کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/17]

جلسه: 214‏ صورت مشروح مجلس روز شنبه 14 آبان ماه 1322  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور در لایحه مالیات بر درآمد

3- ختم جلسه به عنوان تنفس

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 214‏

صورت مشروح مجلس روز شنبه 14 آبان ماه 1322

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور در لایحه مالیات بر درآمد

3- ختم جلسه به عنوان تنفس

(مجلس پنج ساعت بعد از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز پنجشنبه 12 آبان ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند.

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین با اجازه- آقایان: منصف، فاطمی

غایبین بی‌اجازه- آقایان: رضوی، دکتر سمیعی، اقبال، دکتر ضیاء، نوبخت، مؤید ثابتی، اوحدی، نبیل سمیعی، نواب یزدی، اورنگ، دکتر تاج‌بخش، شاهرودی، مشار، مکرم افشار، ناصری، شجاع، اکبر، امیر ابراهیمی، عطا‌ءالله پالیزی، حمزه‌تاش، هدایت‌الله پالیزی، معتصم سنگ، اصفهانی، ثقة‌الاسلامی، فروهر، دهستانی، سلطانی، صادق وزیری، دولتشاهی، افشار، امامی، ناهید، نقابت، کامل ماکو، نصرتیان

دیر‌آمدگان بی‌اجازه- آقای: مهدوی، خسروشاهی)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى هست؟ (خیر) صورت مجلس تصویب شد.

رئیس- لایحه مالیات بر درآمد ماده سوم مطرح است. پیشنهادات قرائت می‌شود.

وزیر دارایى- اجازه می‌فرمایید در ماده سوم که در جلسه قبل مذاکره شد دو قسمت پیشنهاد بود و اظهاراتى در مجلس شد که قرار شد آنها را اصلاح کنیم چون حالا اصلاح شده بنده اصلاح شده آن را عرض می‌کنم اصلاح بفرمایید شاید رفع اشکالات آقایان هم بشود و پیشنهاداتى که داده‌اند محتاج به آنها دیگر نباشیم. در قسمت ج اصلاح شده بعد از «نسبت به املاک مزروعى که به اجاره واگذار شده میزان درآمد ویژه عبارت خواهد بود» از صدى پنجاه مال‌الاجاره نقدى و جنسى سالیانه. قسمت این طور اصلاح می‌شود: نسبت به مستأجرین املاک مزروعى که درآمد کشاورزى سهم مالکانه را اجاره می‌نمایند تمام سهم مالکانه محسوب پس از وضع مال‌الاجاره که به مالک می‌پردازد نصف از عواید مستأجر. یک قسمت دیگر هم راجع به معاملات خانه‌ها بود معاملات اموال

+++

غیر منقول که در مجلس شوراى ملى مذاکره شد این طور توافق شده که یک تبصره به ماده سه اضافه شود.

تبصره- درآمدهاى حاصله در سال مالیاتى از فروش اموال غیر منقول مشروط بر این که فاصله بین خرید و فروش آن به موجب اسناد رسمى از تاریخ تصویب این قانون نسبت به معاملات قبلى سه سال و نسبت به معاملات بعد از تصویب این قانون پنج سال تجاوز ننماید. و بنده تصور می‌کنم نظرى که آقایان داشتند همین سه قسمت بود که اصلاح شد و پیشنهادات آقایان را منظور کرده و موقوفات هم راجع به ماده شش است که آن هم اصلاح شده است بعد می‌رسد.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- بنده دیشب جایى بودم که وزیر کشاورزى هم آنجا تشریف داشتند راجع به این ماده سه مذاکره و صحبت بود عبارات و مطالب به قدرى در اینجا مبهم و گنگ نوشته شده که در خارج سو‌ءتفاهم ایجاد می‌کند در صورتى که بنده می‌دانم مقصود قانون‌گذار این است که به این رقم مالیات تعلق نمی‌گیرد ولى اینجا طورى نوشته شده که روى این میزان اساس مالیاتى خواهد بود فعلاً در قسمت (ز) نوشته شده است صدى هشتاد عواید مستغلات اینها تصور می‌کردند اگر یک مستغلى صد تومان اجاره می‌دهد هشتاد تومان آن مالیات است در صورتی که به تصور بنده این طور نیست اگر مستغلى صد تومان اجاره می‌دهد هشتاد تومان آن شامل مالیات می‌شود و هشتاد تومان آن باید برود روى رقم عایدات مالیات حساب بشود خواهش می‌کنم اگر این طور است که بنده تصور می‌کنم یک توضیحى آقاى مخبر بفرمایند که مطلب روشن باشد.

مخبر کمیسیون مختلط (آقاى معدل)- همین طور که آقاى امیر تیمور می‌فرمایند البته تفسیر قانون را خود مجلس شوراى ملى می‌کند و در مذاکراتى که در موقع وضع قانون می‌شود می‌توان این استفاده را کرد. در قسمت (ز) این توضیح کافى است که هشتاد درصد مال‌الاجاره‌هاى مستغلات مشمول مالیات می‌شود و صدى بیست آن بخشودگى است و مشمول مالیات نمی‌شود یعنى هر کسى مستغلاتى داشته باشد که صد تومان مال‌الاجاره داشته باشد در موقع حساب مالیات بیست تومان آن را مالیات نمی‌گیرند و هشتاد تومان آن را ضمیمه سایر عواید آن شخص می‌کنند و به آن مالیات می‌بندند.

امیر تیمور- صحیح است فقط به جاى صدى پنجاه بنویسید نصف بهتر است.‏

رئیس- آقاى بهبهانى‏

بهبهانى- اولاً در موضوع مال‌الاجاره و مستغلات بنده تصور می‌کنم که مستغلات همه یک نسق نیست یک مستغلاتى است که در سال مخارج زیادى دارد و یک مستغلاتى است که در سال کمتر مخارج دارد مثلاً حمام یکى از مستغلاتى است که خرج زیاد دارد اغلب این حمام‌هایى که جدید‌الاحداث است اقلاً نصف عوایدش و حمام‌هاى قدیم همه یا دو ثلث عوایدش خرج تعمیر و نگهدارى خود آن حمام‌ها می‌شود آقاى وزیر دارایى توجه بفرمایند (وزیر دارایى- توجه ما به آقا است مستغلات همه در حکم واحد نیست که ما بگوییم تمام مستغلات صدى بیستش مستثنى باشد بعضى مستغلاتى است از قبیل حمام و غیره که اینها مخارج نگهداریش در سال صدى پنجاه است به این جهت این مقدارى که بخشودگى دارد به نظر بنده کم است و آنهایى را که مخارجش زیادتر است بخشودگى را زیادتر بکنید که مخارج آنها تأمین بشود این یکى یکى هم راجع به قسمت آخر تبصره‌اى که آقاى وزیر دارایى فرمودند و عبارت را خواندند بنده و اغلب آقایان شنیدم و متوجه نشدیم (انوار- صحیح است) این سه سال و پنج سال یعنى چه؟ سه سال جز آنهایى است که باید بدهند یعنى مشمول این قانون می‌شود یا نمی‌شود و بعد از این قانون پنج سال به چه مناسبت است این را که سه سال کرده به نظر بنده زیاد است اگر سه سال را می‌خواهید بگذارید دیگر پنج سال را و می‌گیرید آن وقت چطور می‌شود این حسابش درست در نمى‌آید این را توضیح بفرمایند که ما ملتفت بشویم.

وزیر بهدارى (آقاى اردلان)- بنده یک تذکر مختصرى به عرض آقایان می‌رسانم که به نظر بنده شاید تسریع کند در کار و آن این است که این قانون اگر مختصر اصلاحاتى هم داشته باشد و ما بخواهیم تمام جزئیات را کرتیک کنیم

+++

آن فکرى که اساساً آقایان محترم داشتند که زودتر این قانون بگذرد عملى نمی‌شود و البته در این قانون یک ارفاق‌هایى نسبت به مستغلات شده و سابقاً هر چه بود مالیات آن را مى‌پرداختند و به مبالغ کوچک هم اصلاً مالیات تعلق نمى‌گیرد صدى بیست آن هم که منها می‌شود و این سه سال و پنج سال هم خیلى خوب است نسبت به گذشته این قانون براى سه سال مطاع است یعنى اگر از سه سال کمتر فاصله معامله باشد باید مالیات بدهد و از سه سال بیشتر مشمول مالیات نمی‌شود (امیر تیمور- پس عطف به ماسبق می‌شود) خود قانون هم عطف به ماسبق دارد ولى براى آینده از هر معامله که فاصله‌اش پنج سال بیشتر باشد دیگر حق مطالبه مالیات ندارند و کمتر از آن مدت باید مالیات بدهد این خیلى صریح است خود قانون هم تصریح کرده حالا این عرض بنده مانع فرمایشات آقایان هم نیست ولى چیزى را که اساساً کمیسیون‌هاى مختلط صلاحیت‌دار درش بحث کرده‌اند اگر بخواهیم زودتر بگذرد باید جزئیات را بگذرانیم در موقع عمل اگر یک اصلاحاتى لازم شد باز پیشنهاد بکنند و حالا براى گذراندن این خیلى مناسب خواهد بود که از جزئیات کوچک صرف‌نظر بشود.

رئیس- آقاى دکتر ملک‌زاده

دکتر ملک‌زاده- آقاى وزیر دارایى توجه بفرمایید آقاى مخبر هم که مدافعش هستید توجه بفرمایید و آقاى امیر تیمور هم عرض کنم آقایان می‌دانند بنده از اشخاصى هستم که خودتان می‌دانید که علاقه‌مند هستم این قانون هر چه زودتر بگذرد خیلى هم متأسف هستم که چرا تا به حال مانده است ولى تصدیق می‌فرمایید اگر روى عدم توجه یک قسمتى عادلانه نباشد البته باید قانون‌گذار متوجه باشد که اصلاح بشود این دیگر جاى شبه نیست بنده یک تبصره اینجا پیشنهاد کردم راجع به مستغلات اساساً مالیات بر مستغلات با کمال تأسف بالمال تحمیل می‌شود به کرایه‌نشین مثل این است که مالیات بر ارزاق بسته باشد این موضوعى است که اساساً قابل توجه است ولى چیزى که سنگینى فکرم را رویش می‌گذارم این است که مستغلات همه به یک قسم دست‌خوش خرابى نیست یک مغازه شاید در سال دو روز خالى بماند و پنج درصد هم تعمیرات لازم نداشته باشد از آن اجاره که می‌گیرد ولى این خانه‌هاى خشت و گلى این مملکت که به قول مخبر‌السلطنه می‌گفت یک فحشى است در ایران که در هیچ جاى دنیا نیست مى‌گویند خانه خمیر حالا بروید در این موقع که باران پاییزه ‌آمده است در قسمت جنوب شهر این خانه‌ها را ببینید که وضعش چیست یک دیوار که خراب می‌شود مال‌الاجاره یک سالش را باید خرج کند و به عقیده بنده این عادلانه نیست که شما همان مالیاتى را که از مستغلى که مغازه است و خرجى ندارد می‌گیرید از یک خانه دیگر که پنجاه نفر سکنى دارند که ‌امروز یک چاه را بخواهد خالى کند باید دویست تومان بدهد تا خالى کند یا یک دیوار را بخواهد بسازد و پانصد تومان هزار تومان باید بدهد بگیرید. بنابراین براى این که به عایدى دولت هم ضررى وارد نیاید بنده این طور پیشنهاد می‌کنم که براى مغازه‌ها آن بیست درصد را ده درصد بکنید و راجع به خانه‌هاى مسکونى شما چهار تا خیابان تهران را در نظر نگیرید و خانه‌هاى جدید‌الاحداث را این قانون براى تمام مملکت است نود و نه درصد خانه‌هاى این مملکت خشت و گلى است آنها را به جاى بیست درصد چهل درصد معافیت قائل بشوید و براى حمام‌ها پنجاه درصد چون مخصوصاً حمام سابقاً معاف بوده است و من هم حمام ندارم که ازش دفاع کنم ولى حمام‌ها سابقاً به درجه‌اى مخارج بهش تحمیل می‌شده است و به قدرى دست خوش خرابى بوده است که اصلاً هیچ گونه مالیاتى نمی‌داد راجع به حمام این پیشنهاد را در نظر بگیرید تا یک صورت عادلانه به خودش بگیرد و الا به عقیده بنده این ترتیب یک وضع فوق‌العاده ناصواب و بدى است این بود که بنده حالا به آقاى دکتر میلسپو این نظر را دادم و نشد که با ایشان مذاکره کنم تقاضا می‌کنم که شما خودتان با ایشان صحبت کنید که یک چیز منطقى و روی حق و عدالت است‏.

هاشمى- حمام و یخچال در غیر تهران عایدات ندارد.

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- عرضى ندارم.‏

رئیس- آقاى بهبهانى

+++

بهبهانى- خیلى متأسف هستم از این که آقایان هیچ توجه ندارند که یک قوانینى در سابق اینجا با یک عجله‌ای تصویب شد که الان همه وزرا و نمایندگان محترم و مردم اسباب ابتلایشان شده است و آن مسأله خواربار و جز کردن خواربار روى اختیارات ریاست کل مالیه است بنابراین بنده استدعا می‌کنم اجازه بدهند آقایان اگر نظر مخالفى دارند عرض کنند ولى البته نظر مخالف نه مخالفت با اصل لایحه است اصل لایحه را قبول می‌کنند ولى البته وضعیت طورى باید باشد که با این وضعى که شد و دیدیم که باید از ریسمان سیاه و سفید ترسید یک قدرى صحبت بشود و مطلب روشن بشود این که می‌فرمایند در جزئیات مطلب نباید خیلى اصرار کرد جزئیات دو جور است یک وقت چیزهایى است که لایضرر و لاینفع است البته آن اهمیت ندارد ولى یک چیزهایى است که در اصل مطلب دخالت و اهمیت دارد مثلاً در قسمت مال‌الاجاره مستغلات امروز شما تصور بفرمایید در ضمن همان مثالى که عرض کردم یک حمام‌هایى در این شهر هست (دکتر طاهرى- مستغلات را نوشته‌اند ولى حمام معاف است) خوب اینجا که ننوشته‌اند (دکتر طاهرى- در قانون مستغلات سابق هست) آقا این قانون بعد از آن است و آن را نسخ می‌کند و این اسباب ابتلا مردم است شما آن اختیارات را که آوردید قانون مالیات بر درآمد هم می‌گذرانید فردا که این قانون گذشت به موجب قانون اختیارات وزرات دارایى همه نوع مداخلات غیر قانونى در کارها می‌کند و می‌گوید قانون اختیارات بعد از آن قانون است این دیگر صریح است شما یک قانونى گذراندید که الان آن قانون را در نظر ندارید و الان که این قانون را می‌گذرانید حاکم بر آن قانون می‌شود. می‌گویید قانون مستغلات این طور است یا بایستى عنوان مستغلات از حمام برداشته شود یا این که همین طور است دیگر بنده قبول دارم که در این شهر حمام‌هایى هست که شاید روزى صد تومان هم منافع دارد ولى فکر بفرمایید که از این قبیل حمام‌ها در همین تهران پایتخت چند تا هست سه چهار تا ولى پانصد تا حمام هست که مال‌الاجاره‌اش به تعمیرش هم نمی‌رسد صدى بیست این را مستثنى می‌کنید براى تعمیرش ولى از مغازه‌اى که سال به سال شاید پنج درصد مال‌الاجاره‌اش تعمیر ندارد این دو تا را در مقابل هم می‌گذارید این منصفانه نیست اینجا یا باید حمام را مستثنى کنید یا باید اقلاً صدى پنجاه آن را مستثنى کنید اما راجع به معاملات ملکى که فرمودند براى ارفاق به حال مردم آمده‌اند سه سال کرده‌اند یعنى بیش از سه سال قبل از قانون اگر کسى معامله کرده باشد مالیات از او نمی‌گیرند شما فکر بکنید از سه سال تا به حال...‏ اولاً این اساس روى هوا که نمی‌شود باشد قانون باید روى یک اساسى باشد اساس این کار خرید و فروش به نظر بنده روى این است که یک وقت بنده این خرید و فروش را روى تجارت و منافع خودم قرار می‌دهم یعنى یک کسى کارش این است که خانه می‌خرد و می‌فروشد منفعت می‌کند و یک وقت است که بنده یک خانه خریده‌ام در 1320 امروز مقروض شده‌ام می‌خواهم بفروشم نصفش را بدهم به قرضم نصفش را هم خانه کوچک‌ترى بخرم و تویش بنشینم این مسأله یک مسأله‌اى نیست که بگویند تو می‌خواهى انتفاع ببرى بیا مالیات بده خوب است دولت یک قدری توجه بکند و یک سال آن را قرار بدهد یعنى از سه سال قبل از این تا به حال خیلى املاک ترقى کرده است و بسا اشخاصى هستند که بنده سراغ دارم و البته همه آقایان سراغ دارند که با این وضع گرانى اوضاع مقروض شده‌اند خود بنده الان همین طور هستم خانه‌ام را می‌خواهم بفروشم و یک خانه کوچک‌ترى بخرم تویش بنشینم ولى زورم نمی‌رسد و نمی‌توانم زندگانى خودم را اداره کنم و مردم اغلب این طور هستند یک خانه که سه سال چهار سال قبل از این خریده‌اند امروز یک قیمتى پیدا کرده می‌روند می‌فروشند نصفش را به قرضشان می‌دهند و نصفش را یک خانه کوچک‌ترى می‌خرند و تویش مى‌نشینند بنابراین بنده پیشنهاد می‌کنم که این سه سال را یک سال بکنند حالا بعد از تصویب این قانون را هر چه می‌خواهند قرار بدهند حرفى ندارم ولى یک ترتیبى قرار بدهند که این سه سال را اقلاً یک سال بکنند که این یک ترفیعى به حال مردم خواهد شد.

+++

وزیر مشاور (آقاى فهیمى)- بنده ملاحظه می‌کنم که آقایان به حقیقت این ماده هنوز درست دقت نفرموده‌اند این که می‌فرماید از حمامى یا غیر حمامى مالیات گرفته نشود هیچ صحبتى از حمامى و غیر حمامى نیست مطابق این قانون هر کسى که کلیه عایدات شخصى خودش را باید حساب بکند از هر عرى می‌خواهد باشد از حمام از باغ از ده از شرکت از تجارت هر چیزى که روی هم رفته مالیات مى‌بندند به آنچه که عایدى دارد اگر حمامى است که در سال هزار و دویست تومان بیشتر عایدى ندارد مطابق این قانون معاف است می‌نویسد عایدى شخص واحد که از هزار و دویست تومان تجاوز نکند معاف است اما اگر کسى هزار و دویست تومان تجاوز نکند معاف است اما اگر کسى هزار و دویست تومان عایدى حمام دارد دو هزار تومان از شرکت پنج هزار تومان از تجارت روى هم جمع می‌شود از آن شخص مالیات می‌گیرند این مسلم است آقا و صحیح این قانون براى یک اشکالاتى بوده است که در قانون سابق پیدا شده است و البته هر وقت یک اصل جارى را می‌خواهیم تغیر بدهیم و یک اصل دیگرى جانشین آن بکنیم یک اشکالاتى پیدا می‌شود به خصوص وقتى که نظر این باشد که یک تحمیلات زیاده از قوه را تخفیف بدهیم در این صورت هر کس سعى می‌کند خود را مشمول آن معافیت‌ها قرار بدهد در تحت این عنوان ممکن است خیلى از اشخاص خودشان را معاف بکنند ولى وقتى که ما در نظر می‌گیریم که شخص واحد چقدر عایدى خالص پیدا می‌کند آن هم یک هزار و دویست معاف بعد هم براى عیال بعد هم براى اولاد و مخارج دیگر همه اینها را معاف می‌کنند معذلک عایدى خالص بی‌درد سری که گیر اشخاص می‌آید از آن مالیات می‌گیرند حالا آن عایدى از حمام باشد مستغلات باشد تجارت باشد شرکت باشد هر چه باشد اگر به حد نصاب برسد مشمول مالیات می‌شود و اگر نرسد معاف می‌شود و اگر این مالیات را به طورى که فرمودند نسبت به همه منافع عایدى قرار داده بودند براى مستغلات علیحده براى تجارت علیحده براى شرکت علیحده این ایرادات آقایان مورد پیدا می‌کرد ولى این قانون طرز دیگرى است مالیات شخصى است یعنى کلیه درآمدى که شخص واحد از ممرهاى مختلف پیدا می‌کند جمع می‌کنند در این صورت آنچه را که زیاده از آن حد نخواهیم بود طبعاً معاف خواهد شد ولى اگر زیاد شد ما کار نداریم از چه ممر است وقتى که شخص واحدى داراى درآمدى شد در سال که شامل مالیات شد باید مالیات بدهد این محل تردید نیست. راجع به فروش اموال غیر منقول که آقا بیان فرمودند اینجا نوشته شده از سه سال قبل تا اول 1323 این سه سال سه سالى است که قیمت ملک هم زیاد بالا رفته است اگر نسبت به سال‌هاى پیش گرفته بودند تفاوت خیلى زیاد بود و البته قدرى هم بى‌استفاده نبود زیرا همان طور که در فروش ملک بالا می‌رود در خرید هم همین حال را پیدا می‌کند ولى از حالا به بعد این را همه باید متوجه شده باشند که قیمت ملک زیاد ترقى کرده است این سه سال را که معین کرده‌اند سه سالى است که موقع ترقى بوده است ولى از حالا به بعد این دیگر تقریباً به حد عادلانه است زیاد تحمیل نمی‌شود بنابراین سه سال که پیش‌بینى کرده‌اند عادلانه بوده است و موقعى بوده است که حد اعلاى ترقى ملک بوده است حالا اگر توجه بفرمایید اساس این مالیات روى عوایدى است که به شخص واحد برسد گمان مى‌کنم حمام و مستغل و اینها مورد پیدا نکند که این قدر رویش بحث بشود.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده پیشنهادهایى کرده‌ام که روى آن صحبت خواهم کرد.

