کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15
[1396/05/28]

جلسه: 201 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه ششم امرداد ماه 1328  

فهرست مطالب:

1. تصویب صورت مجلس

2 - نطق اختتامیه آقای رئیس مجلس

3 - بیانات آقای نخست وزیر

4 - اعلام ختم دوره پانزدهم قانونگذاری

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15

 

 

جلسه: 201

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه ششم امرداد ماه 1328

 

فهرست مطالب:

1. تصویب صورت مجلس

 

مجلس یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1. تصویب صورت مجلس

رئیس - آقاى امیر تیمور

امیر تیمور - بنده قبل از این که عرایض و اعتراض خودم را نسبت به صورت مجلس عرض کنم به قدر یک دقیقه از آقایان نمایندگان محترم اجازه مى‌خواهم که مراتب احترام و درود خودم را به مقام ریاست مجلس تقدیم کنم (نمایندگان - صحیح است) جناب آقاى رئیس مجلس شوراى ملى در تمام مدتى که ریاست مجلس را عهده‌دار بودند مراتب علاقمندى خودشان را به حسن انجام وظیفه و مصالح عالیه کشور نشان دادند (نمایندگان - صحیح است) خاطرات بسیار دلپذیرى از ریاست ایشان براى همه آقایان نمایندگان باقى و برقرار است و تصور می‌کنم هرگز فراموش نخواهد شد کشور ما هم حقیقتاً استفاده کامل از سیاست و درایت رئیس محترم مجلس کرده است (نمایندگان - صحیح است) و مى‌خواهم به جناب آقاى رئیس هم عرض کنم که براى شما هم نهایت سربلندى و افتخار است که در تحت ریاست شما مجلس شوراى ملى و نمایندگان ملت ایران در تمام مدت دو ساله هر موقع که مواجه با شئون واقعى کشور بوده‌اند مصالح عالیه کشور را به بهترین نوعى حفظ کرده‌اند و نشان داده‌اند به دنیا که پارلمان ایران نماینده واقعى حفظ مصالح ایران است (نمایندگان - صحیح است) حقیقت را بنده باید به عرضتان برسانم در گذشته همیشه سیاست‌هاى دول بزرگ متوجه این بوده که در ایران سیاستى به وجود بیاورند که ایران از تون خاک خودش نتواند بلند بشود براى این که آنها بیم داشته‌اند که اگر این ملت روى پاى خود بایستد و خودش خط سیر خودش را تنظیم کند سیاست بسیار مهمى در دنیا احراز مى‌کند براى این که هیچ کشورى در دنیا امروز موجود نیست که به قدرایران داراى رشد سیاسى باشد و بسیار جاى سپاسگزارى و شکرگزارى است که در وهله آخر هم نمایندگان باشرف مجلس شوراى ملى نشان دادند که ایرانى مى‌تواند حقوق خودش را محفوظ بدارد و از این جهت نهایت سربلندى است (نمایندگان - صحیح است) عرضى را که بنده دارم و راجع به صورت جلسه است این است که در اینجا گفته شد که مقام محترم ریاست به کفایت مذاکرات چرا رأى نگرفتند البته مقام محترم ریاست به کفایت مذاکرات همیشه مى‌توانند رأى بگیرند اما بعد از آن که ناطقى نطق خودش را تمام کند قبل از این که ناطق نطق خودش را تمام کند به هیچ وجه نه نظامنامه و نه قانون هیچ یک اجازه نداده است که مقام ریاست به کفایت مذاکرات رأى بگیرند (صحیح است) و براى این که این اظهار کوچکترین اثرى در سوابق مجلس شوراى ملى نگذارد بنده به نام ملت مجبور هستم که این را به عرض مجلس برسانم. موضوع دیگرى که در صورت مجلس مى‌خواهم به عرض برسانم در قسمت بیاناتى است که آقاى مکى دراول جلسه قبل راجع به اظهارات بنده این جا کردند گفته شد که بعضی‌ها تردید مى‌کنند البته اشخاصى که مقید به تقواى سیاسى نباشد ممکن است آن اظهارات را تردید بکنند و الا جمیع علاقمندان به مصالح ایران و جمیع مطلعین به اوضاع عالم می‌دانند که اظهارات آقاى مکى در جلسه گذشته

+++

که از قول بنده نقل شده صحیح است و منطبق با مصالح عالیه کشور است. اما موضوع دیگرى که گفته شد چند نفرى بیش نیستند که در مجلس شوراى ملى این اظهار را مى‌کنند بنده ناصحیح‌تر از این اظهار تا حالا در مجلس شوراى ملى چیزى ندیده‌ام این نظر و عقیده جمیع نمایندگان مجلس شوراى ملى بوده، ضیق وقت و نبودن فرصت اجازه نداد که نمایندگان مجلس شوراى ملى عقیده‌شان را اظهار بدارند و البته فرداً فرد نمایندگان مجلس شوراى ملى براى حفظ مصالح کشور آماده بودند (نمایندگان - صحیح است) و در حقیقت وقتشان اجازه نداد به این جهت هم لازم بود که عرض کنم و تصریح کنم و تصریح بشود. (صحیح است) این جا ذکرى از قرار داد سه ستاره شد بنده لازم دانستم عرض کنم که قرارداد سه ستاره نبوده است یک پروژه و طرحى بود که مرحوم تیمورتاش تهیه کرده بود که در آن پروژه و طرح چهل و پنج درصد عایدات را براى خود دولت ایران معین کرده بود و یکى از مواد هم این بود که در انقضاى امتیاز دادرسى براى دولت و براى کشور ایران حق فسخ در آن مدت باقیمانده باشد. آن هم عملى نشد در هر حال ملت ایران نشان داد که از این موافقت ناراضى است و این موافقت برخلاف مصالح مملکت است و منافع‏ او را تأمین نکرده است. باید حقوق کامل ما از نفت که ملک مطلق ما است استیفا بشود (نمایندگان - صحیح است) عرض دیگر بنده این است که همیشه در اختتام مجلس از طرف مجلس نسبت به مستخدمین مجلس و مخصوصاً نسبت به مستخدمین جزء یک رعایتى مى‌شده است و یک ماه حقوق عنایت مى‌فرمودند امیدوارم که مقام ریاست توجه بفرمایند که چون همه این آقایان با نهایت اطمینان و با نهایت صداقت و با نهایت درستى اوقات خودشان را صرف کردند و هیچ محل دیگرى براى امرار معاش خود ندارند با این گرانى معیشت و تنگى زندگى توجه بفرمایند (صحیح است) بنده در خاتمه به تمام آقایان نمایندگان عرض مى‌کنم که اگر از من خطایى سرزده معذرت مى‌خواهم و خدا را شکر مى‌کنم که مجلس ختم به خیر شد.

رئیس - آقاى مکى.

مکى - اینجا جناب آقاى وزیر دارایی اسمى از گلبنگیان بردند چون بنده گلبنگیان را یک جاسوس انگلیسى بیش نمى‌دانم و بى‌جهت وزارت امور خارجه او را به سمت مستشار اقتصادى در خارجه تعیین کرده اظهارات او را غیر قابل استناد و بى‌ارزش مى‌دانم ولى اظهارات پروفسور ژیدل را که راجع به نفت ایران داده است تأیید مى‌کنم.

رئیس - آقاى مکى امروز براى تشریفات اختتامى مجلس است.

مکى - فقط یک موضوع را مى‌خواهم عرض کنم در جریان مبارزات اخیر و همچنین در جریان دفن و رد این لایحه ننگین نفت من به نام ملت ایران از اکثریت مجلس شوراى ملى ایران که مقاومت منفى کردند و با مقاومت مثبت نشان دادند که ملت ایران یک ملت زنده و رشیدى است و زیر بار این قبیل تحمیلات ناجوانمردانه کمپانى نفت نخواهد رفت تشکر مى‌کنم اما یک موضوعى را که مى‌خواستم عرض بکنم راجع به جناب آقاى رئیس بود در جریان مبارزات شدیدى که در این دوره داشته‌ام اگر گاه گاهى تندى نسبت به جناب آقاى سردار فاخر حکمت رئیس محترم مجلس شوراى ملى نموده باشم محرک من جز انجام وظیفه چیز دیگرى نبوده است و من هیچ وقت تردیدى نداشته و ندارم که ایشان همیشه مصالح عمومى کشور را از نظر دور نداشته و نمى‌دارند (صحیح است) و در این روز آخر دوره خواستم اگر جسارتى شده باشد، معذرت بخواهم، همچنین در جریان مبارزاتى که در این دوره داشته‌ام اگر نسبت به بعضى از همکاران محترمم از طرف بنده و یا از طرف همکاران محترمم جناب آقاى دکتر بقایى جسارتى شده باشد بنده از طرف خودم و جناب آقاى دکتر بقایى از آن همکارانى که بهشان خداى نخواسته جسارتى شده باشد معذرت مى‌خواهم.

رئیس - آقاى ملک مدنى.

