کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/04]

جلسه: 214 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 17 تیر ماه 1337  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور - آقایان: خلعتبری، مهندس جفرودی

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت فرهنگ

4- طرح گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به ساختمان و بهره‌برداری سد لار و لتیان

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای مهندس فروهر

6- طرح و تصویب گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به ساختمان و بهره‌برداری سد لار و لتیان

7- قرائت و تأییدنامه وزارت جنگ در مورد حقوق بازنشستگی افسران

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه.

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 214

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 17 تیر ماه 1337[1]

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور - آقایان: خلعتبری، مهندس جفرودی

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای معاون وزارت فرهنگ

4- طرح گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به ساختمان و بهره‌برداری سد لار و لتیان

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای مهندس فروهر

6- طرح و تصویب گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به ساختمان و بهره‌برداری سد لار و لتیان

7- قرائت و تأییدنامه وزارت جنگ در مورد حقوق بازنشستگی افسران

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه.

 

مجلس ساعت ده و پنج دقیقه صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس‏

نایب‌رئیس- صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه- آقایان: صارمى. بوربور. جلیلى. پناهى. اعظم‌زنگنه. قراگزلو. اردلان. کدیور. دکتر آهى. دکتر عمید. دکتر حسن افشار. غضنفرى. عامرى. آقایان. مهران. صادق بوشهرى. موسوى. اورنگ. اریه. دکتر اصلان افشار. صراف‌زاده. سنندجى. دکتر دادفر. شادمان. قنات‌آبادى. اخوان. ثقة‌الاسلامى.

غائبین بى‌اجازه- آقایان: دکتر طاهرى. قرشى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: بزرگ‌نیا. اسکندرى. مهدوى. امامى‌خویى. کاظم شیبانى.

رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد

2- بیانات قبل از دستور آقایان: خلعت‌برى. مهندس جفرودى‏

رئیس- امروز نطق‌هاى قبل از دستور است. آقاى خلعت‌برى.

خلعتبرى- گزارش دولت راجع به عملیات سال 1336: آقایان ملاحظه فرمودند که چند هفته قبل دولت گزارش عملیات سال گذشته خود را به صورت نشریه چاپى براى نمایندگان مجلسین فرستاد یک قسمت از این گزارش بسیار توجه مرا جلب نمود. به یاد آقایان هست که بنده یک روز در این مجلس تذکر دادم که برنامه اقتصادى ما از جهت عدم توجه کافى به مسئله تولید کشاورزى ناقص است.

وقتى دولت جناب آقاى دکتر اقبال به مجلس معرفى شد اولین قدمى که این دولت براى رفع این نقص اساسى برداشت فکر تهیه اعتبار براى تنظیم و اجراى یک برنامه ازدیاد تولید و توسعه صنعت از طریق اصلاح قانون پشتوانه اسکناس بود که هفتصد میلیون تومان از این طریق در اختیار بانک ملى ایران قرار می‌گرفت. این قانون وقتى به مجلس تقدیم شد بنده پیشنهاد کردم که کشاورزى هم به لایحه دولت اضافه شود و از این اعتبار براى کشاورزى هم استفاده شود.

شخص آقاى دکتر اقبال این پیشنهاد را قبول و نمایندگان محترم هم تصویب فرمودید و بعد دولت نصف مبلغ اعتبار یعنى 350 میلیون تومان را به کشاورزى تخصیص داد و لایحه آن را تقدیم مجلس نمود که تصویب شد لذا در سال 1336 یک قدم اساسى براى پیشرفت امور اقتصادى و کشاورزى در مملکت برداشته شد. (صحیح است) چون همیشه انتقاد می‌شود در قسمت کارهایى که در مملکت می‌شود که براى مملکت مفید بوده است باید تذکر داد که همه مردم بدانند و هم از اشخاص قدردانى بشود بنده از این جهت خواستم بحث بشود.

جریان استفاده از اعتبارات در 36:

قانون اصلاح پشتوانه اسکناس در 28/2/36 به تصویب رسیده و آئین‌نامه‌هاى آن در 3/7/36 برای اجرا به وزارت معادن و صنایع ابلاغ شد پس تا آخر سال 36 دولت شش ماه وقت براى عمل داشته و من مخصوصاً گزارش دولت را به دقت مطالعه کردم که ببینم در این مدت چه کارهایى شده و در ضمن تحقیق موفق شدم و اطلاعات مربوط به پیشرفت این کار را تا پانزدهم خرداد 37 به دست بیاورم یعنى کارهایى که در مدت کمتر از هفت ماه شده است نتیجه مطالعه گزارش و تحقیق بسیار رضایت‌بخش بود زیرا معلوم شد دولت و وزارت صنایع و معادن خوب و سریع کار کرده و هم مردم این اقدام مفید دولت را حسن استقبال کرده‌اند و اکنون یک برنامه مفید تولیدى در سراسر کشور آغاز شده است.

تقاضاهاى واصله گرچه بنده با رقم می‌خوانم آقایان توجه بفرمایند که وضع اقتصادى کشور چطور است تا آخر پانزدهم خرداد 37 براى صنایع نساجى 68 فقره و سایر صنایع 300 فقره و امور معادن 25 فقره تقاضاى وام شده که جمع آن بالغ بر 500 میلیون تومان است.

توصیه که براى اعطاى وام شده: در صنایع نساجى 28 فقره و در سایر صنایع 66 فقره و در امور معادن 5 فقره توصیه براى وام شده که مجموعاً می‌شود یکصد و نود و شش میلیون تومان 1،969،535،200 ریال.

وام‌هایى که بانک ملى قرارداد آن را منعقد نموده: بانک ملى ایران تا 15 خرداد 1337 قراردادهایى تا مبلغ 919224510 ریال منعقد کرده و تا

+++

تاریخ مزبور 527616375 ریال به اشخاص پرداخت شده است.

تناسب تقسیم وام: از مبلغ 1969535200 ریال که توصیه شده 46 درصد آن براى تهران و حومه توصیه شده و بقیه براى استان‌ها. البته در آینده بیشتر باید سعى شود که به استان‌ها بیشتر وام داده شود ولى شرایط و اوضاع و امکانات وام در استان‌ها را هم باید در نظر گرفت و خود ساکنین استان‌ها باید آمادگى خود را براى استفاده از این اعتبار نشان دهند (صحیح است) و به نظر من وزارت صنایع باید سرمایه‌دارها و اهالى استان‌ها را ارشاد کند که خود را براى استفاده از این اعتبار آماده کنند ودر ولایات هنوز نمى‌دانند که چگونه می‌توانند از این وام براى امور اقتصادى استفاده نمایند و ان‌شاءالله در آینده این نسبت معکوس می‌شود و سرمایه‌دارها نیز به کارهاى تولیدى و صنعتى خواهند پرداخت.

رشته فعالیت: توصیه‌هایى که براى وام شده در رشته‌هاى زیر است:

صنایع ریسندگى و بافندگى، قند مکانیکى، ساختمانى، شیمیایى، و دارویى، غذایى، پلاستیک، استخراج فلزات، مقواسازى و نقره‌سازى ولى نکته جالب توجه این است که وزارت صنایع کمک به صنعت ریسندگى و بافندگى و قند را در درجه اول اهمیت قرار داده و 64 درصد از توصیه‌ها را براى این دو صنعت نموده یعنى دولت متوجه شده است که صنایع و کارها مقدم است این را آقایان توجه فرمودید صنایع اساسى براى مملکت مقدم بر صنایع غیراساسى است یکى از صنایع اساسى نساجى است و تولید قند و شکر که مصرف داخلى را تأمین کند خوشبختانه دولت در این برنامه به این نکته توجه کرده

ارزش طرح و وام‌هاى توصیه شده: جمع کل ارزش 98 طرح 5996679261 ریال

جمع کل هزینه‌هاى ریالى طرح‌ها 3038227487

جمع کل هزینه‌های ریالی طرح‌ها 2958351774

وام توصیه شده 1969535200

در حقیبقت به طور تقریب می‌توان گفت که براى ایجاد کارخانه‌ها و توسعه صنعت در کشور قریب 600 میلیون تومان در مدت قلیلى تهیه شده که قریب یک ثلث آن را دولت به صورت وام کمک می‌کند این را آقایان بدانند که در مدت شش ماه یا نه ماه شش میلیون ریال براى طرح‌هاى مفید تولیدى در مملکت به کار افتاده و قریب 400 میلیون تومان آن را خود مردم می‌پردازند و این امر موفقیت بزرگى با توجه و مقایسه سال‌هاى قبل است زیرا چرخ‌هاى دستگاه اقتصادى و تولید با این عمل به کار افتاده است و این عمل نتایجى خواهد داشت که من‌باب نمونه بعضى از آن ذکر می‌شود.

1- تهیه شغل و کار براى صدها هزار مردم در تمام صنوف و طبقات‏.

2- به کار افتادن سرمایه‌هاى اشخاص در داخله مملکت براى امور تولیدى و منصرف شدن از سفته‌بازى و معاملات زمین و خوددارى از فرستادن سرمایه به خارجه‏.

3- تشویق آوردن سرمایه‌هاى ایرانى‌ها که در خارج از کشور است به ایران‏.

4- تولید احتیاجات اولیه مردم در داخله کشور و بى‌نیازى از وارد کردن از خارجه‏.

5- مصرف کردن محصولات کشاورزى در داخله کشور به وسیله کارخانه‌ها و جلوگیرى از خروج ارز از کشور براى تهیه احتیاجات داخلى.‏

6- زیاد شدن یک عده کارگران و صنعتگران فنى و متخصص در کشور.

7- ازدیاد ثروت کشور.

8- امکان وصول مالیات‌هاى مستقیم از ثروت‌هایى که اضافه می‌شود.

9- ترقى صنعتى کشور که یک مسئله اساسى است.

 طرز کار و مدت: به نظر اینجانب در مدت نه ماه این صورتى که دولت از کارهاى خود می‌دهد قابل تقدیر و تحسین است زیرا همه این توصیه‌ها و قراردادها محتاج به دقت و مطالعه بوده و در حقیقت براى اولین بار است که ما می‌بینیم در کشور طرحى تهیه و در مدت کم به صورت عمل درمی‌آید و معلوم می‌دارد در این کار رعایت دقت، سرعت جنبه مثبت و مراقبت مخصوص شده است و من معتقدم جنبه عمل در این مورد بر جنبه‌هاى ادارى و تشریفاتى و مطالعاتى و غیره غلبه داشته است از نظر شخص خودم و بسیار باعث مسرت و افتخار است که اجرای این برنامه را در مدت کوتاهى یک مهندس لایق ایرانى عهده‌دار بوده است من معتقدم که اگر مهندس مشاور خارجى بودند این اندازه کارها را انجام می‌دادند براى تشویق اسم او را ذکر می‌کنم یعنى مهندس شریف‌امامى است که در اجراى این برنامه هم دولت خوب کار کرده است و هم مهندس شریف‌امامى جنبه مثبت را رعایت کرده.

بنده نه فقط از او تجلیل می‌کنم بلکه از همه مهندسین ایرانى از فرد فرد آنها قدردانى می‌کنم و مسلماً آقاى مهندس شریف‌امامى هم از همکارى با مهندسین و مشاورین ایرانى و متصدیان مربوطه استفاده نموده و این موفقیت مربوط به همه آنهایى است که در اجراى این برنامه دخالت و تصدى و نظر داشته‌اند و از همه اشخاصى که در این امر همکارى کرده‌اند باید قدردانى کرد و به آنها پاداش هم داد.

تأثیر بانک ملى- به نظر بنده مسلماً همکارى عمل بانک ملى ایران در این موقعیت دخالت مؤثرى داشته و یقیناً رؤسا و کارمندان بانک ملى ایران با سرعت و روح مثبت در این مورد همکارى نموده و موفقیت دولت را تسهیل نموده‌اند و بنابراین به جاست که از آقاى کاشانى رئیس بانک ملى و همکاران ایشان قدردانى شود.

توصیه من به دولت: 1- اکنون که دولت توجه به اهمیت امور اقتصادى کشور دارد لازم می‌دانم که این نکته را از دولت بخواهم که عمل نه ماهه اخیر دولت ثابت نمود اگر مسئله اقتصاد و تولید کشور در اختیار خود دولت باشد و وزیر مسئول داشته باشد بهتر از آن است که در اختیار دولت نباشد و بنابراین لازم است ترتیبى داده شود که دولت سعى کند پول‌هایى که در آینده از منبع قراردادهاى جدید نفت یا از افزایش سهم دولت از قرارداد کنسرسیوم به دست می‌آورد خود در اختیار بگیرد و به مصرف تکمیل این برنامه فعلى برساند زیرا بالاخره با توجه به احتیاجات کشور مبلغ سیصد و پنجاه میلیون تومان براى شروع برنامه‌هایى مفید است ولى براى تکمیل برنامه‌هاى اقتصادى و صنعتى کافى نیست در آینده باید بیشتر در اختیار دولت اعتباراتى گذاشت و به نظر من اگر به این عرض من توجهى بشود زودتر به مقصود می‌رسیم بدون اینکه مخارج زیادترى متحمل شویم آقاى وزیر کشاورزى توجه دارند.

2- حال که دولت به اشخاص براى امور صنعتى و تولید وام می‌دهد باید متوجه باشید که در آینده با برنامه‌هاى متعدد سدسازى محصولات کشاورزى کشور زیاد خواهد شد بدون تردید و بازار فروش را هم باید در نظر داشت و بنابراین لازم است دولت تقدم به کمک را به کارخانه‌هایى بدهد که محصولات کشاورزى مملکت را مصرف می‌کنند و در برنامه توسعه و ترقى صنعت حتماً این موضوع را باید در نظر گرفت و این را تأمین و اجرا نمود شما اگر سد ساختید و آب به دست آوردید و سالى پانصد هزار تن پنبه به دست آوردید این پنبه بازار می‌خواهد ممکن است خارجى‌ها نخرند وقتى بازار نداشت باید کارى کرد که در داخله مصرف شود باید صنایع کشاورزى را تقویت کرد و حق تقدم پرداخت وام را باید به کارخانه‌هاى کشاورزى بدهید و این را در یک گزارش کشور خارجى دیدم که کمک باید به کارخانه‌هایی بشود که برای کشاورزی مصرف دارند و پقدر به موقع دیدم که دولت به نصیحت خیرخواهانه من توجه کند.

تبریک به دولت: من این موفقیت را به دولت تبریک می‌گویم و چقدر ممنون می‌شوم اگر دولت به این نصیحت خیرخواهانه من توجه کند که وقت دولت‌ها بیشتر در امور فرعى و ادارى اصلاح‌نشدنى صرف می‌شود و اگر قسمت بیشتر وقت صرف این‌گونه امور اساسى شود در مدت قلیلى موفقیت‌هاى عمده نصیب دولت‌ها خواهد شد و با اجراى این‌گونه برنامه‌هاى اساسى بسیارى از مشکلاتى که دولت با آن مواجه است حل خواهد شد.

دلیل توجه مردم به فعالیت و کار- د رگزارش دولت ذکر شده است که در سال 33 شصت و نه فقره در سال 34 هفتاد و هفت فقره در سال 35 هفتاد و هشت فقره و در سال 36 یک‌صد و شانزده فقره اجازه تأسیس کارخانه صادر شده است این ارقام دلیل توجه مردم است به کار انداختن سرمایه و شروع به فعالیت و ابتداى یک دوره جدید فعالیت اقتصادى در کشور است و نشان می‌دهد که سال به سال توجه و فعالیت بیشتر می‌شود و مخصوصاً در سال 1336 این توجه و فعالیت به طور محسوس بیشتر و نزدیک‌تر به دو برابر سال قبل است و به نظر من لازم است علت آن را بدانم هر چند دلایل زیادى می‌توان ذکر نمود ولى به نظر من دو دلیل از سایر دلایل اساسى‌تر است.

اول مردم می‌خواهند باور کنند که دولت در امر تولید و فعالیت‌هاى اقتصادى مردم مزاحم نیست و نیت کمک دارد زیرا سرمایه از خود به مردم قرض می‌دهد و این دلیل این است برنامه دولت کمک به مردم در فعالیت‌هاى اقتصادى است.

دوم با وجود کمک دولت معذلک اگر یک چیز وجود نداشت مردم استقبال از کمک‌هاى دولت نمى‌کردند نه سرمایه به کار می‌انداختند و نه فعالیت می‌کردند یک مستشار آمریکایى دو سال قبل گفته بود براى تشویق مردم و به کار انداختن سرمایه باید مالیات مستغلات را چند برابر و از ساختمان جلوگیرى نمود بطلان نظریه او از اینجا ثابت است که در سال 36 جلوگیرى از ساختمان نشد و مردم همان‌طور مشغول ساختمان هستند و ساختمان زیادتر شد ولى 116 فقره تقاضاى تأسیس کارخانه در همین یک سال شد که دلالت دارد بر میل مردم به فعالیت‌هاى اقتصادى و فعالیت‌هاى اقتصادى هیچ وقت و در هیچ کجا با زور نمى‌توان اجرا نمود وباید میل و رغبت افراد را در این امور تحریک و تشویق نمود آن چیزى که وجود داشت و مشوق مردم در فعالیت شد امنیت خارجى و داخلى کشور است مقصودم از امنیت خارجى آن رویه مصلحت‌آمیز در سیاست خارجى کشور است که در این چند سال اخیر اتخاذ و تعقیب شده و کشور را از حوادثى که معمولاً از خارج می‌رسید محفوظ داشته و از صورت منفى خارج شده و به صورت مثبت درآمده و وضع ثابتى برقرار نموده و وضع سیاسى ایران را اطمینان‌بخش کرده (صحیح است) این به نظر بنده اولین دلیل است نه تنها سرمایه‌دار داخلى بلکه سرمایه‌دارهاى خارجى

+++

 هم اطمینان به چنین وضعی می‌کنند و اکنون سرمایه‌هاى خود را براى کارهاى اقتصادى در این کشور به کار می‌اندازند که این سرمایه‌گذارى در رشته‌هاى مختلف که قسمتى از آن مربوط به احتیاجات اساسى کشور است مشاهده می‌شود و حق اقدام به تأسیس بانک‌هایى هم نموده‌اند که به نظر من تأسیس بانک از نظر کمک به مردم براى ازدیاد تولید و فعالیت اقتصادى مؤثر و مفید است براى این است که از امنیت اینجا اطمینان دارند نظر آقایان هست در این 10، 15 سال کى آمد بانک تأسیس کند حالا هر چند وقت یک کسى می‌آید بانک تأسیس می‌کند و پیداست که یک دوره فعالیت اقتصادى جدیدى به وجود آمده است مقصودم از امنیت داخلى آن وضعى است که حوادث و اغتشاشات داخلى که مانع کار و فعالیت و موجب توقف کارهاى اقتصادى است از میان برداشته و در این موقع که دنیا فرصت مناسبى براى ترقى و پیشرفت در امور اقتصادى به ممالک کوچک و غیرصنعتى دارد می‌توان از این فرصت براى پیشرفت و اصلاح وضع اقتصادى ایران استفاده نمود.

