کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/04]

جلسه: 203 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه هیجدهم خرداد ماه 1337  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- بیانات قبل از دستور

3- مذاکره در گزارش کمسیون دارا‌یی راجع به اصلاح قانون مالیات بر درآمد از ماده 21

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 203

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه هیجدهم خرداد ماه 1337

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- بیانات قبل از دستور

3- مذاکره در گزارش کمسیون دارا‌یی راجع به اصلاح قانون مالیات بر درآمد از ماده 21

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

 

مجلس ساعت ده و پنج دقیقه صبح به ریاست آقای رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس‏

رئیس- صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه- آقایان: صارمى- قوام- مرتضى حکمت- سعیدى- دهقان- سالار بهزادى- ذوالفقارى- عامرى- دکتر عدل- اکبر- دکتر بینا- محمودى- صفارى- مهدوى- رامبد- اورنگ- جلیلى- دکتر فریدون افشار- بزرگ‌نیا- دکتر عمید- مهندس ضیایى- دولت‌آبادی پناهى- اخوان.

غائبین بی‌اجازه- آقایان: دکتر طاهرى- قرشى- قراقزلو.

رئیس- نسبت به صورت‌مجلس اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌مجلس تصویب شد.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: دکتر مشیر فاطمى دکتر بینا- یارافشار

رئیس- نطق‌های قبل از دستور شروع می‌شود.

آقاى دکتر مشیر فاطمى‏

دکتر مشیر فاطمى- عرض کنم بنده امروز می‌خواهم یک تذکرى به دولت بدهم از طرف خودم و سایر نمایندگان اصفهان و آن این است که کارخانه ریس‌بافى هست در اصفهان که در حدود یک سال و نیم الى دو سال است در حال تصفیه است و اخیراً اجاره داده بودند مستاجرش اخطار کرده است که در 20 تیر‌ماه اداره کار‌‌خانه را می‌خواهد ‌رها بکند این کار‌‌خانه 1800 نفر کارگر دارد و اگر اینجا را رها بکنند اداره تصفیه که خودش قادر نیست کار‌‌خانه را اداره بکند (مرآت اسفندیارى- مال کى است؟) شرکت سهامى است 1000 نفر را میلیونر کرده است ولى حالا در حال ورشکستگى است مستأجرش اخطار کرده است که از 20 تیر‌ماه می‌رود و ما با 1800 نفر کارگر بی‌کار و ده هزار نفر عائله آنها نمی‌دانیم چه بکنیم این است که بنده از دولت تقاضا دارم که به سازمان برنامه دستور بدهد که آنجا را اداره بکند تا تکلیف فروش کار‌‌خانه معین شود چون خریدارى ندارد و اگر هم دارد به اقساط است و مطابق قانون اداره تصفیه نمی‌تواند به قسط بفروشد و مجبورند نقد بفروشند و هیچ‌کس هم حاضر نیست آنجا را متأسفانه نقد بخرد این است که ما مانده‌ایم با 1800 نفر کارگر تلگرافى هم به مجلس عرض کردند که بنده حضور مقام ریاست تقدیم می‌کنم که تکلیف کارشان معلوم شود یک تذکر دیگرى بنده داشتم در یک سال قبل ضمن یکى از این لوایحه مقرر شد که دولت آیین‌نامه‌ای راجع به رانندگى و راهنما‌یی را در ظرف شش ماه براى تصویب به کمیسیون کشور بیاورد الان یک سال و خورده‌ای می‌گذرد نیاورده‌اند و رانندگان روز به روز جرى‌تر می‌شوند حقیقت این است که باید مردم هم در این راه کمک بکنند با شهربانى بنده دیروز دیدم که اتومبیل ژاندارمرى چراغ قرمز بود و عبور کرد کامیون ارتش هست عبور می‌کند ‌مال شخصی‌ها بدتر باید یک فکرى بکنیم که همه مردم کمک بکنند تنها شهربانى و راهنما‌یی با 150 پاسبان راهنما‌یی ممکن نیست که این کار را بکند با این ترتیب اتومبیل‌ها هر روز یک عده را می‌کشند تمام ملت باید کمک بکند و الّا این وضع نمی‌شود. (احسنت)

رئیس- آقای دکتر بینا

دکتر بینا- عده‌ای از نمایندگان آموزگاران و فرهنگیان به بنده مراجعه کرده بودند و از توجه مقام ریاست و جناب آقای نخست‌وزیر و اعضاى کمیسیون بودجه مجلس شوراى ملى که به استدعاى آنها توجه فرموده بودند تشکر بکنند و در این زمینه تلگرافات زیادى از تمام نقاط آمده است که تقدیم مقام ریاست می‌کنم که به کمیسیون بودجه ارجاع بفرمایند تا آنها هم در نظر بگیرند عرایض آموزگاران را.

رئیس- آقای یار‌افشار

یار‌افشار- به طوری که آقایان محترم در روزنامه ملاحظه فرموده‌اند اخیراً یک تگرگ بسیار شدید و درشتى در قزوین آمده که قسمت باغات غربى قزوین و همچنین چند دهکده را به کلی از بین برده است که یکى از آن دهکده‌ها اسمش گورانه است که به وسیله بنده هم عریضه‌ای حضور ریاست محترم عرض کرده‌اند و تقاضاى کمک و مساعدت کرده‌اند البته ما از طرف شیر‌و‌خورشید سرخ برایشان اقدام کرده‌ایم اما کمک کافى و جالبى نخواهد بود در خدمت جناب آقای حکیم‌الملک هم هیئتى رفته‌اند چون این دهکده حقیقتاً از بین رفته است اگر آقایان همکاران محترم مساعدتى بفرمایند که کمکى شود به این دهکده و به خصوص به طور کلى به اهالى قزوین بسیار صحیح و به‌جا خواهد بود. (احسنت)

3- مذاکره در گزارش کمسیون دارا‌یی راجع به اصلاح قانون مالیات بر درآمد از ماده 21

رئیس- دنباله لایحه مالیات بر درآمد مطرح است ماده 21 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 21- از اول سال 1337 مالیاتى به نام مالیات بر اراضى در سال معادل یک درصد ارزش زمین براساس قیمت منطقه دریافت می‌شود. مادام که قیمت منطقه‌ای

+++

اعلام نشده آخرین قیمت معامله مذکور در سند مالکیت مأخذ دریافت مالیات خواهد بود.

تبصره 1- در دو ماه اول هر سال شهرها‌یی که مشمول این مالیات باشند بنا به پیشنهاد وزارت دارا‌یی از طرف هیئت وزیران تعیین و اعلام خواهد شد و در سال 1337 تا دو ماه پس از تصویب این قانون.

تبصره 2- اراضى مشمول این مالیات عبارت است از:

الف- اراضى بایر اعم از محصور و غیرمحصور واقع در داخل شهرها.

ب- اراضى واقع در دور هریک از شهر‌های مشمول مالیات که حدود آن هر سه سال یک بار بنا به پیشنهاد وزارت دارا‌یی و تصویب هیئت وزیران تعیین خواهد شد.

ج- آن قسمت از زمین بایر هر کار‌‌خانه و مؤسسه که زائد بر احتیاج تشخیص داده شود.

تبصره 3- اراضى زیر مشمول مالیات نمی‌باشد.

الف- اراضى متعلق به دولت و مؤسسات دولتى و شهرداری‌ها و مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه و بهداشتى و فرهنگى و بیمارستان‌ها و همچنین موقوفات عامه و اراضى کارخانه‌جات و مؤسسات ورزشى که به ثبت رسیده و داراى تأسیسات لازم باشد.

ب- نمایندگی‌های سیاسى خارجى به شرط معامله متقابل.

ج- اراضى مزروعى در دور شهرها طبق آیین‌نامه.

د- اراضى مزروعى و مشجر و باغات از داخل و خارج شهر- اراضى واگذارى از طرف دولت و مؤسسات تابعه به کارمندان مادام که آن را‌ به اشخاص دیگر انتقال نداده باشند.

و- اشخاصى که با ارائه مدارک کافى ثابت نمایند که منحصراً مالک تا 300 متر زمین می‌باشند تا آخر اسفند 1339 از این مالیات معافند.

تبصره- مؤدیان مالیات مشمول این قانون عبارتند از:

الف- مالکین اراضى و یا نماینده قانونى آنها و همچنین متصرفین زمین‌های متنازع‌ فیه که به عنوان مالکیت زمین را در تصرف دارند. (معترض مالیاتى مربوط به اراضى متنازع فیه که به هیچ وجه در جریان دعاوى مؤثر نخواهد بود)

ب- در مورد موقوفات خاص متولى یا متصدى یا قائم‌مقام آنان.

ج- در مورد زمین‌های متعلق به مؤسسات حقوقى نماینده قانونى مؤسسه.

تبصره 5- مشمولین این قانون مکلفند که اظهار‌نامه مخصوصى که اداره دارا‌یی در دسترس آنها می‌گذارد تنظیم و تا آخر تیر‌ماه هر سال به دارا‌یی محل تسلیم و مالیات متعلقه را نیز پرداخت نماید و نسبت به سال 1337 تا سه ماه پس از تصویب این قانون.‏

تبصره 6- مالیات به نسبت مدت مالکیت تعلق می‌گیرد و در موقع نقل و انتقال زمین مالک جدید موظف است تصفیه حساب مالیاتى از مالک قبلى مطالبه نماید والا مسئول کلیه بقایاى مالیاتى می‌باشد و نیز دفاتر اسناد رسمى مکلفند پس از ملاحظه گواهى مالیاتى اقدام به تنظیم سند نمایند.

تبصره 7- براى هر قطعه زمین باید اظهار‌نامه جداگانه تسلیم شود و مفاد اظها‌نامه‌های تسلیمى فقط در مورد مقررات این قانون قابل استفاده می‌باشد.

تبصره 8- هریک از مکلفین که در موعد مقرر مالیات متعلقه را پرداخت ننمایند ماهیانه ملزم به پرداخت دو درصد زیان دیرکرد خواهند بود.

تبصره 9- سایر مقررات مربوط به اجراى این قانون و همچنین جرایم متخلفین در آیین‌نامه‌ای که به تصویب کمیسیون دارا‌یی می‌رسد تعیین خواهد شد

رئیس- در این ماده کسى اجازه صحبت نخواسته ولى پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم به آخر تبصره 6 ماده 21 این جمله اضافه شود ادارات دارا‌یی مکلفند ظرف سه روز میزان مالیات متعلقه را تعیین و در مقابل دریافت وجه بلافاصله تصفیه حساب مالیاتى تسلیم نمایند.