ملک مدنى - مقام ریاست اجازه فرمودید آقایان هر کدام یک فرمایشى بکنند بنده هم مقصودم از این اجازه که گرفتم این بود که مى‌خواستم چند کلمه‌اى عرض کرده باشم آقایان کارمندان مجلس نهایت علاقه را به امور مربوطه نشان دادند مخصوصاً اداره تندنویسى که در این چند روزه اخیر صورت جلسات مفصلى بود شب و روز کار کردند و تهیه کردند بنده مى‌خواستم تذکر بدهم و مراتب رضایت مقام ریاست را عرض کرده باشم و درباره کارمندان جزء و کل هر کدام عرض کنم مورد رضایت تمام نمایندگان است و البته تمام کارمندان مجلس هر کدام از لحاظ شغلى که داشته‌اند انجام وظیفه کرده‌اند این که آقاى امیر تیمور اظهار کردند مى‌خواستم تقاضا کنم که یک ماه حقوق که همیشه معمول بوده به نام انعام به آنها داده شود و البته جمعى از آقایان هستند که خیلى در این جریان زحمت کشیدند از جمله آقاى تاج رئیس اداره کمیسیون‌ها (صحیح است) بنده مى‌خواستم از آقایان اظهار رضایت کرده باشم (صحیح است) آقاى طباطبایى هم که اینجا صرف وقت کردند.

رئیس - آقاى دکتر عبده.

دکتر عبده - بنده راجع به آقاى رئیس چیزى عرض نمى‌کنم براى این که با ارادتی که به ایشان دارم ممکن است حمل به ریا بشود مى‌خواستم از موقع استفاده کنم و یک مطلب اساسى را عرض کنم درمورد لایحه نفت که نمایندگان مجلس شوراى ملى نتوانستند در اثر ضیق وقت نظریاتى که داشتند در پشت کرسى خطابه اظهار کنند (آزاد - نخواستند) این ضیق وقت ناشى از این بود که دولت لایحه قرارداد نفت را در چند روز آخر مجلس تقدیم نمود (صحیح است) و در مجلس مجال کافى نبود که روى این امر حیاتى بحث بشود (صحیح است) در هر حال این سکوت را نباید حمل بر بى‌علاقگى یا رضایت ایشان در این امر مهم حیاتى دانست (صحیح است) به اعتقاد بنده در عین حال که نمایندگان نظریات مختلفى راجع به لایحه تقدیمى دولت داشتند در یک امر اساسى همه متفق بودند و آن این است که با این قرارداد تکمیلى استیفاى کامل از حقوق ملت ایران از نفت جنوب به عمل نیامده است (صحیح است) بنابراین نمایندگان ملت در این موضوع با بنده موافقت دارند که این دولت یا هر دولت دیگرى که بر سر کار بیاید مکلف است براى استیفاى حقوق ملت ایران بطور کامل طبق قانون مهر ماه 1326 از هیچ اقدامى فروگذار نکند (صحیح است)

رئیس - آقاى عبدالرحمن فرامرزى.

فرامرزى - عرض کنم چیزى که باعث شد بنده اجازه بگیرم اوایل فرمایشات آقاى مکى بود که من تصور کردم درباره آقاى رئیس غیر این فرمایشى که کردند بفرمایند و الا من اجازه نمى‌گرفتم براى خود من هم گاهى حرف‌هایى زده‌ام ولى در آخر دوره باز مجبورم عقیده‌ام را که در اول مجلس عرض کرده‌ام عرض کنم که جناب آقاى حکمت با نهایت شرافت و نهایت استادى و مهارت (صحیح است) و بردبارى و متانت مجلس را اداره کردند (صحیح است) و یکى از دوره‌هاى بسیار خوبى که مجلس به بهترین طرزى اداره شد همین دوره بود (صحیح است) و چون خود آقاى مکى هم این بیانات را کردند دیگر عرض بیشترى در این باب نمى‌کنم. راجع به نفت و لایحه‌اى هم که مطرح شد البته نمی‌شود گفت حرف‌هایى که زده شد نظر مجلس بود نظر مجلس رأیى است که مجلس مى‌دهد و باقی‌اش را چون آقاى دکتر عبده با بیانات کافى و شافى خودشان فرمودند عرضى نمى‌کنم ولى خواستم عرض کنم که حرف یک نفر و تکذیب یک نفر دیگر رأى مجلس نیست رأى مجلس آن قیام و قعودى است که مى‌کنند یا آن ورقه‌اى است که مى‌دهند (صحیح است) (آزاد - در این قضیه خوشبختانه به آنجا نرسید) چون نرسید عرض مى‌کنم علت این که به آنجا نرسید این بود که موافق و مخالف از راه‌هاى غیرطبیعى رفتند اگر هر دو از راه طبیعى مى‌رفتند جریان این طور نمى‌شد شاید مى‌ترسیدند مخالفین مى‌ترسیدند که موافقین بدون رعایت آیین‌نامه بدون این که حق داشته باشند یک دفعه به کفایت مذاکرات رأى بگیرند و بحث نشود اگر از این موضوع نمى‌ترسیدند مخالفین طبیعى‌تر مى‌رفتند موافقین هم که مى‌گفتند آیین‌نامه روشن نیست براى این بود که مى‌ترسیدند مخالفین وقت را تلف کنند و الا اگر هر دو اطمینان داشتند که آنچه قاعده و اصل است از هر دو طرف رعایت مى‌شود هر دو از راه طبیعى مى‌رفتند (صحیح است) راجع به قرارداد سه ستاره که آقایان اشاره فرمودند بنده مطالعه کردم همان طورى که آقاى امیر تیمور فرمودند دو قسمت در آنجا بود که اتفاقاً تذکر دادند ولى یک قسمت دیگرى تذکر داده نشد و آن این بود که یک ربع دولت ایران شرکت داشته باشد در مؤسسات نفت در تمام دنیا و علتش هم این بود که پیش‌بینى کرده بودند شرکت نفت، نفت ایران را براى ذخیره نگاه دارد و درست استخراج نکند و براى این که به خودش ضررى نرسد در جاهاى دیگر دنیا که شرکت دارد آنجا استخراج بکند و در ایران کمتر فعالیت بکند متأسفانه این هم هست و من از هیئت دولت باز هم تکرار مى‌کنم متشکرم و معتقدم با نهایت صمیمیت و با نهایت کوشش سعى کردند که حق ایران را استیفا بکنند (صحیح است) این را وجدان حکم مى‌کند که این اقرار را ما در آخر مجلس بکنیم و از ایشان خواهش کنیم در این قسمت فشار بیشترى بیاورند براى این که در جنوب منابع نفتى هست که شرکت نفت هنوز دست نمى‌زند در صورتی که در مقابل در عربستان در ممالک سعودى در کویت، در ارزروم یا به قول آقاى گلشاییان سرزمین آزاد منابع نفت استخراج مى‌شود و تمام ایرانی‌هاى جنوب را مى‌کشند به آنجا خدمت مى‌کنند یکى از علل خرابى جنوب اینست که در آنجاها دو چیز مردم گیرشان مى‌آید، یکى پول، به سر کارگر روزى صد تومان مى‌دهند و به کارگر عادى روزى سى تومان

+++

و از طرف دیگر آزادی کامل هم در زندگی دارند این است که از جنوب ایران مردم می‌کشند می‌روند به عربستان - شرکت فقط مکلف است که در قسمت‌هایی که در جنوب ایران نفط هست شرکت باید مشغول بشود که ایرانی‌ها در خاک خودشان مشغول کار بشوند و مجبور نشوند از ایران مهاجرت کنند (صحیح است) این روی این قسمت آن قسمتی که آقای امیرتیمور فرمودند راجع به رای گرفتن به کفایت مذاکرات من می‌خواهم تکرار کنم برای اینکه اساس بد گذاشته نشود برای روز سخت تر و بدتری این برخلاف نظامنامه بوده است پیشنهادش هم صحیح نبوده است (صحیح است).

گفتن این که مجلس باید رای بدهد هم غلط بوده است. (صحیح است)

رئیس - امروز برای تشریفات اختتام مجلس است آقایان به اختصار بیاناتشان را بکنند و اگر نظری به صورت مجلس دارند بفرمایند تا صورت مجلس تصویب بشود. آقای امامی‌اهری

امامی‌اهری - نظر به این که کراراً در این جا راجع به دولت جناب آقای ساعد مذاکراتی شده و آقایان نمایندگان موافق و مخالف نظریاتی ابراز داشته‌اند لذا بنده هم لازم دانستم که در این دقایق آخری عمر مجلس شورای ملی این موضوع را متذکر شوم که شخص جناب آقای ساعد مورد احترام خاص ملت ایران بوده (صحیح است) (آزاد - دولت در تحت استیضاح است) و دولت جناب آقای ساعد همیشه مورد اعتماد کامل مجلس شورای ملی و هستند (صحیح است) و امیدوارم در دوره کوتاه فترت هم (مسعود ثابتی - فترت وجود ندارد) عرض کردم دوره کوتاه فترت ولو چند روز هم باشد صدق می‌کند. عملیات دولت ایشان منطبق با موازین قانونی بوده و با رعایت مصالح کشور و پیروی از نیات مقدس شاهانه بتوانند همیشه مورد اعتماد ملت و مجلس بودن را حفظ کنند (انشاءالله)

رئیس - آقای وزیر دارایی

وزیر دارایی - بنده عرضی ندارم فقط خواستم عرض کنم این جا نوشته شده در مجلس شورای ملی این قرارداد را تسجیل بکنم ولی من گفته‌ام در مجلس شورای ملی این اظهارات را بکنم و درآخر مذاکرات هم نوشته که مسئولیت با خود مملکت است عرض کرده‌ام مسئولیت با خود مجلس است.