آقایان ملاحظه فرموده‌اید در این چند سال خدمت نمایندگى هدف عمده‌اى که تعقیب کرده‌ام و همیشه تذکر داده‌ام موضوع اقتصاد کشور بوده که کشاورزى هم جزیى از آن است اکنون هم عرض می‌کنم از این فرصتى که دنیا پیش آورده است باید استفاده کرد و این دوره باید دوره ترقى و پیشرفت اقتصادى ایران باشد وضع دنیا مسلماً همیشه یکنواخت نیست و ممکن است در هر کشورى بعد از دوره‌اى تغییرى پدید آید ولى در این مدت و فرصت باید از یک مرحله گذشت و آن طى مرحله‌اى است که براى اصلاح وضع اقتصادى لازم است (صحیح است) وقتى وضع اقتصادى کشور بهبود یافت و عوض شد در مقابل هر حادثه بهتر مى‌ایستد و حوادث آینده در وضع اقتصادى آن تأثیر قهقرایى نمى‌تواند داشته باشد مثل آلمان و چکسلواکى و فنلاند که با وجود تغییر وضع آنها باز توانستند مقام اقتصادى خود را احراز کنند این امنیت متعلق به همه است این امنیت امروز ایران را مملکتى نموده که در جاهاى دیگر به این وضع حسرت مى‌برند البته ما در داخله خود نقاط ضعف و قابل انتقادى داریم که باید بدان توجه و آن را اصلاح کرد اما لازمه آن اول بقاى این امنیت داخلى و خارجى است این امنیت به تمام مردم ایران تعلق دارد و باید آن را حفظ کنند قدر این امنیت را صدها هزار خانواده‌هایى می‌دانند که اکنون فرزندان آنها در این کشور یا در خارجه مشغول تحصیلند و فرزندان آنها جلوى گلوله و مسلسل مثل وقایع اردن در سال گذشته یا عراق در چندى قبل یا لبنان در حال فعلى نمردند تمام طبقاتى که اکنون بدون هراس مشغول کسب و تجارتند یا مشغول فعالیت‌هاى اقتصادى و عمرانى و کشاورزى‌اند باید علاقمند به حفظ این امنیت باشند زیرا اغتشاشات و اختلالات وضع مملکت را برهم می‌زند و باعث توقف کارهاى اقتصادى و عمرانى مى‌شود و توقف پیشرفت‌هاى اقتصادى در ممالک خاورمیانه باعث عقب‌ماندگى بیشتر می‌شود و فرصت از دست می‌رود.

برنامه حمایت از فعالیت‌هاى افراد: در کشور ما تنها شروع یک دوره فعالیت اقتصادى کافى نخواهد بود بلکه در عرض این برنامه باید یک برنامه حمایت از فعالیت افراد باشد و الّا مزاحمت مأمورین دولت و دستگاه‌هاى مختلف دولتى به تدریج سبب خواهد شد مردم از فعالیت دست بکشند، دولت باید برنامه داشته باشد که براى کارهاى مفید اقتصادى کشاورزى نه فقط از جهت کمک پولى مردم را تشویق کند بلکه باید در مقابل مزاحمت دستگاه‌هاى دولتى حقوق افراد و اشخاص را حفظ کند و نگذارد به مردم تعدى شود بنا به شیوه دیرین دستگاه‌هاى مختلف دولتى از طریق مختلف مزاحم و مانع مردم خواهند بود که بحث آن فعلاً با وقت کمى که دارم میسر نیست.

باید یک طریقى ایجاد و طورى مراقبت به عمل آید که هر کس در هر مقام باشد اگر مانع و مزاحم مردم در امور تولیدى و عمرانى شد به شدت و با سرعت تنبیه شود ولو وزیر باشد و دولت باید ضامن تعدیات مأمورین خود در مقابل مردم گردد. اگر این ضمانت و حمایت به این طریق عملى شود این اقدامات و فعالیت‌هاى مردم به نتایج نیکو خواهد رسید و در مدت کمى به خواست خداوند متعال تحت توجهات شاهانه کشور عزیز ما این مرحله تکامل اقتصادى را که در پیش دارد و اکنون وارد آن شده است با موفقیت خواهد گذرانید و من معتقدم اگر ما در طریق اقتصاد از اشتباهات مصون باشیم و سابقه ممالک دیگر را که در این مرحله را طى کرده‌اند در نظر بیاوریم می‌توانیم موفق به اصلاح وضع اقتصادى ایران بشویم و به نظر من اساسى‌ترین مسئله براى ایران و کشورهایى نظیر ما اصلاح وضع اقتصادى است که ما اکنون این دوره را شروع کرده‌ایم و همین قدر که مقدمات و وسایل این امر را فراهم شده آقایان خود خدمتى به کشور محسوب است و یقیناً اگر موانعى یا اشکال‌تراشى‌هایى یا خراب‌کارى‌هایى یا اشتباهاتى باشد در مقابل این تصمیم یعنى شروع به یک دوره فعالیت اقتصادى قابل دوام نیست و به تدریج وضع اصلاح می‌شود و تجارب و اطلاعات بیشترى به دست می‌آید و افکار عمومى هم متصدیان و اولیا امور و مسئولین را مسلماً راهنمایى خواهد نمود و از خطاها و خرابى‌ها جلوگیرى خواهد کرد عمده مسئله شروع به عمل است که شده و یقیناً نتایج آن در آینده نزدیکى پدیدار خواهد شد.

حفظ امنیت در آینده:

براى این که این امنیت در مملکت برقرار بماند که کشور ایران بتواند مرحله بهبود وضع اقتصادى خود را بگذراند مسائلى را باید در نظر داشت و اگر توجه به تجارب گذشته و تجارب ممالک دیگر شود می‌توان برنامه داخلى مملکت‌دارى را طورى تنظیم نمود که این امنیت سال‌ها و مدت مدیدى برقرار باشد و فقط اشتباهات خود ماست یعنى مسئولین و زمامداران ما که ممکن است باعث برهم خوردن امنیت و برهم ریختن وضع سیاسى و بالنتیجه، متوقف ماندن فعالیت‌هاى اقتصادى و عمرانى و کشاورزى گردد و نتیجه این اشتباه جز ضرر ما چیز دیگرى نیست حالا دیگر مانعى نیست وسایل موجود و مانع مفقود است ولى سوء تشخیص ممکن است این برنامه‌ها را متوقف کند.

1-مردم ایران به تدریج در طول سال‌ها از دستگاه‌هاى دولتى ناراضى شده‌اند و باید کوشش نمود این عدم رضایت برطرف شود و من بعداً در این باره بحث خواهم کرد این مهمترین نکته بسیار اساسى است که باید توجه کرد عدم رضایت برطرف شود و به مردم مسائل را بگویند و اشکالات را بفهمانند و به حقوق مردم هم توجه کنند (صحیح است).

2-احتیاجات اولیه مردم که سال‌ها در انتظار آن بوده‌اند باید مورد توجه واقع شود و از پول‌ها و اعتبارات موجود احتیاجات اولیه مردم تأمین گردد و در این موارد تأخیر به عمل نیاید. این دو موضوع که ذکر کردم اگر توجه نشود موجب تبلیغات در میان مردم خواهد شد و بین مردم و دولت شکاف ایجاد می‌شود و از همین شکاف و عدم رضایت و تبلیغات سوء است که اوضاع بسیارى از ممالک بر هم خورده است و ماهم در سنوات جنگ و مدتى بعد از آن دیدیم چگونه مردم و مخصوصاً جوان‌هاى ما اغفال شدند ولى بحمدالله اکنون دیگر همه چیز بر دنیا و مردم ایران روشن شد و مردم ایران قریب چنان تبلیغاتى را نخواهند خورد اما مجال تبلیغات مضر و سوء را باید با کارهاى خوب و مفید از بین برد.

در ولایات و استان‌ها مردم راه می‌خواهند، می‌خواهند جنس خودشان را بیاورند راه ندارند، مریض دارند براى معالجه می‌خواهند بیاورند راه ندارند، عبور و مرور بخواهند بکنند راه ندارند این چیزها باعث شکاف می‌شود به احتیاجات مردم توجه کنید اعتبار این کارها را مقدم بدارید.

3- دولت باید بین طبقات مختلف همکارى وحدت و صمیمیت را مخصوصاً براى اجراى برنامه هاى اقتصادى تقویت کند. دولت‌ها خود نباید بین مردم ایجاد اختلافات کنند و مردم را به عناوین مختلف به روى یکدیگر وادارند و باید در نظر داشته باشند در سنوات جنگ اخیر و بعد از آن اگر کمونیست‌ها پیشرفت نکردند به خاطر قدرت دولت نبوده زیرا دولت قدرتى نداشت بلکه براى قدرت ملى بود یعنى بین مردم ایران هنوز اختلافات ایجاد نشده بود و مردم در همه طبقات با هم صمیمیت و وحدت و صفا و برادرى داشته و فقط عده قلیلى را حزب توده توانسته بود اغفال کند و کمونیست‌ها در آن موقع از خود مردم و طبقات متحد مردم موانعى در مقابل داشتند که نمى‌توانستند از آن بگذرند اکنون رجال سیاسى مملکت ما باید همیشه این مسئله اساسى را در نظر داشته باشند و اگر دولت توجه به این مسئله سیاست نکند به حوادث و حادثه‌جویان اجازه خواهد داد که بار دیگر مملکت را براى رخنه کردن مهیا ببینند و اگر این راه بسته شد دیگر براى بر هم زدن امنیت ایران راهى وجود ندارد زیرا وضع بین‌المللى جلوى هر گونه حادثه را گرفته است و خطاى مسئولین امور ما است که ممکن است امنیت ایران را بر هم زند اشتباهات و افکار غلط و خطاهاى مشاورین بى‌اطلاع خارجى هم ممکن است بدون اثر باشد زیرا اشتباهات و خطاهاى آنها دیده شده در کشورهاى دیگر موجب بر هم زدن اوضاع شده است.

رئیس- وقت دوم شما هم تمام شده است. پنج دقیقه از وقت آقاى امیدسالار استفاده کنید.

خلعتبرى- خیلى متشکرم برنامه‌هاى اقتصادى باید خوب باشد: این مطلب را هم باید عرض کنم که همه اصلاحات باید بر اساس وحدت ملى و همکارى همه طبقات با یکدیگر و در محیط صفا و صلح و امنیت و خارج از تتشنج و تحریکات باشد و الّا پیشرفت برنامه‌هاى اقتصادى میسر نخواهد بود در کشور ما هم مثل همه کشورهاى دیگر تفاوت در وضع زندگى وجود دارد (این تفاوت هم در مسکو مشهود است هم در نیویورک) علت آن نداشتن برنامه‌هاى اقتصادى و وسائل کار و سرمایه و حوادث دنیایى و سیاست‌هاى دول دیگر بوده و نمی‌توان آن را به هیچ طبقه یا شخصى در مملکت نسبت داد و اگر غیر از این نگوئیم برخلاف حقیقت تاریخى است و کتمان کردن و تجاوزات سابق دول دیگر به کشور ما است. حتى در ممالکى هم که مصون از سیاست‌هاى تجاوزکارانه دول دیگر بوده‌اند وضع از همین قرار بوده و به تدریج در اثر ثبات وضع و کار و کوشش و به کار انداختن سرمایه و تکمیل علوم و صنایع توانسته‌اند وضع عمومى را بهتر کنند پس با اجرای برنامه هاى صحیح اقتصادى می‌توان وضع عمومى را بهتر نمود نه با ایجاد اختلاف و تحریک بین طبقات و مردم (صحیح است).

+++

در زمان اعلیحضرت رضاشاه فقید که دنیا فرصتى داد ترقى سریع نمودیم و مملکت وارد در یک مرحله جدید اقتصاد و کشاورزى و صنعتى شدیم، حتى بدون دینارى کمک از خارجه و آن همه ترقى و پیشرفت که شد در سایه امنیت جلب اعتماد، فرصت کار و فعالیت مردم دادن، تشویق کردن از تجارت و کشاورزى و صنعت و وحدت ملى. نبودن اختلافات و تحریکات بین طبقات و جلوگیرى شدید از هر تشنج و اختلاف و تحریک بود و نتیجه آن برنامه آن شد که همه طبقات مردم از آن منتفع شدند زیرا وضع عمومى مملکت بهتر شد.

پس اگر وضع اقتصادى کشور اصلاح شود به خودى خود در اصلاح وضع عموم مردم مؤثر خواهد بود و از این جهت باید برنامه‌هاى صحیح اقتصادى داشت و دولت باید نظر و توجه کلیه اشخاصى که سرمایه و وسیله و ابتکار براى کارهاى اقتصادى و صنعتى و کشاورزى دارند جلب کند و یک برنامه همکارى وجود داشته باشد تا وضع اقتصادى کشور اصلاح شود و مخصوصاً من به دولت توصیه می‌کنم که از رویه آلمان غربى بعد از جنگ و از ایتالیا در این مورد استفاده کند و به همین نحو به اشخاصى که قدرت مالى یا وسیله براى فعالیت چه در صنعت و کشاورزى و غیره دارند توصیه می‌کنم که آنها هم باید وضع زمان را در نظر بگیرند دنیا اوضاعش عوض شده و همه‌اش فکر نکنند که نفع زیادتر براى خود تحصیل کنند، من یقین دارم در نتیجه یک رویه عاقلانه اقتصادى و حسن سیاست در امور مملکتى و حفظ امنیت و آرامش و جلوگیرى از اخلال و تحریکات بین طبقات مردم و اجرای برنامه‌هاى اقتصادى در وضع زندگى عموم مردم تفاوت و بهبودى محسوسى در اندک مدتى پیدا خواهد شد و آینده میهن عزیر ما خوب خواهد بود. (احسنت- احسنت)

رئیس- آقاى سلطان‌مراد بختیار.

سلطان‌مراد بختیار- بنده وقت خود را به آقاى مهندس جفرودى می‌دهم‏.

رئیس- آقاى مهندس جفرودى بفرمایید..

مهندس جفرودى- من فکر می‌کنم در این موقع که چند روزى بیش به آغاز تعطیلات تابستانی باقى نمانده است این وظیفه مجلس شورا است که به نام ملت ایران از اثرات ثمربخشى که مسافرت شاهنشاه جوان‌بخت ایران در اقصى نقاط جهان به نفع ملت ایران به بار آورده است سخن بازگوید و هم‌میهنان گرامى را از نتایج بسیار نیکوى این مسافرت آگاه کند و به نام آنها از رئیس محترم و خردمند مملکت سپاسگزارى کند عقیده من بر آن است که زعماى قوم ایران که تحت رهبرى خردمندانه شاهنشاه آماده خدمات اجتماعى به این مملکت هستند باید در راهى گام بردارند که در بیان متین و منطقى شاهنشاه در آمریکا منعکس است. انصاف باید داد که اعلیحضرت محمدرضاشاه پهلوى با شخصیت بارز و هوش سرشار و بیان سیاسى و مستدل خود توانسته‌اند به بهترین وجه جهانیان را متوجه تحولات عظیمى بکنند که در ایران کهنسال به نفع مردم آن در حال تکوین است (صحیح است).

نطق مهم شاهنشاه ایران که به صورت جامعى تحولات عظیم سیاسى و اجتماعى و اقتصادى ایران را تشریح کرده است در حقیقت حاوى سرفصل‌هاى خط مشى آینده ملت ایران است که پیروزی‌هاى آتى آن در آنها پیش‌بینى و معین شده است. از میان آن سرفصل‌ها یکى بیان واقع در سیستم پارلمانى ایران است که به این عبارت تجلی می‌کند «سیستم پارلمانى ایران که بر اساس سلطنت مشروطه استوار است یک سیستم دموکراتیک است. ایران از سیاست دسته‌بندی‌هاى حزبى سیاسى که حزب را به جاى وسیله هدف قرار می‌دهد ناامید شده است در پارلمان ایران براى احزاب کوچک که نفاق ایجاد کنند جایى نیست و تمایل به طرف احزاب بزرگ و عمده است. دورانى که احزاب کوچک در ایران به منافع بیگانگان خدمت می‌کردند سپرى شده است ما عقیده داریم که پارلمان مجلس براى بیان اراده ملى و انتقاد شرافتمندانه از دولت است در ایران کنونى یک سیستم دوحزبى مانند سیستم دوحزبى آمریکا و انگلیس وجود دارد که یکى از آنها حزب ملیون است که از دولت پشتیبانى می‌کند و حزب مردم نیز در اقلیت است» (دکتر مشیرفاطمى- و به دولت رأى می‌دهد).

