کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 210 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنچشنبه چهاردهم آذر ماه 1330  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: ‌آشتیانى‌زاده - ابریشم‌کار و برومند.

3 - طرح گزارش کمیسیون‌هاى بودجه و راه راجع به برنامه ریزى ده ساله‌ی راه سازى‏

4 - تعیین موقع جلسه‌ی بعد - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 210

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنچشنبه چهاردهم آذر ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: ‌آشتیانى‌زاده - ابریشم‌کار و برومند.

3 - طرح گزارش کمیسیون‌هاى بودجه و راه راجع به برنامه ریزى ده ساله‌ی راه سازى‏

4 - تعیین موقع جلسه‌ی بعد - ختم جلسه‏

 

مجلس ساعت ده و چهل و پنج دقیقه صبح به ریاست آقاى نورالدین‌ امامى‌ (نایب رئیس) تشکیل شد.

1 - تصویب صورت مجلس.

نایب رئیس - اسامى ‌غایبین جلسه پیش قرائت مى‌شود

غایبین با اجازه - آقایان: عباس - خزیمه علم - اردلان.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: خسرو قشقایى - ناظر‌زاده کرمانى - حسن اکبر - تیمورتاش - ابتهاج - شهاب خسروانى - قراگزلو - کوراغلى - مخبرفرهمند - گیو - جواد مسعودى - صدر میرحسینى -‌امیر افشارى‏

دیر آمدگان با اجازه - آقاى محمودى یک ساعت و نیم‏

دیر آمدگان بى‌اجازه - آقایان: سالار سنندجى یک ساعت - هراتى یک ساعت - منصف 30 دقیقه - پیراسته 30 دقیقه - سلطانى یک ساعت - تولیت 30 دقیقه - غلامرضا فولادوند 30 دقیقه.

نایب رئیس - نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ آقاى فقیه‌زاده بفرمایید.

فقیه‌زاده - در عرایض پریروز بنده مختصر ‌اشتباهى در چاپ شده است که اجازه بفرمایید تصحیح کنم بدهم به تند نویسى.

نایب رئیس - بسیار خوب آقاى حاذقى بفرمایید.

حاذقى - در جلسه‌ی گذشته من عرض کردم که قسمتى از صحبت خودم را در جلسه 16 آبان ماه عرض کردم اینجا نوشته‌اند در چند جلسه قبل این قسمت تقاضا مى‌کنم اصلاح شود.

نایب رئیس - آقاى صدر‌زاده بفرمایید.

صدر‌زاده - راجع به بیانات بنده در جلسه گذشته یک اغلاط چاپى دارد که اصلاح مى‌کنم و مى‌دهم به تندنویسى براى اصلاح و به علاوه یک قسمت از عرایض بنده راجع به اتحاد و روابط دول اسلامى ‌اصلاً چاپ نشده و حذف شده آن را هم استدعا می‌کنم توجه بفرمایید نوشته بشود.

نایب رئیس - قسمت اول البته اصلاح خواهد شد قسمت دوم را توجه دارید که بیانات آقایان با توجه به آن نوار و حبس صوت نوشته مى‌شود اگر حذف شده باشد اصلاح مى‌شود.

نایب رئیس - آقای دکتر طبا.

دکتر طبا - راجع به اسم مؤلف کتاب تاریخ نائین بنده عرض کردم حجت بلاغی اینجا نوشته شده خجسته بلاغی و چند ‌اشتباه چاپی دیگر هم هست که اصلاح می‌کنم و می‌دهم به اداره‌ی تند نویسی

نایب رئیس - آقاى کهبد

کهبد - در عرایض بنده چند ‌اشتباه چاپى دارد تصحیح مى‌کنم مى‌دهم اداره تند نویسى بعد هم پیشنهاد راه سازى به‌ امضاى 57 نفر تقدیم مقام ریاست شد راجع به لایحه راه سازى آن را تمنا دارم مورد توجه قرار دهند.

نایب رئیس - آقاى اسلامى‏

اسلامى‌- مجلس شوراى ملى مدتى است لایحه زندانیان را معوق گذارده است استدعا مى‌کنم که لایحه راه و زندانیان را مطرح بفرمایید که تا مجلس تعطیل نشده است این دو کار تمام بشود.

نایب رئیس - لایحه راه سازی بعد از نطق قبل از دستور مطرح خواهد شد و لایحه زندانیان هم بعد از آن جزو دستور است دیگر اعتراضى نسبت به صورت مجلس نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان:‌ آشتیانى‌زاده - ابریشم‌کار و برومند.

نایب رئیس - با اجازه آقایان نطق قبل از دستور شروع می‌شود آقاى آشتیانى‌زاده بفرمایید.

آشتیانى‌زاده - موضوع نفت به کلى مثل این که از میان رفته است صحبتى نیست و به اصطلاح معروف حاجى مرد و شتر خلاص البته آن هم ‌اشکالى ندارد همان طوری که آقاى دکتر مصدق فرمودند ملت ایران راضى است که نفت اصلاً استخراج نشود ‌اما یک نقشه‌هاى اقتصادى صحیح لااقل باید در دست باشد هیئت حاکمه ایران هم که از دور و بر سفره نفت ایران 20 سال 30 سال ارتزاق کرده است آن هم با نفت علیه‌السلام از بین برود ‌اما براى این که مملکت داراى یک وضع معین اقتصادى باشد نقشه‌ها و برنامه‌هاى اقتصادى لازم است هى مى‌گویند محرومیت محرومیت این محرومیت نقشه مى‌خواهد همین طور که نمى‌شود محرومیت براى ملت ایران قائل شد البته ملت ایران حاضر است که محروم باشد چنانچه سال‌هاى سال است محروم است به شرطی که دولت باید در صدد طرح نقشه اساسى براى بهبود وضع اقتصادى مردم باشد عرض دیگر راجع به موضوع انتخابات است البته الآن موضوع انتخابت تداخل کرده است و وارد جریان شده است و تمام جریانات و کستیون دوژورهاى مملکت تحت‌الشعاع قرار گرفته است در هر محفلى صحبت از انتخابات است مثل این که تمام فکر و ذکر مردم این مملکت انتخابات است و اتفاقاً بنده هم این جلسه مى‌خواهم راجع به انتخابات صحبت بکنم.

