کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏18
[1396/05/31]

جلسه: 214 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 10 اسفند ماه 1334  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس.

2- بیانات قبل از دستور آقایان خلعتبری و حائری‌زاده.

3- جواب آقای وزیر جنگ و تقدیم یک فقره لایحه از طرف ایشان.

4- بیانات قبل از دستور آقای شوشتری.

5- اخذ رأی نهایی نسبت به لوایح عوارض بنزین برای مستمندان و اعتبار دفع ملخ.

6- تصویب شور دوم قرارداد ترانزیت ایران و ترکیه و قرارداد مودت ایران و سوریه و قرارداد بین‌المللی مبادله مدارک و نوشتجات رسمی

7- شور اول قرارداد الحاق دولت ایران به قرارداد مقاوله‌نامه‌های پستی جهانی.

8- بقیه مذاکره در ماده‌ واحده مربوط به جاده سوم تهران- تجریش.

9- تقدیم یک فقره سوال به وسیله آقای پورسرتیپ.

10- بقیه مذاکره در ماده‌ واحده مربوط به جاده سوم تهران- تجریش‏

11- تعیین موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه.

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏18

 

 

جلسه: 214

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 10 اسفند ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس.

2- بیانات قبل از دستور آقایان خلعتبری و حائری‌زاده.

3- جواب آقای وزیر جنگ و تقدیم یک فقره لایحه از طرف ایشان.

4- بیانات قبل از دستور آقای شوشتری.

5- اخذ رأی نهایی نسبت به لوایح عوارض بنزین برای مستمندان و اعتبار دفع ملخ.

6- تصویب شور دوم قرارداد ترانزیت ایران و ترکیه و قرارداد مودت ایران و سوریه و قرارداد بین‌المللی مبادله مدارک و نوشتجات رسمی

7- شور اول قرارداد الحاق دولت ایران به قرارداد مقاوله‌نامه‌های پستی جهانی.

8- بقیه مذاکره در ماده‌ واحده مربوط به جاده سوم تهران- تجریش.

9- تقدیم یک فقره سوال به وسیله آقای پورسرتیپ.

10- بقیه مذاکره در ماده‌ واحده مربوط به جاده سوم تهران- تجریش‏

11- تعیین موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه.

 

مجلس یک ساعت و 50 دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقای اردلان (نائب‌رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس.

نائب‌رئیس- اسامی غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر خوانده شد):

غایبین بااجازه- آقایان: خزیمه‌علم، دکتر جزایری، امیدسالار، صارمی، رضایی، پیراسته، دکتر پیرنیا، مهندس ظفر، عبدالرحمن فرامرزی، محمودی، ثقةالاسلامی، سرمد، صادق بوشهری، صدقی، موسوی، کیکاوسی، خرازی، احمد صفایی، محمود افشار، توماج، کی‌نژاد، بزرگ ابراهیمی، قرشی، قراگزلو، شادمان، دکتر سعید حکمت، احمد فرامرزی، اورنگ، پورسرتیپ.

غایبین بی‌اجازه- آفایان: قوامی، اریه، مهندس شاهرخ‌شاهی، شیبانی، برومند، دکتر شاهکار، دکتر حمزوی.

دیرآمدگان و زودرفته‌گان بااجازه- آقایان: فرید اراکی 15 دقیقه، دولت‌شاهی 25 دقیقه، کریمی 25 دقیقه، صراف‌زاده 35 دقیقه، حائری‌زاده 55 دقیقه، حمیدیه یک ساعت، عاملی یک ساعت، بوداغیان یک ساعت و سی دقیقه، محمود ذوالفقاری دو ساعت و ده دقیقه، امامی خویی دو ساعت و ده دقیقه.

دیرآمدگان و زودرفته‌گان بی‌اجازه- آقایان: زنگنه 15 دقیقه، میراشرافی 30 دقیقه.

غایبین در رأی- آقایان: سنندجی 5 رأی، تجدد 3 رأی، قنات‌آبادی 2 رأی، تفضلی 2 رأی، لاری 2 رأی، اخوان 2 رأی، فرود 2 رأی، لاری 2 رأی، تفضلی 2 رأی، مسعودی 2 رأی، اخوان 2 رأی، لاری 2 رأی، زنگنه 2 رأی، معین‌زاده 1 رأی، پناهی 1 رأی، حشمتی یک رأی، کاشانیان 1 رأی.

نائب‌رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظری نیست؟ آقای دولت‌آبادی بفرمایید.

دولت‌آبادی- مطالبی که بنده در جلسه قبل اظهار داشتم بعضی عبارت‌ها در طبع اشتباه شده است استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید اصلاح کنم بدهم به اداره تندنویسی.

نائب‌رئیس- بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای دکتر سیدامامی بفرمایید.

دکتر سیدامامی- در بیانات بنده مختصر اشتباهی شده می‌دهم اصلاح کنند.

نائب‌رئیس- بسیار خوب، بنابراین صورت‌مجلس تصویب می‌شود جناب آقای وزیر کشور چه فرمایشی دارید؟

وزیر کشور- بنده عرضی ندارم.

نائب‌رئیس- بنابراین نطق قبل از دستور شروع می‌شود آقای ارسلان خلعتبری بفرمایید.

2- بیانات قبل از دستور آقایان خلعتبری و حائری‌زاده.

خلعتبری- مطالبی که امروز می‌خواهم به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم موضوع حمایت از محصولات کشاورزی کشور است، مسأله حمایت از قیمت محصولات کشاورزی در هر مملکتی مورد توجه و اقدام قرار گرفته است و در واقع حافظ کشاورزی ممالکی است که در مسأله کشاورزی پیشرفت‌های عمده کرده‌اند در آمریکا در موضوع تشویق کشاورزی دولت فدرال آمریکا اعتباری تهیه کرده که با آن اعتبار محصولات کشاورزی را به قیمتش می‌خرد که اگر کشاورز را نگاه می‌دارد جناب آقای نراقی چون حضرتعالی علاقه‌مند به این کار هستید توجه بفرمایید مثلاً یک زارع در آمریکا صد تن پنبه را می‌برد به اداره مربوطه می‌فروشد به مظنه بازار و تمام پولش را دریافت می‌کند در موقعی که محصول به دست می‌آید اگر قیمت پنبه زیادتر باشد زارع یا تفاوتش را می‌گیرد یا جنس خودش را در بازار می‌فروشد و پول دولت را می‌دهد البته قرضی که گرفته می‌دهد و اگر قیمت کمتر بود محصول متعلق به دولت آمریکا است یعنی خود دولت باید آن محصول را بفروشد بنابراین این قاعده سبب شده است تمام کسانی که در امر کشاورزی وارد هستند اطمینان‌خاطر دارند به این‌که محصولی که تولید می‌کنند این محصول از میان نخواهد رفت و به ضرر نخواهند فروخت این یکی از موجبات اساس پیشرفت تولید محصولات کشاورزی در بعضی از ممالک است در آمریکا این عمل هست در انگلستان هست و در خیلی از کشورهای دیگر هم هست. حالا برگردیم به کشور

+++

خودمان در کشور ما اگر مسأله حمایت از قیمت محصولات برقرار بشود از غلّه، از گندم، از جو. حمایت بشود یعنی قیمتش را قیمتی بکنند که زارع تشویق به تولید بشود به نظر بنده نفعش بیشتر است از داشتن اداره غله برای این‌که اگر کشاورز محصول را تولید کرد به قیمت دویست تومان و به قیمتی که در عراق از زارع می‌خرند یا در جاهایی که تولید می‌کنند به همان قیمت خریدند آن وقت در مملکت ما جنس تولید می‌شود و وقتی که جنس تولید شد گرانی پیش نخواهد آمد و دولت می‌تواند از یک خرج پنجاه شصت میلیون تومانی در سال که برای اداره غله می‌کند خودش را بی‌نیاز کند. در ممالک آسیای‌جنوبی دولت‌ها از برنج حمایت می‌کنند ولو این‌که قیمت برنج کمتر از قیمتی باشد که بتوانند صادر کنند معذالک به قیمت بالاتر می‌خرند در گیلان و مازندران ما الان کاشت توتون صرف نمی‌کند. رئیس دخانیات در کمیسیون عرایض گفت ما پولی که می‌دهیم به زارع فقط قیمت عمل آوردن محصول است و زاید بر آن نیست و توتون‌کاری صرف نمی‌کند و زارع ناچار است بکارد (داراب- چقدر استفاده می‌کنند؟) ولی دولت ترکیه هشتادهزار تن صادرات توتون در سال گذشته داشته‌اند برای این‌که از محصولات خود حمایت می‌کنند مسأله چای یکی از مسائل عمده محصولات داخلی است جناب آقای مشایخی، یکی از عمده محصولات ما چای است ولی با کمال‌تأسف الان چندین هزار تن چای داخلی روی دست مردم مانده است کشاورز محصول چای خودش را در موقع فروش به نصف قیمت می‌فروشد، به تمام قیمت نمی‌تواند بفروشد و کارخانه‌جاتی که تولید چای می‌کنند وقتی جنس را به قیمتی می‌خرند بعد به همان قیمت نمی‌توانند بفروشند و به همین جهت است که الان در گیلان و مازندران مناطقی که محصول چای به عمل می‌آورند یک نگرانی برای آنها هست یک اضطرابی است که به آن دچار هستند دولت متوجه شد و آقای نخست‌وزیر دستور دادند شورای اقتصاد هم رسیدگی کرد ولی برای تولید دو هزار و پانصد تن چای باید کارخانه اجاره بکنند محتاج به ده میلیون تومان پول بودند یعنی پولی که حالا اگر بدهند چهار پنج ماه دیگر برمی‌گردد سازمان برنامه و بانک کشاورزی اعتبار ندارند بانک ملی اعتبار ندارد ملاحظه بفرمایید برای ده یا بیست میلیون تومان که باید برای چای به مصرف برسد و دولت هم نهایت علاقه را دارد و الان هم مشغول مطالعه هستند که این نگرانی را برطرف کنند و اقدام مؤثری بنمایند متأسفانه وسیله موجود نیست بنابراین اگر یک محصول عمده‌ای مثل چای در کشور از بین برود آن وقت برای این کشور یک خسارت و ضرر عمده دارد تمام کشاورزها از شهرستان‌ها به تهران می‌آیند مردم بیکار می‌شوند ناچار می‌شوند دزدی کنند به این جهت که بیکار هستند محصولات داخلی مملکت هم کم می‌شود اینها یک مسائلی است که باید راه‌حل آن را پیدا کرد و قابل‌حل است این است که دولت باید یک سیاست حمایت از محصولات کشاورزی اتخاذ بکند و به آن سیاست من معتقد بوده و هستم این امر از مهمترین کارهای سازمان برنامه بود که می‌بایستی در برنامه کشاورزی منظور شده باشد و حالا هم دولت باید سعی کند از نظر تشویق تولید از نظر بالا بردن سطح تولید در مملکت و تشویق کشاورزان سیاست حمایت از قیمت محصولات کشاورزی را به سرعت برقرار کند اعتبارات کافی برای این کار منظور بدارد تا آن‌که اگر یک سال قیمت پنبه تنزّل کرد زراعت پنبه در مملکت از بین نرود امسال قیمت پنبه تنزل کرد پنبه دچار آفت شد در گرگان و مازندران کشاورزان خسارت‌های عمده‌ای دیدند اخیراً خوشبختانه نرخ پنبه در دنیا بالا رفت اما محصول از دست کشاورز با قیمت کم خارج شد اگر نقصی بود دیگر به کشاورز نرسید بنابراین اگر حمایت محصولات کشاورزی باشد اگر در موقع تنزل قیمت و بروز آفت خسارتی پیش آمد یا در بازارهای دنیا اجناس ما خریدار نداشت دولت با آن اعتباری که دارد جنس را می‌خرد و بعد خودش می‌فروشد و اگر فرض کنیم در سال ده یا بیست میلیون تومان ضرر ببرد این ضرر ضرری است که به نفع کشور است برای این‌که محصولات کشاورزی امروز در حکم ستون ‌فقرات صادرات است این است که ما باید محصولات داخلی خودمان را حفظ کنیم و گمان می‌کنم آقایان نمایندگان محترم موافق هستند که به دولت توصیه و تأکید لازم را تهیه کند برای این‌که کشاورزی در مملکت ما پیشرفت نماید و این برنامه اگر روی یک اساس صحیحی تهیه بشود خیلی برای کشور مفید است و اگر بفرمایند برای اینکار بودجه و اعتباری نیست به نظر بنده ما نباید قبول کنیم برای این‌که دولت در یک همچون امر مهمی حتماً باید اعتبار تهیه کند و بنده باز نظر دولت را جلب می‌کنم و مخصوصاً ازآقای معاون نخست‌وزیر خواهش می‌کنم از طرف نمایندگان گیلان و مازندران و گمان می‌کنم همه آقایان موافق باشند که توصیه بکنند که دولت با تمام قوا سعی کند محصول چای داخلی از بین نبرد و همین طور این سیاست حمایت از محصولات در مورد غله در مورد گندم و جو در درجه اول باید قرار بگیرد مسأله دیگری که می‌خواستم به عرض آقایان برسانم مسأله تقلّباتی است که اخیراً در ارزاق عمومی مشاهده شده من واقعاً می‌خواهم از آقای سرتیپ شمس که او را هم تاکنون ندیده‌ام و با کمال جدیت با نداشتن وسیله متقلّبین را تعقیب می‌کنند و تاکنون هم با فقدان وسایل به نتیجه‌ای رسیده است می‌خواستم اولاً از ایشان قدردانی کنم و از آقای وزیر کشور هم خواهش کنم ایشان و شهردار را برای این خدمتی که خرج می‌دهند تقدیر کند البته این صحیح است ولی یک چیز را باید بدانید اگر پنجاه ده یا هشت نفر در شهر مرتکب تقلب می‌شوند اینها باعث بدنامی مملکت است (شوشتری- مجازات کم است) همین را می‌خواستم عرض کنم اینجا ارتباطی به عامه مردم ندارد ولی با کمال‌تأسف سبب سو تأثیر و این کار سو اثر در صادرات مملکت دارد اگر این فساد بیشتر بشود و همه ببینند از این جور چیزها و تقلّبات در همه ‌جا هست می‌گویند پس در کارهای دیگر هم تقلب خواهد بود بنابراین یکی شئون کشور و یکی مصلحت اقتصادی کشور و یکی بهداشت مردم که بر همه‌چیز مقدم است، ایجاب می‌کند که این مسأله با نهایت مراقبت تعقیب بشود اینجا یک قانونی گذراندیم یک طرحی را بنده مبتکر بودم که تهیه کردم و ارجاع شد به کمیسیون مشترک مجلسین بنده پیشنهاد کرده بودم برای هر کس که مواد غذایی به طریق تقلّب تهیه کند مجازات اعدام پیش‌بینی بشود ولی در آنجا مجازات تبدیل شد به یک سال و سه سال حبس به نظر بنده یک سال و سه سال حبس کافی نیست برای این‌که الان با کمال ‌تأسف این تقلب را چند نفر کاسب بد و متقلب رسانیده‌اند تا جایی که اکثر ارزاقی که مردم مصرف می‌کنند در آن تقلب می‌شود روغن، عسل، کره، زردچوبه، قهوه، سماق حتی کوفته مصنوعی می‌سازند و به خورد مردم می‌دهند آبلیمو و سرکه مصنوعی تهیه می‌کنند دیگر زندگی نمی‌شود کرد، با این طریق اگر این متقلبین با شدت تعقیب نشوند و به همین اکتفا کنیم که یک سال حبس بشوند این کافی نیست به دو طریق باید اقدام کرد اولاً باید یک مجازات شدید برای این کار در نظر گرفت تقلب در امور غذایی مردم باید مجازات خیلی سنگینی داشته باشد کسی که روغن تقلبی و فاسد می‌سازد و هزارها مردم را مریض و بیمار می‌کند به این شخص نباید رحم کرد، رحم کردن به این اشخاص ظلم به جامعه است باید با نهایت سنگدلی این اشخاص را مجازات کرد بعد هم جناب آقای وزیر کشور موضوعی است که جنابعالی باید توجه کنید (وزیر کشور- بنده یادداشت می‌کنم) این مقدار عمل کافی نیست شهرداری تهران و همین طور شهربانی و شهرداری‌های ولایات فعلاً شهرداری تهران باید با تمام قوا خودش را برای این کار مجهز کند باید متخصص بیاورد اشخاص مختلف صرف یک ‌نفر آقای سرتیپ شمس و چند نفر برای این کار کافی نیست (صفاری- لابراتوار) لابراتوار باید بسازند آزمایشگاه بیاورند و هر جایی که ارزاق عمومی تهیه می‌کنند بروید رسیدگی کنید هر جا کارخانه ماست‌سازی هست کره‌سازی هست کنسروسازی هست ترشی‌سازی هست تمام این چیزهایی که ارتباط با ارزاق عمومی مملکت دارد تمام آنها را قبلاً باید بروید معاینه کنید، باید معاینه کامل حقیقی بشوند زود زود هم معاینه کنید و اگر این طریق نباشد یعنی دائماً مراقبت روزانه با وسایل کافی نباشد به نظر بنده پیشرفت در این کار نمی‌کنید برای این‌که کار بسیار آسانی است در یک زیرزمین ممکن است یک خروار پیه ببرند روغن تقلبی بسازند بعد هم به نام روغن به خورد مردم بدهند همین طور موارد دیگر می‌آید بیرون و به مردم می‌فروشند حالا روغن‌های نباتی را با روغن‌های اصلی مخلوط می‌کنند خدا شاهد است هیچ‌کس اطمینان ندارد به این‌که غذاهایی که می‌خورد ساختگی و مصنوعی نباشد آقایان اطمینان داشته باشید نود درصد از غذاهایی که می‌خورید سالم نیست بنده از این جهت می‌خواستم عرض کنم که این مسائل یک مسائلی است که مورد علاقه تمام مردم است مردم وسیله شکایت ندارند، که دنبال شکایت خودشان بروند همه در تلاش معاش هستند و اشخاصی که بیشتر دچار این تقلّبات هستند مستخدمین ادارات، کارگرها، مزدبگیرها و مردم متوسط آنهایی هستند که اصلاً وقت ندارند برسند، بفهمند این چیزی که خریده‌اند تقلبی است یا نه؟ این رنگ‌های پریده این جسم‌های ضعیف این مرض‌هایی که ملاحظه می‌فرمایید سی‌سال پیش نبود، من طبیب نیستم ولی به جرأت می‌توانم بگویم برای این است که مردم مواد غذایی‌شان کافی نیست سی‌سال پیش مردم روغن سالم، نان سالم، شیر سالم، ماست سالم، کره سالم می‌خوردند حالا اگر بیشتر آن را هم بخورند وقتی به اندازه یک ثلث از آن ویتامین و کالری‌های لازم را نداشته باشد به تدریج بدن که تحلیل رفت مبتلا به سل و امراض گوناگون می‌شوند این اطبای دانشمندی مثل جناب آقای دکتر آهی و دکتر سیدامامی تشریف دارند، آقایان آیا این وضع در بهداشت مردم تأثیر ندارد؟ (صحیح است).