خلعتبری‏

رئیس- آقای خلعتبری‏

خلعتبری- خواهش می‌کنم آقای وزیر دارا‌یی توجه بفرمایند تبصره این است که (مالیات به نسبت مدت مالکیت تعلق می‌گیرد و در موقع نقل و انتقال زمین مالک جدید موظف است تصفیه حساب مالیاتى از مالک قبلى مطالبه نماید والا مسئول کلیه بقایاى مالیاتى می‌باشد و نیز دفاتر اسناد رسمى مکلفند پس از ملاحظه گواهى مالیاتى اقدام به تنظیم سند نمایند) به موجب این تبصره مکلف شده‌اند اشخاصى که می‌روند در دفتر معامله بکنند تصفیه حساب مالیاتى از فروشنده مطالبه کنند در صورتى که گرفتن مفاصا حساب مالیاتى چندین ماه طول می‌کشد تا شهرداری‌ها تا ادارات دارا‌یی تصدیق بدهند که معامله انجام بگیرد معامله که تأخیر افتاد علاوه بر این که ممکن است طرفین منصرف شوند اصلاً معامله انجام نشود بنابراین مالیاتى وصول نمی‌شود بنابراین ممکن است که اعضاى ادارات کسى را که می‌خواهد ‌برود و گواهى بخواهد امروز و فردا بکنند حتى ممکن است در بعضى موارد از اشخاص یک چیزى هم توقع داشته باشند بنا‌براین هم صلاح وزارت دارا‌یی و هم صلاح مردم هست که اگر کسى مالیاتش را در موعد مقرر در ماده 21 پرداخت مأمور وزارت دارا‌یی در ظرف سه روز گواهى بهش بدهد اگر تصدیق نداد تکلیف چه می‌شود (بزرگ ابراهیمى- جناب آقای خلعتبری سه روز کم است) ممکن است بیشتر شود والا با ترتیب فعلى ممکن است سه ماه مردم معطل بشوند و هم وسیله سوء‌استفاده بشود گمان می‌کنم جناب آقای ناصر هم براى سرعت وصول مالیات قبول بکنند حالا اگر نظرى دارند بفرمایند (مهندس هدایت- یک هفته باشد) مانعى ندارد.

رئیس- آقای وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- (ناصر)- اصولاً با ترتیبى که داده شده جناب آقای خلعتبری مفاصا حساب مالیاتى را در هر سه سال هرکسى که حسابش را تصفیه کرده است و داده است یک روزه ممکن است بگیرد و ممکن است در بعضى مواقع پیش‌آمد بکند خود صاحب ملک در محل نباشد وکیلش باشد یا گرفتاری‌ها‌یی باشد که سه روز و یک هفته نشود مفاصا‌ حساب داد بنده اطمینان می‌دهم در صورت‌مجلس هم قید خواهد شد که به محض این که مالیات‌شان را تصفیه کردند مفاصا حساب داده خواهد شد چون همان طوری که اشاره فرمودید اگر مفاصا حساب ندهد معامله به کلی انجام نمی‌شود و این به ضرر دولت است پس استدعا می‌کنم به همین نحوى که تبصره هست تأیید بفرما‌یید.

رئیس- آقای ارباب مخالفید بفرما‌یید.

ارباب- بنده با یک قسمتش مخالفم‏

رئیس- بفرما‌یید

ارباب- پیشنهاد جناب آقای خلعتبری هم قبلاً در عمل مشاهده شده بسیار به‌موقع و به‌جاست منتها اداره دارایی اگر در ظرف سه روز تصفیه حساب نداد ضمانت اجرا‌یی هم ندارد اگر نداد چه می‌کنند او نمی‌دهد شما اینجا تصویب می‌کنید در ظرف سه روز باید بکند و نمی‌کند کى ضامن اجراى آن است خواهش می‌کنم این را هم اصلاح بفرما‌یید ‌براى ضمانت اجراى او که اگر بعد از سه روز انجام نداد تصفیه حساب نداد کى مسئول است و چه باید بکند این را هم اصلاح بفرما‌یید

رئیس- آقای بزرگ‌ابراهیمى موافقید بفرما‌یید

بزرگ‌ابراهیمى- این یک پیشنهاد اساسى است که جناب آقای خلعتبری کرده‌اند و به‌جاست و حالا باید دید سه روز کافی است یا خیر؟ (خلعتبری- نه) جریان ادارات براى همه کس روشن است رکود جریان ادارى مملکت بر همه معلوم است و محتاج به توضیح نیست اگر موافقت بفرما‌یید ‌در ظرف 10 روز این کار انجام شود بهتر است بنده خیال می‌کنم جناب آقای وزیر دارا‌یی موافقت می‌فرمایند که تا ده روز این کار انجام بشود و مالیات‌دهنده و پرداخت‌کننده در ظرف ده روز کارش انجام بشود و مفاصا بگیرد

رئیس- پیشنهاد آقای خلعتبری براى یک بار دیگر قرائت می‌شود

خلعتبری- بنده مدت را ده روز اصلاح می‌کنم و پیشنهاد می‌کنم (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم به آخر تبصره 6 ماده 21 این جمله افزوده شود:

ادارات دارا‌یی مکلفند ظرف 10 میزان مالیات متعلقه را تعیین و در مقابل دریافت وجه بلافاصله تصفیه حساب مالیاتى تسلیم نمایند خلعتبری

رئیس- رأی گرفته می‌شود به این پیشنهاد آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد رأی گرفته می‌شود به ماده 21 با این اصلاح آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده 22 مطرح است و قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) ماده 22- از کلیه مستقلات مذکور در ماده 9 قانون مالیات بر درآمد که اجارى نباشد در هر مورد سالیانه به شرح زیر مالیات دریافت می‌گردد تا دویست متر زیربنا معاف‏

از 201 متر تا 300 متر 1000 ریال.

از 301 متر تا 400 متر 2000 ریال.

از 401 متر تا 500 متر 3000 ریال.

از 501 متر تا 600 متر 4000 ریال.

از 601 متر تا 700 متر 5000 ریال.

از 701 متر تا 800 متر 6000 ریال.

از 801 متر تا 900 متر 8000 ریال.

از 901 متر به بالا 10000 ریال.

تبصره 1- مستقلات واقع در مراکز استان‌ها به تشخیص و پیشنهاد وزارت دارا‌یی و با صدور تصویب‌نامه دولت مشمول مالیات فوق خواهند بود این نوع مستقلات در شهرستان‌ها از پرداخت این مالیات معافند.

تبصره 2- نرخ فوق‌الذکر مربوط به تهران است و میزان این مالیات در مراکز استان‌ها نصف نرخ‌های مذکور می‌باشد.

تبصره 3- در مورد ساختمان‌ها‌یی که

+++

بیش از یک طبقه باشد مجموع مساحت طبقات مالک مالیات است.

تبصره 4- تاریخ پرداخت مالیات و سایر مقررات مربوط به اجراى این ماده در آیین‌نامه‌ای که به تصویب کمیسیون دارا‌یی مجلس شوراى ملى خواهد رسید تعیین خواهد شد.

رئیس- آقای خلعتبرى بفرما‌یید.

