کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/17]

جلسه: 203 صورت مشروح مجلس روز پنج شنبه 7 مهر ماه 1322  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- شور اول قرار داد بازرگانى بین ایران و آمریکا

3 - مذاکره در لایحه واگذارى حقابه حصار و معجن به مالکین آنجا

4- شور و تصویب لایحه اصلاح قانون صندوق پس انداز ملى‏

5- شور لایحه مربوط به کارشناسان

6 - تصویب یازده فقره مرخصى‏

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 203

صورت مشروح مجلس روز پنج شنبه 7 مهر ماه 1322

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- شور اول قرار داد بازرگانى بین ایران و آمریکا

3 - مذاکره در لایحه واگذارى حقابه حصار و معجن به مالکین آنجا

4- شور و تصویب لایحه اصلاح قانون صندوق پس انداز ملى‏

5- شور لایحه مربوط به کارشناسان

6 - تصویب یازده فقره مرخصى‏

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مجلس یک ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید.

صورت مجلس روز یکشنبه 3 مهر ماه را آقاى (هاشمى) منشى قرائت نمودند.

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین با اجازه – آقایان: طالش خان، ملک‌زاده آملی، هدایت، فاطمی، شیرازی، ثقة‌الاسلامی، امیر تیمور

غایبین بی­اجازه- آقایان: رضوی، اقبال، تولیت، سزاوار، نوبخت، طوسی، مؤید ثابتی، اورنگ، فرخ، ریگی، محیط لاریجانی، مکرم افشار، لیقوانی، ناصری، اکبر، عطاءالله پالیزی، حمزه‌تاش، هدایت‌الله پالیزی، نیک‌پور، نمازی، دکتر قزل ایاغ، سلطانی، صادق وزیری، آزادی، مستشار، ناهید، نقابت، کامل ماکو، حریری، معدل، نصرتیان)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2 - شور اول قرارداد بازرگانى بین ایران و آمریکا

رئیس- پیشنهاد آقاى نبیل سمیعى قرائت می­شود

پیشنهاد می­کنم موافقت بفرمایند قرارداد مالى و بازرکانى ایران و آمریکا امروز در درجه اول جزء دستور گذاشته شود (جمعى از نمایندگان- مخالفى نیست)

رئیس- گزارش کمیسیون و ماده واحده قرائت می­شود گزارش از کمیسیون­هاى امور خارجه و دارایى و بازرگانى. کمیسیون­هاى قوانین دارایى و امور خارجه و بازرگانى لایحه شماره 661 دولت راجع به قرارداد مالى و بازرگانى بین دولت ایران و دول متحده آمریکا را با حضور آقایان وزرا دارایى و بازرگانى و امور خارجه مطرح نموده با اصلاحات عبارتى در ترجمه اصل مواد پیمان ترتیب زیر با ماده واحده پیشنهادى دولت موافقت حاصل شده اینک گزارش آن براى شور اول تقدیم می­شود

اصلاحات عبارتی 1

ماده 4 بند 1- به جاى کلمه (بازرگان) بازرگانى نوشته می­شود.

+++

ماده 5 بند 2- به جاى (اعطاى) (انعقاد) و به جاى (عام المنفعه) (عمومى) و به جاى (معامله) (رفتار) و به جاى (معامله‌اى) (رفتارى) نوشته می­شود .

ماده 10 بند 1- به جاى کلمه (معامله‌ای که) (رفتارى که) و در بند 2 به جاى کلمه (معامله) (رفتار) نوشته می­شود

ماده 12 بند 1- به جاى جمله (تلقى نخواهد شد) جمله (ایجاد نخواهد نمود) گذاشته می­شود

ماده 12 بند (د) به جاى کلمه درآمد (قوانین مالیاتى) نوشته می­شود

رئیس- ماده واحده‏

ماده واحده- مجلس شوراى ملى پیمان بازرگانى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت کشورهاى متحده آمریکا را که مشتمل بر پانزده ماده و دو جدول ضمیمه آن و مبادله مراسله مربوطه به تریاک می­باشد و در تاریخ 18 فروردین ماه 1322 شمسى در واشنگتن به امضاء رسیده است تصویب می­نماید.