نائب‌رئیس- جناب آقای خلعتبری وقت جنابعالی تمام شد.

خلعتبری- بنده فقط می‌خواستم تقاضا کنم که آقای وزیر کشور در این کار اقدام مؤثری بکنند سوم یک عرض مختصری دارم اجازه بفرمایید در چند ثانیه عرض بکنم عدّه‌ای از مستخدمین دولت و کارمندان ادارات دولتی و مؤسسات دولتی هستند که مریض و بیمار می‌شوند به طوری که با هفت هشت هزار تومان معالجه می‌شوند و اگر معالجه نشوند خواهند مرد ادارات و مؤسسات و شرکت‌ها برای این کارها اعتباری ندارند من می‌خواهم نظر دولت را به این نکته جلب کنم که اگر مستخدمی در یک اداره

+++

دولتی و یک مؤسسه دولتی هست و او با ده‌هزار تومان معالجه می‌شود والا می‌میرد آن مخارج بازرسی‌ها و فوق‌العاده‌ها از آن کارها کم بکنید و این مستخدمین که مریض می‌شوند برای معالجه باید به اروپا بروند حتماً به اروپا بفرستید.

نائب‌رئیس- آقای حائری‌زاده بفرمایید.

حائری‌زاده- رفقای ما که چند روز پیش رفتند به عراق و مراجعت کردند، جناب آقای استخر به من فرمودند که جراید عراقی یک شرحی راجع‌ به عرایضی که بنده در مجلس کرده بودم نوشته بودند که مستنبط از مطالب این بوده که فلانی کسی بوده است که با قشون مخالفت کرده حالا من در اطراف جراید عراقی نمی‌خواهم صحبتی بکنم چون دو سال پیش هم که رفتم به آنجا یک مصاحبه‌ای شد و یک کشمکش‌هایی، یک ایرادهای بی‌ربطی می‌کردند که چرا یک یهودی روزنامه گمنامی در تهران چاپ کرده است به نفع یهود و آنها اعتراض و داد و فریاد و شکایت داشتند این است که قدری احساسات‌شان سر چیزهای کوچک تحریک می‌شود و چندان به نظر من مهم نیست ولی من دیدم اگر عرایض من شکلی بوده است که علیه قشون بوده لازم است توضیحی بدهم. در اسلام نظام‌وظیفه عمومی است خیلی از این قانون نظام‌وظیفه ما عمومیتش بیشتر است غیر از اشخاص مریض، صغار عجزه همه باید خدمت قشون را در موقع خودش انجام بدهند به یکی دو سال هم قناعت نشده است در موقع حاجت و ضرورت همه مکلفند حتی اگر خطر زیادتر شد زن‌ها هم باید شرکت کنند در امر قشون، این یک اصلی است که در اسلام محرز است و هر مسلمانی هم طرفدار این است همه باید شرکت کنند در قشون فضل‌الله المجاهدین علی القاعدین این یک فرمایشی است که دستور کلی مسلمین است و باید رویش عمل بکنند. یک مسلمان با قشون و نظام مخالفت ندارد صحبت در این است که فساد در مملکت ما هست ناطق قبلی راجع‌ به فساد کسبه بازار صحبت می‌کرد، تمام آنها صحیح است در دستگاه دولت‌ها فساد نیست؟ همه مؤمن و مقدس و صحیح و سالم، این جوری است؟ نه این جوری نیست در قشون همه مردم خوبی هستند؟ نه این جوری نیست اشخاص فاسد در آنجا زیاد است من یک وقتی سوالی کردم و هنوز هم کسی به من جواب نداده که چند میلیون اختلاس و دزدی شد در قشون بعد هم سرش را به هم آوردند معلوم نشد که چه شد سرش را بستند که معلوم نشود و صدایش بلند نشود که چند میلیون دزدی و اختلاس شده بود و من پرسیدم و کسی هم هنوز به من جواب نداده که چه شد، این پول‌ها وصول شد؟ اینها چه شد؟ اشخاص فاسد که در ادارات هستند اگر با آنها مبارزه نشود ادارات را فاسد می‌کنند و اشخاص فاسد هم مع‌التأسف در این مملکت ما پارتی و طرفداران زیاد پیدا می‌کنند سر پست‌های حساس هم واقع می‌شوند در نتیجه حمایت رتبه و درجه هم می‌گیرند بالا هم می‌روند مبارزه من با دستگاه فساد بوده و حالا هم هست که باید فساد را ریشه‌کن کرد می‌خواهد قشون باشد می‌خواهد دادگستری باشد می‌خواهد در بازار باشد (کریمی- در مجلس باشد) مجلس الحمدالله عمرش تمام می‌شود غصه‌اش را نخورید (کریمی- مجلس بعد) مجلس بعد را هم مسطوره‌اش را در انتخاباتی که با حکومت نظامی تمام کردند ما دیده‌ایم اگر بد است دولت بد است که انتخابات بد می‌شود اگر دولت صالح باشد مردم وکیل بد انتخاب نمی‌کنند، مردم وکلای خوب انتخاب می‌کنند فساد مال دستگاه دولت و مأمورین است نه مال مردم، مردم همیشه رو به صلاح بوده‌اند این مدیرها و قائدین قوه مجریه هستند که مملکت را  به طریق بدی و خوبی ممکن است سوق بدهند باید دستگاه را اصلاح کرد این جمله را خواستم صریحاً گفته شود که این نظامی‌ها این سربازها فرزندان ما، برادران ما هستند و با اساس کار قشون هیچ وقت کسی مخالف نیست من صددرصد حامی و طرفدار هم هستم ولی به شرطها و شروطها شکایاتی گاهی از خود قشونی‌ها به من می‌رسد از ماده 5 حکومت نظامی و از این دستگاه این بیچاره‌ها به قدری وحشت دارند که خواهش می‌کنند کاغذ ما را نشان نده به دستگاه، مثلاً می‌نویسند با این‌که قانون گذشت اجناسی که برای قشون وارد می‌شود از مقررات گمرکی و خیلی چیزها معاف است از حقوق ما فلان‌قدر کسر می‌کنند برای لباس، پارچه‌ای که در بازار با حقوق گمرکی، تجار به ما متری چهل تومان می‌دهند متری شصت و سه تومان پولش را از ما می‌گیرند و معلوم نیست کی پارچه را به ما بدهند. خیلی از این نوع چیزها و سایر موضوعات می‌نویسند پس باید جلوی فساد را گرفت جلوی فساد گرفتن به صرف حرف نیست باید یک اشخاصی باشند قوی‌الاراده و پاک و منزه تا بتوانند جلوی فساد را بگیرند اشخاصی که کاغذ دیکته می‌کنند به دست‌شان می‌دهند تا در پشت تریبون بخوانند اینها ضعیف هستند اینها لایق این‌که جلوی فساد را بگیرند نیستند باید اشخاص قوی‌الاراده باشند پاک هم باشند تا جلوی فساد را بگیرند. (شیبانی- این‌طور که فرمودید نیست) والا کسی با قشون مخالف نیست هر ملتی که بخواهد آقا باشد بخواهد مستقل باشد بخواهد دفاع از حقوق خودش بکند باید مسلح باشد برای دفاع همیشه حاضر باشد نه این‌که دایره‌اش را کوچک کرد، تنگ کرد و یک عده قلیلی هر کس پولی داده معافش بکنند هر کس پارتی داشت معافش بکنند، یک بدبختی را بگیرند بیاورند اینجا برای رژه رفتن سلام دادن، نه برای کار کردن، من با این بی‌نظمی مخالفم، با فساد مخالفم با این‌که پول مملکت صرف هرج‌ومرج بشود دستگاه ظلم و طغیان را حمایت کند اساس مملکت را خراب کند من با این کار مخالفم، من با قشون هیچ‌وقت مخالف نیستم. طرفدار قشونم، اصل آن روزنامه مع‌التأسف در دست جناب آقای استخر نبود که ببینم، از سمپاشی‌هایی که دستگاه فساد در دنیا دارد و منحصر به مملکت ما هم نیست هر حرف حقّی را یک لباس باطلی تنش می‌کند یا هر عمل باطلی را یک لباس حقی تنش می‌کند برای پیش بردن مقصودش در مجلس ایران مع‌التأسف این آخر عمرش من منحصراً خودم را مدافع از حقوق جماعت معرفی کردم و با دستگاه دولت که یک دستگاهی است که من صالحش نمی‌دانم برای اصلاحات مخالفت می‌کنم، این سمپاشی می‌شود که فلانی با لباس قشون مخالف است خیر این طور نیست. فلانی طرفدار اصلاحات است، مبارزه با فساد را واجب می‌داند ولی نه با حرف با حلوا حلوا گفتن دهان کسی شیرین نمی‌شود و نخواهد شد با عمل باید ثابت کرد، در اسلام موقع خطر زن‌ها را مکلف کرده که در میدان جنگ به حمایت مردها بیایند البته در مواقع عادی زن‌ها معاف هستند این یک واجب و فریضه اسلامی است جهاد و دفاع منتهی احکامش در مواقع مختلف فرق می‌کند در ایران من باور نمی‌کنم کسی وجود داشته باشد که مخالف قوای مدافع مملکت باشد اصلاً چنین چیزی نمی‌شود فرض کرد، یک ملتی که می‌خواهد آقا باشد می‌خواهد استقلالش را حفظ کند در مقابل مهاجمین مقاومت کند حتماً باید مسلح باشد و باید هر روزی مطابق مصالح آن روز مسلح بشود یک روزی با شمشیر و خنجر و نیزه و کمان و تیر جنگ می‌کردند امروز با بمب اتم است باید مطابق اسلحه روز مطابق وضعیت مسلح بشویم ولی با دروغ گفتن با این‌که بگوییم ما اصلاحات می‌کنیم و در عین حال افساد بکنند اغراض خصوصی و شخصی‌شان را به لباس کارهای عمومی خواسته باشند، اعمال کنند، من با این اصل مخالفم قشون باید خرابی‌های داخلی خودش را اول اصلاح کند حکومت نظامی که ماشاالله در مملکت ما بومی شده است من نمی‌فهمم در دنیا هیچ‌جا حکومت نظامی بومی سراغ نداریم مگر دوره‌های استبداد حکومت دیکتاتوری که باشد مثلاً حکومت روسیه فعلی که همه‌اش حکومت نظامی است آنجا قانون و آزادی اراده اشخاص است منتهایش ممکن است یک شخصی باشد یا یک هیئتی باشد یا یک کمپانی باشد فرق نمی‌کند ولی در مواقع خطر، در مواقع انقلاب، در آن موقع یک روز، دو روز، ده روز، بیست روز، یک ماه حکومت نظامی است ولی ماشاالله از وقتی که کودتا شده اگر بخواهیم ایامی را که حکومت نظامی نبوده بشماریم انگشت‌شمار است. از 25 سال پیش به این طرف همه‌اش گرفتار حکومت نظامی بوده‌ایم، گاهی وسط‌هایش لغو شده حالا حکومت نظامی هم خوشبختانه لباس‌هایش را عوض می‌کند. یک حکومت نظامی 6 روزه پیدا می‌شود موقع انتخابات، موقعی که باید اخذ رأی شود، ضمناً اعلام می‌کند ما مقرراتی را که مخالف انتخابات باشد اجرا نمی‌کنیم ولی ماده 5 به قوت خودش باقی است این ماده 5 چه اشخاصی را می‌گیرد؟ کسانی که در کوران انتخابات طرفدار آن کاندیداهایی که حکومت صالح نمی‌داند هستند، سر و صدا می‌کنند شکایت می‌کنند، به تلگراف‌خانه می‌روند، منزل آقا متحصن می‌شوند، اینها را باید گرفت و توقیف‌شان کرد، آقایان اگر حبس رفته باشید می‌دانید آدم‌هایی که در محبس هستند، برای نجات از حبس که از این ستون به آن ستون فرج است هر پیشنهادی که به او بکنند حاضر می‌شود، ما در قضیه افشار طوس دیدیم که یک عده‌ای را گرفتند، هر چه دیکته کردند، آنها گفتند و نوشتند، در صفحه ضبط شد پشت رادیو هم گوش کردیم، بعد که حکومت عوض شد، آن فشار عوض شد، آمدند، محکمه نشست و همه آنها را تبرئه کرد و گفت همه‌اش دروغ و فشار و تقلب و تزویر بوده این دستگاه با این وضع هیچ طرف اعتماد نیست و باید اصلاح شود و اگر کسی گفت باید اصلاح شود، این مخالف قشون نیست قشون برادرهای ما هستند اولاد ما هستند وظیفه آنها است که این خدمت را انجام بدهند، وظیفه ما است که از آنها حمایت بکنیم که در مقابل دشمن بایستند، شکایت من، اعتراض من، حرف من آنچه که تا به حال بوده است و هست و خواهد بود این است که چرا در غیر مورد خودش از این قوه استفاده می‌کنیم؟ شما این قوه را برای انتقام گرفتن از اشخاصی که برای مبارزه نفت قیام کردند اعمال می‌کنید دوسیه برای آنها می‌سازید. تمام حرف من این است و الا من کی مخالف قشون هستم؟ اگر در قشون چهار تا دزد قاچاق متقلب دوسیه‌ساز باشد ربطی به قشون ندارد، قشون را باید از این عناصر فاسد تصفیه بکنید تا طرف اعتماد همه مردم باشد همه مردم با پیشانی باز استقبال کنند و حمایت کنند، نه این‌که وحشت و اضطراب ایجاد کنند، حکومت رعب و وحشت نباید ایجاد کند، من با اساس فاسد مخالفت دارم مخالفت