خلعتبرى- بنده راجع به کیفیت رأی دادن نسبت به مواد این لایحه می‌خواستم مطلبى را عرض کنم و آن این است که در بیرون بعضى‌ها می‌گویند و در روزنامه‌ها نوشته شده است که چرا پیشنهاداتى که در مجلس مطرح می‌شود حزب ملیون رأی می‌دهند و جوابى از جانب آقای اردلان شنیدم که واقعاً به ارادتم به ایشان اضافه شد جواب صحیحى ایشان داده‌اند فرمودند که این لایحه هنوز به حزب میلیون نیامده بود و ما از لحاظ حزبى این لایحه را مطالعه نکرده بودیم که در مجلس از آن دفاع بکنیم (اردلان- صحیح است) و یک آدم پارلمانى و سابقه‌دار در امر پارلمان نباید غیر از این بگوید و این جواب بسیار صحیح است پیشنهاداتى که اینجا می‌شود به هیچ وجه منافات با رویه حزبى ندارد و جواب همین است که ایشان داده‌اند همین طور بنده تشکر می‌کنم از حزب دیگر یعنى حزب مردم که چون لایحه فوریت داشته و در مجلس مطرح می‌شود آنچه را مطابق مصلحت تشخیص می‌دهد رأی می‌دهد بنابراین با این مقدمه خواستم عرض کنم توجه آقایان را به این ماده‌ای که الان مطرح است جلب کنم که چرا بنده با این ماده مخالفم. عرض کنم این ماده در کمیسیون زیاد مورد بحث واقع شد پیشنهاد معافیت تا 200 متر را ما در کمیسیون دادیم و جناب آقای وزیر دارا‌یی قبول کردند و معافیت شهر‌های شهرستان‌ها و بخش‌ها را هم دادیم در کمیسیون آقای وزیر دارا‌یی قبول کردند می‌خواستم عرض کنم در کمیسیون آنچه ممکن بود ما براى این که این مالیات مسکن را از بین ببریم و تخفیف بدهیم کوشش کردیم و حالا موضوع آمده است به جلسه علنى مجلس شوراى ملى بنده می‌خواهم این موضوع را از لحاظ این که آیا این ماده عملى هست یا نه و آیا چیزى عاید دولت می‌کند ‌و آیا از لحاظ اجتماعى درست است خدمت آقایان عرض کنم اولاً در این چند سال اخیر نه فقط در مملکت ما بلکه در خیلى جاها مالیات‌ها زیاد شده و هزینه زندگی هم زیاد شده بنابراین در مملکتى که مالیات زیاد شده و هزینه زندگی هم زیادتر شده نباید هزینه زندگی را براى قسمتى از مردم زیاد کرد براى این که در هر شهرى چندین هزار نفر در تهران اشخاص زیادى هستند که مشمول این مالیات می‌شوند از دبیر و استاد و آموزگار و افسر و مستخدم بقال و عطار و طبقاتى از این قبیل اینها الان کسر خرج دارند بنابراین کسى که کسر خرج دارد یک دبیرى که کسر خرج دارد اگر سیصد تومان در سال ازش مطالبه مالیات کردند این براى او تحمیل است نباید این تحمیل را در شرایط فعلى کرد اما عایداتى که نصیب می‌شود حساب بفرما‌یید ‌تا 200 متر ما معاف کرده‌ایم بعد از 200 متر مشمول این نرخ است اولاً شهر تهران را استدعا می‌کنم در نظر بگیرید خیابان برق و خیابان سپه به پایین از خیابان سپه به پایین خانه‌هایی که در قدیم ساخته شده از شصت یا هشتاد سال پیش سوراخ و سمبه هر‌کدام از این خانه‌ها در حدود 150 یا 200 متر است حالا در شرایط مملکت ما در این سختى زندگى ما ده هزار نفر مأمور می‌فرستیم که بروید که از اهالى قسمت خیابان سپه به پایین شرق و غرب شهر از مردم مالیات مسکن بخواهید تا تشخیص بدهند کى مشمول مالیات هست کى نیست چه الم‌شنگه‌ای به پا خواهد شد و آن وقت باید بروید ببینید که در فلان جاى شهر یک خانه‌ای هست 210 متر ساختمان دارد یک جا هست 215 متر در محله خراسان و کوچه عرب‌ها و گود چاله‌میدان و مفت‌آباد و فلان‌آباد در این قسمت‌های مختلف شهر که مردم نان شب ندارند بخورند آن وقت بنده در بالاى شهر بدهم 200 تومان براى یک عمارت لوکس مجلل که از 300 متر بیشتر است و آن وقت آن بدبخت که در پایین شهر ساکن است نه برق دارد نه آب تصفیه ‌شده دارد نه حقوق کافى دارد او هم 200 تومان بدهد پس این عملى نیست (صحیح است) از لحاظ تهران این مالیات نه فقط عملى نیست بلکه ایجاد یک عدم رضایتى خواهد کرد که آن سرش ناپیداست اما در ولایات در شهر‌های ولایات فقط خشتى باقى مانده و گلى هیچ چیز دیگر در ولایات نیست من الان یک یک ولایات را مثال می‌زنم اولاً در ولایات در مراکز استان‌ها توجه فرمودید خانه‌ها اکثراً خشتى و گلى است مگر این که در این دو سه سال اخیر چند تا خانه آجرى ساخته شده باشد خانه‌های مراکز استان هم اینها بزرگ است توالت و مستراح آنها هشت در سه متر است و اتاق کلفت و نوکرش شش در پنج است و شما اگر این 200 متر را در هریک از مراکز استان پایه مالیات قرار بدهید اتاق کلفت و نوکر و هشتى آن 200 متر بیشتر است و آن وقت این خانه‌هایی که در 70 سال 80 سال یا 100 سال پیش بلکه 300 سال پیش در اصفهان یا در تبریز با خشت و گل ساخته شده مالیات بر مسکن باید بدهد یا باید مالیات بر درآمد باشد یا مالیات بر ثروت یا مالیات بر سرمایه باشد خانه خشت و گلى 200 سال و 300 سال پیش آقایان مگر سرمایه می‌شود؟ ثروت محسوب می‌شود؟ درآمد محسوب می‌شود؟ بنده این دفعه که رفته بودم تبریز در وضع مرکز این استان که تحقیق کردم اشخاصى که تا اندازه‌ای استطاعت داشته‌اند آمده‌اند تهران و جاى آنها را مردم متوسط و پایین گرفته‌اند خانه‌های بزرگ 800 متر 900 مترى در تبریز دست مردمان متوسط است کى می‌تواند 1000 تومان مالیات ‌‌خانه بدهد آن هم براى خشت و گل در کرمانشاه هم همین طور در شهرستان‌های دیگر همین طور پس این مالیات عملى نیست حالا یک مرد خیرى آقای نمازى پیدا شد در شیراز 200 میلیون خرج کرد آب آورد برق کشید وضع یک شهرى را کمی مرفه کرده زندگى مردم را سر و صورتى داد نباید بگوییم هرکس از فلان قدر مساحت بیشتر ‌‌خانه دارد باید مالیات بدهد. به نظر بنده این مالیات گرفتن عادلانه نیست آقا تکلیفش چه می‌شود تا دویست متر که معاف کردیم زائد بر دویست متر را یک حسابى بکنید ببینید چقدر مالیاتش می‌شود از آن‌طرف هم حساب بفرما‌یید ‌ده هزار مأمور باید برود در صد هزار ‌‌خانه مساحى کند آن وقت یک عده کلاه‌بردار و شیاد خودشان را مأمور دولت معرفى می‌کنند و مرحله اول خانه‌های مردم را غارت می‌کنند که بعد ناچار بشوید اعلام کنید هرکس کارت داشت هرکس علامت داشت مأمور دولت است و هرکس نداشت مأمور نیست این سیستمى که دو سال پیش در تهران ما دیدیم که کاروان‌سراها و در سایر قسمت‌های شهرچه افتضاحى این موضوع ممیزى و تماس مأمورین دولت با مردم پیدا کرد خدا شاهد است اگر ما عالماً عامداً دو‌مرتبه وسیله‌ای فراهم کنیم که به این طریق مأمورین بیفتند به جان مردم این صلاح نیست بنابراین عرض کردم عمارت‌هایی که در استان‌ها هست یک قسمت خشت و گل است گفتند که نصف تهران بدهند آقا مردم ولایات استطاعت ندارند که بدهند خانه‌های تهران وقتى دویست مترها را معاف کردید درآمد بقیه آن چقدر است اگر یک حساب صحیح بکنید به خدا از دو میلیون تا سه میلیون ممکن نیست تجاوز کند حالا فرض بفرما‌یید ‌4 میلیون 5 میلیون باید رعایت مصلحت و رفاه مردم را هم کرد در این شرایط با تصویب این ماده ما سبب می‌شویم یک عده زیادی از مردم در زحمت بیفتند و تازه خرج وصول این برابر می‌شود با میزان درآمدى که وزارت دارا‌یی تصویب می‌کند والا این مصلحت نیست حالا که می‌خواهید یک به یک خانه‌های مردم را مساحى کنید بفرما‌یید ‌مساحت زیربنا دویست متر یا سیصد متر ا‌ز مالیات معاف باشد یعنى مساحت زیر‌بنا را معین کنید مالیات را مردم باید بدهند اما باید راضى باشند مردم از یک مالیاتى اگر ناراضى باشند عکس‌العمل نشان می‌دهند. این مالیات را مردم راضى نیستند مردم یک خانه‌ای دارند در ایران ‌‌خانه همیشه مأمن و پناه مردم بوده است. خانه‌های مردم حتى از دین مستثناست خانه‌های مردم را در معرض هجوم مأمورین قرار می‌دهیم به نظر بنده این خلاف مصلحت است. دیروز آقای فرود یک مطلب اساسى تذکر دادند آقایان ما 2500 میلیون تومان درآمد نفت داریم والله این رقم دو سه میلیون را از هر کجا بزنید می‌توانید این یک رقم را می‌توانید از تمام بودجه از تمام این درآمدها تأمین کنید ما 25 میلیون دلار باید دو ماه دیگر پذیره بگیریم بابت سرقفلى نفت آخر این را یک‌جا حساب کنید که دیگر مزاحم مردم نشوید بنده خدا شاهد است مصلحت در این می‌بینم که اولاً خود آقای وزیر دارایی‏ بلند شوند این ماده را پس بگیرند و خدا شاهد است والله بالله تالله به سه صیغه قسم این مالیات وصولش صحیح نیست آقایان به این ماده رأی ندهید بنده دستم را ببرند به این ماده رأی نمی‌دهم. این عین خدمت است این عقیده بنده است حالا آقایان خودشان می‌دانند (صحیح است احسنت)

رئیس- آقای خرازى مخالفید یا موافق؟ (خرازى- مخالفم) آقای صدرزاده (صدرزاده- مخالفم) چون موافقى نیست آقای خرازى بفرما‌یید.

خرازى- همکار محترم بنده جناب آقای خلعتبرى به طور مشروع راجع به این ماده با عدله متقن دلایل خودشان را به طور وضوح بیان فرمودند و بنده دیگر وقت آقایان را نمی‌گیرم فقط چند نکته را به طور تذکر یاد‌‌آور می‌شوم. اولاً اگر نظر آقایان باشد آن روزى که بنده در کلیات ماده صحبت می‌کردم متذکر شدم که یک‌خورده مثل این که وزارت دارا‌یی اشتباهى کرده و این مالیات بر خانه‌های شخصى را حقاً باید شهر‌دارى بگیرد (صحیح است) براى این که شهرداری‌ها هستند که همه جور عمران شهر را و نظافت شهر را و زحمات شهر را متحمل می‌شوند و این هیچ ارتباطى با مالیات بر درآمد ندارد اصلاً درآمدى نیست اگر یک کسى خانه شخصى تهیه کرد در واقع آمده است سرمایه‌اش را راکد نگه داشته و اگر از نظر اقتصادى و بهره پول حساب کنید آن کسى که فرض بفرما‌یید ‌یک خانه صد هزار تومانى دارد باید حساب کنید که صد هزار تومان طبق بهره رسمى نه بهره‌ای که در بازار هست و از حد اعتدال و متعارف خارج است نرخ رسمى بانک‌ها این برایش چقدر عایدى دارد سالى اقلاً دوازده هزار تومان حالا آمده است این پول را ‌‌خانه ساخته و کمک کرده عملاً به عمران و آبادى و یک عده‌ای در مملکت از قبیل بنا و عمله و لوله‌کش و سایر اشخاصى که در ساختمان‌ها دخالت دارند آمده‌اند و استفاده کرده‌اند حالا اگر بنا بشود از خانه‌های شخصى هم مالیات بگیرند

+++

 خوب آن انتظارى که می‌رود در تهران و مخصوصاً در شهرستان‌ها دیگر به هیچ‌وجه انتظار این را نباید داشت که بعد‌ها مردم به فکر این بیفتند که سرمایه‌های‌شان را به صورت خانه‌های شخصى در بیاورند و کمک کنند به عمران و آبادى که منظور همه اشخاص است که به این مملکت علاقه‌مندند. دیگر از موضوعاتى که بنده خواستم خدمت آقایان عرض کرده باشم این است که جناب آقای خلعتبرى تذکر دادند همیشه ما زرع ‌نکرده پاره می‌کنیم بدون این که حساب کنند یعنى وزارت دارا‌یی حساب کند ببیند این ماده را که به این لایحه اضافه کرده‌اند. که مخارج وصول این مالیات چقدر می‌شود این همه ممیز و مساح و مهندس و اینها را سرهم بکنید که بروند خانه‌های مردم را متر بکنند و مساحت بکنند و بگویند شما این‌قدر مالیات بهتان تعلق می‌گیرد. این را خواستم ببینم که وزارت دارا‌یی با ده درصد بالا و پایین حساب کرده است که مخارج وصولى این مالیات چقدر می‌شود؟ بنده می‌خواستم از آقای وزیر دارا‌یی خواهش کنم که همان طور که همکار محترم تذکر دادند نسبت به شرق و غرب و جنوب تهران توجه کند در آنجا‌ها مردم خانه‌های صد مترى و 150 مترى بنا ساخته‌اند و در هر اتاقى هم 5 الى شش نفر با کمال سختى زندگى می‌کنند بنده صبح جمعه می‌رفتم کرج در راه رادیو را گرفتم ملاحظه فرمودید که در رادیوى رسمى دولت که تحت نظر جناب آقای ذوالفقارى معاون نخست‌وزیر است انتقاد بسیار بسیار مفید و خوبى به صورت یک نمایشنامه از قضیه موجر و مستأجر می‌گفتند اینها را در جنوب و شرق تهران در نظر بگیرید و مالیات را طورى بکنید که عادلانه باشد و به طبقات محروم این مملکت فشار وارد نیاید وگرنه طبقات بالا مالیات بدهند یا مالیات ندهند برایشان بی‌تفاوت است ولى طبقات محروم خیلى در زحمت و فشار و ناراحتى قرار می‌گیرند.

رئیس- آقای بزرگ ابراهیمى موافقید؟ بفرما‌یید.