در گذشته نزدیک در ایران یک نوع آزادى خاص به وجود آمده بود که بعضى افراد منحرف از آن به نفع بیگانگان احزابى تشکیل دادند و بعضى دیگر به منظور تأمین منافعى به صورت اجتماعات کوچک دسته‌هایى به وجود آوردند.

دیدیم که هر روز دولتى بر سر کار می‌آمد که بر اثر ضعف آن هر هفته صدایى از استانى برمی‌خواست برنامه کار هیچ وزیرى از صفحات کاغذ تجاوز نمى‌کرد پارلمان ایران صحنه مبارزه و کشمکش رسته‌هاى متعدد گردیده بود.

این گذشته تاثرآور نشان می‌دهد که آن ایام براى تشکیل احزابى که بر منافع ملى و مصالح مملکتى متکى باشد مساعد نبوده است همان‌طور که هر ملتى به سهولت نمی‌تواند هر مرامى را قبول و هضم کند همان‌طور نیز هر زمان از حیات اجتماعى ملتى براى قبول و به ثمر رسانیدن هر تحولى موافق نمى‌باشد پیدایش حزب و دوام آن از مراحل بسیار مترقى زندگى اجتماعى اقوام است و مللى که از مزایاى مظاهر تمدن‌هاى اخلاقى و صنعتى مردم محروم هستند تنها در سایه تخرب می‌توانند از تحریکات و تلقینات خودخواهى‌ها و خویشتن‌پرستى‌ها و هواى نفس و جاه‌طلبى‌هاى فردى بر حذر مانده و کاروان بازمانده خود را به شاهراه تعالى و ترقى برسانند (صحیح است).

وجود دو حزب مردم و میلیون در ایران و ادامه فعالیت آنها یکى دیگر از ماثر گویاى دوران پرافتخار سلطنت باعظمت محمدرضاشاه پهلوى است (صحیح است) و خود بر آن دلالت دارد که ثبات اوضاع اقتصادى و سیاسى ایران براى آغاز این مرحله مترقى نیز بسیار مساعد است (صحیح است) ما یقین داریم که آن دسته از افرادی که در گذشته یا در دسته‌هاى کوچک متفرق گرد آمده بودند و از سرانجام ناکام آنها نومید شدند و یا ناظر ناکامى هم‌میهنان خود بودند و وجود احزاب را با نظر تردید می‌نگرند بر اثر فعالیت صمیمانه افراد این دو حزب به تدریج امیدوار شده و فعالیت خود را در کادر آنها متمرکز خواهند ساخت (صحیح است).

در این راه زعماى دو حزب داراى وظیفه بسیار سنگینى هستند (صحیح است) که از جمله آنها احتراز هر نوع اعمال زور و نفوذ مادى و استفاده ناصواب براى جلب افراد است (صحیح است).

بیلان یک ساله کار حزب مردم نشان می‌دهد که چه در محیط پارلمان و چه در خارج آن همواره فعالیت خود را دور از حب و بغض و بر پایه مواد مرام‌نامه خود استوار داشته است (صحیح است) ما در مجلس شوراى ملى هیچ‌گاه منافع مردم و مصالح مملکت را از نظر دور نداشته‌ایم (صحیح است) و وحدت نظر افراد حزبى و انضباط شایان توجه آنها را همواره در راه تصویب لوایح مفید دولت (صحیح است) و حمایت از کارهاى خوب آن به کار بسته‌ایم و هرگاه که توفیقى نصیب ما گردید آن را نیز بى‌دریغ در تأیید از اقدامات مفید دولت به کار بردیم ولى از انتقاد از کارهاى بد دولت‌ها نیز هراسى به دل راه نخواهیم داد (صحیح است) و با وسایل مختلف پارلمانى که در اختیار داریم متین و مستدل از اعمال بد وزرا و کارهاى غیرمفید آنها انتقاد خواهیم کرد (صحیح است).

باید اذعان کرد که درز حال حاضر کسانى که عضویت حزب مردم را پذیرفته‌اند به خاطر تأمین منافع خصوصى خود نبوده است و در کادر حزب هم هیچ‌گاه همه افراد نمى‌توانند از همه مزایاى آن برخوردار گردند. و اما عضویت آنان در حزبى که در سر کار نیست نشانه آن است که محرک آنان در قبول این عضویت اعتقاد به مرام‌نامه مترقى آن و مزایاى تخرب و اثرات ثمربخش آن می‌باشد.

ما از آغاز فعالیت حزب ملیون بسیار خوشحال هستیم (احسنت) و یقین داریم که عمل آنها موجب تشدید فعالیت حزب مردم و توسعه و تقویت این مکتب اجتماعى خواهد شد (صحیح است).

مبارزه ما در مراحل مختلف اجتماعى یقیناً شرافتمندانه و توأم با جوانمردى خواهد بود.

ما نگران آن نیستیم که اگر جمع کثیرى از کارمندان مؤمن و معتقد دولت به حزب ما گرویدند مورد بى‌مهرى و عتاب و خطاب بازرسان دولت قرار گیرند زیرا رئیس محترم دولت که پایه و اساس کار دولت خود را در پیروى از منویات شاهنشاه قرار داده‌اند از پشت این تریبون نظر خود را در این باره تصریح کرده و اظهار داشته‌اند مادام که کارمندان دولت در محیط کار خود نظریات حزبى را به کار بندند از گزند مؤاخذه و توبیخ بر حذر خواهند بود.

ما یقین داریم که افراد احزاب که در دستگاه‌هاى دولت به انجام وظایف خود اشتغال دارند از مزایاى ادارى به یکسان برخوردار خواهند بود (صحیح است).

توسعه و تقویت مکتب حزبى که مورد علاقه شدید رئیس مملکت و ملت ایران است ایجاب می‌شد که وزرا و رؤساى ادارات تمایلات حزبى و اعتقاد سیاسى کارمندان خود را محترم شمرده و آینده مملکت و تحولات آن را هیچ‌گاه از نظر دور ندارند.

ما معتقدیم که عضویت افراد در احزاب بر پایه آزادى و اعتقاد آنها می‌باشد و به همین علت با کمال مراقبت و دقت لازم فعالیت‌هاى حزبى بوده و از اعمالى که اعتقاد افراد را محترم نشمرد و یا اقداماتى که آزادى آنها را به منظور جلب آنان محدود کند با کمال شدت انتقاد و جلوگیرى خواهیم کرد (احنست- احنست).

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى معاون وزارت فرهنگ‏

رئیس- وارد دستور می‌شویم آقاى معاون وزارت فرهنگ لایحه‌اى دارید؟ بفرمایید.

معاون وزارت فرهنگ (یزدان‌فر)- لایحه‌اى است براى ساختمان مدارس ایرانیان در خارجه و کوى دانشجویان و خانه فرهنگیان که اعتبار آن تأمین شده تقدیم می‌کنم لایحه دیگرى است براى استخدام معلمین خارجى چون وقت تنگ است و براى اوایل سال تحصیل که مهر ماه است احتیاج داریم تقاضاى یک فوریت می‌کنم‏.

رئیس- فوریت آن بعد مطرح می‌شود.

+++

 

4- طرح گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به ساختمان و بهره‌بردارى سد لار و لتیان‏

رئیس- گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به سد لار و لتیان مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى

کمیسیون کشاورزى در جلسه هفتم خرداد ماه 1337 لایحه شماره 23034- 17787 ارسالى از مجلس سنا راجع به ساختمان و بهره‌بردارى سد و تأسیسات لار و لتیان را باحضور نمایندگان دولت مورد شور و رسیدگى قرار داده و مواد مصوبه مجلس سنا را عیناً تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد:

ماده 1- مسئولیت انجام طرح و اداره تأسیسات سدهاى لار و لتیان طبق ماده 2 قانون اصلاح قانون آب و فاضلاب شهر تهران مصوب بهمن ماه 1333 به عهده سازمان مستقل آب تهران محول می‌گردد.

ماده 2- براى اجراى این طرح سازمان آب تهران سرمایه لازم را از افراد یا مؤسسات یا شرکت‌هاى داخلى یا خارجى از طریق تحصیل اعتبار یا وام یا تعهدى براى انجام عملیات به طور دربست به موجب قراردادهایى که به تصویب هیئت وزیران می‌رسد تأمین نماید. وزارت دارایى و بانک ملى ایران تعهدات سازمان را تضمین می‌نمایند هر گونه تعهدات مالى از قبیل وام با تصویب مجلسین خواهد بود.

تبصره 1- دولت مکلف است با بانک ملى ایران قرار لازم را در مورد تضمین اقساطى که طبق قراردادها براى ساختمان سدها و تأسیسات امضاء می‌نماید بدهد و در بودجه‌هاى سالیانه کشور پیش‌بینى کند- به ‌طوری که تعهد بانک ملى ایران از نظر واریز اقساط در سررسیدها تأمین باشد و عواید خالصى که از فروش آب و برق از این راه حاصل می‌شود به وزارت دارایى پرداخت می‌گردد.

تبصره 2- سرمایه‌هاى خارجى که براى انجام منظور فوق به کار برده می‌شود از مزایاى قانون راجع به جلب و حمایت سرمایه‌هاى خارجى استفاده خواهد نمود.

ماده 3- سازمان آب تهران در اجراى طرح سدهاى لار و لتیان و تأسیسات مربوطه طبق تبصره ماده واحده قانون انجام لوله‌کشى و فاضلاب شهر تهران مصوب خرداد ماه 1330 ترتیب استملاک اراضى و استفاده از حقوق ارتفاقى مورد احتیاج را می‌دهد و همان قوانین و مقررات مربوطه به آب وفاضلاب شهر تهران ملاک عمل خواهد بود.

تبصره 1- نظارت مالى و تدوین و اجراى آئین‌نامه‌هاى آب‌بها و حق انشعاب بر اساس تبصره 22 ماده 2 قانون متمم بودجه سال 1328 خواهد بود.

تبصره 2- حقابه مازندارن از زورخانه لار به مأخذ حداکثر سال مساعد که مورد استفاده کشاورزى بوده تأمین و کمافى‌السابق مجاناً در پایین دیوار سد در مجراى رودخانه جارى خواهد بود.

تبصره 3- نسبت به وصول افزایش قیمت از اراضى و املاک واقعه در طرفین رودخانه‌هایى که روى آنها سد احداث می‌شود و اراضى که در اثر سایر تأسیسات افزایش بها حاصل می‌کند طبق بندهاى (الف- ب- ج- د- هـ) ماده 17 قانون برنامه هفت ساله دوم عمران کشور مصوب اسفند ماه 1334 و آئین‌نامه‌هاى آن عمل خواهد شد و درآمد حاصل از این راه بابت استهلاک سرمایه مصرف شده براى تأسیسات محسوب می‌گردد.

ماده 4- کلیه لوازم و مصالح و ماشین‌آلات و وسایط نقلیه و جریة مورد نیاز تأسیسات لار و لتیان ا زهر قبیل اعم از موقتى و دایمى به استثناى اتومبیل سوارى طبق تشخیص سازمان آب تهران از کلیه حقوق گمرکى و کلیه عوارض معاف است لکن در صورتی که در کشور به فروش برسد مشمول این معافیت نبوده و ملزم به پرداخت حقوق و عوارض گمرکى خواهد بود. ماشین‌آلات ساختمانى موقتى پس از رفع نیاز عیناً عودت داده و مشمول مقررات کالاى صادراتى نخواهد بود.

ماده 5- وزارتخانه کشور و کشاورزى و دارایى مأمور اجراى این قانون مى‌باشند.

مخبر کمیسیون کشاورزى- عماد تربتى‏

رئیس- گزارش‌هاى کمیسیون‌هاى دارایى و کشور و دادگسترى هم قرائت می‌شود:

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون قوانین دارایى به مجلس شوراى ملى

کمیسیون قوانین دارایى لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به ساختمان و بهره‌بردارى سد و تأسیسات لار و لتیان را در جلسه 17 خرداد ماه 1337 با حضور آقایان معاونین وزارت دارایى و وزارت کشاورزى مورد رسیدگى قرار داده خبر کمیسیون کشاورزى را به تأیید و تصویب نمود اینک گزارش آ نرا به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

از طرف‏ مخبر کمیسیون دارایى- باقر بوشهرى

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملى

کمیسیون کشور با حضور آقاى معاون وزارت کشور لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به ساختمان و بهره‌بردارى سد و تأسیسات لار و لتیان را مطرح با خبر کمیسیون کشاورزى موافقت نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون کشور- رامبد

گزارش از کمیسیون دادگسترى به مجلس شوراى ملى

کمیسیون دادگسترى لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به ساختمان و بهره‌بردارى از سد و تأسیسات لار و لتیان را با حضور آقایان معاونین وزارت دارایى و وزارت کشاورزى مورد رسیدگى قرار داده و مواد مصوبه مجلس سنا را عیناً تصویب نموده اینک گزارش آن را در تأیید کمیسیون کشاورزى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون دادگسترى- عمیدى نورى‏

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى مهندس فروهر

رئیس- آقاى مهندس فروهر.

مهندس فروهر- سؤالى است از دولت که تقدیم می‌کنم‏.

6- طرح و تصویب گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به ساختمان و بهره‌بردارى سد لار و لتیان‏

رئیس- لایحه سد لار فوریتش تصویب شده کلیات مطرح است. آقاى بهبهانى‏.

بهبهانى- بنده موافقم‏.

رئیس- آقاى مهندس جفرودى‏.

مهندس جفرودى- بنده تذکراتى به عنوان مخالف دارم‏.

رئیس- بفرمایید.

مهندس جفرودی- یک نفر مهندس آن هم ایرانى محال است با کارهاى عام‌المنفعه مخالف باشد و اما ایراد تذکر از پشت تریبون مجلس چه بسا که به نفع لوایح مفید که من این لایحه را هم از جمله آن لوایح می‌دانم مفید است ساختن سد لتیان به دنبالش ساختن سد لار مسلماً از جهات فنى و اقتصادى از جمله اقدامات بسیار بزرگى است که در عصر سلطنت محمدرضاشاه پهلوى انجام می‌گیرد و یقین دارم براى بانیان این کار عاقبت به خیرى باقى خواهد گذاشت و اما تذکرات بنده: در ماده اول ملاحظه بفرمایید این عبارت هست «مسئولیت انجام طرح و تأسیسات سدهاى لار و لتیان طبق ماده 2 قانون اصلاح قانون آب و فاضلاب آب شهر تهران مصوب بهمن ماه 1333 بعهده سازمان مستقل آب تهران محول می‌گردد» ایراد و انتقادى که بنده به این ماده دارم این است که انجام این کار به عهده سازمان مستقل آب تهران محول می‌گردد و مطابق ماده 2 قانون اصلاح قانون فاضلاب شهر تهران یک تیر مأمور اجراى این کار است و اگر آن شخص به مقام بالاترى ارتقا پیدا کرد قاعدتاً اجراى این قانون معوق می‌ماند یا باید تکلیفى برایش معین کرد مطابق ماده مسئولیت اداره سازمان آب تهران به عهده 2 مدیرعامل فعلى سازمان آب تهران است بنده چون به کارهاى سازمان آب تهران واردم می‌دانم مدیرعامل و کلیه کارمندانى که در آنجا خدمت می‌کنند همه افرادى شایسته هستند و مخصوصاً در مورد آب تهران خدمات برجسته و فراموش‌نشدنى کرده‌اند این را به عنوان یک نفر مهندس اینجا اذعان می‌کنم و حق هم هست که خدمات این آقایان مورد تقدیر و تشویق مجلس شوراى ملى قرار گیرد (صحیح است) درمورد این سازمان باید گفت که با کمال صمیمیت در انجام این امر حیاتى به این مملکت خدمت کرده‌اند (پروفسور اعلم- شاهکار کردند) باید این سازمان در این لایحه شخصیتش محفوظ بماند و مدیرکل سازمان لوله‌کشى مرد دقیقى است و کار سازمان لوله‌کشى آب شهر تهران را به خوبى انجام داده است حق این است که ایشان به پاس خدماتى که همکارانشان کرده‌اند این مطالب زائد را از این قانون حذف می‌کردند یعنى مسئولیت انجام طرح و اداره تأسیسات سدهاى لار و لتیان طبق ماده 2 حذف می‌شد و به عهده سازمان مستقل آب تهران قرار می‌گرفت البته مادام که ایشان در رأس این کار هستند خود ایشان مجرى هستند با این ترتیب هم شخصیت افراد و کارمندان ادارى را محترم می‌شمارد و هم این که از نظر قانون صحیح‌تر است این یک ایرادى است که که بنده به این ماده دارم اما در ماده 2 بنده قبول دارم که مدیرکل قطعى آب تهران و همچنین کارمندانى که در آنجا انجام وظیفه می‌کنند اکثریت آنها یعنى آنهایى که بنده مى‌شناسم مردمان شریف و پاکدامنى هستند اما این کافى نیست که قانون به صورتى دربیاید که بعداً احیاناً ایجاد ناراحتى کند در ماده 2 یک جمله‌اى هست که این نگرانى را ایجاد می‌کند در ماده 2 نوشته است «براى اجراى این طرح سازمان آب تهران مجاز است سرمایه لازم را از افراد یا مؤسسات یا شرکت‌هاى داخلى یا خارجى از طریق تحصیل اعتبار یا وام یا تعهدى براى انجام عملیات به طور دربست» این جمله (دربست) در این قانون به نظر بنده صحیح نیست در عملیات فنى معنیش این است که ممکن است قرارداد دو به دو ببندند بنده همان‌طور که گفتم سازمان آب تهران صلاحیت این کار را دارد ولى آیا شائبه بعضى اعمال از بعضى افرادى که ممکن است روى کار بیاید نمی‌رود پس کلمه دربست درست نیست خوشبختانه نظیر این کار در این مملکت در دست اجرا است اقلاً قیمت‌هاى آنها را

+++

 ملاک عمل قرار بدهید این کلمه دربست کلمه‌اى است که از لحاظ قانونگذارى ایجاد نگرانى مى‌کند.