یادم مى‌آید بعد از دوره 14 یک شب در منزل جناب آقاى دکتر مصدق بودم به بنده فرمودند که آقاجان ما وقتى رفتیم در دربار تحصن اختیار کردیم براى انتخابات دوره پانزدهم بعد فهمیدیم که ما را آنجا برده‌اند و ما را سوق داده‌اند به دربار براى این که براى دوره پانزدهم و انتخابات آن پرونده بسازند این فرمایش آقاى دکتر مصدق است و علتش هم معلوم بود که اگر خداى نکرده مجلس کنسرسیوم

+++

و قرارداد نفت شمال را تصویب بکند پرونده‌اى باشد که این انتخابات غلط بوده و درست نبوده و به هم بزنند دوره بعد یعنى دوره شانزدهم معلوم شد که باز هم بنا است براى مجلس یک پرونده‌هایی درست بشود و بنده خودم تعجب کمى‌ کردم که چه شده؟ در صورتى که در دوره شانزدهم یک موضوع بسیار مهم و حیاتى مطرح خواهد شد و آن موضوع نفت است و این موضوع در دستور مملکت قرار گرفته به چه دلیل انتخابات دوره شانزدهم تقریباً صورت فرمایشى دارد بعد توجه کردم به این که چون یک عمل منفى بایستى در مجلس مى‌شد و یک عمل خیرى بایستى در مجلس مى‌شد اگر‌اشخاصى هم بر حسب ظاهراً انتخابات‌شان درست نبوده در این مجلس باشند و عمل ملى شدن نفت را انجام بدهد این ضررى ندارد این خوب است متحن است مطلوب است در صورتی‌که مجلس که حال می‌خواهند تشکیل بدهند مسلماً مجلسى است که باید یک عمل مثبت انجام بدهد پس باید صورت انتخابات را آزاد درست بکنند و بگویند حتماً انتخابات را آزاد درست بکنند و بگویند حتماً انتخابات آزاد است (آزاد - دیروز رادیو لندن هم گفته بود) رادیو لندن خیلى کارها مى‌کند حال من یک چیزهایى را شاید در آتیه در مجلس بگویم و استدعا مى‌کنم کسی نرنجد براى این که اگر بازار اتهام اینجا رواج پیدا بکند کار ما مثل کار کنوانسیون انقلات فرانسه خواهد شد.

دسته به دسته همدیگر را متهم خواهیم کرد و آن وقت معلوم مى‌شود که کسانى که حقیقتاً نوکر کمپانى نفت بوده‌اند چه‌اشخاصى هستند اینجا این قضیه باید معلوم شود که این آزاد بدبخت بیچاره که 14 سال در حبس قصر قاجار بوده است این نوکر کمپانى است یا‌ اشخاصى که سى سال از دولت سر کمپانى است در این مملکت ریاست و زارت و وکالت کرده‌اند؟ (صحیح است) ضمناً بنده مى‌خواستم یک موضوع دیگرى را به نماینده دولت تذکر بدهم من مى‌دانم که آقاى دکتر مصدق از این جریان‌ها برکنار هستند ولى صرفاً برکنار بودن رفع مسئولیت از نخست‌وزیر نمى‌کند چیزهایى را که خود دکتر مصدق در دوره‌هاى گذشته نمى‌پسندیدند‌ امروز هم نپسندند من مکرر اینجا گفته‌ام یک عده متشکلى که داراى مسلکى هستند اگر داراى مسلک‌ها و دکترین‌هاى افراطى هستند و شما مقرر هستید که خطرناک هستند ببینید که اینها خطرشان از چه راهى است اگر بنا باشد که دولت بخواهد با فشار سرنیزه لجبازى با اینها مبارزه کند این مبارزه‌شان عبث خواهد بود خدا بیامرزد ملک را

(تکیه به سر نیزه توان کرد لیک‏

بر سر سر نیزه نباید نشست)

حالا پسرش را بردند آنجا بدبخت مهرداد ملک را حبس انفرادی‌اش کردند تیمسار بزرگوار آقاى مزینى، و من تعجب مى‌کنم که آقاى‌ امیرتیمور چرا لطفى نمى‌کنند و این جوان بى‌پدر، پسر ملک‌الشعرا را نباید از دانشکده ادبیات راند و دیگر موضوع هنرپیشگان تأتر سعدى است اگر دولت و مجلس و مملکت معتقد است که اصولاً تأتر بد است مذموم است حرام است تأتر‌ها را ببندید و اگر حرام و مذموم نیست چرا آن چند تا را باز گذاشته‌اند و به یکی‌شان هفتصد تومان کمک و سوکسیت مى‌دهند و این یکى را مى‌بندند نباید با مردم لجبازى کرد فکر کنیم که اینها این ‌اشخاصى که اجالتاً با ما مخالفند و بر علیه ما اقدام مى‌کنند اینها جنبه کفار صدر اسلام را دارند از این بالاتر که نیست کفار یا جنگ مى‌کردند یا اسلام قبول مى‌کردند یا جزیه مى‌دادند در کنف حمایت حکومت اسلامى ‌زندگى مى‌کردند شما مى‌خواهید دکان مردم را در همه جا ببندید براى این که از خودشان بدتان مى‌آید یک روز می‌رسد که مردم جمع می‌شوند و از بین مى‌برند ما‌ها همه را یک روز می‌رسد که اگر فرمان دادید به پلیس و به همین سرباز که از همان مردم است و آن روز او حمله نکرد و به غوغا و جمعیت آن روز حکم اعدام و اضمحلال خودتان را ‌امضا کرده‌اید.