رئیس - بسیار خوب - باز یک عده از آقایان اجازه خواسته‌اند.

دکتر بقایی - انشاءالله برای دوره آینده در اولین جلسه اجازه‌ها محفوظ می‌ماند برای دوره شانزدهم

رئیس - آقای فولادوند خواهش می‌کنم مختصر باشد و اعتراض به صورتمجلس باشد.

فولادوند - ابته اظهارات ما امروز مربوط به صورت جلسه است ولی چون روز آخر است بنده یقین دارم که نمایندگان محترم و مقام ریاست هم موافقند که نمایندگانی که صحبت‌هایی دارند عرایض خودشان را بگویند بنده خدا را شکر می‌کنم که در این دو سال در برابر قسمی‌که به کلام الله مجید یاد کرده‌ایم اولاً نسبت به شاهنشاه عادل مفخم خود صدیق و راستگو و خدمتگذار بوده‌ایم و نسبت به منافع عالیه ملت ایران آن چه در قدرت داشته‌ایم ساعی و جاهی بوده‌ایم (صحیح است) و باز شکر می‌کنم که نمایندگان دوره 10 در این دوره با نهایت جدیت وظایف خودشان را انجام دادند و از این مجلس با سربلندی خارج می‌شوند و جای نهایت سربلندی است که جناب آقای سردار فاخر ریاست معظم ما در این دوره با نهایت شرافت و بزرگواری و مملکت خواهی مجلس را اداره کرده‌اند و آبرو و حیثیت مجلس را آن طور که باید و شاید حفظ کرده‌اند (نمایندگان - صحیح است) از خدا آرزو داریم که این ملت نجیب تحت سرپرستی پادشاه عادل به آرزوهای دیرینه خود رسیده مقام با عظمت ایران بزرگ را به دست آورد (نمایندگان - صحیح است) و این نکته را نیز باید به عنوان اعتراض به صورت مجلس عرض کنم که نمایندگان ملت نسبت به دولت جناب آقای ساعد نهایت اعتماد و احترام را داشته یقین دارم که کابینه ایشان آن چه در قوه داشته است برای خدمت به کشور کوشیده است (صحیح است) ولی آرزو داریم از این به بعد باز هم آن چه بتوانند به این آب و خاک برابر نیت و سیره ای که دارند این خدمت را ادامه و توجه بکنند تا این ملت فقیر روزگار بهتری را مشاهده کند.

آزاد - آقای فولادوند خوب بود جواب استیضاح را می‌دادند.

رئیس - آقای یمین اسفندیاری

یمین اسفندیاری - خیلی شکرگزارم که این دم آخر به بنده هم نوبت رسید که دو سه کلمه عرض کنم با حالت کسالتی که دارم بنده عرض می‌کنم مطلع زندگانی سیاسی و اجتماعی ما شخص اعلیحضرت همایون شاهنشاهی است و به شکرانه وجود ایشان باید عرض کنم:

شاه مسلمان ودیعه ای است گرامی‌

در پر ملت ز پاک داور منان

این است که ما از خدا می‌خواهیم که خدا به ایشان توفیق بدهد که بتوانند این ملت را از این بدبختی نجات بدهند. بنده به دولت جناب آقای ساعد عرض می‌کنم در این آخر وهله:

سپردم به تو حاصل خویش را

تو دانی حساب کم و بیش را

در هر حال شما قائم مقام مجلس شورای ملی هستید و می‌توانید تمام حقوق حقه مجلس را حفظ کنید.

(اعتراض و همهمه شدید تمام نمایندگان) (جمعی از نمایندگان - دولت قائم مقام مجلس نیست قائم مقام مجلس فقط مجلس است) اجازه بفرمایید آقایان دولتی که امروز این جا صحیح است صحیح است بهش گفته می‌شود تا وقتی که ایام فترت است می‌تواند قائم مقام مجلس باشد (همهمه و اعتراض شدید نمایندگان زنگ رئیس)(آزاد - نمی‌تواند باشد دولت نمی‌تواند قانون وضع کند) آقای آزاد حق با جنابعالی است قانون نمی‌تواند وضع کند عرض کنم آخرین شعر بنده به کمپانی نفت است که کمپانی نفت روی حسن نیتی که فرض می‌کرده آمده مبلغی اضافه کرد (مکی - کمپانی کجا حسن نیت دارد؟) عرض کردم خودش برای خودش فرض می‌کرده عجب آدمی‌است (خنده نمایندگان) و دولت ساعد هم به عقیده بنده آن چه مقدورش بوده کوشش کرده (حایری زاده - کوشش نکرده) ولی برای ما که نماینده ملت بودیم متاسفانه این مبلغ به هیچ کجای ما نمی‌رسد (خنده شدید نمایندگان) اگر اولیای کمپانی نفت با تایید دولت بریتانیای کبیر انشاءالله حسن نیت داشته باشند برای آتیه این بدبخت‌هایی که در مسیر خط نفت قرار گرفته‌اند همان بیچاره‌های گرسنه تراخمی‌و کچلی و همان‌ها که مسکن ندارند توجه بفرمایند بنده به کمپانی نفت می‌گویم

به صلح در کنارم آ ز دشمنی کنار کن

دلت ره از نمی‌دهد ز دوست استشاره کن

بنده در خاتمه از عموم همکاران و از تمام کارمندان و مستخدمین مجلس مه در سایه اداره کردن جناب آقای رئیس مجلس وظایف‌شان را به خوبی انجام داده‌اند تشکر می‌کنم و امیدوارم پیشنهاد آقای امیر تیمور مورد قبول واقع شود وآقای رئیس مجلس که پیش از همه واقف هستند به امور وظیفه شناسی آن‌ها توجه خودشان را مبذول بفرمایند.

رئیس - آقای ملک مدنی

ملک مدنی - بنده در دنباله عرایض قبلی می‌خواستم عرض کرده باشم نظر آقای امیرتیمور و بنده راجع به کمک به کارمندان مجلس البته تمام کارمندان مجلس بوده است که بهره مند بشوند می‌خواستم عرض کرده باشم که مقام محترم ریاست توجه بفرماییند و ضمناً خواستم عرض کنم که همه آقایانی که انجام وظیفه می‌کنند مورد تقدیر نمایندگان هستند مخصوصاً آقای همدمی‌هم در اداره تندنویسی مورد تقدیر مجلس هستند (صحیح است) بنده در خاتمه از مقام محترم ریاست می‌خواستم تمنا کنم آقای طوسی که سوابق ممتدی دارند در مجلس وضعیت ایشان ایجاب می‌کند که مورد توجه واقع بشوند و در ایام فترت به ایشان زحمت و آسیبی وارد نشود و وضعیت ایشان محفوظ باشد (صحیح است) و آقای اکباتانی رئیس بازرسی هم انجام وظیفه کرده‌اند.

رئیس - باز آقایان اجازه خواسته‌اند آقای حاذقی بفرمایند مخترصر و نسبت به صورت مجلس باشد.

+++

حاذقی - دو نکته در جلسه گذشته مورد مذاکره قرار گرفت یکی مسئله‌ای بود که من پیشنهاد کردم راجع به لایحه متمم بودجه چون لایحه متمم بودجه یک مطالبی درش بود که موررد احتیاج مملکت است چون تصویب نشده است من می‌خواستم عرض بکنم که مصوبات کمیسیون بودجه آن چه در حدود قوانین بودجه است قابل اجرا است (همهمه نمایندگان) (مکی - نمی‌شود برخلاف قانون است) (دکتر معظمی‌- نمی‌شود آقا) آن چه در حدود بودجه است (نمایندگان - نمی‌شود آقا) آن‌هایی که در حدود بودجه نیست منوط به تصویب مجلس شانزدهم است. نکته دوم مسئله ای است راجع به فترت که صحبت شد فترت از نقطه نظر قانون اساسی در مملکت ما جایز نیست مشروطیت کلا و جزاً تعطیل بردار نیست (صحیح است) منتهی تا حالا دولت منتظر بود که تکلیف لایحه انتخابات معلوم بشود چون معین نشد بنابراین اکنون دولت مکلف است همان طوری که آقای نخست وزیر فرمودند بلافاصله انتخابات مجلس شورای ملی را با کمال حق‌شناسی شروع کند.