+++

من با قشون نبوده و نیست. هیچ مسلمانی با مجاهدین اسلام که می‌ایستند و از مملکت خودشان دفاع می‌کنند نمی‌تواند مخالفت کند من بیشتر در این موضوع امروز صحبت نمی‌کنم. مطالبی دارم که صحبت کنم ولی وقت زیاد لازم دارد و حالا نمی‌شود صحبت کنم.

3- جواب آقای وزیر جنگ و تقدیم یک فقره لایحه از طرف ایشان.

نائب‌رئیس- آقای وزیر جنگ بفرمایید.

وزیر جنگ (سرلشکر وثوق)- بنده می‌خواهم از فرمایشات جناب آقای حائری‌زاده تشکر کنم که در نطق امروزشان طرفداری از قشون کردند و اظهار علاقه به این دستگاه، البته همان‌طور که ایشان هم بیان کردند در هیچ دستگاهی در هیچ نقطه از دنیا نیست که نواقصی وجود نداشته باشد و ما هم با کمال حسن‌نیت استقبال می‌کنیم از هر کس و مقامی مخصوصاً نمایندگان محترم مجلس را اگر ما را راهنمایی و ارشاد کنند که دستگاه خودشان را بهتر بکنیم، (احسنت) راجع‌ به قسمتی که در مورد پارچه فرمودند عین همان نامه ماشین شده بدون امضا که خدمت ایشان تقدیم شده و به استناد آن این فرمایشات را فرمودند برای بنده هم آمده. ما معمولاً در دستگاه‌های دولتی عادت نداریم به نامه‌های بدون امضا یعنی کسی که شهامت آن را ندارد که پای آنچه را که می‌گوید امضا کند، ترتیب اثر بدهیم. اگر بخواهیم ترتیب اثر بدهیم هیچ پایه و مقامی در امان نیست (صحیح است) مع‌هذا بنده شخصاً بدون این‌که جنبه رسمیت بدهم برای اطلاع خودم همیشه رسیدگی می‌کنم. این نامه که پیش بنده آمد فرمانده قسمت مربوطه‌اش را خواستم و توضیح خواستم در این نامه همان‌طوری که فرمودید ذکر کرده‌اند که پارچه‌هایی وارد شده است به قیمت 65 تومان و در بازار ارزان‌تر است این پارچه‌ها تقریباً به نصف قیمت وارد شده و مال افسران نیروی هوایی است و تمام آنها هم بسیار خوش‌وقت و خشنودند که چنین مساعدتی درباره آنها شده ما برای مساعدت به افسران به فرمان اعلیحضرت همایون شاهنشاهی دو دستگاه ایجاد کردیم که در تمام وزارتخانه‌های دولتی این کار ادامه خواهد داشت و خواهد شد. یکی دستگاه فروشگاه تعاونی ارتش که همه آقایان با آن آشنا هستند قیمت‌هایش مناسب و اجناسش مرغوب است که حتی خیلی از آقایان نمایندگان محترم هم قطعاً آنجا مراجعه می‌فرمایند (شیبانی- یکی‌اش خود بنده) منتهی ما قیمت‌ها را طوری نمی‌کنیم که مثلاً پارچه‌های نظامی را بدهند رنگ کنند و در بازار آزاد بفروشند به یک قیمتی خواهد بود که مناسب و متعادل باشد و به نفع افسران باشد منتهی در هر خریدی که افسران می‌کنند آنها در سود با این دستگاه شریک می‌شوند و آخر سال سهم‌شان را پس می‌گیرند این دستگاه تعاونی است. این سیستم خاصی است، یک دستگاه هم اداره تدارکات ارتش است که تا به حال هنوز وارد عمل نشده است، این دستگاه هم با تصویب مجلس شورای ملی و مجلس سنا تشکیل شد و سرمایه‌اش در اختیارش گذاشته شد و آن هم تابع مقررات خاصی است که اولاً حق ندارد اجناس لوکس وارد کند فقط احتیاجات عمومی است و چیزهایی که به درد تمام گروهبان‌ها و افسران می‌خورد و جنبه عمومی دارد، آن را هم در کمیسیون‌هایی با نظر وزارت اقتصاد ملی و وزارت دارایی لیست این اجناس تهیه می‌شود و در هیئت دولت مطرح می‌شود و بعد از تصویب هیئت دولت وارد می‌شود و تمام اینها تحت نظام و کنترل بسیاربسیار دقیقی است ولی همان‌طور که عرض کردم باز هم سو جریانی اگر کسی مشاهده کند ما هم بسیار خوش‌وقت می‌شویم که بدون غرض به ما اطلاع بدهند ولی با این نامه‌های بدون امضا به فرمایش آقای حائری‌زاده سرود یاد مستان دادن است که خدای‌ناکرده کسی غرضی داشته باشد و بخواهد یک حمله‌ای بکند و یک کاغذ بی‌امضا را مطرح کند و صحبت کند، به نظر بنده از انصاف دور است راجع‌ به این‌که فرمودند ارتش ایجاد رعب و وحشت می‌کند در مردم بنده تصور نمی‌کنم امروز چنین موضوعی صحت داشته باشد تصور می‌کنم تمام افراد مملکت ارتش را برادران خودشان می‌دانند و تمام دستگاه ارتش را هم دستگاهی می‌دانند که به نظم مملکت و آسایش عموم کمک می‌کند بنده کراراً عرض کرده‌ام عقل سلیم حکم می‌کند که ارتش به هیچ‌وجه اصراری نداشته باشد که برای خودش مسئولیتی ایجاد کند و بهتر بود اگر می‌توانستیم تمام ایام صلح آسوده و راحت بودیم و هیچ کار غیر از تعلیمات نظامی نداشته باشیم اگر ما مداخله در کارهایی می‌کنیم اگر فرمانداری نظامی تشکیل می‌شود برای این است که آقایان تصویب فرموده‌اید، برای این است که اوضاع مملکت ایجاب می‌کند مثلاً در دادگاه‌های نظامی شما خیال می‌کنید برای تیمسار آزموده یک لذت و تفریحی است که بیاید حکم اعدام صادر کند کار آسانی است حکم اعدام صادر کردن؟ من یقین دارم این مرد هر حکم اعدامی که صادر می‌کند تا صبح خوابش نمی‌برد. ما دستگاه نظامی‌مان علاقه‌ای ندارند که برای خودشان صلاحیتی قائل شوند (شوشتری: حکم را محکمه‏ صادر می‌کند) و دردسر درست بکنند قانون حکم صادر می‌کند قانونی که شما برای اجرا به دست ما داده‌اید مطمئن باشید به هیچ‌وجه علاقه‌ای به مداخله در هیچ کار نداریم، نه فرمانداری نظامی می‌خواهیم داشته باشیم، نه دادگاه‌های نظامی می‌خواهیم داشته باشیم دادگاه ما به کارهایی که مربوط به خود ارتش است رسیدگی کند تمام اقداماتی که می‌شود به موجب قانون و مصالح کشور صورت می‌گیرد و هیچ وحشتی به نظر بنده ارتش ایجاد نکرده است مگر برای خائنین به مملکت باید این دستگاه رعب و وحشت داشته باشد (صحیح است) چون دستگاه ارتش وقتی کاری را قبول می‌کند خوب انجام می‌دهد و زود و با کمال قدرت و با کمال شهامت قبول مسئولیت می‌کند و مأموریت خودش را به حکم قانون اجرا می‌کند بنده دیگر عرضی ندارم و تصور می‌کنم موضوع تدارکات و فروشگاه به همان ترتیبی که عرض کردم روشن شد و خود آقایان هم می‌توانند مراجعه کنند به این دستگاه و قیمت‌ها را ببینند و اگر ایرادی بود بنده قول می‌دهم با کمال امتنان رسیدگی و اصلاح کنم (احسنت).

نائب‌رئیس- تیمسار وزیر جنگ لایحه‌ای هم که داشتید می‌توانید بدهید.

وزیر جنگ (سرلشکر وثوق)- لایحه‌ای است برای استخدام سه نفر متخصص ایتالیایی برای 9 فروند ناوچه 65 تنی که در خلیج‌فارس کار می‌کنند تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

نائب‌رئیس- به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌شود دو لایحه هم در کمیسیون شور‌اَش تمام شده تیمسار وزیر جنگ تقاضا کرده‌اند که جز دستور گذاشته شود. یکی راجع‌ به نظام‌وظیفه و دیگری هم اصلاحی در قانون دادرسی ارتش است بنابراین جز دستور گذاشته می‌شود جناب آقای وزیر کشور.

علم (وزیر کشور)- بنده عرض خیلی مختصری دارم در جواب فرمایشات آقای حائری‌زاده و لازم دیدم باز این مطلب را تکرار کنم، در صورتی که یک ماه قبل هم عین همین مطالب را به عرض مجلس رسانده بودم و اتفاقاً فرمایشات ایشان هم عین همان فرمایشاتی بود که در یک ماه قبل فرمودند در مورد انتخابات که در یک نقطه‌ای ما حکومت نظامی اعلام کردیم و این کار در جریان انتخابات بوده، بنده می‌خواهم عرض کنم آن نقطه مشهد بود و همه آقایان اطلاع دارند که مربوط به مشهد بوده، و ابداً و مطلقاً مربوط به انتخابات نبوده است. یک‌نفر از داوطلبین هم توقیف نشد و مورد تعقیب حکومت نظامی قرار نگرفت به ما گزارشاتی رسیده بود که امکان دارد یک عده‌ای استفاده کنند از زمان انتخابات و یک جنجالی در شهر راه بیندازند بنابراین لازم بود که با کمال قدرت جلو این کار را بگیریم و تصمیم هم گرفتیم و این کار را هم کردیم و الحمدالله به خیر هم گذشت والا گزارشاتی که به ما رسید یک قدری هم گوشه‌اش باز بود به این‌که ممکن است یک تحریکات خارجی هم در بین باشد. بنده می‌خواهم عرض کنم با اوضاع و احوال مملکت و این‌که هر روز آقایان ملاحظه می‌فرمایید یک روز از مرزمان یک عده رد می‌شوند و هر روز تحریک در یک گوشه‌ای هست، دولت می‌خواهد که نهایت مراقبت را داشته باشد و نهایت سخت‌گیری را می‌کند، در این موارد هیچ چاره‌ای ندارد بنده این را به عرض آقایان می‌رسانم. مضافاً به این‌که صرف‌نظر از این مسائل اصول حفظ جان و مال مردم بر عهده ما است و دولت در این قسمت مسئولیت دارد. بنده عرض می‌کنم که نمی‌شود و به هیچ صورتی اجازه نخواهیم داد که به دستاویز انتخابات کوچک‌ترین عمل خلافی واقع شود بنده به عرض می‌رسانم که نمی‌توانم بنده و دولت نمی‌تواند ناظر باشد، بنشیند و از ریخته شدن خون افراد ایرانی چنان‌که لذت بردند لذت ببرد ما هیچ اجازه نمی‌دهیم هر جور تحمل استیضاح و سوال و ایراد را می‌کنیم ولی وجدان‌مان راحت خواهد بود که یک عملی کرده‌ایم که از دماغ یک‌نفر خون نریخته است. صریحاً عرض می‌کنم که به هیچ‌وجه این اجازه را نمی‌دهیم. اگر لازم شد انتخابات را توقیف می‌کنیم، اگر لازم شد در حدود قانون وظایف خودمان را انجام خواهیم داد و اجازه نخواهیم داد که خدای‌ نکرده آسیبی به یک پیرزن بیوه برسد. بنابراین بنده با کمال ‌صراحت عرض می‌کنم و برنامه دولت هم این خواهد بود اما در حدود قانون.