چون این روزها براى اغفال مردم ایران و صحنه‌سازى براى آژانس‌هاى خارجى دولت به هر وسیله باشد از آزدى انتخابات و فرمول‌هاى عجیب و غریب عوام فریبانه دم مى‌زنند و مى‌خواهند این طور وانمود کنند که دوره هفدهم مجلس را وکلاى صد درصد ملى ‌اشغال خواهند کرد بنده خود را موظف مى‌دانم نظر به مسئولیتى که به عنوان نماینده مجلس در مقابل مردم ایران دارم حقایقى را ‌آشکار بگویم و پرده‌هاى ریا را پاره کنم کیست که نداند تشکیلات و دسته‌جات سیاسى تحت عناوین اسامى‌ مختلف که با دولت داراى روابط و بستگى‌هاى علنى مى‌باشند از هم اکنون کاندیداهاى خود را تعیین کرده او از تمام قواى دولت براى پیش‌ بردن مقاصد خویش استفاده مى‌کنند کیست که نداند که هنوز انتخابات شروع نشده قوای شهربانى و ژاندارمرى براى انجام وظایف محوله یعنى بیرون آوردن نامزد‌هاى دولتى مشغول کار شده‌اند عرض مى‌شود یک موضوعى است که بنده می‌خواهم اینجا آنتر پرانتز به عرض آقایان برسانم.

آقاى علا وزیر دربار بنده با ایشان هیچ گونه سابقه‌اى ابداً نداشتم نه بد نه خوب‌ اما معتقد نبودم در موقعى که ملت ایران براى انجام یک ‌امر مهمى ‌و به منظور ملى کردن نفت قیام کرده ‌اشخاصى که در قرارداد 1933 مداخله داشته‌اند لااقل دیگر اینها در رأس کار واقع نشوند این است که به خود ایشان در خارج مجلس عرض کردم در آنتى شامبر اعلیحضرت همایونی هم عرض کردم که شما تشریف نیاورید ایشان گفتند من قول شرف مى‌دهم که نیایم بعد هم‌ آمدند ما هم ایشان را زدیم حالا مثل این که من از گوشه و کنار مى‌شنوم ایشان هم با بنده طرف شده‌اند ایشان آقاى علا هستند وزیر دربارند، مرد فوق‌العاده قوى هستند همه جا از ایشان تعریف مى‌شود اسم‌شان به نیکى برده مى‌شود ولى بنده حقیر سراپا تقصیر چیزى نیستم که ایشان مبارزه خودشان را با بنده و مبارزه بنده را با خودشان به حساب شخصى سلطان و پادشاه مى‌گذارند. بنده با پادشاه ایران مخلف نیستم و موافقم. من طرفدار رژیم سلطنت مشروطه هستم و با محمدرضا شاه پهلوى موافقم و طرفدار ایشان هستم (برومند - قسم خورده‌اید) تملق هم نمى‌گویم و باید بدانند که در مجلس ایران کسى نیست که با رژیم سلطنت مشروطه مخالف باشد (صحیح است) و بنده هم مخالف نیستم و اگر و بودم یا مى‌گفتم یا در مجلس نمى‌آمدم پس مبارزه بنده با آقاى علا یک پرونده علیحده‌اى دارد و ابداً ارتباطى با مقام سلطنت ندارد.

از هم اکنون وزیر دربار و عمال دربارى صریحاً و علناً ‌اشخاصى را نامزد انتخابات کرده‌اند و به رؤساى ژاندرم و شهربانى و فرماندار و بخشدار و دادگاه‌ها دستور می‌دهند که وقتى نامزد دربارى و آجودان مخصوص اعلیحضرت همایونى براى وکیل شدن بر حوزه انتخابیه مى‌آید علناً به مردم بگویند دربار با فلان کس مخالف است و هیچ کس حق ندارد به او رأى دهند (چند نفر ازنمایندگان - چنین چیزى نیست) تقصیر آقاى علا است به بنده ربطى ندارد بنده طرق مختلف مداخلات دولت را در هر انتخابات در جلسه آینده تشریح خواهم کرد تا مردمى‌که خیال کرده‌اند دولت در انتخابات مداخله ندارد از ‌اشتباه خود بیرون بیایند تقلب در انتخابات و در آوردن وکلاى قلابى ‌تنها به وسیله دولت و مستقیماً انجام نمى‌گیرد پول و ملک بزرگ‌ترین رل را در انتخابات ایران علاوه بر مداخلات دولت بازى می‌کند یعنى اگر فرض کنیم که دولت حقیقتاً در ‌امر انتخابات مداخله نمی‌کند باید بگوییم که صرف عدم مداخله ظاهرى دولت کفایت نمی‌کند بلکه دولت باید از هر قبیل تقلب در ‌امر انتخابات و همچنین اعمال نفوذ به وسیله پول و زور نیز جلوگیرى کند فرض کنیم که دولت فرماندار و یا بخشدارى را بدون نظر خاصى مثلاً به محلى بفرستد و این بخشدار از همان بخشدارهاى خودمانى باشد که همه آنها را می‌شناسیم فوراً کسی که مى‌خواهد با خرج کردن وکیل شود و ضمناً بعضى جاهاى دیگر هم او را فضول و پر حرف تشخیص نداده باشند مثل بنده، توجه کردید فضولى بد است در مجلس‌هایى که کار مثبت مى‌خواهد آدم فضول نمی‌رود آنجا مردان خوب و مثبت لازم است به سراغ عالیجناب بخشدار رفته و همان شب اول با پرداخت ده پانزده هزار تومان دین و دل و دانش را از او می‌رباید و او را مى‌خرد (امامى‌اهرى - آقاى‌ آشتیانى‌زاده راهنمایى مى‌کنید؟) اختیار دارید این آقایان که اینجا هستند هیچ از این راه‌ها را نمى‌دانند؟ چقدر آدم‌هاى ساده‌اى هستند هستیم، هستید. رئیس شهربانى و سایر رؤساى ادارات همچون از فرشتگان بهشتند خیلى زود رام مى‌شوند وقتى کسى توانست با پول فرماندار و بخشدار را بخرد اعضاى انجمن را از کسانى تشکیل خواهد داد که قبلاً نوکر خود او شده‌اند و این اعضاى انجمن را اگر محض عوام فریبى‌بگویند با قرعه میان کسانى کشیده مى‌شود که همه را صاحب پول و نفوذ هستند.