رئیس- بسیار خوب آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- بنده توجه آقاى وزیر کشاورزى را به این موضوع جلب می‌کنم که راجع به حمام حق این است که گفته شد حمام در سال پیش از صدى بیست عواید خودش تعمیرات دارد از حمام‌هاى تهران صرف‌نظر کنید که عایدات زیاد دارد ولى در شهرستان‌ها حمام‌هایى است که بیش از عایدات سالیانه خودش در سال باید صرف تعمیرش بشود اغلب حمام‌ها را در قصبات و دهات اجرت نمی‌دهند رعایا یک من جو سه چهار من کاه سالیانه می‌دهند اصلاً خرج و دخل نمی‌کند این را هم بخواهید مشمول بکنید درست نیست براى این که

+++

همیشه حمام و یخچال از مالیات معاف بوده است و حالا بنده تمنا می‌کنم که به همان و طیر سابق این دو تا را از مالیات معاف کنید و بنده پیشنهادى هم در این زمینه تقدیم می‌کنم و مقصودم این است که عواید حمام هر چه باشد صرف مخارجش می‌شود و پس از وضع مخارج چیزى گیر صاحب حمام نمى‌آید مگر در شهر تهران و براى تهران تنها نمی‌شود که تمام مملکت را گفت یک جور است و باید مالیات بدهد

رئیس- آقاى روحى

روحى- بنده خواستم تذکر بدهم راجع به حمام این اصل قابل تنقید است حمام‌هاى طهران بعضى‌هاشان روزى صد تومان بعضى‌هاشان کمتر استفاده دارد ولى حمام در ولایات هست که مالکین آن را در راه خدا وقف کرده‌اند و باید سالى سیصد چهارصد تومان هم به آنها کمک بشود تا حمام بچرخد اینجا آقاى لیقوانى می‌فرمایند یک نفر آمده یک خانه ساخته صد و بیست هزار تومان هم خرج کرده این را اجازه داده سالى شش هزار تومان ولى کسى دیگر ده یازده هزار تومان خرج یک مغازه کرده سالى سه چهار هزار تومان می‌برد و من نمی‌دانم حالا چرا آقایان این قدر سنگ حمام را به سینه می‌زنند اگر عایدات دارد می‌دهد اگر ندارد که نمی‌دهد آقایان می‌فرمایند ولایات حمامش کار نمی‌کند خوب درش را ببندد جامعه که نمی‌تواند یک حمامش را هم دایر نگاه بدارد خوب درش را ببندد و کارش را بکنند به قول مثل معروف خانقاهى که به خرجش نکند دخل وفا صرفه وقف در آن است که میخانه شود. بالاخره این حرف که آقا معقول نیست حمام در طهران خیلى زیاد است استفاده هم از آن می‌برند باید هم مالیات بدهد ندارند نمی‌دهند.

رئیس- آقاى هاشمى‏

هاشمى- در کابینه آقاى منصور‌الملک یک لایحه راجع به مستغلات آوردند به مجلس موضوع یخچال و حمام و ابنیه مشابه آنها در کمیسیو ن مذاکره شده و بالاخره دولت و کمیسیون قانع شدند که آنها را معاف بکند و در واقع همه جاى ایران حمام و یخچالش حکم طهران را ندارد بیشتر در ایران آقاى وزیر دارایى توجه بفرمایید حمام‌ها جزو مؤسسات دایر و با درآمد کافى بود اما امروز جز طهران شهرستان‌هاى دیگر حمام‌هایى دارد که هیچ عایدى ندارد همین طور یخچال‌ها و این مؤسسات را فقط براى خیرات و مبرات ساخته‌اند مثلاً اغلب یخچال‌ها حتى آب مشخص معلومى هم ندارد که در موقع یخبندان در شهرها و قصبات آب ببندد از آن استفاده کنند و روى خیرات و مبرات یک آبى هم به آنها می‌دهند همین طور حمام عایداتى ندارد و بالاخره منجر می‌شود به بسته شدن حمام یا خرابى یخچال و بنده تذکراً عرض می‌کنم که در تمام ایران حمام‌ها خرجش زیاد و عایداتش کم شده است به طور عموم و خیلى از صدى بیست عایدات هم مخارجش بیشتر است این را توجه بفرمایید که براى مردم اسباب زحمت نشود مخصوصاً در این سال‌ها که مردم محتاج به مراعات اصول بهداشت هستند کارى نکنید که درب حمام‌ها بسته شود (صحیح است(

وزیر بهدارى- بنده لایحه را مهم‌تر از آن می‌دانم که براى حمام این قدر درش اشکال بشود اینجا صحبت آن و یخچال و حمام ولایات که درآمد دارد یا ندارد نیست خوب اگر درآمد ندارد که چیزى ازش نمی‌خواهند این خیلى ساده است اگر یک حمامى است که زیادتر از 12000 ریال عایدات دارد می‌دهد این که دیگر این قدر معطلى ندارد

وزیر دارایى- قسمت (ذ) را بنده این طور پیشنهاد می‌کنم اصلاح بفرمایید آقاى طوسى براى این که جلب نظر آقایان هم شده باشد به این ترتیب موافقت می‌کنم که قسمت (ذ) اصلاح شود.

صد پنجاه مال‌الاجاره حمام‌ها و یخچال‌ها و صد هفتاد و پنج مال‌الاجاره خانه‌ها و صد هشتاد سایر مستغلات و اراضى و متعلقات آنها که به اجاره رفته و در شهرها و قصبات واقع شده باشد دیگر خواهش می‌کنم آقایان هم موافقت بفرمایند

رئیس- حالا پیشنهادات را اجازه بفرمایید بخوانیم.

پیشنهاد آقاى انوار:

پیشنهاد می‌کنم در ماده سه در سطر چهارم بعد از کلمه آیین‌نامه مخصوص نوشته شود که به تصویب هیئت وزرا خواهد

+++

رسید و در قسمت ب در سطر چهارم بعد از کلمه آیین‌نامه مخصوص اضافه شود که به تصویب هیئت وزرا خواهد رسید.

انوار- بنده وقتى که قانون اختیارات اینجا مطرح بود مکرر در مکرر دولت را دعوت می‌کردم که آقا حفظ حقوق خودتان را بکنید اجراییات در دست شما است این قدر مسامحه در حفظ حقوق‌تان نکنید و نگذارید اجراییات از دستتان در برود و یک مورد تخلف شد و آقاى تدین جلوش را گرفت وقتی که جلویش را گرفت دیدیم که خیر یک مرد هم در ایران پیدا می‌شود پس ما نمی‌توانیم اجراییات را از دست دولت خارج کنیم و اجراییات باید به دست دولت باشد ما قانون را می‌نویسیم می‌دهیم به دست دولت که آیین‌نامه‌اش را بنویسد و به دست مأمورین بدهد که بروند و اجرا کنند حالا اینجا نوشته است آیین‌نامه مخصوص این را که تنظیم می‌کند همان کسى است که مردم دارند از گرسنگى می‌میرند بنده هیچ وقت با این ترتیب موافق نیستم و موفق هم نخواهیم شد بالاخره یعنى چه؟ بنده موافق نیستم ابداً و گمان هم نمی‌کنم یک نفر هم موافق باشد که این جور نظامنامه نوشته شود که گندم دنیا را آباد کرده باشد و طهرانى از گرسنگى بمیرد این هم آیین‌نامه بالاخره هم موفق نخواهیم شد پس مسئولیت ما هیئت وزرا هستند آیین‌نامه را هم باید هیئت وزرا براى اجراى قوانین بنویسد و بدهد به دست مأمورین اجرا و بگوید بروید و اجرا کنید اینجا نوشته است آیین‌نامه مخصوص آخر یعنى چه؟ این را کى باید بنویسد کى تنظیم کند ما باید یک بارى از روى دوش مردم برداریم نه این که یک بارى بر دوش آنها بگذاریم باید هیئت وزرا بنویسند مطابق مقتضیات و اوضاع و احوال مملکت نظامنامه تنظیم کنند براى اجرا نه این که بنشینند پهلوى همدیگر و یک صورتى را در نظر بگیرند و یک عالم غریبى را در نظر بگیرند و روى آن نظامنامه بنویسند آقا ما نظامنامه براى ایران می‌خواهیم این است که بنده عقیده خودم را تعقیب می‌کنم و دولت را دعوت می‌کنم که سعى کند در عقیده خودش و قدمى بردارد و راسخ باشد و جرأت به خرج بدهد که انشاء‌الله درست بشود.

وزیر بهدارى- آقا یک قدرى حرارت به خرج دادند ولى بنده یک عرضى می‌کنم که انشا‌ءالله خیالشان راحت بشود و آن این است که همین وضع باعث تنزل اجناس شده است (انوار- کجا آقا) نه این که یک چیز محسوسى است و نمی‌شود منکر شد بنده در مجلس شوراى ملى می‌گویم علناً می‌گویم همه هم می‌دانیم که قیمت اجناس تنزل کرده است باز هم تنزل خواهد کرد و باید کمک بفرمایید و اگر کمک نکنید البته ترقى خواهد کرد ولى کمک که بفرمایید تنزل می‌کند.

انوار- آقا. آقایى که وزیر بهدارى هستید... صداى زنگ رئیس.

مخبر- نظر حضرتعالى آقاى انوار تأمین شده است به ماده 21 مراجعه بفرمایید در آنجا نوشته شده و بنده هم احتیاطاً برایتان می‌خوانم وزارت دارایى طبق طرح‌هاى پیشنهادى از طرف رئیس کل دارایى کلیه آیین‌نامه‌هاى مربوط به اداره و اجراى این قانون را تهیه و پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا خواهد گذاشت.

انوار- بسیار خوب قبول کردم اصل نظر من همین بود که تأمین شد و مسترد کردم.

رئیس- پیشنهاد آقاى بهبهانى

پیشنهاد می‌نمایم در تبصره پیشنهادى دولت راجع به خانه‌هاى مسکونى یک سال قبل از این قانون و سه سال بعد از این قانون نوشته شود.

بهبهانى- بنده توضیح لازم در این باب داده‌ام و البته پیشنهاداتى که ما اینجا می‌کنیم روى ارفاق به حال مردم و رفع فقر و فلاکت مردم است و این که قرار داده‌اند سه سال قبل از تصویب این قانون و پنج سال بعد از تصویب عادلانه‌اش این است که یک سال قبل از این و سه سال بعد از این قانون قرا بدهند البته گمان می‌کنم دولت هم بپذیرد.

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- این مطلب راجع به خانه‌ها است بنده در جلسه قبل طرح کردم آقاى وزیر دارایى و آقاى مخبر و سایر آقایان هم مسبوقند ما مذاکراتى که در خارج با

+++

آقایان کردیم به همین پیشنهادى رسیدیم که آقاى وزیر دارایى امروز در اینجا کردند و به نظر ماها یک پیشنهاد خیلى عادلانه‌ا‌ى هم بود اما این قسمتى که آقاى بهبهانى فرمودند اینجا صحبت این نیست که اگر کسى یک خانه‌اى داشته باشد مال خودش و بفروشد و قرضش را بدهد و یک خانه کوچک‌تر بخرد یا خانه بزرگ‌تر بخرد خیر صحبت اینها نیست بلکه موضوع سر این است که یک اشخاصى هستند در این شهر که کارشان این است یک زمینى را می‌خرند و پولى از بانک رهنى می‌گیرند یک خانه‌هایى می‌سازند و می‌برند می‌فروشند دوباره می‌سازند و می‌فروشند و یک منافعى بیشمار از این عمل می‌برند و استفاده‌هایى می‌کنند خوب چرا مالیات ندهند؟ بلکه به عقیده بنده اینها که اسپکولاسیون می‌کنند و موجب بالا رفتن اجاره خانه و قیمت خانه شده‌اند به نظر بنده عادلانه‌ترین مالیات‌ها مالیات بر این اشخاص است و صحبت از این نیست که کسى خانه مال خودش باشد و بخواهد بفروشد بلکه یک کسانى هستند که معامله‌گر هستند خانه می‌خرند و می‌فروشند و معامله می‌کنند و همه هم آنها را می‌شناسند و باید هم مالیات بدهند چون استفاده‌هاى کلى می‌برند و باید هم در خرج مملکت شرکت کنند.

مخبر- اجازه بفرمایید آقاى بهبهانى یک توضیحى هم بنده عرض کنم الان در اداره مالیات بر درآمد ملاک عملشان براى این کار سال 1312 است یعنى اگر کسى از 1312 به این طرف یک اموال غیرمنقولى را خریده باشد و تفاتى براى قیمت آن حاصل شده باشد مشمول مالیات بر درآمد می‌شود و می‌پردازد و تصدیق می‌فرمایید از 1312 تا حالا ده سال است اینجا در باب اول به سه سال تقلیل داده شد فلسفه‌اش هم این است که این سه سال خوب اگر خاطر آقایان متوجه باشد تصدیق می‌فرمایید که این تغییر نرخ و ترقى زندگى از شهریور 1320 به این طرف به عمل آمد پس بنابراین خودتان منصفانه تصدیق بفرمایید که اگر کسى از شهریور 1320 تا آخر امسال یک جایى را خریده باشد تفاوت مخصوصى نکرده است که بار سنگینى به دوش او گذاشته باشد ولى قبل از آن را هم که شامل این قانون نمی‌شود یعنى حضرتعالى حالا را حساب می‌فرمایید ولى این قانون را از تاریخ تصویب که به موقع اجرا گذارده نمی‌شود از اول فروردین 1323 به موقع اجرا گذارده می‌شود سه سال را که حساب بکنیم می‌شود بیست و بیست و یک و 22 این هم مربوط به این سه سالى است که تقریباً این قدر چیزها بالا رفته بنابراین نظر آقاى بهبهانى کاملاً تأمین شده است و بنده تقاضا می‌کنم براى این که این قانون عقب نیفتد و به کمیسیون برنگردد موافقت بفرمایید و آن را استرداد کنید.

وزیر دارایى- در تبصره‌اى که بنده پیشنهاد کردم نوشته شده است از تاریخ تصویب این را آقاى طوسى اصلاح بفرمایند و در هر دو جا تبدیل بکنید به جمله از تاریخ اجراى این قانون.

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى بهبهانى

جمعى از نمایندگان- مسترد کردند آقا مسترد کردند.

رئیس- پیشنهاد آقاى تهرانچى.

اینجانب پیشنهاد می‌کنم قسمت ج ماده 3 این طور اصلاح شود: نسبت به املاک مزروعى که به اجاره واگذار شده است میزان درآمد ویژه عبارت خواهد بود از نصف مبلغ مال‌الاجاره نقدى و جنسى سالیانه آن که به نقد تسعیر می‌گردید به موجب قرار اجاره کتبى یا شفاهى و قسمت د حذف شود.

تهرانچى- بنده توضیحم این است که قسمت د به عقیده بنده زیادى است چون منظور این بوده است که در قسمت و مربوط به املاک مزروعى است که خود مالکین عمل می‌کنند نصفش را معاف داشته است قسمت د در اقل براى این بود که نصف مال‌الاجاره را براى موجر تخفیف بدهد بنابراین این قسمت یعنى قسمت د زیادى است و اگر قسمت ج را همان طور که بنده پیشنهاد کرده‌ام منظور بدارند و قبول بفرمایند تأمین می‌شود زیرا میزان درآمد ویژه را نوشته‌اند عبارت خواهد بود از نصف مبلغ مال‌الاجاره نقدى و جنسى سالیانه که به نقد تسعیر می‌گردد به موجب قرار اجاره کتبى یا شفاهى و به این ترتیب قسمت د هم زاید می‌شود.

مخبر- به طور کلى براى این که کاملاً تصریح شده باشد خدمت‌تان عرض می‌کنم که از کلیه درآمدهاى کشاورزى اعم

+++

از این که اجاره داده شده باشد به یک کسى یا خودش مالک عمل بکند وقتى که چیزى درآمدش شد نصفش را به زمین می‌گذارند و از نصفه دیگرش مالیات گرفته می‌شود این است که اگر مالک خودش عمل کرد درآمدش را می‌گیرند نصفش را زمین می‌گذارند نصف دیگرش را مشمول مالیات قرار می‌دهند اگر هم اجاره داده شده بود مال‌الاجاره‌اش را نصف می‌کنند و از نصفش مالیات می‌گیرند عواید مستأجر را هم نصف می‌کنند نصفش را به زمین می‌گذارند و از نصف دیگرش مالیات می‌گیرند و آقاى وزیر دارایى در این قسمت اصلاحى که فرمودند این منظور را تأمین کرده‌اند.

تهرانچى- پس بنده مسترد می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى انوار

در ماده سه قسمت د اضافه شود مؤدى می‌تواند جنس را به قیمت تسعیر شده به دولت بدهد.

انوار- آقاى اردلان توجه بفرمایید بنده می‌گویم آدم مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسد بنده شخصاً عقیده‌ام این است که بیشتر این گرانى در طهران و ولایات به واسطه فروش خالصه‌جات دولتى شده است که جنس دیگر در دست دولت نیست که مثل سابق همیشه یک راهى داشته باشد و جنس را انبار بکند که از دستش به در نرود و اگر دولت کارى بکند که جنس زیاد در دستش باشد چنان که پیش از این هم همین کار را می‌کردند این قدر تضیقات پیش نمی‌آمد پس یک قسمت خالصه‌جات که از دست دولت رفت املاک دیگر را هم که نتوانستیم اداره کنیم حالا در موضوع این قانون مالیات بر درآمد بنده در اینجا نظر دارم و پیشنهاد کردم که اگر یک جایى که جنسش را تسعیر کردند مؤدى حق داشته باشد همان جنس را به قیمت تسعیر شده به دولت واگذار کند این هم براى دولت یک زمینه‌اى می‌شود و هم براى مؤدى خوب است و آنچه مصلحت است بنده در اینجا منظور کردم حالا بسته است به نظر دولت مردم هم راحت می‌شوند جلوى دست تعدى و اجحاف هم گرفته می‌شود.

شهدوست- جنس انحصار دولت است آقا می‌گیرند ازش اختیارى که نیست.

وزیر دارایى- اگر بخواهیم این قسمت را جنس عمل بکنیم البته یک دستگاه خیلى مفصلى باید برایش درست بکنیم و وزارت دارایى دو مرتبه مشکلاتش خیلى زیادتر خواهد شد و اگر ما جنس لازم داشته باشیم به وسیله ادارات خواربار از مؤدیان گرفته می‌شود بنابراین بنده عقیده دارم آقاى انوار هم موافقت بفرمایند همین طوری که در ماده نوشته شده است باقى بماند البته در صورتی که احتیاج باشد به وسیله وزارت خواربار جنس گرفته می‌شود اگر نه که نقدى گرفته می‌شود.

انوار- مسترد کردم.

رئیس- پیشنهاد دیگر آقاى انوار

پیشنهاد می‌کنم در قسمت ذ عوض هشتاد درصد نوشته شود شصت درصد.

انوار- اینجا اساساً عرض می‌کنم در کمیسیون هم خیلى صحبت کردیم دولت ما هنوز یک دولتى نشده است که خانه براى مردم و کارگران بسازد اسم کارگر و طبقه سوم هست اما در مقام عمل برنیامده‌اند که خانه و مسکن بسازند براى اینها پس حالا که هنوز یک تصمیم‌هاى جدى گرفته نشده و قدم‌هایى برداشته نشده بهتر است اینهایى که اینجا خانه می‌سازند و اجاره می‌دهند دولت برای‌شان یک تسهیلاتى قائل شود و یک کمک‌هایى بکند کمک‌هایی بکند کمک‌ها چه چیز است؟ به واسطه ترقى قیمتی که مواد ساختمانى خانه‌ها پیدا شده است از قبیل آجر، آهک، چوب، سنگ گچ و غیره لااقل اینجا یک تخفیفى بدهند که آنها هم بتوانند خانه بسازند چون تصدیق می‌فرمایید امروز خیلى احتیاج به خانه هست تمام که خانه‌هاى لاله‌زار و شاهرضا نیست خانه‌هاى خشت و گلى است که خیلى خرج تعمیر دارد در سال و شصت درصد را قبول بفرمایید که در واقع کمکى براى صاحبان خانه شده باشد که دست‌شان باز بشود و خانه بسازند.

وزیر دارایى- این ترتیبى که موافقت شد و بنده پیشنهاد کردم ترتیب عادلانه‌ای است که نسبت به حمام و یخچال که بیشتر خرج دارد صدى پنجاه و نسبت به مال‌الاجاره خانه‌ها صدى هفتاد و پنج و سایر مستغلات و اراضى صدى هشتاد

+++

حالا اگر بخواهد یک ساختمان جدیدى بکند آن موضوع دیگرى است اما تعمیرات هیچ وقت بیش از ربع عایدى خرج برنمی‌دارد و از این مقدار هم تجاوز نمی‌کند این است که آقاى انوار موافقت بفرمایند پیشنهادهایشان را مسترد کنند.