وزیر پیشه و هنر و بازرگانى (آقاى بدر)- پیمانى که امروز مطرح است اولین پیمانى است که بین دول متحده آمریکاى شمالى و ایران منعقد شده براى این پیمان از مدتى قبل نمایندگان دولت در واشنگتن مشغول مذاکره بودند و بالاخره در 18 فروردین امسال از طرف نمایندگان طرفین در واشنگتن به امضاء رسیده است و به طورى که در خود لایحه ملاحظه فرمودید اجراى این لایحه و مقررات این پیمان موکول به این است که از طرف مجلس شوراى ملى این پیمان به تصویب برسد و یک اعلامیه رسمى هم از طرف رئیس جمهور ممالک متحده آمریکا منتشر بشود براى اجراى آن و آن وقت است که به مرحله اجرا می­رسد به طور کلى این پیمان اصل اصول دول کاملة­الوداد را به طور خیلى تفصیل اگر ملاحظه بفرمایید خیلى مفصل­تر از آنچه که سابقاً معمول بوده است در بازرگانى طرفین برقرار کرده است و رعایت آن را براى هر دو طرف اجبارى کرده است و یک تحقیقاتى هم طرفین نسبت به کالاهاى عمده­اى که وارد و صادر می­شده است کرده­اند و یک تخفیفاتى در حقوق گمرکى و در حقوق انحصارى داده شده یعنى دولت ایران نسبت به کالاهاى عمده­اى که از آمریکا وارد ایران می­شده است و همچنین دولت آمریکا نسبت به کالاهایى که از ایران وارد آمریکا می­شده قرار داده­اند یک چیز عمده­اى که البته براى نجات اهمیت دارد این است که در مدت این پیمان حقوق گمرکى طرفین تثبیت شده است و ما می­دانیم که از این موقع تا سه سال دیگر هرچه مال­التجاره به آمریکا ببریم حقوق گمرکى آن ثابت است در صورتی که این بیم همیشه براى بازرگانان بوده که اگر یک مال­التجاره­اى ببرند در آنجا آن جنسى که وارد آنجا می­کنند ممکن است که حقوق گمرکى آن زید بشود به این جهت این قرارداد یک تسهیلات فوق­العاده­اى ایجاد می‌کند یعنى علاوه بر تخفیفات یک تثبیتى شده است که طرفین براى مدت قرارداد که 3 سال باشد حقوق گمرکى را تثبیت کرده­اند و به علاوه کلیه تحدیدات و چیزهایى که ممکن بوده است که مانع از آزادى تجارت باشد از بین رفته است یعنى واقعاً یک آزادى مطلق براى بازرگانى طرفین در نظر گرفته شده یعنى به هیچ اسم و رسمى نمی­شود علتى براى بازرگانى طرفین پیش بیاید تمام این تفصیلاتى که عرض کردم در حال حاضر و همچنین بعد از جنگ که آقایان می­دانند تجارت با آمریکا همیشه در درجه سوم بوده است و شاید وسایلى هم فراهم شود که این مقدار بیشتر بشود با این تخفیفاتى که داده شده است محققاً بازرگانى ایران به طور محسوسى در حال حاضر و بعد از جنگ توسعه پیدا خواهد کرد و همچنین کالاهاى آمریکا که براى ما نهایت ضرورت را دارد از قبیل اتومبیل تراکتور و چیزهاى دیگر با این تخفیفاتى که خود دولت ایران قایل شده است محققاً ارزان خواهد شد و براى تجارت و اقتصاد مملکت یک گشایش فوق­العاده خواهد بود و بنده این را قطع دارم. موضوع دیگرى که در این قرارداد است موضوع تریاک است. اگر آقایان به خاطر داشته باشند در 1925 در ژنو یک قراردادى بین عده زیادى از کشورها منعقد

+++

شده که ورود و صدور تریاک را با جواز قرار بدهند و براى مصارف طبى باشد و براى و صرف غیر طبى قرار ندهند. دولت ایران همیشه با روح این قرارداد موافق بوده و مخصوصاً اطلاع داد به جامعه ملل که با روح این قرارداد موافق است و همیشه علتش روى این اصل بوده یعنى هر موقع که از ایران تریاک صادر می­شد با جواز بود ولیکن البته حاضر نشده بود آن قرارداد را امضاء کند براى این که دولت ایران واقعاً میل نداشت یک قراردادى را امضاء کند بدون این که مجهز باشد ولى دولت آمریکا یک قدرى از این بابت، از بابت امضاء نکردن این معاهده از طرف ایران چیزى نداشت براى این که طرفدار این پیمان دولت آمریکا بود و در اینجا در یکى از نامه­ها که ملاحظه می­فرمایید دولت ایران گفته است و مخصوصاً تکرار کرده است که ما همیشه با این قرارداد موافق بودیم و این قرارداد را هم البته اصولش را رعایت کرده و در آتیه هم رعایت خواهیم کرد. بنده گمان می­کنم همین کاغذ کافى خواهد بود که دولت آمریکا اطمینان پیدا کند که دولت ایران همیشه رعایت این اصول را خواهد کرد مخصوصاً این روح خیر خواهانه که آمریکا همیشه داشته است درباره جلوگیرى از بسط و نشر تریاک و در ایران هم این نظریه را داشته است این اشکالاتى که در سابق راجع به فروش تریاک ما در آمریکا بوده امیدواریم که برطرف بشود و تریاک ما که براى مصرف طبى در آنجا خیلى رواج دارد در آنجا رواج بدهیم و در آنجا بفروشیم و این هم یکى از محسنات این پیمان است. به طور کلى بنده تصور می­کنم از این قراردادى که محققاً طرز جدیدى و یک مرحله جدیدى براى تجارت ما ایجاد خواهد کرد همه خشنود خواهند بود و امیدوار هستیم که نتیجه این قرارداد به نفع طرفین در حال و آتیه باشد.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- طرح این لایحه مالى و پیمان گمرکى بین ایران و آمریکا موقع مناسبى به دست داده است که ملت ایران و مجلس شوراى ملى احساسات نیکى که نسبت به ملت آزادیخواه آمریکا که علمدار آزادى بوده و براى آزادى نژاد بشریت از خونخوارى و جور و بیداد دارند پیکار می­کنند اظهار نمایند و البته آمریکایی­ها یک ملت با فهم و با فراست و با فرهنگى هستند که همیشه خیرشان به ایران می­رسیده و سال­ها بلکه قریب به یک قرن است که نسبت به ایران نظر دوستى و مودت آمیزى دارند و همیشه مساعدت­هاى فرهنگى آنها شامل ایرانی­ها است و ایرانی­ها هم همیشه یک احساسات خوشى نسبت به آمریکا و آمریکایی­ها دارند و ظاهر هم شده است و مستشارانى هم از آمریکا استخدام کرده ایم و به ایران آمده اند و به این کشور خدماتى هم کرده اند و همیشه محجوب ایرانیان بوده­اند مسیو شوستر چقدر محجوب ایرانیان بوده است همین آقاى دکتر میلسپو در اولین دوره خدمتش مورد اطمینان همه ایرانی­ها بوده و امیدواریم که در این دوره هم خدمتش مورد تقدیر همه ایرانیان قرار بگیرد و انعقاد این پیمان انشاءالله وسیله خواهد شد که بر مراتب مؤدت و یگانگى که بین ما و آمریکایی­ها است بیفزاید تا به حال از نقطه­نظر خیر خواهى و نوع پرورى نسبت به ایران مساعدت و مراقبتى داشته­اند ما فعلاً ما با آنها متفق هستیم و از این نقطه­نظر هم بایستى بیشتر به ما کمک کنند مملکت ما فعلاً دچار یک فقر و فلاکت و بدبختى شده است و از همه جاى دنیا دستش کوتاه است درهاى تجارت بروى مملکت ما بسته است واردات و صادراتى نداریم و موادى که در داخل مملکت ما تولید می­شود براى رفع احتیاجات مملکت ما کافى نیست باید از ملت بزرگ و مستغنى آمریکا استدعا کنیم که فعلاً حالا که ما با آنها متفق هستیم و روابط دوستى و مؤدت قدیمى هم داشته­ایم حتى­المقدور به ما بیشتر کمک کنند و رفع احتیاجات ما را بکنند و در درجه اول احتیاجات ایران به وسایط نقلیه است و در دنیا هم اولین دولتى که وسایط نقلیه تولید می­کند دولت آمریکا است قسمت اعظم اشکال خواربار و نبودن نان و نگرانی­ها که در داخل مملکت هست به واسطه نبودن وسایل نقلیه است بنده چون نسبت به خواربار شهر خودمان کاشان با وزارت خواربار ارتباط دارم مطلع شده­ام که تمام اشکالات به واسطه نبودن وسایط نقلیه است هر جا که دست می­زنى بالاخره منتهى می­شود به این که کامیون و سیله باربرى نیست.