دکتر مصدق خودش که خبر ندارد و نمى‌تواند هم داشته باشد مصدق‌السلطنه نمى‌تواند خبر داشته باشد

بهرام که گور مى‌گرفتى همه عمر

دیدى که چگونه گور بهرام گرفت‏

مصدق‌السلطنه‌ای که همیشه براى آزادى انتخابات قد علم مى‌کرد قیام مى‌کرد خودش در کوزه افتاد ‌انداختن‌اش توى کوزه پیر مرد بیچاره محترم را او نمى‌تواند و محال و ممتنع است که مصدق‌السلطنه بتواند انتخابات را آزاد بکند و انتخابات مقید را جلوگیرى کند اقتضاى طبیعت رژیم اقتصادى مملکت ما این است هر کاریش بکنید یک جور دیگر مى‌شود (دکتر طبا - قانون انتخابات را اصلاح بکنید) آن قانون فایده‌اى ندارد جلسه دیگر در این باره صحبت مى‌کنم (دکتر طبا - آقاى ‌آشتیانى‌زاده - این معایب را همه مى‌دانیم علاجش چیست؟) (صفایى - خود آقاى دکتر مصدق مى‌دانند که نمى‌توانند)

نایب رئیس - وقت آقا تمام شده‏

آشتیانى‌زاده - آقاى برومند جنابعالى پنج دقیقه از وقت خودتان مرحمت مى‌کنید بعد آقایان به شما مى‌دهند (برومند - پنج دقیقه مى‌دهم) با این ترتیب یعنى با خریدن بخشدار و تعیین اعضاى انجمن که آنها هم هر کدام قیمت خود را مى‌گیرند کار انتخابات آن منطقه ساخته است یعنى اگر کاندیداى حقیقى مردم هر ‌اندازه رأى داشته باشد با عوض کردن صندوق و اگر نشد و یا مصلحت نبود با مخدوش جلوه دادن آن و ابطال صندوق‌ها صاحبت پول به نام وکیل ملت سر از صندوق بیرون مى‌آورد و متأسفانه فساد اخلاق در میان بعضى از مأمورین وزارت کشور و طورى شیوع یافته است که ‌اشخاص درست و

+++

پرهیزکار زیر بار پول نروند در میان آنها به ندرت پیدا مى‌شود.

و بهترین دلیلش این است که دولت‌ها همیشه به وسیله‌ی همین بخشدار‌ها و فرماندار‌ها در انتخابات مداخله کرده‌اند و اگر اتفاقاً به طور استثناء بخشدارى پیدا شود که نخواهد زیر بار کاندیداى دولتى برود و قانون را مراعات و اجرا کند مورد بازخواست وزارت کشور قرار گرفته و از کار برکنار و حتى به سخت‌ترین وجهى تنبیه‌اش می‌کنند. پس این قبیل مأمورین عادت به تضییع حق مردم و جعل آرا و در آوردن وکیل قلابى‌ دارند منتهى یک روز به امر صریح دولت و روز دیگر با ‌اشاره و چشمک دولت و دریافت رشوه، وظیفه کثیف خود را انجام می‌دهند پولدارها اگر در منطقه شروع به اقدام و عمل کنند و اگر مزاحمى‌ هم آنجا باشند علاوه از خرید بخشدار اعضاى انجمن کدخدا‌ها را نیز مى‌خرند و کار انتخابات را یکسره می‌کنند.

این حقیقت را اگر آقایان هم تکذیب بفرمایند تمام افراد ملت ایران که همیشه دچار آن هستند خوب مى‌فهمند.

حال آقاى نخست‌وزیر چه فکرى براى جلوگیرى از این قبیل خلافکارى‌ها کرده‌اند اگر در جواب بگویند که از قضات دادگسترى براى نظارت در انتخابات استفاده خواهد کرد - باز قانع کننده نخواهد بود - زیرا دو نفر از قضات بسیار عالى رتبه را اینجانب مى‌شناسم که زیر گوش خود آقاى دکتر مصدق و در چند فرسخى تهران به مردم گرفتار و اسیر دادگسترى آن منطقه وعده مى‌دهند که اگر به بنده‌زاده رأى دادید دعاوى شما را در عدلیه با وجه بسیار خوبى‌خاتمه مى‌دهم و الا محکوم و بیچاره خواهید شد بیایى با بنده تا به همه آقایان نشان بدهم. آقا همه با من بد شده‌اند توى این مملکت، همه جمعى شده‌اند بنده را له و لورده کنند.

بنابراین همه قضات را که از نور نساخته‌اند و سایر مردم را از گل و لاى و به طوری که ملاحظه مى‌فرمایند بعضى از آقایان قضات را هم به طوری که عرض شد تحت تأثیر احساسات رفیق بازى و قوم و خویش بازى همچنین حزب بازى ممکن است قرار گیرند؟

آیا انتخابات آزاد این است که دل از زیر اعمال نفوذ کند و میدان را نیز علناً براى صاحبان سرمایه باز کند و سابقه پول و حراج آرا را در انتخابات بگذارد که در نتیجه حتى یک نفر نماینده مردم به مجلس راه پیدا نکند؟

موضوع دیگر که البته در مناطق مالکیت‌هاى عمد مشهود است دستور ممالک بزرگ است بر این که جناب مباشر رعایا را گله و از پاى صندوق‌ها بکشند و به امر مالک رعایا خود مالک را به وکالت انتخاب کنند.

حالا اگر معنی انتخابات آزاد در نظر آقاى دکتر مصدق در آمدن این قبیل وکلا از صندوق باشد باید گفت که حقاً که صد رحمت بر ایشان !..

نایب رئیس - آقاى‌ آشتیانى‌زاده وقت جنابعالى تمام شد

آشتیانى‌زاده - آقاى برومند دو دقیقه دیگر هم مرحمت کنید بشود هفت دقیقه دو دقیقه فقط قول مى‌دهم آقایان بدهند (آقاى برومند موافقت کردند) پس بفرمایید انتخابات آزاد است بفرمایید انتخابات مجلس شوراى ملى در جریان است درست است. همان طور بوده که گفتم 4 انواع انتخابات داریم این هم یکى از آن نوع بلکه بفرمایند انتخابات زرنگ‌ترین پولدار‌ها و مالکین بزرگ براى تشکیل یک مجلس اعیان دیگر به مسابقه گذاشته می‌شود. بنده با صراحتى هر چه تمام‌تر اعلام می‌کنم تا زمانی که کشاورزان ایران حاکم بر مقدرات خود نشوند، تا زمانی که دولت عملاً از نفوذ زور و پول مالکین بزرگ و همچنین حواریون و اطرافیان خودش و انتخابات جلوگیرى نکند انتخابات آزاد و ملى نخواهد بود و وکلاى مجلس وکلاى حقیقى مردم ایران نخواهند بود و کسانی که انتخاب مى‌شوند یا دولت موکل آنها است یا پول و یا مالکیت‌هاى بزرگ.