4- بیانات قبل ازدستور آقای شوشتری.

نائب‌رئیس- آقای شوشتری.

شوشتری- بسم الله الرحمن الرحیم. از این قسمت بیانات آقای وزیر کشور تشکر می‌کنم که صریحاً بیان کردند که ما حاضر نیستیم که خونریزی بشود همان انتخابات زمان مصدق و همان خونریزی‌ها برای مملکت، برای ابد کافی است.

اما عرایضی که امروز می‌خواهم عرض کنم و گمان می‌کنم سویدای قلب نمایندگان محترم به این عرض من متوجه است و عموماً تصدیق خواهند فرمود، لازم دیدم که چون در مجلس سنا یکی از سناتورهای محترم جناب آقای جمال امامی با بیان رشیق خود این مطلب ملی را تذکر داده‌اند ملازمه داشت که در مجلس شورای ملی که با مجلس سنا هر دو قوه مقنّنه را تکمیل می‌کند و تمام افرادشان علاقه به استقلال و عظمت ایران دارند و علاقه دارند به کل مایتعلق بالایران باید علاقه نشان بدهیم آقا، جناب آقای پورسرتیپ اجازه بدهید، آن موضوع مصر است، مقالات مصر که از دهان دولت مصر راجع‌ به خلیج‌فارس صادر شده، لغت خلیج‌فارس همان‌طوری که جناب آقای جمال

+++

امامی فرمودند .....

نائب‌رئیس- آقای شوشتری تأمل بفرمایید اکثریت نیست.

 (پس از پنج دقیقه اکثریت حاصل شد)

نائب‌رئیس- بفرمایید آقا.

شوشتری- اسم خلیج‌فارس همان‌طور که آقای جمال امامی توضیح دادند در دنیا از قرون سالفه در تمام تواریخ و کتب دنیا مصرح است این را به یک روزنامه و دو کلمه مصری که اساساً عرب نیستند و اگر مقتضی شد روزی تشریح خواهم کرد که دولت مصر وجهاً من‌الوجوه دولت عربی نیست که این کلمه را که خلیج‌فارس را بیایند به عنوان خلیج‌عرب تغییر دهند. این را از نصاب فکر آنها و از آرزوی آنهایی که تصور می‌کنند مختصات و مشخصات ایران را به تغییر نام می‌توان از مملکت مجزا و جدا ساخت باید بیرون آورد بلی، ممکن است قسمت‌های از این مملکت که جزء لایتجز است برای مدتی مثل بحرین مورد تطاول و جور قرار بگیرد اما وقتی خواهد رسید که دنیا حکم خواهد کرد که حق به من‌له‌الحق عود کند و به تصرف متصرف اولیه درآید. این را خواستم عرض کنم که مجلس شورای ملی و ملت ایران را و مجلس سنا را دولت مصر اگر غرض‌های سیاسی دیگر در بین دارد متوجه باشد ملت ایران را عصبانی نکند که ما وارد بشویم به یک حقایقی که آن حقایق بسی ناگوار و بسی تلخ برای دولت مصر واقع خواهد شد اشتباه اموی‌ها نباید تجدید شود، انما المؤمنون اخوه، تمام مسلمین دنیا در زیر پرچم مجد اسلام‌اند. این کلمات مهمل، این کلماتی که افتراق در عالم اسلام ایجاد می‌کند، از یک دولتی که جامع ‌الازهر دارد، مرکز دانش و علم دارد، مرکز پشتیبانی مردم دارد، مرکز تبلیغ به سوی اسلام دارد، خیلی مستبعد بود، خیلی ناپسند است (صحیح است) ما حقوقی داریم، ما و سعودی‌ها و مصری‌ها و برزیلی‌ها و هر جا که در زیر آسمان مسلمان است همه برادریم، همه در قوانین اسلام یکسان هستیم چه در لغت عرب گفته بود این را، این درس را رسول اکرم صلی‌الله علیه و اله و سّلم آن وقتی که آن اختراعات عجیب را برای سلمان پارسی قائل شد داد، برادران دینی ما، مصری‌ها چرا باید یک چنین اشتباه بزرگی را مرتکب شوند خلیج‌فارس جز لاینفک ایران است اسمش خلیج‌فارس است و متعلق به ملت و دولت اسلامی ایران است (صحیح است) من این عرایض را از نظر تشریک‌مساعی با مجلس محترم سنا که عموماً این فرمایشات آقای جمال امامی را تصدیق کردند و سویدای قلب نمایندگن عزیز ملت ایران بود لازم دیدم امروز در اینجا عرض کنم و معطوف کنم توجه اولیای دولت مصر و تمام دول اسلامی را، آقایان امروز روزی است که مسلمان‌ها باید طبق دستور شاه اسلام بغل باز کنند برادروار همدیگر را در آغوش بگیرند و ببوسند امروز روزی نیست که این کلماتی را که دیگران، این اختلافات این نفاق‌ها را در بین ملل و اقوام عالم می‌اندازند سرمشق آنها باشد ملت مصر ملت چندین‌هزار ساله تاریخ باستانی دارد، آقا کجای تاریخ همان‌طور که جمال گفت در تمام دنیا کجا دولت ایران یک وقت در تابعیت یا زیر سلطه سیاست مصر قرار گرفته است؟ این ایران بود، این تاریخ ایران بود که بیرقش می‌بینید از کجا تا به کجا در اهتزاز بود دولت مصر، من با کمال ادب، برادروار عرض می‌کنم، اشتباه را اموی‌ها کردند که لغت موالیان را تراشیدند و گفتند نباید به آنها زن داد و پشت آنها نماز خواند رشادت‌شان را قبول کرد، این اشتباه را آقایان نفرمایید و امیدوارم انشاءالله دولت و نمایندگان مصر و روزنامه‌نگاران مصری عرایض صادقانه برادران اسلامی خود را بپذیرند و به این کلمات پوچ و بی‌معنی که اثری ندارد خاتمه بدهند. (احسنت).

5- اخذ رأی نهایی نسبت به لوایح عوارض بنزین برای مستمندان و اعتبار دفع ملخ.

نائب‌رئیس- وارد دستور می‌شویم، چند موضوع است که یک رأی نهایی لازم دارد و به عرض آقایان می‌رسانم، دو لایحه از مجلس سنا برگشته است که آنها عیناً تصویب کرده‌اند و رأی نهایی را مجلس باید بدهد. حالا عده کافی شود رأی می‌گیریم فعلاً نامه مجلس سنا قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملی.

عطف به مراسله شماره 6649- 24/11/1334 مربوط به لایحه راجع‌ به وصول عوارض بنزین به منظور کمک به مستمندان اشعار می‌دارد:

لایحه مذکور در فوق که برای اظهار ملاحظات ارسال شده بود در جلسه سه‌شنبه اول اسفندماه 1334 عیناً به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا- سیدحسن تقی‌زاده‏

نائب‌رئیس- رأی با ورقه گرفته می‌شود آقایانی که موافق هستند ورقه سفید می‌دهند.

 (در این موقع اسامی آقایان نمایندگان به ترتیب زیر وسیله آقای جلیلی (منشی) قرائت و در محل نطق اخذ رأی به عمل آمد).

اسامی رأی‌دهندگان- آقایان: امیرتیمور کلالی، کریمی، دکتر بینا، دکتر عدل، صفاری، بزرگ‌نیا، مهندس اردبیلی، احمد فرامرزی، مکرم، دکتر مشیرفاطمی، حشمتی، حمید بختیار، عباسی، غضنفری، دکتر وکیل، امیر احتشامی، ایلخانی‌زاده، مسعودی، عماد تربتی، سهرابیان، بوداغیان، شفیعی، بیات ماکو، افشار صادقی، پورسرتیپ، صدرزاده، مشایخی، داراب، صادق بوشهری، مرآت اسفندیاری، شیبانی، شوشتری، بوربور، فرید اراکی، دولتشاهی، تفضلی، کیکاوسی، خاکباز، دکتر حمزوی، دکتر امیر نیرومند، محمود ذوالفقاری، دکتر سید امامی، مهدوی، لاری، کاشانیان، کدیور، شادلو، زنگنه، درخشش، بهبهانی، دکتر افشار، دکتر عمید، خلعتبری، اسکندری، دولت‌آبادی، عمیدی، نوری، نقابت، هدی، نصیری، دکتر آهی، عرب‌شیبانی، اکبر، مصطفی ذوالفقاری، سلطان‌مراد بختیار، افخمی، مرتضی حکمت، استخر، دهقان، رضا افشار، یدالله امیرابراهیمی، جلیلوند، اخوان، ارباب گیو، فرود، یارافشار، باقر بوشهری، حمیدیه، جلیلی، عاملی.

 (برگ‌های آرا توسط منشی شماره و در نتیجه 76 رأی موافق و یک رأی مخالف و یک رأی سفید علامت امتناع شماره شد).

موافقین- آقایان: فرود، دکتر آهی، افشار صادقی، یارافشار، داراب، مهندس اردبیلی، احمد فرامرزی، گیو، فرید اراکی، استخر، کیکاوسی، عرب‌شیبانی، تفضلی، مرتضی حکمت، افخمی، جلیلی، اکبر اخوان، حمیدیه، عمیدی‌نوری، شادلو، دکتر عمید، درخشش، خلعتبری، نصیری، هدی، یدالله ابراهیمی، کاشانیان، مصطفی ذوالفقاری، سلطان‌مراد بختیار، دولت‌آبادی، دهقان، کریمی، جلیلوند، باقر بوشهری، بزرگ‌نیا، دکتر مشیرفاطمی، حشمتی، مسعودی، غضنفری، عبدالحمید بختیار، شوشتری، دولتشاهی، پورسرتیپ، مکرم، مشایخی، دکتر حمزوی، محمود ذوالفقاری، بهبهانی، لاری، عاملی، امیر احتشامی، دکتر افشار، بیات ماکو، دکتر وکیل، شفیعی، صدرزاده، عباسی، صفاری، صادق بوشهری، شیبانی، زنگنه، بوربور، کدیور، دکتر عدل، مرآت اسفندیاری، دکتر بینا، خاکباز، مهدوی، دکتر سیدامامی، نقابت، ایلخانی‌زاده، دکتر امیر نیرومند، سهرابیان، بوداغیان، عماد تربتی.

مخالف: آقای رضا افشار

ورقه سفید علامت امتناع یک برگ.

نائب‌رئیس- با 76 رأی موافق تصویب شد، حالا رأی می‌گیریم به لایحه دوم اعتبار دفع ملخ، نامه مجلس سنا قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملی‏

عطف به مراسله شماره 18857- 19/11/1334 مربوط به لایحه قانونی راجع‌ به اجازه استفاده از باقی‌مانده و صرفه‌جویی اعتبار منظور در دریف 70 بودجه کل کشور (اعتبار دفع ملخ) اشعار می‌دارد: لایحه مذکور در فوق که برای اظهار ملاحظات ارسال شده بود در جلسه سه‌شنبه اول اسفندماه 1334 عیناً به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا- سیدحسن تقی‌زاده‏

نائب‌رئیس- یک پیشنهادی برای حذف یک قسمت شده بود که رأی به تجزیه بگیریم اول برای آن قسمت رأی می‌گیریم با قیام و قعود و اگر آقایان موافقت فرمودید بعد رأی به کلیه آن می‌گیریم، آقایان بیرون تشریف می‌برند و بعد متأسفانه مطابق نظامنامه رفتار می‌شود اسباب گله نشود. (صدرزاده- ما که حاضریم) خواهشمندم حاضرین به غایبین بگویند. پیشنهادی از طرف آقای تیمورتاش رسیده قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد):

پیشنهاد می‌کنم پس از جمله (و مواد اولیه و دارو جهت دفع آفات حیوانی و نباتی) جمله (و تکمیل وسایل دام‌پزشکی و دام‌پروری و بنگاه‌های کشاورزی) حذف شود.

نائب‌رئیس- آقای تیمورتاش، (چندنفر از نمایندگان- نیستند) به لایحه رأی می‌گیریم.

مکرم- اجازه بفرمایید من توضیح بدهم.

نائب‌رئیس- اعلام رأی شده است (یک نفر از نمایندگان- یک دفعه دیگر قرائت شود) تصویب شده است رفته است به مجلس سنا و از سنا برگشته همه آقایان دیده‌اند و حالا باید رأی دوم بدهند، دیگر خواندن ندارد. آقایان باید متوجه باشند، رأی می‌گیریم به لایحه اعتبار دفع ملخ آقایانی که موافق‌اند ورقه سفید می‌دهند، مخالفین ورقه آبی (صدرزاده- تجزیه چه شد؟) چون پیشنهاددهنده حاضر نیست به خودی‌خود منتفی است. تجزیه ندارد (شوشتری: با قیام و قعود رأی بگیرید) با قیام و قعود نمی‌شود. اعتبار است.

 (اسامی آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقای جلیلی (منشی) اعلام و در محل نطق اخذ رأی به عمل آمد)

اسامی رأی‌دهندگان- آقایان: امیرتیمور کلالی، کدیور، دکتر بینا، دکتر عدل، تربتی، صفاری، بزرگ‌نیا، مهندس اردبیلی، داراب، احمد فرامرزی، مکرم، دکتر مشیرفاطمی، حشمتی، حمید بختیار، سلطان‌مراد بختیار، غضنفری، عباسی، ایلخانی‌زاده، دکتر وکیل، پورسرتیپ، دولت‌آبادی، سهرابیان، شفیعی، بوداغیان، بیات ماکو، افشار صادقی، دکتر افشار، صدرزاده، مشایخی، شوشتری،

+++

بوربور، امیر احتشامی، دولتشاهی، خاکباز، تفضلی، دکتر حمزوی، دکتر امیر نیرومند، عاملی، شیبانی، محمود ذوالفقاری، یارافشار، دکتر سیدامامی، کریمی، سعیدی، مهدوی، لاری، کاشانیان، مصطفی ذوالفقاری، شادلو، زنگنه، مرآت اسفندیاری، فرید اراکی، درخشش، بهبهانی، دکتر عمید، ارسلان خلعتبری، اسکندری، عمیدی‌نوری، نقابت، هدی، نصیری، دکتر آهی، افخمی، ‌اکبر، دهقان، مرتضی حکمت، استخر، رضا افشار، امیر ابراهیمی، جلیلوند، فرود، ارباب‌گیو، اخوان، صادق بوشهری، باقر بوشهری، حمیدیه، جلیلی، عرب شیبانی.