مخبر- خواهش می‌کنم آقاى انوار موافقت بفرمایند و مسترد کنند. چون منظور در این کار تسریع است و شما هم که نمی‌خواهید لایحه برگردد به کمیسیون.

انوار- برمی‌گردد آقاى رئیس- نمی‌دهند (خنده نمایندگان)

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى انوار آقایان موافقین برخیزند (چند نفر قیام نمودند) رد شد پیشنهاد آقاى بهبهانى:

بنده پیشنهاد می‌نمایم اشخاصى که یک باب خانه براى سکونت خود دارند از این تبصره معاف باشند

بهبهانى- بنده تصدیق می‌کنم که باید جلوگیرى کرد از این که یک اشخاصى یک جاهایى می‌خرند و می‌سازند و می‌فروشند و دوباره از سر می‌گیرند و یک منافع هنگفتى هم می‌برند البته وقتى این کار را می‌کنند باید از آن منافع مالیات هم به دولت بدهند و البته چون می‌گویند عنوان این مالیات مالیات موقع جنگ است باید از اشخاصى گرفته شود که در موقع جنگ این قبیل منافع را مى‌برند. اما نه از اشخاصى که توى خانه‌شان نشسته‌اند و در موقع جنگ علاوه بر این که به آنها منافعى نرسیده بلکه دچار خساراتى هم شده‌اند از آنها به چه مناسبت باید در این موقع مالیات بگیرند به چه جهت بنده که یک خانه دارم و هزار سال هم تویش نشسته‌ام و زندگانى کرده‌ام و منحصر دارایى من است حالا هم جایم تنگ شده یا زندگانیم را نمى‌توانم اداره کنم و مقروض شده‌ام و نمى‌توانم این خانه را اداره کنم و خانه را هم خوب می‌خرند می‌خواهم بروم آن را بفروشم قرضم را بدهم قدرى هم خرج خودم بکنم یا یک خانه کوچک‌تر بخرم این باید از این قاعده و این قانون مستثنا باشد یک خانه شخصى که آدم دارد و در آن نشسته است و آن نظر انتفاعى هم که آقاى ملک مدنى فرمودند در آن وجود ندارد این که دیگر مشمول نیست از آنهایى که این کار را مى کنند و شغل‌شان خرید و فروش خانه است از آنها مالیات بگیرید و الا آن بیچاره‌ای که یک خانه شخصى دارد و از بیچارگى می‌خواهد آن را بفروشد با این هزینه گران دولت هم توى سرش بزند و یک پولى ازش بگیرد؟ (مخبر- از او نمی‌گیرند آقا) این خیلى بى‌انصافى و بى‌همه چیزى است در امور شرعیه هم در نماز جماعت هم می‌گویند باید اضعف مأمومین را ملاحظه کرد این بیچاره که یک خانه دارد این هم اضعف مأمومین است چه کار کند خانه‌اش را باید بفروشد قرضش را بدهد باقیش را بخورد (صحیح است) و بنده تصور می‌کنم که دولت هم موافقت کند به این که اگر کسى یک خانه دارد قرضش هم معامله و تجارت نیست آن را معاف کنند چون زندگى او اداره نمی‌شود این خانه‌اش را می‌خواهد بفروشد و رفع بیچارگى خودش را بکند تصور می‌کنم اگر آقاى وزیر دارایى موافقت بکند خیلى جاى تشکر است.

وزیر دارایى- این تبصره‌ای که بنده پیشنهاد کردم گویا آقاى بهبهانى اصلاً توجه به آن نفرمودند ملاحظه بفرمایید آقاى بهبهانى اصلاً به این تبصره توجه نفرموده‌اید کسى که چند سال در یک خانه بوده و آن را می‌فروشد که کسى چیزى نمی‌خواهد ازش اگر سه سال هم فاصله بین خرید و فروشش باشد که مطابق این تبصره نسبت به قبل از اجراى این قانون و 5 سال بعد از آن مالیاتى ندارد ولى اگر غیر از این ترتیب باشد و منظور معامله و خرید و فروش این عمل انجام گرفته باشد آنجا مالیات به آن تعلق می‌گیرد پس نظر آقا سر جاى خودش محفوظ است.

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى بهبهانى آقایان موافقین برخیزند (عده قلیلى برخاستند)

نراقى- بالاخره چه شد؟

رئیس- عده 75 نفر بود 36 نفر رأى داده بودند تصویب نشد- پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم: خانه‌هاى مسکونى اشخاص در فروش و تعویض از این مالیات معاف مى‌باشد.

+++

مخبر فرهمند- عرض کنم که با مالیات بر درآمد به طوری که آقایان توجه می‌فرمایند همه موافقند براى این که بایستى مخارج مملکت را بر مردم مملکت تحمیل کرد ولى واقعاً تا جایى که جا داشته باشد و اگر تا حدى باشد که افراد نتوانند از عهده برآیند آن دیگر تحمیل نیست و زور است شما یک خانه دارید بنده خودم را مثال می‌زنم یک خانه دارم و در یک تاریخى خریده‌ام شما مى‌گویید سه سال پیشتر یا 5 سال پیشتر یک خانه است من دارم در مقابلش هم قرض دارم می‌خواهم بفروشم یک مبلغش را به قرضم بدهم یک مبلغش را هم یک خانه کوچکترى بخرم درست است این را تا بنده فروختم فورى یقه‌ام می‌گیرند که صد هزار تومان فروختى بیا صدى هشتادش را بده.

وزیر دارایى- همچو چیزى نیست آقا.

مخبر فرهمند- نیست همچو چیزى؟ خدا کند که نباشد پس این چیست که توى قانون نوشته‌اید؟ اجازه بفرمایید آقاى وزیر دارایى شما این قانون را می‌گذرانید به دست چه اشخاصى مى‌افتد؟ به دست اشخاصى مى‌افتد که الان همین آقایان خوشان را مجهز می‌کنند براى مزاحمت مردم و استفاده خودشان (صحیح است) الان براى مالیات بر درآمد تهران و ولایات و چه و چه اقداماتى دارند می‌کنند شما از این مالیات بر درآمدى که خواهید گذراند در مقابلش می‌رود به جیب آن اشخاص و یک شاهى هم به شما نمى‌دهند از مردم می‌گیرند ولى به شما صورت نمى‌دهند همان کسى که مردم را زیر مهمیز حساب می‌کشد می‌گیرد به شما هم نمی‌دهد حقوقش را هم می‌گیرد خودش هم از مالیات معاف است و ابداً هم به شما صورت نمى‌دهد آقا باید این موضوعات روشن بشود و در قانون تصریح بشود چیزهاى معافى و زبان‌دار باشد و باید حق بدهید به مردم آنچه که باید بدهند بدهند آن کسى هم که چیزى نباید بدهد مطابق قانون ندهد و الا بگویید این درش مستطر است یا تغییر و توجیه را واگذار کنید به آیین‌نامه درست درنمی‌آید و می‌افتد به دست غارت این مردم از یک طرف شما می‌گویید باید بدهند آقا چه چیز را بدهند بنیه ندارند بنیه مالى مردم این اندازه‌ها نیست که بتوانند دو جا مالیات بدهند یک جا شما می‌گیرید براى دولت یک جا مأمورین شما می‌گیرند پس شما دو مالیات دارید می‌گیرید می‌گویید نه بنده مقاطعه می‌کنم همین مالیات بر درآمدتان را به 50 میلیون تومان به شرط این که مأمورین را به اختیار من بگذارید قول هم بدهید که تا یک سال سر کارشان نگاه بدارید آخر آقا شما خودتان سر کار هستید مصدر کار هستید مى‌دانید همه چیز را خوب هم می‌دانید رؤساى مالیات بر درآمد همه‌شان را نمى‌گویم البته کارمندان دولت را نمی‌گویم همه‌شان دزد هستند بنده عرض می‌کنم کارمندان دولت صدى هشتادشان درست هستند و صدى بیست‌شان دزدند و همان صدى بیست هم سر کار هستند و درست‌ها همه تحت‌الشعاع قرار گرفته‌اند و کسى به سر وقت‌شان نمی‌رود پس بنابراین هر معافى را باید در خود قانون به طور واضح و روشن تصریح کرد بنده اگر فردا خواستم یک خانه بزرگى که دارم به دیگرى بفروشم یک مبلغش را بابت قرضم بدهم به بانک با یک مبلغ دیگرش هم یک خانه کوچک‌تر بخرم و زندگى کنم گریبانم را نگیرند که آقا خانه‌ات را خریدى بیست هزار تومان و فروختى چهل هزار تومان ده هزار تومان به بانک دادى صدى هشتاد از باقى مانده‌اش را هم به ما بده (وزیر دارایى- خیر این طور نیست نمی‌گویند) تمام اینها را باید رعایت کرد آقا و الا نظرى نیست و بنده هم صد در صد موافقم اما باید یک طریق و یک راه‌هایى را فکر کرد که در موقع اجرا مأمورین مردم را به زحمت نیندازند (صحیح است)

وزیر بهدارى- اینجا یک موضوعى است که بعضى آقایان مى‌فرمایند که در اصل این قانون ما موافقیم ولى مواردى را که به عنوان معایب قائل می‌شوند و تذکر می‌دهند مثل این است که در اصل موافق نیستند و حال آن که در این قانون موارد زیادى را معاف کرده‌اند و از مبالغ گزاف مالیات منظور داشته‌اند اصلاً باید دید که وضع این مواد چه جورى است این مواد را باید درست از بالا تا پایین‌اش را خواند و دقت کرد و دید که چه معافیت‌هایى قائل شده‌اند و چه مالیات‌هایى مقرر شده است براى عایدات گزاف. این اصل و حقیقت این قانون است حالا اگر ما یک قدرى این طرف و آن طرفش

+++

کنیم که آن معافى‌ها به جاى خودش باقى بماند و آنهایى هم که باید بدهند نمی‌دهند و بالاخره چیزى هم عاید دولت نمى‌شود عرض کنم مقاطعه و اینهایى که فرمودند این به نظر بنده موردش اینجا نبود قدیم هم آقا یک نفر میرزا مى‌آمد و مى‌نشست و مى‌گفت که آقا مالیات فلان جا این قدر است و اگر به من سپردید این قدر هم اضافه می‌دهم ولى حالا نمی‌شود این کار را کرد و نباید هم کرد یک حسابى توى کار هست یک ترتیبى هست اگر هم یک مأمورى خلاف قانون مى‌کند مرتکب جرمى می‌شود آن را هم حق دارید متذکر بشوید و بفرمایید مخلاف کار هم البته به مجازات خودش می‌رسد این موضوع را توجه بفرمایید اگر بنده محتاج شدم که خانه‌ام را بفروشم کسى که به من کارى ندارد (مخبر فرهمند- چرا آقا کار دارد) نه کار ندارد اجازه بفرمایید یک کسى آمده است و یک معامله‌ای کرده است و خانه‌اش را فروخته است اولاً اینجا یک ارفاق کاملی شده است ملاحظه بفرمایید همان طور که آقاى مخبر هم توضیح دادند از سال 1312 مأخذ گرفته‌اند و الان همه را شامل است ولى اینجا آمده‌اند و یک سنوات معدودى را شامل کرده‌اند سه سال قبل از اجراى این قانون پنج سال بعد از اجراى این قانون اینجا اولاً ارفاق شده است ثانیاً در سنوات معدود هم همه چیز را شامل می‌شود یک کسی که در اثر این معامله یک استفاده می‌کند استفاده هر کس هست به هر عنوان باید به مملکت و به خزانه عمومى یک پولى بدهد چرا باید به مملکت پول بدهد براى این که مملکت محتاج است یک طرف آقا می‌خواهیم صحیه‌مان تکمیل بشود دارو به قدر کافى داشته باشیم و از امراض جلوگیرى کنیم چه کار کنیم و چه کار کنیم کسى که مسئول است می‌بیند که تمام اینها را می‌خواهند و لازم دارند ولى پول برایش موجود نیست چه کار باید کرد؟ یا قشون چقدر لازم است پول می‌خواهد ولى پول نیست شهربانى باید وسعت پیدا کند. پول ندارد ژاندارمرى باید توسعه پیدا کند ولى می‌بینیم پول نیست همه اینها پول می‌خواهد آقا باید یک قدرى دندان روى جگر گذاشت و موافقت کرد که مملکت بتواند پول داشته باشد و این قبیل خرج‌هاى لازم و ضرورى را بکند و الا اگر همه‌اش نظر ارفاق باشد که فایده ندارد و کارى نمی‌شود کرد مثلاً یک کسى یک زمینى داشته یک پول هم رفته از بانک رهنى قرض کرده با نزول کم و با یک قیمت نازلى یک خانه ساخته حالا بخواهد با یک قیمت گرانى بفروشد این با فلان تاجر چه فرقى دارد که پولش را داده است و یک چیزى خریده است و مدتى هم نگاه داشته است زحمت کشیده است سرمایه گذاشته امروز با صد دینار فایده می‌فروشد شما یقه او را می‌گیرید که یک چیزى بده به دولت ولى این کسى که یک خانه‌ای ساخته و فروخته و نفعى هم کرده آقایان می‌فرمایید چیزى ندهد؟ چرا ندهد او هم باید بدهد.

وزیر دارایى- درست اگر خود آقاى مخبر فرهمند توجه به اصل تبصره پیشنهادى بفرمایند شاید متقاعد بشوند. مسترد بدارند پیشنهادشان را اگر در ظرف سه سال خرید و فروش بکند و الا اگر کسى خودش خانه را که مال خودش است و نشسته است و یا به قول شما قبلاً خریده است بفروشد که کسى به او کارى ندارد اگر قانون قبل را توجه بفرمایید از سال 1312 هر کس خانه‌ای را خرید و فروش کرده است ازش مالیات می‌گیرند تقریباً ده سال می‌شود ما این ده سال را تبدیل کردیم به سه سال نسبت به آتیه هم پنج سال کردیم و اگر کسى واقعاً بخواهد براى خودش بخرد و بفروشد هیچ وقت مشمول این قانون نمی‌شود مگر کسى که بخواهد معامله بکند و منظور نظرش از این کار معامله باشد آن وقت البته باید بدهد پس اگر خود آقاى مخبر توجه بفرمایند نظرشان تأمین است و پیشنهادشان را مسترد خواهند فرمود.

تهرانچى- این نظر را آقاى وزیر دارایى توضیح بدهند که معلوم باشد.

وزیر دارایى- در تبصره است اگر خرید و فروش در ظرف سه سال باشد اگر بعد از سه سال باشد که هیچ اشکالى ندارد

مخبر فرهمند- یک مرتبه دیگر خوانده شود پیشنهاد بنده (به شرح سابق خوانده شد(

معدل (مخبر کمیسیون)- اجازه بفرمایید بنده مطلب را درست توضیح بدهم یک مطلب و نکته مهمى است و

+++

آن این است که آقایان نمایندگان همه مطلع هستند که مذاکره که در اینجا می‌شود براى روشن شدن افکار عمومى مفید است ما همه‌مان آقاى مخبر فرهمند را مى‌شناسیم که بى‌مطالعه یک نظرى نمی‌دهند و یک پیشنهادى نمی‌دهند (صحیح است) و بنده نظرم روشن کردن افکار عمومى است اینجا بنده و شما شخصیت‌مان به این است که هر کدام‌مان مربوط به یک عده‌ای هستیم و توضیحاتى که در این باب داده می‌شود از آن بابت است که مطلب شاید به نظر آقایان روشن نشده است و توضیحاتى از بنده که مخبر کمیسیون هستم می‌خواهند تا مطلب روشن بشود اینجا این طور تصور می‌شود که مسأله فقط مربوط به خانه‌ها است در صورتی که این قضیه مربوط به اموال غیرمنقول است عموماً بعد هم مربوط به قسمت خاصى می‌شود البته در قانون نمی‌شود تبعیض قائل شد بین آن کسى که یک خانه کوچک دارد یا یک ملکى دارد یا چند ملک دارد (یکى از نمایندگان- چرا) حالا چرا بعد بفرمایید و خوب است فکر اجراى این قانون را هم بفرمایید اگر یک آدم صحیح و سالمى باشد که نظرى ندارد و طبق قانون رفتار می‌کند قانون هم مقرراتى وضع کرده است ولى اگر این طور نباشد یک ملک را به اسم برادرش یکى را به اسم خواهرش یکى را به اسم زنش می‌کند و رد می‌کند ما از لحاظ رعایت بیت‌المال و خزانه مملکت باید نماینده دولت هم در اینجا باشیم و این بیت‌المال را هم حفظ بکنیم خوب است توجه به این نکته اساسى هم بفرمایید آقایان تصور می‌فرمایید که چون وکیل ملت هستید باید یک چیزى توى خزانه کمتر برود و بیشتر بیرون بیاید؟ نه خیر آقا این خزانه مال عموم است خزانه ملت است و باید این را ملاحظه بفرمایید که کسى کلاه سر این خزانه نگذارد این نکته را هم ما باید رعایت بکنیم آن وقت در این ماده هم این نکته را ذکر کرده‌ایم که از تاریخ اجراى این قانون تا سه سال نسبت به ماه قبل. این را هم توجه داشته باشید که تا آخر امسال قانونى که الان دارد اجرا می‌شود فرقى نگذاشته هر کس از سال 1312 به بعد خریده است و بفروشد مالیات باید بدهد ولى اینجا مقرر شده و تخفیف قائل شده و گفته است دیگر نمی‌خواهد ما ده سال را مالیات بگیریم توجه بفرمایید سال 1323 که شد اگر ما هیچ دست نزنیم به این قانون ده سال است که جلو آمده‌ایم آقایان آمده‌اند و می‌گویند ده سال زیاد است چون در ظرف این ده سال تحولاتى هم پیدا شده است و وضعیت پول هم تغییراتى پیدا کرده است بیاییم و تاریخ را جلوتر بگذاریم که این تحول که پیدا شده است ضررى نزند و سه سال معین بکنید حالا آقاى مخبر فرهمند بنده فهمیدم چرا این پیشنهاد را فرمودند ایشان قبل از این که این نظریه اخیر اتخاذ بشود نسبت به سه سال و پنج سال این پیشنهاد را داده بودند ولى اخیراً که این موافقت حاصل شد در حقیقت یک جواب ضمنى بود تمام این پیشنهادها حالا اگر آقایان انصاف را پیش بگیرند تصدیق خواهند فرمود که بعد از آن نظریه‌ای که اتخاذ شد دیگر این پیشنهاد مورد ندارد و در سه سال هر گاه خرید و فروش واقع بشود (طهرانچى- صحیح است صحیح است) بنده مخبر کمیسیون هستم این عرض را می‌کنم این سه سال را قرار دادیم و این می‌شود ملاک از تاریخ اجراى این قانون و به این جهت عرض کردم که تمام اموال غیرمنقول از تاریخ اجراى این قانون هر گاه قبل زا سه سال باشد مشمول این قانون نمی‌شود و مالیاتى بهش تعلق نمی‌گیرد نسبت به ما بعد هم پنج سال این اصل مطلب است.

تهرانچى- خرید و فروش بشود.

معدل- خرید و فروش هم باز این طور است بعد از 1323 اگر کمتر از پنج سال خرید و فروش بشود شامل می‌شود و اگر از 5 سال گذشت نمی‌شود.

تهرانچى- خرید باشد یا فروش.

معدل- عرض کردم اگر فروش بشود کمتر از پنج سال باشد مشمول می‌شود بیشتر باشد نمی‌شود این است که به نظر بنده منظور آقاى مخبر فرهمند کاملاً تأمین شده است و خوب است روى آن نظر کلى‌تان موافقت بفرمایید که این قانون زودتر بگذرد و تأخیرى حاصل نشود.

+++

مخبر فرهمند- بنده غرضم از پیشنهاد همان توضیحاتى بود که می‌خواستم بدهم و دولت را اساساً متوجه بکنم که در اجراى قانون باید توجه داشته باشد که دو مالیات از مردم گرفته نشود (صحیح است) غرضم همین بود حالا که آقاى مخبر و آقاى وزیر دارایى هر دو نظر بنده را تأمین کردند بنده هم مسترد می‌کنم (صحیح است(

رئیس- پیشنهاد آقاى دکتر ملک‌زاده‏

تبصره ذیل را در ماه سه پیشنهاد می‌کنم. مغازه و دکاکین تا بیست درصد خانه‌هاى مسکونى 50 درصد حمام‌هاى عمومى شصت درصد از مالیات معاف باشند.