مطلب دیگرى که بسیار مهم است و حتماً باید به عرض آقایان برسانم آن است که جناب آقاى دکتر مصدق کراراً چه در خارج از مجلس و چه پشت تریبون حتى در ابتدا همین دوره اعلام فرمودند که آرا لواسان آرا مردم تهران را خراب مى‌کند. یعنى هر چه مردم تهران رأى بدهند آرا دسته شده و مخدوش لواسان که همیشه قالبى‌ از صندوق بیرون مى‌آید آرا مردم تهران را که طرفدار آزادى فکر انتخابات هستند خراب می‌کند. و این آرا لواسان همیشه در اختیار دولت است و بنابراین هیچ دلیلى در دست نیست که این دوره نیز از همان آرا دست شد براى خراب کردن رأى مردم استفاده نشود. بنده پیشنهاد می‌کنم که خود آقایان وکلاى تهران جناب آقاى حائرى‌زاده توجه بفرمایید براى حفظ حیثیت خودشان پیشنهاد کنند که آرا لواسان از آرا تهران جدا شود و از 12 وکیل تهران یک وکیل اختصاص به لواسان شمیران کند داده شود که با این ترتیب لااقل مردم تهران به یازده وکیل دیگر اطمینان پیدا کنند و براى اثبات حسن نیت آقاى دکتر مصدق هم هیچ موردى بهتر از پیشنهاد طرح قانونى تفکیک آرا لواسان از آرا تهران پیدا نمى‌شود و بنده قبلاً اعلام می‌کنم که اگر آرا لواسان ضمیمه آرا تهران بشود انتخابات تهران مخدوش و قلابى‌خواهد بود.

نایب رئیس - آقاى ابریشم‌کار

ابریشم‌کار - صبح جناب آقاى ‌آشتیانى‌زاده شروع به سخن در اطراف انتخابت فرمودد بنده هم خواستم توجه آقایان وکلا را به موضوع طرحى که جناب آقاى صدر‌زاده تهیه فرمودند و در جلسه گذشته اسم برده شد جلب کنم همه آقایان و همه اهالى کشور آگاه و مطلعند این جنجالى که برپا شده روى انتخابات است و مسلماً هر کس از شهرستان حوزه انتخابیه خودش مطلع است من تصور نمى‌کنم در تمام کشور ایران شهرستان و محل انتخابى‌باشد که آرام باش از روز اول که صحبت ملى شدن نفت و پیشرفت این کار بود تمام افتخار مجلس و مردم ایران روى وحدت و یگانگى و پشتیبانى از این کار بود من متأسفم که مى‌بینم یک وحدت و مودت و یگانگى که در تمام قاطبه ملت ایران محکم طبیعت ایجاد شده بود ما داریم دستى و به رایگان و مفت از دست مى‌دهیم زیرا که برى انتخابات همه مردم به جان هم مى‌افتند و آن طورى که قبلاً شاید نمونه‌اش در بعضى جاها در دوره گذشته شد در تمام جاها در این دوره دیده خواهد شد پس باید علاجى کرد براى این کار ما که به رأى‌العین مى‌بینیم یک آتیه خیلى وحشتناکى در پیش داریم.

من استدعا مى‌کنم آقایان توجه بفرمایند و فکرى براى این کار بکنند البته تعداد وکلا همین طور که در قانون اساسى در بدو مشروطیت نوشته دویست نفر بوده در صورتى که هم کمیسیون وزارت کشور روى دویست نفر تهیه کردند بنده ناگزیرم عرض کنم و استدعا کنم مجلس و ریاست محترم و دولت توجه بفرمایند این طرح مورد نظر قرار بگیرد آقایان توجه دارند که نسبت به بعضى جاها از نظر جمعیت و از نظر موقعیت به نسبت تعداد نمایندگان ظلم شده بنده البته موظفم نسبت به خوزستان صحبت کنم در موقعى که این تقسیم بنده شده و قانون انتخابات تعیین شده اسمى‌ از آبادان یا اهواز وجود نداشته خدا رحمتش کند مرحوم حاجى معین‌التجار تشریف فرما شدند خط آهن کاروان سرایى بساطى برپا کردند و این یادگار نیک به نام ایشان ماند و کم‌کم یک شهرى شد که ‌امروز یک صد و پنجاه هزار نفر در شهر جمعیت است غیر از عشایر اطراف آن آبادان الآن سیصد هزار نفر جمیعت دارد خرمشهر قصبچه بود که ‌امروز شصت هزار نفر جمعیت دارد ملاحظه بفرمایید سهم خوزستان آن خوزستانى که ‌امروز مورد نظر تمام ایران است (صفوى - مورد توجه همه دنیا) و صحبت از نفت آن از جمعیت و توجه به عمران و آبادى آنجا هست فقط داراى پنج تا وکیل است بنده از آقایان تصدیق مى‌خواهم آیا 5 وکیل هیچ مناسبتى با خوزستان دارد؟ جناب آقاى‌ امیر همایون بوشهرى شما اطلاع دارید (صدر‌زاده - جناب آقاى ابریشم‌کار تاکنون 23 نفر ازآقایان نمایندگان این طرح را ‌امضا کرده‌اند) (محمدعلى مسعودى - همه‌ امضا می‌کنند) من تصور نمى‌کنم که این موضوع مخالفى داشته باشد (صفایى - وقتى مجلس اثرى در کارها نداشته باشد این عده هم زیادى است) اولاً آقایانی که به خوزستان تشریف برده‌اند و دیده‌اند تصدیق می‌فرمایند ‌امور هر استانى بسته به وکیل آن استان و رسیدن به امور اصلاحى آنجا است البته بین 5 نفر ممکن است دو نفرش در مسافرت باشد و یک نفر مریض باشد خوزستان از حیث وکیل فقیر و بیچاره و مظلوم واقع شده (دکتر مجتهدی - شانس دارد این بیچارگى نیست) شانس ندارد حالا من استدلال مى‌کنم (فرامرزى - فرمودید خوزستان از حیث وکیل بیچاره است؟) توجه بفرمایید تکرار مى‌کنم بنده عرض مى‌کنم که 5 نفر وکیل براى خوزستان کم است و از نظر تعداد وکیل فقیر است (صفایى - عوضش مردمش راحت‌تر هستند) (دکتر مجتهدى - ملى کنید) سال گذشته ما ملى کردیم بنده که اینجا ایستاده‌ام افتخار مى‌کنم وکیلى هستم که با نظر ملت انتخاب شده‌ام و با کمال قدرت هم این عرض را مى‌کنم (صحیح است) و شاید از موکلین‌ام اینجا نشسته باشند (صحیح است)