چند روز پیش به محل سد لتیان رفتم که روز قبلش جناب آقاى وزیر کشاورزى آنجا تشریف داشتند و محل را به طور سطحى بررسى کردم واقعاً خیلى خوشحال شدم و سپاسگزارم که یک همچو کار بسیار مهمى در نزدیکى تهران در 24 کیلومترى تهران انشاءالله انجام خواهد شد و بنده از کسانى هستم که به هر صورت به این لایحه رأى خواهم داد چه از نظر فنى و حرفه خودم و چه از نقطه نظر وظیفه اجتماعى این دو اصلاح را داشتم و استدعا دارم که این اصلاحات در اینجا به عمل بیاید و من خیال مى‌کنم اصلاح اول مخصوصاً به نفع مدیرکلى فعلى سازمان مستقل آب تهران است و اصلاح دوم به نفع مجریان در آینده است و این خدمت شایسته به علت این عبارات نارسا سوء تعبیر یا تفسیر نخواهد شد (احسنت).

رئیس- آقاى عمیدى نورى بفرمایید.

عمیدى نورى (مخبر کمیسیون دادگسترى)- مطالبى که جناب آقاى مهندس جفرودى فرمودند به نظر بنده از بحث در کلیات خارج بود مربوط به جزییات و مواد بود و با بیانى که فرمودند از نظر کلیات موافق هستند که این یک لایحه بسیار مفیدى است که در دوره علیحضرت محمدرضاشاه پهلوى و دولت حاضر یکى از کارهاى عمرانى و اساسى که به موجب این لایحه تأمین شده است بنابراین جناب آقاى مهندس جفرودى بر اصل لایحه موافق هستند و فرمودند که به آن رأى مى‌دهند ولى نسبت به ماده یک و دو نظریات اصلاحى دارند که البته در موقع خود ممکن است بحث بشود ولى اگر با عشق و علاقه که خودشان ابراز فرمودند و علاقه‌مند هستند که این لایحه زودتر تصویب بشود و به مرحله اجرا برسد اگر اجازه بفرمایید نسبت به این دو نکته‌اى که فرمودند جواب عرض کنم امیدوارم که قانع بشوند اگر قانع نشدند در موقع بحث در مواد هم لطفاً پیشنهادى ندهند که این لایحه زودتر بگذرد براى اینکه مجلس شوراى ملى هم تعطیل مى‌شود و کارهاى اجرایى این دو سد مخصوصاً سد لتیان که ملاحظه فرمودید مقدماتش هم انجام شده به عهده تأخیر مى‌افتد در قسمت ماده اول فرمودند اگر به طور کلى اختیار داده مى‌شد به سازمان مستقل آب تهران بهتر بود و جمله طبق ماده دو قانون اصلاح سازمان آب تهران مصوب بهمن ماه 1333 حذف مى‌شد پس اساساً ایشان معتقد هستند که ساختمان این سد به عهده سازمان مستقل آب تهران واگذار بشود پس ایشان هم با ما موافق هستند فقط معتقدند که این جمله دربست در اینجا قید نشود و به نظر من وقتى که ایشان معتقدند که مدیرکل فعلى سازمان مستقل آب تهران از نقطه نظر فنى به خصوص دقیق هستند و با امتحان عملى که از طرف این شخص داده شده کار سازمان آب تهران را به بهترین وجهى پیش برده اصلاً نظر دولت و نظر قانونگذار نظر مجلس شوراى ملى و نظر کمیسیون‌هاى مجلس شوراى ملى که تصویب کرده است این بود که این عبارت قید بشود جناب آقاى مهندس جفرودى براى همین عبارتى که طبق ماده 2 اصلاح قانون آب و فاضلاب شهر تهران است چرا این نظر هست؟ براى این است که همان‌طور که قرائت فرمودید سازمان مستقل آب شهر تهران به عهده یک شخص واگذار شد یعنى مدیرکل که مجلس او را معین کرده و او امتحان داده است که کارى که بر عهده او است به خوبى انجام می‌دهد به این جهت است که روى امتحان عملى و کار صحیحى که نشان داده سازمان این دو سد هم به عهده شخص او واگذار شده است و اگر ما این قسمت را حذف بکنیم فقط بگوییم به عهده سازمان مستقل آب تهران باشد این ممکن است نقض غرض بشود و آن نظرى که در قانون مربوط به سازمان مستقل آب تهران داده شد و الان هم به تبعیت از آن نظر می‌خواهند از این شخص مجربى که این کار را کاملاً و صحیح انجام داده استفاده کنیم اگر غیر از این بکنیم ممکن است ممکن است خللى به آن وارد بیاید بنده البته در موقع تصویب قانون قبلى افتخار عضویت مجلس شوراى ملى را نداشتم ولى من‌باب روزنامه‌نویى وارد به کار آب تهران بودم که با چه زحمتى این قانون گذشت یعنى این فکر پیش آمد که به یک شخص مجرب و وارد اختیار سازمان مستقل آب تهران داده شد و ما این موفقیت را پیدا کردیم و نتیجه‌اش را هم همه دیدیم و این قدمى را که مجلس شوراى ملى برداشت و این شخص را غیرقابل تغییر مگر به اراده خود مجلس شوراى ملى قبول کرد نتیجه‌اش این آب تهران شد که مى‌بینیم و ما به تبعیت از این تجربه و این قدم می‌خواهیم این نتیجه را بگیریم که ساختن این دو سد اساسى را هم یک همچو شخصى که همچو امتحانى از او شد به عهده داشته باشد مخصوصاً جناب آقاى جفرودى این دو سدى که ملاحظه می‌فرمایید قسمت عمده استفاده از آن براى تکمیل و تأمین آب تهران است بنابراین ساختن این دو سد یک عمل جدید خاصى نیست جز براى تأمین آب تهران و به دست همان سازمان مستقل آب تهران است این است که بنده معتقد هستم که اگر به همین کیفیت این لایحه تصویب بشود بهتر است و ما بتوانیم موفق بشویم و به نتیجه برسیم اما نظر جنابعالى در ماده 2 جناب آقاى مهندس جفرودى البته این نکته‌اى که فرمودید کاملاً در کمیسیون‌ها مورد توجه واقع شد، اما جمله اخیر ماده 2 رفع کلیه نگرانی‌ها را کرده است، گفته شده است هر گونه تعهدات مالى از قبیل وام یا اعتبار با تصویب مجلس خواهد بود وقتى که ما یک همچو جمله‌اى را در ماده دوم گذاشتیم دیگر چه نگرانى در قراردادهایى که جنبه مالى و وام و اعتبار دارد ممکن است از آن عبارتى که در بالا نوشته شده است که ممکن است از طریق تحصیل اعتبار یا وام یا تعهدى براى انجام عملیات به طور دربست به موجب قراردادها پیدا بشود؟ و حال آن که این قراردادهایى که بین این سازمان بسته می‌شود براى تحصیل اعتبار یا اجراى عملیات یک وقتى هست که تعهدات مالى ندارد، وام ندارد، اعتبار ندارد در این صورت شما که به این سازمان اعتماد دارید چرا مانع انجام تنظیم قراردادهاى بدون تعهد مالى و وام می‌شوید اما آنجایى که تعهدات مالى پیدا کرد وام و اعتبار را به موجب این عبارت گفته‌ایم باز بر حسب تصویب مجلسین است براى اینکه مجلسین ایران همیشه کوشش کرده‌اند در مورد تعهدات مالى این حق خودشان را حفظ کنند و اجازه ندهند که قوه مجریه به تنهایى بتواند این‌گونه تحصیل وام و اعتبار را بکند بنابراین عبارتى که در آخر ماده 2 قید شده است به نظر بنده کاملاً نظر جناب آقاى مهندس جفرودى را تأمین مى‌کند و نبده خواستم با استفاده از کلیات نسبت به هر دو ماده توضیح عرض کرده باشم و امیدوارم که ایشان قانع شده باشند و این لایحه همین‌ طورى که در مجلس سنا گذشته و در تمام کمیسیون‌ها به تصویب رسیده نظر دولت این است که هر چه زودتر به جریان بیفتد و مثل این که عملیات اجرایى این کار به طورى که بنده اطلاع دارم متوقف بر اراده آقایان است که هر چه زودتر به تصویب برسد بنابراین موافقت بفرمایید بدون این که اصلاح عبارتى بشود تصویب بشود که این کار بسیار خوب زودتر انجام بشود و یکى از کارهاى عمرانى بزرگ کشور ما مراحل اولیه خودش را طى کند.

رئیس- آقاى بهبهانى بفرمایید.

بهبهانى- بنده خیال می‌کنم اغلب قوانینى که دولت به مجلس تقدیم مى کند از لحاظ جنبه کلى بسیار مفید است ولى چیزى که موجب تأثر بوده است این است که ما مشاهده مى‌کنیم در عمل آن طورى که باید قوانین اجرا بشود اجرا نمى‌شود (صحیح است) و بیشتر اعتراض آقایان نمایندگان راجع به اجراى قوانین است (صحیح است) این قانونى که راجع به سد لار الان مورد بحث است به نظر بنده یکى از قوانین بسیار مفید براى مملکت و مخصوصاً شهر تهران است که تأمین آب تهران را مى‌کند. بنده می‌خواهم عرض کنم که اصل در مملکت ما بر این است که قوانینی که در اینجا تصویب مى‌شود مشمول همان کلیاتى که عرض کردم مى‌شود یعنى در بوته فراموشى و اهمال می‌رود و به مرور ایام از بین می‌رود که خیلى متأسفم که در این جا باید عرض کنم سال‌ها است ما در انتظار سد کرج هستیم و هنوز مى‌بینیم که هیچ کارى در آنجا انجام نشده است و اگر هم یک مقدارى شده است بسیار بسیار جزیى در مقابل مدت و پولى است که در آنجا خرج شده است ولى آقایان محترم بنده و شاید اغلب آقایانى که با مردم تهران دمخور هستیم و از نظریات آنها مطلع هستیم خیال می‌کنم سایر آقایان نمایندگان محترم هم با بنده هم‌عقیده باشند که لوله‌کشى آب شهر تهران در یک موقعى گذشت و فعلاً که اجرا شده بهترین امتحانى بوده که دیده شد بنگاه کار خودش را خوب انجام داده، و مردم تهران از این لوله‌کشى راضى هستند (مهندس سلطانى- همه راضى نیستند خیلى هم ناراضى هستند) و از این جهت بنده موافق هستم به این که چون این مؤسسه امتحان خودش را داده و خوب عمل کرده اجراى این قانون هم به دست آن مؤسسه سپرده شود و اصل این است که این کار هم انشاءالله با دست این مؤسسه به خوبى انجام گیرد و با مدت مناسبى هم این کار به اتمام برسد از این جهت بود که بنده به عنوان موافق اسم نوشتم و خواستم تقدیر کنم از اولیای امورى که در این کار خوب زحمت کشیده‌اند و لوله‌کشى شهر تهران را خوب به انجام رسانیده‌اند و روح سازش و همکاریشان با مردم بسیار خوب است و قابل این بود که بنده بیایم اینجا و از آقایان و اظهار تشکر بکنم و نظر دیگرى هم ندارم (احسنت).

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات در کلیات رسیده قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم مذاکره در کلیات لایحه کافى است، احمد طباطبایى‏.

رئیس- آقاى طباطبایى بفرمایید.

طباطبایى- آنچه که بنده مى‌خواستم راجع به وضع لوله‌کشى شهر تهران عرض کنم جناب آقاى بهبهانى فرمودند و واقعاً تنها مؤسسه‌اى که در تهران دیدیم خوب کار کرده و زحمت کشیده همین مؤسسه لوله‌کشى بوده و مردم از عمل او استفاده کرده‌اند و واقعاً همه راضى هستند جناب آقاى بهبهانى اگر مردم به دستگاهى اعتماد ندارند روى کلیات است ولى اینجا استثنائاً یک جایى بوده است که مردم همه راضى هستند و خوب هم کار شده وعده‌اى که دادند عمل کردند بنابراین این لایحه که طرح شده اجراى آن به دست همان کسى است که رفاه مردم را در جریان لوله‌کشى آب تهران فراهم کرده و بنده می خواهم از آقایان استدعا کنم همان‌طور که به عرض آقایان رسید چون مجلس شوراى ملى در شرف

+++

 تعطیل است واین لایحه هم براى یک عمل مفیدى است و اگر آقایان فرمایشى دارند می‌توانند ضمن بحث مواد پیشنهاد اصلاحى بدهند و به عرض مجلس برسانند بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان به کفایت مذاکرات رأى بدهند وارد بحث مواد بشویم‏.

رئیس- آقاى ارباب مخالفید بفرمایید.

ارباب- بنده مخالفتى که با پیشنهاد کفایت مذاکرات دارم براى یک نکته‌اى است البته بنگاه مستقل آب خوب کار کرده ولى به دست یک عده افراد ورزیده و مهندسین خوب و می‌خواهم عرض کنم که این همه آوازه‌ها از شه بود آب لوله تهران که درست شد و سدها که بسته می‌شود قائم به وجود شخص دیگرى جز شاهنشاه نیست و آن تذکراتى که جناب آقاى مهندس جفرودى دادند به عقیده من بسیار صحیح است و نباید یک جریان مهم حیاتى قائم به وجود یک شخصى باشد بلکه باید قائم به وجود یک دستگاه باشد مدیر خوب باقى می‌ماند منحرف شد تبدیل می‌کنند تغییر می‌کند و این که همه معتقد هستیم نسبت به پاره‌اى اشخاص این طور نیست اینها همه از پرتو توجهات اعلیحضرت همایون شاهنشاه است و لاغیر (صحیح است- احنست).

رئیس- رأى گرفته میشود به کفایت مذاکرات در کلیات آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده اول مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 1- مسئولیت انجام طرح و اداره تأسیسات سدهاى لار و لتیان طبق ماده 2 قانون اصلاح آب و فاضلاب شهر تهران مصوب نهم بهمن ماه 1333 به عهده سازمان مستقل آب تهران محول می‌گردد.

رئیس- آقاى فرود مخالفید بفرمایید.

فرود- بنده تصور می‌کردم این مطلبى که به عرض آقایان می‌رسانم جناب آقاى بهبهانى از آن مطلب مطلع هستند و خیال می‌کنم خواستند اول در کلیات صحبت کنند واین مطلب را نگه داشته بودند در ماده صحبت کنند روى اصل این عرضى که بنده می‌کنم مورد قبول ایشان هم هست (بهبهانى- صحیح است) سازمان لوله‌کشى تهران البته کار کرده عده زیادى راضى هستند ولى مردم جنوب تهران و محلات فقیرنشین تهران ناراضى هستند به دو دلیل (مهندس سلطانى- شمال هم همین طور) اجازه بفرمایید بنده مقصودم از جنوب یک قسمت تنها نبود صحیح است می‌فرمایید شمال شهر هم همان حال را دارد اولاً یک تبعیضى شده است در سازمان لوله‌کشى که بنده شرحى که به آقاى نخست‌وزیر نوشته‌ام و اینجا عرض می‌کنم و استدعا می‌کنم اگر این عرضى که بنده می‌کنم به نظر آقایان هم صحیح آمد تأیید بفرمایید تا سازمان مستقل آب و دولت به این مطلب توجه بکنند و آن مطلب این است که یک عده‌اى در شمال شهر یا جنوب شهر زندگانى می‌کنند که سازمان لوله‌کشى این محلات را خارج از منطقه لوله‌کشى قلمداد کرده و حال آن که همین آب کرج یا همین سازمان‌ها وتشکیلات به تمام این محلات سوار می‌شود ما که در شمال شهر هستیم یا در مرکز شهر سازمان لوله‌کشى براى لوله‌کشى به منازل ما و دادن انشعاب مترى 5 ریال گرفته ولى از این مردم فقیر و بدبخت که در محله نظام‌آباد یا درخیابان بهار علیا نشسته‌اند مترى هفت تومان و نیم مطالبه می‌کنند (صحیح است) (حمید بختیار- هیچ کس هم نداده) بلى هیچ کس هم نداده به همین دلیل لوله‌کشى در آنجا نشده و به همین دلیل هم آب ندارند حال آن که به عقیده بنده باید از محلاتى که مردمان ثروتمند نشسته‌اند و متمکن هستند اگر زیاد بخواهند بگیرند از آنها گرفته شود و از مردم جنوب شهر مترى 5 ریال بگیرند یا این که یکنواخت بشود، و الّا این تبعیض خیلى ظالمانه است خدا شاهد است این مطلب را جدى عرض می‌کنم بروید ببینید مردم در آن حدود آب خوردن ندارند (صحیح است) لوله‌کشى می‌گوید من قرض از بانک ملى کرده‌ام و آن تمام شده اگر بخواهم به آنها به همان قیمت آب بدهم باید یک قرض اضافه‌اى بکنم بنده می‌خواهم ببینم وقتى لوله‌کشى منزل بنده را از طریق قرض می‌کنند آب می‌دهند منازل آنها را هم به همان نرخ بروند قرض کنند و آب بدهند (صحیح است) این بدبختى است و بد است من این موضوع را اینجا به آقایان نمایندگان محترم عرض می‌کنم در یک شهر دو نرخ ا ز مردم گرفتن غلط است تبعیض است تبعیض بد است اصلاً علاوه بر این ندارد که بپردازند یعنى مردمى که در خیابان بهار علیا یا در محله نظام‌آباد زندگانى می‌کنند یا مردمی که در جنوب تهران در جوادیه زندگانى می‌کنند خدا شاهد است که ندارند بپردازند نه این که نمى‌خواهند نپردازند ندارد آقایان مى‌فرمایید یک مملکتى خراب شده است تا تهرانى آباد شده است ولى بدانید که در تهران هم محلاتى است که در ولایات هیچ وقت چنین محلات فقیر و بدبخت‌نشین پیدا نمی‌شود (صحیح است) از آقایان اعضای دولت: که اینجا تشریف دارند استدعا می‌کنم به این مطلب توجه بفرمایند من شرحى هم به آقاى نخست‌وزیر عرض کرده‌ام آقاى نخست‌وزیر در اوایلى که تشریف آوردند به این مطلب توجه فرمودند و تصدیق هم فرمودند تأیید هم فرمودند و به سازمان لوله‌کشى دستور دادند بعد بنده نمى‌دانم په شد اخیراً تصویب‌نامه‌اى مجدداً گذرانیدند که از آنها متری هفت تومان و نیم گرفته بشود یک کوچه‌اى در شمال شهر در قسمت خیابان بهار علیا واقع شده که عرض این کوچه در حدود 4 متر است یک عده‌اى از مردم در شمال این کوچه زندگى می‌کنند و یک عده‌اى هم در جنوب آن کوچه یک لوله آبى هم از وسط این کوچه رد می‌شود آنهایى که در جنوب کوچه 4 مترى هستند مترى 5 ریال می‌دهند ولى آنهایى که در شمال همین کوچه 4 مترى ساکن هستند و از همین لوله آب می‌برند باید مترى 75 ریال بپردازند و از آنها مطالبه می‌کنند این صحیح نیست بروید از مردم سؤال بفرمایید، بنده نمی‌خواهم عرض بکنم که سازمان لوله‌کشى بد کارکرده نمى‌خواهم انتقاد بکنم نمی‌خواهم زحماتشان را در اینجا منکر بشوم ولى این تبعیضات بایستى از بین برود و من استدعا می‌کنم‏ به این مطلب توجه بفرمایید این مطلب خیلى مهمى است و یکى در قیمت آب بنده می‌خواستم عرض بکنم که آقا این نرخ عملى نیست الان صداى حمامى‌ها بلند شده است‏.