دکتر ملک‌زاده- در پیشنهاد اصلاحى که اخیراً آقاى وزیر دارایى دادند در قسمت (ذ) مستغلات را صدى بیست معاف کردند و صدى هشتاد را فرمودند مالیات بهش تعلق می‌گیرد این چیزى بود که پیشنهاد بنده بود بعد هم آمدند اصلاح کردند که قسمت حمام و یخچال را صدى پنجاه معاف فرمودند خانه‌هاى مسکونى را هم صدى بیست و پنج معاف کردند ولى بنده خیلى متأسف هستم که چون بیان بنده قاصر بود آقاى مخبر توجه نفرمودند یا خواستند در نظر خودشان دفاع کنند اول بیان فلسفه این که من این پیشنهاد را کردم این است که همیشه مالیات را از منافع خالص حساب مى‌کنند مثلاً در مورد کارخانه حساب می‌کنند مخارجش را حساب آمورتیسمان ماشین‌هایش را تنزیل فلانش را کنار می‌گذارند بعد منافع خالص را در می‌آورند روى آن منافع خالص مالیات می‌گیرند این طور است دیگر براى چه آقا ما املاک مزروعى را صدى پنجاه معاف کردیم؟ براى این است که خرج دارد (صحیح است) بنده هم عرضى که کردم این است که خانه‌هاى مسکونى اساساً یک مخارجى دارد که سایر مستغلات مثل مغازه و دکان آن مخارج را ندارد مثلاً یک دکانى که در توى بازار است شاید هر چهار پنج سال یک مرتبه هم محتاج به تعمیر نباشد اگر هم باشد ده درصد بیشتر نیست یا فلان مغازه توى خیابان به علاوه این قانون هم مال چهار تا ساختمان توى خیابان لاله‌زار یا شاهرضا نیست بلکه صدى نود و نه خانه‌هاى این مملکت همه‌اش خشت و گلى است و مخارج زیادى هم دارد در هر سال این است که شما نباید بیایید مغازه‌ای که مخارج ندارد با یک خانه‌اى که هر سال تعمیر دارد مساوى هم قرار بدهید حالا براى این که به عایدات دولت هم لطمه وارد نشود بنده پیشنهاد ردم مغازه‌ها و دکاکین بیست درصد و خانه‌هاى مسکونى پنجاه درصد و حمام‌هاى عمومى شصت درصد از مالیات معاف باشند و این یک وضع خیلى عادلانه هم هست حالا می‌خواهید قبول کنید می‌خواهید قبول نکیند من هم علاقه‌مندم که این قانون زودتر بگذرد.

ملک مدنى- عرض کنم راجع به این موضوع قانون مالیات بر درآمد چهار ماه تمام در چهار کمیسیون مجلس شوراى ملى این لایحه بحث شد و تمام جوانب و اطراف کار و نظریات مختلف ملاحظه شد و آرا خیلى از آقایان نمایندگان حتى اشخاصى هم که از خارج مراسلاتى نوشته بودند مورد توجه قرار گرفت و بالاخره یک گزارشى داده شد که جامع این نظریات بود راجع به پیشنهاد آقاى دکتر هم بنده خیال نمی‌کنم که فرقى بین خانه و مغازه باشد و این یک اصل کلى است که ما اتخاذ کردیم و صدى بیست براى مستغلات و صدى بیست و پنج براى خانه‌ها معاف کردیم کاملاً جنبه عدالت ملحوظ شده و خوب است همان طور که در نظر گرفته شده و اصلاح شده آقاى دکتر هم موافقت بفرمایند و الا اگر ما با این طور بخواهیم رفتار کنیم پنج ماه در مجلس طول می‌کشد و متأسفانه 16 روز هم بیشتر به عمر مجلس باقى نمانده است و ضرورتى ندارد این قدر رویش حرف بزنیم.

وزیر دارایى- عرض کنم نسبت به یخچال و حمام البته چون تفاوت داشت ما هم قبول کردیم و ملاحظه فرمودید صدى پنجاه برایش معافى قائل شدیم نسبت به مال‌الاجاره خانه‌ها هم صدى بیست و پنج سایر مستغلات هم صدى بیست بنابراین کاملاً رعایت شده و خوب است آقاى دکتر هم صرف‌نظر بفرمایند و مسترد کنند که زودتر قانون بگذرد.

دکتر ملک‌زاده- با این که می‌دانم منصفانه نیست براى این که قانون زودتر بگذرد و پیشنهاد خودم را مسترد می‌کنم.

+++

رئیس- پیشنهاد آقاى دکتر ادهم‏

پیشنهاد می‌کنم در ماده سه تبصره زیر اضافه شود. وجوهی که به عنوان اضافه به مؤسسات خیریه که دولت آنها را رسماً شناخته باشد داده می‌شود جزو مخارج قانونى محسوب و از مالیات معاف خواهند بود.

وزیر دارایى- این مربوط به ماده ششم است و در خود قانون هم منظور شده است‏

رئیس- پیشنهاد آقاى گیو

پیشنهاد می‌نمایم به بند (ب) ماده سه تبصره زیر اضافه شود درآمد فروش اموال غیرمنقول خریدارى شده قبل از سال 1321 مشمول این قانون نخواهد بود.

گیو- منظور بنده تأمین شده است مسترد می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى دهستانى‏

به جاى تبصره معاملات اموال غیرمنقول موضوع سه سال و پنج سال که آقاى وزیر دارایى پیشنهاد نموده‌اند پیشنهاد می‌کنم نوشته شود از تاریخ تصویب این قانون.

دهستانى- عرض کنم بنده استنباط می‌کنم مجلس تصمیم گرفته است هر چه زودتر این قانون را تصویب کنند بنده و امثال بنده هم اگر پیشنهاد می‌کنیم انجام وظیفه است که پیشنهاد می‌کنیم عرض کنم آقایان وزرا اگر قبول فرمودند فبها نفرمودند هم اهمیت ندارد براى این که مالیاتى که از مردم یک مملکت گرفته می‌شود روى عدالت باشد باید یکنواخت باشد تا به مردم هم ظلم و تعدى نشود یک صحبت‌هایى هم اینجا شد که اینها هم یک قدرى باید درش توضیح داده شود صحبت اینجا روى حمام و یخچال و خانه شد یعنى اینجا تصور فرمودند که منحصراً اموال غیرمنقول یعنى همان خانه در صورتی که این طور نیست آنچه که بنده اطلاع دارم یک رعیتى که یک جفت گاو به دویست تومان در آخر سال 1319 خریده است آن دویست تومان امروز دو هزار تومان است ولى این دو هزار تومان امروز به قدر آن دویست تومان آن روز براى این رعیت بدبخت ارزش ندارد (صحیح است) در اثر فشار و بدبختى و مضیقه‌ای که گرفتار شده است ناچار است ملک خودش را بفروشد البته این هزار و هشتصد تومان یا دو هزار تومان که می‌فروشد این منفعتى براى او ندارد درست است در ظاهر 1800 تومان نفع دارد ولى ارزش آن دویست تومان را ندارد (صحیح است) پس آقایان بدانند که اینجا موضوع خانه و خانه شخصى نیست به علاوه آقایان تصدیق مى‌فرمایند که فروش اموال غیرمنقول یا منقول فرق نمی‌کند مال اشخاص بیچاره است آن قسمتى که آقاى ملک مدنى فرمودند آن مربوط به دلال‌ها است آن علیحده است ولى این اشخاص بیچاره‌ای که یک جریب دو جریب ملک یا خانه مسکونی‌شان را می‌فروشند اینها مقروضند بیچاره هستند این است که بنده پیشنهاد کردم که از تاریخ تصویب این قانون همان طور که مالیات باید بدهد گرفته شود و رد و قبولش هم با آقایان است اما مطلب دیگر این که آقاى اردلان وزیر بهدارى فرمایشى فرمودند که در اثر همین قانون‌ها و آیین‌نامه‌ها ببینند که بحمدالله چقدر اجناس ارزان شده است چه چیز آقا ارزان شده است گندم و جو و محصولات کشاورزى شما در این کشور امسال به قدرى زیاد بود که واقعاً اگر انحصار نبود گندم خروارى 50 تومان بود و حال آن که همین الان گران است و در تهران هم نان گیر نمی‌آید اگر ارزان شده بود پس چرا نان در تهران ارزان نیست؟ و فراوان نیست؟ به قول خودتان ارزان شده چرا براى تهرانى ارزان و فراوان نیست؟ پس تصدیق بفرمایید که ارزان نشده است و باز هم تصدیق بفرمایید که زندگانى مردم بدتر و خراب‌تر شده است یک چیزهایى است که نمی‌شود منکر شد آن نان آن قند آن قماش آن هم شکر آقا شکر سرخ را مردم استعمال معکوس می‌کنند (خنده نمایندگان) بلى این حرف‌ها را نباید گفت آقا که فراوان و ارزان و خوب شده است. فلان و فلان. چه چیز فراوان شده است در مملکت ما قماش که نیست قند که نیست شکر که نیست لاستیک که نیست پس چه چیز ارزان و فراوان شده حالا راجع به این پیشنهاد هم بسته به نظر آقایان است که هر طور میل دارند.

+++

جمعى از نمایندگان- مسترد کردند.

دهستانى- بسیار خوب حالا که می‌فرمایید مسترد می‌کنم‏

رئیس- رأى می‌گیریم به ماده سوم با اصلاحاتى که شده است قبلاً ماده با اصلاحات خوانده می‌شود.

ماده سوم- درآمد ویژه شامل اقلام زیر می‌باشد.

الف- درآمد نقدى یا جنسى حاصله از حقوق و اجرت و حق‌الزحمه و فوق‌العاده و پاداش و بهره معاملات پولى و سود سهام و کارمزد و هر نوع منافع یا سود دیگرى که عاید بشود طبق آیین‌نامه مخصوص‏

ب- درآمد غیر ویژه حاصله از هر نوع کسب یا معاملات به انضمام درآمدهاى بازرگانى و بانکى و صرافی و صنعتى و هر نوع عملیات انتفاعى دیگر و همچنین بهره‌بردارى دکان‌ها پس از وضع هزینه‌هایی که براى تحصیل این درآمدها لازم می‌باشد و به موجب آیین‌نامه مخصوص تعیین می‌گردد.

ج- نسبت به املاک مزروعى که به اجاره واگذار شده میزان درآمد ویژه عبارت خواهد بود از نصف مال‌الاجاره نقدى و جنسى سالیانه آن که به نقد تسعیر می‌گردد به موجب قرار اجاره کتبى یا شفاهى.

د- از کلیه درآمد کشاورزى املاک مزروعى که عاید مالک می‌گردد برابر نصف سهم مالکانه نقدى و جنسى که قسمت جنسى آن باید تسعیر و تبدیل به نقد شود.

ه- نسبت به مستأجرین املاک مزروعى که درآمد کشاورزى سهم مالکانه را اجاره می‌نمایند تمام سهم مالکانه محسوب پس از وضع مال‌الاجاره که به مالک می‌پردازند نصف از عواید مستأجر.

و- نسبت به مالکین املاک مزروعى که شخصاً عمل رعیتى ملک را عهده‌دار بوده و کل محصول را برداشت می‌نماید نصف سهم مالکانه نقدى و جنسى تسعیر شده به نقد.

ز- صد پنجاه مال‌الاجاره حمام‌ها و یخچال‌ها و صد هفتاد و پنج مال‌الاجاره خانه‌ها و صد هشتاد سایر مستغلات و اراضى و متعلقات آنها که به اجاره رفته و در شهرها و قصبات واقع شده باشد.

تبصره- درآمدهاى حاصله در سال مالیاتى از فروش اموال غیرمنقول مشروط بر این که فاصله بین خرید و فروش آن به موجب اسناد رسمى از تاریخ اجراى این قانون نسبت به معاملات قبلى سه سال و نسبت به معاملات بعد از اجراى این قانون پنج سال تجاوز ننموده باشد.

رئیس- موافقین با ماده سوم به شرحى که خوانده شد برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده چهارم‏

ماده چهارم- منظور از درآمد کشاورزى مذکور در این قانون هر نوع درآمدى است که از محصول اراضى مزروعى و باغات و جنگل‌ها و اغنام و احشام و قنوات و رودخانه‌ها و آسیاها و حق‌الارض مراتع و اراضى مزروعى به دست می‌آید.

رئیس- آقاى انوار

انوار- آقاى وزیر دارایى توجه بفرمایید در کمیسیون هم این مطلب عنوان شد مثلاً اینجا اغنام و احشام نوشته شده است باغات و جنگل‌ها نوشته شده است اولاً فرقى بین مالک و زارع و رعیت گذاشته نشده مثلاً اغنام و احشام رعیت نسبت به سهم زراعتى‌شان باید معاف باشد و باید معلوم باشد که نسبت به آنها اغنام و احشام‌شان تا چقدر بخشودگى دارد در تمام دنیا این هست که نسبت به رعایا گاوشان گاو کاری‌شان ماده گاوشان گوسفندشان همه اینها را نسبت به رعایا مراعات کرده‌اند ما هم مثل سایر دنیا باید بکنیم و اگر در نظر نگرفته‌اید بنده عقیده‌ام این است که باید نسبت به آنها بک ملاحظه بشود به واسطه این که این رعایا نان‌شان را همان شیرى است که از گاو به دست می‌آید و اگر بنا باشد شما از این یک ماده گاو هم مالیات بگیرید آن وقت که زارع هم از دست می‌رود این یک موضوع بود که خواستم خوب توجه بفرمایید یکى هم راجع به باغات است ما همه اشخاصى هستیم که دماغ‌مان متوجه به عمران و آبادى و غرس اشجار و ایجاد باغات است کدام خانه از ماها هست که باغ نداشته باشد علت دارد که این حرف را می‌زنم هم در ییلاق داریم و هم در اینجا این عنوان مالیات هم بعد از این که قانون از مجلس گذشت و از دست ما رفت و افتاد به دست

+++

آنهایى که مأمور هستند آنها هنوز توضیح نکرده معین نکرده می‌آیند و یک مالیات‌هایى در محل‌ها قائل می‌شوند تا این که آن بیچاره بیاید عرض حال بدهند و به فریادش برسند خدا می‌داند که چه می‌شود این است که بنده ایرادى که دارم این است که نسبت به رعایا چطور تنظیم شده است نسبت به باغات هم چطور ملاحظه کرده‌اید باغ‌هایى که در خانه‌هاى مسکونى واقع شده است ملاحظه کرده‌اید؟ اینها باید استثنا شوند مثلاً راجع به جنگل مالیات بر جنگل را چطور ملاحظه کرده‌اید یک اجمالى دارد و کلیتاً یک تفصیلى است و بنده اصلاً مخالفم زیرا که ایلات چون زندگانی‌شان از اغنام و احشام است ولى رعایایى که در دهات هستند و داراى یک گاو و چند گوسفند هستند راجع به اینها یک توضیحاتى بدهید.

وزیر دارایى (آقاى بیات)- این تعریفى که از این ماده از درآمد کشاورزى کرده مقصود این عوایدى است که در ماده قبلى نوشته شده است که درآمد کشاورزى گرفته می‌شود و در اینجا تعیین می‌گردد که درآمد کشاورزى که از مالک می‌گیرند عبارت از چیست آن وقت این قسمت‌هایى را که ملاحظه می‌فرمایید نوشته شده است اگر از این قسمت‌ها مالک یک چیزى گرفته و یک عوایدى دارد آن وقت از آن مالیات گرفته شود اما نسبت به قضایاى دیگر البته این را هم تصدیق می‌فرمایید که با آن معافیت‌هاى صدى 50 و آن معافیت‌هاى اولیه که دارند از این عواید از هر طریقى که باشد باید مالیات بدهند یک حقى بدهند اما نسبت به رعایا که فرمودید نسبت به رعایا که اساساً از حیث زراعت و کشاورزى عمل کشاورزى معاف است و به هیچ وجه من‌الوجوه از جنبه عمل کشاورزى از رعیت مالیاتى گرفته نمی‌شود اما اگر از جنبه تجارتى کسب و چیزهاى دیگر یک عواید کلى داشته باشد آن البته مشمول این بخشش‌ها نمی‌شود یعنى اگر تا 1200 تومان باشد معاف است اگر بیشتر شد آن وقت مالیات به آن تعلق می‌گیرد این است که این مراعات قبلاً در اینجا شده این قسمت البته از حیث اغنام و احشام یا غیر ذلک از هر نوع عایدى که مالک داشته باشد باید جز عوایدش حساب کنند و مطابق این قانون عمل کنند نسبت به مالکین هم همان طور که عرض کردم آن امرى است که مربوط به زراعت است و از رعیت چیزى گرفته نمی‌شود اما یک امورات دیگرى داشته باشد که منافع بکند مطابق این قانون بخشودگى بخشوده می‌شود ولى از اضافه‌اش باید یک حقى بدهد.

جمعى از نمایندگان- کافى است.

امیر تیمور- بنده اجازه خواسته بودم.

رئیس- آقاى فرمانفرماییان

فرمانفرماییان- بنده عرض کنم اینجا محتاج به یک توضیحى است در اینجا می‌نویسد که منظور از درآمد کشاورزى مذکور در این قانون هر نوع درآمدى است که از محصول اراضى مزروعى و باغات و جنگل‌ها و اغنام و احشام و قنوات و رودخانه‌ها... الى آخر اینجا محتاج به تصریح است این قنوات دو نوع قنوات است یک قنواتى است که در نتیجه آب آن محصول در باغات و مزارع به دست می‌آید ولى یک قنواتى است که آب فروش می‌شود به شهرها و قصبات این ممکن است به این شکل که نوشته شده است در عمل ایجاد زحمت کند که باید مصرح شود بفرمایید که مقصود چیست که او عمل ایجاد زحمت نکند.

وزیر دارایى- عرض کنم مقصود این است که از قنات به هر طورى که عایدى حاصل می‌شود از آن عایدى سهمى بدهند اگر آب قنات را می‌فروشند از مال‌الاجاره سهمى که می‌گیرد چیزى بدهد اگر زراعت می‌کند حق گرفته می‌شود در هر صورت اگر دو تا قنات داشته باشد از هر دوى آنها می‌گیرند اگر یک قنات داشته باشد که نصفش را بفروشد و نصفش را زراعت کند البته آن نصف که زراعت می‌کند می‌گیرند و اگر تمامش زراعت باشد از تمامش گرفته می‌شود در هر صورت به هر نحو که درآمد حاصل کند ازش مالیات می‌گیرند.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیرتیمور- بنده از آقاى وزیر دارایى تمنا می‌کنم.

+++

که یک توجه بیشترى به مطالبى که به عرضشان می‌رسد بفرمایند مطالبى که آقاى انوار تذکر دادند به عقیده بنده تمام وارد است باید خیلى مورد توجه قرار گیرد بعد هم موضوع باغات و اغنام و احشام است که شما وارد این ماده کرده‌اید به نظر بنده مورد ندارد زیرا براى اغنام و احشام قانون خاصى از مجلس شوراى ملى گذشت که طبق آن قانون مالیات گرفته می‌شود و یک قتنون بسیار عادلانه‌اى است و در آبادى کشور هم آن قانون فوق‌العاده تأثیر کرد بنده مخصوصاً آن قانون نظرم هست که به امضاى آقاى وزیر مشاور هست در کتاب قوانین دوره پنجم مجلس پس اغنام و احشام باید از اینجا حذف شود باغات هم آقا عوایدش یک عواید مشخصى و معینى نیست اگر باغاتى هست خیلى مختصر است که خود رعایا و اهالى براى مصرف خودشان استفاده می‌کنند اگر این را هم اینجا بگذارید می‌آیند می‌گویند آن میوه‌اى که فلان رعیت با زن و بچه‌اش خورده آنها هم باید مالیات بپردازند و این یک اشکال فوق‌العاده‌اى فراهم می‌کند اغنام و احشام را بنده پیشنهاد کردم از اینجا بردارید براى اغنام و احشام شما قانون مخصوصى دارید طبق آن قانون مخصوص مالیات می‌گیرید مگر آن که آن را حذف کنید نسبت به باغات هم همان طور که عرض کردم چیز ناقابلى است استدعا می‌نمایم آقاى مخبر هم توجه بفرمایند در این قضیه که چیز ناقابلى است.

وزیر دارایى- راجع به باغات که فرمودید در این قسمت عرض کنم که قسمت عمده‌ عواید مالکین در این مملکت از باغات است خشکبار، انگور، کشمش و خرما و پسته و غیره از باغات است در همه جا الان خشکبار، پسته، بادام، کشمش و همه این قسمت‌ها یک قسمت عواید بزرگ این مملکت را در کشاورزى تشکیل می‌دهد و قلم بزرگى است و با این ترتیب که فرمودید یک درخت و دو درخت و چهار درخت نیست اما موضوع اغنام احشام البته اگر مالک از رعیت حقوقى می‌گیرد جهت اغنام و احشام و عایداتى دارد از آن قسمت باید حقى بدهد و اگر مالک چیزى نمی‌گیرد خوت چیزى نمی‌دهد این بسته به عایداتى است که به مالک می‌دهند یا فرض بفرمایید کسى که گله‌دارى می‌کند گوسفند نگه می‌دارد و در ملکش می‌چراند و بعد از آن استفاده می‌کند البته باید مالیات بدهد اگر چنانچه خیر عایداتى برنمی‌دارد و استفاده نمی‌کند خوب مالیاتى به آن تعلق نمی‌گیرد در هر حال این بسته به عایداتى است که برمی‌دارد و از آن باید مالیات بدهد.

امیر تیمور- قانون دیگر دارید که مالیات می‌گیرید در دوره پنجم گذشته.

وزیر دارایى- آن قانون البته لغو می‌شود.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى

دکتر طاهرى- بنده با این ماده موافقم و روى این مواد همه در کمیسیون مختلط مالیه و بودجه مذاکرات مفصلى شده است یک قسمت از این مدت را آقاى امیر تیمور نماینده محترم تشریف داشتند و قسمتى را مسافرت کردند به نظر بنده موافقت بفرمایند که قوانین مختلفه نباشد در یک موضوع و در آخر این قانون هم نوشته شده است قوانینى که با این قانون منافات دارد لغو می‌شود از این جهت همه یک نسق می‌شود (امیر تیمور- اگر لغو می‌شود که بنده عرضى ندارم) بلى بلى لغو می‌شود نوشته شده است که کلیه مواد و قوانینى که با این قانون منافات دارد لغو می‌شود. خوب است که آقا هم موافقت بفرمایند که همه اینها یکنواخت باشد که دیگر مالیات‌هاى مختلفى نباشد حالا موافقت بفرمایند که به همین ماده رأى گرفته شود.