باتمانقلیج - بنده دو کلمه عرض دارم

رئیس - بفرمایید راجع به صورت مجلس

باتمانقلیج - بنده در حضور نمایندگان محترم خداوند را شاهد می‌گیرم در این دوره که یک قیام و قعود و یا یک رای برخلاف آن چه که وجدان من به من می‌گفت رای نداده‌ام و دراین صورت جلسه جملاتی به آقایان هیئت دولت شد که راجع به نفط مذاکراتی کردند من چون ناظر یک جلسه ای بودم یک دقیقه فقط از روس ساعت نظارت آن جلسه را می‌خواهام عرض کنم (همهمه نمایندگان) (بعضی از نمایندگان - مربوط به صورتجلسه نیست) یک روزی راجع به برق می‌خواستم حضور آقای ساعد شرفیاب شوم یک ساعت انتظار کشیدم پس از یک ساعت وقتی وارد شدم دیدم آقای نخست وزیر آقای وزیر دارایی و آقای منصور السلطنه عدل نشسته‌اند و رنگ و روها پریده و عصبانی هستند (همهمه نمایندگان - چرا آقا؟) چون گویا با نمایندگان شرکت نفت در آن جا مذاکراتشان به جایی نرسیده بود و رفته بودند آقای منصورالسلطنه عدل دست کردند در کیف آقای وزیر دارایی ورقه ای را در آوردند که اعدادی رویش نوشته شده بود دادند به آقای ساعد آقای ساعد دستشان می‌لرزید (مکی - آقای وزیر دارایی تکذیب می‌کنند) چون تا حدودی که برایشان میسر بود اقدامات لازم را کرده بودند بی خود به آقایان حمله نکنید (همهمه و خنده نمایندگان)

2 - نطق اختتامیه آقای رئیس مجلس

رئیس - صورت مجلس تصویب شد. امروز که دوره پانزدهم قانون گذاری به پایان می‌رسد لازم می‌دانم مطالبی به اختصار عرض کنم.

با آن که مجلس شورای ملی در این دوره از بدو تشکیل مواجه با تبلیغات عمال خارجی و تبلیغات سوء مغرضین داخلی گردید و در تضعیف مجلس و عدم پیشرفت امور کوشش کردند خدای را شکر می‌کنیم که ما را در ایفاء وظایف مهمی‌که از طرف مردم بر عهده داشتیم توفیق عنایت فرمود اگر در اجرای وظیفه نمایندگی همکاران محترم طرق مختلفی در پیش گرفتند و اختلاف نظر با یکدیگر داشتند همه برای وصول به یک هدف و مقصود مشترک بود که متفق علیه می‌باشد و آن خیر عامه و صلاح مملکت و استقلال کشور است (صحیح است - صحیح است) واقعه ناگواری که در سال پیش در کشور اتفاق افتاد و تولید تاثر و اضطراب فوق العاده و نگرانی بی‌اندازه در قلوب افراد ملت کرد و با عنایت و فضل پروردگار به حمدالله به خیر گذشت و و خطری متوجه کشور نشد ذات شاهانه را ذره از نبات پاک که نسبت به اصلاحات ضروری و حفظ وحدت ملی و عدالت اجتماعی و رفاه و آسایش مردم و ترقی کشور داشته و دارند منحرف نساخت (صحیح است - صحیح است)

مجلس نیز در دوره پانزدهم به انجام وظایفی از قبیل قانون برنامه هفت ساله و بودجه کشور و قانون کار و قانون استقلال شهرداری‌ها و قوانین مفیده دیگر و حفظ حقوق ملت ایران همت گماشت و توفیق یافت (صحیح است) این مطلب قابل انکار نیست که با اوضاع آشفته دنیا و دریای متلاطم سیاست جهان سیاست امروزه ما نیز خالی از اشکال نمی‌باشد.

بنابراین اقتضا دارد به طوری که منظور نظر ذات شاهانه است در امر انتخابات با رعایت آزادی کامل و افتتاح دوره شانزدهم تسریع شود که امور کشور تسلیم نمایندگان ملت گردد (صحیح است - صحیح است)

شک نیست که در ایام فترت که عمر آن کوتاه خواهد بود اعتماد و امید ملت ایران و الاخص طبقه منور و آزادیخواه کشور تنها ذات همایون شاهنشاه جوان محبوب ما است که با نیت پاک و روی قوی و حسن سیاست کشتی وطن را که سکان آن را در دست دارند به ساحل سعادت و افتخار رسانند (صحیح است)

چه غم دیوار امت را که دارد چون تو پشتیبان

چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان

از نمایندگان محترم و همکاران عزیزم که دراین دوره به طور شایسته و وطن پرستانه تکالیف نمایندگی و وجدانی خود را ایفاء فرموده و همچنین از عواطفی که مکرر نسبت به بنده مبذول داشته‌اند صمیمانه شکر گذاری می‌کنم در این مدت همیشه سعی کرده‌ام وظایف خود را در حفظ نظم حیثیت مجلس و حقوق مردم با بیغرضی و بی نظری بدون آن که غفلتی کنم و آسایشی برای خود بخواهم انجام دهم (صحیح است) امیدوارم اگر همکاران عزیزم از بنده نسبت به خود ترک اولایی مشاهده فرموده‌اند به کرم عمیم اغماض فرمایند (احسنت) از کارمندان کل و خدمتگذاران جزء مجلس که هر یک در انجام وظیفه و خدمت محوله به خود اهتمام و مراقبت نموده‌اند نیز قدردانی می‌کنم (صحیح است) در خاتمه از جناب آقای ساعد نخست وزیر و هیئت محترم دولت که با مجلس شورای ملی معاضدت و تشریک مساعی نموده‌اند از طرف خود و آقایان نمایندگان محترم کمال تشکر داشته و از خداوند می‌خواهم همه ماها را در وفاداری و صداقت به شاهنشاه عدالت پرور خیرخواه و محبوب خود و فداکاری در حفظ استقلال و ترقی کشور ایران و سعادت و رفاه ملت نجیب آن توفیق عطا فرماید (صحیح است - احسنت) آقای نخست وزیر بفرمایید

3 - بیانات آقای نخست وزیر

نخست وزیر - آقایان نمایندگان محترم بیش از هشت ماه است که این دولت با مجلس مقدس ملی همکاری و همفکری کرده است.

در این مدت دولت با مشکلات بسیار مصادف و با بحران‌های گوناگون مواجه گردیده است ولی توجه مخصوص اعلیحضرت همایون شاهنشاهی و حسن نیت و کمک آقایان نمایندگی محترم و تحمل و بردباری ملت نجیب ایران که همیشه در راه سعادت و عظمت روحی ایران زحمات کشیده و رنج‌ها دیده از شدائد این مشکلات و بحران‌ها جلوگیری کرده است و به دولت فرصت داده شد که در موارد عدیده قدم‌های مفیده بردارد و برای به دست آوردن دل پر از میهن پرستی نمایندگان محترم نازها و رنج‌ها بکشد.

آفت‌ها، سیل‌ها و زلزله‌ها و سرمای شدید زمستان دوست حشمداران و برزگران ایرانی را که بعد از خداوند متعال روزی ده حقیقی ایران هستند تهی کرده مانع این شد که دولت بتواند از گرانی ارزاق جلوگیری و رفاه مردم زحمتکش را فراهم نماید و در این اواخر بحران قند و شکر هم پیش آمد.

ما با آقایان نمایندگان محترم اطمینان می‌دهیم که مسببین اصلی این بحران مصنوعی اخیر شدیداً مجازات خواهند شد و با لطف و عنایت شاهنشاه محبوب و تدابیری که از طرف دولت اتخاذ شده است این بحران به زودی مرتفع و از این حیث رفاه مردم کاملاً تامین خواهد شد.

آقایان نمایندگان مجلس مؤسسان و مجلس شورای ملی در تثبیت و تکمیل مشروطیت با دولت همفکری و همکاری فرموده‌اند و امید است مجلس سنا و مجلس شورای ملی انشاءالله که در 14 مهرماه افتتاح می‌شوند در اجرای منوبات مقدسه اعلیحضرت همایون شاهنشاه محبوب قدم‌های بلند برای ترقی و تعالی و سعادت اشخاص بردارند.

آقایان نمایندگان محترم - ما به دوستی‌های حقیقی همسایگان خود اهمیت زیادی می‌دهیم و سعادت دولت و ملت‌های این کشورها را صمیمانه خواستاریم و از دول بزرگ انتظار داریم و خواستاریم که ما را فدای رقابت‌های اقتصادی و قربانی دوستی‌های سیاسی خود قرار ندهند و به امضاهای شرافتمندانه خود وفادار و به ما کمک‌های اقتصادی نمایند دست دوستی جوانمردانه ملت ایران همیشه به طرف دول معظم بلند است و اگر واقعاً دول بزرگ با ما صمیمانه دوستی بکنند می‌توانند به شرافت امضاء خود طلاها و طلبهای این ملت رنجیده را پس بدهند تا ما بتوانیم عوض آن که از ماورای دریاها گندم و شکر بخواهیم از فاصله خیلی نزدیک این

+++

کالاها را به دست بیاوریم و از کمک اقتصادی دو دولت معظم دیگر در توسعه فلاحت و صنایع خود کاملاً استفاده نماییم و از نفت و شیلات حقوق حقه فداکاران ایرانی را در راه پیروزی عظیم جنگ عادلانه استیفاء و دوستی خود را روز به روز محکم تر و صمیمی‌تر نماییم.

امید است با توجه شاهنشاه محبوب و کمک ملت نجیب ایران در تمام آرزوها موفقیت حاصل شود.