بزرگ‌ابراهیمى- بنده با یک مقدار از فرمایشات جناب آقای خلعتبرى و جناب آقای خرازى موافقم. این مالیات مثل این که گز ‌نکرده پاره شده است. اما باید دید که صاحبان خانه‌ها کى‌ها هستند طبقه محروم و بیچاره مثل بنده که ‌‌خانه ندارد (احسنت) (یک نفر از نمایندگان- شما جزء طبقه محروم هستید؟) نه من همه چیز دارم الحمد‌لله من گدا نیستم طبقه محروم را عرض می‌کنم من استثنائاً ‌‌خانه ندارم اما محروم آن است که نه در تهران بلکه در هیچ جاى دنیا هیچ چیز ندارد یک وجب زمین ندارد حتى اگر خداى نخواسته بمیرد و ببرندش مسگرآباد براى آن 15 تومان هم معطل است طبقه محروم را با اشخاص دیگر نباید اشتباه بکنیم وزارت دارا‌یی این فکر را نکرده است که اگر بخواهند یک چنین مالیاتى که واقعاً مایه دردسر است فعلاً از جایى بگیرند که قابل وصول باشد بنده هم موافقم ولى بیانات جناب آقای فرود هم توى گوش من است که بایستى صرفه‌جو‌یی از جاها‌یی کرد که تبذیر زیاد است خود بنده هم در موقع طرح بودجه عرض کردم که شما متن بودجه چهار دیوار بودجه زحمت می‌کشید براى صرفه‌جو‌یی ولى باید در حاشیه بودجه‌تان صرفه‌جو‌یی کنید من با تبذیر مخالفم می‌خواهد در سازمان برنامه باشد می‌خواهد نفت باشد بنده هم منتقد این عمل هستم اما بیا‌یید ‌ببینیم کسانى که در این تهران ‌‌خانه می‌سازند کى‌ها هستند بنا‌های عمده تهران مال کى است؟ (عمیدى نورى- عمده یعنى چه؟) حالا عرض می‌کنم. عرض کردم خود بنده هم مصرم که مالیات را از پایین نباید گرفت اما ببینیم شرکت ایران موتور جناب آقای نمازى خیلى خیر است ولى در خیابان سعدى خیابان بهار 40 میلیون تومان بنا ساخته (عمیدى نورى- پنجاه درصد هم مالیات می‌دهد) اجازه بفرما‌یید ‌به عرض من گوش بدهید اگر من نگفتم آن وقت بفرما‌یید

رئیس- تأمل کنید من بفهمم چه می‌گویند.

بزرگ‌ابراهیمى- اینها را از کجا آورده است همه‌اش را از منافع اتومبیل درآورده است محض رضاى خدا ببینید چقدر مالیات می‌دهد در وزارت دارا‌یی به این قبیل عایدات رسیدگى کنید.

رئیس- شما به اشخاص چه کار دارید به یک سناتور چه کار دارید؟ شما حرفتان را بزنید این مرد چند میلیون صرف دبیرستان نموده است.

بزرگ‌ابراهیمى- از این جور ساختمان‌ها در تهران زیاد است اگر هم بزرگ است یک کالباس‌فروش از فروختن کالباس عمارت هفت طبقه ساخته است و همه‌اش چهارصد متر زیر بنا دارد در حالی که دو میلیون تومان خرج کرده است. بنده چشم‌تنگ نیستم خدا به همه‌شان بدهد که از این عمارت‌ها بسازند و آباد کنند و همه هم متمول باشد اما راهى پیدا کنید که دولت هم بودجه‌اش تأمین باشد همه‌مان می‌گوییم نگیر نگیر بنده هم عرض می‌کنم که نگیر پس راهى پیدا کنید و پیشنهاد کنید که بودجه دولت هم تأمین شود (استخر- از درآمد نفت بگیرد نه از خانه مردم) درآمد نفت را خودتان تصویب فرمودید که براى عمران باشد.

رئیس- این طور که شما می‌گوید سبب می‌شود که مردم سرمایه خود را از مملکت فرار دهند و آبادى و عمران نکنند البته هرکس باید مالیاتش را هم بدهد. (صحیح است)

بزرگ‌ابراهیمى- بنده خودم عرض کردم قبلاً عرض کردم که این مالیات را دولت زرع‌نکرده پاره کرده است این کار عملى نیست. اما بنده پیشنهاد می‌کنم رفقا‌یی که مخالفت می‌کنند یک راهى هم پیدا کنند که این بودجه‌ای که تصویب کرده از یک طریقى محل خارج آن تأمین شود. (بعضى از نمایندگان- از عایدات نفت تأمین کنند) عایدات نفت را که عرض کردم سازمان به مصرف عمران و آبادى می‌رساند یعنى خودتان تصویب فرمودید که آن قدر صرف فلان آن قدر صرف عمران. بعد هم یک بودجه چهار دیوارى به دست دولت داده‌اید ‌که این را اجرا کن او هم آمده است براى اجراى آن این لایحه را آورده است اگر ما فکر طبقه محرومین هستیم مجتمعاً جمع شویم مالیات قند و شکر را به کلى ملغا کنیم چون طبقه محروم بیشتر از قند و شکر استفاده می‌کند ‌اما این که بیاییم بگوییم سرمایه‌دار هیچ ندهد اگر هم بدهد کم بدهد طبقه محروم هم مالیات سیگار و قند و شکر و گمرک را تحمل کند این به عقیده بنده صحیح نیست.

رئیس- آقای مشایخى مخبر کمیسیون بفرما‌یید.

مشایخى (مخبر کمیسیون دارایی)- عرض شود که موضوع مالیات بر مسکن که در کمیسیون دارا‌یی مطرح شد در لایحه دولت غیر از این خبرى است که در مورد تصویب کمیسیون واقع شده و گزارشش از طرف کمیسیون به مجلس آمده است.

جناب آقای خلعتبرى خودشان در کمیسیون تشریف داشتند لایحه دولت براساس مساحت بود و مشکلاتى براى مردم ایجاد می‌کرد به این معنى که اگر مساحت را مأخذ تعبین مالیات قرار می‌دادند یک دستگاه عظیم براى مساحتى بایستى تشکیل می‌شد و براساس مساحى که به عمل می‌آید مالیات دریافت می‌شد البته کمیسیون هم معتقد بود که این مالیات یک مالیاتى است که در درجه اول اهمیت است اگر چنانچه توجه کنید (افخمى- حالا هم مساحى ساختمان باید بشود) حالا به عرضتان می‌رسانم که مساحى ندارد. به هر صورت بعد از مذاکرات مفصلى که در کمیسیون و حتى در دو جلسه به تفصیل صحبت شد به این نتیجه رسیدیم که باید راه حلى اتخاذ کرد که مأمور دولت هر ساعت به منزل مردم نرود و تعیین مساحت کند اختلافى بین مؤدى و دولت و مأمور وصول از نظر تشخیص مالیات ایجاد شود. یک مالیات خیلى خیلى ناچیز براى خانه‌های مسکونى کمیسیون تصویب کرد. حالا راجع به اساس موضوع که چرا: گیریم چرا نگیریم بحث در اینجا هست. اما این که چرا باید بگیریم یکى این که ما کسر بودجه داریم و بایستى این کسر بودجه را به طرز عادلانه و عاقلانه به طریقى که قابل تحمل براى مردم باشد به نحوى از انحای مختلف تأمین کنیم. دوم این سیستم مالیات در تمام ممالک هست که همان طوری که صاحب مستقل که ملکش را اجاره می‌دهد مالیات می‌دهد آن کسى هم که در خانه شخصى نشسته است آن هم دارا‌یی غیرمنقولى است و بایستى یک مالیاتى پرداخت کند بنابراین با توجه به این اصل با توجه به این که خود نمایندگان کمیسیون دارا‌یی هم معتقد بودند که زحمت وصول این مالیات و هزینه مشکلات این کار شاید با اصل مبلغ وصولى متناسب نباشد به این جهت تصمیم گرفته شد که یک مبلغ ناچیزى در نظر بگیریم حالا در توضیح مطلب توجه فرما‌یید مخصوصاً استدعا می‌کنیم که آقای افخمى جنابعالی توجه فرما‌یید ‌که چرا می‌گوییم مساحى نمی‌شود به این جهت کمیسیون نظرش این بود که اظهارنامه تسلیمى مؤدى مأخذ پرداخت مالیات باشد به این معنى که عرض می‌کنم. جناب آقای وزیر دارا‌یی هم این نظر را قبول دارند و تأیید خواهند کرد بنده هم این نظریه را اگر آقا پیشنهاد فرمایند قبول می‌کنیم و مضافاً به این که با صراحت عرض می‌کنیم که نظر این است که تنها اظهارنامه تسلیمى مؤدى اساس این اشل‌ها و اساس مساحت زیربنا خواهد بود (بهبهانى- اگر کسى کم داد چه می‌شود؟) مقصود بنده درش مستتر بود اگر چنانچه یک کسى اظهارنامه داد و اگر مساحت زیربنا‌یی را قید کرد سیصد متر است نمی‌روند دنبالش که ببینند سیصد متر است یا نیست یا 306 متر است فقط اظهارنامه تسلیمى مؤدى مأخذ پرداخت مالیات است اما البته اگر مؤدی اظهارنامه نداد نمی‌گویند کسى که اظهارنامه نداده مالیات ندهد اگر کسى اظهارنامه نداد البته می‌روند و مساحت را تعیین می‌کنند (مهندس هدایت- اگر هزار متر سیصد متر داد چه می‌شود؟) عرض کردم که به اظهارنامه مؤدی تسلیم هستند دو مطلب هست در تمام مقرراتى که در این قانون هست گفته شده است که اگر دولت با اظهارنامه مؤدی تسلیم نبود از روى قراین و امارات مالیات صحیح را تشخیص می‌دهد ولى در این ماده منظور این است که اصولاً مردم این مملکت باید عادت به پرداخت این مالیات بکنند و چون در موقع اجراى هر قانون باید نرخ‌های مالیاتى طرز وصول طرز اقدام طورى باشد که دچار بی‌دقتى مأمورین نشوند خود آقای وزیر دارا‌یی و کمیسیون دارا‌یی به این نتیجه رسیدند که در مورد مستقلات مسکونى یعنى خانه‌های مسکونى اظهار‌نامه‌های تنظیمى مؤدی معتبر است بدیهى است اگر اظهارنامه نداد در موقعش بازدید به عمل خواهد آمد و پس از تعیین مساحت مالیاتش گرفته می‌شود یعنى در درجه اول دو عامل مورد توجه واقع شد یکى این که