رئیس- آقاى تهرانچى

تهرانچى- عرض کنم که آقاى دکتر طاهرى توجه بفرمایید امروز اولاً می‌دانید که این مالیات خیلى مالیات سنگینى است چون وضعیات جنگ است در این موقع محتاج شده‌ایم یک پول‌هاى اضافى و حتى مالیات سنگینى وضع کنیم ولى تصدیق می‌فرمایید چنین قانونى به عواید هم صدمه می‌زند به این معنى وقتى شما از مردم صدى هشتاد یا صدى شصت یا صدى پنجاه یا صدى چهل از عوایدشان را گرفتید یک صدمه‌اى

+++

هم به آن عواید می‌زند این را قبول دارید؟ پس در این صورت نباید یک چیزهایى که محتاج الیه مملکت است مالیات زیادى به آن تحمیل کرد که باعث قحط و غلا بشود یکى از آنها مسأله اغنام و احشام است به عقیده بنده بایستى که ما نسبت به اغنام و احشام توجه زیادى بکنیم قیمت گوشت مى‌بینید به چه اندازه گران شده است گاو براى کار جفتى دو هزار تومان قیمت پیدا کرده است الاغ یکى 700 تومان 600 تومان، 500 تومان اینها باید کار رعیتى مملکت را اداره بکنند بنده باغات شخصى ندارم شخصاً هم یک دانه گاو و گوسفند ندارم ولى اگر از صاحبان اغنام و احشام بخواهید بگیرید اکثر اینها خورده مالکین هستند یعنى یک شعیر مثلاً ملک دارند اکثراً در آنجاهایى که گله دارند در استان در جاهاى دیگر یک شعیر هم ملک دارند این دیگر می‌شود مالک و آن وقت اگر بخواهید یک همچنین مالیاتى بگیرید آن مجبور می‌شود بفروشد و دیگر نمی‌رود دنبال گله‌دارى و وضعیت بدتر می‌شود این است که بنده تمنا می‌کنم که با این احتیاج مبرمى که مملکت به اغنام و احشام دارد در این موضوع عوض تشویق تخریب نفرمایید و موافقت بفرمایید که معاف باشند و بیشتر باشد ولى باغات خوب سر جاى خودش باشد و مالیات بدهند ولى اغنام و احشام لازم است براى مملکت و اگر از بین بروند تمام زراعت آتیه مملکت فلج خواهد شد.

وزیر دارایى- عرض کنم که از اغنام و احشام که ما گفتیم مالیات می‌گیریم از عوایدشان البته گرفته می‌شود اگر گوسفند یک فایده‌اى به صاحبش بدهد ازش مالیات گرفته می‌شود اگر تصور بفرمایید هر قسمت از این رشته‌ها را بگیریم هر کدامش یک موانعى دارد که نباید بدهند باغات را می‌گویید باغ کم می‌شود (تهرانچى- نه آقا باغات را بدهند) اغنام و احشام را می‌گویید می‌فروشند و کم می‌شود اگر محصول زراعتش را هم مالیات بدهد خوب زراعت نمی‌کند تجارت را هم مالیات بدهند خوب تجارت نمی‌کنند خوب پس تمام اینها همه به هم مربوط است هر کس سرمایه‌اش را یک جایى مصرف می‌کند یک کسى گله‌داری می‌کند یک کسی تجارت می‌کند یک کسى باغدارى می‌کند هر کسى یک طور مصرف می‌کند و ازش عایدات می‌برد و ما از عایداتى که دارد مالیات می‌گیریم و چیز مهمى نیست و وقفه‌اى هم به کار اغنام و احشام وارد نخواهد آمد لذا خواهش می‌کنم که مسترد بفرمایید.

رئیس- آقاى محیط

محیط- در ماده 4 مرقوم شده است منظور از درآمد کشاورزى مذکور در این قانون هر نوع درآمدى است که از محصول اراضى مزروعى و باغات و جنگل‌ها و اغنام و احشام و قنوات و رودخانه‌ها و آسیاها و حق‌الارض مراتع و اراضى مزروعى به دست می‌آید در ماقبل این قانون مرقوم شده است که رعایا از دادن مالیات مستثناء هستند این مالیات مربوط به مالکین و ارباب‌هایى است که استفاده می‌کنند اما این کشاورزانى که اینجا نوشته شده است شامل رعیت نمی‌شود نسبت به باغات و اغنام و احشام رعیتى هم به موجب این ماده مشمول می‌شود در زمان قبل هر کس که می‌خواست یک رعیتى در یک محلى سکونت بکنند بهش علاقه می‌دادند دو من تبریز که چهارصد متر زمین باشد زمین می‌دادند که در آن محل زمین داشته باشد و فردا خانه به کول نشود این جور مالیات‌ها جز خرابى وضعیت رعیتى و پراکندگى رعیت هیچ نتیجه دیگرى براى دولت ندارد رعیت را هم اینجا مستثنا نکرده به علاوه اغنام و احشام رعیت که معاشش شیرش دوغ و خورش خودش است همه را مشمول این قانون کرده‌اید به موجب این قانون رعیت مستثنا نیست بنده خواهش می‌کنم در این باب هم یک مرحمتى بفرمایید و یک توضیحى بدهید که ببینم آیا در این قسمت رعیت مستثنا است یا خیر؟ اگر رعیت مستثنا است خیلى تشکر می‌کنم اگر مستثنا نیست باید توجه بفرمایید که مستثنا کنند و بنده بعداً هم باز عرایضى که دارم عرض می‌کنم.

رئیس- پیشنهادات خوانده می‌شود:

پیشنهاد آقاى تهرانچى و آقاى امیر تیمور در یک قسمت و نظیر هم است.

پیشنهاد آقاى امیر تیمور:

پیشنهاد می‌کنم جمله باغات و اغنام و احشام از ماده حذف شود.

+++

امیر تیمور- چون آقاى وزیر دارایى موافقت نمی‌فرمایند بنده عرضى ندارم و مسترد می‌کنم.

پیشنهاد آقاى تهرانچى:

پیشنهاد می‌کنم در ماده 4 اغنام و احشام حذف شود.

تهرانچى- امروز آقاى وزیر دارایى ما مبتلا هستیم به قلت این قسمت یعنى اغنام و احشام و به قدر کافى نداریم و قیمت اینها هم خیلى ترقى کرده است و این یکى از عوامل درجه اول زراعت ما است و خیلى بیشتر ضرر خواهید برد به تمام قسمت‌ها شما از عواید مستغلات یا حمام یا یخچال صدى پنجاهش را معاف کردید ولى این قسمت که به یکى از عوامل درجه اول زراعت است اگر کاملاً مورد توجه واقع نشود ممکن است ضررهاى فوق‌العاده به زراعت بزند و چنانچه زراعتى در کار نباشد البته از عواید مملکتى هم کاسته می‌شود زیرا وقتى زراعت نباشد دیگر چیزى نیست آن وقت شما از چه چیز مالیات می‌گیرید این است که بنده مخصوصاً توجه می‌دهم که براى تأمین عواید دولت این موضوع را تأمین کنند و براى این که اغنام و احشام مملکت از بین نرود این پیشنهاد را قبول بفرمایید.

وزیر مشاور (آقاى فهیمى)- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح می‌دهم به آقاى تهرانچى رعایت حال اشخاصى که داراى اغنام و احشام هستند در این قانون خیلى بیشتر شده است از آن قانون سابق زیرا قانون سابق مالیات سر گله هر چه بود به هر اندازه بود می‌گرفتند هر قدر بود ده تا گاو پنج تا گوسفند هر قدر بوده است می‌گرفتند ولى در این قانون این طور نیست که هر چه داشته باشد ازش بگیرند یعنى تا حدود معافیت قانونى اگر داشته باشد که معاف است اگر از آن حد تجاوز کند مالیات بهش تعلق می‌گیرد بنابراین عده زیادى از صاحبان اغنام و احشام هر کس که 5 تا 4 تا گاو دارد یا ده تا بیست تا گوسفند دارد در سال عایدیش از 1200 تومان بیشتر نمی‌شود و مالیات نخواهد داد اگر بیشتر شد مالیات می‌دهد و در ماده 14 اگر مراجعه بفرمایید که راجع به تعیین مقدار درآمد مالیات هست مخصوصاً در قسمت کشاورزى توضیح می‌دهد که در مورد امور درآمدهاى کشاورزى مؤدیان مکلفند طى آیین‌نامه مخصوص هر پنج سال یک مرتبه اظهارنامه کتبى با درج اقلام درآمد متوسط که در سه سال پیش به دست آورده‌اند تنظیم و تسلیم نمایند در اول هم می‌گوید بعد از وضع بخشودگی‌ها و معاف‌ها و آنچه را که از مالیات معاف هستند پس ملاحظه می‌فرمایید اگر کسى بخواهد مطابق این قانون مالیات بدهد و مطابق این قانون بگیرند در قسمت عمده اغنام و احشام و حق رعیت و امثال اینها به کلى معاف می‌شود که الان می‌دهند و معاف نیستند ولى یک رعیتى که ظاهراً اسمش رعیت است و سالى ده هزار تومان عایدى دارد از باغ یا از اغنام و احشام این با یک تاجر چه فرقى می‌کند هر دو یک مقدارى در سال عایدشان می‌شود اینها البته معاف نمی‌شوند ولى قسمت عمده اغنام و احشام برخلاف قانون سابق مطابق این قانون معاف هستند.

مخبر- بعضى پیشنهاد آقایان و جواب‌هایى که داده می‌شود یک بارى را که از دوش یک عده برنمی‌دارند هیچ بلکه بنده تصور می‌کنم یک بار جدیدى هم به دوش‌شان می‌گذارد آقایان توجه بفرمایند ماده 2 که به تصویب رسیده است قسمت و را ببینید جزو بخشودگی‌ها و معافیت‌هاى کلى رعایاى املاک اربابى و خالصه‌جات است که یا مال دولت است یا اربابى است اصلاً ملکى خارج از این دو نوع در مملکت ما وجود ندارد رعایاى این املاک از هر نوع درآمد و عایدى که دارند معاف هستند از هر بابت که باشد می‌خواهد از طریق زراعت باشد یا از طریق باغ باشد یا از طریق اغنام و احشام باشد به این جهت این باب را مفتوح نفرمایید.

تهرانچى- چون نظر بنده تأمین شد مقصودم این بود که رعایا و کسانى در دهات اغنام و احشام دارند ازشان مالیات گرفته نشد لذا با این توضیحى که دادند بنده پس می‌گیرم.

پیشنهاد آقاى هاشمى:

پیشنهاد می‌کنم اغنام و احشام خذف شود.

+++

رئیس- آقاى هاشمى

هاشمى- بنده یک اشکالى دارم موضوع وضع مالیات اطراف و جوانبش باید خوب ملاحطه شود به این معنى که اگر یک قسمتى در مملکت مورد احتیاج است بایستى به وسیله قوانین موضوعه تقویت شود در چندین سال پیش اغنام و احشام این مملکت چندین برابر امروز بود یعنى در همان نظر اولیه آقاى دکتر میلیسپو که یک آمار واقعى می‌دادند مخصوصاً اغنام و احشام هم در آن روز مورد مطالعه دولت بود مالیه مطلع بود از اغنام و احشام ایران اگر مطالعه بفرمایید در نتیجه بعضى عوامل اغنام و احشام کم شده است که یکیش سکونت ایلات باشد اگر محتاج هست به این قسمت مملکت و این قانون لطمه نمی‌زند به ازدیادش و دولت تشخیص داده است که باعث زحمت فوق‌العاده کسانى که اغنام و احشام تربیت می‌کنند نیست بنده حرفى ندارم ولى به عقیده بنده باعث زحمت آنها می‌شود و اگر می‌داند که این طور نیست و توضیحى لازم است بفرمایید.

وزیر دارایى- عرض کنم این موضوع اصلاً مربوط به عایدى است هیچ مربوط به اغنام و احشام نیست هر کسى عایدى دارد می‌دهد (هاشمى- تشخیص مشکل است) نه مشکل نیست و خواهش می‌کنم مسترد بفرمایید.

هاشمى- خیلى خوب مسترد می‌کنم ولى تشخیص مشکل است.

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- همان طوری که آقاى معدل مخبر محترم اظهار کردند این مطلب لازم است و چیزى که واضح و مسلم است در اطرافش نباید زیاد صحبت کنیم رعایا به طور کلى از هر حیث معاف هستند و مشمول این قانون نیستند به این جهت بنده می‌خواستم عرض کنم موقعیت ندارد از اول هم همین استدلال‌هایى که آقایان فرمودند در کمیسیون مطرح شد آقاى مخبر هم که این مطلب را اظهار کردند به نظر بنده اگر پیشنهادات دیگرى هم در این موضوع هست خواهش می‌کنم نخوانید چون مطابق همین مطلب که آقاى مخبر فرمودند تأمین می‌شود.

رئیس- پیشنهاد آقاى انوار قرائت می‌شود:

پیشنهاد می‌کنم کلمه باغات در این ماده حذف شود.

انوار- باغات دو قسمت است یکى معد است براى فروش مثل باغ انگورى باغ میوه که معین است و میوه‌اش را می‌فروشند این مطلقاً نوشته شده است این شامل باغ خانه‌ها هم می‌شود (نه نه) بنده براى خاطر این که اگر حتى براى زحمت دادن هم باشد مأمورین این ایراد را خواهند کرد این است که بنده پیشنهاد کردم باغات را حذف کنید باغاتى که معد است براى فروش میوه آن معین است ولى باغاتى که توى خانه‌ها است عرض می‌کنم.

وزیر دارایى- به عقیده بنده همان طور که آقاى مخبر اظهار کردند گاهى آقایان میل دارند که یک قدرى تسهیلات ایجاد بفرمایند ولى مذاکره که می‌فرمایند مشکلاتى هم ایجاد می‌نمایند این کلمه باغات را که می‌فرمایید عواید می‌خواهد از باغ باشد از هر قسمت باشد همین قدر عواید که داشت باید بدهد ولى اگر شما باغى بدانید که این قدر عایدى ندهد دیگر چیزى نمی‌دهند اظهارنامه خودتان می‌دهید هر کس عایدى داشته است که باید مالیات بدهد اگر عایدى نداشته باشد مالیاتى از آن نخواهند گرفت (همهمه نمایندگان(

ملک مدنى- اجازه می‌فرمایید؟ عرض کنم آقاى انوار این مطلب را در کمیسیون هم اظهار کردند باغات یکى از منابع درآمد کشاورزى است و باغاتى هستند که در سال 10 هزار تومان درآمد دارند همان طور که آقاى وزیر دارایى اظهار فرمودند اگر عوایدش به حد بخشودگى نیست که معاف است یعنى هزار و دویست تومان به پایین معاف است اگر بالاتر است که طبعاً جز درآمدش می‌آید این غیر از اغنام و احشام است این از نقطه‌نظر ازدیاد گوسفند باید تشویق کرد که معاف باشد ولى باغات واقعاً باغ‌هایی داریم که صاحبان‌شان در سال ده هزار تومان از این قسمت عایدى دارند به نظر بنده فرقى ندارد با آن کسى که زمین مزروعى

+++

دارد و آقاى انوار نظرشان به باغچه‌هاى توى خانه‌ها است.

هاشمى- باغ پسته هست که سالى 120 هزار تومان عایدى دارد آقا.

انوار- آقا عرض بنده را عوضى فرمودند بنده باغچه‌هاى توى خانه‌ها را می‌گویم تمام باغات را نمی‌گویم حالا که می‌فرمایید بنده استرداد می‌کنم.

رئیس- موافقین با اصل ماده 4 برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. اگر تصویب بفرمایید تنفس داده می‌شود تا فردا سه ساعت به ظهر مانده (صحیح است (

(در این موقع (هفت ساعت و نیم بعد از ظهر) جلسه به عنوان تنفس تعطیل و یک ساعت پیش از ظهر یکشنبه 15 آبان مجدداً تشکیل گردد(

رئیس- ماده پنجم قرائت می‌شود.

ماده 5- مال‌الاجاره جنسى و سهم مالکانه صاحب ملک و درآمدهاى کشاورزى جنسى به نرخ‌هایى که از طرف وزارت دارایى منتها تا ششمین ماه هر سال مالیاتى تعیین و اعلام می‌شود باید تسعیر و تبدیل به نقد گردد.

رئیس- آقاى انوار

انوار- در اینجا بنده باز تذکر می‌دهم که آقاى وزیر دارایى نسبت به تکالیف خودشان باید اقدام کنند در اینجا تعیین قیمت‌ها را به وزارت دارایى محول کرده است در صورتی که ما اداره خواربار داریم اداره تعیین قیمت داریم بنده پیشنهاد کردم که تعیین نرخ از طرف دولت باید بشود نه از طرف وزارت دارایى باز هم تکرار می‌کنم و مدلل می‌دارم که وزارت دارایى آن اصلاحاتى را که محل اطمینان مردم باید باشد در تعیین قیمت‌ها و حفظ کردن اموال عمومى هنوز نکرده است دلیلش هم این است که تا به حال هیچ دولتى موفق نشده است یک تفریغ بودجه به مجلس بیاورد و بگوید که بودجه سال گذشته این بوده است این عواید به دست آمده است و این خرج شده و این هم تفریغ بودجه سال گذشته است که بودجه آن را تصویب کردید تا حالا که نیاورده‌اند هر وقت هم که سؤال کردیم گفتند که موفق نشدیم تمام این دلتنگى که در این لایحه مالیات بر درآمد هست براى همین عدم اطمینان است و براى این است که این بیت‌المال محفوظ بماند و تا وقتى که این اطمینان کاملاً حاصل نشده است باید در کارهاى وزارت دارایى دولت را مدخلیت داد و در اینجا هم بنده پیشنهاد کردم که تعیین قیمت‌ها از طرف دولت باید بشود نه وزارت دارایى تا وقتى بیایند بگویند که ما اداره محاسبات‌مان صحیح است اداره تعیین قیمت و تثبیت قیمتمان صحیح است و طورى باشد که محل اعتماد و اطمینان براى مردم بشود که این پولى را که می‌دهند بدانند به مصرف مملکت می‌رسد این بود که بنده پیشنهاد کردم باید تعیین قیمت‌ها با نظر دولت باشد.

رئیس- آقاى معدل

معدل- در ماده پنجم اصلاحاتى شده است (آقاى طوسى- یادداشت بفرمایید) که نظر آقاى انوار و نظر آقاى امیر تیمور را تأمین می‌کند به این ترتیب: در سطر دوم این ماده پس از کلمه وزارت دارایى به این نحو اصلاح می‌شود (منتها تا موقع برداشت هر محصول در هر سال مالیاتى با در نظر گرفتن وضعیت هر محل و شور با خبره‌هاى محلى) حالا بنده تمام ماده را می‌خوانم که آقایان درست توجه بفرمایند.

ماده 5- مال‌الاجاره جنسى و سهم مالکانه صاحب ملک و درآمدهاى کشاورزى جنسى به نرخ‌هایى که از طرف وزارت دارایى منتها تا موقع برداشت هر محصول در هر سال مالیاتى با در نظر گرفتن وضعیت هر محل و شور با خبره‌هاى محلى تعیین و اعلام می‌شود باید تسعیر و تبدیل به نقد گردد.

بنابراین این اصلاح جمع بین همه نظرهایى است که آقایان در این ماده دارند و تصور می‌کنم که با این توضیح آقایان موافقت بفرمایند که با اصل ماده رأى گرفته شود.

رئیس- آقاى فرمانفرماییان

فرمانفرماییان- یکى از ایرادات بنده همین بود که آقاى مخبر توجه کردند ولى در بیانى که فرمودند بنده درست متوجه نشدم که مقصود از بنگاه‌هاى محلى چیست (معدل- خبره‌هاى محلى بود نه بنگاه‌هاى محلى) و یکى هم راجع به

+++

تعیین نرخ باید این مسأله را کاملاً روشن بفرمایند این نرخى را که وزارت دارایى معین می‌کند چون اینجا به نفع وزارت دارایى است ممکن است یک نرخ در تهران معین کنند و یک نرخ هم براى سایر جاها یعنى در تمام مملکت دو نرخ معین کنند ولى در بعضى نقاط آذربایجان مثلاً این نرخ تطبیق نخواهد کرد با نرخى که در طهران یا مشهد یا شهر تبریز معین شده و در مسأله تعیین نرخ به نظر بنده باید الاستیستیه باشد که نرخ‌هایى را که وزارت دارایى تعیین می‌کند بتواند تطبیق بکند با هر حوزه چون در هر حوزه یک نرخى است و باید نسبت به این موضوع توجه کاملى بفرمایند.