درخاتمه از همکاری آقایان نمایندگان محترم در غالب مسائل مشکله و توجه هیئت رئیسه مجلس صمیمانه سپاسگذار و امیدوار است در دوره آتیه نسبت به مطالبی که منافع عالیه کشور را متضمن است روح اتفاق و صمیمیت کاملتری موجود باشد. در ساعت آخر این دوره با عرض تعظیم به پیشگاه مجلس مقدس ملی به نام نامی‌اعلیضرت همایون شاهنشاهی از مجلس وداع و به عظمت روح آزادی ایران و ایرانیت درود می‌فرستیم

نمایندگان - صحیح است - احسنت

رئیس - آقای نبوی بفرمایید

نبوی - عرض کنم فعلاً که دوره مجلس تمام می‌شود آرزوی بنده و همه رفقا این است که از این در که خارج می‌شوین در درجه اول عملیات ما در این مدت مقبول پیشگاه الهی باشد و در درجه دوم در پیشگاه ملت ایران با سر فرازی و نیکی عملیات ما در این مدت تلقی بشود مطلب دیگری که بنده خواستم تذکر بدهم مطابق معمول هر سال پس از خاتمه دوره مجلس تکلیفی برای کارهای مجلس تهیه می‌شد امسال هم باید این کار بشود بنده معتقد هستم که اختیار این کار را واگذار کنیم به جناب آقای حکمت (نمایندگان - صحیح است) که در تمام این مدت دو سال با نهایت حسن نیت و خوبی و طرز بی سابقه ای تمام کارها را رسیدگی فرمودند (نمایندگان - صحیح است) فعلاً هم جناب ایشان در راس امور مجلس در دوره فترت باشند و برای همکاران ایشان هم باز این اختیار را اگر آقایان اجازه بفرمایند به خود ایشان واگذار کنیم (نمایندگان - صحیح است) که عده ای که از پنج نفر زیادتر نباشد (بعضی از نمایندگان 5 نفر زیاد است) منصف - 3 نفر) از هیئت رئیسه با سایر آقایان نمایندگان به هر طریق که خود جناب ایشان صلاح می‌دانند انتخاب بفرمایند (نمایندگان از هیئت رئیسه باشد)(نمایندگان - صحیح است) و امور داخلی مجلس درآینده از هر جهت تحت نظر ایشان باشد (نمایندگان - صحیح است) چنانکه قبلاً هم دیدیم این امر در نهایت خوبی انجام شده است این بود که بنده تقاضا کردم اگر آقایان موافقت بفرمایند طرز کاره ای آینده مجلس در دوره فترت به این صورت انجام بشود.

نمایندگان - صحیح است

4 - اعلام ختم دوره پانزدهم قانونگذاری

رئیس - اگر اجازه می‌فرمایید از بین هیئت رئیسه 5 نفر انتخاب بشود (نمایندگان - صحیح است) با اجازه آقایان پایان دوره پانزدهم قانون گذاری را اعلام می‌کنم.

(جلسه 11 و چهل دقیقه صبح ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

+++

قوانین‏

قانون بودجه سال 1328 کل کشور

ماده اول - بودجه سال 1328 کل کشور که از حیث درآمد عمومى مطابق صورت پیوست بالغ بر 7785690760 ریال و از حیث هزینه عمومى بالغ بر 11117397593 ریال مى‌باشد با رعایت مقررات زیر تصویب مى‌شود.

تبصره 1 - مدت مقرر در تبصره 9 ماده واحده اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق فروردین و اردیبهشت 1328 تا آخر شهریور 1328 تمدید مى‌شود.

تبصره 2 - وزارت دارایی مجاز است در سال 1328 ماهیانه یکصد ریال اضافه حقوق از محل اعتبار منظوره در ردیف 73 بودجه هزینه به خدمتگذاران جزء پرداخت نماید.

تبصره 3 - از این تاریخ به بعد وزارت کار در ولایات وظایف خود را به وسیله فرمانداران انجام داده و محتاج به تأسیس اداره نمى‌باشد.

تبصره 4 - خرید اثاثیه براى ادارات وزارت دارایی در سال 1328 ممنوع و اعتبار لوازم التحریر از حدود بودجه 1327 تجاوز نخواهد کرد.

ماده دوم - به وزارت دارایی اجازه داده مى‌شود درآمدهاى پیش‌بینى شده براى سال 1328 را وصول و کلیه حقوق و کمک هزینه عمومى و مزایاى قانونى کارمندان و خدمتگذاران و هزینه‌ها‌ى مستمر و غیر‌مستمر وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و سایر مصارف منظور در بودجه عادى کشور را برطبق فهرست‌هاى ضمیمه با رعایت کامل مقررات مالى و قانون و آیین‌نامه‌هاى مربوط به کمک هزینه عمومى کارمندان و خدمتگذاران کشورى و لشکرى در حدود وصولى درآمدها پرداخت نماید.

تبصره 1 - مادام که قانون متمم بودجه 1328 به تصویب نرسیده اعتبارات منظور در این بودجه با رعایت قوانین متمم بودجه سال‌هاى 1321 و 1322 (به استثناى موادی که در قوانین مزبور جنبه خاص داشته) به عمل خواهد آمد و ماده 3 قانون بودجه سال 1322 از این تاریخ ملغى و مجرى نخواهد بود.

تبصره 2 - بودجه تفصیلى سال 1328 وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و همچنین صورت جزء مصارف عمران و تولیدى و عام‌المنفعه (به استثناى قسمت برنامه هفت ساله) پس از رسیدگى در کمیسیون بودجه با توجه به قانون محاسبات عمومى و اصلاحات ضرورى قابل اجرا خواهد بود و مادام که بودجه‌هاى تفصیلى به تصویب کمیسیون بودجه نرسیده مطابق اعتبارات سال 1326 و 1327 پرداخت خواهد شد مشروط بر این که از مبلغى که براى هر یک از بودجه‌هاى سال 1328 منظور گردیده تجاوز ننماید.

تبصره 3 - هزینه‌هاى مربوط به احتیاجات فصلى و موسمى و سالیانه وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و کشورى که معمولاً به طور فصلى و موسمى و سالیانه تهیه مى‌شد کماکان پرداخت خواهد شد.

تبصره 4 - حداقل مقررى ماهیانه هر یک از پایه‌هاى اول خدمت طبقات کارمندان کشورى در سال 1328 به مأخذى خواهد بود که مطابق قوانین مربوطه تا آخر سال 1327 مجرى گردیده.

تبصره 5 - تنخواه گردان خزانه‌دارى کل موضوع تبصره 1 قانون 21 فروردین ماه 1323 و تبصره 3 قانون دوم مرداد ماه 1324 در سال 1328 به میزان یکهزار میلیون ریال خواهد بود.

تبصره 6 - انتقال اعتبارات کارگزینى به مواد هزینه‌هاى ادارى و سایر مخارج و بالعکس در بودجه‌هاى تفصیلى ممنوع است.

تبصره 7 - عوائد اختصاصى دانشگاه به استثناى آنچه مصرف خاص دارد منحصراً به تشخیص و تصویب شوراى دانشگاه به منظور خرید و تألیف و ترجمه کتب و تکمیل لوازم فنى لابراتوارها و ساختمان‌هاى کوى دانشگاه مصرف خواهد شد.

تبصره 8 - به وزارت امور خارجه اجازه داده مى‌شود عده لازم منتها بیست نفر براى خدمات سیاسى و ادارى که فعلاً به عنوان آزمایش در وزارت امور خارجه مشغول خدمت هستند طبق مقررات قانون استخدام و رعایت آیین‌نامه اساسى وزارت امور خارجه استخدام نماید و همچنین پیشینه خدمت آقاى کاظم آذرمى کارمند محلى سفارت کبراى شاهنشاهى در قاهره را جزو خدمت رسمى محسوب و با رعایت مقررات قانون استخدام کشورى و آیین‌نامه اساسى وزارت امور خارجه پایه رسمى نامبرده را تشخیص دهد.

تبصره 9 - آنچه از اعتبار هیجده میلیون ریال سال 1327 وزارت بهدارى مذکور در ماده 10 گزارش شماره 20 کمیسیون بودجه مصوب ضمن قانون دو دوازدهم فروردین و اردیبهشت 1328 باقى مانده باشد تا آخر سال 1328 قابل تعهد و پرداخت است.

تبصره 10 - از تاریخ تصویب این قانون اعزام دانشجو به خارجه بر طبق آیین‌‌نامه‌اى صورت خواهد گرفت که به تصویب کمیسیون فرهنگ و مجلس شوراى ملى رسیده باشد.

تبصره 11 - به منظور ایجاد مرجع صلاحیت‌دار و بى‌طرفى براى حل اختلافات بین کارگر و کارفرما و ایجاد حسن تفاهم در بین آنان و تمرکز امور مربوط به کار و مراقبت در تهیه و اجراى مقررات قانون کار و قانون بیمه کارگران و همچنین حمایت و تأمین بهداشت و رفاه و بالا بردن سطح زندگى و وضع و اجراى مقررات بیمه‌هاى اجتماعى و برقرار نمودن روابط با تشکیلات بین‌المللى کار وزارتخانه‌اى به نام وزارت کار تأسیس مى‌شود.