 (آرا مأخوذه شماره شده 72 ورقه موافق، ورقه کبود یک برگ، ورقه سفید (علامت امتناع یک برگ).

نائب‌رئیس- با 72 رأی موافق تصویب شد.

اسامی موافقین- آقایان: حسن مکرم، صفاری، خاکباز، نقابت، زنگنه، شیبانی، داراب، امیر احتشامی، دکتر عمید، حمیدیه، شفیعی، اخوان، دکتر امیر نیرومند، دکتر آهی، فرید اراکی، مرتضی حکمت، استخر، هدی، کریمی، تفضلی، مرآت اسفندیاری، مصطفی ذوالفقاری، کاشانیان، مشایخی، دولتشاهی، دکتر عدل، مهندس اردبیلی، سهرابیان، عماد تربتی، افشار صادقی، عاملی، یارافشار، صدرزاده، بیات‌ماکو، لاری، دهقان، بوربور، عباسی، بوداغیان، دکتر بینا، اسکندری، مهدوی، خلعتبری، دکتر سیدامامی، صادق بوشهری، باقر بوشهری، عبدالحمید بختیار، جلیلوند، دکتر مشیرفاطمی، حشمتی، فرود، دولت‌آبادی، پورسرتیپ، اکبر، یدالله ابراهیمی، افخمی، محمود ذوالفقاری، غضنفری، دکتر وکیل، دکتر حمزوی، احمد فرامرزی، کدیور، گیو، کیکاوسی، ایلخانی‌زاده، عمیدی‌نوری، جلیلی، نصیری، شادلو.

مخالف- آقای رضا افشار. ورقه سفید علامت امتناع یک برگ.

6- تصویب شور دوم قرارداد ترانزیت ایران و ترکیه و قرارداد مودّت ایران و سوریه و قرارداد بین‌المللی مبادله مدارک و نوشته‌جات رسمی.

نائب‌رئیس- چند تا رأی با قیام و قعود هم هست. آقایان موافقت کنید شور دوم قراردادهایی است که با خارج داریم و منتظر هستند که زودتر اقدام شود رأی می‌گیریم موافقت‌نامه ترانزیت مابین ایران و ترکیه شور دوم است از مجلس سنا هم گذشته است آقایانی که موافق هستند قیام فرمایند (اغلب قیام کردند) تصویب شد. عهدنامه مودّت مابین ایران و سوریه در مجلس سنا تصویب شده شور اول در مجلس هم تصویب شده حالا برای تصویب قطعی رأی می‌گیریم آقایانی که موافق‌اند قیام کنند (اکثر قیام کردند) تصویب شد. تعهدنامه قرارداد بین‌المللی مبادله مدارک و نوشته‌جات رسمی که قبلاً هم مطالعه فرموده‌اید و به تصویب مجلس سنا هم رسیده آقایانی که موافق‌اند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

7- شور اول قرارداد الحاق دولت ایران به قرارداد مقاوله‌نامه‌های پستی جهانی.

نائب‌رئیس- جناب وزیر کشور را هم خیلی معطلش کردیم، شور اول یک قرارداد دیگر هم هست که آقای معاون نخست‌وزیر و آقای وزیر پست و تلگراف تقاضا کرده‌اند برای شور اول قرار الحاق ایران به نامه های پستی بین‌المللی است به شور اول باید رأی گرفت راپرت کمیسیون قرائت می‌شود که رأی بگیریم. (به شرح زیر قرائت شد):

گزارش از کمیسیون پست و تلگراف به مجلس شورای ملی.

کمیسیون پست و تلگراف لایحه ارسالی از مجلس سنا راجع‌ به الحاق دولت ایران به قرارداد و مقاوله نامه‌های پستی جهانی را در جلسه چهارم دی‌ماه 34 با حضور آقای معاون وزارت پست و تلگراف و تلفن مورد رسیدگی قرار داده و عیناً تصویب نمود اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- الحاق دولت ایران به قرارداد پستی جهانی و موافقت‌نامه منعقده میان سازمان ملل متحد و اتحاد پستی جهانی که جز آن است و مقاوله‌نامه راجع‌ به مرسولات و جعبه‌هایی که قیمت آن اظهار شده است و مقاوله‌نامه راجع‌ به امانات پستی و مقاوله‌نامه راجع‌ به بروات پستی و آیین‌نامه‌ها و پروتکل‌های نهایی ضمیمه آنها را که در تاریخ 11 ژوئیه 1952 در سیزدهمین کنگره پستی عمومی منعقده در بروکسل به امضا رسیده است به شرح ذیل:

1- قرارداد پستی جهانی دارای 83 ماده و پروتکل نهایی آن دارای 19 ماده و اظهاریه متمم آن و موافقت‌نامه منعقده میان سازمان ملل متحد و اتحاد عمومی پستی جهانی مشتمل بر 16 ماده و اظهاریه متمم آن دارای دو ماده و آیین‌نامه اجرای قرارداد پستی جهانی دارای 87 ماده و مقررات راجع‌ به حمل مراسلات هوایی مشتمل بر 33 ماده و پروتکل نهایی آن دارای سه ماده.

2- مقاوله‌نامه بین‌المللی راجع‌ به مراسلات و جعبه‌هایی که قیمت آن اظهار شده است دارای 18 ماده و پروتکل نهایی آن دارای 2 ماده و آیین‌نامه مربوط به آن مشتمل بر 12 ماده.

3- مقاوله‌نامه بین‌المللی راجع‌ به امانات پستی دارای 46 ماده و پروتکل نهایی مشتمل بر 9 ماده و آیین‌نامه اجرایی مربوط دارای 43 ماده.

4- مقاوله‌نامه بین‌المللی راجع‌ به بروات پستی دارای 40 ماده و آیین‌نامه اجرای آن مشتمل بر 42 ماده و مقررات مربوط به حواله‌های پستی مسافرتی مشتمل بر 18 ماده تصویب می‌شود.

مخبر کمیسیون پست و تلگراف و تلفن- دکتر مشیرفاطمی.

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شورای ملی.

کمیسیون امور خارجه در جلسه 17 بهمن ماده 34 لایحه مربوط به الحاق دولت ایران به قرارداد و مقاوله‌نامه‌های پستی جهانی را با حضور آقای وزیر امور خارجه مورد رسیدگی قرار داد و عین گزارش کمیسیون پست و تلگراف را تأیید و اینک خبر آن را تقدیم می‌دارد. به جای مخبر کمیسیون امور خارجه- سنندجی.

8- بقیه مذاکره در ماده‌ واحده مربوط به جاده سوم تهران- تجریش.

نائب‌رئیس- بقیه پیشنهادهای راجع‌ به لایحه خیابان سوم مابین تهران و شمیران قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

مقام مقدس مجلس شورای ملی.

پیشنهاد می‌نمایم که کلیه اراضی که متعلق به افسران ارتش می‌باشد از پرداخت هر نوع حق‌تشرّف معاف باشد. میراشرافی.

شوشتری- این‌که تصویب شد.

نائب‌رئیس- نه آقا تصویب نشده بفرمایید آقای میراشرافی.

میراشرافی- چون من یک نقشه‌ای توی اداره بازرسی گذاشته‌ام اجازه بفرمایید پیشنهاد دیگری خوانده شود تا آن را بیاورند بعد من توضیح می‌دهم.

نائب‌رئیس- بسیار خوب، پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر خوانده شد):

پیشنهاد می‌کنم عبارت ذیل به قانون اضافه شود. احداث خیابان باید با رعایت قسمت مساوی دو خیابان شمیران بشود و نسبت به کلیه کارمندان دولت که زمین به آنها داده شده رعایت حق آنها به دادن زمین داده شود. شوشتری.

نائب‌رئیس- آقای شوشتری.

چند نفر از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانید.

 (مجدداً پیشنهاد توسط آقای شوشتری به شرح سابق خوانده شد).

شوشتری- چرا این پیشنهاد را کردم؟ جناب آقای علم شما خراسانی هستید 300 سال گذشته هنوز خیابان کج را در مشهد می‌گویند خیابان (لج) اگر ما می‌خواهیم شهر درست بشود باید خاصه و خرجی را کنار بگذاریم. بین دو خیابان شمیران، این طرف و آن طرف بین 1200 و 1300 متر است بنده رفتم پیش آقای سرهنگ دبیرسیاقی نقشه را دیدم شما حسن‌نیت دارید نظر خوب است، نقشه را رفتم دیدم سه جا این خیابان این طور می‌رود از میدان بهار، بعد کج می‌شود.

بعد باز قدری انحراف پیدا می‌کند این نقض ‌غرض است این بعدها برای شما و برای ما ایجاد حرف می‌کند که خاصه و خرجی شده است، ما در این هزار و دویست متر یا هزار و چهارصد متر باید حد وسط را بگیریم به هر کس برمی‌خورد بخورد، آنجا بنا است اینجا هم بنا است یک میلیون، دو میلیون بیشتر خرج بشود و حرف برایش ایجاد نشود و بر زیبایی تهران افزوده شود و از نظر استفاده تمام مردم منتفع شوند بهتر از آن است که ما امروز خیابان را بگیریم با سه انحراف. نقشه را هم بفرمایید بیاورند (سرتیپ صفاری- حتماً لازم نیست خیابان راست باشد) اگر لازم نیست راست باشد، اجازه بدهید این ملازمه دارد، صحیح است، اما اینجا و شمیران همین طور که الان نگاه می‌کنید شما توی شمیران به چه مناسبت چیزی که به راستی و زیبایی نزدیک‌تر است ما این را بیاییم کجش کنیم؟ برای چه کجش کنیم؟ بنا علی‌هذا من از نظر تذکر عرض می‌کنم که یک روز نگویند اشخاصی نبودند که این تذکرات را بدهند، بنده عقیده‌ام این است که باید بین دو خیابان باشد و این فرمایشاتی هم که آن روز جناب آقای دولت‌آبادی فرمودند من فراموش نکردم صحیح است ولی از نظر قیمت و حق تشرفی که شهرداری باید بگیرد و برای احداث این خیابان خرج کند لطف بفرمایید اگر مبدأش تهران و مقصدش تجریش بود آن حق ‌تشرف و آن قیمت را ایجاد می‌کند؟ نه نه من خودم در این کار واردم و بعد هم دچار لیچار و لغز و حرف‌های پوچ و چرت و پرت و اتهام‌زننده‌ای که توی این مملکت عادت یک عده‌ای شده که هر افترایی را هر اتهامی را به وزیر و به معاون و به وکیل می‌زنند، چرا این کار را بکنیم اگر ممکن است جناب آقای علم باز عرض می‌کنم ممکن است از وسط بگیرید ولو دو سه میلیون تومان تفاوت خرج پیدا کند نتیجه‌اش را می‌بینیم چه جور جبران می‌شود اگر حصر موضوعی دارد آن یک بحث جداگانه‌ای است که آن بحث را باید مردم بفهمند من امروز این حرف را جلو جناب

+++

آقای وزیر جنگ عرض کردم شما حسن‌نیت دارید و یقین دارم با این عرض من موافقید الان عشرت‌آباد، این زاغه‌های عباس‌آباد، قلعه‌مرغی تا دو سال بعد اینها همه جز شهر است اینها برای دولت قیمت گزافی دارد هواپیمایی وسط شهر معنی ندارد وسط شهر ضرابخانه معنی ندارد باید دارالحرب شصت کیلومتر، 70 کیلومتر برود بیرون مثل این‌که کوره‌ها توی شهر معنی ندارد، این حرف‌ها معنی ندارد اجازه بفرمایید با حسن‌نیت اگر یک کسی یک نظری دارد این نظر را حضورتان عرض می‌کند اگر حصر موضوعی است و جهاتی دارد آن جهات را ممکن است من وارد نباشم و متوجه نباشم، من که رفتم نقشه را دیدم این نقشه سه انحراف دارد، این آن مقصودی که جناب آقای علم و وزارت کشور و دولت دارد به مفهوم واقعی حاصل نمی‌کند از این جهت این پیشنهاد را من دادم.

نائب‌رئیس- آقای وزیر کشور بفرمایید.

وزیر کشور- عرض کنم این خیابان ممکن نیست صاف برود (صحیح است) و ممکن نیست که حتماً وسط دو خیابان ایجاد بشود (چندنفر از نمایندگان- نمی‌شود) هزار عوارض در سرراهش قرار می‌گیرد و تا به حال هیچ عوارض نبود با این مقدار خانه‌ای که هست اگر این کار را بکنیم چندین میلیون تومان باید پول بدهیم و در هیچ جای دنیا خیابان به این بلندی را صاف نمی‌کشند خیابان کج مشهد آن هم خیلی قشنگ است اگر کج نبود تعریفی نداشت و بنده استدعا می‌کنم که پس بگیرید (شوشتری- خوب امر می‌فرمایید پس می‌گیرم).

نائب‌رئیس- پیشنهاد سکوتی رسیده نظیرش هم مال آقای دکتر مشیرفاطمی است که از دستور خارج شود. حالا پیشنهاد سکوت آقای بهبهانی قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم لایحه مسکوت بماند.

بهبهانی‏

نائب‌رئیس- آقای بهبهانی بفرمایید.