وزیر دارایى- در این اصلاحى که آقاى مخبر حالا خواندند نوشته شده با در نظر گرفتن وضعیت هر محل و شور با خبره‌هاى محلى در این صورت البته ملاحظه می‌فرمایید که نرخ هر محلى با یک قیمت معینى به مقتضیات همان محل و با شور خبره‌هاى محلى معین می‌شود و در هر محلى البته نرخ محل را کاملاً در نظر می‌گیرند و منظور آقا از این حیث تأمین است.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- آقاى معدل تمنا می‌کنم توجه بفرمایید. البته اصلاحى را که در ماده 5 حالا اظهار فرمودید با آنچه که قبلاً بود خیلى متفاوت است و اسباب کمال امتنان است اما این که تعیین نرخ‌ها با شور خبره‌هاى محلى معین شده به نظر بنده کافى نیست و نظر ما را تأمین نمی‌کند و اشکال فوق‌العاده زیادى باقى می‌ماند براى این که اولاً خبره‌هاى رسمى در تمام جاها پیدا نمی‌شود و کمتر وجود دارند و به عقیده بنده به جاى خبره‌هاى محلى اگر موافقت بفرمایید نوشته شود با موافقت انجمن‌هاى شهردارى هر محل و این هم از نظر دولت بهتر است و هم از نظر مردم زیرا اعضا انجمن‌هاى شهردارى هم موقعیت و مقام رسمى دارند و به علاوه از عناصر برجسته و مشار‌الیه هر محلى هستند و آنها هم مقتضیات محل و نرخ محل را در نظر می‌گیرند و منافع دولت هم تأمین خواهد شد و رعایت حال مردم هم می‌شود از این نظر بنده استدعا می‌کنم جنابعالى و آقاى وزیر دارایى موافقت بفرمایید به جاى خبره‌هاى محلى نوشته شود با نظر انجمن‌هاى شهردارى در این موضوع پیشنهادى هم تقدیم می‌کنم و تصور می‌کنم که نظر دولت هم به این ترتیب بهتر تأمین شود و انجمن‌هاى شهردارى در همه جا هست (هاشمى- در همه جا نداریم) در مراکز عمده و شهرها و قصبات هست و این بهتر است تا یک خبره‌اى که ابداً رسمیت ندارد.

معدل- آقاى امیر تیمور قبلاً هم این نظر را داده بودند و این اصلاحى که به عمل آمد روى پیشنهاد و نظر ایشان بود و بنده در مورد انجمن‌هاى شهردارى هم مذاکره کردم ولى انجمن‌هاى شهردارى مردمان شهرنشین هستند که اطلاعات‌شان بیشتر مربوط به محیط شهر است ولى جنس بیشتر مال نقاط تابعه است معهذا ممکن است از وجود اعضا و کارمندان انجمن شهردارى هم به نام خبره استفاده کرد ولى از خبره‌هاى نقاط دیگر چون عضو انجمن شهردارى نیستند نمی‌شود استفاده لازم کرد به این جهت بنده تصور می‌کنم که با همین عبارتى که اصلاح شده نظر ایشان تأمین است یعنى در نقاطى که انجمن شهردارى هست اگر مردمان خبره‌اى عضو انجمن بودند به عنوان خبره از وجودشان استفاده می‌شود کرد.

رئیس- آقاى فریدونى

فریدونى- شهرها و قصبات که انجمن شهردارى دارد و در دهات که انجمن شهردارى نیست شوراى بخش هست و شوراى بخش هم به موجب قانون رسمى است و در حکم همان انجمن‌هاى شهردارى است و همه آنها هم از اشخاص فنى و اهل خبره هستند و بنابراین اگر نوشته شود با نظر انجمن شهردارى یا شوراى بخش و به این ترتیب این قسمت را اصلاح بفرمایند بهتر است و همه نظرها هم تأمین می‌شود چون شوراى بخش هم ضرورت دارد.

وزیر دارایى- البته تصدیق بفرمایید غالب اجناس که مورد این مالیات واقع می‌شود نرخ‌هاى معینى دارد که از طرف وزارت دارایى براى خرید معین می‌شود از قبیل گندم و جو و برنج و سایر اجناس که ‌امروز به وسیله وزارت دارایى یا وزارتخانه‌هاى دیگر قیمت آن معین می‌شود بنابراین

+++

آن اجناس کلى یک قیمت‌هاى معین و ثابتى دارد و اشکالى در تعیین نرخ آنها نیست و یک چیزهاى جزئى که باقى می‌ماند که قیمت ثابت و معین ندارد آن را هم به طورى که ملاحظه می‌فرمایید اصلاح شد که مقتضیات هر محل را در نظر می‌گیرند و بعد هم با خبرهاى آنجا مذاکره می‌شود و تعیین نرخ می‌شود و کلمه خبره هم یک مفهوم عام دارد همان طور که ممکن است در شهرها و انجمن‌هاى شهردارى یک اشخاصى باشند که اطلاعاتى داشته باشند ممکن است چون عملیات آنها مربوط به شهر است آن اطلاعات لازم را نداشته باشند ولى به طور کلى وقتى خبره‌هاى محلى نوشته شود همه اینها را در نظر می‌گیرد خواه اعضا انجمن شهردارى باشند یا شوراى بخش و علاوه بر این دولت که نمی‌خواهد قیمت‌ها را بالا ببرد به طور قطع نظر دولت این است که قیمت‌ها را پایین بیاورد و هیچ وقت هم دولت نمی‌خواهد این قیمت‌هایى را که معین می‌کند قیمت ثابتى باشد ما خواستیم بنویسیم قیمت عادله یا قیمت‌هاى معموله هر محل دیدیم که این به ضرر مردم است و تعیین نرخ همه ساله با این ترتیب بهتر است و به عقیده بنده اگر آقایان موافقت بفرمایند به همین ترتیبى که نوشته شده تصویب شود بهتر است و رفع همه اشکالات را خواهد کرد.

رئیس- آقاى دکتر ملک‌زاده‏

دکتر ملک‌زاده- عرض کنم بنده خواستم یک توضیح مختصرى بدهم که رفع سو‌تفاهم از آقاى انوار بشود ایشان همچو تصور می‌کنند که میسیون آمریکایى یا مستخدمین خارجى که هستند در ایران اینها یک چیز جداگانه‌اى هستند و دولت یک چیز جداگانه‌ای است در صورتی که این طور نیست (انوار- صحبت میسیون آمریکایى نبود) الان گفتید میسیون آمریکایی میسیون آمریکایی البته جز دولت است و با نظر دولت استخدام شده است و مستخدمین خارجى هم که در خدمت دولت هستند جز قوه اجراییه هستند و اینها با رأى دولت انتخاب شده‌اند و اینها را خود دولت صلاح دانسته است انتخاب کند و برطبق قانون تثبیت قیمت‌ها و قوانینى که قبلاً گذشته است این حق به دولت داده شده است و باید حقاً هم دولت این حق را داشته باشد که قیمت گندم و سایر اجناس از طرف دولت معین شود و تا به حال هم همین طور عمل شده و به موقع اجرا گذارده شده ‌اما این که کلمه خبره گذارده شود یا انجمن شهردارى البته کلمه خبره بهتر است براى این که خبره یک کلمه عامى است و از اعضاى انجمن شهردارى هم می‌شود استفاده کرد و اشخاص خبره دیگرى هم اگر باشند دولت می‌تواند براى این کار استفاده کند.

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- این ماده 5 یک ماده‌ای است که به عقیده بنده باید یک قدرى روشن‌تر بشود که در عمل دچار اشکال نشود و مؤدیان و اشخاصى که صاحب کالا هستند تکلیف‌شان معلوم باشد. این مطالبى که اینجا مذاکره شد که غیر از وزارت مالیه و ادارات مالیه بایستى یک مرجع دیگرى نرخ را معین کند صحیح است چون وزارت دارایى خودش مالیات بگیر است و مأمورین وزارت دارایى همیشه منظورشان این است که عواید ار زیاد بکنند ما هم نمی‌خواهیم و نظر ما این نیست که از نرخ عادى معمولى چیزى در واقع کسر شده باشد ولى در عین حال هم نبایستى که به نرخ‌ها افزوده شود که نرخ فلان جنس را مثلاً خروارى 300 تومان معین کند در حالى که در بازار آزاد نصف این نرخ را ندارد پس باید یک مقام صلاحیت‌دارى این نرخ‌ها را معین کند که از هر جهت رعایت اعتدال را بکند و به نظر بنده هیچ مقامى صلاحیتش بیشتر از انجمن شهردارى نیست و انجمن شهردارى باید نرخ اجناس و کالاها را توجه داشته باشد و این کار کاملاً از وظایف شهردارى است و بنده عقیده‌ام این است که آقاى وزیر دارایى هم موافقت بفرمایند که تعیین نرخ با انجمن شهردارى باشد و انجمن شهردارى به جاى وزارت دارایى نرخ را در هر سال معلوم کند و به اطلاع عامه برسانند و به عقیده بنده با این ترتیب دیگر احتیاجى هم به شوراى بخش که آقاى فریدونى فرمودند ندارد براى این که وقتى که انجمن شهردارى یک نرخى را معین کرد به بلوکات و بخش‌ها و نقاط تابعه هم توجه می‌کند و صورت نرخ را می‌فرستد و دیگر احتیاجى به شوراى

+++

بخش نیست و به علاوه شوراهاى بخش در اغلب جاها تشکیل نشده درست است که رسمى است ولى غالباً عملیات در این شوراها اسباب معطلى می‌شود پس بهتر این است که همان انجمن شهر نرخ را معلوم کند و بعد از تعیین به اطلاع عموم برساند این یک مطلبى بود که بنده می‌خواستم عرض کنم و یک نکته دیگر هم هست گر چه در ماده بعد می‌شود صحبت کرد ولى اینجا خواستم تذکر بدهم که زمینه براى اصلاح آن فراهم می‌شود و آن این است که براى املاک مزروعى درآمد سه ساله اخیر را مأخذ قرار داده‌اند حد متوسط و آن درآمدها مأخذ تعیین درآمد و دریافت مالیات بر درآمد است و تصور می‌کنیم این نکته را فراموش کرده‌اند که این سه سال اخیر که 20 و 21 و 22 که ملاک عمل املاک مزروعى می‌شود نرخ اجناس که یکى گندم و جو بوده است فوق‌العاده بالا رفته است و بنده کاملاً احتمال می‌دهم که با این بارندگى که الان شده است نرخ اجناس خیلى پایین بیاید و آن کسى که مثلاً صد خروار گندم داشته است باید به نرخ متوسط 20 و 21 و 22 قیمت آن تعیین شود در صورتی که این کار برخلاف عدالت است و باید همان طور که در این ماده در نظر گرفته شده نسبت به درآمد املاک مزروعى همان نرخ شش ماهه اول هر سال در نظر گرفته شود مثلاً الان دولت آمده است قیمت گندم را تنى سیصد تومان معین کرده است اگر آمدیم سال آینده جنس زیاد شد و خود دولت قیمت گندم را تنى یک صد و پنجاه تومان معین کرد و نصف قیمت فعلى شد باید همان قیمت در نظر گرفته شود نه قیمت سال 1320 و 21 و 22. این مطلب را خواستم در اینجا عرض کنم و آقاى وزیر دارایى توضیحاتى بفرمایند که در صورت مجلس هم قید شود که در عمل دچار اشکال نشود.

وزیر دارایى- این قسمتى را که آقاى ملک مدنى فرمودند گمان می‌کنم اشتباهى در طرز عمل براى ایشان حاصل شده چون قضیه سه سال به هیچ وجه مربوط به تسعیر نیست بلکه از حیث درآمد جنسى و تعیین میزان و مقدار آن است که مطابق حد متوسط سه سال معین می‌شود یعنى سه سال را می‌گیرند و آن درآمد نقدى و جنسى از روى آن معین می‌شود ولى قیمت اجناس همان طور که در این ماده ملاحظه فرمودید براى هر سالى در موقع برداشت محصول آن سال به آن ترتیبى که معین شده از روى قیمت‌هاى عادى همان سال البته معین می‌شود و مربوط به سه سال نیست به جهت این که همان طور که فرمودند قیمت اجناس در این سه سال ممکن است کمتر باشد یا زیادتر باشد یک سال ارزان‌تر باشد یک سال گران‌تر باشد و قیمت محصول را ما گذاشتیم در موقع برداشت محصول البته هر قیمتى که بود مطابق همان قیمت معین می‌شود و این که براى هر سال گذاشتیم از این نظر بود که هر چه اجناس موقع برداشت محصول قیمت داشت از روى آن معین شود و این ترتیبى است که فرمودند نیست و نگرانى از این بابت نخواهد بود. اما قسمت دیگر که راجع به تعیین نرخ به وسیله انجمن شهردارى باشد البته همان طور که عرض کردم اگر آقایان موافقت بفرمایند به همان ترتیبى که اصلاح شد که نرخ اجناس به وسیله خبره تقدیم شود به نظر بنده این اشکالى ندارد البته هزینه‌اش کمتر می‌شود.

رئیس- آقاى دکتر سنگ‏

دکتر سنگ- بنده عقیده دارم این قانون تنها به مؤدى مالیات تماس ندارد بلکه به عامه مردم تماس دارد که بایستى بیشتر بحث و مطالعه شود تا ببینیم چطور باید عمل شود که آسایش مردم مختل نشود این ماده به خصوص بیشتر تماس پیدا می‌کند براى این که ما بتوانیم تسعیر بکنیم جنس را در هر محل که به اقتضاى هر محل تسعیر شود باید به خبره‌هاى محلى باشد و ما اگر بخواهیم به اختیار انجمن شهردارى بگذاریم یا به شوراى بخش بگذاریم تنها کافى نیست و انجمن شهردارى و شوراى بخش نمی‌تواند این کار را بکند به عقیده بنده باید خبره‌هاى محلى باشد تا درست اطلاع داشته باشد چه بسا اتفاق می‌افتد در شهرها که ما می‌بینیم انجمن شهردارى تشکیل می‌شود از 5 نفر 6 نفر یا 8 نفر اشخاصى هستند که موقعیت ندارند و در آن نقاط اصلاً خبرویت محلى ندارند بنابراین اگر صلاح می‌دانند و می‌خواهند انجمن شهردارى را به طوری که آقاى امیر تیمور فرمودند مدخلیت بدهند بدون خبره‌هاى محلى صحیح نیست باید خبره‌هاى محلى باشد.

+++

تا از وضعیت مردم آگاه باشند و بدانند که وسایل آسایش مردم چه چیز است و وضعیت مردم را بدانند و همان طور عمل کنند.

رئیس- پیشنهاد آقاى امیر تیمور

در ماده 5 به جاى شور با خبره‌هاى محلى نوشته شود با موافقت انجمن شهردارى محلى.

امیر تیمور- بنده منتظرم آقاى مخبر نظر خودشان را لطفاً بفرمایند که راه حلى پیدا شود.

معدل (مخبر کمیسیون)- موافقت می‌کنم به این که اصلاح شود با در نظر گرفتن وضعیت هر محل و یا شور با خبره‌هاى محلى (بعضى از نمایندگان- با خبره‌هاى محلى) (دکتر سنگ- به خبره‌هاى محلى)

معدل- توجه بفرمایید همیشه جمع بین نظرها را در نظر بگیرید اگر انجمن شهردارى دارد همان طور نظر آقا تأمین است شور با انجمن شهردارى می‌کند و اگر جایى است که انجمن شهردارى ندارد باید یک کسى باشد تا تعیین نرخ بکند و اصولاً این را بنده استدعا می‌کنم که این ماده 5 که یک ماده خیلى کوچکى است اگر بخواهیم در هر ماده این قدر معطل بشویم تصور می‌کنم تا آخر وقت 15 روز وقت‌مان صرف این کار بشود.

امیر تیمور- توضیحى که آقاى معدل دادند نظر بنده را تأمین می‌کند و موافقت می‌کنم خواهشمندم که ماده را اصلاح فرمایند خیلى هم ممنون می‌شوم.

رئیس- پیشنهاد آقاى فرمانفرماییان

نرخ‌ها در مراکز شهرستان‌ها و بخش‌ها توسط انجمن شهردارى و شوراى بخش تعیین خواهد شد.

فرمانفرماییان- بنده راضى هستم راجع به این ترتیبى که اصلاح شده است ولى شوراى بخش هم وجود دارد.

رئیس- ماده پنجم با اصلاحاتى که شده است خوانده می‌شود.

ماده 5- مال‌الاجاره جنسى و سهم مالکانه صاحب ملک و درآمدهاى کشاورزى جنسى به نرخ‌هایى که از طرف وزارت دارایى منتها تا موقع برداشت هر محصول در هر سال مالیاتى با در نظر گرفتن وضعیت هر محل و شور با انجمن شهردارى یا خبره‌هاى محلى تعیین و اعلام می‌شود باید تسعیر و تبدیل به نقد گردد.

رئیس- موافقین با ماده 5 لایحه برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد بنده می‌خواهم که از آقایان اولاً خواهش کنم که یک قدرى بیرون رفتن خودشان را تأخیر بیاندازند چون هم بایستى رأى گرفت به پیشنهادات و هم به ماده و یکى دیگر هم که می‌خواستم عرض کنم خوب است هر کدام از آقایان که می‌خواهند نظر خودشان را بفرمایند پیشنهاد فرمایند ماده شش قرائت می‌شود.

ماده 6- درآمدهاى غیر ویژه و ویژه‌ای که مالیات به آن تعلق می‌گیرد شامل موارد زیر نخواهد بود.

الف- مال‌الاجاره و آن قسمت از درآمد املاک خالصه که عاید دولت می‌گردد.

ب- فوق‌العاده اعاشه و هزینه سفرى که براى انجام خدمت در قبال دریافت حقوق یا اجرت یا حق‌الزحمه دیگر صورت می‌گیرد.

ج- حقوق بازنشستگى و یا حقوق پایان خدمت مادامی که کارمند با دریافت حقوق به خدمت دیگرى مشغول نبوده و به کسب و معاملات بازرگانى و صنعتى و کارهاى شبیه به آن اشتغال نداشته باشد.

د- وجوهی که براى جبران خسارت بیمارى و صدمات بدنى خواه با داشتن قرارداد بیمه یا بدون آن عاید می‌شود سواى آنچه که به صورت حقوق یا اجرت منظم به او پرداخت می‌گردد.

ه- وجوهی که به عنوان بیمه عمر از طرف شرکت‌هاى بیمه عمر به اشخاص ذی‌نفع تأدیه می‌گردد.

و- اولین درآمد اراضى جدید‌النسق املاک جدید‌الاحداث در سال مالیاتى که طى آن اولین محصول به دست می‌آید و محصول دو سال بعد آن.

وزیر دارایى- دو قسمت در این ماده اضافه می‌شود.

+++

یکى قسمت الف که به این طور پیشنهاد شده موقوفات آستانه قدس رضوى و آستانه حضرت معصومه و آستانه حضرت عبدالعظیم و موقوفاتى که منحصراً به مصرف امور خیریه و عام‌المنفعه از قبیل بیمارستان، پرورشگاه، دارالایتام و دارالمساکین می‌رسد مشروط بر این که دولت و شهرداری‌ها در درآمد و هزینه آن نظارت داشته باشند این یک قسمت است که اضافه شده است و باید اضافه شود.

معدل (مخبر کمیسیون)- آقاى طوسى یک قسمت دیگر هم هست که آقاى وزیر دارایى می‌فرمایند باید اضافه شود مستغلات جدید‌الاحداث هم تا دو سال مشمول این مالیات نمی‌شوند و یک تبصره هم ضمیمه ماده بشود تبصره این است مرقوم بدارید:

تبصره- معاملات اموال غیر منقولى که قبل از فروردین 1320 خرید و فروش شده مشمول این قانون نمی‌شود این در حقیقت توضیحاتى است که آقایان می‌خواستند براى این که درست شرح داده شود هر گونه معامله خرید و فروش که نسبت به اموال غیر منقول قبل از فروردین 1320 شده باشد از تاریخ اجراى این قانون دیگر شامل این قانون نمی‌شود به اصطلاح براى این که محتاج نباشیم که به تفسیرها مراجعه بکنند در خود قانون اصلاح شده و تصریح شده است.