تبصره 12 - به وزارت فرهنگ اجازه داده مى‌شود در ظرف مدت دو ماه از تاریخ تصویب این قانون به معلمینى که به موجب احکام صادره وزارت فرهنگ در دانشگاه تبریز به سمت معلمى مشغول خدمت هستند در صورت دارا بودن دیپلم دکترى یا دیپلم مهندسى که مورد تصویب شوراى دانشگاه باشد با رعایت ماده دوازده قانون تعلیمات اجبارى و سابقه مدت تدریس در دانشگاه تبریز رتبه دانشیارى با مزایایى که فعلاً دریافت مى‌نمایند اعطا نماید و از این پس استخدام معلمین جدید در دانشگاه تبریز و سایر دانشگاه‌هاى شهرستان‌ها تابع قوانین و مقررات مربوطه به دانشگاه تهران خواهد بود.

تبصره 13 - از اول فروردین ماه 1328 حقوق و مزایاى نخست وزیر چهل هزار ریال و حقوق و مزایاى وزرا بیست و پنج هزار ریال در ماه مى‌باشد و همچنین حقوق و مزایاى رئیس و دادستان دیوان کشور و رئیس دادگاه انتظامى هر یک در ماه پانزده هزار ریال خواهد بود.

تبصره 14 - استخدام جدید به عنوان کارمند مجلس سنا ممنوع و کارمندان مورد احتیاج مجلس سنا از بین اعضای ادارى مجلس شوراى ملى و ادارات دولتى انتخاب خواهد شد.

تبصره 15 - وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى موظفند به محض ورود اجناس دولتى به گمرک و حصول اطلاع از ورود بلادرنگ براى ترخیص از گمرک اقدام نمایند و همچنین وزارت دارایی مجاز است به اداره گمرک اجازه دهد به محض مراجعه اجناس وارده دولتى را مرخص نموده صورت حقوق و عوارض گمرکى اجناس مرخص شده را به وزارت دارایی و وزارتخانه‌ها یا اداره و بنگاه مربوطه ارسال دارد.

وزارت دارایی مکلف است حقوق و عوارض گمرکى آن را مطابق صورت ارسالى از اداره گمرک از محل اعتبار بودجه مستقیماً به اداره کل گمرک بپردازد و اگر اعتبارى براى این منظور در مواد بودجه مربوطه نباشد رأساً بوسیله اصلاح بودجه از سایر مواد بودجه تأمین و محسوب دارد.

تبصره 16 - براى کمک به کارمندان ادارى و متقاعدین و خدمتگزاران جزء مجلس شوراى ملى و دولت و بنگاه‌هاى دولتى به وزارت دارایی اجازه داده مى‌شود مبلغ یکصد میلیون ریال از محل صندوق تقاعد به منظور ایجاد شرکت تعاونى مصرف در تهران و شهرستان‌ها در اختیار بانک ملى ایران بگذارد. بانک ملى ایران به مسئولیت خود شرکت مزبور را در سال 1328 تأسیس نموده و وجوه مزبور را در پایان پنج سال به صندوق تقاعد مسترد دارد.

تبصره 17 - اعتبار ساختمان ابنیه دولتى در سال 1328 منحصراً براى تکمیل ساختمان‌هاى نیمه تمام قابل مصرف خواهد بود سواى ساختمان‌هاى فرهنگى و بهداشتى.

تبصره 18 - هر ایرانى در بلوچستان اقدام به تأسیس کارخانه صنعتى نماید از تاریخ شروع بهره‌بردارى تا پنج سال معاف از مالیات خواهد بود.

تبصره 19 - تأسیسات جدید کشاورزى در تمام ایران از تاریخ بهره‌بردارى تا ده سال معاف از مالیات مى‌باشد.

تبصره 20 - مقصود از عبارت آخر قانون مصوب 12 خرداد 28 الغای تبصره قانون دو دوازدهم اول سال 328 فقط در قسمت غله بوده و فراز اخیر تبصره مزبور راجع به معافیت خرده‌مالکین از مالیات بر اعتبار خود باقى است.

تبصره 21 - از تاریخ تصویب این قانون ورود هر نوع اسباب‌بازى و مشروبات الکلى ممنوع بوده و وارد کننده مشمول قوانین مربوط به قاچاق‌هاى گمرکى است.

تبصره 22 - به بانک ملى ایران اجازه داده مى‌شود علاوه بر میزانى که به موجب ماده 40 اساسنامه خود مصوب 22 مرداد 1317 (در حدود سى درصد درآمد سالیانه شهردارى‌ها) مى‌تواند با آنها وام بدهد تا میزان یک هزار میلیون ریال به شهردارى تهران اعتبار بدهد که با نظرات بانک ملى ایران به مصرف لوله‌کشى

+++

آب تهران برساند. بهره این اعتبار از قرار چهار درصد در سال خواهد بود که نسبت به مبالغ استفاده شده از آن با شهردارى تهران محسوب خواهد گردید مدت استهلاک اصل و بهره این وام بیست و پنج سال از تاریخ انعقاد و مبادله قرارداد خواهد بود کلیه تأسیسات و اموال لوله‌کشى شهر تهران اعم از منقول و غیرمنقول و عوائد حاصله از حق انشعاب و آب بهاء و همچنین سهمیه شهردارى تهران از آب کرج و کن و سهمیه قنوات شهردارى تهران وثیقه این وام خواهد بود. مسئولیت انجام لوله‌کشى آب تهران بر  عهده مدیر کل لوله‌کشى خواهد بود که بنابر پیشنهاد شهردارى تهران و موافقت وزارت کشور و تصویب هیئت وزیران و برحسب فرمان همایونى براى مدت سه سال تصویب مى‌گردد که با همان تشریفات مجدداً قابل انتخاب خواهد بود.

وزارت دارایی و بانک ملى ایران و شهردارى تهران متفقاً شرایط و آیین‌نامه‌هاى مربوط به نظارت مالى لوله‌کشى آب تهران و وصول آب بهاء و حق انشعاب را که براى استهلاک وام باید مستقیماً به بانک ملى ایران پرداخت شود تنظیم و به موقع اجرا خواهند گذاشت.

تبصره 23 - بانک کشاورزى نسبت به مطالبات خود در سال‌هاى 24 و 25 در آذربایجان و زنجان حق مطالبه فرع و خسارت دیرکرد ندارد.

تبصره 24 - موقوفات مسجد شاه تهران از پرداخت مالیات معاف خواهد بود.

تبصره 25 - از تاریخ تصویب این قانون حقوق معلم در تمام کشور از یک هزار و پانصد ریال کمتر نخواهد بود براى تأمین این منظور از اشخاصى که بیش از پنج هزار ریال حقوق از وجوه عمومى دولت ماهیانه استفاده مى‌نمایند صد یک مرتباً دریافت خواهد شد در صورتى که این محل براى پرداخت بالا کافى نباشد بقیه از محل بودجه عمومى کل کشور پرداخت خواهد شد.

تبصره 26 - کلیه بودجه‌هاى مؤسسات دولتى اعم از شرکت‌ها و بنگاه‌ها به عنوان ضمیمه هر سال جزو بودجه هاى عمومى براى اطلاع و نظارت به مجلس شوراى ملى تقدیم خواهد شد.

تبصره 27 - دولت مکلف است به وسیله هیئت تصفیه در مدت چهار ماه کادر لازم وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى را تعیین و مستخدمین اضافى را با بودجه آنها براى اجراى تعلیمات عمومى در تمام کشور به اختیار وزارت فرهنگ بگذارد.

تبصره 28 - شرکت‌هایى که براى تأمین مصرف آب مشروب شهرستان‌ها تشکیل مى‌شود از این تاریخ به مدت هفت سال از هر نوع مالیات و عوارض معاف مى‌باشد.

تبصره 29 - رؤسا - استادان - معلمین محلى دانشکده‌ها کسانى هستند که مسکن و محل شغل اصلى آنان در محل و همان جا استخدام مى‌شوند محل تولد مندرج در شناسنامه دلیل محلى بودن و محرومیت نامبردگان از مزایاى مصرحه در تبصره 3 ماده واحده قانون تأسیس دانشگاه‌هاى شهرستان‌ها نمى‌باشد.

تبصره 30 - از تاریخ تصویب این قانون ایجاد تأسیسات و کارگاه‌هایى که منافى بهداشت و موجب سلب آسایش مجاورین باشد در شهرها و حومه ممنوع و آنچه فعلاً در شهرها و حومه موجود است صاحبان آنها باید در ظرف شش ماه به محل مناسبى در خارج شهر منتقل نمایند و وزارت کشور مأمور اجراى این قانون است.

تبصره 31 - در بودجه سال 1328 وزارت بهدارى انتقال اعتبار یک شهرستان به شهرستان دیگر ممنوع است.