بهبهانی- بنده اغتنام فرصت می‌کنم پیشنهاد سکوت دادم برای این‌که توضیح بدهم و این کاغذ را که به بنده نوشته‌اند حضور آقایان بخوانم و استدعا می‌کنم جناب آقای وزیر کشور هم توجه بفرمایند. بعد از عنوان که اسم بنده نوشته شده است این کاغذ مطلبش این است که مدت‌ها است اهالی و ساکنین انتهای خیابان گرگان، میدان ثریّا، خیابان نهم اسفند در آتش بی‌آبی می‌سوزند و حتی آب آشامیدنی در این خانه‌ها نیست خدا گواه است که تهیه آب برای این افراد که از طبقات بی‌چاره و بدبخت این شهر هستند و قسمت اعظم عوارض شهرداری را می‌پردازند و حتی شهرداری هم بدون این‌که به آنها آب بدهد از آنها آب‌بها مطالبه می‌نماید واجب‌تر از باز کردن جاده سوم شمیران است قضاوت این مطلب را به وجدان پاک جنابعالی واگذار می‌نماید و استدعا دارد در این موقع که جناب آقای علم در مجلس حضور می‌یابند این مطلب را متذکر و از ایشان قول بگیرید که در میدان ثریّا یک حلقه چاه بسازند که مردم از این بدبختی نجات یابند و در صورتی که تأمین آب برای مردم برای ایشان مقدور نیست اجازه بفرمایند که از پرداخت عوارض شهرداری معاف باشند یا خودشان برای آب و آسفالت و تأمین بهداشت و نظافت اقدام کنند. بنده قربان چند روز پیش عده‌ای از اهالی خیابان‌های شرق شهباز و خیابان‌های دیگر به بنده مراجعه کردند و راجع به این‌که عوارض برق می‌دهند، مالیات برق می‌دهند ولی برقی نیست همان‌طوری که حضرتعالی جنوب شهر تشریف بردید بنده می‌خواستم تقاضا کنم در این نقاط هم تشریف ببرید و وضعیت مردم را از نزدیک ببینید و دستور اکید صادر بفرمایید که اقدام کنند بنده خودم به شهردار تلفن کردم که آقا بعضی جاها هست که آب ندارد. بعضی جاها هست که برق در کوچه‌هاشان نیست خودم را چند روز پیش دعوت کرده بودند رفتم آنجا در کوچه‌هاشان اصلاً برق نبود و دزدی در آنجا به حد وفور است برای این‌که برق نیست روشنایی ندارند و دزدی می‌شود می‌خواستم توجه جنابعالی را به این موضوع جلب کنم و استدعا کنم دستور بفرمایید به آنهایی که برق نمی‌دهند اقلاً مالیات برق از ایشان نگیرند برق خصوصی می‌آورند کیلویی چند قران مالیات می‌گیرند از ایشان ولی برق در کوچه‌هاشان نیست عوارض آب از ایشان می‌گیرند ولی آب به آنان نمی‌دهند کثافت در محله‌ها از سر و روی‌شان بالا می‌رود می‌خواستم توجه جنابعالی را جلب کنم و پیشنهادم را هم پس گرفتم.

نائب‌رئیس- آقای وزیر کشور بفرمایید.

وزیر کشور- این مطلبی که آقای بهبهانی فرمودند بنده کاملاً اطلاع دارم این قسمت خیابان گرگان و قسمت‌های حشمتیه آب ندارند و واقعاً بنده خودم هم برای این کار خیلی متأثرم یک دفعه هم رفتم آنجا را دیدم یک دفعه دیگر هم بنده را در انجمن ملی دعوت کرده بودند که بروم بنده برای این‌که فکرمان قد نداده بود که چه بکنیم بنده نرفتم کم کم فکر می‌کنم اول یک راه فکر کردیم و آن این بود که آبی که مربوط به محل است در بالای حشمتیه این قنات را بدهیم به مردم حشمتیه آنجا با تلمبه بکشند ببرند برای مجلس دو حلقه چاه بزنیم اتفاقاً با هیئت‌رئیسه مجلس صحبت کردیم موافقت نکردند گفتند که چاپخانه هست و چاپخانه را به امید چاه نمی‌شود ول کرد که باغ هم آب نداشته باشد. بعد گفتم آنجا چاه می‌زنیم مهندسین رفتند نگاه کردند گفتند چاه به آب نمی‌رسد در آن محلی که فرمودید بعد در داودیه یک چاهی زدیم که بدبختانه تمام چاه با دستگاهش فرو رفت یعی پمپ و موتور و لوله همه ریزش کرد فردا داودیه تشریف ببرید مشاهده می‌فرمایید همه فرورفته است به زمین یک حفره بزرگی ایجاد کرده است و فرورفته مثل این‌که طبیعت هم با بی‌آبی آنها کمک کرده است و اینها یک بدشانسی دارند. بعد بالاخره اخیراً شهرداری فکر کرده است که یک آبی از قلهک بخرند یک قناتی در آنجا بوده که بین آن باغی که سابقاً مال بانک شاهنشاهی بود و مردم قلهک آن قنات را فکر کردند آب آنجا را بخرند و بیاورند رفتند دیدند آبش کم است و اگر بخواهند بیاورند به حشمتیه به هیچ‌جا نمی‌رسد. بالاخره به این نتیجه رسیدند که اگر کار کنند آب دارد حالا مشغول کار آن قنات هستند اگر آب صحیح به دست آید معامله خواهد شد برای حشمتیه والا باید آن چاهی که در داودیه زدیم یک جای دیگر بزنیم (صفاری- با لوله نمی‌شود، الان هم در این فکریم) (بهبهانی- بعضی جاها را هم چاه زده‌اند) آنجایی را که می‌فرمایید به آب نمی‌رسد ولی برای شرق شهباز چاه زده‌ایم خیلی هم می‌شود (بهبهانی- نصب نشده) نصب خواهد شد خیلی متشکرم که پیشنهادتان را مسترد فرمودید.

نائب‌رئیس- پیشنهادی از آقای دکتر مشیرفاطمی رسیده که لایحه از دستور خارج شود قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد):

پیشنهاد می‌نماید لایحه جاده سوم ازدستور خارج شود. دکتر مشیرفاطمی.

نائب‌رئیس- آقای دکتر مشیرفاطمی.

دکتر مشیرفاطمی- بنده این پیشنهادم علت دارد. علتش این است که این لایحه دارد یواش یواش مثل لایحه آموزگارها می‌شود با ده، بیست تا تبصره، و اگر به این صورت باشد اصلاً قابل‌ اجرا نیست، باید یک دستگاه تصفیه درست کنیم که این اجرا بشود، بنده می‌خواستم از آقایان استدعا کنم که با لایحه برود به کمیسیون‌های مربوطه که آنجا مطالعه دقیق بشودو با آقایان پیشنهادهای زاید را پس بگیرند و به اختیار آقای رئیس بگذارند که پیشنهادهای زاید و خارج از دستور را قرائت نکنند (قنات‌آبادی- شما اول پیشنهادتان را پس بگیرید) پیشنهادم را هم پس می‌گیرم.

نائب‌رئیس- آقایان موافق هستند که به اصل لایحه رأی بگیریم؟

میراشرافی- پیشنهاد بنده باقی ماند.

نائب‌رئیس- بله، پیشنهاد آقای میراشرافی مجدداً قرائت می‌شود.

 (مجددا به شرح سابق قرائت شد).

نائب‌رئیس- آقای میراشرافی بفرمایید.

میراشرافی- بنده پیشنهادی عرض کردم حضور محترم آقایان مبنی بر این‌که افسرانی که در مسیر این جاده منزل دارند و زمین از طرف ارتش به ایشان داده شده است از پرداخت هر نوع عوارض و حق‌ّتشرّف معاف باشند حالا دلیلم را عرض می‌کنم خود آقایان این نقشه‌ای که حضورتان ارائه می‌دهم نقشه‌ای است که از طرف اداره مهندسی ارتش برداشته شده و مطابق این نقشه طول این خیابان 15 کیلومتر است و بین این پانزده کیلومتر فقط یک کیلومتر است که به افسران زمین داده شده است و تمام صاحبان زمین‌هایی که از طرف ارتش تقسیم شده در طول این یک کیلومتر است بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند که به این افسران کمکی بشود خیلی مهم نیست برای این‌که چهارده کیلومترش باقی می‌ماند چهارده کیلومتر خوب اگر اشخاصی مثل آقای معنوی و یا آن آقای رضوی‌شیوا و امثال اینها یک زمین‌هایی خورده‌اند و تا بحال هم به کسی تاوان نداده‌اند از اینها حق ‌تشرّفی گرفته بشود به نظر بنده اشکالی ندارد و البته این مطلب بسته به نظر جناب آقای علم است بنده نمی‌خواهم در این مورد پافشاری کنم که حتماً این کار بشود ققط می‌خواهم از آقایان محترم استدعا کنم در صورتی که عرایض بنده را تصدیق کنم در صورتی که عرایض بنده را تصدیق می‌فرمایند و آقای علم هم موافقت دارند در طول این یک کیلومتری که بین افسرها تقسیم شده این حق‌تشرّف گرفته نشود دلایل‌ام را هم خیلی ساده عرض می‌کنم برای اینکه به این افسران زمین‌هایی داده‌اند متری دو تومان سه تومان و این نقشه اراضی عباس‌آباد هم از زمان اعلیحضرت فقید تاکنون ادامه داشته فرض بفرمایید به یک افسری زمین می‌داده‌اند متری دو تومان حالا می‌خواهند حق‌تشرّف بگیرند این اصلاً ندارد که بدهد از چه محلی بدهد زندگی مادی‌اش اجازه این‌که پرداخت چنین حق‌تشرفی را بکند ندارد و ضمناً می‌خواستم از موقع استفاده کنم چون دیروز مصادف با قضایای نهم اسفند بود و اغلب این افسران در قضایای نهم اسفند خدمت کرده‌اند و البته خدمات آنها را باید مجلس شورای ملی توجه کند و پاداشی به ایشان بدهد (صحیح است)

نائب‌رئیس- آقای وزیر کشور.

وزیر کشور- عرض کنم نظر آقای میراشرافی تا حدّی تأمین شده وآن قسمت‌هایی که تا پانصد متر است به هر صورت از پرداخت حق تشرف و عوارض معاف خواهد شد و گمان نمی‌کنم افسری باشد که زمین از پانصد متر بیشتر داشته باشد (صحیح است) بنابراین چون نظر حضرتعالی تأمین شده استدعا می‌کنم پیشنهادتان را مسترد بفرمایید

+++

 (میراشرافی- پس گرفتم).

نائب‌رئیس- پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به ماده‌ واحده اضافه شود.

تبصره- کوچه‌ها و خیابان‌های مورد اختلاف بین شهرداری و مالکین و یا بین مالکین به وضع فعلی خود باقی خواهد بود و شهرداری موظف است طبق قانون توسعه معابر به اختلاف آنها رسیدگی نماید.

شمس قنات‌آبادی.

نائب‌رئیس- آقای قنات‌آبادی.

قنات‌آبادی- اگر توجه بفرمایند آقایان منظورم را عرض می‌کنم (یکی از نمایندگان- بعد هم پس می‌گیرم) نه پس نمی‌گیرم یک ساختمان‌هایی در شمال شهر و یا در سایر نقاط شهر یک کوچه‌ها و یک خیابان‌ها طبق نقشه شهرداری یا برخلاف نقشه شهرداری یعنی این‌قدر شهرداری‌ها مردم را معطل کرده‌اند که مردم خودشان رفته‌اند برای خودشان خانه ساخته‌اند. (پورسرتیپ- آن وقت خارج شهر بوده است) اجازه بدهید حریم معین کرده‌اند کوچه درست کرده‌اند خیابان درست کرده‌اند این از دو صورت خارج نیست یا شهرداری نقشه احداث این معابر و کوچه‌ها را داده و یا این‌که خودشان رفته‌اند این کار را کرده‌اند و شهرداری اصلاً نه دخالت داشته و نه شرکت داشته علی‌العجاله یک کوچه‌ها و یک خیابان‌های فرعی وجود دارد و خانواده‌های زیادی هم ساکن آنجا هستند یک عده‌ای هم آمده‌اند آنجا آن خیابان‌ها و کوچه‌ها را ادعای مالکیت می‌کنند نکته‌ای که قابل‌توجه است این مطلب است این پیشنهاد بنده برای این مطلب است که علی‌ای‌حال این کوچه‌ها و خیابان‌های فعلی به همین ترتیبی که هست وجود داشته باشد اگر اختلافی داشته باشد شهرداری دخالت کند و اختلاف را حل کند این مطلبی که عرض کردم در قانون توسعه معابر به این نکته اشاره‌ای ندارد و این است که استدعا می‌کنم آقایان نمایندگان محترم به این مطلب و به این پیشنهاد رأی بدهند.

نائب‌رئیس- آقای وزیر کشور.

وزیر کشور- این خیابان‌هایی که موجود است اصولاً کسی حق ندارد دستش بزند خیابان دیگری را هم می‌کشیم مگر این که بفرمایید آن خیابان‌هایی که می‌آید و وصل می‌شود برای اصلاح آن همیشه بر حسب قانون توسعه معابر که در اختیار ما است اگر یک جایی لازم باشد عمل می‌کنیم اگر لازم نباشد عمل نمی‌کنیم (قنات‌آبادی- یک خیابان‌ها و کوچه‌های فرعی است که اصولاً یک عده‌ای ادعای مالکیت می‌کنند دعوای مالکیت کرده‌اند منظور بنده این مطلب است) در هر صورت هر جایی که منطقه شهر شد بنا بر قانون توسعه معابر رسیدگی می‌کنیم نگران نباشید این پیشنهاد الان ربطی به این لایحه ندارد.

قنات‌آبادی- اگرادعای آنها تأثیری در این خیابان‌ها و کوچه‌های احداثی ندارد من به قول ایشان اکتفا می‌کنم و اتخاذ سند می‌کنم و پیشنهاد خود را پس می‌گیرم.

نائب‌رئیس- پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد):

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم که این جمله پس از کلمه دویست متر به ماده‌ واحده اضافه شود که از وسط 2 جاده قدیم و پهلوی به خط مستقیم باید بگذرد.

عمیدی‌نوری.

نائب‌رئیس- آقای عمیدی‌نوری بفرمایید.