+++

تاکنون آنچه شنیده­ام یک مقدارى کامیون و وسایل نقلیه آمریکایی­ها به ما داده­اند اما کافى نیست و حالا که متفق شده­ایم و در سرنوشت جنگ با آنها شریک هستیم واقعاً بیشتر باید نسبت به ما کمک کنند خوشبختانه راه هم نزدیک زیرا دریاى روم یا مدیترانه آزاد شده است و براى آنها وسایل فراهم شده شاید یک ماه به سرعت انجام کار و آمد و شد تفاوت پیدا شد و بهتر می‌توانند وسایل براى ما فراهم کنند و مخصوصاً بعد از وسایل نقلیه چیزی که فوق­العاده طرف احتیاج ما است مسأله دارو است که فوق­العاده مورد احتیاج است همین چند هفته قبل در بانک موقعى که شمش­هاى طلا را آمریکایی­ها آورده بودند و مثل آجر روى هم می­چیدیم من فکر می­کردم که کاش به جاى اینها براى ما گنه گنه آورده بودند زیرا الان قیمت گنه گنه به کیلویى هزار تومان رسیده آن وقت قسمت اعظم مملکت مبتلا هستند به مالاریا و این مردم فقیر بدبخت گرسنه یک نخود گنه گنه عایدشان نمی­شود و باید بیشتر متذکر باشند و با اینها مذاکره کرد که مواد مهم ضرورى و حیاتی که عجالتاً ما را از مردن نجات می­دهد به ما بدهند و این مردم را از گرسنگى و فقر و مرض خلاص کنند و زندگى ما را تأمین کنند. در مقابل امراض آنچه که بنده به نظرم می­رسد دولت فکر خوبى کرده است در انعقاد این قرارداد مالى با آمریکایی­ها که اسباب خرسندى مجلس شوراى ملى و اسباب تشکر همه ملت خواهد شد البته آنهایى که فهمیده هستند ممنون هستند و بقیه هم بعد از بروز آثارش ممنون خواهند شد و حالا که روابط صمیمانه برقرار است دولت باید بیشتر جدیت بکند که بیشتر از این احتیاجات ما را از اینها بخواهد و ملت ایران هم امیدوار است که در پایان جنگ این حسن روابط ما با آمریکایی­ها در حفظ استقلال و آزادى ایران یک‏

خدمت بسزایى بکنند یعنى ما امیدواریم که آمریکایی­ها ضامن استقلال و آزادى کشور ما بشوند.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده صحبت کلى در اطراف این قرارداد ندارم بنده یک اشکالى داشتم نسبت به این اصلاحاتى را کرده­اند در خود لایحه و الا با اصل این قرارداد و این بیاناتى که آقاى نراقى کردند بنده هم موافق هستم این قرارداد موقعیت بزرگى را در پیش ما دارد بنده خواستم از آقایان اعضا کمیسیون سؤال کنم که این اصلاحات عبارتى که کرده­اید نمی­دانم به واسطه مخارج چاپخانه قناعت کرده­اید چون هیچ سابقه ندارد گویا اعضا کمیسیون از آقایان تجار بوده­اند به واسطه صرف شروع کرده­اند به قناعت کردن به هر حال می­خواستم عرض کنم در شور ثانى این اصلاحاتى را که وزرا قبول کرده­اند و مجلس شوراى ملى هم موافق است در خود قرارداد ذکر شود عرض ثانى بنده این است که آقاى مخبر این کلمه را توضیح بدهند و الا خود قرارداد را بنده کاملاً موافق هستم یکى کلمه و قوانین شهربانى است. بعدش درآمد است. این شهربانى است یا شهردارى؟ شهربانى که قوانین علی­حده ندارد شهردارى هم به موجب یک قوانینى اجازه دارد که یک عوایدى را وضع کند ولى شهردارى را من نفهمیدم مقصود چیست؟ بعدش هم و یا درآمد است بنده تصور کردم که شاید مربوط به قوانین شهردارى و یا درآمد باشد و الا شهربانى که قوانین علی­حده ندارد حالا بنده نمی­دانم مقصود چه بوده است خواستم آقاى معاون وزارت خارجه یا آقاى مخبر این را توضیح بدهند یکى هم راجع به تریاک است خوب الحمدالله که بنده تریاکى نیستم در اینجا نوشته است هیجده دلار براى هر پوند بعد در هر صورت حقوق آن 80/ 1 دلار کمتر نبوده و از سه دلار بیشتر نخواهد بود این عبارت که از یک و هشتاد کمتر نبوده و از سه دلار بیشتر نباشد را بنده حقیقتاً چیزى ازش ملتفت نشدم می­خواستم اگر مرحمتى بفرمایند آقاى امامى یک توضیحى بدهند و این کلمه هم که شهربانى نوشته شده شهردارى است یا شهربانى در آن قسمت هم رفع اشتباه بنده بشود.