+++

مبلغ ناچیز است بزرگترین خانه‌های متصوره در تهران که اگر مساحتش از 900 متر به بالا باشد هزار متر یا 5 هزار متر هزار تومان مالیات می‌دهد من خیال می‌کنم که شما عقیده دارید که اگر کسى یک خانه‌ای داشت که هزار متر زیر بنا دارد آن جزء طبقه متمکن است که بیشتر می‌تواند مالیات بدهد اما ضمناً در مورد طبقات پایین‌تر هم نمی‌خواست کمیسیون دارا‌یی روشى اتخاذ بکند در بدو اجراى این قانون که مالیات ما لن یطلق باشد در اینجا تا دویست متر از پرداخت مالیات معاف است از دویست و یک متر تا سیصد متر 100 تومان است که می‌شود گفت شصت درصد خانه‌های ایران مساحتش این قدر است مساحت خانه‌های 500 یا ششصد مترى خیلى شاق و نادر است اکثر خانه‌ها حتى در خانه‌های شمالى تهران هم به طور متوسط یک ‌‌خانه هزار مترى کمتر داریم و اگر درست بخواهیم نگاه بکنیم می‌بینیم که اکثریت خانه‌های تهران مساحتش در زیربنا بین 300 تا 400 متر است و مالیاتش 100 تومان و 200 تومان است اگر هم خیلى بالا رفت آخر مالیات هزار تومان است اگر بنده مهدى مشایخى اظهارنامه دادم و گفتم مساحت زیربناى ‌‌خانه من چهارصد متر است و اگر خدا‌یی نکرده من و امثال من یک اظهار‌نامه‌ای داده باشیم و اشتباه کرده باشیم در این مورد طورى نیست که وزارت دارا‌یی اعتراض بکند این را بنده با صراحت عرض می‌کنم و جناب آقای وزیر دارا‌یی هم تأیید فرمودند اما بدیهى است که اگر من اظهارنامه ندادم آن وقت حق دارند که بیایند و نگاه کنند و مساحى کنند که مساحت خانه فلان‌کس چقدر است و بعد از مساحت مالیاتش معلوم می‌شود آقا آمدیم راجع به شهرستان‌ها در مورد شهرستان‌ها دو شرط در اینجا قرار داده شده است که تمام استان‌ها مشمول مالیات واقع نمی‌شوند می‌گوییم در تبصره یک مستقلات واقع در مراکز استان‌ها به تشخیص وزارت دارا‌یی و با صدور تصویب‌نامه دولت مالیات خواهند داد مقصود چیست ما در کمیسیون گفتیم که کرمان یکى از نقاطى است که هیچ‌گونه عملیات عمرانى درش نشده است و بنا‌براین رفتن سازمان وصولى براى تعیین مساحت خانه‌های کرمان نقض غرض است آنجا اصلاً خانه 500 مترى ندارد و نمی‌توانند مالیات بدهند یا در بنادر جنوب اصلاً مالیات گرفتن صحیح نیست چه رسد به این که بگوییم مالیات مسکونى بدهند این بود که قید شده است در مراکز استان‌ها نه همه استان‌ها آنها‌یی که دولت تشخیص بدهد که سطح زندگى مردم آنها بالاست می‌گیرد فرض کنید که شهر مشهد آقایان مشهدی‌ها اعتراضى نفرمایند ما اگر بخواهیم مقایسه بکنیم و تناسب را در نظر بگیریم بدیهى است که شهر مشهد آبادتر از کرمان است یا شهر اصفهان و تبریز بنا‌براین تمام مراکز استان‌ها مشمول این مالیات نیست آن مراکز استانى که دولت تشخیص بدهد که در آنجا ساختمان‌های خوب هستند و بنیه مردم اجازه بدهد در آن مراکز استان به پیشنهاد وزارت دارا‌یی و تصویب هیئت دولت این مالیات دریافت خواهد شد آن هم نصف مالیاتى که در تهران گرفته می‌شود پس اگر فرض بکنیم که در اصفهان از یک خانه‌ای که سیصد مترى است بخواهند مالیات بگیرند در تهران صد تومان و در آنجا 50 تومان می‌گیرند و این مبلغ مبلغى نیست که براى مؤدى غیر قابل تحمل باشد یک مطلب دیگر این که ما یک بودجه‌ای داریم که خودمان تصویب کرده‌ایم و توجه دولت این بوده است که راه حلى پیدا کند که از طرق منصفانه و عادلانه بشود تا حدى این کسر بودجه را رفع کرد با تمام حساب‌ها‌یی که کرده‌ایم از این رقم با فرض این که 90 درصد مردم اظهار‌نامه بدهند بیش از چند میلیون عاید دولت نخواهد شد تصور می‌کنم اهمیت موضوع به آن قدر نبوده است که آقایان در اطراف آن می‌فرمایند که کمر‌شکن است (استخر- ماده را قرائت کنید) از کلیه مستقلات مذکور در ماده 9 قانون مالیات بر درآمد که اجاره نباشد آن که اجاره‌ای است مطابق قانون خاص یعنى مطابق اشل تصاعدى هشتاد درصد درآمدش مشمول مالیات است و حق هم همین است وقتى یک کسى ‌‌خانه می‌سازد و اجاره می‌دهد بایستى مالیات مستقلات بدهد اگر یک خانه لوکس مجللى هم بنده ساختم و نشستم چرا مالیات ندهم؟ با توجه به این که این مالیات خیلى ناچیز است که از صد تومان شروع می‌شود و در مورد بزرگ‌ترین ساختمان‌ها از هزار تومان تجاوز نمی‌کند و امثال بنده و جنابعالی که در این خانه‌ها نشسته‌ایم مالیات ماها که در یک خانه نسبتاً آبرو‌مند و متوسطى زندگى کرده‌ایم وشاید جزء طبقه متوسط هستیم در سال از دویست تا سیصد تومان خواهد بود حالا انصاف بفرما‌یید ‌این شایسته است که ما این کمک را نکنیم با قبول این که این مبلغ چیز قابلى نیست مضافاً به این که عرض کردم دولت به اظهار‌نامه تسلیمى مؤدى تسلیم است و در مقابل اظهارنامه تسلیمى اعتراضى ندارد و در خاتمه عرایضم عرض می‌کنم جناب آقای ابراهیمى هیچ نظرى نسبت به آقای نمازى نداشتند و نمازى هم یکى از شخصیت‌های محترم است‏.

رئیس- آن جمله معترضه‌ای بود شما دیگر تعقیب نکنید آقای صدرزاده‏.

صدرزاده - در موقع وضع قوانین به طور کلى و به خصوص قوانین مالیاتى ما باید روحیه و عادات یک ملتى را در نظر بگیریم (صحیح است) اگر ما قانون را متناسب با روحیه و عادت وضع کردیم خود به خود قابل اجراست (دکتر عمید- صحیح است) و نتایج خوبى هم به دست می‌آید ولى وقتى که مطابق عادات و روحیه مردم نباشد هم مردم در زحمت خواهند افتاد هم در قانونى که وضع می‌شود آن نتایج منظور به دست نمی‌آید قانون‌گذار باید همیشه این دو اصل را مد نظر خودش در موقع وضع قانون قرار دهد (صحیح است) البته اشخاصى که ‌‌خانه دارند خودش دلیل بر تمکن آنهاست این حرفى نیست اما ملاحظه بفرما‌یید ‌در ایران تا امروز عادت بر این نبوده است که کسى که در یک خانه‌ای زندگى می‌کند از بابت آن ‌‌خانه مالیاتى بدهد خوب این عادت نبوده است و حتى ما مواقع بسیار سختى را گذراندیم اما این نوع مالیات را وضع ننمودیم مثلاً آقایان به خاطر دارند در سال 22 و 23 که جنگ جهانگیر بود و ما صدمات زیادى خوردیم مالیات درآمد را تا صدى هشتاد بالا بردند ولى مالیات بر خانه‌های مسکونى وضع نکردند علت این بود که مالیات بر درآمد را تا صدى هشتاد رسانیدند اما دیدند که مالیات بر ‌‌خانه چون با رویه مردم وفق نمی‌دهد از آن صرف‌نظر کردند بنده معتقد هستم جناب آقای وزیر دار‌ایی حسن نیت ایشان مورد تصدیق همه است یک طریق دیگرى را فکر بفرما‌یید ‌براى جبران کسر بودجه که ضمناً نوع مالیات تحمیل بر متمکنین و داراها باشد این مالیات به این شکل و کیفیتى که وضع شده است بر طبقه غیرمتمکن تحمیل شده است به علاوه دولت در این باب به نظر بنده باید سیاست خودش را روشن بکند چون عرض کردم در جلسات قبل منظور از مالیات تنها پول گرفتن و بودجه پر کردن نیست امروز یک نکات دیگرى هم در وضع مالیات مورد توجه است، مثلاً دولت می‌بیند که در مملکت قاچاق زیاد می‌شود و به تجارت مردم صدمه می‌زند یک مجازات‌های شدید و جرایم سنگینى معین می‌کند براى این که جلوگیرى از قاچاق بکند منظور این قانون عایدات نیست بلکه جلوگیرى از قاچاق است ما هم در اینجا باید ببینیم که سیاست دولت چیست آیا می‌خواهد ‌ساختمان در این مملکت زیاد بشود؟ البته می‌خواهد، چون ما هنوز فقر ساختمان داریم دولت باید در تمام قوانین که وضع می‌کند ‌تمام شرایط ممکنه را به کار ببرد تا تشویق مردم به ساختمان بشود و بعد از این که ساختمان اشباع شد یعنى تمام افراد این مملکت به یارى خداوند تبارک و تعالی داراى مسکن شدند آن وقت بیاییم فکر بکنیم بحث بکنیم که آیا مالیات بر مسکن وضع بکنیم یا نه بنده تا آنجا که می‌دانم تهران داراى دو ملیون جمعیت است آیا تمام این دو میلیون داراى مسکن شخصى هستند؟ قطعاً جناب آقای ابتهاج که شهردار بوده‌اند و خود جناب آقای مشایخى سابقه دارند اینجا مسکن بسیار کم است و ما تا چندین سال احتیاج داریم که وسایل تشویق مردم را براى ساختمان فراهم کنیم سرمایه بانک رهنى را زیاد بکنیم بهره را کم بکنیم اقساط وام بانک را طویل‌المدت بکنیم براى بعضی‌ها کمک دستى بدهیم تا داراى مسکن بشوند این وضع مالیات در روحیه مردم این اثر را خواهد داشت که رغبت اشخاص به ساختمان کم بشود و این مخالف با آن نظرى است که مجلس شوراى ملى و اشخاص خیر‌خواه نسبت به وضع این مملکت دارند بنابراین اگر وضع مالیات بر مسکن یک روزى لازم بشود آن امروز نیست و آن روزى است که تمام افراد این مملکت داراى مسکن شده باشند (صحیح است) این مطلب اساسى است که عرض می‌کنم (صحیح است) اما آمدیم بر سر خود این ماده حالا اگر یک وقتى اکثریت رأیش قرار گرفت که این ماده را تصویب بکند این ماده هم مبنایش بر عدالت نیست و البته این را تصدیق می‌کنم که کمیسون محترم دارا‌یی اصل سهولت را در این قانون را قائل شده است چون در پیشنهاد دولت اصل سهولت نبود و گفته بود براى ‌‌خانه میزان اجاره معلوم می‌کنند هر خانه‌ای که کمتر از چهارصد تومان اجاره‌اش باشد معاف اگر بیشتر از چهارصد تومان مطابق خانه‌های مشابه اجاره‌اش باشد بایستى تعیین مال‌الجاره کرد براى‏ او و تا میزان 5 درصد مالیات گرفت من یک تحقیقى کردم در تهران 102 هزار ‌‌خانه موجود است طبعاً 102 هزار پرونده در وزارت دارا‌یی تشکیل می‌شود صاحب‌‌‌خانه می‌گوید که من خانه‌ام از چهارصد تومان کمتر است و مأمور وصول می‌گوید خیر بیشتر است خواه‌ ناخواه یک پرونده درست می‌شود و من نمی‌دانم کى وزارت دارا‌یی از این صد و دو هزار پرونده نجات پیدا می‌کند پس این از آن کارها‌یی است که ضررش بیشتر از منفعتش است این یکى اما از لحاظ عدالت مالیاتى هم به نظر بنده صحیح نیست براى این که می‌گوید از 201 متر تا متر 100 تومان ذهن‌تان نرود به خانه‌های بالاى شهر که مال یک اشخاصى متمکن است ذهن‌تان برود به خانه‌های پایین شهر من هم آنجاها را درست بلد