رئیس- آقاى فرود نرخ آب مربوط به سد لار و لتیان نیست.

فرود- چون این سد براى آب تهران و لوله‌کشى است این قسمت را عرض می‌کنم بنده استدعا می‌کنم توجه بفرمایید که این آب و بستن این سد براى آسایش مردم است براى این که مردم آب داشته باشند در قیمت بایستی رعایت کرد مخصوصاً اگر نسبت به ما رعایت نمى‌شود ولى نسبت به آن دستگاه‌هایى که مورد استفاده مردم است باید توجه بشود (صحیح است) و در قسمت حمام‌ها باید قیمت آبش طورى بشود که مردم از جهت گرانى آب در رفتن به حمام قناعت نکنند بنده می‌دانم که بعضى حمام‌ها هستند جناب آقاى بهبهانى (عمیدى نورى- مشغول مذاکره هستند) مذاکره کافى نیست در آن کار هم بنده واردم از یک حمام ماهى یک هزار و پانصد تومان پول آب می‌خواهند بنده عرایضم را تا همین اندازه خاتمه می‌دهم واین را عرض می‌کنم که جناب آقاى ابتهاج که اینجا تشریف دارند موقعى که ایشان شهردار تهران بودند من هم رئیس انجمن شهر تهران بودم ما قرارداد لوله‌کشى را بستیم 6 میلیون تومان اعلیحضرت همایونى مرحمت فرمودند 6 میلیون آقاى حاج محمد نمازى دادند 3 میلیون تومان هم از جاهاى دیگر تهیه شد و امر اعلیحضرت همایونى هم این شد که بانک ملى یک قرض 15 میلیونى به شهردارى بدهد و یک مطلبى که بنده اینجا در حضور جناب آقاى ابتهاج عرض می‌کنم و خیلى مورد علاقه بود قیمت آب بود اگر خاطرتان باشد در نظر داشتیم که قیمت آب طورى تعیین شود که اجحاف و تعدى به مردم نشود (ابتهاج- صحیح است) این بود عرایضم و استدعا می‌کنم جناب آقاى ناصر ذوالفقارى که این موضوع دو نرخ را که مورد تأیید نمایندگان محترم هم قرار گرفت مخصوصاً نسبت به محلات فقیرنشین از بین ببرند (صحیح است- احسنت).

رئیس- آقاى صدرزاده موافقید بفرمایید.

صدرزاده- عرض کنم ما از یک دستگاه اجرایى که یک عملى را می‌خواهد انجام بدهد چه می‌خواهیم؟ می‌خواهیم که از روى صراحت و ایمان و درستى و بر طبق قوانین و موازینى که در دست دارد عمل کند این فضیلت یک دستگاهى است این دستگاهى که براى سازمان آب تهران است آنچه که مکرر در اینجا صحبت شده است بنده دیدم که نمایندگان محترم مجلس از عملیات آن تمجید میکنند فقط جناب آقاى مهندس سلطانى که یک نفر از نمایندگان محترم هستند ایشان تنقید می‌کنند (مهندس سلطانى- صحیح است) ولى من معتقد هستم که کسى که از یک دستگاه تنقید دارد از این فرصت‌هایى که پیش می‌آید در اینجا با دلایل و برهان آن تنقید را بیان کند ما نمایندگان متقاعد می‌شویم و دستگاه خودش را اصلاح می‌کند (مهندس سلطانى- گوش نمى‌کند جناب آقاى صدرزاده) و اگر دستگاه خلافى نکرده موجب یأس و دلتنگى او می‌شود (مهندس سلطانى- دستگاه گوش نمى‌دهد) عرض می‌کنم حضورتان این مسئله لوله‌کشى تهران خیلى اهمیت داشت و ملاحظه فرمودید که وقتى سیاحان خارجى می‌آمدند اینجا و نقصى که براى مملکت ما عیب می‌گرفتند همین بود که مردم آب کثیف می‌خورند در اثر توجهات اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و این دستگاه و کوشش آنها این مسئله لوله‌کشى تهران انجام شد و اکثریت مردم از آب لوله استفاده می‌کنند حال بنده فرض می‌کنم که یک انتقادى هم وارد است و ای کاش همه دستگاه‌هاى ما این طور بودند که فقط یکى دو انتقاد به آنها می‌شد بنابراین بنده معتقدم که این دستگاه که به دست مهندسین جوان اداره می‌شود روى هم رفته به حکم اعم و اغلب رضایت مردم فراهم کرده است ما از آنها تقدیر و تشویق کنیم تا سایر دستگاه‌ها هم به تبعیت از این دستگاه همین طور انجام وظیفه کنند و رضایت مردم را فراهم نمایند این عرض بنده بود اما نکته‌اى که همکار محترم بنده جناب آقاى مهندس جفرودى فرمودند راجع به مسئله مدیر اختصاصى در این تبصره قانون مصوب بهمن ماه 1333 در آنجا دو مطلب است یکى سازمان مستقل آب یعنى دستگاهى که به موجب آن قانون تعیین شده که مستقل باشد براى سازمان آب تهران آن وقت مدیر این دستگاه را به موجب تبصره 22 قانون بودجه 1328 تعیین کرده‌‌اند بنابراین مسئولیت انجام این مسئله مجدداً به عهده همان سازمان مستقل است آنجایى که مدیرش بر طبق تبصره 22

+++

 تعیین می‌شود پس بنابراین به این ترتیب معلوم می‌شود با کیست یعنى سازمان مسئولیتش با کیست با مدیر فعلى است که به موجب آن قانون تعیین می‌شود اگر این مدیر فعلى خودش استعفا کرد یا مقام بالاترى پیدا کرد بر طبق همان قانون جانشین براى او تعیین خواهد شد (فضایلى- پس ذکرش هم حشو و زائد است) و آن مدیر آتى این مسئولیت را هم قبول خواهد کرد (فضایلى- پس ذکرش هم حشو است) در هر حال اگر هم زائد باشد ولى بى‌ضرر است‏.

رئیس- آقاى پروفسور اعلم شما هم اجازه خواسته‌اید و هم پیشنهاد کفایت مذاکره در ماده کرده‌اید پیشنهاد کفایت مذاکره قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد) مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى اینجانب پیشنهاد کفایت مذاکرات درماده اول می‌دهم پروفسور اعلم‏

رئیس- آقاى پروفسور اعلم‏.

پروفسور جمشید اعلم- در هر عمل خوبى به آسانى می‌شود کریتیک بکنیم و انتقاد بکنیم ولى آنچه مسلم است لوله‌کشى تهران که به وسیله سازمان آب تهران انجام شده یکى از کارهاى مهم و فوق‌العاده سخت و فوق‌العاده خوب است الان در زیر شهر تهران 800 کیلومتر لوله آب هست و البته این لوله‌کشى با اشکالات مواجه بوده و به این آسانى این کار تمام نشده آقایان یک قدرى اگر به عقب برگردید کریتیک‌هایى که شده اشکالى که در کار این مهندسین ایرانى شده و تار عنکبوت‌هایى که کشیده شده ببینید آقایان با چه ناملایماتى طرف بودند با وجود این عمل کردند انجام دادند خوب هم انجام دادند در همه جاى دنیا حتى در پاریس و لندن ...

رئیس- آقا در کفایت مذاکرات بفرمایید نه در اصل.

پروفسور اعلم- در پاریس و لندن هم گاهى آب کم می‌شود ولى ما این اشکالات را هیچ وقت در این دو ساله ندیدیم که آب به کسى نرسد بنده پیشنهاد کفایت مذاکرات کردم براى این که هم قانون و هم لایحه‌اى که آوردند براى رفع اشکالاتى است که همین آقایان مخالفین فرمودند و همین لایحه‌اى که براى سد لار و لتیان آوردند این است که آب تهران را زیاد کنند که شاید تفاوت قیمت کمتر بشود و به قسمت‌هایى که آب نرسیده آب بهتر برسد این که مى‌فرمایید قیمت را کم بکند و اشکالات را مرتفع بکنند...

رئیس- آقا اگر می‌خواهید در اصل موضوع صحبت کنید اجازه دارید دیگر پیشنهاد کفایت مذاکرات موردى نداشته است و اگر پیشنهاد کفایت مذاکره کرده‌اید در اطراف پیشنهاد خودتان صحبت بفرمایید.

پروفسور اعلم- پس اجازه بفرمایید صحبت کنم‏.

رئیس- شما حق صحبت داشتید ولى پیشنهاد کفایت مذاکره دادید.

پروفسور اعلم- همان ‌طور که بنده صحبت نمى‌کنم استدعا می‌کنم آقایان هم مذاکره نفرمایید که زودتر تصویب بشود.

رئیس- بهر حال در پیشنهاد کفایت مذاکرات باقى هستید؟

پروفسور اعلم- بلى‏.

رئیس- آقاى بهبهانى مخالفید ب‌فرمایید.

بهبهانى- بنده راجع به این موضوع صحبت کردم البته در کلیات بود ولى منکر آن نیستم که شاید در جزییات مطلب و این قانون یک نقایصى باشد که وقتى به نظر آقایان نمایندگان محترم می‌رسد گفته شود و اینجا هم براى مشاوره است و صحبت در رفع نواقص و این که مخالف هستم با پیشنهاد کفایت مذاکرات از این جهت است که مطالبى که جناب آقاى فرود همکار محترم در اینجا فرمودند قابل این هست که رویش صحبت شود و مورد قبول بنده هم هست که یک نرخ براى تهران معلوم کردند و به یک عده دیگر نرخ دیگرى داده‌اند ولى بنده عرض کردم که با کلیات موافق هستم و اصولاً این سازمان را که بنده تشویق کردم مانع از این نیست که این مطالبى را که آقاى فرود فرمودند با همین سازمان مذاکره کرد و رفع این اختلاف را کرد از این جهت استدعا می‌کنم آقایان اجازه بفرمایند اگر کسى مطالبى دارد صحبت بکند و خود سازمان لوله‌کشى آب که بنده به حسن نیت آن کمال اعتقاد و اعتماد دارم براى آن که عملاً ثابت کردند که اهل این هستند که حرف حسابى را بشنوند و مطالبى را که مورد احتیاج مردم هست انجام بدهند آقایان اینجا اگر مطالبى دارند بفرمایند و اگر ندارند پیشنهاد کفایت مذاکرات دیگر موردى ندارد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد کفایت مذاکرات در ماده اول آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهادات قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى

پیشنهاد می‌کنم ماده 1 لایحه ساختمان و بهره‌بردارى سد و تأسیسات لار و لتیان به صورت زیر اصلاح شود:

ماده 1- مسئولیت انجام طرح و اداره تأسیسات سدهاى لار و لتیان به عهده سازمان مستقل آب تهران محول گردد. مهندس کاظم جفرودى‏

رئیس- آقاى مهندس جفرودى‏.

مهندس جفرودى- بنده خوشوقت هستم که دو نفر از حقوقدانان عالى‌مقام مجلس نظرى را که بنده در ماده اول ابراز کردم تأیید فرمودند ماده اول به این صورت است «مسئولیت انجام طرح واداره تأسیسات سدهاى لار و لتیان به عهده سازمان مستقل آب تهران محول می‌گردد» جناب آقاى عمیدى نورى به عنوان موافق این جا فرمودند که صلاحیت شخص مدیرکل فعلى لوله‌کشى در این کار کافى است در جواب ایشان باید عرض کنم صلاحیت فرد براى تهیه یک پروژه و نظارت در اجرایش در هیچ جاى دنیا کافى نیست (صحیح است) هیچ جاى دنیا هر قدر شخص دانشمند، عالی‌مقام، محقق باشد به‌هیچ‌وجه داراى آن چنان صلاحیتى نیست که بتواند انجام و نظارت یک طرح به این عظمت را به تنهایى عهده‌دار شود این از نظر فنى به نظر بنده مورد تردید است علاوه بر این آقایان به این نکته معتقد هستید که دستگاهى که این خدمت و تهیه آب مشروب تهران را انجام داده است سازمان آب تهران است چرا ما نمایندگان مجلس باید در متن قانون خدمت مهندسین این دستگاه و کارمندان این دستگاه را در نظر نگیریم و قانون را بى‌جهت به صورتى دربیاوریم که باعث دلتنگى آنها شود این خدمت را سازمان آب تهران کرده که مدیرکلش یکى از اعضای آن دستگاه است و به این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یقین دارم مورد توجه مجلس شوراى ملى قرار خواهد گرفت.‏

رئیس- آقاى عمیدى نورى بفرمایید.

عمیدى نورى(مخبر کمیسیون دادگسترى)- جناب آقاى مهندس جفرودى توجه نفرمودند که تذکرات همکار محترم جناب آقاى صدرزاده این جا روشن کرد که مسئولیت به عهده یک شخص به خصوصى نیست که با ارتقا مقام او یا استعفاى او این موضوع از بین برود در تبصره مربوط به قانون بهمن 33 که جناب آقاى صدرزاده خواندند نوشته شده است به مدیرکل فعلى حالا این آقاى مدیرکل فعلى یک وقت است که ممکن است استعفا بدهد یا ممکن است وزیر بشود چون یک وقتى که آقا بهتر از بنده در کار سازمان آب واردید قبل از سال 33 همین مدیرکل فعلى یک مدتى وزیر شد در کابینه سپهبد زاهدى آن دستگاه تحویل مدیرکل دیگرى بود پس این مطلب مسلم است که امور اجرایى به عهده سازمان است و همان سازمان آب است که این کار به عهده او واگذار گردیده منتهى الان سازمان آب به نحوى اداره می‌شود که مدیرکل فعلى مسئول اوست پس این چیز تازه‌اى نیست این همان قانونى است که مجلس شوراى ملى در 1333 گذرانده و مسئولیت اجراى امر آب را در آنجا معلوم کرده و احداث و بهره‌بردارى سد لار و لتیان هم در تکمیل آب تهران است نگرانى که اینجا پیدا شد این بود که به بعضى از مناطق آب نمى‌رسد بنده هم شنیده بودم رفتم مراجعه کردم به بنده نشان دادند یک نقشه‌اى را گفتند آب فعلى براى این محوطه کافى است ما خودمان نگران از آب تهرانیم چون می‌خواهیم مشتریان بیشترى را آب بدهیم براى این که آب‌بها را تأمین کنیم احتیاج به سد لار و لتیان داریم بنابراین این کار یک کار جدا از سازمان آب تهران نیست قانونش را خودتان گذراندید قائم به شخص خاصى نیست که غیرقابل تغییر باشد به نظر بنده ماده‌اى که تنظیم شده ماده صحیحى است و به همین کیفیت تصویب بفرمایید نقض غرض نمى‌شود منتهى اگر بخواهید حذفش بکنید دومرتبه بایستى این لایحه برود به مجلس سنا مجلس سنا هم در حال تعطیل است و امسال کار سد انجام نمى‌شود و ما براى یک چنین اصلاح عبارتى که وافى به منظور هم نخواهد بود یک کار عمرانى بسیار مؤثرى را ممکن است یک سال تعطیل بکنیم این است که بنده می‌خواستم تقاضا کنم موافقت بفرمایید هیچ‌گونه تغییرى حاصل نشود مسئولیت این کار با سازمان آب تهران است یا سازمانى که طبق این قانون مسئولیتش با مدیرکل فعلى است هر وقت هم مدیرکل فعلى عوض شد مسئولیتش با یکى دیگر خواهد بود.

رئیس- آقاى تیمورتاش مخالف این پیشنهاد هستید؟

تیمورتاش- در ماده دوم عرضى داشتم‏.

رئیس- آقاى صدرزاده مخالف پیشنهاد هستید بفرمایید.