عمیدی‌نوری- عرض کنم جناب آقای وزیر کشور بنده علت این‌که این پیشنهاد را دادم نمی‌دانستم آقای شوشتری داده بنده نقصی در این قانون نمی‌بینم که از نظر قانون‌گذاری توجه آقایان را می‌خواهم جلب کنم و آن این است که ما یک لایحه‌ای داریم می‌گذرانیم ولی موضوع لایحه صریحاً در خود قانون معلوم نشده و این جز نقص قانون است قوانین همیشه باید صریح و روشن باشد که قابل تفسیر و تغییر به نظر سو و یا حسن و یا به طرفداری از اشخاص در خارج فردا عمل نشود ما یک قانونی داریم می‌گذرانیم توی‌اش نوشته شده است که شهرداری تهران اجازه دارد زمین‌های مورد حاجت برای احداث جاده بین شمیران و تهران را خریداری کند بنده تصور می‌کنم و اعتقادم این بود که وزارت کشور که این لایحه را می‌آورد اقتضای این را داشت که قبلاً این جاده تازه بین تهران و شمیران را نقشه‌اش را تهیه می‌کرد و ضمیمه این می‌کرد می‌داد به مجلس شورای ملی که مجلس لایحه‌ای که تصویب می‌کرد می‌دانست چه بوده بنده چون به جناب آقای وزیر محترم کشور و به حسن‌نیت ایشان اعتقاد دارم از آن طرف هم نمی‌توانم بگویم فردا که این قانون گذشت با این ابهامی که در قانون است و هنوز نقشه‌ای ضمیمه‌اش نیست و الان که چند جلسه در مجلس بحث می‌شود هر کس به یک مطلبی تعبیر می‌کند این خیابان را، بعضی از آقایان زحمت کشیده‌اند می‌گویند رفته‌ایم نگاه کرده‌ایم می‌گویند از خیابان بهار و روزولت است جناب آقای دولت‌آبادی تکذیب فرمودند می‌گویند چنین چیزی صحیح نیست یک ولوله‌ای در خارج افتاده همان‌طوری که یکی از آقایان فرموده‌اند یک ابهامی، یک بحث‌هایی پیدا شده است این ابهام و این اشکال که باعث انتفاع و یا سلب‌منفعت افراد مختلفی می‌شود بنده تمنّا می‌کنم مجلس موافقت بکند که به این شکل قانون نگذرد این است که بنده از حضور جناب آقای وزیر کشور تمنّا می‌کنم که این را حل بکنند و علت این‌که بنده این پیشنهاد را دادم برای روشن شدن این کار بود که گفتیم جاده سوم از وسط جاده پهلوی و جاده شمیران باشد جناب آقای وزیر کشور در توضیحی که به اظهارات جناب آقای شوشتری دادند فرمودند ما نمی‌توانیم یک خیابانی را راست و مستقیم ببریم ممکن است بعضی جاها انحنا داشته باشد بنده هم موافقم در تمام دنیا خیلی از خیابان‌ها علاوه بر این‌که راست نمی‌رود ممکن است از روی یک تپه‌ای هم برود مثل خیابان‌های ازمیر و شهر استانبول و آنکارا که اغلب آقایان ممکن است ملاحظه فرموده باشند که خیابان همین‌طور از بالای تپه‌ای رد می‌شود و بر زیبایی شهر هم افزوده می‌شود این است که بنده خواستم تمنّا کنم که توجه بفرمایید این لایحه از این ابهام خارج بشود و موضوع معلوم باشد که این خیابان از کجا می‌گذرد خط غربی و شرقی‌اش کجا است آنجا بایستی مستقیم باشد یا منحنی و بفرمایید که انحنای آن کجا است یکی یا دو تا است. چه‌ جور است و این لایحه بنده گمان نمی‌کنم که کارش امروز تمام بشود و ممکن است به روز یکشنبه برسد.

نائب‌رئیس- اگر آقایان پیشنهاد جدیدی ندهند، همین امروز تمام می‌شود.

عمیدی‌نوری- و تا آن روز ممکن است نقشه این جاده به لایحه ضمیمه بشود و مردم از این ابهام و اشکال خارج بشوند این عرض بنده است.

نائب‌رئیس- آقای وزیر کشور.

وزیر کشور- مطلبی که فرمودند به نظر بنده البته شاید صحیح‌تر این بود که نقشه جاده ضمیمه این لایحه بشود (مرآت اسفندیاری- صلاح نیست) اما به جهات عدیده‌ای ما این نقشه را ضمیمه نکرده‌ایم (میراشرافی- امثال معنوی و رضوی‌شیوا این دزد‌های زمین‌خوار همه زمین‌ها را می‌خریدند و سو استفاده می‌کردند) یک نکته‌ای می‌خواهم عرض بکنم شما یک کلیاتی را تصویب می‌فرمایید مثل این است که وقتی لایحه توسعه معابر در اینجا مطرح بود حضرتعالی می‌فرمودید این معابری که می‌خواهید توسعه بدهید نقشه‌اش را تهیه کنیم و تقدیم کنیم حالا هم یک کلیاتی تصویب می‌فرمایید (عمیدی‌نوری- قابل تنظیر نیست خیابان تازه‌ای است) خیابان تازه‌ای است ولی به طور کلی می‌فرمایید متن لایحه این است که می‌فرمایید اگر سر راه یک خیابانی که احداث خواهد شد زمین‌هایی باشد به این صورت جبران خسارت آنها خواهد شد یعنی پولی مطابق قیمت بهمن 32 خواهیم داد یا پول اعیانی را به فلان قیمت خواهیم داد یا نخواهیم داد اگر زمین‌هایی اطرافش باشد با این شرایط حق ‌تشرف خواهند داد یا نخواهند داد شما این کلیات را تصویب می‌فرمایید و این کلیات نقشه نمی‌خواهد و به این جهت بود که ما نقشه را ضمیمه نکردیم اما نقشه موجود است اگر بخواهید بنده حاضر می‌کنم و می‌آورم و یا این‌که تشریف بیاورید در شهرداری ملاحظه بفرمایید.

نائب‌رئیس- آقای عمیدی‌نوری چه می‌فرمایید.

عمیدی‌نوری- بنده پیشنهادم را پس گرفتم.

نائب‌رئیس- پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود

 (به شرح زیر خوانده شد):

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به ماده واحده ضمیمه شود: دولت مکلف است در مقابل زمین‌هایی که از افسران و کارمندان دولت که در مسیر خیابان واقع می‌شود از زمین‌های مجاور یا محل دیگری که مالک است جبران نماید. سعید مهدوی‏

کریمی- بنده با تمام این پیشنهادها مخالفم.

نائب‌رئیس- آقای سعید مهدوی.

سعید مهدوی- یک مقدار از کارمندان دولت هستند و افسرهایی در این قسمت‌ها هستند که خود دولت برای مساعدت به آنها زمین داده و حالا در وسط و مسیر این جاده واقع می‌شود چه ‌بسا برای آنها مقدّر نباشد که جای دیگر زمینی تهیه بکنند درست است که دولت قیمت زمین را می‌پردازد ولی خوب حالا که دولت زمین موجود دارد بنده پیشنهاد کردم که در زمین‌های مجاور که دولت در اختیار دارد و فعلاً هم به این فکر است که تأمین سکنی برای آنها بکند و برای خود آنها که مقدور نخواهد بود که زمین دیگری تهیه بکنند از همین زمین‌های مجاور بدهند جناب آقای وزیر کشور هم این قسمت را قبول فرموده‌اند و صلاح در این است که خود دولت برای اینها سکنی تهیه بکند و زمین در اختیارشان بگذارد و چیزی هم دولت گذشت نمی‌کند و فقط سکنی برایشان تهیه می‌شود.

نائب‌رئیس- آقای وزیر کشور.

وزیر کشور- بنده این پیشنهاد را قبول می‌کنم.

نائب‌رئیس- پیشنهاد دوباره قرائت می‌شود.

 (به شرح سابق خوانده شد)

خلعتبری- اضافه بفرمایید کارمندان دولت و مؤسسات دولتی.

نائب‌رئیس- مخالفی نیست؟ آقای سهرابیان بفرمایید.

سهرابیان- بنده با اصل پیشنهاد مخالف نیستم ولی منظور بنده این است که از این حسن‌نظر سایرین سو استفاده می‌کنند. بنده اطلاع دارم که قسمتی از این زمین‌هایی که به منظور تشویق به افسران و به افراد ارتشی و یا به کارمندان دولت داده شده و در اثر استیصال آنها فروخته‌اند

+++

و از دست داده‌اند بنده نظرم این است حالا که همچون تصمیمی می‌گیرید طوری نباشد که اشخاصی که این زمین‌ها را از آنها خریده‌اند مشمول آنها هم باشد و سو استفاده کنند (یک‌نفر از نمایندگان: مشمول خود افسران و کارمندان بشود، نه خریدار) مشمول کسانی باشد که افسر هستند و یا کارمند هستند و زمین‌شان را از دست نداده‌اند.

شوشتری- پیشنهاد را اصلاح کنید.

نائب‌رئیس- یک موضوعی قابل‌تذکّر است آقایان توجه کنید به عنوان این که کارمند دولت است و باید دولت به او هم عوض بدهد او می‌رود حالا از بنده زمین می‌خرد و می‌گوید من کارمند دولتم آقای وزیر کشور بفرمایید.

وزیر کشور- این نکته‌ای که جناب آقای رئیس فرمودند به نظر بنده کاملاً صحیح است یعنی فقط شامل آنهایی که دست اول از دولت زمین گرفته‌اند بشود و الا آنها که معامله کرده‌اند آنهایی که چند معامله کرده‌اند مورد توجه دولت نیست و دولت نمی‌تواند قبول بکند.

میراشرافی- اصلاح بشود دست اول و الان هم مالک هستند.

نائب‌رئیس- فعلاً یک پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود و این پیشنهاد را اصلاح بکنید بعد رأی گرفته می‌شود. (پیشنهاد آقای عمیدی‌نوری به شرح ذیل خوانده شد) پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل اضافه شود: تبصره: آرای هیئت حل اختلاف مذکور در ماده 14 قانون توسعه معابر فقط قابل تجدید نظر در دادگاه استان خواهد بود که رأی صادر قطعی و قابل ‌اجرا می‌باشد.

نائب‌رئیس- آقای عمیدی‌نوری.

عمیدی‌نوری- موضوع لایحه به نحوی که نمایندگان محترم توجه دارند مربوط به یک خیابان سومی است با یک عرضی که 400 متر می‌شود و طولی که پنج و شش کیلومتر است (میراشرافی- 15 کیلومتر است) به قول آقا 15 کیلومتر که بنده نمی‌دانستم بنابر این آقایان توجه بفرمایند به موضوع حقوقی از مردم که در 15 کیلومتر طول و در عرض 400 متر خیابان است و دویست مترش هم تحت تأثیر حق‌ تشرف درمی‌آید بنابراین تصدیق خواهید فرمود بر این‌که اختلافات قابل‌توجه و مهمی از نظر حقوقی مردم شهر تهران و یا افراد ملت ایران با شهرداری قطعاً در این بین ایجاد خواهد شد و به همین جهت مجلس شورای ملی که مرکز عدالت است و می‌خواهد حمایت بکند از عدالت و حفظ حقوق ملت ایران را می‌خواهد بکند باید یک فکری بکند، فکر صحیح و عادلانه و این اختلافی که بین مردم و شهرداری پیش می‌آید به یک نحو صحیح و سریع‌تری حل بکند در این لایحه به طوری که آقایان ملاحظه فرمودند تبصره‌هایی پیشنهاد کرده‌اند که مرجع رسیدگی به هر گونه اختلافاتی که در اجرای این ماده‌ واحده بین اشخاص یا شخصیت‌های حقوقی و شهرداری تهران حاصل بشود منحصراً هیئت حل ‌اختلاف مذکور در ماده 14 قانون توسعه معابر مصوب تیر 320 خواهد بود بنا بر این آمده‌اند و فکر کرده‌اند یک همچون مرجعی برایش معین کرده‌اند حالا ما ببینیم که این مرجع کیست؟ در حال حاضر این مرجع به چه شکلی در خارج تشکیل است و آیا یک چنین مرجعی رأی منحصر و بدون اعتراض و واخواهی بدهد این وافی به استحقاق و استحفاظ حقوق مردم هست یا نه؟ بحث بنده مربوط به این است ماده 14 قانون توسعه معابر مصوب تیر 1320 را بنده حالا می‌خوانم مرجع حل اختلافاتی که ممکن است در اجرای مقررات این قانون بین شهرداری واشخاص حاصل بشود هیئت سه نفری خواهد بود مرکب از یک نفر نماینده انجمن شهرداری که به رأی مخفی از طرف انجمن انتخاب می‌شود. یک نفر دادرس از طرف وزارت دادگستری یک ‌نفر از طرف وزارت کشور و رأی هیئت مزبور به اکثریت قاطع و غیر قابل واخواهی خواهد بود بنابراین آقایان توجه بفرمایید میلیاردها حقوق مردم در یک هیئت سه نفری باید رسیدگی بشود که رأی‌ او غیر قابل واخواهی و قابل ‌اجرا هم هست پس یک محکمه، یک مرحله‌ای برای میلیاردها حق مردم قائل شده‌ایم در حالی که ما در مملکتی زندگی می‌کنیم که اگر کسی صد تومان دعوا داشت به دادگاه صلح مراجعه می‌کند از دادگاه صلح به استیناف می‌رود و اگر پنج‌هزار ریال به بالا بشود تمیز هم دارد یعنی برای پانصد تومان دعوا در این مملکت ما در سه مرحله رسیدگی می‌کنیم ابتدایی، استیناف و تمیز و امروز هم معتقد هستیم که قوه قضاییه ما شایسته رسیدگی و احقاق حقوق مردم هست قوانینش هم وافی و محکم است اما اینجا آمدیم یک مرجع بدون واخواهی قائل شدیم به عنوان حل ‌اختلاف حالا ببینیم این مرجع حل اختلاف با این کیفیتی که اینجا هست در حال حاضر قابل وجود هست یا نیست؟ بنده عرض می‌کنم که نیست برای این‌که این سه نفر یک نفرش را باید انجمن شهر با رأی مخفی انتخاب بکند و آقایان توجه دارند که در حال حاضر تهران متأسفانه بعد از یک سال که ما بحث می‌کنیم که بایستی کار مردم را به مردم بدهیم و انجمن‌های شهر تشکیل بشود هنوز صحبتی از تشکیل انجمن شهر تهران نیست و بنده تصور می‌کنم که این قانون هم که اجرا شد و گذشت شاید یک سال دیگر ما انجمن شهری در تهران نداشته باشیم در این صورت خواهید فرمود پس این هیئت حل ‌اختلاف چه ‌جوری تشکیل می‌شود الان تشریف می‌برید در شهرداری می‌بینید که این هیئت حل اختلاف تشکیل است اما چه ‌جور تشکیل است دو تا عضو وزارت کشور نشسته‌اند با یک قاضی، اینجا هم گفته هم رأی اکثریت قاطع است خوب آقایان وقتی که شما یک هیئت حل اختلاف دارید که دو عضوش از وزارت کشور است این برخلاف قانون است چون در قانون گفته به رأی مخفی عضو انجمن شهر باشد ولی اینجا دو نفر از اعضای وزارت کشور نشسته است و این هیئت حل اختلاف غیرقانونی است برای این‌که راست است که وزارت کشور ممکن است قائم‌مقام انجمن شهر باشد در حالی که انجمن شهر نیست اما یک همچون عمل قضایی را آقایان حقوقدان‌ها در اینجا تشریف دارند می‌دانند که وزارت کشور نمی‌تواند در مورد رأی مخفی جانشین یک عضو در یک مرجع قضایی و رفع اختلاف باشد حالا آمدیم این کار را کرد (نقابت- مخفیانه معرفی می‌کنند) مسلم‏ هم شد به فرمایش جناب آقای نقابت پس جناب آقای وزیر کشور ما مواجه هستیم با یک هیئت حل اختلافی که دو تا عضوش از وزارت کشور است و یکی‌اش قاضی و رأی اکثریت هم قاطع است بنا بر این حقوق مردم در جایی باید رسیدگی بشود که خود مدعی رأی می‌دهد بنده نمی‌دانم که رأی مدعی آیا ممکن است به جای رأی قضایی قابل ‌اجرا و قابل احترام تلقی بشود برای این‌که این مشکل را حل کنیم پیشنهادی کردم و تمنّا می‌کنم از جناب آقای وزیر کشور که واقعاً مرد منصفی هستند و به پیشنهادها هم توجه می‌کنند به این پیشنهاد هم توجه کنند که لااقل حالا که شما هیئت حل اختلاف به این شکل دارید و می‌خواهید اختلافات را به آنجا رجوع کنید یک مرحله حق استیناف یعنی تجدید نظر بدهید برای آرایی که هیئت حل اختلاف می‌دهد فقط حق تجدید نظر بدهید به دادگاه‌های استان خودشان که یک دادگاه قضایی هست و قاضی‌اش به موجب قوانین این مملکت تعیین شده است که اگر اتفاقا اشتباهی شد و یا ظلمی شد و یا دادگاهی که دو نفر از اعضایش مال مدعی است رأی بر علیه کسی داد لااقل یک دفعه رسیدگی شده باشد و آن وقت رأیی که دادگاه استان داد قطعی و قابل ‌اجرا باشد این است که بنده در پیشنهادم نوشته‌ام یک تبصره اضافه شود آرا هیئت حل اختلاف فقط در دادگاه استان قابل تجدید نظر می‌باشد و رأی صادره قطعی و قابل اجرا می‌باشد (صفاری- ولی مانع عملیات اجرایی نشود) این را بنده موافقم که مانع عملیات اجرایی نشود برای این‌که مشکلی که جناب آقای صفاری فرمودند رفع بشود و جلوی پیشرفت کار را نگیرد هیئت حل اختلاف رأیش را که داد همان‌طور که فرمودند اجرا بشود و بنده اضافه می‌کنم دادگاه استان مقام تجدید نظر باشد و خارج از نوبت رسیدگی کند که تکلیف حقوق مردم روشن بشود (مشایخی- فقط در مورد قیمت و سایر اختلافات خیر) بسیار خوب بنده این را هم موافقم در اصلش موافقت بفرمایید من با این اصلاحات موافقم که یک کاری کنیم که این رأیی که صادر می‌شود عادلانه باشد (دکتر مشیرفاطمی- دو تا قاضی بگذارید)