+++

 نیستم مثلاً خیابان اسماعیل بزاز یک خانه گلى را به نظر بیاورید که این ‌‌خانه5 ر200 متر است یعنى براى 50 ‌متر اضافه این صاحب‌خانه بیچاره صد تومان بدهد این همان مبلغ مالیات خواهد داد که یک فردى که خانه سیصد مترى در شمال شهر دارد پس عدالت مالیاتى در اینجا رعایت نشده یعنى یک فردى که خانه او 201 متر است با یک فردى که خانه او سیصد متر تمام مساحت بشود هر دو یک اندازه مالیات می‌دهند این عدالت مالیاتى نیست و اصل عدالت اجرا نشده است نکته دیگر از این مهم‌تر است که مثلاً فرض بفرما‌یید ‌که در بلوار پهلوى در مرکز مملکت یک خیابان طویل و عریضى ساخته شده است مردى در ‌‌خانه نشسته است و صبح که بیدار شده است به واسطه این که زمینى که در مجاورت این خیابان داشته است و خرج آن را خزانه مملکت داده است زمین او از مترى صد و پنجاه تومان رسیده است به مترى هزار تومان آن مردى هم که در دروازه غار مثلاً زندگى می‌کند ‌و خانه گلى مال آبا و اجدادش را دارد آن هم ‌بدون این که هیچ تغییرى در زندگى او داده شود بدون این که درمانگاهى نزدیک او ساخته شده باشد آب و برقى وجود داشته باشد شاید هنوز آب تصفیه هم آنجا نرفته است با تمام این محرومیت‌ها باید این بیچاره هم همان پولى را بدهد که آن شخص مجاور خیابان بلوار پهلوى پرداخت می‌کند ‌و می‌دهد با این تفاوت که کسى که در آن خانه نزدیک بلوار پهلوى زندگى می‌کند ‌این نشانه و دلیل تمکن سرشارى است که دارد چه اگر تمکن سرشارى نداشته باشد در یک خانه مثلاً پانصد هزار تومانى که زندگى نمی‌کند ‌و این خانه گلى مرد فقیرى که در جنوب یا شرق شهر است بهترین دلیل بر عدم تمکن اوست به علاوه یک عده‌ای از کارمندان دولت صاحب‌‌‌خانه هستند و خانه‌های مختصر کوچکى دارند شما وقتى مالیاتى از او می‌گیرید این که عایدى دیگرى ندارد، عایدى او عبارت است از حقوقى که به او می‌دهید از یک دست که از آن می‌گیرید باید با دست دیگرى به همین بدهید و اگر ندادید از لحاظ زندگى کمیتش لنگ خواهد شد و نمی‌تواند انجام وظیفه کند به نظر بنده می‌آید‌ که اگر جناب آقای وزیر دارا‌یی یک فکرى بکنند و سیاست ساختمانى را بخواهند دنبال بکنند و تشویق بکنند باید از این مالیات صرف‌نظر بکنند تا مردم تشویق بشوند و سعى بکنند که یک مسکنى بسازند و اگر این کار را نکنید و بایستى حتماً این مالیات را بگیرید این جهات عدالت را درش ملحوظ بدارید، هیچ‌کدام از آقایان نمایندگان گمان نمی‌کنم تصدیق بفرمایند که یک شخصى که در مجاورت خیابان‌ها در خانه‌های بسیار مجللى سکنا دارد همان نوع مالیاتى را بدهند که یک مرد متوسط از طبقه 4 و 5 که در جنوب شهر یک خانه خرابه موروثى دارد این بود که خواستم عرایضى خدمت آقایان عرض کنم که اولاً این مالیات متناسب بودجه مردم، تناسب با سیاستى که ما در مورد تکثیر ساختمان دارم نمی‌باشد، مثلاً ملاحظه می‌فرمایند در موضوع ساختمان یک گزارش از فرهنگ فارس دیده‌ام آنجا نوشته بودند که صدى هفتاد از خانه‌هایی که مدرسه است اجاره‌ای است این نشانه کمى ساختمان در این مملکت است و الّا چه معنى دارد که فرهنگ نتواند ساختمان داشته باشد و من قطع دارم در همه شهر‌های مملکت همین طور است آن وقت افراد را که در نظر بگیریم می‌بینیم که واقعاً اینجا جناب آقای بزرگ‌ابراهیمى فرمودند که در منزل اجاره‌ای می‌نشینند و واقعاً همین طور است و هنوز موفق به تهیه مسکن نشده‌اند با این که حقوق مکفى می‌گیرند آن وقت ملاحظه بفرما‌یید ‌افرادى که عایدات آنها در ماه سیصد تومان چهارصد تومان یا دویست تومان است در یک خانه‌ای که دو اتاق یا سه اتاق دارد نشسته‌اند بیایند در سال صد یا دویست تومان مالیات بدهند این خیلى ناراحت‌کننده است ممکن است در نظر ماها چون ارقامى خیلى بزرگ در بودجه تصویب می‌کنیم بگوییم که چیزى نیست. ولى آقا در خانه مور شبنمى طوفان است براى مرد متوسطى که عایداتش 150 تومان است یا براى یک آموزگارى که 235 تومان حقوق می‌گیرد صد تومان و دویست تومان رقم کوچکى نیست، اشتباه نفرما‌یید ‌به هرحال امیدوارم که جناب آقای ناصر با حسن نیتى که همه آقایان در مورد ایشان قائل هستند راجع به این مالیات تأمل بیشترى بکنند من خیال نمی‌کنم که رقم خیلى زیادى به دست بیاید و در بودجه تفاوت زیادى کند یعنى اگر تعیین بفرما‌یید ‌این پولى که جمع آورى می‌کنید رقم بزرگى نخواهد بود و اگر واقعاً یک وقتى نظر اکثریت مجلس بر تصویب این قرار گرفت البته نظر اکثریت مجلس قاطع است ما حرفى نخواهیم داشت بر این که این مالیات گرفته شود اگر مجلس رأی داد آن وقت من دو نکته در این باب دارم یکى این که آن اصل عدالت که رعایت نشده است ما بیاییم به یک وجهى در مجلس شوراى ملى رعایت بکنیم چطور ما بگوییم که در جنوب شهر و جنوب غربى و شرق شهر خانه‌های کوچکى که هست این خانه‌ها چون آن وقت مثل امروز مالیات مسکن نمی‌گرفتند این خانه‌های قدیمى مثل خانه‌های فعلى نیست و ارزش زیادى ندارد در حالی که یک اتاق کوچکى که الان ساخته می‌شود خرجش ده برابر اتاقى است که در سابق می‌ساختند در صورتی که مساحت او بیش از این است یک کمیسیون تقویم براى این کار پیش‌بینی کردیم این کمیسیون تقویم در مناطقى که تشخیص می‌دهد در جنوب شهر و مشرق شهر آن خانه‌هایی که بیش از 200 متر است یک مبلغ کمترى تعیین کند اقلاً 50 تومان بگیرند چهل تومان بگیرند براى این که یک تمایزى فى مابین خانه‌های فقیر‌نشین و بی‌بضاعت و اشخاصى که استطاعت و تمکن زیاد ندارند با آن اشخاص متمکن باشد جواب مردم را آخر چه می‌دهید؟ می‌گو‌یید ‌‌‌خانه دویست مترى در حاشیه بلوار پهلوى باید همان مقدار مالیاتى را بدهد که آن شخص فقیر که در دروازه غار نشسته می‌دهد آن آقا داراى تجارت است داراى ملک است سالى صد هزار تومان عایدات دارد با آن بیچاره که دکان آهنگرى دارد همان مالیات را بدهد خوب حالا دولت یک چنین پیشنهادى داده است ما که نمایندگان مردم هستیم به مردم چه بگوییم چه دلیلى براى آنها بیاوریم؟ شما فکر کرده‌اید ‌جناب آقای مهندس جفرودى که اگر موکلین جنابعالی از سرکار سؤال بکنند که آیا این عدالت مالیاتى رعایت شده است آدمى که در بالاى شهر زندگى می‌کند ‌با خانه دو میلیونى و یک میلیونى دارد با آن آدمى که در جنوب شهر زندگى می‌کند هر دو یک جور مالیات بدهند (مهندس جفرودى- نخیر) شما جوابى دارید بدهید (مهندس جفرودى- ندارم) اگر ندارید پس یک کارى بفرما‌یید ‌که بتوانید جوابى بدهید دوم این است که این مالیات‌ها تلخ است خود مالیات نوعاً تلخ است چون آدم باید پول بدهد وقتى که پول می‌گیرد از مأمور مالیه حقوق می‌گیرد خوب است ولى وقتى می‌خواهد مالیات بدهد خیلى تلخ است باید مؤدیان را طورى تربیت کرد که این را تلخ فکر نکنند و قوانین را طورى خوب وضع کرد که تلخ به نظر نیاید و مردم هم با رغبت مالیات بدهند اگر یک روزى بخواهند این رقم مالیات‌ها را بگیرند این تلخى را چطور از بین می‌بریم گنه‌گنه را همه آقایان می‌دانند که تلخ است ولى آقایان اطبا یک کارى می‌کنند یک لعابى از شیرینى روى آن می‌کشند که آن تلخى محسوس نباشد یک کارى بکنید یک پرده‌ای روى آن بکشید که بتوانید بگیرید و اگر هم یک روزى بخواهید بگیرید اختصاص بدهید به ساختمان‌های فرهنگ که اگر یک کسى یک روزى بخواهد این مالیات را بدهد واقعاً میل داشته باشد اولاً تصور بکند که این پول می‌رود به حساب مخصوص و با آن دبستانى ساخته می‌شود (مهران- در آمریکا هم همین کار را می‌کنند) این یک تشویق قلبى است وقتى می‌خواهید مالیات وضع بفرما‌یید ‌دستگاهى که براى آقایان قوانین تهیه می‌کند این فکر‌ها را هم بکند مالیات را می‌گیرد براى کسر بودجه و چه این درباره آن بیچاره غیرمتمکن که مالیات را بایستى از خرج روزانه‌اش کسر بکند و بدهد مشکل است و اگر هم بگیرید باید این مالیات شهرى را براى ساختمان دبستان و دبیرستان بگذارید اما نه با این شرط که از یک محله فقیرنشین مالیات بگیرید دبیرستان را در بالاى شهر بسازید و این رقم عوارض را که می‌خواهید بگیرید درش مطالعه و دقت بکنید شما هستید ما هم در اینجا هستیم بروید مطالعه بکنید یک قانونى بیاورید که اولاً با روحیه مردم متناسب باشد اصل عدالت مالیاتى در او رعایت شده باشد من به طور نمونه گفتم شما 201 تا 300 متر را یک نوع مالیات می‌گیرید ثانیاً مصرف این مالیات‌ها را هم اگر می‌خواهید بگیرید یک مصرفى تعیین کنید که با روحیه مردم تطبیق کند والا شما بیا‌یید ‌این قانون را بگذرانید در عرض سال دچار اشکالات فراوان می‌شوید و آن سیاست عمومى و کلى که در مورد تکثیر مسکن دارید آن هم ‌به‌هم می‌خورد و نتیجه مطلوبى هم نمی‌گیرید این به نظر بنده کار درستى نیست این بود نکاتى که به عرض آقایان رساندم و خیلى هم معذرت می‌خواهم از این که اطاله کردم

پروفسور اعلم- تلگرافى از اهالى قزوین راجع به تگرگ رسیده که تقدیم می‌کنم.