امامى (مخبر کمیسیون بازرگانى)- عرض کنم نسبت به سه موضوع که آقاى انوار سؤال فرمودند بنده اول قسمت تریاک را جواب می­دهم: اینجا نوشته است تریاکى که

+++

کمتر از هشت و نیم درصد آن هیدرس مرفین نداشته باشد و در ستون میزان حقوق گمرکى نوشته است براى هر پوند مرفین آن که معادل نود و هشت مثقال است هیجده دلار گمرک ورودى در آمریکا گرفته می­شود ولى این نه مقصور تریاک خام است چنان که ملاحظه می­فرمایید براى هر نود و هشت مثقال مرفین هیجده دلار گمرک گرفته می­شود و این مبلغ نسبت به تریاکى در نظر گرفته شده که هشت و نیم درصد مرفین دارد ولى تریاکى را که ما از ایران می­فرستیم غالباً ده درصد مرفین دارد و بنابراین ده درصد هیجده دلار می­شود 1/ 8 دلار یعنى اگر تریاک ما ده در صد مرفین داشته باشد 1/ 80 دلار حقوق گمرکى می­گیرند و این را مأخذ حداقل حقوق گمرکى قرار داده­اند اگر نه درصد هم باشد همین مبلغ است از طرف دیگر چون ممکن است میزان مرفین در تریاک­هاى ما زیادتر باشد گرچه از چهاده پانزده در صد تجاوز نمی­کند ولى اگر به بیست درصد هم برسد که یک پنجم هیجده دلار بایستى گمرک گرفته شود حداکثر همان سه دلار گرفته می­شود به طور خلاصه حقوق گمرکى تریاک ما حداقل 1/ 80 دلار است و حداکثر سه دلار است و از این مبلغ براى هر رطل که نود و هشت مثقال است تجاوز نمی­کند و این مبلغ هیجده دلار براى یک رطل مرفین خالص است که ده رطل تریاک معمولاً یک رطل مرفین خالص دارد که ده یک هیجده دلار یعنى 1/ 80 دلار حقوق گمرکى برایش معین شده. در قسمت شهردارى یا شهربانى هم که فرمودند که شهربانى قوانین ندارد این قسمت مربوط باین است که در کلیه معاهدات تجارتى یک استثنائاتى قائل می­شوند مثلاً طرفین متعاهد یک احتیاجاتى براى شهربانى دارند یا یک مقرراتى براى امور شهربانى می­خواهند قایل شوند در این قرارداد که یک مقررات کلى وضع شده و باید طبق این قرارداد طرفین رفتار کنند این موضوع و چند موضوع دیگر را که در ماده دوازدهم اسم برده شده مستثنى کرده­اند در قسمت اصلاحات و چاپ آن هم که فرمودند صرفه­جویى نشده و در شور ثانى در خود متن قانون اصلاحات خواهد شد.

جمعى از نمایندگان- کافى است مذاکرات

رئیس- درماده 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 و 10 و 11 و 12 و 13 و 14 و 15 اعتراضى نرسیده است در جدول اول و دوم و مراسلات متبادله هم اعتراضى نرسیده است. رأى گرفته می­شود به ورود در شور دوم این لایحه موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

وزیردارایى- اجازه می­فرمایید

رئیس- بفرمایید

وزیر دارایى- یک گزارشى است از کمیسیون قوانین دارایى راجع به صندوق پس انداز ملى که نرخ بهره را معین می­کنند خیلی مختصر هم هست اگر موافقت می­فرمایید جزء دستور گذارده شود.

3 - مذاکره در لایحه واگذارى حقابه رودخانه حصار و معجن به مالکین آنجا

رئیس- این لایحه هم در درجه دوم جزء دستور است: گزارش کمیسیون بودجه راجع به واگذارى حقابه خالصه دولت از آب رودخانه حصار و معجن مطرح است. گزارش کمیسیون قرائت می­شود.

کمیسیون بودجه با حضور آقاى وزیر دارایى لایحه شماره 1326 دولت راجع به فروش هشت سهم حقابه خالصه دولت از آب رودخانه حصار و معجن به مالکین هشت صحرا و دوغ آباد را مطرح نموده و با توضیحاتى که آقاى وزیر دارایى دادند کمیسیون با پیشنهاد دولت موافقت و اینک گزارش آن را که عین ماده واحده پیشنهادى دولت است براى شور اول تقدیم مجلس شوراى ملى می­نماید.