عرض کنم شهر آبادان یا خرمشهر و شادکان و بندر معشور. بندر شاهپور اینها پنج تا شهری است که یک وکیل دارد بنده متفکرم آن کسى که خواسته باشد از 5 شهر وکیل بشود این چطور مى‌شود؟ و آزادى انتخابات در آنجا چه معنى دارد؟ شهر اهواز و شوشتر و مسجد سلیمان و رامهرمز آنها دارى یک وکیل هستند ‌امروز جمعیت خوستان مطابق دفتر ‌آمار یک میلیون و چهارصد هزار است‏

و حداقل باید 15 نفر وکیل داشته باشد در صورتی که حالا 5 وکیل دارد این را که بنده عرض می‌کنم آقایان براى این هست که فتنه‌اى در مملکت بخوابد خدا شاهد است آن روز که در جلسه خصوصى صحبت از اضافه شدن یک نفر وکیل براى یکى از شهرستان‌ها در نظر گرفته شده بود آن کسى که این طرح را تهیه کرده بود غیر از لابدى و ناعلاجى چاره‌اى نداشت سایر شهرستان‌ها هم همین طور هستند پس 60 نفر وکیل بر تعداد وکلا اضافه شود که فتنه بخوابد (یک نفر از نمایندگان - چه فتنه‌اى؟) فتنه این که وکیل کم داریم و کاندید زیاد شده می‌خواهم عرض کنم که اهالى خوزستان

+++

وکیل کم دارند خوزستان یک سرزمینی است عشایرى و الآن در بین رؤساى عشایر ما شاید 10 نفر داشته باشیم که تحصیل کرده هستند و مستحق و لایق وکالت هستند بنده می‌توانم اسم اینها را ببرم تمام رؤساى عشایرى که در آنجا مالیات می‌دهند نظام وظیفه می‌دهند از تمام کارهاى دولت پشتیبانى کرده‌اند چه ضرر دارد که دو سه نفر از این رؤساى عشایر خوزستانى که تحصیل کرده‌اند و باسوا هستند و زبان خارجى می‌دانند وکیل بشوند (ثقه‌الاسلامى‌- چه ضرر دارد همه‌شان وکیل بشوند) بلى اگر فرصت بدهند ولى ایرانى‌الاصل پیدا مى‌شود می‌خواهد برود آنجا وکیل بشود بنده ناگزیرم با صداى بلند اینجا عرض کنم و صداى مرا اهالى خوزستان بشنوند تبلیغ از راه دین و آیین و مسلمانى سرتاسر مملکت را گرفته است و من خدا را شکر مى‌کنم که الحمدلله رب العالمین از خرد و درشت تمام مسلمان شده‌ایم و همین طور هم بوده‌ایم ..

نایب رئیس - آقاى ابریشم‌کار تأمل بفرمایید اکثریت نیست (پس از حصول اکثریت) بفرمایید

ابریشم‌کار -‌اما آقایان باید بدانند بعضى‌ اشخاص می‌روند و رفته‌اند در خوزستان چه در شهرستان‌ها و چه در عشایر شرح قلابى ‌برده‌اند که ما نماینده حضرت آیت‌الله کاشانى هستیم بنده در اینجا عرض مى‌کنم که این مرد بزرگوار آقایى و بزرگوارى فرموده‌اند از نظر آزادى انتخابات حتى بچه‌هاى خود و آقازادگان خود را که زمینه انتخاباتى هم دارند منع فرموده‌اند (یکى از نمایندگان - کى آقا؟) حضرت آیت‌الله کاشانى. مردم بدانند که هر کس بروند از قول ایشان بگوید من نماینده آقاى کاشانى هستم این حرف‌ها دروغ است انتخابات هم آزاد است هر کس به هر کس که خواسته باشد می‌تواند رأى بدهند من برخود واجب دانستم که مردم را روشن بکنم و مردم بدانند ‌اشخاصى که به خوزستان رفته‌اند ما یک منطقه عشایرى 500 هزار نفر عشیره داریم مردم مسلمان‌اند دین و آیین دارند پیرو مجتهدى هستند ولى از قول یک نفر مجتهد و پیشوا نباید رفت و دروغ گفت اینها خلاف است اصلاً همچو چیزى نیست و مرم با کمال آزادى به هر کس که میل دارند رأى بدهند و تصور نکنند که کسى از تهران حواله‌اى آوده براتى آورده توصیه‌اى آورده این حرف‌ها ابداً یک پول قیمت ندارد.