رئیس - آقای عمیدى نورى‏

عمیدى نورى - بنده همیشه موقع قانون‌نویسی ‌بیشتر فکرم متوجه عمل و اجراى قانون است و مقید هستم همیشه ما نمایندگانى که امروز مسئولیت وضع قانون را داریم در تنظیم قوانین یک فکرى هم خارج از این محیط و خارج از وضع قانون به هنگام اجرا بی‌فکنیم و ببینیم این قیام و قعود‌ها آثار وضعیتش در خارج چیست آن را‌ وقتى در نظر بگیریم بنده خیال می‌کنم که بیشتر می‌بایستى دقت بکنیم و سعى کنیم حتی‌المقدور مردمى که آثار اجرا‌یی قوانین موضوعه مملکتى تحت تأثیر قرار می‌دهد آن مردم لااقل کمتر ناراحت شوند این آن مطلبى است که مورد بحث است به همین جهت بنده همیشه عقیده‌ام این است که قوانین مخصوصاً قوانین مالیاتى هرقدر تماسش با مردم کمتر باشد آن قانون بهتر است هم به عدالت نزدیک‌تر است و هم سهل‌الوصول است و هم مزاحم نیست و هرقدر قوانین با فرد فرد مردم تماس داشته باشد این ایجاد عدم رضایت نه من‌باب این که مالیات را نخواهند بدهند نه از نظر همان تماس از نظر آن ربطى که بین مؤدی و مأمور پیدا می‌شود آن اهمیت دارد بنده از آقای دولت‌آبادى که اینجا تشریف دارند پرسیدم آن وقتى که جنابعالی شهردار تهران بودید احصاییه

+++

 خانه‌ها و مستقلات غیر اجارى چقدر بود فرمودند طبق احصاییه‌ای که داشتند جمعاً 130 هزار ده سال پیش آقایان توجه کنید 130 هزار امروز قطع دارم سه برابر شده سه برابرش را حساب کنید 450 هزار ‌‌خانه است 450 هزار مؤدى به موجب این ماده 22 جدیداً به وجود می‌آید این که تردید ندارد براى این که طبق ماده 22 ما مالیات جدیدى را براى مردم وضع می‌کنیم و تنها در شهر تهران 450 هزار مؤدى جدید به وجود می‌آید خوب 450 هزار مؤدى جدید که به وجود آمد آیا پرسنل کار ما مأمورین ما با این دستگاه مالیات بر درآمد حجمش با این کار منطبق هست مسلماً نیست ناچارید چه کنید؟ دستگاه جدیدى به وجود بیاورید که بتواند به امور مربوط به این 450 هزار مؤدى جدید رسیدگى کنند خوب خرج این چقدر است بنده خیال می‌کنم حساب خرج جدید آن از نظر وصول مالیات باید از پیشکارى تهران به وجود باید از آن‌طرف هم از جناب آقای مشایخى تشکر می‌کنم که فرمودند از اجراى این قانون چند میلیون تومان بیشتر وصول نمی‌شود در صورت‌مجلس هست البته حسابش هم دقیق است و بر روى آمارى است که وزارت دارا‌یی داده است بسیار خوب ما چه کار می‌کنیم 450 هزار مؤدى جدید به وجود می‌آوریم براى این که چى بگیریم؟ چند میلیون تومان بسیار خوب مأمورین جدیدى باید استخدام بکنیم که این چند میلیون تومان را وصول کنند حالا از این چند میلیون تومان که لااقل نصفش خرج مأمورین جدید باید بشود (اردلان- صحیح است) خیلى متشکرم جناب آقای اردلان بنده می‌خواهم بگویم واقعاً یک همچو ماده‌ای و وضع یک همچو مالیاتى با این تشریحى که برایتان عرض کردم صرفاً از نظر مالى و از نظر بودجه و دقتى که جناب آقای ناصر دارند و می‌خواهند مالیات را اضافه کنند حالا بنده وارد حساب مزاحمت بعداً می‌شوم صرفاً از نظر مالى یک میلیون یا دو میلیون به فرض این که دخل و خرج بکند و فاضل بکند این دردى از بودجه دو هزار میلیاردى ما دوا می‌کند؟ خوب بنشینید یکى از این تشکیلاتى که حسابش را رسیدگى نمی‌کنید یک دانه از آنها را پس و پیش کنید خرج زائد را بزنید یک میلیون دو میلیون کم کنید و همین طور از یک تشکیلات دیگر یک میلیون تومان کم کنید جمعش می‌شود چند میلیون تومان این چند میلیون تومانى که در دو سه رقم از مخارج موجودتان کم بکنید جبران این منظور آقایان را که از 450 هزار نفر می‌خواهید چند میلیون تومان بگیرید خواهد کرد چرا آنجا شما با دو سه نفر کار دارید و این کار را نمی‌کنید ولى اینجا با 450 هزار نفر حسن اداره در این مملکت مگر چیست؟ علت این که می‌گویند یک مملکت مردمش راحت هستند و یک مملکت منظم است همین چیزهاست یعنى آن مغز‌های متفکرى که هیئت مدیره کشور هستند همه باید بنشینند بالانس کنند موازنه کنند و بگویند ما یک چنین گرفتارى داریم چه کار کنیم از 450 هزار نفر بگیریم یا از سه رقم زائدمان چند میلیون تومان کم کنیم این کار را خواهند کرد و همه را راضى نگه می‌دارند و قانون هم صحیح می‌گذرد این از نظر دخل و خرج اما از نظر مزاحمت جناب آقای مشایخى فرمودند من اینجا قول می‌دهم آن اظهارنامه که مؤدى داد و نوشت که دویست و یک متر بیشتر نداریم آن صحیح است و ما کارى نداریم آیا آقایان باور می‌کنند؟ قانون ما داریم اگر شما اینجا در قانون بنویسید هر مؤدى هر اظهارنامه داد متبعه است و دولت به او اعتراضى ندارد این تعهد صحیح است شما همچو کارى نمی‌توانید بکنید مردم اظهارنامه می‌دهند مأمور اعتراض می‌کند این اصل است محال است که غیر از این باشد مگر این که قید کنید (مشایخى- من صریحاً عرض کردم) صراحت جنابعالی و بنده که مخبر کمیسیون هستیم قانون نمی‌شود قانون این است که هرکس اظهارنامه می‌دهد هر مأمور دولت هم حق دارد اعتراض بدهد همه ما این گرفتارى را داریم کداممان هست که این پیش‌آگهی‌ها برای‌مان نیامده باشد ما واردیم دستگاه قانون را می‌دانیم بنابراین سر تشخیص این موضوع اختلاف می‌شود بنده دارنده یک ‌‌خانه آب ‌انبارم را حساب نمی‌کنم مأمور دولت می‌گوید آب‌ انبار را حساب نکردى از 200 متر به بالاست دعوامان می‌شود و اختلاف نظر به وجود می‌آید نتیجه این اختلاف نظر به وجود آمدن یک پرونده است پرونده باید برود به کمیسیون مربوطه تشخیص بدوى و تجدید نظر سال دیگر دو سال دیگر سه سال دیگر اگر این را تصویب فرمودید می‌بینیم پیش‌بینی می‌کنم که یک لایحه‌ای می‌آورید اینجا براى توافق براى بخشودگى چرا براى این که شما حجم کارتان را زیاد می‌کنید تماس مأمور را با مؤدى زیاد می‌کنید نتیجه‌اش این می‌شود که از کار اساسى باز بمانید وقتى که یک مأمور مالیاتى رفت روى پایه صد تومان و دویست تومان این دیگر وقت ندارد دیگر دنبال بازرگان یک میلیون تومانى برود وقتش صرف این می‌شود و از نظر تشکیلات هم ضرر می‌کنید وقت اداریتان را می‌گیرید کار بزرگترى را هم که باید بکنید نمی‌کنید این است که این مالیات دخل و خرج براى دولت نمی‌کند و ایجاد مزاحمت مسلماً می‌کند تازه چه شده است؟ وزارت دارا‌یی حق دیگرى را به موجب این قانون غصب کرده است در تمام دنیا ‌‌خانه مال شهر است شهر احتیاجات دارد بایستى احتیاجات برزن‌ها به وسیله عوارض و عوایدى که از خانه‌ها گرفته می‌شود رفع بشود خوب چطور شما اجازه می‌دهید که این پولى را که به صورت عوارض از طرف برزن‌ها باید به وجود بیاید و بگیرند خرج تنظیف برزن‌ها و محله‌ها بکنند این را مجموعش را بدهند به وزارت دارا‌یی در حالى که الان مردمى که در شهرها زندگى می‌کنند گرفتار یک پول دیگرى هم هستند و آن عوارض شهردارى است ملاحظه کنید که یک مردى که در پاقاپوق یک ‌‌خانه دارد اگر یک معامله استقراضى بکند ملاحظه کنید محضر معامله‌اش را انجام نمی‌دهد می‌گوید اول از شهردارى تصدیق بیاور که عوارض بر و بالکن و آسفالت داده‌ای بعد معامله کن این یک مشکل بزرگى است که همه آقایان محترم مسبوقند که شهردارى و آن دستگاه متصدى وصول عوارض چه دستگاهى است یک روزى خود شهردار وقت آقای منتصر در یک مساحبه مطبوعاتى گفته که‏ من خودم از این دستگاه ذله‌ام مثل این که خودشان گرفتارى پیدا کرده بودند یک همچو ترتیبى در شهردارى هست که براى عوارش همین خانه‌های مسکونى مردم را به زحمت می‌اندازند از آن ‌طرف اگر این مالیات را هم وزارت دارا‌یی و مأمور بفرستد و به جان مردم بیندازد نتیجه‌اش چه می‌شود؟ نتیجه‌اش این می‌شود که آن کسى که ‌‌خانه دارد منصرف می‌شود از خانه‌سازی و ایجاد مسکن منصرف می‌شود و حال آن که برنامه اقتصادى و عمرانى مملکت چیست؟ تهیه مسکن است براى این که ما مسکن کم داریم و بنده برعکس همکار محترم جناب آقای بزرگ ابراهیمى بسیار خوشوقتم از آن مردمى که می‌آیند در این مملکت آبادى می‌کنند ‌‌خانه می‌سازند مملکت آباد می‌کنند نه آنها‌یی که ثروت‌شان را تبدیل می‌کنند به ارز و خارج می‌کنند اینها که همیشه مخارج مملکت ما را می‌دهند و ایجاد آبادى می‌کنند مالیات هم می‌دهند چون براى مستقلات شما مالیات صدى 50 وضع کرده‌اید ‌بنا‌براین شما باید بگردید دور کسانى که می‌آیند در این مملکت سرمایه‌شان را صرف می‌کنند و مستقل ده طبقه درست می‌کنند حالا با این مالیات صدى 50 دیگر نخواهند کرد پس لااقل براى تهیه مسکن مردم یعنى کسى که می‌خواهد یک خانه فسقلى بسازد این را تشویق کنید شما با مالیات صدى 50 از مستقلات این را گرفتید شرکت‌های ساختمانى را گرفتید بنده پیشنهاد کردم که شرکت‌های ساختمانى را مشمول 50 درصد تخفیف بکنید ولى تصویب نفرمودید اقلاً براى مسکن یک فکرى بکنید مزاحمت‌های خانه‌های اشخاص را از بین ببرید در دستگاه‌های شهردارى مردم گرفتارند به نام مالیات بالکن و بر و پول آب و آسفالت و این چیزها و نمی‌توانند معامله بکنند مأمورین برزن‌ها مزاحم مردم هستند یک جا هم مأمور مالیه را می‌فرستید و می‌اندازید به جان مردم و ایجاد اختلاف می‌کنید سر حساب یکى دو متر سر این که آب‌انبار جزء مسکونى هست یا نیست تمام اینها هست علاوه بر این قانون یک کار دیگرى می‌کند جناب آقای وزیر دارا‌یی در کمیسیون عرض کردم اینجا مسکن تنها نیست توجه کنید از کلیه مستقلات مذکور در ماده 9 یعنى همان‌ها‌یی که باید صدى 50 بدهند آنچه را که اجبارى نباشد سر این اجبارى نباشد خیلى حرف است یک خانه‌ای است بنده دارم اجاره داده‌ام اجاره‌نامه رسمى نمی‌نویسم با مستأجر و می‌گویم غیر اجارى است و باید مالیات بدهى سر اجارى و غیر اجارى دعوامان می‌شود یا یک خانه اجارى شما دارید امسال سال دیگر اجاره‌تان سر می‌آید خودتان می‌نشینید یا یک کسى که به او اعتماد دارید می‌نشیند اجاره‌نامه هم ندارد همان خانه اجارى که بایستى صدى 50 مالیات بدهد می‌شود غیر اجارى و روى مساحت مالیات می‌دهد و عایدى شما را کم می‌کند شما آمده‌اید ‌دو سه میلیون پول وصول کنید در مملکتى که یک دانه از مالیات‌بده‌ها یعنى شرکت نفت خوشبختانه 25 میلیون دلار سرقفلی می‌گیرد در یک همچو روزگارى این فشار را به مردم می‌آورید آن وقت راه فرار هم به دست آنها‌یی که باید می‌افتد و مالیات صدى 50 شما را می‌آورند به عنوان ‌غیر اجارى صد تومان دویست تومان می‌دهند اینها را بنده عرض می‌کنم واردم، وکیل عدلیه‌ام، روزنامه‌نویسم، واردم، می‌دانم، مطالعه دارم، من می‌دانم که این قوانین در مرحله اجرا چه جور اجرا می‌شود خیلى معذرت می‌خواهم اگر خود مؤدى نداند مأمور می‌رود یادش می‌دهد خیلى از مأمورین وصول هستند که تماس با مؤدى می‌گیرند راه جلویشان می‌گذارند می‌گویند آقا شما از این راه بروید این جور موفق می‌شوید البته توقع و خواهش هم دارند این است که بنده معتقد نیستم که این قوانین ما طورى باشد که کسى نباشد و مبهم نباشد که از افراد زیادى به ارقام کم بخواهند گرفته بشود که ایجاد عدم رضایت بکند آن وقت به جاى این که ما برویم در مواد بودجه یک رقم صرفه‌جو‌یی کنیم و این چند میلیون را در بیاوریم آن کار را نمی‌کنیم می‌آییم چند میلیون را بر 450 هزار نفر به این شکلى که عرض می‌کنم و 450 هزار پرونده در سال به وجود می‌آید این صحیح نیست هم از لحاظ سیاست مالى هم از نظر اجتماعى و هم از لحاظ سیاست عمرانى که مملکت احتیاج به افزایش مسکن و ‌‌خانه دارد این بود عرایض بنده