رئیس- آقاى انوار

انوار- آقاى مخبر توجه داشته باشند این عبارت را بنده نفهمیدم توضیح بدهند و یک پیشنهادهایى دارم که یکیش را خدمتتان فرستادم و یکیش را عرض می‌کنم و دیگر این که این مخلوط است از ویژه و غیر ویژه که داخل هم هست اما استثناء می‌کند و خارج می‌کند چیزهایى را که مالیات تعلق می‌گیرد و یکى از آنها می‌گوید فوق‌العاده اعاشه و هزینه سفرى که براى انجام خدمت در قبال دریافت حقوق یا اجرت یا حق‌الزحمه دیگر صورت می‌گیرد این لفظ (دیگر) معنى ندارد براى خاطر این که می‌گوید این شخص در قبال خدمتش یک حقوقى می‌گیرد یعنى یک خدمتى انجام داده و در مقابل خدمتش یک حقوقى می‌گیرد اینجا فوق‌العاده اعاشه یا هزینه سفر داده‌اند. اینجا آن فوق‌العاده اعاشه را می‌خواهند بگیرند که به آن مالیات تعلق نمی‌گیرد دیگر این جملات زیادى است و موضوعى ندارد اگر حذف کنید بهتر است تصور نمی‌کنم معنایى داشته باشد و واقع شدنش در اینجا جز ابهام معنایى ندارد اگر حذف شود بهتر است یکى دیگر این که در همان قسمت الف می‌گوید: مال‌الاجاره و آن قسمت از درآمد املاک خالصه که عاید دولت می‌گردد. بنده پیشنهاد کردم و حالا می‌دهم خدمتتان چون در خارج هم صحبت کردم و دولت هم موافق است که نسبت به املاک موقوفه و عواید موقوفه ارفاقى بشود (معدل آن را آقاى وزیر دارایى اضافه کردند) آن را عرضى ندارم ولى یک جز آخر دارد که وجوهى که براى جبران خسارت بیمارى و صدمات بدنى با داشتن قرارداد بیمه یا بدون آن عاید می‌شود اینجا باید توجه بفرمایید که شخص هم توجه دارد به بدن و هم به روح یعنى ما ارباب دیانات هم توجه داریم به بدن یعنى به دکتر مراجعه می‌کنیم و یک عقاید مذهبى دارند که در ولایات دیده‌اید که تماماً مردم زکات دارند و آن را خارج می‌کنند مردم غالباً زکات را کنار می‌گذارند و این منحصر به تهران نیست مردم در دهات زکات و خمس خودشان را خارج می‌کنند وقتى که می‌نشینند و می‌خواهند خرمن بدهند درویش می‌آید هزار گونه مخارج دارد این که بنده عرض می‌کنم هم رعیتى دیده‌ام هم اربابى این مخارج را دارند بنده عرض می‌کنم همان طور که ما متوجه به بدن هستیم هستند اشخاصى که نظر دیانتى دارند و مخارجى دارند از قبیل زکات، خمس، رد مظالم و غیره که در تمام گرمسیرات فارس این نکته مثل وحى منزل است که هیچ تخلف نمی‌کند این است که بنده نوشته‌ام وجوهى که ارباب دیانت براى اجراى مراسم مذهبى خود به جا می‌آورند به حساب نیاورند این هم چیز زیادى در واقع نمی‌شود اگر ما در اینجا اقدام کنیم یک اقدامى براى ترویج و دیانت شده که به هیچ جا ضرر نمی‌زند ولى اگر خیال کنید قلم درشتى است نیست در اینجا ما یک قدمى برداشته‌ایم که هم فقراى خودمان را حفظ کرده‌ایم و هم آثار دیانتى را حفظ کرده‌ایم

+++

امیدواریم که هم طرف توجه شما و هم طرف توجه آقاى وزیر دارایى و هم آقاى اردلان که یک وقت خیلى مقدس بود واقع بشود نمی‌دانم چطور شد یک مرتبه این فکر از قلبشان رفت.

معدل (مخبر کمیسیون)- در قسمت ب که آقاى انوار توضیح خواستند راجع به حق‌الزحمه‌هاى دیگر چون اگر بخواهند همه‌اش را اینجا ذکر کنند مفصل می‌شود ولى ممکن است به عنوان بدى آب و هوا به یک مأمورى یک فوق‌العاده داده شود به هر حال آنچه اضافه به حقوق تعیین می‌شود اگر کسى مشغول خدمت است و به عناوین مختلف داده می‌شود اینها مشمول مالیات نمی‌شوند و فلسفه آن این است که اگر دولت بنا بشود چیزى به یک کسى بدهد و از او یک چیزى پس بگیرد بهتر این است که کمتر بدهد دیگر چرا باید یک تشکیلاتى بدهد که آن چیزى را که داده است پس بگیرد اما راجع به موقوفات که فرمودند آقاى وزیر دارایى قبلاً بیان کردند تصور می‌کنم که شما توجه نداشته‌اید و آن هم این طور است که قسمت حضرت على بن موسى‌الرضا را تصریح فرموده و نسبت به سایر خیرات و مبرات (امیر تیمور- صحیح است) آن چیزهایى که به بنگاه‌هاى خیریه داده می‌شود از قبیل مریضخانه‌ها و مدارس و پرورشگاه‌ها و کودکستان و غیره و بالاخره آنچه که به مصرف خیرات عمومى می‌رسد مثلاً صرف اعاشه فقرا می‌شود که این تقریباً همان چیزهایى است که موقوفات محسوب می‌شود یعنى هر عملى که در راه خیر می‌شود شامل این می‌شود (امیر تیمور- اجازه می‌فرمایید) (نمایندگان- کافى است پیشنهادات خوانده می‌شود)

رئیس- آقاى هاشمى

هاشمى- موقوفاتى است که مصارف مختلف دارد از چند سال پیشتر که مصرف در بعضى قسمت‌ها متعذر و متأثر شده است آمده است متولى از آن موقوفه یک بیمارستان یا یک آموزشگاه دایر کرده است آیا همان قسمتى که از عواید آن موقوفه صرف آن آموزشگاه می‌شود معاف خواهد بود یا بقیه آن موقوفه را هم معاف خواهند کرد موقوفاتى ما داریم که به طور انحصار براى بیمارستان یا مدرسه وقف شده این تکلیفش در آن تبصره روشن شده است ولى موقوفاتى است که سى چهل هزار تومان عایدات داشته است و خود متولى آمده است مدرسه یا بیمارستانى تأسیس کرده است در حدود پانزده هزار تومان نصف آن موقوفه را خرج دبیرستان می‌کند بقیه هم آن مصارفى که داشته اما در این قسمت فقط آن قسمتى که صرف دبیرستان می‌شود معاف می‌شود و از بقیه آن گرفته می‌شود یا نه این یک سؤال بنده است و یک قسمت دیگر که می‌خواستم عرض کنم راجع به مزار شاه نعمت‌الله است که اضافه شود از حیث بنا از حضرت عبدالعظیم و هم از حضرت معصومه مهم‌تر است و همه جاى ایران و خارج ایران معتقدینى دارد که عایدیش هم صرف آموزشگاه می‌شود و یک قسمت هم صرف تعمیرات می‌شود و یک قسمت دیگر که خواستم عرض کنم راجع به معاملات اموال غیر منقول که فرمودند پیش از فروردین 1320 مشمول نمی‌شود آیا اموال منقول مشمول می‌شود یا نه؟

معدل (مخبر کمیسیون)- بنده این عبارت را که آقاى وزیر دارایى در اول طرح آن ماده فرمودند یک بار دیگر هم می‌خوانم شاید در اثر این که یک بار خوانده شود توجه نفرموده‌اند بنده تصور می‌کنم که خواندن آن کافى است که تأمین نظر آقایان را بکند: موقوفات آستانه قدس رضوى و آستانه حضرت معصومه و آستانه حضرت عبدالعظیم و موقوفاتى که منحصراً به مصرف امور خیریه و عام‌المنفعه از قبیل بیمارستان و کودکستان و پرورشگاه یتیمان و آموزشگاه‌ها و اطعام مساکین و نظایر آن می‌رسد بنده باز توجه آقایان را به این نظایر متوجه می‌کنم براى این که اگر هر امر خیرى را می‌خواستند اینجا بنویسند باید یک دفترچه‌اى بنویسند ولى اگر امرى را خیر تشخیص دادند و از نظایر این عمل نمودند محتاج به ذکر در اینجا نیست و این تذکر

+++

آقایان ممکن است در این خیر را ببندد به این جهت بنده خیال می‌کنم که آقاى هاشمى را متقاعد کرده باشم اما راجع به شاه نعمت‌الله و شاه چراغ می‌شود گفت که اگر او هم مثل سایر جاها صرف امور خیریه می‌شود این را شامل می‌شود (هاشمى- در فروش خالصه‌جات هم شاه نعمت‌الله مجرى شد اینجا هم مضایقه نفرمایید) (دشتى- چیزى را که آقاى وزیر دارایى اصلاح کرده است جامع است اگر هر یک از آقایان به هر نقطه‌اى که رسیدند بخواهند اضافه کنند این که نمی‌شود)

رئیس- آقاى بهبهانى

بهبهانى- عرض کنم این اصلاحى که شده است و این پیشنهادى که از طرف آقاى وزیر دارایى شده این همان پیشنهادى است که بنده در اول مرتبه که صحبت کردم پیشنهاد کردم و بنده آن روز هم عرض کردم که نظر بنده از این پیشنهاد این بود که امور خیریه به کلى مستثنى از موقوفات است اعم از این که همان طوری که دولت می‌گوید راجع به موقوفه باشد یا غیر موقوفه مثل این که یک اشخاصى هستند که از مال شخصى خودشان خیرات و مبرات می‌کنند راجع به موقوفه نیست موقوفه ندارد که صرف این کارها بکنند مال شخصى است مثلاً همین سال گذشته که اثرش تا حالا هست اشخاصى هستند که هیچ داخل کسب و تجارت نبوده‌اند ولى از مال شخصى خودشان خیریه‌هایی تشکیل داده‌اند که حالا هم هست که از مال شخصى خودشان تشکیل داده‌اند بیرون دروازه شمیران آقاى سعدالعراقین که از کسى هم کمک نخواسته است و این خیریه را اداره می‌کند با موافقت دولت و دولت هم کمک کرده است به این طریق اگر برنج خواسته است براى این مصارف دولت یک اندازه‌اى مساعدت کرده و ارزان به او داده است و از جاهاى دیگر آرد تهیه کرده و دکان نانوایى باز کرده است که الان هم هست پس این قبیل اشخاص خیرخواه را نباید جلویش را گرفت و گفت که شما بیایید یک مالیاتى به دولت بدهید و منافع خودتان را صرف خیرات و مبرات و نگهدارى جان مردم را بکنید بنابراین این یک رویه و یک رویه دیگر هم این است که یک موقوفاتى هست که براى تربیت اشخاص است و آنها هم جز این است ولى نمی‌دانم حالا این شامل موقوفات مدارس قدیمه از قبیل مدرسه سپهسالار و مدرسه مروى و امثال ذلک که براى فنون و علوم دیانتى و حفظ مراتب دیانت وقف شده است و عواید آنها صرف یک چنین امور عام‌المنفعه می‌شود آیا اینها شامل است یا نیست اگر هست که بنده حرفى ندارم. این را خواستم آقاى وزیر دارایى بفرمایند اگر نیست که بنده پیشنهاد می‌کنم که موقوفات مدارس قدیمه را هم جز این بکنید براى این که موقوفات قدیمه براى تربیت اشخاص است و باید آن هم جز این موقوفات باشد و معاف باشد این نظر بنده بود که خواستم عرض کنم اگر آقاى وزیر دارایى قبول می‌کنند که بفرمایند هست و ما هم قبول می‌کنیم و اگر می‌فرمایند که نیست بنده پیشنهاد می‌کنم که آقایان رأى بدهند.

وزیر دارایى (آقاى بیات)- اصلاً اول موضوعى که در مجلس مورد مذاکره بود و پیشنهاد شده بود موقوفات حضرت رضا بود. این پیشنهاد از طرف مجلس شوراى ملى از طرف بعضى از آقایان شده بود و ما خودمان در اینجا مطالعه کردیم و آمدیم یک چیزهایى را اضافه کردیم و گفتیم مواردى که صرف امور خیریه می‌شود از پرداخت مالیات معاف باشند همان طور که تبصره را خواندند و ملاحظه فرمودید تمام امور خیریه را شامل است و دیگر حالا اگر ما بخواهیم به جزئیات بپردازیم و فلان مدرسه را هم مثلاً بنویسیم و فلان جا را هم بنویسیم سه قلمش نوشته می‌شود و ده قلمش از بین می‌رود. این را جز جز نوشتن معنى ندارد ما به طور کلى نوشتیم که موقوفات و مساکنى که براى خیرات عام‌المنفعه یا براى مؤسساتى تخصیص داده شده معافند. حالا در مدرسه سپهسالار اگر درس می‌خوانند که جز مدرسه حساب می‌شود و معاف می‌شود ولى اگر درس نمی‌خوانند که البته معاف نیست و همین طور در سایر قسمت‌ها هم اگر براى امور خیریه و اطعام مساکین است که جز امور خیریه محسوب می‌شود و از مالیات معاف است ولى اگر براى مصارف

+++

شخصى است که در این صورت مالیات باید بدهند. بنابراین خود آقا هم متوجه هستند که در کلیه موقوفاتى که نوشته می‌شده است همیشه این طور بوده است که بعد از وضع مالیات و عوارض به مصارف ذیل برسد حالا ما بیاییم عوارض را هم که خود موقوف علیهم معین کرده‌اند که باید پرداخته شود او را هم معاف کنیم و اگر حالا بخواهیم یک یک را اسم ببریم موردى ندارد. اما دو قسمت اصلاحى را که اینجا شده این دو قسمت را هم بنده می‌خوانم که اضافه بشود به آن پیشنهادات یکى راجع به مستغلات است که اینجا گفته شده بود و ما پیشنهادش را تهیه کردیم به این طریق: مستغلات جدید‌البنا و مستغلاتى که به واسطه حادثه از قبیل حریق، زلزله، سیل و امثال آن محتاج به تجدید بنا یا تعمیر کلى بشوند از روز ختم بنا تا دو سال مشروط بر این که ختم بنا کتباً به اداره دارایى اظهار بشود و یک قسمت دیگر هم که اینجا مذاکره فرمودند آن هم اضافه می‌شود قسمت (س)- تا میزان ده درصد عایدات هر شخصى که براى مصارف خیریه به بنگاه‌هاى خیریه که دولت آنها را شناخته باشد پرداخته شده و از آن مؤسسات قبض رسمى در دست داشته باشند این را هم اضافه کردیم براى این که در آن قسمت نظر آقایان تأمین بشود.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- عرض کنم آقاى وزیر دارایى از این که موافقت فرمودند و موضوع موقوفات حضرت رضا را از مالیات معاف کردند تشکر می‌کنم و این موضوع را بنده در 4 ماه قبل در کمیسیون پیشنهاد کردم و مورد توجه شده بود. ولى غیر از این موضوع یعنى موقوفات حضرت رضا چیزى که فوق‌العاده طرف اهمیت است مسجد جامع گوهرشاد است. مسجد جامع گوهرشاد (معدل- این هم جز آن است) این اصلاً مسجد گوهرشاد یک موقوفه علیحده دارد و خرج علیحده دارد و می‌توانم به آقا اطمینان بدهم که تنها مؤسسه‌اى که در ایران تمام عوایدش صرف خودش می‌شود این مسجد گوهرشاد است. علاوه بر این که از نظر مسلمین طرف توجه عامه است این مسجد را هم از نظر آثار و بنا یک چیزى است که باید حفظ کرد استدعا می‌کنم قبول بفرمایند که مسجد جامع گوهرشاد مخصوصاً ذکر شود زیرا موقوفات آنجا غیر از موقوفات حضرت رضا است و علیحده است. و همچنین موضوع شاه نعمت‌الله ولى که آقا فرمودند شاه نعمت‌الله ولى و بناى او مورد توجه جمیع مسلمین عالم است و باید معاف باشد و همیشه هم معاف بوده است در عهد هر پادشاه و سلطانى موقوفات اینجا معاف بوده و فرمان هم هست.

مخبر (آقاى معدل)- مسجد گوهرشاد را تفکیک کردنش از حضرت رضا مشکل‌تر است. عرض کردم در اینجا که ما اگر چنانچه بخواهیم تمام این نقاط را اسم ببریم کار مشکلى است. اینجا اشکالى ندارد که بنویسیم آستان قدس رضوى که مسجد گوهرشاد هم جز آن است و همچنین قسمت املاک و مؤسسات شیر و خورشید که آقاى دکتر طاهرى و آقاى دکتر ادهم اظهار علاقه فرمودند اضافه می‌کنیم و شاه نعمت‌الله ولى و شاه چراغ را اضافه می‌کنیم و استدعا می‌کنم که دیگر یک طورى باشد که دیگر چیزى اضافه نشود.

امیر تیمور- خیلى ممنون و متشکر هستیم.

معدل- حالا گمان می‌کنم که پیشنهادات آقایان تأمین شده باشد موافقت بفرمایید که دیگر پیشنهادات را نخوانند و به ماده رأى گرفته شود (صحیح است) (بعضى از نمایندگان- پیشنهادات را بخوانید)

رئیس- آقاى فریدونى

فریدونى- عرض کنم مستخدمین دولت عایدات آنها کم است و تصور می‌کنم که همه مستخدمین دولت آقایان متوجه نیستند تمنا می‌کنم توجه بفرمایند تمام آنها در موقعى که مشغول خدمت هستند مالیات بازنشستگى خودشان را می‌دهند در این صورت وقتى که بازنشسته شدند دیگر لزومى ندارد دوباره مالیات بدهند. در این بنده (ج) نوشته شده است که اگر یک کار دیگرى داشته باشد و ضمیمه کارش شد با حقوق بازنشستگى باید مالیات بدهد در صورتی که حقوق بازنشستگى معاف است از مالیات و باید قید شود که فقط از منافع دیگرى که می‌برد مالیات گرفته شود. دو مرتبه مالیات داده‌اند دیگر سه مرتبه مالیات ندهند. مثل خود بنده که مستخدم هستم یا

+++

سایر آقایان نمایندگان که مالیات می‌دهند کلیه مستخدمین دولت هم مالیات می‌دهند توجه بفرمایید دیگر وقتى که بازنشسته شدند دیگر نباید مالیات بدهند. خوب البته اگر کار دیگرى پیدا کردند براى تأمین معاش‌شان از آن قسمت باید مالیات بدهند.

طباطبایى- مالیات قسمت اول گرفته نمی‌شود.

فریدونى- توجه بفرمایند بنده عرض می‌کنم که این یک نفر بازنشسته که مدتى خدمت کرده است یک حقوق بازنشستگى می‌گیرد حالا آمده است براى تأمین معاشش یک کار دیگرى هم پیدا کرده است زیرا که با ماهى 80 تومان یا 100 تومان که معاشش تأمین نمی‌شود باید یک کار دیگرى پیدا کند که ماهى صد تومان دیگر پیدا کند در این صورت دیگر از آن هشتاد تومانى که به عنوان حقوق بازنشستگى می‌گیرد نباید مالیات بگیرند چون یک مرتبه مالیات داده است. مخصوصاً عرض می‌کنم که این طبقه بازنشستگان از خدمت‌گذاران خوب دولت بوده‌اند.

رئیس- آقاى طوسى

طوسى- از اولى که این لایحه را مشغول خواندنش شدم یک کلمه که مرا فوق‌العاده تکان می‌دهد و باز نگاه می‌کنم و چند دفعه اجازه خواستم و موفق نشدم آن موضوع بازنشستگى است. بنده جداً جلب عاطفه مجلس شوراى ملى را به این موضوع می‌کنم که تا کسى مستخدم دولت نشده باشد و تا کسى 30 سال 35 سال 40 سال عمرش را نگذارنده باشد تا ببیند چطور جوانیش را در راه خدمت دولت صرف کرده است ملتفت نمی‌شود. بنده التماس و استرحام کردم در کمیسیون ولى مورد توجه نشد و این خدمت آقاى وزیر دارایى تذکراً عرض کردم مورد توجه نشد. خیال می‌کنم که وضع این بیچاره مردم حق و اولاد از تمام خدمت‌گذارانى که الان هم مشغول خدمت هستند بدتر است زیرا که شما یک کارمندى را که دیروز پانصد تومان یا چهارصد تومان بیشتر یا کمتر حقوق بهش می‌دادید و او به سختى معاشش را تأمین می‌کند بلافاصله فردا می‌گویید متقاعد در صورتی که با این حقوقی که بهش می‌دهند همان طور که عرض کردم نمی‌تواند زندگى کند می‌گویند برو خانه‌ات بنشین مخصوصاً بنده در اینجا جلب توجه آقاى وزیر دارایى را می‌کنم ولى خواهند فرمود که از موضوع خارج است باشد چون بنده چه موقعى می‌توانم این موضوع را بگویم زیرا آن قانون کارمندان هم که گذشته است. بنده استدعا می‌کنم آقاى وزیر دارایى توجه کنند که بدبخت‌ترین کسان همان کارمندانى هستند که امروز سر کار هستند و فردا متقاعد می‌شوند استدعا می‌کنم یک فکرى براى اینجا بکنید. می‌توانید یک ماده‌اى پیشنهاد کنید که آنها هم از موافقتى که به دیگران شده است عقب نمانند این عرایض بنده بود.

رئیس- شرحى هم آقایان نوشته‌اند به مجلس که بنده به آقاى وزیر دارایى دادم ملاحظه فرمودند و به کمیسیون می‌دهم که ملاحظه کنند.

ملک مدنى- بنده هم می‌خواستم همین مطلبى را که فرمودید به عرض مجلس برسانم که آقایان بازنشستگان یک شرحى نوشته‌اند به مقام ریاست که به کمیسیون بودجه فرستاده شد. که آن کمک خرجى که دولت قانون گذارند که به مستخدمین دولت داده شود در آنجا صدى پانزده در آنجا منظور شد کمیسیون هم روى نظر دولت آن صدى پانزده را تصویب کرد و آیین‌نامه‌اش هم گذشت ولى متأسفانه همان طور که آقاى طوسى فرمودند یک طبقه فوق‌العاده‌اى هستند که کار دیگرى هم نمی‌توانند بکنند و یکى از جهات آن این است که آدم وقتى که مستخدم دولت شد و 20 سال 30 سال براى دولت خدمت کرد دیگر نمی‌تواند برود کسب و کارى بکند. این طرز عملش طورى بوده است که دیگر نمی‌تواند عوض بکند و برود پى یک کار دیگرى و کاسب بشود و به علاوه سن او هم مقتضى نیست. بنده خواستم عرض کنم که در این قسمت شاید شنیده می‌شود که براى ارتش در نظر دارند که یک قانونى بیاورند که به آنها کمک کنند در اینجا به موقع است که براى آنها هم مساعدتى منظور بشود. این عریضه‌ای است که به مقام ریاست عرض کرده‌اند و بنده مخصوصاً می‌خواستم عرض کنم که مورد فوق‌العاده دارد که نسبت به عرایض اینها باید توجه بشود.