‌امیدوارم که به وسیله رادیو اهالى خوزستان بدانند و بنده اگر ادعا مى‌کنم که وکیل آنها هستم البته با کمال روسفیدى عرض مى‌کنم و منظورم انتخاب شخص خودم نیست. موضوع دیگر این که استدعا مى‌کنم جناب آقاى وزیر راه توجه بفرمایند بنده مدتى پیش در یک روزنامه خواندم که چهارصد نفر، هشتصد نفر، هزار نفر از بیکاران تهران رفته‌اند براى کمک به ساختمان سد کرخه جناب آقاى وزیر کشور (یکى از نمایندگان - ایشان آقاى وزیر راه هستند) ببخشید ‌اشتباه کردم آقاى وزیر راه تمنا دارم به هویت این ‌اشخاص که مرتباً از اینجا دارند می‌روند به خوزستان توجهى بشود سرزمین خوزستان مملو شده از مردم بیکار. همه آقایان و دولت تصدیق مى‌فرمایند که خوزستان به قدرى که باید آدم بیکار دارد حالا که دست‌شان از کار کوتاه شده است و مرتباً از اینجا ‌اشخاص بى‌سجل‌ آشوب طلب و نامتناسب و فتنه‌انگیز که من نمى‌خواهم بگویم اینها جزو چه دسته‌هایى هستند به خوزستان می‌روند ولى خدا شاهد است که جلوگیرى از رفتن اینها صواب است اینها هستند که در خوزستان دارند فتنه و ‌آشوب برپا مى‌کنند هر روز یک سر و صداى عجیبى‌ از خوزستان بلند مى‌شود مگر نه همان خوزستانى بود که تا چندى پیش به هیچ وجه من‌الوجوه سر صدایى نبود تمام پیرو دولت تمام پشتیبان و حامى‌ دولت بودند الآن طورى شده که هر ساعت یک دسته‌اى مى‌روند آنجا و من نمى‌دانم اهل کجا هستند ای کاش شناسنامه داشته باشند و شناخته شوند و استدعا می‌کنم که اگر براى کمک به ساختمان سد کرخه از اینجا می‌روند

جنابعالى توجه بفرمایید از اینجا دیگر آدم بیکار آنجا نرود از طرف دیگر چندین نامه و تلگراف از خوزستان داشتم الآن یک عده زیادى ما کارگر در آنجا داریم که اینها در مؤسسه نفت هستند که هم حقوق می‌گیرند و هم بیکارند چند رشته راه واجب داریم بین اهواز و رامهرمز و اهواز و شوشتر و وسایل راه سازى هم آنجا موجود است به جاى این که اینها بیکار بشوند جناب آقاى وزیر راه استدعا مى‌کنم چون مطلب مربوط به حضرت مستطاب عالى است توجه بفرمایید کارگران بیکارى که در مسجد سلیمان و اهواز هستند و حقوق مى‌گیرند و وسایل راه سازى به حد کافى در آنجا دارید به جاى این که عمله و کارگر از خارج بیاوریم با همین وسیله‌اى که الآن در دست داریم شروع کنید و بارانى هم ‌آمده است و زمین‌ها قابل اصلاح است این راه‌ها را درست بکنید بدون این که به بودجه تحمیلى شده باشد چه ضررى دارد توجهى بشود و ایزاً بنده استدعا مى‌کنم و البته این وعده‌هایى که ما همه به خوزستان براى اصلاحات‌شان دادیم چون بنده مى‌دانم فعلاً پول نداریم این کار که خرجى ندارد ..

نایب رئیس - آقاى ابریشم‌کار وقت آقا تمام شده‏

ابریشمکار - من پنج دقیقه دیگر مى‌خواهم به کسى بخشش کنم.‏

نایب رئیس - یک دقیقه هم اضافه بر 15 دقیقه صحبت کردید آقاى برومند.

برومند - صبح که بنده ‌آمدم دیدم آقاى ‌آشتیانى‌زاده شب خوابیده‌اند اینجا و تب هم داشتند و فهمیدم که در 15 دقیقه مطالب‌شان تمام نمى‌شود و باید کمکى به ایشان کرد این بود که 7 دقیقه وقتم را به ایشان دادم و حالا جناب آقاى وزیر راه فرمودند که مطالبم را کوتاه کنم که لایحه راه سازى مطرح زود تمام بشود (صحیح است) بنابراین بنده خیلی به اختصار مى‌پردازم اولاً گله‌اى از وزارت راه دارم چون آقا تشریف دارید قبلاً آن را عرض کنم پل زاینده رود چوب بستش را زده‌اند که طاقش را بسازند و وزارت راه هم تعهد کرده است که سیمان لازم را برساند ...

نایب رئیس - آقاى برومند تأمل بفرمایید اکثریت نیست (پس از چند دقیقه اکثریت حاصل شد) بفرمایید

برومند - ولى سیمان را به پیمانکار نرسانده‌اند و اتفاقاً ‌امسال در آنجا باران نیامد ولى اگر باران بیاید و سیلى برپا شود قطعاً شهر را آب خراب خواهد کرد و این وضعیت بسیار خطرناک است این را تقاضا مى‌کنم تلگراف متعددى هم از اصفهان رسیده است توجه بفرمایید اداره راه و ساختمان کل هم یک تلگراف مفصلى کرده‌اند این را استدعا مى‌کنم توجه بفرمایند و هر چه زودتر ‌امر بفرمایید که این چوب را باز کنند چون ممکن است به کلى اصفهان را ویران کند یکى هم راجع به خرابى‌ راه بین اصفهان و تهران است که استدعا کرده‌اند این راه ساخته شود براى این که هم براى عبور و مرور خطر دارد و ماشین‌هاى زیاد مى‌شکند هم اگر شروع به ساختمان و تعمیر راه شود یک عده‌اى آنجا مى‌روند سرکار تقاضا دارم این کار را توجه بفرمایید که هم رفع خطر بشود و ماشین‌هاى مردم از بین نرود ‌اما موضوع دیگر که مى‌خواستم عرض کنم راجع به انتخابات است گرچه بنده قصد نداشتم در این مورد ‌امروز صحبت کنم ولى چون آقاى ‌آشتیانى‌زاده و آقاى ابریشم‌کار فرمایشاتى در این مورد کردند این است که مختصراً نظریه خودم را عرض مى‌کنم.