رئیس- عین ماده واحده پیشنهادى دولت قرائت می­شود

ماده واحده- وزارت دارایى مجاز است کلیه هشت سهم حقابه خالصه دولت از مدار بیست و یک سهم آب رودخانه حصار و معجن (ازغند) واقع در تربت حیدرى را پس از ارزیابى و تعیین بهاى واقعى از روى همان مأخذ بدون رعایت مزایده و انتشار آگهى 2 هفتم از حقابه مزبور را به مالکین هشت صحرا و 5 هفتم آن را به مالکین دوغ آباد فروخته و ربع بهاى سهمى مالکین هشت صحرا را نقداً و بقیه را به اقساط

+++

متساوى در ظرف دوسال و بهاى سهمى خرده مالکن دوغ آباد را ارفاقاً به اقساط متساوى در ظرف مدت پنج سال وصول و به حساب فروش خالصه را منظور نمایند.

رئیس- مذاکره در ماده واحده است. آقاى انوار.

انوار- این لایحه در کمیسیون بودجه هم که آمد بنده در آنجا هم کاملاً در نظر داشتم و در آنجا هم درست موضوع را ملتفت نشدم آقاى امیر تیمور که یک اطلاعى داشت رفته است آقاى اقبال هم که اطلاعاتى داشت یک مذاکراتى کردند و حالا نیستند و یک اشکالاتى باز در آنجا براى بنده پیدا شد حالا خواستم هر یک از آقایان خراسانی­ها که اطلاعات کاملى در این موضوع دارند توضیحى بدهند که از فروش این حقابه از طرف دولت به این مالکین ضرورى براى دیگران ندارد و این عمل اسباب ضرر جماعت دیگر نخواهد شد و این ارفاقى که می­خواهند بکنند که بدون مزایده به این مالکین فروخته شود موجب ضرر بعضى دیگر نخواهد شد؟ حالا در اینجا آقاى فیاض یا یک دیگر از برادران خراسانى اگر اطلاعاتى در این خصوص دارند بیان کنند بنده هم ملتفت بشوم چون بنده در کمیسیون درست ملتفت نشدم و مخالفت کردم و حالا هر کدام اطلاعى دارند تمنا می­کنم بیان بفرمایند.

رئیس- آقاى فیاض‏

فیاض- اینجا آبى است مال دولت و مردم آن آب را می­برند و زراعت می­کنند حالا اگر فروخته شود اختصاص پیدا می­کند به یک اشخاصى و در نتیجه یک آبى از دسترس عمومى خارج می­شود و متعلق به یک عده بخصوص می­شود و بنده گمان مى­کنم که به ضرر امر زراعت آن محل باشد و گذشته از این این عمل برخلاف اصول مزایده هم هست و مخالف قوانین است‏

وزیر دارایى- این قسمت به نظر بنده این طور که فرمودند نباشد و اشکالى ندارد براى این که ما در نظر داریم به همان اشخاصى که از این آب استفاده مى کنند و خرده مالک و زارع هستند داده شود و به طورى که ملاحظه می­فرمایید در لایحه هم همین نظر قید شده و البته در محل هم سعى خواهیم کرد که به اشخاصی که از این آب استفاده می­کنند داده شود و در نظر نیست که به کسى دیگر داده شود.

شهدوست- اگر به همین حالی که هست باقى بماند چه عیب دارد؟

رئیس- آقاى تهرانچى‏

تهرانچى- بنده خواستم آقاى بیات یک توضیح بیشترى بفرمایند که علت این که این حق از اشخاصى سلب می­شود و می­خواهند بفروشند به سایرین چیست؟ از طرفى هم علت این که می­خواهند ارفاق کنند و بدون مزایده بفروشند چیست و علت این که اگر بخواهند بفروشند علتش چیست که رعایت اصل مزایده و قانون را در اینجا نمی­کند؟ در صورتی که اهالى این شهرستان مثل سایر اهالى مملکت اگر دولت بخواهد یک خالصه خودش را بفروشد بایستى با مزایده بفروشد علت این استثنا چیست؟ اینها بیچاره هستند؟ عشایر هستند؟ علتى باید داشته باشد و الا موردى ندارد و بنده نفهمیدم این را و تقاضا می­کنم توضیحى بدهند.

وزیر دارایى- همان طور که عرض کردم این ارفاق و استثنا از نظر خرده مالک بودن آنها است و ممکن است اگر به مزایده گذارده شود یک اشخاصى که مشمول­تر هستند بخرند و اشخاصى که خرده مالک هستند نتوانند استفاده از این آب بکنند حالا این طور که آقاى فیاض فرمودند و اطلاعاتى از آنجا دارند اگر موافقت بفرمایید ممکن است این لایحه از دستور امروز خارج شود تا یک اطلاعات بیشترى تحصیل شود و تحقیقات ثانوى بشود و بنده رسیدگى می­کنم و بعد که مطرح شد جواب عرض می­کنم. ‏

رئیس- اگر موافقت می­فرمایید از دستور خارج شود (صحیح است)

4- شور و تصویب لایحه اصلاح قانون صندوق پس انداز ملى

رئیس- گزارش کمیسیون قوانین دارایى راجع به اصلاح ماده 6 قانون صندوق پس­انداز ملى مطرح است . ‏

گزارش کمیسیون قرائت می­شود:

مجلس شوراى ملى- لایحه شماره 1051 دولت راجع به اصلاح ماده 6 قانون ایجاد صندوق پس انداز ملى براى شور

+++

دوم در کمیسیون دارایى مطرح به طوری که در شور اول کمیسیون تصویب شده بود عیناً تصویب و براى شور دوم تقدیم می‌شود.