صدرزاده- عرض کنم حضورتان در اینجا می‌گویید مسئولیت انجام طرح و تأسیسات و اداره تأسیسات سد لار به عهده سازمان مستقل آب تهران است نهایت در اینجا اشاره شده است به ماده 2 قانون اصلاح قانون لوله‌کشى و فاضلاب تهران که در آنجا اشاره کرده است که رئیس لوله‌کشى طبق تبصره 22 قانون بودجه 1328 کل کشور تعیین می‌شود خواستم اجازه بدهید که این تبصره 22 را بخوانم که می‌گوید «مسئولیت انجام لوله‌کشى آب تهران برعهده مدیرکل لوله‌کشى خواهد بود که بنا بر پیشنهاد شهردارى تهران و موافقت وزارت کشور و تصویب هیئت وزیران و بر حسب فرمان همایونى براى مدت سه سال منصوب می‌شود که با همان تشریفات مجدداً قابل انتخاب خواهد بود» و این مؤسسه مستقل شخصیت حقوقى دارد به نام سازمان مستقل آب تهران و هر مؤسسه‌اى هم یک رئیس می‌خواهد یک مدیر و اداره‌کننده‌اى می‌خواهد که کیفیت تعیین رئیس آن را قانون طبق این تبصره معلوم کرده با این شرایط مدیر فعلى ممکن است تجدید

+++

 انتخاب شود و با این شرایط ممکن است شخص دیگرى را اعلیحضرت همایونى انتخاب بفرمایند با این مقدمات آن ماده 2 اشاره به آن تبصره 22 کرده است (یک نفر از نمایندگان- ماده دوم را بخوانید «ماده 2 مسئولیت اداره کردن سازمان مستقل آب شهردارى که داراى شخصیت حقوقى و بر طبق موازین قانون تجارت عمل می‌نماید به عهده مدیرعامل فعلى سازمان آب تهران محول می‌گردد که انتصاب او بر طبق تبصره 22 قانون بودجه سال 28 کل کشور که قرائت کردم صورت می‌گیرد»).

رئیس- آقاى ارباب‏.

ارباب- همه آقایان و بنده نهایت علاقه را به اجراى این طرحى که امروز قانونش به مجلس آمده داریم یکى از مراحل حیاتى است اما اگر بخواهیم صلاحیت و مسئولیت اجراى این طرح را تخصیص بدهیم و انحصار بدهیم به یک فرد این از صلاحیت ما تصور می‌کنم خارج باشد ما اختیار به سازمان می‌دهیم، امروز مدیرکل فعلى در رأس این سازمان هست اى بسا که تا آخر مدت هم همین شخص باشد بسیار خوب یا ایشان وزیر می‌شوند، نخست‌وزیر می‌شوند و دیگرى مى‌آید، دوباره نمی‌شود قانون آورد به مجلس براى یک شخص دیگر (صفارى- اسم شخص نیست) آن شخص هم یک اتفاقى برایش رخ می‌دهد و نمی‌شود باز براى شخص دیگر یک قانون آورد و این که این قدر تعریف و توصیف شد اجازه بفرمایید آقایان، آقایان توجه بفرمایید بنده عرض کنم و اما بنگاه مستقل آب تهران، آب لوله‌کشى تهران همه از آن راضى هستیم اشتباه نشود آقایان یک هیئتى این کار را انجام داده‌اند، مهندسین خارجى، مهندسین جوان ایرانى، یک نفر هم مدیر اداره این این کار بوده، البته خوب هم کار کرد. ولى آن شخص تنها نبود به علاوه بار دیگر عرض می‌کنم با وجود سرپرستى اعلیحضرت محمدرضاشاه پهلوى یک چوب هم بگذارند آنجا خوب کار می‌کند، این قدر در اطراف شخص نپردازید همه انرژی‌ها از آنجا گرفته مى‌شود به عقیده بنده عبارت مدیر فعلى صحیح نیست، نه، سازمان آب تهران هر کس در رأسش باشد انجام وظیفه مى‌کند.

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏.

وزیر کشاورزى- توجه آقایان محترم به این که این لایحه زودتر تصویب شود باعث نهایت تشکر و امتنان است. اما خیلى متأسفم مثل این که یک تعصبى ایجاد شده و یک اشتباهى پیدا شده، به‌هیچ‌وجه در این لایحه چیزى نیست که شخص معین و مشخصى مسئول این کار بشود، عبارت صراحت دارد به این که این کار به عهده سازمان آب تهران است. یک قانونى هم براى سازمان آب تهران تصویب شده که این قانون امروز باید ناقض آن باشد و چیزى در اینجا ذکر کنیم که به آن لطمه بزند. اگر تصور مى‌فرمایید که در آن قانون صراحت دارد که این مدیرکل فعلى باید این سازمان را اداره کند این قانون را به هر صورت که آقایان تصویب کنید وقتى ذکر شود که مسئولیت اداره این کار با سازمان آب تهران است، هر کس در رأس سازمان آب هست مسئول اجراى این کار خواهد بود (صحیح است) (مهندس جفرودى- مقصود من هم همین است) مطلب دیگر این است که اگر فرض کنیم این قانون انحصار دارد به شخص معینى و آقایان نگرانید که اگر این شخص تغییر بکند اجراى این قانون معوق مى‌ماند، در این صورت خود سازمان آب تهران و اجراى قانونى که آب تهران را هم به وجود آورده معوق مى‌ماند، پس هر وقت آن شخص تغییر کند هر تصمیمى که مجلس شوراى ملى براى جانشین آن شخص گرفت در قانون و یا اگر گفته چه کسى، چه مقامى باید تصمیم بگیرد، هر تصمیمى گرفتند و هر شخصى را به نام رئیس سازمان آب تعیین کردند آن شخص مأمور اجراى این قانون هم خواهد بود (صحیح است) استدعاى بنده این است که همین عبارت فعلى را تأیید بفرمایید چون زیانى ندارد و پیشنهاد آقایان فقط اصلاح عبارتى است و همان ‌طورى که جناب آقاى عمیدى نورى توضیح دادند ممکن است مدتى اجراى این قانون را عقب بیندازد و به نظر بنده هم اگر آقایان موافقت بفرمایند به همین صورت تصویب شود کار سریع‌تر انجام مى‌شود و به تعویق نمى‌افتد.

رئیس- استرداد مى‌کنید یا رأى بگیریم.

مهندس جفرودى- رأى بگیرید.

رئیس- قرائت مى‌شود و رأى گرفته مى‌شود.

(پیشنهاد مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- آقایانى که با این پیشنهاد موافقند قیام بفرمایند (عده‌اى برخاستند) 27 نفر رأى دادند تصویب نشد 59 نفر عده حاضر است پیشنهاد دیگرى است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست معظم مجلس شوراى ملى

اینجانب پیشنهاد مى‌نماید که ماده اول به شرح زیر اصلاح شود.

 

ماده 1- پیشنهاد مى‌کنم مسئولیت انجام طرح و اداره تأسیسات سدهاى لار و لتیان به عهده آب تهران باشد نه به عهده شخص.          مهدى ارباب

رئیس- این مشابهش رد شد پیشنهاد دیگرى نیست و رأى گرفته مى‌شود به ماده اول آقایانى که با ماده اول موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم مطرح است و قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 2- براى اجراى این طرح سازمان آب تهران مجاز است سرمایه لازم را از افراد یا مؤسسات یا شرکت‌هاى داخلى یا خارجى از طریق تحصیل اعتبار یا وام یا تعهدى براى انجام عملیات به طور دربست به موجب قراردادهایى که به تصویب هیئت وزیران مى‌رسد تأمین نماید و وزارت دارایى و بانک ملى ایران تعهدات سازمان را تعیین مى‌نمایند.

هر گونه تعهدات مالى از قبیل وام یا اعتبار با تصویب مجلسین خواهد بود.

تبصره 1- دولت مکلف است با بانک ملى ایران قرار لازم را در مورد تضمین اقساطى که طبق قراردادها براى ساختمان سدها و تأسیسات امضاء مى‌نماید بدهد و در بودجه‌هاى سالیانه کشور پیش‌بینى کند به طورى که تعهد بانک ملى ایران از نظر واریز اقساط در سررسید تأمین باشد و عواید خالصى که از فروش آب و برق از این راه حاصل مى‌شود به وزارت دارایى پرداخت مى‌گردد.

تبصره 2- سرمایه‌هاى خارجى که براى انجام منظور فوق به کار برده مى شود از مزایاى قانون راجع به جلب و حمایت سرمایه‌هاى خارجى استفاده خواهند نمود.

رئیس- آقاى تیمورتاش‏.

تیمورتاش- جز در قسمتى که الساعه رأى گرفته شد آنچه در اطراف این لایحه صحبت شد درواقع مربوط به این لایحه نبود مقدارى تمجید و تحسین از جناب آقاى میکده و سازمان آب تهران بود و مقدارى هم صحبت از مفید بودن لوله‌کشى آب تهران و هر دو هم کاملاً صحیح و به جاى خودش محفوظ ولى راجع به این لایحه: مانحن فیه راجع به این موضوعى که الان مطرح است و باید در اطراف آن صحبت بکنیم هنوز صحبتى نشده البته ماده اول ناظر بر این بود که چه کسى باید این کار را انجام بدهد الخیر فى ماوقع، ماده دوم ناظر بر این است که (یکى از نمایندگان- شما که رأى ندادید) عرض کردم الخیر فى ماوقع، ماده دوم ناظر بر این است که از کجا اعتبارات این کار تهیه شود و به چه ترتیب عمل شود بنده در این زمینه مخصوصاً مى‌خواستم هم توجه مقام مجلس را جلب کنم و هم استفاده کنم از حضور شخص جناب آقاى میکده که این جا تشریف دارند براى این که یک تذکرات کلى و عمومى بدهم هیچ جاى تردید نیست که براى هر امر عمرانى در مرحله اول دو چیز لازم است یکى تکنیک و تخصص فنى و دومى هم سرمایه‌اى که باید براى این کار گذاشته شود و لیکن یک امر ثالثى هم لازم است که کسانى که می‌خواهند خوب کار کنند آن نکته سوم را هم باید توجه کامل بکنند و آن هم این است که این پروژه این برنامه این طرح چقدر تمام مى‌شود احیاناً چه مدت استهلاک مى‌شود و فواید مترتب بر این طرح چه خواهد بود به نظر بنده جاى تردید نیست که سد لار و لتیان کى از قدم‌هایى است که براى شهر تهران و اطراف تهران مفید است، کسى گمان نمى‌کنم در این زمینه گفتگو و بحثى داشته باشد و بنده آرزو و علاقه‌ام این بود که جناب آقاى مخبر محترم کمیسیون در گزارشى که تقدیم مجلس فرمودند قناعت نفرمایند به این که مواد در سنا تصویب شده عیناً هم در مجلس شوراى ملى تصویب شود یک قدرى بیشتر راجع به این طرحى که در دست تصویب است راجع به اصل موضوعى که مى‌بایست درباره آن ما رأى بدهیم و همچنین راجع به اعتبارات و وجوهى که براى انجام آن لازم است توضیح مى‌فرمودند و مارا روشن مى‌فرمودند البته مجلس بزرگان، مجلس شیوخ، مجلس زعما رأى داده است و خوب این خودش یک نوع تضمین گارانتى است برا ى کار کردن عرایض بنده هم جز تذکرى بیش نخواهد بود ولى ناگزیر می‌خواهم عرض کنم که اگر ما توجه داشته باشیم به همین عمل بسیار بسیار مفید و سودمندى که عبارت باشد از لوله‌کشى آب تهران و این در طى مدت انجامش یعنى در زمانى که از قوه بالفعل آمد چه تحولاتى، چه از نقطه نظر طرح و مخصوصاً چه از نقطه نظر اعتبارات و چه وجوهى که براى انجام این کار لازم بود مصرف شده است باید درس عبرتى براى امروز ما باشد به این معنى که اگر به خاطر داشته باشید هنگامى که الکساندر گیب که طرح اول لوله‌کشى آب تهران بود آمد و خواست این کار را بکند مخارجش را که پیش‌بینى کرده بود با وجود تمام دستگاه عریض و طویل فنى که داشته و بنابراین باید این طور تصور مى‌شد که در جزئیات امر دقت و توجه شده است و روى کاغذ آمده است و رقمى که به ما می‌دهند لااقل قریب به یقین است در حدود پنجاه میلیون بود غیر از این بود؟ فعلاً خرجى که براى سازمان آب تهران شده شاید نزدیک 150 میلیون تومان باشد و مدتى هم که قرار بود این کار بشود در حدود دو سال و نیم و سه سال پیش‌بینى شده و حال آن که شش یا هفت سال این کار طول کشید من باز تکرار مى‌کنم و تأیید مى‌کنم به‌هیچ‌وجه من‌الوجوه منکر مفید بودن لوله‌کشى تهران نیستم این اصلى است به جاى خود محفوظ ولى می‌خواهم عرض کنم کسى که می‌خواهد یک کارى را چه از نقطه‌نظر فنى و چه از نقطه‌نظر مالى ده برابر لوله‌کشى تهران کار دارد خرج دارد بگیرد باید یک قدرى بیشتر و دقیق‌تر هم از نقطه نظر فنى طرح و هم مصارف‏ مالى توجه به امر کند همان‌ طور که عرض کردم شیوخ ما نکته‌اى را در اینجا گنجانده‌اند که باید تعهدات مالى قبل از این که عملى بشود به مجلس بیاید انشاءالله هم که همین طور خواهد شد و نظر دیگرى هم نیست ولى من توجه کسانى یا به قول بعضى کسى که در این کار مداخله دارد و

+++

 می‌خواهد این کار را عمل کند به این نکته جلب می‌کنم که شما را به خدا حساب دقیق بکنید یک وقتى نشود که مثل اغلب کارهایى که ما می‌کنیم و بنده خودم که مقاطعه‌کار هستم می‌دانم اولى که شروع می‌کنیم یک ترتیبى حساب می‌کنیم و بعد وقتى که به وسط کار می‌رسیم ترتیب دیگرى حساب می‌شود آخر کار خودمان هم گیج می‌شویم و نمی‌دانیم چه کار باید بکنیم این طور نباشد توصیه بفرمایید به اینکه واقعاً این کار از نقطه نظر فنى و مخصوصاً از لحاظ تعهدات مالى که براى دولت ایران و براى کشور ما به وجود خواهد آمد یک چیز دقیقى باشد نکته‌اى که بنده می‌خواهم باز توجه آقایان محترم و مسئولین امور را جلب کنم این است که استدعا می‌کنم یک قدرى هم راجع به استهلاک این موضوع و بازگشت این وجوه توجه دقیقى بفرمایید واقعاً وقتى که می‌خواهید کارى را به مجلسین بیاورید با توجه دقیق‌ترى و با ارقام صحیح‌ترى راجع به استهلاک و بازگشت سرمایه هم اظهار نظر بشود (احسنت).

رئیس- دیگر کسى اجازه صحبت نخواسته پیشنهادى در این ماده هست قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى

پیشنهاد می‌کنم در ماده 2 لایحه مربوط به ساختمان و بهره‌بردارى سد و تأسیسات لار و لتیان اصلاح زیر به عمل آید،

به جاى کلمات: «به طور دربست» کلمات «بر اساس مناقصه بین‌المللى» ذکر شود.

 مهندس کاظم جفرودى‏

رئیس- آقاى مهندس جفرودى.

مهندس جفرودى- در ماده 2 یک کلمه عجیبى از نظر قانون وجود دارد که به طور دربست اجازه می‌دهد معامله‌اى که ممکن است بهایش از 60 میلیون دلار هم تجاوز کند انجام شود سازمان لوله‌کشى آب شهر تهران یکى از دلایلى که کارهایش امروز مورد تأیید و تحسین مجلس شوراى ملى است این است که با وجود احتیاجاتى که داشته است قوانین جاریه کشور را رعایت کرده است یعنى جمیع کارهایش را بر اساس مناقصه و با یک شرایط صحیحى انجام داده است حالا این اختیار به طور دربست معنیش چیست؟ معنیش این است که یک آدم بنشیند با یک آدم خارجى هر چه شد مبلغ هرچه شد امضا کند.

ذوالفقارى- نخیر این طور نیست.

مهندس جفرودى- این نیست بنده رد می‌کنم نظر شما را جناب آقاى عمیدى نورى به عنوان مخبر آمده‌اند اینجا این دفاع را کردند (مهندس هدایت- ایشان مخبر کمیسیون دادگسترى هستند) که تعهد مالى از قبیل وام و اعتبار با تصویب مجلسین خواهد بود ولى این از نظر قیمت رد نمى‌کند یعنى می‌آیند مى‌گویند که ما هشتاد میلیون دلار براى این کار اعتبار می‌خواهیم و شما هم تصویب می‌کنید ولى آیا این سد 80  میلیون دلار ارزش دارد؟ این را که مجلس رسیدگى نمى‌کند کدام مقام رسیدگى می‌کند که قیمت بتون این کار به جاى این که 300 تومان باشد 700 تومان داده نشود؟ اینرا که مجلس وارد نمى‌شود حرف بنده اینجا است مبلغ وام را تصویب می‌کنید شرایط وام را تصویب می‌کنید ولى رسیدگى نمى‌کنید که این سد به این قیمت ارزشى دارد یا نه (صفارى- کمیسیون رسیدگى می‌کند) کمیسیون نمى‌کند در صلاحیت کمیسیون نیست که رسیدگى کند چند نفر نماینده مجلس نمى‌توانند یک امر فنى تخصصى بین‌الملى را رسیدگى کنند چطور ممکن است؟ مجلس کارش نیست چرا مسئولیت به عهده مجلس باشد نه کار مجلس است نه این مسئولیت را به عهده می‌گیرد حرف بنده این است که می‌خواهم ببینم چه دلیلى دارد که بر اساس مناقصه بین‌المللى نباشد چه عیبى دارد در این کار بیش از یک نفر نظر بدهد چه عیبى دراد؟ بنده تمنى می‌کنم از مجلس شوراى ملى به جهات غیرموجه ترتیبى ندهند که این لوایح به این صورت بگذرد فردا هم لوایح دیگرى خواهد آمد آنها هم دربست‌تر خواهد بود.