تبصره 32 - مجلس شوراى ملى با شرایط ذیل امتیاز لوله‌کشى آب شهر مشهد را به آستان قدس رضوى که صاحب امتیاز نامیده مى‌شود واگذار مى‌نماید:

1. مدت هفتاد سال‏

2. صاحب امتیاز باید در ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون شروع به عمل و نقشه‌بردارى نماید و در صورتی که در ظرف مدت پنج سال عمل لوله‌کشى انجام نشود امتیاز ملغى خواهد بود.

3. آستان قدس مى‌تواند براى انجام این منظور شرکت سهامى تشکیل دهد.

4. صاحب امتیاز نباید حداکثر بیش از صدى 18 نفع برداشت نماید.

5. پس از انقضای مدت امتیاز تمام مؤسسات و لوله‌ها و ابزار کارخانه و آب و سایر متعلقات لوله‌کشى که در اثر این امتیاز فراهم شده بایستى مجاناً به شهردارى مشهد واگذار شود.

6. شهردارى موظف است که صدى ده سهام را خریدارى و براى خرید تا میزان صدى بیست سهام هم در مدت مقرره که براى خرید سهام آگهى مى‌شود بر سایرین حق تقدم خواهد داشت.

7. نظارت در اجراى امتیاز به عهده وزارت کشور است و در صورت اختلاف به داورى قطع و وصل مى‌شود و چنان که حکم داورى به فسخ امتیازنامه هم منجر شود شرکت ملزم به قبول آن خواهد بود.

8. شرکت مزبور تابع قانون مربوط به شرکت سهامى و طبق آن قانون ملزم به اجراى مقررات وجوه مربوطه به ذخیره و استهلاک خواهد بود.

9. از تاریخ بهره‌بردارى تا پنج سال مؤسسات مربوط به این امتیاز از پرداخت هر گونه مالیات و عوارض معاف خواهد بود.

10. اراضى که به منظور ساختمان کارخانه‌ها و مخزن آب و لوله‌کشى و سایر احتیاجات ضرورى مربوط به عملیات لوله‌کشى و تهیه آب لازم شود آنچه متعلق به دولت باشد مجاناً واگذار مى‌شود و در صورتى که متعلق به اشخاص باشد به تراضى و در صورت عدم تراضى با نظر انجمن شهر به عنوان فروش یا اجاره به صاحبان امتیاز واگذار شود.

11. پس از انقضاى مدت امتیاز سهام آستان قدس تا میزان یک ثلث متعلق به خود آستان قدس خواهد بود.

تبصره 33 - وزارت دارایى مجاز است از هر مترمکعب چوب گردو - شمشاد - بلوط - راش که طبق پروانه صادره از طرف وزارت کشاورزى از کشور صادر مى‌گردد در موقع صدور به مبلغ چهارصد ریال و از هر متر مکعب درخت صنعتى که از جنگل‌ها قطع مى‌شود به استثنای درختانى که براى تهیه سوخت (هیزم و ذغال) قطع مى‌گردند در موقع صدور پروانه قطع شصت ریال اخذ نماید.

الف - وجوه حاصله از این قانون باید توسط وزارت کشاورزى فقط براى احداث خزانه‌هاى جنگل و خرید جنگل‌هاى مخروبه به منظور احداث جنگل در آنها و پیوند درخت‌هاى میوه جنگلى و احداث جنگل‌هاى مصنوعى و راه‌سازى در جنگل‌ها و تکمیل سازمان جنگلبانى مصرف شود.

ب - اشخاصی که از اول سال 1327 تاکنون پروانه صدور از وزارت کشاورزى دریافت نموده و پرداخت عوارض فوق را از همین قرار (مترى چهارصد ریال) چه کتباً و نقداً تعهد نموده‌اند از تاریخ تصویب این قانون مشمول پرداخت خواهند شد.

ج - صدور ذغال چوب از کشور از تاریخ تصویب این قانون به کلى ممنوع است.

د - از تاریخ تصویب و اجراى این قانون ماده 44 قانون متمم بودجه سال 1321 ملغى خواهد بود.

تبصره 34 - به منظور عمران و آبادى بنادر خلیج فارس و ایجاد تسهیلات براى عودت دادن ایرانیانى که به عربستان و عراق و هندوستان مهاجرت نموده‌اند به دولت اختیار داده مى‌شود در ظرف چهار ماه تصمیمات لازم اتخاذ و به مورد اجرا گذارد تصمیمات مزبور پس از افتتاح دوره شانزدهم براى تصویب به مجلس شوراى ملى تقدیم مى‌گردد.

تبصره 35 - غیر از مخارج برنامه هفت ساله که مطابق ماده 5 قانون اجرا برنامه معادل درآمد نفت جنوب منظور و عمل مى‌شود تجاوز از هزینه مصوب در بودجه به هر عنوان ممنوع است هر وزیرى که از این منع تخلف کند اعم از این که اضافه بر بودجه خرجى بکند یا تصویب‌نامه اضافه خرج امضا نماید یا چنین تصویب‌نامه را اجرا نماید به حبث با اعمال شاقه از پنج تا ده سال محکوم خواهد شد

تبصره 36 - صرفه‌جویى‌هاى اعتبارات خرید کتب و لوازم آزمایشگاه‌هاى دانشگاه تهران مشمول جزء اخیر تبصره 5 ماده واحده قانون تأسیس دانشگاه‌هاى شهرستان‌ها مصوب سوم خرداد 1328 مى‌باشد.

تبصره 37 - وزارت دارایی موظف است ترتیبى اتخاذ کند که مزایاى کلیه کارمندان کشورى ادارات دولتى در نقاط بد آب و هوا از قبیل فوق‌العاده بدى آب و هوا و فوق‌العاده اشتغال خارج از مرکز و فوق‌العاده اولاد در هر سال برطبق مقررات نسبت به همه به طور مساوى و یکسان پرداخت شود.

تبصره 38 - دانشگاه تهران مى‌تواند با تصوب شوراى دانشگاه و برطبق مقرراتى که وضع مى‌نماید براى یک یا دو سال به دانشیاران و استادان و رؤسای درمانگاه‌ها اجازه دهد که فقط با حقوق خود که به ارز تبدیل مى‌شود و براى مطالعه و تکمیل معلومات خود به خارجه بروند.

تبصره 39 - مستخدمینى که واجد شرایط مذکور در قانون مصوب 18 فروردین 1328 نمى باشند از لحاظ شرایط بازنشستگى مشمول ماده 43 اصلاحى قانون استخدام کشورى مصوب آبان ماه 1309 بوده و میزان حقوق بازنشستگى آنها عبارتند از یک سى‌ام مجموع آخرین حقوق و کمک دریافتى ضربدر سنوات خدمت خواهد بود که در هر حال از جمع

+++

حقوق و کمک دریافتى تجاوز نخواهد نمود این قانون از 18 فروردین 1328 به موقع اجرا گذارده مى‌شود و به کارمندانى که از آن تاریخ بازنشسته مى‌شوند 15% مذکور در آیین‌نامه کمک تعلق نخواهد گرفت و دولت در رد و قبول تقاضاى بازنشستگى این قبیل مستخدمین مختار خواهد بود.

به وزارت دارایی اجازه داده مى‌شود که به منظور تثبیت وضع استخدامى تلفنچى‌ها و رانندگان وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى و مجلس شوراى ملى که از بودجه کشور حقوق دریافت مى‌دارند و مشمول مقررات و قوانین استخدامى و لایحه تبدیل عنوان و تصویب‌نامه متمم آن واقع نشده‌اند آیین‌نامه‌اى که وضع استخدامى آنها را تأمین و یکنواخت نماید تهیه و پس از تصویب هیئت دولت به موقع اجرا بگذارد.

آیین‌نامه نامبرده‏ میزان حقوق - فوق‌العاده‌ها و سایر مزایا و مقررات استخدامى و شرایط بازنشستگى و پرداخت وظیفه به وراث این کارمندان را معین خواهد نمود.

سوابق این کارمندان از تاریخ ورود به خدمت محسوب شده و نرخ کسور بازنشستگى آنها صدى پنج و با داشتن 25 سال سابقه خدمت یا 55 سال سن مى‌توانند با دریافت یک سى‌ام آخرین حقوق ضربدر سنوات خدمت از طرف ادارات مربوطه بازنشسته شده و یا تقاضاى بازنشستگى نمایند.

فوق‌العاده ثابت و یا کمکى که این قبیل مستخدمین از تاریخ اول فروردین 1327 دریافت مى‌داشته‌اند جزو حقوق آنها محسوب خواهد شد در مورد اخراج این کارمندان از خدمت کسور بازنشستگى پرداختى آنها مسترد خواهد شد.

تبصره 40 - به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود براى سرشمارى عمومى در تمام کشور مبلغ دویست و پنجاه میلیون ریال اعتبار تخصیص و درحدود مبلغ یکصد میلیون ریال آن را از محل درآمد عمومى سال جارى کشور جهت تهیه وسائل مقدماتى عمل سرشمارى در اختیار اداره کل آمارثبت احوال گذارده و مطابق مقررات به مصرف برسانند و یکصد و پنجاه میلیون ریال بقیه را هم در سال 1329 از درآمد عمومى کشور پرداخت و در بودجه سال 1329 کشور منظور نمایند.