نائب‌رئیس- آقای وزیر کشور.

وزیر کشور- عرض کنم فرمایشاتی که آقای عمیدی‌نوری فرمودند در وهله اول به نظر بنده رسید اگر این کار را آن طور که ایشان پیشنهاد فرمودند بخواهیم به این صورت عمل کنیم این راه را باید بگوییم کشیده نشود بعد فرمودند که با یک تغییراتی این پیشنهاد را بدهند که مانع اجرا و کشیده شدن راه نشود اما بنده می‌خواهم عرض کنم که یک قانونی که شما برای یک کاری می‌گذرانید اگر بخواهید تمام قوانین را که مربوط به آن می‌شود اصلاح بفرمایید به این صورت کار مجلس به پایان نمی‌رسد شما یک قانونی دارید که تکلیف کار را تعیین کرده حالا ضمن یک مسئله دیگر می‌خواهید مفاد آن قانونی را تغییر بدهید این به نظر بنده مصلحت نیست در قانون توسعه معابر یک معایبی هست که از آن جمله وقتی بنده مطالعه کردم این است که ما در قانون توسعه معابر می‌گوییم که اگر شهرداری بخواهد در یک ‌جایی میدانی، خیابانی احداث بکند این‌جور و این‌جور بکند الان وضعیت دنیا و شهر تغییر کرده راجع‌ به لوله‌کشی راجع‌ به کابل‌کشی راجع‌ به تأسیس ادرارگاه راجع‌ به هیچ‌کدام اینها در قانون توسعه معابر اسمی برده نشده است و این قانون توسعه معابر اصولاً یک اصلاحاتی لازم دارد که ما مشغول هستیم بیاوریم به مجلس نظریات جنابعالی را بنده آنجا تأمین می‌کنم و قول می‌دهم که این اصلاحات را قبل از پنج روز بنده بیاورم به مجلس اما این را داخل این کار نکنید و مخلوط نفرمایید یک قانون موجودی داریم که استناد کرده‌ایم مطابق آن عمل خواهیم کرد این است که به نظر بنده بهتر است که پس بگیرید و اگر پس نمی‌گیرید رأی بگیرند هر چه مجلس دستور فرمود بنده حاضر هستم.

نائب‌رئیس- آقای کریمی مخالفید؟

کریمی- نه خیر.

نائب‌رئیس- آقای دولت‌آبادی مخالفید؟ بفرمایید.

دولت‌آبادی- بنده همین‌جا یک کلمه عرض می‌کنم در قانون توسعه معابر که جناب آقای عمیدی‌نوری متذکر شدند که به جای نماینده انجمن شهر از طرف وزارت کشور یک‌ نفر تعیین می‌شود این در قانون تصریح شده مادام که انجمن شهر تعیین نشده است نمایندگی او به قوت خود باقی است.

عمیدی‌نوری- بنده اضافه کردم آن اصلاح را

+++

مشایخی- بنده توضیحی دارم.

نائب‌رئیس- فقط یک نفر می‌تواند حرف بزند باید رأی بگیریم.

9- تقدیم یک فقره سوال به وسیله آقای پورسرتیپ.

پورسرتیپ- اجازه می‌فرمایید؟

نائب‌رئیس- بفرمایید.

پورسرتیپ- بنده سوالی از وزارت دارایی کرده‌ام که آقای رضوی‌شیوا آن زمین‌خوار کبیر تا الان چقدر مالیات داده است؟

10- بقیه مذاکره در ماده‌ واحده مربوط به جاده سوم تهران- تجریش‏

نائب‌رئیس- سوال بسیار صحیحی است حالا پیشنهاد اصلاح شده آقای عمیدی‌نوری قرائت می‌شود و بعد رأی می‌گیریم.

 (به شرح زیر خوانده شد):

تبصره 4- آرای هیئت حل اختلاف فقط در دادگاه استان قابل تجدید نظر می‌باشد که خارج از نوبت رسیدگی شود رأی صادره قطعی و قابل اجرا است.

مشایخی- بنده با اصلاحش مخالفم اصلاح هم قابل بحث است.

نائب‌رئیس- خوب آقایانی که مخالفند رأی ندهند چون اعلام رأی شده است دیگر صحبت نمی‌شود کرد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای عمیدی‌نوری آقایان موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.

عمیدی‌نوری- قاعده ‌این بود که یک قدری تأمل می‌فرمودید تا آقایان متوجه موضوع می‌شدند.

نائب‌رئیس- پیشنهاد آقای سعید مهدوی با اصلاحی که شده دو مرتبه قرائت می‌شود بعد رأی می‌گیریم.

 (به شرح زیر خوانده شد)

دولت مکلف است در مقابل زمین‌هایی که از طرف دولت به افسران و کارمندان دولت به افسران و کارمندان دولت واگذار نموده و فعلاً هم در تصرف آنها می‌باشد چنانچه در مسیر خیابان جدیدالتأسیس واقع شود از زمین‌های مجاور یا محل دیگری که مالک می‌باشد جبران نماید.

سعیدمهدوی‏

نائب‌رئیس- آقایانی که با این پیشنهاد موافق‌اند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد حالا سه تا پیشنهاد از آقای شوشتری مانده که قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر خوانده شد):

اینجانب پیشنهاد می‌کنم عبارت ذیل به قانون اضافه شود. در احداث خیابان شهرداری تهران و یوسف‌آباد و نماینده ارتش و وزارت کشور متفقاً تشریک‌ مساعی کرده و پس از تصویب هیئت مزبور شروع به عمل شود (نمایندگان- پس گرفتند، وارد نیست).

نائب‌رئیس- آقای شوشتری.

شوشتری- بانک ساختمانی و یوسف‌آباد ایجاد خیابان‌هایی کرده‌اند ارتش در عباس‌آباد خیابان‌هایی ایجاد کرده یک خیابان چهل متری و یک خیابان بیست متری اگر این خیابان‌ها بدون تشریک‌ مساعی شهرداری تهران، یوسف‌آباد و نماینده ارتش و نماینده وزارت کشور عمل بشود یک صورت کج و معوجی پیدا می‌کند من پیشنهاد کردم و خواستم تذکر بدهم که باید دعوت بشود از شهرداری تهران و یوسف‌آباد و یک طوری عمل بکنید که بعد بین قشون و شهرداری در عباس‌آباد اختلافی پیدا نشود خیابان به صورت زیبایی باشد از این جهت لازم دیدم که این تذکر را بدهم پیشنهادم را هم پس گرفتم.

نائب‌رئیس- پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر خوانده شد)

نظر به جلوگیری از خسارت آتی مردم شهرداری تهران مکلف است در مدت 6 ماه مسیر کلیه خیابان‌های شمالی که به طرف شمیرانات می‌رود علامت‌گذاری نماید تا مردم متوجه باشند در آن مسیر ساختمان ننمایند.

شوشتری.

نائب‌رئیس- آقای شوشتری.

شوشتری- مردم آقا بعضی‌ها اصلاً متوجه نیستند رفته‌اند به یک ثمن‌بخسی یک جایی پول قرض کرده‌اند زحمت کشیده‌اند ساختمان می‌کنند امروز قانون می‌آید و مردم مواجه با این بدبختی می‌شوند بنده از آقای وزیر کشور استدعا دارم با شهرداری مذاکره کنند تمام این خیابان‌هایی که مثل امیرآباد مثل سایر قسمت‌هایی که به قسمت شمیرانات می‌رود از الان تا شش ماه علامت بگذارند تا مردم ساده نروند آنجا ساختمان بکنند و بعد دچار خسارت بشوند فقط و فقط نظرم این بود و این عمل چه اشکالی دارد که بشود.

وزیر کشور- بنده به عنوان تذکر قبول می‌کنم.

نائب‌رئیس- بسیار خوب پیشنهاد آخری قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر خوانده شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم برای عمران و آبادی دو طرف خیابان صدی سی درآمد حاصله به مصرف تنقیه قنوات مشرف به این اراضی برسد. شوشتری.

نمایندگان- پیشنهاد خرج است.

نائب‌رئیس- آقای شوشتری.

شوشتری- اجازه بفرمایید در تهران جناب آقای وزیر کشور الان موضوع لوله‌کشی در چند جا که لوله‌ها سوراخ شد و خانه‌های مردم خراب شد دولت و شهرداری باید به این جزئیات توجه کنند 78 رشته قنات دایر در تهران داریم وقت طول می‌کشد و الا اگر می‌خواهید بنده پنجاه‌ تایش را اسم ببرم (دکتر افشار: نخیر نفرمایید) آقای دکتر افشار بنده هیچ‌وقت بین بیانات آقا حرفی نمی‌زنم من آنچه می‌گویم شماها با شوخی تلقی می‌کنید (صحیح است)

آقا تهران صد و هشتاد و خرده‌ای مجاری بایره دارد قنوات بایره دارد شما هر وقت بخواهید می‌توانید از این قنوات آب تهیه کنید بنده پیشنهاد کردم سی درصد از عواید حاصله از حق تشرف و فروش این اراضی به مصرف تنقیه و میله‌گیری (خنده نمایندگان) آقایان نخندید هر چه خیابان‌ها بیشتر بالا برود تهران دارد بزرگ‌تر می‌شود ممکن است یک روزی به جهات فنی (مهندس اردبیلی- در عوض شهرستان‌ها خراب می‌شود) هیچ مربوط به شهرستان‌ها بود آقای مهندس اردبیلی (مهندس اردبیلی- خیلی هم مربوط بود) آقا ممکن است به جهات فنی 6 ماه لوله‌کشی را توقف بدهید برای تعمیرش برای اشکالش آیا در آن صورت باید تهران یک دفعه بی‌آب بماند؟ این خیابانی که درست می‌کنید یک دفعه بی‌آب بماند بنده پیشنهاد کردم که صدی سی از کل درآمد باید به مصرف تنقیه و بالا بردن پیشکار قنوات بشود. یعنی قنوات موقوفه است مثل قنات مهرگرد، قنات سپهدار، قنات مسجد سپهسالار، قنات حاج علیرضا، قنات ناصری و امثال آنها چه مانعی دارد برسد شما برای تهران فکر کنید و این قنواتی که مشرف به این خیابان است پیشکارش بالا برود برای شهر تهران بعد که انشاءالله لوله‌کشی شد این آب‌ها به مصرف زیبایی شهر و درخت‌کاری خیابان‌ها برسد از این جهت پیشنهاد کردم می‌خواهید قبول کنید می‌خواهید نکنید.

نائب‌رئیس- آقای وزیر کشور.

وزیر کشور- عرض کنم این موضوع جز وظایف شهرداری است تأمین آب تهران یک امر محرز و مسلمی است استدعا می‌کنم که پس بگیرید.

شوشتری- پس گرفتم.

نائب‌رئیس- رأی می‌گیریم به اصل لایحه با اصلاحاتی که شده آقایانی که با این لایحه خیابان سوم تهران به شمیران موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به مجلس سنا فرستاده می‌شود. آقای وزیر کشور.

وزیر کشور- بنده از لطف آقایان خیلی تشکر می‌کنم.

11- تعیین موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه.

نائب‌رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه ساعت 9 صبح و لایحه شورای کشاورزی جز دستور است.

 (25 دقیقه بعدازظهر مجلس ختم شد)

نائب‌رئیس مجلس شورای ملی- اردلان‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295044!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)