مهنس هدایت- داده‌اند.

رئیس- آقاى عمیدى نورى‏.

عمیدى نورى- جناب آقاى وزیر کشاورزى توضیح می‌دهند ایشان مقدمند.

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏.

وزیر کشاورزى- جناب آقاى مهندس جفرودى تشریف داشته باشید که جواب فرمایشات شما را عرض کنم مناقصه در صورتى میسر است که ما پولى موجود داشته باشیم و بعد بگوییم این پول را داریم و این کار را می‌خواهیم بکنیم کى ارزانتر می‌دهد اما ما در اینجا اجازه می‌خواهیم اعتبارى تحصیل کنیم براى یک معامله دربست یعنى شخصى که براى ما پول تهیه می‌کند خودش هم پیمانکار ساختمان است، اما جنابعالى هم یک نگرانى دارید و حق هم دارید که قیمت چیست؟ توجه بفرمایید که ذکر شده براى انجام عملیات به طور دربست به موجب قراردادهایى که به تصویب هیئت وزیران می‌رسد اختیار به یک شخص معین ویک سازمان مشخصى داده نشده که او هر چه صورت داد قرارداد ببندند، مبناى قراردادها خود جنابعالى می‌دانید که روى واحد قیمت‌ها است در آن واحد قیمت کارها را در این قانون نمى‌توانیم پیش‌بینى کنیم که واحد قیمت‌ها چیست؟ آن روزى که بخواهند قرارداد ببندند تعیین می‌کنند، اول باید پروژه کامل تهیه شده باشد، معلوم شده باشد که مثلاً چند مترمکعب بتون‌ریزى دارد چقدر وسایل آهنى و چیزهاى دیگر لازم دارد چقدر توربین و ماشین‌آلات لازم دارد روى قیمت آن روز معین می‌کنند مثلاً مترمکعب بتون‌ریزى در آن روز در ایران یا کشورهاى مجاور ایران مترى 110 تومان است یا مترى فلان قدر دلار است آن را مبنا قرار می‌دهند روى آن حساب می‌کنند این سد این قدر مترمکعب بتون‌ریزى دارد و قیمت هر متر مکعب بتون‌ریزى این قدر است، بنابراین قیمت بتون‌ریزى در این سد این قدر است توربین‌ها و دریچه‌ها و خاک‌بردارى و خاک‌ریزى این محاسبات که شد می‌آید به هیئت دولت هیئت دولتى که مورد اعتماد آقایان، وزیر کنترل آقایان است این را که رسید گى کرد و این قراردادها که تصویب شد می‌شود مبناى کار و معین می‌شود که ما چقدر باید قرض بگیریم و این می‌آید خدمت آقایان وآقایان درآن وقتى که لایحه را می‌خواهند تصویب کنند که چقدر قرض بگیریم آن روز در کمیسیون رسیدگى می‌شود که اساس این قرض چیست در آن موقع امثال جنابعالى که در کمیسیون تشریف دارید و در این کار تخصص دارید ملاحظه خواهید فرمود که تمام مسائلى که مورد نگرانى جنابعالى است رعایت شده است اما چرا الان به این صورت می‌خواهیم بگذرانیم عرض کردم ما که الان پولى نداریم محاسبه پنج سال گذشته را بگیرید ببینید در هر سال در تمام نقاط دنیا چقدر به قیمت‌ها اضافه شده اگر ما صبر کنیم تا چهار سال دیگر و با عایدات چهارساله و عوایدى که به دست می‌آید آن را در مناقصه بگذاریم چهار تا 10 درصد قیمت اضافه شده یعنى صدى چهل. اما اگر امروز قرض کنیم و با بهره صدى شش هم قرض کنیم در این صورت 4 تا شش درصد می‌دهیم و این به نفع ملت ایران است که این کار بشود و آقایان توجه دارید که هر چه زودتر از این فرصت و وضعى که براى مملکت به وجود آمده که خارجى‌ها آماده هستند به ما قرض بدهند، ثباتى در اوضاع به وجود آمده اعلیحضرت همایون شاهنشاهى توجه مخصوص دارند و آقایان همیشه تأکید می‌فرمایند که هر چه زودتر کارهاى اصلاحى شروع شود امروز که زمینه مساعد است باید مقدمات اجراى این کار را فراهم کرد و به تدریج پولى که پیدا می‌کنیم قروض را می‌پردازیم، بد نیست که به این مطلب که جناب آقاى تیمورتاش فرمودند اشاره کنم چون خیلى ارتباط دارد با موضوع. روزى که برآورد کردند که خرج لوله‌کشى شهر تهران چیست برآورد صحیح بود، امروز هم که این قدر تمام شده امروز هم صحیح است. چرا؟ براى این که قیمت‌ها دراین مدت این قدر تغییر کرده در 1325 مثلاً که شروع شد دستمزد عمله چه بود و امروز دستمزد عمله 5 برابر شده و این نشان می‌دهد که هر چه در عملیات ساختمانى تعجیل بشود به نفع مملکت است.

رئیس- آقاى تیمورتاش‏.

تیمورتاش- بنده موافق پیشنهادم.

رئیس- مخالفى نیست؟ رأى می‌گیریم مجدداً قرائت کنید. (به شرح سابق مجدداً قرائت شد)

مهندس جفرودى- اگر در کمیسون مجلس به قیمت رسیدگى شود بنده پس خواهم گرفت‏.

عمیدى نورى- مسلماً رسیدگى می‌شود.

مهندس جفرودى- بنده اتخاذ سند می‌کنم و پس می‌گیرم.

رئیس- ماده سوم مطرح است و قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 3- سازمان آب تهران در اجراى طرح سدهاى لار و لتیان و تأسیسات مربوطه طبق تبصره ماده واحده قانون انجام لوله‌کشى و فاضلاب شهر تهران مصوب خرداد ماه 1330 ترتیب استهلاک اراضى و استفاده از حقوق ارتفاقى مورد احتیاج را می‌دهد و همان قوانین و مقررات مربوط به آب و فاضلاب شهر تهران ملاک عمل خواهد بود.

تبصره 1- نظارت مالى و تدوین و اجراى آئین‌نامه‌هاى آب‌بها و حق انشعاب بر اساس تبصره 22 ماده 2 قانون متمم بودجه سال 1328 خواهد بود.

تبصره 2- حقابه مازندران از رودخانه لار به مأخذ حداکثر سال مساعد که مورد استفاده کشاورزى بوده تأمین و کمافى‌السابق مجاناً در پایین دیوار سد در مجراى رودخانه جارى خواهد بود.

تبصره 3- نسبت به وصول افزایش قیمت از اراضى و املاک واقعه در طرفین رودخانه‌هایى که روى آنها سد احداث می‌شود و اراضى که در اثر تأسیسات افزایش بها حاصل می‌کند طبق بندهاى (الف- ب- ج- د- هـ) ماده 17 قانون برنامه هفت ساله دوم عمران کشور مصوب اسفند ماه 1334 و آئین‌نامه‌هاى آن عمل خواهد شد و درآمد حاصل از این را بابت استهلاک سرمایه مصرف شده براى تأسیسات محسوب می‌گردد.

رئیس- آقاى فضایلى‏.

فضایلى- بنده مختصر عرضى داشتم و البته راجع به همان موضوع حقابه مازندران است (عمیدى نورى- تأمین شده) توجه دارم، اینجا البته قانون وعده کرده که حقابه مازندران تأمین خواهد شد و بر اساس

+++

 سال‌هایى که وضع خوب است حقابه را خواهند داد ولى وقتى این وعده قابل انجام است و وقتى قابل اعتماد است که این اندازه‌اش معلوم باشد و اعلام شده باشد یعنى بعد از این که این سد بسته شد اعلان نکنند که میزان حقابه مازندران چیست؟ قبل از این که این سد بسته شود میزان را معلوم نکند و یک طورى اعلان کنند این میزان پآئین‌تر از حدى باشد که مردم به آن معترض هستند یا به آن معترض هستند حتى در کمیسیون وقتى که در کمیسیون کشور مورد بحث قرار گرفت جناب آقاى موسوى ریاست کمیسیون موردى را هم در جنوب نشان دادند و اظهار کردند با وجود این که وضع همین طور بود راجع به دشت میشان، معهذا چون معلوم نشده بود بعد یک اختلاف بسیار شدیدى درگرفت که باعث زحمت شد هم باعث زحمت خود اولیاى دولت هم باعث زحمت اهالى این است که خواستم تقاضا کنم که سازمان لوله‌کشى آب تهران راجع به این موضوع فعلاً مطالعات کافى بکند و میزان را هر چه زودتر تعیین بکند و در تعیین این هم البته با تحصیل اطلاعات کامل به طوری که هم مردم مستحضر باشند و هم اطلاعاتى که در این زمینه دارند البته در دسترس‌شان بگذارند مورد دیگر مورد اجرایش است در اجرا هم البته یک نکته‌اى هست و آن عبارت است از این است که وقتى می‌خواهند تعیین حقابه بکنند در اختیار بگذراند البته یک نظارتى هم بایستى از طرفى که ذینفع است در این کار بشود یعنى ما توجه داریم البته سازمان لوله‌کشى تهران وظیفه‌اش ایجاب می‌کند که حق تهران را رعایت بکند در صورتی که می‌خواهد حق مازندران را خودش جدا بکند و بدهد البته در این کار به نظر بنده یکى از سازمان‌هاى دولتى که مافوق همین سازمان باشد و در واقع مازندران و تهران و جاهاى دیگر از نظر او فرق نداشته باشد در این کار نظارت بکند به نظر بنده صحیح‌تر خواهد بود (صفارى- وزارت کشاورزى که هست) این است که بنده مخصوصاً خواستم استدعا بکنم که در آئین‌نامه یا از طریق دیگرى که پیش‌بینى می‌شود وزارت کشاورزى یا وزارت کشور که به نظر بنده اصلح همان وزارت کشاورزى است در این مورد یک نظارت کاملى داشته باشد هم در تعیین حقابه مازندران و هم در اجراى این کار یعنى در هر سال که می‌خواهند حقابه را بدهند وزارت کشاورزى هم در این کار نظارت کامل داشته باشد که اختلافى پیش نیاید.

رئیس- آقاى خلعتبرى مخالفید؟

خلعتبرى- بلى آقاى فرهودى راجع به این قسمت می‌خواهید صحبت بکنید؟ بفرمایید.

 معاون وزارت کشور (فرهودى)- دو اشکال جناب آقاى فضایلى فرمودند یکى‌اش به نظر بنده با توجه به خود متن ماده مقصود ایشان حاصل است متن ماده این بود.

تبصره 2- حقابه مازندران از رودخانه لار به مأخذ حداکثر سال مساعد که مورد استفاده کشاورزى بوده تأمین و کمافى‌السابق مجاناً در پایین دیوار سد در مجراى رودخانه جارى خواهد بود. (فضایلى- بنده عرض می‌کنم این حق تعیین بشود) این تأمین یعنى این امرى که قانون می‌کند به اینکه حقابه مردم مازندران در آن طرف سد مطابق حداکثر سال مساعد تعیین بشود این یک لازم واجبى دارد. این مقدمه واجب چیست؟ این است که تعیین بشود (فضایلى- بنده هم می‌گویم مقدمه را هم بفرمایید) یک چیز غیرمعین و غیرمحدود را نمی‌شود تعیین کرد پس خود این تبصره که این تکلیف قانونى را براى این کار تعیین کرده در واقع چون حکم به هر امرى حکم به لوازم امر هم هست اگر می‌گویند که نماز واجب است مقدمه آن هم واجب است حکم شده است به این که این حقابه را تأمین بکنند و از لوازم اجراى این حکم تعیین حق است اما راجع به اینکه در مواقع تحویل به اصطلاح در انجا هم نظارتى بشود آن هم خوشبختانه یک قانون دیگرى برایش داریم که قانون رودخانه‌‌ها و بنگاه مستقل آبیارى است. بنگاه مستقل آبیارى که یک مؤسسه قانونى است یک نظارتى به رودخانه‌ها دارد که مردمى که حقابه دارند از آن نظارت استفاده می‌کنند و آن هم تحت نظر وزارت کشاورزى است بنابر‌این بنده در این دو اشکالى که جناب آقاى فضایلى فرمودند و مخصوصاً فرمودند در تصمیمات یا در آئین‌نامه این مسئله مسجل بشود خواستم خاطرشان را مطمئن بکنم که هم نسبت به تأمین حق و هم نسبت به نظارتى که در تعیین آن حق باید بشود هر دواش در قوانین ما هست و ما اینجا تعهد می‌کنیم در صورت‌مجلس هم نوشته می‌شود و این کار خواهد شد.

رئیس- آقاى خلعتبرى‏.

خلعتبرى- بنده می‌خواهم عرض بکنم که در این ماده حق مردم مازندران حفظ شده و گفته‌اند مطابق مساعدترین فصل آب به آنها داده خواهد شد و این یک ارایه طریق و تکلیفى است براى این سازمان و الّا حق اهالى مازندران به عنوان استفاده از این رودخانه یک حق مکتسب قانونى است که مردم به عنوان مالک متصرف بوده‌اند و اگر این موضوع در این قانون درج نشده بود مردم مازندران باز می‌توانستند بگیرند و اگر خداى نکرده مجلس هم یک رأى خلافى می‌داد باز مردم می‌توانستند از طریق عدلیه عرضحال بدهند و حق خودشان را بگیرند در امور حقوقى و قانونى آنجا که مربوط به روابط اشخاص با همدیگر است که می‌گوید می‌توانند استفاده کنند یا نمى‌توانند استفاده کنند بنابراین بنده براى حفظ حق همیشگى مردم مازندران این امر حقوقى را خدمت آقایان خواستم عرض بکنم.

رئیس- دیگر کسى اجازه نخواسته و پیشنهادى هم نرسیده رأى گرفته می‌شود به ماده سوم آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده چهارم مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 4- کلیه لوازم. و مصالح و ماشین‌آلات و وسایط نقلیه و جریه مورد نیاز تأسیسات لار و لتیان از هرقبیل اعم از موقتى و دایمی به استثناى اتومبیل سوارى طبق تشخیص سازمان آب تهران از کلیه حقوق گمرکى و کلیه عوارض معاف است لکن در صورتی که در کشور به فروش برسد مشمول این معافیت نبوده و ملزم به پرداخت حقوق و عوارض گمرکى خواهد بود. ماشین‌آلات ساختمانى موقتى پس از رفع نیاز عیناً عدوت داده و مشمول مقررات کالاى صادراتى نخواهد بود.

رئیس- آقاى دکتر دادفر.

دکتر دادفر- اگر چنانچه نظر آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى باشد بر اثر تذکرات عدیده‌اى که در سال گذشته از طرف عده زیادى از آقایان نمایندگان در قوانین متعددى داده شد بالاخره خود دولت در قانون بودجه سال 37 که به تصویب آقایان نمایندگان رسیده یک همچو تبصره‌اى گذراندند که از اول سال 1338 این یک سال را هم مهلت دادند براى این که تمام سازمان‌ها بتوانند بودجه معافیت‌هاى گمرکی‌شان را تأمین گردانند. از اول سال 1338 کلیه معافیت‌هاى گمرکى که تمام وزارتخانه‌ها و مؤسسات و سازمان‌ها و بنگاه‌ها و شرکت‌هاى دولتى داده می‌شود لغو می‌شود و بنگاه‌هاى مربوطه موظفند اعتبار مورد لزوم براى این معافیت‌ها را ضمن بودجه سال 38 خود پیش‌بینى نمایند الى آخر فرض سه ماه است که مجلس شوراى ملى به پیشنهاد دولت دستور داده است که از سال 38 در این مملکت معافیت گمرکى به هیچ کس داده نشود اگر شرکتى، سازمانى، بنگاهى، وزارتخانه‌اى بخواهد چنین مالى وارد کند قبلاً در بودجه‌اش پیش‌بینى کند از یک دست بدهد و در آخر سال هم از وزارت گمرکات پس بگیرد و آقاى وزیر گمرکات هم در اینجا پشت تریبون گفتند، در صورت‌مجلس هم موجود است، که هر مؤسسه‌اى می‌خواهد گمرک بپردازد پول نقد بهش می‌دهند که گمرک را بپردازد و بعداً از دولت بگیرد براى این که این اختلافات پیش نیاید این هم در صورت‌جلسه محفوظ است. هنوز سه ماه نگذشته باز یکى ازاین بنگاه‌ها براى ساختمان سد لار از جارو تا پارو به استثناى اتومبیل سوارى براى خودش معافیت گمرکى می‌خواهد آقا تا کى این معافیت‌هاى استثنایى باید باشد؟ این است که بنده این امر را برخلاف اراده و نظر دولت و برخلاف اراده و نظر مجلس شوراى ملى می‌دانم. سه ماه قبل طبق این تبصره‌اى که عرض کردم مجلس این موضوع را تصویب کرده است و این تبصره‌ها هم از تبصره‌هاى دایمى قانون بودجه است نه از تبصره‌هاى یک ساله به این جهت بنده خواستم این را تذکر بدهم و پیشنهادى هم داده‌ام که این تبصره اصلاح بشود که این معافیت هم مشمول معافیت تبصره 29 باشد.

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏.

