظیفه خدمت خواهند کرد.

دانشجویانی که در امتحانات موفق نگردند با درجه افسریاری بقیه خدمت زیر پرچم خود را انجام خواهند داد.

تبصره- پزشکان، داروسازان، دام‌پزشکان، دندان‌پزشکان به جای خدمت در دانشکده افسری احتیاط مدت نه ماه با حقوق و مزایای دانشجویی در قسمت‌ها انجام وظیفه مغایرت دارد

+++

 از تاریخ تصویب این قانون لغو می‌شود.

مخبر کمیسیون نظام- نادعلی کریمی‏

نایب‌رئیس- شور دوم است آقای حائری‌زاده بفرمایید.

حائری‌زاده- من برای خدمت نظام طبق اصولی که در اسلام است که در یک مواقعی که اجباری است مخالفتی ندارم در آن قسمت ولی تبعیض را من موافق نیستم در مملکتی که چند دفعه قانون گذشته است که هر کس صد تومان داد از خدمت نظام معاف است و آن کسی که تحصیل‌کرده است آن معاف نیست من نظرم است دوره چهارم یا پنجم بود که در کمیسیون فرهنگ قانون شورای عالی فرهنگ را می‌گذراندیم و تمام حواس‌مان این بود که موجبات تشویق طبقه تحصیل‌کرده را فراهم بکنیم که این طبقه تحصیل‌کرده امیدواری داشته باشند که یک مزایایی دارند و یک کمک‌هایی به آنها می‌شود و بروند تحصیل کنند فلان سبزی‌فروش هم سعی بکند که پسرش را در مدرسه بگذارد درس بخواند به امیدی که بعدها یک مزایایی یک معافیت‌هایی برای او منظور بشود در قسمت نظام به عکسش شده طبقه فاضله و تحصیل‌کرده که یک سال خدمتش بود اینجا اضافه کردند طبقه عامه را آمده‌اند گفته‌اند صد تومان بدهی معاف هستی. این تشویق از طبقه فاضله نیست اگر نظام داوطلب بود افتخار است برای همه که وارد خدمت بشوند و دفاع از مملکت بکنند اما حالا نظامی است که روی سن و ردیف و قرعه است و این ترتیبات در کار هست باید به طبقه فاضله اگر کمک نکنیم و مزایایی برای‌شان قائل نشویم نباید فشار بیشتری به آنها وارد بکنیم. در اینجا آمده‌اند بچه‌هایی که به سن بیست‌سالگی می‌رسیدند می‌رفتند برحسب فرمان بود، قانون بود نمی‌دانم چه بود صد تومان می‌دادند و می‌رفتند دنبال زندگی شخصی‌شان و شانه را از زیر بار وظیفه اجتماعی با صد تومان خارج می‌کردند اما شما برای طبقه فاضله آمده‌اید زیاد کرده‌اید خدمت‌شان را علاوه بر این‌که این معافیت را برایشان قائل نشدید، آن صد تومانی که از بی‌سواد می‌گرفتید و معاف می‌کردید از باسواد نمی‌گرفتید مدت خدمت یک سال را یک سال و نیم گردید این عملاً یک لطمه‌ای به دستگاه فرهنگی مملکت ما وارد می‌آورد، باید طبقه تحصیل‌کرده را بیشتر تشویق بکنیم معافیت به آنان بدهیم نه این‌که چون تحصیل‌کرده است بیشتر بارش کنیم من با این اصل موافق نیستم.

نایب‌رئیس- آقای مخبر.

کریمی- فرمایش جناب آقای حائری‌زاده دو قسمت بود یکی این بود که چرا نسبت به طبقه فاضله کشور تبعیض قائل شدند و یکی این‌که چرا مدت خدمت را اضافه کردند البته جناب آقای حائری‌زاده و سایر آقایان عموماً می‌دانند که دولت از لحاظ فضل و کمالی که جوانان ما پیدا می‌کنند یک ارزش بسیار مؤثری قائل شده است و آن این است که این آقایان با درجات افسری خدمت می‌کنند و اشخاص عامی با درجه سربازی سمبل این تشویقی است که از طبقه فاضله به عمل آمده و بهترین تشویق هم هست که درخود این قانون می‌گوید که مشمولین دیپلمه، لیسانسیه، دکترا اینها هر کدام به درجاتی نائل می‌شوند یعنی به درجات افسری این از جهت احترام به فضل و دانش و اما از جهت اضافه خدمتی که دولت در ضمن این قانون اجازه خواسته، اولاً سابق بر این همیشه در موقع احتیاج از وجود اینها استفاده می‌شده است منتهی حالا دولت خواسته است مجوز قانونی داشته باشد و ثانیاً با اسلحه جدیدی که امروز در دست ارتش‌ها هست با اسلحه ده سال پیش خیلی تفاوت دارد یک قدری مشکل‌تر شده است اسلحه‌های دقیقی هست که برای تعلیم گرفتن و آشنایی به آن احتیاج دارند که مدت بیشتری تعلیم بگیرند از این جهت بوده است که دولت تقاضا کرده است مدت خدمت این گونه افسران احتیاط را یک سال و نیم بکند یعنی 9 ماه را تعلیم ببینند و 9 ماه هم در صف خدمت کنند بنابراین ایراد جناب آقای حائری‌زاده دو قسمت بود که به طوری که ملاحظه فرمودید هر دو قسمتش جواب حسابی دارد و امیدوارم که آقایان نمایندگان رأی بدهند.

11- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه.

نایب‌رئیس- بسیار خوب دیگر کسی اجازه نخواسته است بنابراین رأی می‌گیریم عده هم ظاهراً برای اخذ رأی کافی نیست بنابراین اعلام رأی می‌شود، دستور مطابق آن چیزهایی است که سابقاً در دستور بوده است به علاوه لایحه تفریغ بودجه مجلس شورای ملی از 1327 به بعد و یکی هم لایحه مربوط به وزرات کارمندانی که در حین انجام وظیفه کشته می‌شوند و یکی هم لایحه حفاظت جنگل‌ها.

 (مجلس ربع ساعت بعدازظهر ختم شد).

نایب‌رئیس مجلس شورای ملی- اردلان‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295045!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)