ماده واحده- ماده شش قانون ایجاد صندوق پس انداز ملى مصوب 18 اردیبهشت 1318 به شرح زیر اصلاح می­شود. نرخ بهره وجوه پس انداز به هر مبلغ که باشد با پیشنهاد مدیر کل بانک ملى و تصویب شوراى عالى بانک مذکور تعیین خواهد شد.

رئیس- آقاى روحى‏

روحى- بنده خواستم از آقاى وزیر دارایى سؤال کنم که صندوق پس انداز ملى خرجش چقدر است آیا این بودجه کافى دارد؟ زیاد است؟ کم است؟ به علاوه در ولایات هم آن طور هم که بنده اطلاع دارم این کار رواج کاملى ندارد و نماینده مخصوصى هم ندارد و می­بایستى سعى کنند در ولایات موضوع پس انداز یک امرى باشد که بیشتر مورد توجه عموم باشد و به علاوه باید دید که این مخارجش تا چه اندازه است این­ها که در برابر نفعى نمی­دهند (هاشمى- صدى چهار فرع می­دهند) آیا این خرجى که می­کنند استفاده هم براى ما دارد یا از نقطه­نظر پس­انداز ملى این کار انجام می­شود.

وزیردارایى- البته صندوق پس­انداز در بانک ملى شعبه دارد و به وسیله بانک در سایر جاها اداره مى شود و این بودجه اضافى ندارد سابق بر این در قانونی که قبلاً از تصویب مجلس شوراى ملى گذشته تا مبلغ دو هزار تومان شود داده نمی­شد از دو هزار تومان به بالا سود داده می­شد البته از نقطه­نظر این که این موضوع حقیقتاً براى مملکت خیلى مورد استفاده است بنابراین در نظر گرفته شد اگر یک پول­هایى ار اشخاصى می­خواهند پس انداز کنند باید تشویق شوند بنابراین اینجور در نظر گرفته شد که یک بهره­اى به این وجه داده شود ولى از نقطه­نظر دیگر چون همیشه بهره­هاى بانکى هم به وسیله بانک پیشنهاد می­شود و شوراى عالى بانک تصویب می­کند که اگر تغییرى در بهره­هاى کتبى داده می­شود این را هم آزاد باشد که بتوانند کمتر یا زیادتر به تناسب بهره­اى که در سایر امور تجارتى و بانکى کشور معمول است این قسمت را هم تغییر بدهند به این جهت از وزارت دارایى این اختیار گرفته شده است که این در اختیار شوراى عالى بانک باشد ملاحظه می­فرمایید این اختیار خواسته شده که پیشنهاد بانک و تصویب شوراى عالى باشد و البته این یک موضوع مهمى است براى مملکت و سعى هم می­شود که روز به روز ترقى هم بکند یک استفاده­اى این دارد که موفق می­شوند بیشتر براى خودشان صرفه­جویى بکنند.

رئیس- آقاى انوار

انوار- حقیقتاً این لایحه یکى از آرزوهاى دیرینه من بود که همیشه دعوت می­کردم دولت را که مردم را تشویق کند و دعوت کند به پس انداز کردن و در نظر گرفتن آتیه که انسان باید همیشه آتیه را در نظر بگیرد یعنى این عادت درویشى که ما کرده­ایم و می‌گوییم که این هم به جهنم و این حرف­هایی که ما عادت کرده­ایم و امروز سائل به کف شده­ایم به واسطه این تعلیمات طورى تربیت شده­ایم که در نتیجه گشاد بازی­ها و بى­اعتنایی­ها ما را حقیقتاً نسبت به زندگانى بیزار کرده است و همیشه دعوت می‌کردند مردم را اقتصاد دعوت می­کردند مردم را به جمع­آورى مال تشویق می­نمودند اگر چه این در زمان ما واقع شد ولى براى نسل­هاى بعد بسیار قانون خوبى است که دعوت می­کند اطفال ما را اولادهاى ما را که ملتفت باشند براى آتیه خودشان پس انداز کنند که حتى شاید در اخبار هم هست که همیشه آتیه خوشان را در نظر بگیرند و از طرف دیگر آن اسراف کاری­ها و افراط کاری­هاى ما را شاید جلوگیرى کند و بنده می­خواستم که دولت نسبت به این موضوع بیشتر توجه کند و مثلاً بهره را خیلى بیشتر قرار دهند حالا بحمدالله مملکت ما رفته است روى اصول دموکراسى که اگر دولت چیزى داشته باشد مثل این است که ملت دارد و اگر ملت چیزى داشته باشد مثل این است که دولت دارد پس اگر آقاى وزیر دارایى در این باب بیشتر ملاحظه کند که رغبت مردم بیشتر بشود ضررى ندارد ثانیاً آقاى وزیر دارایى در نظر داشته باشند که مثل قانون اسناد خزانه

+++

که یک تسهیلاتى قایل شدند در اینجا هم یک کارى بکنند که هر وقت بخواهند مثلاً به آنها دستگیرى شود و اگر اینها چیزی دارند که چیزى اضافه نمی­شود مگر این که مالیات بردرآمد گرفته نشود عقیده­ام این است که به قدر امکان تسهیلات قایل شویم و جوایز در نظر بگیریم و دعوت کنیم مردم را به این کار و به مجرد این که در مجلس شوراى ملى صحبت می­شود باید مطبوعات ما خیلى جدیت کنند که مردم مجهز شوند براى زندگانى آتیه بس است این زندگى گذشته و این که زندگانى ما یک زندگانى آبرومند باید باشد ما الان در زندگانى ملل زنده پا گذاشته­ایم و باید مشى آنها را درست در نظر بگیریم و امیدواریم خداوند هم عنایت کند که موفق شویم. ‏