+++

رئیس- آقای مهران

مهران- عرض کنم راجع به این ماده کسى منکر نیست که اصولاً در امر مالیات دولت حق دارد یک ابتکاراتى به خرج بدهد و یک افکارى که منطبق باشد با شئون اجتماعى آن جامعه‌ای که بایستى مالیات بدهد پیدا بکند و بیاید مالیات‌ها‌یی فی‌المثل وصول بکند ولى با کمال تأسف عرض می‌کنم که این ابتکار که در ماده 22 مندرج است به‏ هیچ وجه ابتکار خوبى نیست علت اولی‌اش این است که جناب آقای وزیر دارا‌یی به حکم فلسفه مالیات تصاعدى آقایانى که اینجا در امور مالیه تخصص دارند بهتر از بنده می‌دانند که هیچ وقت از احتیاجات اولیه مالیات نمی‌گیرند فلسفه مالیات تصاعدى این است که هرکس هر درآمدى دارد اگر واحد را صد تومان فرض کنیم صد تومان اول درآمد به مصرف نان خالى و آب خالى می‌رسد با صد تومان دوم درآمد می‌تواند ماست و پنیرى هم پهلوى نان خالى بگذارد با صد تومان سوم درآمد می‌تواند یک ‌آش و آبگوشتى هم پهلوى تغذیه‌اش بگذارد با صد تومان چهارم درآمد احیاناً می‌تواند یک لباس بخرد با صد تومان پنجم می‌تواند یک کمى اضافات درجه پنجم و ششم و هفتم و هشتم زندگیش را تأمین بکند اما جناب آقای وزیر دارا‌یی براى صد تومان صدم و صد‌و‌بیستم هیچ مصرفى نیست که براى ضروریات زندگى لازم باشد شما حق دارید که قانون بیاورید و ما هم تصویب می‌کنیم که صد تومان صدم و صد‌و‌یکم و صد‌و‌پنجاهم را از طرف به عنوان ‌مالیات بر درآمد بگیرید این فلسفه مالیات تصاعدى است اما ببینیم آیا می‌شود تجویز کرد که از اولین خانه مسکونى یک نفر مالیات بگیرند؟ اگر کسى خانه دوم داشت بنده فکر می‌کنم از او مالیات بگیرید و آورده‌اید ‌این را و مالیات مستقلات می‌گیرید از خانه سومش بیشتر مالیات بگیرید یعنى مسیر تصاعدى را ببرید به بالا از خانه چهارم و پنجم نرخ مالیاتش را ترقى بدهید ولى آقایان از خانه اول کسى که احتیاج اولیه زندگى اوست به نظر بنده نباید مالیات گرفت یک دلیل بارزى دارم براى صحت این مطلب و آن این است که مستخدمین دولت همیشه پشت این تریبون گفته شده است که مستخدمین دولت وضع زندگی‌شان خوب نیست خود دولت به فکر چاره‌جو‌یی برخاست صد میلیون تومان در بودجه سال 1337 پیش‌بینی کرد که ترمیم بکند حالا همکاران محترم توجه کنید مستخدم دولتى پس از بیست سى سال خدمت آمده است موفق شده است یک خانه مسکونى که سر خودش و عیال و فرزندش را آن تو بکند پیدا کرده است موقعى هم که نقشه‌اش را به مهندس ساختمان داده است اتفاقاً 202 متر زیربنا رفته است ده سال هم طول کشیده است که این بنا را کرده بنده صبح در سو‌کمیسیون بودجه بودم و افتخار داشتم که آنجا عرایضى بکنم عرض کردم آقایان نشسته‌اید ‌دارید می‌اندیشید که چه باید کرد که وضع مستخدمین دولت را به وضع بهترى درآورد ولى از طرفى ما داریم براى یک عده از مستخدمین دولت که یک خانه مسکونى با چندین سال مرارت و زحمت به دست آورده‌اند مالیات وضع می‌کنیم خوب ملاحظه بفرما‌یید اعلیحضرت همایون شاهنشاهى در جلسات متعدد به ما فرمودند که 5 اصل مورد نظر من است که بایستى براى تمام افراد ایرانى تأمین باشد آن 5 اصل خوراک، پوشاک، مسکن، فرهنگ و بهداشت بوده آیا این لایحه و این ماده 22 که ما می‌خواهیم  به این صورت تصویب بکنیم یعنى از اولین خانه یک نفر مالیات بگیریم با این سیاست شخص اعلیحضرت همایون شاهنشاهى موافق است و این ابتکار دولت ابتکار خوبى است؟ به نظر من به‌ هیچ‌وجه ابتکار خوبى نیست همان طوری که جناب آقای صدرزاده فرمودند در بعضى از کشور‌های خیلى مترقى این مالیات هست در امریکا از مسکن مالیات می‌گیرند ولى تمامش را یک‌کاسه می‌دهند به فرهنگ حساب مخصوصى برایش درست می‌کنند و فقط و فقط همه‌اش را به فرهنگ می‌دهند و از این اعتبار تجهیزات مدارس را زیاد می‌کنند از این اعتبار ساختمان براى مدارس می‌کنند اضافه حقوق می‌دهند به معلمین معیل چون حقوق معلم متأسفانه در تمام دنیا کم است ولى معلمینى که عده عایله‌شان زیاد است از این ممر فوق‌العاده‌ای دریافت می‌کنند یک حق اولادى می‌گیرند که بتوانند وظایف خطیرى را که به عهده دارند انجام بدهند بنده تصور می‌کنم که این ماده 22 به کلی برخلاف اصل تصاعدى مالیات است به طوری که عرض کردم و پیشنهادى هم دادم همین است که عرض می‌کنم پیشنهاد این است که  به جای این که از اولین خانه کسى مالیات بگیرید نرخ دومین خانه اجارى یک کسى را نرخ سومین خانه اجارى او و نرخ پنجمین و ششمین خانه‌اش را از حیث مالیات مستقلات بالا ببرید و این مقدار درآمد کم را از آن ممر با درآمد خیلى بیشترى جبران بکنید که عدالت اجتماعى برقرار شده باشد با مطالبى که آقای عمیدى نورى گفتند 450 هزار مؤدى اگر در سال 300 روز کار بکنید روزى 1500 پرونده را باید برسید و با کمال تأسف عرض کنم اگر بخواهید این کار را بکنید با یک تشکیلات عریض و طویل موفق می‌شوید که مسلماً میزان مخارج آن تشکیلات از میزان درآمدى که دریافت می‌کنید بیشتر است استدعا می‌کنم توجه بفرما‌یید ‌به دلایلى که عرض کردم بنده پیشنهاد کردم که مستخدمین دولت از این مالیات معاف باشند و این پیشنهاد را خدمت مقام محترم ریاست تقدیم می‌کنم

8- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- دیگر کسى اجازه صحبت نخواسته ولى پیشنهادات زیادى رسیده است گویا 14 پیشنهاد رسیده است بنابراین جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه و دستور هم انتخاب هیئت رئیسه است و بعد دنباله همین لایحه مطرح خواهد شد.

(مجلس مقارن ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت.

+++

یادداشت ها
Parameter:295267!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)