+++

مخبر- پیشنهاد آقاى فریدونى را ما قبول کردیم و بند (ج) این طور اصلاح می‌شود.

«حقوق بازنشستگى و یا حقوق پایان خدمت» بقیه‌اش حذف می‌شود.

رئیس- اجازه می‌دهید این ماده با اصلاحاتى که شده قرائت شود.

طوسى- دو پیشنهاد است از آقایان هاشمى و روحى که تأمین شده است و صرف‌نظر می‌کنند یک پیشنهاد دیگر از آقاى انوار است که قرائت می‌شود: در قسمت (و) در آخر سطر که نوشته شده است 2 سال نوشته شود 4 سال.

رئیس- آقاى انوار

انوار- اینجا بنده توجه می‌دهم هم مجلس را و هم آقاى وزیر دارایى را که این مملکت منحصر به طرف شیراز نیست که املاک جدید‌الاحداثش کمتر باشد. در اطراف کرمان یا خراسان وقتى بخواهند یک ملکى را آباد کنند و یک قناتى را براى آن احداث کنند تا ده سال هم اگر مالیات ندهند تازه نمی‌توانند که مخارج آن را تأمین کنند و اگر نظر آقایان باشد ما وقتى که قانون چاى را گذراندیم پنج سال براى این کار قائل شدیم این است که بنده عرض می‌کنم که ما نظرمان تنها گرفتن مالیات صرف نیست ما نظرمان آباد کردن مملکت است. ما در اینجا اگر یک تسهیلاتى از براى این اشخاصى که باید مالیات بدهند قائل بشویم این بهتر است تا این که مالیاتى را بگیریم که حقیقتاً خودمان مطمئن نباشیم در چه راه صرف می‌شود. حالا وارد این موضوع نمی‌شویم بنده عقیده‌ام این است که ایران یک مملکتى است کوهستانى و بیشتر آبادى و آب آن به واسطه قنوات است و البته قنوات هم مخارج دارد و خودتان الحمدالله می‌دانید. این است که دو سال کم است و بنده پیشنهاد کردم 4 سال بکنند با یک سال که 5 سال می‌شود و در واقع املاک جدیدالاحداث 5 سال معاف باشند.

وزیر بهدارى (آقاى اردلان)- این پیشنهاد آقاى انوار و شبیه به این پیشنهاد بالاخره باعث می‌شود که از این لایحه مالیات بر درآمد نتیجه‌اى حاصل مملکت نخواهد شد. براى این که بیشتر این پیشنهادها منظورش این است که از مالیات به عناوین مختلف کم کند و بنده تصدیق می‌کنم که اگر 2 سال 5 سال بشود آنها تشویق می‌شوند ولى تشویق این است که ما یک کارى کنیم که درآمد عمومى زیاد بشود و به واسطه درآمد عمومى همان طور که در جلسه خصوصى هم عرض کردم یک اصلاحاتى باید در کشور بشود که اگر ما این مالیات را کم کنیم موفق به آن اصلاحات نمی‌شویم. تمنا می‌کنم از آقاى انوار که از این پیشنهادشان صرف‌نظر بفرمایند و همان دو سالى که دولت در نظر گرفته است کافى است.

مخبر- این را که آقاى انوار فرمودند 2 سال است این طور نیست براى املاک جدید‌الاحداث 3 سال است یک عمل در سال اول که اولین محصول به دست می‌آید از مالیات معاف است و محصول 2 سال بعد از آن بنابراین نظر جنابعالى تأمین است.

رئیس- آقاى انوار چه می‌فرمایید؟

انوار- رأى بگیرید.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى انوار موافقین با این پیشنهاد برخیزند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد.

بعضى از نمایندگان- پیشنهادات را بخوانید.

معدل- پیشنهاداتى که تأمین شده است آنها را نخوانید.

طوسى- یک وظیفه هم براى بنده قائل شوید پیشنهاداتى که یکسان است کنار می‌گذاریم.

رئیس- پیشنهاد آقاى لیقوانى

پیشنهاد می‌کنم بند (ز) به طریق زیر به ماده 6 اضافه شود درآمدهاى حاصله از مدارس و کودکستان‌ها و بیمارستان‌هاى غیر دولتى و کتاب‌ها و منتشرات عام‌المنفعه.

رئیس- آقاى لیقوانى

لیقوانى- عرض کنم منظور بنده از این پیشنهاد راجع به کتاب‌ها و منتشرات آن حق‌التألیف اولیه است که به مؤلف داده می‌شود. بنده عرض نمی‌کنم که کتابخانه‌ها که به قسم تجارتى درآمد دارند مالیات ندهند آنها البته مالیات باید بدهند و به طور کلى آقایان باید تصدیق بکنند که مملکت ما چقدر محتاج به تعلیم و تربیت است براى این که بهداشت و معارف ما در واقع مسخره است و در حکم صفر است در آبادى آب

+++

مملکت‌هاى متمدن مخصوصاً در آمریکا و انگلیس بهترین دانشکده‌ها و دانشگاه‌ها همان مدارس خصوصى است و همچنین بهترین بیمارستان‌ها و کودکستان‌ها در اروپا بیمارستان‌هاى خصوصى است و مخصوصاً وقتى دولت‌ها از حیث بهداشت یا به واسطه نداشتن وسیله یا به واسطه بى‌علاقگى به بهداشت توجه نمی‌کنند ما باید اقلاً تشویق کنیم بیمارستان‌هاى خصوصى را ولو این که براى منفعت احداث شده باشد یا کتاب‌نویسى یا نشریات عام‌المنفعه اینها اشکالى ندارد به عقیده بنده. بنده استدعا می‌کنم که این را توجه کنند و اگر می‌فرمایند که از درآمد دولت کاسته می‌شود اى کاش روزى بیاید که تألیفات و نشریات خوب در این مملکت زیاد شود و ما هم این ضررها را به دولت بزنیم حالا هم بنده مقصودم از حق‌التألیف یعنى درآمد اولیه است و استدعا می‌کنم آقاى مخبر هم قبول بفرمایند.

معدل- هیچ کس منکر این نظریه آقاى لیقوانى نمی‌تواند باشد که تشویقى است از فرهنگ و به نظر بنده شاید اختلاف نظر در محل آن باشد که در چه جا باشد و اینجایش در بودجه وزارت فرهنگى است و حضرتعالى حالا فرصتى به دست آوردید براى این که این تذکر حسابى را بدهید و حق این است که در بودجه فرهنگ این موارد منظور شود که براى کسانی که تألیفات مفیدى می‌کنند یا کارهاى مفیدى انجام می‌دهند و یک کودکستان یا یک مدرسه ملى خوب احداث می‌کنند یک اعانه و یک جایزه بهشان داده شود فرض بفرمایید اگر یک کسى در صنعت قالى‌بافى یک کارى کرد و یک ابتکارى به خرج داده و یا یکى از صنایع ملى ما را زنده کرد این را یک جایزه بهش بدهند ولی نمی‌شود او را از مالیات معاف کنند بنده تصور می‌کنم که باید این طور اینها را تشویق کرد ولى در عوض این پیشنهاد یک موافقت اساسى شده است که آقاى انوار هم از کسالت بیرون بیایند این را اضافه بفرمایید آقاى طوسى به عنوان تبصره به ماده ضمیمه فرمایید: هرگاه در اثر آفت عمومى به بیش از نصف محصول کشاورزى ملک کسى خسارت وارد شد اظهار‌نامه تسلیم و رسیدگى محلى به عمل می‌آید و به تناسب خسارت از مالیات تخفیف داده می‌شود.

رئیس- رأى می‌گیریم.

معدل- آقاى لیقوانى پس می‌گیرند.

لیقوانى- بنده پس نمی‌گیرم عرض می‌کنم سایر قسمت‌هایش را پس می‌گیرم ولى حق‌التألیف را پس نمی‌گیرم.

اردلان (وزیر بهدارى)- با این که در اصل موضوع بنده هم موافقم خواهش می‌کنم به طور کلى پیشنهادشان را پس بگیرند براى این که همین طور که آقاى مخبر هم فرمودند حقاً بایستى این قبیل مسائل در جاهاى خودش تأمین شود براى این که نمی‌شود گفت حق‌التألیف از یک مالیات کوچکى معاف شود و باید حق‌التألیف را یک جایزه‌هاى بزرگى برایش گذاشت این است که بنده تمنا می‌کنم براى این که زودتر به نتیجه برسیم آقا پیشنهادتان را پس بگیرید چون اگر قابل توجه شود اسباب معطلى لایحه می‌شود و اگر هم رد شود که انصاف نیست بنده نظریه ایشان را در قسمت خودم به وزارت فرهنگ ابلاغ می‌کنم که انشاء‌الله در نظر بگیرند.

رئیس- بنده تصور می‌کنم که ضرر این را دولت خواهد داد نه آن کسى که یک فعالیت مهمى کرده است.

لیقوانى- بسیار خوب. با وعده‌ای که فرمودند مسترد می‌کنم‏

پیشنهاد آقاى دکتر ادهم

پیشنهاد می‌کنم در ماده شش اضافه شود وجوه اعانه مؤسسات خیریه که دولت آنها را به رسمیت شناخته باشد.

پیشنهاد دیگر آقاى دکتر ادهم

مخارج تحصیل اولاد با تصدیق وزارت فرهنگ

دکتر ادهم- چون مخارج تحصیل اولاد کسانى که به خارجه می‌فرستند یک مخارج مهمى است بنده پیشنهاد کردم که این قسمت را هم که وزارت فرهنگ تصدیق کرده باشد از مالیات معاف باشد.

معدل- در قسمت (ج) از ماده 9 نظر آقا تأمین شده است.‏

وزیر دارایى- اصولاً بنده عقیده‌ام این است که یک

+++

قدرى هم توجه به وضعیت مالى کشور بکنند اگر بخواهیم همه چیزها را معاف کنیم دیگر چیزى براى ما باقى نمى‌ماند ممکن است خرج خانه را هم معاف کنیم راجع به پیشنهاد آقاى دکتر ادهم اگر یک اشخاصى استطاعت دارند قوه دارند اولادشان را به اروپا نفرستند که می‌فرستند و اگر هم استطاعت ندارند که نمی‌فرستند.

دکتر ادهم- چون می‌فرمایند در ماده 9 تأمین می‌شود پس می‌گیرم.

پیشنهاد آقاى فرمانفرماییان

وجوهی که براى احداث و حفر قنوات جدید و ایجاد سد مصرف می‌شود.

فرمانفرماییان- آقاى وزیر دارایى و آقاى وزیر بهدارى خیلى نگران هستند که این پیشنهاداتى که می‌شود اصل این لایحه را متزلزل می‌کند و از عایدات دولت می‌کاهد هیچ این طور نیست شما یک همچو بار سنگینى را که می‌خواهید به حلق مردم تحمیل کنید بایستى یک قدرى هم نزاکت داشته باشد که گنه‌گنه را آلوده با یک شیرینى موقتى بکند شما تعرفه را طورى گرفته‌اید که صدى هشتاد و صدى هفتاد و پنج منظور کرده‌اید پس هر قدر هم از این قبیل پیشنهادات را اگر قبول می‌فرمایید و منتى هم سر آقایان می‌گذارید و هر چه هم در این قضایا ارفاق شود باز از همین مالیات‌هاى کشاورزى متجاوز از دویست میلیون به دست می‌آید (وزیر دارایى- شما مقاطعه کنید) بنده قبول می‌کنم شما خیال می‌کنید آقا شما تعرفه‌تان را طورى نگرفته‌اید که با این خرده تخفیف‌ها تزلزلى در این درآمدها واقع شود پس حالا که ما برخلاف میل موکلین خودمان اینجا رأى می‌دهیم و این طور تشخیص می‌دهیم که خیر و صلاح مملکت در این است لااقل براى عمران و آبادى این مملکت یک کمکى بکنید امروز در این مملکت درآمد حسابى شما از ملک است (صحیح است) یک موقعى بود که دولت خودش این نوع مالیات‌ها را معاف می‌کرد و قلم بطلان رویش می‌کشید و یک چیزى هم دستى می‌دادند بنده عرض می‌کنم کسى که امروز احداث قنات جدید می‌کند کسى که سد مى‌بندد اینها یک چیزهاى مفید و عام‌المنفعه‌ای است اینها را معاف بفرمایید و یک چیز مهم زیادى هم نیست.

وزیر بهدارى- عرض می‌کنم که این قانون اتفاقاً نسبت به کشاورزى به قدر کفایت ارفاق کرده است همین صدى پنجاه که معاف شده این کار کوچکى نیست از درآمدهاى ویژه آن قدر کسر نمی‌کنند ولى از درآمد کشاورزى صدى پنجاه کنار می‌گذارند براى این که مالک در عمران و آبادى خودش کار می‌کند اگر یک منافع بیشتری به دست آورد از آن مالیات می‌گیرند اگر تازه آباد کرد همان طور که آقاى مخبر هم توضیح دادند تازه سه سال معاف است حالا اگر بنا باشد به عناوین مختلف سد‌سازى و حفر قنوات بخواهیم باز بنویسیم آن وقت یک اشکالاتى ایجاد می‌کند مالیات هر قدر ساده باشد اصلاً وصولش بهتر می‌شود و تماس مأمورین دولت با مؤدیان کمتر می‌شود این را توجه بفرمایید در موضوع مالیات وقتى که موارد مختلفه گذاشتید مردم به زحمت می‌افتند اینجا مؤدى مى‌گوید من سد ساختم مأمور دولت می‌گوید خیر این سد نیست و سنگ چنین است یا این قنات کهنه بوده است تو تنقیه کردى این چیزها یک اشکالاتى ایجاد می‌کند یا این که اگر خیلى بد بین باشیم یک راه دخلى هم براى مأمور درست می‌شود پس هر قدر ما قانون را ساده‌تر وضع کنیم بهتر است بنابراین بنده از آقا خواهش می‌کنم که این پیشنهاد را هم پس بگیرید و الا از آقایان خواهش می‌کنم که به این پیشنهاد رأى ندهند.

فرمانفرماییان- بنده مسترد کردم.

پیشنهاد آقاى گیو

پیشنهاد می‌نمایم به ماده 6 بند (ز) به شرح زیر اضافه شود تا میزان پانزده درصد از درآمد ویژه به منظور کمک‌هاى هزینه‏

معدل- تأمین شده است آقا.

پیشنهاد دیگر آقاى گیو

پیشنهاد می‌نمایم به بند و ماده 6 جمله زیر اضافه شود. و اولین درآمد مستغلات جدید‌البنا در سال مالیاتى که طى آن اولین عایدات به دست می‌آید و مال‌الاجاره دو سال بعد آن.

+++

گیو- تأمین شده است پس می‌گیرم.

پیشنهاد آقاى بهبهانى

پیشنهاد می‌نمایم بنگاه‌هاى خیریه و شعب آن و همچنین وجوهى که براى حفظ جان عده‌ای از مردم از سرما و گرسنگى با اطلاع شهردارى صرف می‌شود از تأدیه این مالیات معاف است.

معدل- این هم تأمین شده است.

پیشنهاد آقاى انوار

پیشنهاد می‌کنم در ماده شش در قسمت (د) در آخر سطر نوشته شود و همچنین وجوهى که ارباب دیانات براى اجراى مراسم دیانتى خود به حساب می‌آورند.

وزیر دارایى- پس بگیرید آقا.

انوار- چه گفتید آقاى وزیر دارایى شما می‌خواهید به اشتباه کارى حرف حساب را از بین ببرید بنده مفصل اینجا عرض کردم که در گرمسیرات و در غالب جاهاى ایران از براى زراعت‌شان اجراى یک وظایف مذهبى را قائل هستند از براى مسائل شرعیه‌شان (امیر تیمور- در همه جا معتقد هستند) ارباب دیانات یک مخارجى را می‌کنند و در همان حین می‌گذارند کنار از این مصارف بنده پیشنهاد کردم که مالیات گرفته نشود تازه آقاى وزیر بهدارى می‌گویند اگر ما بخواهیم هى ببخشیم دیگر چه باقى می‌ماند آقا شما هستى مردم را دارید می‌گیرید چى را بخشیدید؟ آقاى مخبر تصدیق کنید این پیشنهادی را که بنده کردم زیرا مردم داراى عقاید مذهبى هستند و این مصارف خیریه که می‌کنند که فرض مذهب است باید معاف باشد.

مخبر- بنده با نظر آقاى انوار به هیچ وجه مخالفتى ندارم و اگر یک عرایضى می‌کنم از نقطه‌نظر وظیفه مخبرى کمیسیون است و الا معلوم نیست که نظر شخصى بنده هم همین نباشد که آقاى انوار پیشنهاد فرمودند ولى باید این وظیفه که به عهده من گذاشته‌اند از عهده برآیم و نظر کمیسیون را رعایت کنم پس جاى گله براى شما باقى نماند این را هم عرض می‌کنم که آقاى وزیر دارایى نظر آقایان را تأمین کردند یعنى قبول کردند و به نظر بنده نظر آقاى انوار هم در این کار تأمین شده ولى حالا یک وقت است که این شخص می‌خواهد فلان قدر به فقیر توى کوچه بدهد استدعا می‌کنم این نکات را هم توجه بفرمایید که اگر یک آدم نابابى مأمور دولت بود یک صورتى که این شخص داد آن مأمور فوراً قبول کند و این در را ما هم نبسته‌ایم یعنى اگر یک آدمى خواست که خیرات و مبرات بدهد این آدم به مؤسسات می‌دهد و راهش هم باز است.

بعضى از نمایندگان- پس گرفتید.

انوار- بنده در یک مجلس شوراى ملى که داراى قانون اساسى است هیچ وقت پس نمی‌گیرم پیشنهادم را چون با بیانى که آقاى معدل کردند در این پیشنهاد بنده و هم مجلس معتقد است و هم قانون اساسى ما این مسأله را بر ما حاکم کرده است و کسانی که ارباب دیانات هستند و معتقد به زکات دادن و خمس دادن و چون نظر بنده تأمین می‌شود بنده مسکوت عنه می‌گذارم.

طوسى- حالا پیشنهادها تمام شد باید ماده با این اصلاحاتى که شده خوانده شود و رأى بگیریم.

ماده 6- درآمدهاى غیر ویژه که مالیات به آن تعلق می‌گیرد شامل مواد زیر نخواهد بود.

الف- مال‌الاجاره و آن قسمت از درآمد املاک خالصه که عاید دولت می‌گردد.

ب- فوق‌العاده اعاشه و هزینه سفرى که براى انجام خدمت در قبال دریافت حقوق یا اجرت یا حق‌الزحمه دیگر صورت می‌گیرد.

ج- حقوق بازنشستگى و یا حقوق پایان خدمت.

د- وجوهی که براى جبران خسارات بیمارى و صدمات بدنى خواه با داشتن قرارداد بیمه یا بدون آن عاید می‌شود سواى آنچه که به صورت حقوق یا اجرت منظم به او پرداخت می‌گردد.

ه- وجوهی که به عنوان بیمه عمر از طرف شرکت‌هاى بیمه عمر به موجب سند بیمه عمر به اشخاص ذی‌نفع تأدیه می‌گردد.

و- اولین درآمد اراضى جدید‌النسق املاک جدید‌الاحداث

+++

در سال مالیاتى که طى آن اولین محصول به دست می‌آید و محصول دو سال بعد آن.

ز- مستغلات جدید‌البنا و مستغلاتى که به واسطه حادثه از قبیل حریق- زلزله- سیل و امثال آن محتاج به تجدید بنا یا تعمیر کلى بشوند از روز ختم بنا تا دو سال مشروط بر این که ختم بنا کتباً به اداره دارایى اظهار شود.

ح- موقوفات آستان قدس رضوى و مسجد گوهرشاد و آستانه حضرت معصومه و آستانه حضرت عبدالعظیم و شاه نعمت‌الله ولى و شاه چراغ و املاک و مؤسسات شیر و خورشید سرخ و موقوفاتى که منحصراً به مصرف امور خیریه و عام‌المنفعه از قبیل بیمارستان و کودکستان و پرورشگاه یتیمان و آموزشگاه‌ها و اطعام مساکین و نظایر آن می‌رسد و مشروط بر این که دولت یا شهردارى در درآمد و هزینه آن نظارت داشته باشند.

ط- تا میزان ده درصد عایدات هر شخص که براى مصارف خیریه به بنگاه‌هاى خیریه که دولت آنها را شناخته باشد پرداخته شده و از آن مؤسسات قبض رسمى در دست داشته باشد.

تبصره 1- معاملات اموال غیر منقولى که قبل از فروردین 1320 خریده شده مشمول این قانون نمی‌شود.

تبصره 2- هرگاه در اثر آفت عمومى به بیش از نصف محصول کشاورزى ملکى خسارت وارد شد اظهارنامه تسلیم و رسیدگى محلى به عمل می‌آید و به تناسب خسارت در مالیات تخفیف داده می‌شود.

رئیس- موافقین با ماده شش با این اصلاحاتى که به عرض آقایان رسیده است قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

3- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- جلسه را ختم می‌کنم. (صحیح است)

جلسه آینده روز سه‌شنبه دستور بقیه همین لایحه.

(جلسه سه ربع ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294087!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)