وزیر کشاورزى- نظر دولت راجع به لغو معافیت‌ها که مورد تصویب مجلس شوراى ملى قرار گرفت کماکان به قوت خود باقى است آن نظر تغییر نکرده اما اینجا یک مسئله دیگرى است ما براى سازمان‌ها و ادارات دولتى معافیت گمرکى خواستیم یک پیمانکارى می‌آید و یک سدى می‌خواهد براى ما بسازد روزى که می‌خواهیم با او قرارداد ببندیم می‌گوید آنجا ثابت است بگویید می‌گوییم اینها است می‌گوید غیر از این چیزى نباید بدهم اگر بگوییم که گمرک باید بدهى می‌گوید که سال آینده من چه می‌دانم که شما چه می‌گذرانید که از من گمرک بگیرید اگر بگویید که دومرتبه به او پول بدهیم چون قرار ما این است جناب آقاى دکتر توجه بفرمایید که به صورت دربست با او قرارداد می‌بندیم یعنى قیمت را روز اول حساب می‌کنیم می‌گوییم که این سد را با این مشخصات براى ما بسازید و ما این قدر پول می‌دهیم اگر بنا باشد هرروز یک عواملى تغییر کند این قرارداد به هم می‌خورد (صحیح است) امروز ما می‌خواهیم سرعت در انجام کارمان در ساختمان سد ایجاد بشود اگر لوله‌کشى تهران مدتى عقب افتاد به جهت همین اشکالات مالى بود که پیش آمد براى این که این اشکالات پیش نیاید این طور در نظر گرفتیم بعد هم در لایحه گفته است ماشین‌آلات و وسایل مورد نیاز تأسیسات این جارو پارو نیست ماشین‌آلات و وسایل و جریه است اتومبیل که مورد توجه همه است آن را محروم کردند گفتند اتومبیل حقوقش را بدهد بقیه را هم باید بردارد و ببرد اگر نبرد و گذاشت اینجا بماند مثل کالاى تجارتى است و باید حقوق گمرکیش را بدهد (صحیح است).

رئیس- آقاى صدرزاده‏.

صدرزاده- اینجا در ضمن مذاکرات در ماده قبل هم که صحبت می‌شد گفته شد که ببینیم این پول‌ها کى برمی‌گردد این خرج‌ها چه جور می‌شود چه انتفاعى خواهد داشت به نظر بنده ما نباید این قدر کار انتفاعى را در نظر داشته باشیم این براى آب تهران آب مشروب مردم تهران است به هر قیمتى که تمام می‌شود باید خرج بشود و انجام بشود چون مربوط پرداخت شود به آب مردم است و یک مسئله حیاتى است هر مقدارى اگر خرج بشود باید کرد (صحیح است) بایستى فکر اینکه کى برمی‌گردد نباید باشیم چون مربوط

+++

 به آب تهران است ما نمى‌خواهیم یک کار انتفاعى بکنیم که در ضمن آن بیاییم حساب بکنیم که در این کار انتفاعى تا چه مدتى این منافع بر خواهد گشت این حساب درست نیست راجع به این مسئله گمرکى که فرمودند درست است که این طور بود نظر هم همین بود باید هم این طور باشد چون گاهى از این معافیت‌ها سوء‌استفاده می‌شد بعضى از ادارات دولتى مى‌آمدند چیزهایى را با معافیت خارج مى‌کردند و بعد سوء‌استفاده می‌شد و مثلاً در بازار آزاد می‌فروختند اما این دستگاه سازمان آب در ساختمان سد اسباب‌هایى لازم دارد ما یکى از دو مطلب را باید قبول بکنیم یا باید اعتبار در بودجه براى گمرک اینها یادار بکنیم و بعد بدهیم به دولت و از آن طرف بدهیم به گمرک، یعنى از این جیب دولت بیرون بیاوریم و بدهیم به آن جیب و این کار جز یک محاسبه و یک صرف وقت نتیجه‌اى ندارد و با سرعتى که دولت در انجام این کار در نظر دارد به نظر بنده باید موافقت بفرمایید و این ماده را همین طور تصویب بفرمایید تا بتوانند این اسباب و آلات واردات را بیاورند اما بنده اینجا یک عرضى دارم با جناب آقاى وزیر کشاورزى و مقام محترم ریاست مجلس به من اجازه مى‌دهند با این که همیشه معتقدم به مراعات آئین‌نامه اما با این جمله یک قدرى از آئین‌نامه منحرف مى‌شوم این سد دارد با این سرعت براى تأمین آب تهران تصویب مى‌شود ما هم رأى مى‌دهیم تشکر هم مى‌کنیم که این کار را بکنند ولى توجه بفرمایید که سد دورودزن که در سال 1323 پروژه‌اش هم تهیه شده هنوز پس از 14 سال عملى نشده (وزیر کشاورزى- پیشنهاد شده است).

رئیس- آقاى صادق بوشهرى موافقید؟ (بوشهرى- بلى) بفرمایید.

بوشهرى- عرض کنم جناب آقاى دکتر دادفر بنده خودم از اشخاصى بودم که با این وضعیت معافیت گمرکى جداً مخالف بودم در کمیسیون هم مخالفت کردم ولى جوابى که دادند بنده را قانع کرد و حالا عرض مى‌کنم خدمت‌تان و تصور می‌کنم آقا هم قانع مى‌شوید و آن این است که براى ساختن این سد مقاطعه‌کار از مخارجى که مى‌شود یک حق‌العمل مى‌گیرد مثلاً شش درصد از مجموع مخارجى که مى‌شود حق‌العمل مى‌گیرد شما اگر گمرک را بخواهید بپردازد گمرک را مى‌پردازد و صدى شش هم بابت آن حق‌العمل حساب مى‌کند در صورتى که اگر گمرک را نپردازد حق‌العمل هم از این بابت به او تعلق نمى‌گیرد و از این بابت حق‌العمل نخواهند پرداخت (دکتر دادفر- این دلیل قانع‌کننده است) از این جهت بنده متقاعد شدم و خیال مى‌کنم آقا هم متقاعد بشوید.

رئیس- پیشنهادها قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم که ماده 4 به طریق زیر اصلاح شود.

ماده 4- نسبت به حقوق گمرکى کلیه لوازم و مصالح و ماشین‌آلات و وسایط نقلیه و جریه مورد نیاز تأسیسات لار و لتیان از هر قبیل اعم از موقتى و دایمى به استثناى اتومبیل سوارى بر طبق تبصره 29 قانون بودجه سال 1337 کل کشور عمل خواهد شد. دکتر دادفر

رئیس- آقاى دکتر دادفر.

دکتر دادفر- از بین دلایلى که در اینجا بر له این ماده اقامه شد بنده نخواستم براى این معافیت تمام آن دلایل را در جلسات عدیده مطرح شده بود و منجر به تصویب این تبصره 22 بودجه و این تصمیم قانونى شد ذکر کنم فقط دلیل جناب آقاى بوشهرى واقعاً قانع‌کننده بود که این را اگر گمرک بپردازند حقوق گمرکى هم کشیده مى‌شود روى قیمت تمام شده کار و نسبت آن دوباره از لحاظ اجرا و نظارت یک خرجى علاوه مى‌شود این دلیل چون قانع‌کننده بود و بنده تصور مى‌کنم اگر خداى نکرده سوء‌استفاده‌اى هم از این معافیت بشود هر قدر هم باشد باز کمتر از آن حق نظارت خواهد بود از این پیشنهاد صرف‌نظر مى‌کنم (احسنت).

رئیس- یک پیشنهاد دیگرى هم هست که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى

اینجانب پیشنهاد مى‌نماید تبصره زیر به ماده 4 اضافه شود.

تبصره- کلیه لوازم مربوط به لوله‌کشى شهرها که براى شهرداری‌ها وارد کشور مى‌شوند از هر نوع عوارض و حقوق گمرکى و غیره معاف خواهد بود. ابتهاج

رئیس- آقاى ابتهاج.

عمیدى نورى- پیشنهاد مربوط به لایحه نیست.

ابتهاج- بنده از هر فرصتى که پیدا مى‌شود نسبت به شهردارى نظر خودم را مى‌گویم بنده سه روز قبل در شمال بودم و دیدم در آنجا سر و صداى شهرداری‌هاى شمال بلند است که هر روز تهران به موجب دستور وزارت کشور یک تحمیل جدیدى به بودجه ما می‌کند و از طرف دیگر در هیچ لایحه‌اى منظور نمى‌شود که به شهرداری‌ها کمک بشود، بر عکس عوارض گمرک برق را هم که تا به حال معاف بود باید بپردازیم امروز یکى از همکاران بنده آقاى مهندس فروهر یک سؤالى در این مورد کردند که چرا باید شهرداری‌ها براى لوازم برق حقوق گمرکى بپردازند بنده گمان مى‌کنم که در این لایحه این پیشنهاد بسیار به مورد است و جا دارد مخصوصاً که شهردارى شهر تهران را در مورد لوله‌کشى معاف کردند و آن وقت شهرهایى که فقیر و بیچاره‌اند و هیچ وسیله‌اى ندارند این طور به آنها تحمیل مى‌کنند و حقوق مى‌گیرند.

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏.

وزیر کشاورزى- مطلبى که فرمودند اصولاً صحیح است که آنچه مربوط به عمران باشد باید از گمرک معاف باشد خیلى چیزها معاف است و ممکن است در این قسمت هم تجدید نظرى بشود و وسایل لوله‌کشى و برق شهرها را معاف کرد اما این موضوع در این لایحه جایش نیست ایجاد اشکالات مى‌کند تقاضا مى‌کنم که در اینجا حذف بفرمایید در لوایح دیگر نظر جناب آقاى ابتهاج تأمین خواهد شد.

رئیس- آقاى دکتر مشیرفاطمى.

دکتر مشیرفاطمى- اصولاً پیشنهاد جناب آقاى ابتهاج چیزى است که مورد علاقه همه آقایان نمایندگان است (یک نفر از نمایندگان- مخصوصاً براى اصفهان) مخصوصاً براى اصفهان ولى این پیشنهاد این لایحه را به تعویق مى‌اندازد بنده خیال نمى‌کنم که همچو پشت در تهران هم کسى باشد که زود بخواهد بیاید این سد را بسازد این را باید مذاکره بکنند، حقیقت این است که این به منظور مذاکره است و اعتبار مسجل ندارد و آن وقت این لایحه به تعویق مى‌افتد، از آن گذشته بنده خیال مى‌کنم که چون سازمان برنامه مشمول معافیت است و لوله‌کشى شهرها هم بدون کمک سازمان برنامه امکان‌پذیر نیست سازمان برنامه می‌تواند این را جزء واردات خودش بیاورد و طبعاً به موجب قانونى که هست معاف خواهد بود بنابراین احتیاج به قانون جداگانه نداریم چون لوله‌کشى در شهرها بدون کمک سازمان برنامه امکان عملى ندارد و سازمان برنامه هم مشمول معافیت است حالا کمک نمى‌کنند یک امر علیحده‌اى است.

رئیس- آقاى ابتهاج پیشنهادتان را مسترد مى‌دارید؟

ابتهاج- بنده قربان اگر دولت قبول بکند که در یک لایحه دیگرى این کار را بکند و معافیت شهرداری‌ها را بیاورد مسترد مى‌دارم‏.

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏.

وزیر کشاورزى- این مسئله مالى است و به سهولت دولت نمى‌تواند قبول کند که تمام آنچه براى شهرداری‌ها مى‌آید معاف است، عرض کردم که این مطلب را اصولاً قبول داریم که لازم است آنچه براى عمران مملکت وارد مى‌شود معاف باشد و قبول داریم که شهرداری‌ها کارهاى عمرانى دارند ولى اگر همه اینها معاف باشد تکلیف بودجه مملکت را تعیین بفرمایید بودجه مملکت از عواید مختلفى تأمین مى‌شود که یکى از آنها گمرک است اگر قرار باشد که همین طور دولت دربست تعهد بکند کحه یک لایحه معافیتى براى شهرداری‌ها خواهد آورد بنده همچو تعهدى نمى‌کنم.

ابتهاج- بنده پس گرفتم‏.

رئیس- رأى گرفته مى‌شود به ماده چهارم آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده پنجم قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 5- وزارتخانه‌هاى کشور و کشاورزى و دارایى مأمور اجراى این قانون مى‌باشند.

رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته مى‌شود به ماده پنجم آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. رأی گرفته می‌شود به کلیة قانون، به پنج ماده یا تبصره‌ها آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به دولت ابلاغ مى‌شود.

7- قرائت و تأییدنامه وزارت جنگ در مورد حقوق بازنشستگى افسران‏

رئیس- یک نامه‌اى وزارت جنگ نوشته است که قرائت مى‌شود چون توضیحى باید در مجلس داده شود که رفع ابهام بشود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى - مطابق ماده 51 قانون استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى مقررات قانون مزبور در میزان حقوق و کسور بازنشستگى و مزایا از تاریخ فروردین ماه 1337 در مورد افسران و کارمندان حاضر به خدمت و بازنشستگان و مستمرى‌بگیران و موظفین به موقع اجرا گذاشته خواهد شد.

افسران و کارمندان شاغل خدمت از فروردین ماه 1337 از حقوق مقرر در قانون مزبور استفاده و کسور بازنشستگى آنرا نیز مى‌پردازند ولى نسبت به افسران بازنشسته و افسرانى که کسور بازنشستگى متعلق به حقوق سنواتى را براى مدت خدمت نپرداخته‌اند چون پرداخت حقوق بازنشستگى نسبت به حقوق سنواتى از بودجه وزارت جنگ مقدور نبود و صندوق بازنشستگى نیز توانایى پرداخت آن را نداشت ماده واحده‌اى از طرف دولت پیشنهاد شد که به صورت تبصره الحاقى به ماده 74 قانون استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى در 7 خرداد ماه 1337 تصویب و به دولت ابلاغ شده است. به موجب تبصره مزبور استفاده از حقوق بازنشستگى سنواتى در مورد افسران و کارمندانى که قبل از فروردین ماه 1337 بازنشسته شده و همچنین افسران و کارمندانى که بعداً بازنشسته مى‌شوند و از حقوق سنواتى تمام مدت خدمت استفاده نکرده‌اند منوط به پرداخت کلیه کسور

+++

 بازنشستگى حقوق سنواتى است مبدأ استحقاق دریافت حقوق بازنشستگى سنواتى تاریخى است که تمام کسور بازنشستگى خدمت گذشته را پرداخت نموده یا بپردازند افسران و کارمندان شاغل که کلیه کسور بازنشستگى سنواتى را نپردازند فقط براى مدتى که کسور مزبور را پرداخته‌اند حقوق بازنشستگى مذکور در تبصره را دریافت خواهند نمود. با توجه به متن قانون و عبارات تبصره و جهاتى که موجب گردیده تبصره مزبور به ماده 74 قانون استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى اضافه شود به طوری که ماده 51 قانون استخدام نیروهاى مسلح شاهنشاهى صراحت دارد نظر وزارت جنگ این بوده است که تبصره الحاقى از فروردین ماه 1337 نسبت به عموم افسران حاضرخدمت و بازنشستگان و مستمرى‌بگیران و وراث شهدا اجرا گردد و نمی‌توان بدون در نظر گرفتن مقررات تبصره مزبور به طبقات فوق‌الذکر حقوق بازنشستگى و مستمرى پرداخت مراتب را براى تصریح و تأیید به استحضار مجلس شوراى ملى می‌رساند.         وزیر جنگ‏

رئیس- همین طور که وزارت جنگ نوشته و تقاضا کرده است صحیح است و این عین ماده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 51- مبناى حقوق ماهانه از اول 1337 که هزار ریال تعیین می‌شود (حقوق ماهانه سرباز داوطلب) و براى سال‌هاى بعد وزارت جنگ با توجه به حداقل هزینه‌ زندگى براى یک نفر سرباز با محاسبه کرایه خانه و سوخت و پوشاک و خوراک مبنا را در نظر گرفته و جهت تصویب به هیئت دولت پیشنهاد می‌نماید و مقررات این قانون در مورد میزان حقوق و کسور بازنشستگى و مزایا از تاریخ فروردین ماه 1337 در مورد افسران و کارمندان حاضر به خدمت و بازنشستگان و مستمرى‌بگیران و موظفین به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

رئیس- این قانونى است که گذشته از اول فروردین ماه سال 37 باید اجرا شود (صحیح است) تفسیرى هم ندارد وباید هم اجرا بشود. آقاى وزیر کشاورزى.

وزیر کشاورزى- بنده لازم دانستم از توجه آقایان محترم در تصویب این لایحه تشکر کنم و امیدوارم که قدم مفیدى باشد و شاید تا سه سال دیگر آب لتیان به کلیه تهران برسد و ضمنا از تذکرى که جناب آقاى صدرزاده دادند استفاده می‌کنم وعرض می‌کنم ولایات همان ‌طور که این دولت در اول تشکیل تعهد کرد بیش از تهران مورد توجه هستند پیشنهاد راجع به این که اجازه بفرمایند سد درودزن و زرینه‌رود قراردادش منعقد شود تقدیم شده و پیشنهاد راجع به دو سه جاى دیگر هم از طرف دولت در هفته قبل یا ده روز قبل تقدیم شده شاید راجع به یکى دو سد دیگر هم تا یکى دوهفته دیگر تقدیم بشود (ارباب- سد میناب را هم فراموش نفرمایید) آقایان ملاحظه می‌فرمایید که به سرعت کار سدسازى و آبیارى و تأمین برق از نیروى آب در ایران پیش می‌رود که انشاءالله تا چند سال دیگر وضع کشاورزى و صنعت ما از این لحاظ تغییر کلى خواهد داشت.

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- دو لایحه فرهنگى است که یکى را امروز آقاى معاون وزارت فرهنگ با قید یک فوریت دادند و یکى را هم آقایان نمایندگان تقاضاى فوریت کرده‌اند هر دو را در اول جلسه آینده مطرح خواهیم کرد فعلاً جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنجشنبه خواهد بود.

 (مجلس 40 دقیقه بعد از ظهر ختم گردید)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

 

 

 

 

 

 

 

یادداشت ها
Parameter:295280!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)