وزیر دارایى- این قسمتى را که آقاى انوار فرمودند طرف توجه دولت و بانک ملى شده است و تبلیغات هم خیلى در این زمینه شده است در اغلب جاها خیلى تشویق شده است و این قرعه­اى هم که تعیین شده است خیلى کمک می­کند حالا از حیث بهره­اش هم از همان نظر که فرمودند البته بانک در نظر دارد که بیشتر بهره بدهد و کاملاً هم مراعات خواهیم کرد که براى مردم فایده بیشترى داشته باشد و البته تشویق هم می­کنیم که بیشتر بشود (جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است)

رئیس- موافقین با این ماده واحده برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد

5 - شور در لایحه مربوط به کارشناسان

رئیس- گزارش کمیسیون قرانین دادگسترى راجع به کارشناسان مطرح است. گزارش کمیسیون قرائت می­شود. کمیسیون قوانین دادگسترى لایحه شماره 8151 راجع به کارشناسان رسمى را براى شور اول با حضور آقاى وزیر دادگسترى مطرح نموده و با تبصره پیشنهادى به عنوان تبصره ماده 10 قانون کارشناسان مصوب 23 بهمن 1317 موافقت و اینک گزارش شور اول آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می­نماید.

تبصره- ماده 10 قانون کارشناسان رسمى- کارشناس رسمى مکلف است سالى 3 مرتبه در مواردی که مقامات قضایى یا ادارى او را براى اظهار نظر در امرى احضار مى­نمایند حاضر شده و مجاناً اظهار عقیده نماید.

رئیس- آقاى منشور

منشور- البته در اصل لایحه مخالفى نیست و لایحه لازمى است و همان طور که ذکر شده است کارشناسان باید حاضر شوند و اظهار عقیده بکنند و قاضى هم با مراجعه به عقیده آنها رأى صادر کند و چیزی که می­خواستم تذکر بدهم و آقاى وزیر دادگسترى هم تشریف دارند این است که کارها در محاکم خیلى معطل می­ماند و آن جریانى که باید داشته باشد ندارد و سرعتى که لازم است ندارد به طوری که مردم واقعاً از حقوق دادگسترى محروم شده­اند و به عوض این که کارها را رجوع کنند به دادگسترى در خارج می­روند حل می­کنند و این کار برخلاف آن رویه­ای است که در خارج و در همه جا معمول است و بیشتر باعث رشوه و ارتشاء می­شود یعنى اشخاصى که صلاحیت در امور حقوقى ندارند دخالت می­کنند و به همین جهت مردم از رفتن به عدلیه بیزارند به اضافه در امور جزایى که فعلاً در دیوان کیفر مطرح است به واسطه این است که دولت وسیله­اى ندارد که متهم را حاضر کند اغلب بنده دیده­ام که وکلایى که براى مدافعه حاضر می­شوند به عوض هر سالى سه دفعه شاید سالى سى دفعه در محکمه حاضر می­شوند و هر دفعه که حاضر می­شوند دو ساعت وقت دادگاه و هم وکلا دادگسترى تلف می­شود در این موضوع البته باید فکرى بکنند و تصور می­کنم لایحه­اى هم از طرف وزارت دادگسترى و اداره تهیه قوانین تهیه شده است که در امور جزایى می­توانند با اسقاط حضور در غیاب متهم دفاع خودشان را بکنند و دادگاه رسیدگى بکند به علاوه چند روز پیش از این برحسب اتفاق بنده رفته بودم به کلانترى دیدم یک متهمى را تعقیب می­کردند و وکیل دادگسترى از طرف دو نفر خارجى با وکالت رسمى می­خواست موضوع را تعقیب کند در کمیسر به او می­گفتند چون وکیل دادگسترى هستى و وکالت دارید و ما مجاز نیستیم که وکیل قبول کنیم به این جهت به اظهار شما نمی­توانیم ترتیب اثر بدهیم

+++

و باید خود اشخاص که دعوى دارند بیایند توضیح بدهند در صورتی که آن اشخاصى که دعوى داشته­اند به زبان فارسى آشنا نبوده اند و به طوری که بنده تحقیق کردم و اطلاع حاصل نمودم . منظور نظر بخصوص این بوده است که وکیل عدلیه را رد بکنند. وکالت در هر کارى پذیرفته می­شود و در امور جزایى هم وقتی­که کمیساریا اعمال وظیفه می­کند در واقع اینها معاونین پارک­ها هستند نبایستى وکلا دادگسترى را رد کنند از این جهت بنده استدعا دارم که دستور بفرمایید بعد از این وکلاى عدلیه را رد نکنند در اموری که در کمیساری­ها تعقیب می­شود.