به طوری که همه آقایان مى‌دانند آقاى دکتر مصدق به هیچ وجه من‌الوجوه میل نداشتند در کار انتخابات بمانند یعنى قصدشان این بود که کار نفت را تمام کنند و اگر بشود آن ماده 2 برنامه‌شان را هم که اصلاح قانون انتخابات باشد آن را هم به مجلس بیاورند و تمام کنند و از کار کناره‌گیرى بکنند ولى کار نفت به جایى رسید که تمام نشد و یک قسمت‌اش که همان موضوع فروش باشد تا به حال حل نشده و چون ایشان هم علاقه داشتند و علاقه دارند که این کار تمام شود و این کار قطعاً به دست خودشان تمام شود این است که خواهى نخواهى ماندند تا انتخابات هم انجام شود. همان طوری که آقایان اطلاع دارند دولت در صدد است که رویه‌اى اتخاذ کند که انتخابات نسبتاً آزاد انجام شود یعنى از اعمال نفوذ‌ها و دسته‌بندى‌ها و دخالت‌هایى که مأمورین دولت در دوره‌هاى گذشته می‌کردند در این دوره جلوگیرى شود ولى با بى‌سوادى اکثریت مردم و این قانون انتخابات قطعاً آن انتخاباتى که صد درصد باید آزاد باشد و آزاد انجام بشود میسر نیست ..

نایب رئیس - اکثریت نیست قدرى تأمل بفرمایید حقیقتاً جاى کمال تأسف است که آقایان به تابلو توجه نمی‌فرمایند.

صفایى - چون صحبت آزادى انتخابات است بیرون می‌روند.

(پس از چند لحظه اکثریت حاصل شد)

نایب رئیس - بفرمایید

برومند - تا انتخاب کننده نداند چه مى‌کند یعنى اصلاً معنى انتخابات را نداند و نداند که براى چه می‌رود پاى صندوق و براى چه رأى مى‌دهد و وکیلى که انتخاب مى‌کند انتخابات به آن معنى و مفهومى‌ که آقایان انتظار دارند در ایران انجام نخواهد شد مگر این که همه مردم باسواد بشوند اولاً معنى مشروطیت و انتخابات را بفهمد و بدانند وکیل را براى چه انتخاب می‌کنند و بعد خودشان بروند پاى صندوق خدا و وجدان و مصالح ممکلت را در نظر بگیرند و هر کس را دل‌شان مى‌خواهد انتخاب کنند و الا تا اکثریت مردم بى‌سواد هستند بالاخره دخالت‌هایى خواهد شد مثلاً ایراد مى‌شود که مالکین بزرگ یا کوچک رعایاشان را مى‌آوردند که به ایشان رأى بدهند، این رعیت اصلاً به غیر از مالکش کسى را نمى‌شناسد که به دیگرى رأى بدهد. سواد ندارد که روزنامه بخواند و خوب و بد خود را تشخیص بدهد، صلاحیت افراد را بسنجند خوب این جز این که به مالک رأى بدهد چاره‌اى ندارد حالا اگر واقعاً آقایان علاقه دارند که انتخابات آزاد به مفهوم واقعى خودش جریان پیدا کند یک قدرى در اصلاح فرهنگ بکوشند و یک وضعیتى به وجود بیاورند که مردم باسواد بشوند و بعد وقتى که مردم باسواد شدند خود به خود انتخابات آزاد خواهد شد و اگر کسى هم خواست پول خرج بکند و اگر بنا باشد کسى هم به قدرى بى‌وجدان باشد که پول بگیرد می‌گیرد ولى وقتى پاى صندوق رفت هى کسى را که دلش بخواهد می‌نویسد ولى تفاوتى که انتخابات این دوره با دوره‌هاى گذشته دارد این است که مردم تا‌ اندازه‌اى روشن شده‌اند به اوضاع البته نسبت به سابق آن بى‌سواد‌ها

+++

هم تا ‌اندازه‌اى اطلاع پیدا کرده‌اند که چه باید بکنند و گمان نمى‌کنم پول خیلى تأثیر داشته باشد چنان که در اصفهان و کاشان در دوره گذشته پول زیاد تأثیر نداشت کاندیدى بود که پول فراوان خرج کرد و پولش هم مؤمنین گرفتند و خوردند و رأى بهش نداند. بقیه وقتم را می‌دهم به جناب آقاى جمال ‌امامى.

نایب رئیس - مطابق آیین‌نامه وقت را به یک نفر بیشتر نمی‌شود داد 3 دقیقه هم از وقت شما بیشتر باقى نمانده است.‏

جمال‌ امامى‌- من اقلاً نیم ساعت مى‌خواهم صحبت کنم.

3 - طرح گزارش کمیسیون بودجه راه راجع به برنامه ده ساله راه سازى.

نایب رئیس - لایحه برنامه راه سازى مطرح است. گزارش کمیسون قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده مى‌شود)

گزارش از کمیسون بودجه به مجلس شوراى ملى‏

لایحه شماره 18699 دولت راجع به برنامه راه سازى که پس از طرح در مجلس شوراى ملى مجدداً به کمیسیون‌هاى مربوطه ارجاع گردید در جلسات متعدد کمیسیون بودجه با حضور آقاى وزیر راه مطرح به عنوان برنامه ده ساله راه سازى ماده واحده پیشنهادى به شرح زیر اصلاح و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد:

ماده واحده - به وزارت راه اجازه داده مى‌شود براى تکمیل خطوط اصلى کشور و اسفالت آنها (در حدود هر 12500 کیلومتر) و نگاهداى و اصلاح سایر راه موجوده و تکمیل ساختمان‌هاى راه‌هاى نیمه تمام‌ و احداث راه‌هاى جدید در ظرف ده سال از محل اعتبارات منظوره در بودجه کشور و درآمد مخصوص اسفالت که سالیانه در حدود سیصد و نود میلیون ریال پیش بینى مى‌شود بر طبق برنامه ضمیمه و به قرار ذیل اقدام نماید:

بند 1 - تکمیل ساختمان و اسفالت نمودن در حدود 12500 کیلومتر خطوط اصل کشور به شرح ذیل:

1 - تهران - اصفهان - لنجان - طالخونچه - شهرضا - شیراز - بوشهر 1200 کیلومتر.

نایب رئیس - تأمل بفرمایید اکثریت نیست. (بعد از چند دقیقه هم اکثریت حاصل نشد)

4 - تعیین موقع جلسه‌ی بعد - ختم جلسه.

نایب رئیس - بنده حقیقتاً خیلى متأسفم این که طرز کار مجلس نیست. با اجازه آقایان جلسه را ختم مى‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه‏

(مجلس ده دقیقه قبل از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - نورالدین ‌امامى

+++‏

یادداشت ها
Parameter:294729!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)