رئیس- آقاى انوار

انوار- متأسفانه آقاى مخبر نیستند ولى از طرف کمیسیون بنده اجازه دارم که اگر نظرى هست عرض کنم این موضوع راجع به این لایحه نیست و لایحه دیگرى اقاى وزیر دادگسترى براى وکلا خواهند آوردم. این خارج از موضوع است در اینجا مسأله کارشناس رسمى است و می­دانید که در کمیسیون آقاى وزیر دادگسترى سابق آقاى حکمت در این باب خیلى جدیت داشت همین طور آقاى صدر. که کارها در پارکه مانده و احتیاج به کارشناس دارد زودتر تمام شود کارشناس­ها هم که یک کارى براشان معین شده و استفاده هم می­کنند اما چیزى که هست بى­اندازه بى­ملاحظه­گى می­کنند این است که ملزمشان می­کنند ما این حقى را که از برایشان هست با این رتبه که از برایشان هست سالى سه مرتبه بیایند و مجاناً این کار را بکنند و این که می‌فرمایید معطل می­شوند تشریفات محاکماتى است که باید بیایند آنجا و حالا این بهتر است تا این که آزاد باشندو بنده خودم گرفتار شده­ام و در زحمت بودم دیدم که کارشناسان خیلى معطل می­کنند و اگر آنها موظف باشند یک قدمى براى سرعت عمل برداشته می­شود و بهتر است و گمان می­کنم خیلى خوب باشد و موافقت بفرمایند.

رئیس- موافقین باورود در شور دوم این لایحه برخیزند. (اکثر برخاستند) تصویب شد

6 - تصویب یازده فقره مرخصی

رئیس- گزارش کمیسیون عرایض و مرخصى مربوطه به مرخصى آقایانى است که از سابق رفته­اند قرائت می­شود: مرخصى آقاى دکتر قزل ایاغ:

آقاى دکتر قزل ایاغ درخواست پانزده روز مرخصى از 22 شهریور 1322 نموده­اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می­رسد:

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى دکتر قزل ایاغ برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد: مرخصى آقاى هدایت­الله پالیزى‏

آقاى هدایت­الله پالیزى درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ ششم مرداد ماه 1322 نموده­اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می­رسد.‏

رئیس- موافقین با مرخصى هدایت­الله پالیزى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. مرخصى آقاى چایچى‏

آقاى چایچى درخواست بیست و چهار روز مرخصى از تارخى 20 مرداد 1322 نموده­اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می­رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى چایچى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. مرخصى آقاى شهدوست.

آقاى شهدوست در خواست دو ماه مرخصى از تاریخ 24 خرداد 1322 نموده­اند اینک گزارش آن تقدیم می­شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى شهدوست برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. مرخصى آقاى دکتر تاج بخش‏

آقاى دکتر تاج بخش در خواست ده روز مرخصى از تاریخ سوم مرداد 1322 نموده­اند مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می­رسد

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى دکتر تاج بخش برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. مرخصى آقاى همراز.

آقاى همراز در خواست چهل و سه روز مرخصى از تاریخ 20 مرداد 1322 نموده­اند و کمیسیون عرایض و مرخصى

+++

با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می­رسد:

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى همراز برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد: مرخصى آقاى سلطانى‏

آقاى سلطانى براى اصلاح امور محلى و تشریک مساعى با مأمورین دولت دو ماه و بیست و سه روز از 29 اردیبهشت 1322 غایب بوده­اند و اکنون درخواست اجازه نموده­اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می­شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى سلطانى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد: مرخصى آقاى مهذب‏

آقاى مهذب- به واسطه کسالت مزاج به موجب گواهى رئیس بهدارى استان هفتم مریض و در تحت معالجه بوده­اند و قادر برحرکت نبوده­اند در نتیجه سه ماه و هفده روز از تاریخ دوم اردیبهشت 1322 غایب بوده و اکنون درخواست اجازه نموده­اند کمیسیون عرایض و مرخصى عذر ایشان را موجه تشخیص داده اینک گزارش آن تقدیم می­شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى مهذب برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد: مرخصى آقاى فیاض‏

آقاى فیاض به واسطه کسالت مزاج و لزوم استراحت به موجب گواهى پزشک یک ماه و بیست و هشت روز از تاریخ 19 تیرماه 1322 غایب بوده­اند و درخواست اجازه نموده­اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می­شود:

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى فیاض برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد: مرخصى آقاى بوداغیان‏

آقاى بوداغیان به موجب گواهى پزشکان معالج مریض و چهار ماه و سیزده روز از تاریخ هشتم اسفند 1321 تحت معالجه و بسترى بوده­اند و از حضور در جلسات مجلس معذور بوده­اند و اکنون درخواست اجازه نموده و ضمناً مقررى دو ماه از این مدت را براى مصارف خیریه معین نموده­اند که در اختیار آقاى دکتر ضیا گذراده شود که به هر مصرفى که لازم می­دانند برسانند کمیسیون عرایض و مرخصى عذر ایشان را موجه تشخیص داده اینک گزارش آن تقدیم می­شود:

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى بوداغیان برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد: مرخصى آقاى اردبیلى‏

آقاى اردبیلى درخواست سى و پنج روز مرخصى از تاریخ 21 مرداد به موجب تجویز پزشک معالج براى استحمام به آب گرم نموده­اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می­رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى اردبیلى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد

7 - موقع و دستور جلسه آتیه: ختم جلسه

رئیس- اجازه می­فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه 10 مهر ماه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم لایحه اصلاح قسمتى از قانون ازدواج و اطلاح قانون راجع به متخلسین اموال دولت .‏

(مجلس یک ربع قبل از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

قانون اصلاح ماده 6 قانون اسناد صندوق پس انداز ملى‏

ماده واحده- ماده 6 قانون ایجاد صندوق پس انداز ملى مصوب 18 اردیبهشت 1318 به شرح زیر اصلاح می­شود.

نرخ بهره وجوه پس انداز به هر مبلغ که باشد با پیشنهاد مدیر کل بانک ملى و تصویب شوراى عالى بانک مذکور تعیین خواهد شد.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه پنج شنبه هفت مهرماه یک هزار و سیصد و بیست و دو به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

یادداشت ها
Parameter:294076!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)