تبصره 41 - دولت مجاز است از تاریخ فوت به هر یک از فرزندان مرحوم دکتر مصطفى حبیبى گلپایگانى استاد دانشگاه تهران و رئیس دانشکده پزشکى تبریز مادامی که به تحصیل اشتغال دارند ماهى 3 هزار ریال به عنوان مستمرى بپردازد دانشگاه تهران موظف است اعتبار آن را ضمن بودجه دانشگاه تأمین نموده و از تاریخ تصویب این قانون به هر یک از آنها پرداخت نماید

و نیز دولت مکلف است مقررى مرحوم محمد قزوینى را که ده هزار ریال مى‌باشد از تاریخ فوت کماکان در حق زن و دختر او بالمناصفه برقرار نماید و مادامى که شوهر اختیار نکرده اند به آنها پرداخت شود.

تبصره 42 - به پاس خدمات مرحوم مهدى دادور (وثوق‌السلطنه) اجازه داده مى‌شود علاوه بر مبلغ دو هزار و چهارصد و پنجاه ریال (2450) که به موجب قانون استخدام کشورى به عنوان وظیفه به وراث آن مرحوم از صندوق بازنشستگى پرداخت مى‌شود ماهى دو هزار و چهارصد و پنجاه ریال دیگر به عنوان وظیفه درباره وراث قانونى فقید نامبرده از تاریخ روز بعد از فوت آن مرحوم برقرار و اعتبار آن در حدود اعتبار فعلى بودجه آن وزارت منظور و پرداخت گردد.

تبصره 43 - به وزارت بهدارى اجازه داده می‌شود از تاریخ اول مرداد ماه 1326 ماهى پنج هزار ریال از اعتبار بودجه خود درباره بانو زیور یحیاییان که یک قطعه زمین و چهار دستگاه عمارت و مقدارى اثاثیه خود را جهت تأسیس بیمارستان وقف و به وزارت بهدارى واگذار نموده به عنوان حق‌التولیه برقرار و مادام‌الحیات به بانوى نامبرده پرداخت و بعد ازفوت مشارالیه حق‌التولیه مزبور قطع و فقط هزینه روشنایى و تعمیرات و نگاهدارى مقبره مرحوم معتمد‌الملک شوهر واقفه الى الابد تا حدود سالى دوازده هزار ریال از بودجه وزارت بهدارى تأدیه و همچنین ماهى یکهزار ریال مادام‌العمر به بانو عصمت‌الملوک نفیسى خواجه نورى که چهار باب دکاکین ملکى خود را به وزارت بهدارى جهت توسعه درمانگاه خواجه نورى اهدا نموده از تاریخ واگذارى از محل ارتباط مربوطه منظور در بودجه وزارت بهدارى بپردازند.

تبصره 44 - به پاس خدمات مرحوم سرتیپ عبدالله سیف افسر شهربانى اجازه داده مى‌شود علاوه بر مبلغ دو هزار و چهارصد و پنجاه ریال که به موجب قانون استخدام کشورى به عنوان وظیفه به وراث آن مرحوم از صندوق بازنشستگى پرداخت مى‌شود ماهى دو هزار و چهارصد و پنجاه ریال دیگر به عنوان وظیفه درباره وارث قانونى افسر نامبرده از تاریخ روز بعد از فوت آن مرحوم برقرار و اعتبار آن درحدود اعتبار فعلى بودجه شهربانى کل کشور پادار و در بودجه آن اداره منظور و پرداخت گردد.

تبصره 45 - به پاس خدمات آن مرحوم سرگرد دکتر حسینعلى شمس‌الملک آرای افسر سابق ژاندارمرى به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود علاوه بر وظیفه که از صندوق بازنشستگى به ورثه آن مرحوم تعلق مى‌گیرد از روز بعد از تاریخ فوت مرحوم مشارالیه ماهى دو هزار و پانصد و بیست و پنج ریال به عنوان هزینه تحصیل به فرزندان آن مرحوم تا وقتى که به سن بیست سالگى نرسیده بپردازد. کمک هزینه مزبور از اعتبار بودجه ژاندارمرى پادار و پرداخت مى‌گردد.

تبصره 46 - وزارت دارایی مجاز است علاوه بر ماهى سیصد ریال وظیفه که به موجب قسمت اول ماده 46 قانون استخدام کشورى از صندوق بازنشستگى در حق آقاى ذبیح‌الله سیاوش برقرار شده ماهى ششصد ریال هم از تاریخ 11 - 7 - 1324 از محل درآمد عمومى کشور (اعتبار شهریه و وظیفه) در وجه مشارالیه پرداخت نماید.

تبصره 47 - به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود ماهى 3 هزار و هفتصد و پنجاه ریال مستمرى مرحوم محمد‌تقى قوش بیکى را به دو نفر پسران و یک نفر عیال آن مرحوم از تاریخ روز بعد از فوت او از اعتبار شهریه و وظیفه به عنوان مستمرى پرداخت نماید مستمرى مزبور به طور تساوى درباره سه نفر مذکور برقرار و مادام که سن پسرها بالغ بر بیست سالگى نشده و عیال آن مرحوم شوهر اختیار نکرده باشد قابل پرداخت خواهد بود.

این قانون که مشتمل بر دو ماده و پنجاه و یک تبصره و صورت ضمیمه است در جلسه پنجشنبه بیست و سوم تیر ماه یک هزار و سیصد و بیست و هشت به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت

+++

صورت پیوست بودجه سال 1328 کل کشور (درآمد)

 

شماره

ردیف

شــــــرح

پیش بینی درآمد سال 1328 به ریال

 

وزارت دارایی

 

1

مالیات املاک مزروعی

200000000

2

مالیات بر درآمد

900000000

3

مالیات بر ارث و نقل و انتقال

10000000

4

مالیات مستغلات

50000000

 

مالیات غیر مستقیم

 

5

مالیات نفت و بنزین

400000000

6

مالیات رسومات و متفرقه و سود شرکت‌های نوشابه سازی

150000000

7

مالیات ذبایح و متفرقه

7200000

8

درآمد متفرقه غیر مستقیم به انضمام حراج و مزایده

10000000

9

حق تمبر بارنامه

20000000

 

انحصار تریاک و دخانیات

 

10

درآمد انحصار تریاک در معاملات با خارجه و فروش در داخله جهت مصرف طبی و سایر درآمد مربوطه

10000000

11

درآمد انحصار دخانیات

180000000

 

گمرک

 

12

حقوق گمرکی و درآمد شانسلری و متفرقه

700000000

13

درآمد انحصار قند و شکر و چای

190000000

14

مالیات راه

140000000

15

عوارض بندری

5000000

16

صدی چهار پوست بره فرستاده به کشورهای خارجه

4000000

17

درآمد فانوس‌های دریایی

3000000

18

+++

درآمد تمبر صدی شش واردات و صدی یک صادرات

311000000

19

درآمد حق انحصار قماش و منسوجات ابریشمی‌

220000000

20

درآمد صدی پانزده حق انحصار اتومبیل

6000000

21

درآمد ده درصد عوارش از بهای سیف کالاهای وارده

290000000

 

سایر درآمدها

 

22

درآمد معادن که به وسیله وزارت دارایی وصول می‌شود

12500000

23

سود سهام دولت در بانک‌ها و شرکت‌های دولتی

120000000

24

مطالبات دولت از اشخاص

1000000

25

درآمدهای متفرقه و غیر مترقبه

25000000

 

امتیازات

 

26

حق امتیاز و حق الشرکه دولت در شیلات و اجازه رودخانه‌ها

6240000

27

حق امتیاز تلفن و درآمد سایر امتیازها

1000000

 

درآمدهای نفت جنوب

 

28

درآمد نفت (جمعاً خرجاً)

910000000

29

سود سهام دولت از نفت (جمعاً خرجاً)

7466550

30

بابت حقوق نمایندگی دولت در نفت جنوب

373700

 

املاک واگذاری و خالصه

 

31

درآمد املاک واگذاری و خالصه

188963690

 

ضرابخانه

 

32

درآمد ضربخانه و انک مصنوعات زر و سیم

3610000

 

مجلس شورای ملی

 

33

درآمد مجلس شورای ملی و چایخانه و باغ بهارستان

10000000

34

روزنامه رسمی‌کشور شاهنشاهی

2000000

 

وزارت کار و تبلیغات

 

35

بهای آگهی در رادیو و غیره

742320

 

وزارت دادگستری

 

36

درآمد دادگاه‌های عمومی‌و دادگاه‌های بخش و نمایندگی دادسراها

17385000

 

ثبت کل استاد و املاک

 

37

درآمد صدی بیست و پنج ثبت اسناد و املاک

15000000

38

درآمد ثبت اسناد و املاک و حق النسبی از حق اجراء

70000000

39

درآمد حق السهم صاحبان دفاتر رسمی‌(جمعاً خرجاً)

6500000

40

درآمد فروش برگ‌ها و دفاتر

4500000

41

درآمد اداره تعدیل مال الاجاره‌ها

500000

 

وزارت کشور

 

42

درآمد شهربانی و گذرنامه

4800000

43

درآمد ثبت احوال ازبابت فروش تمبر اسناد

2605000

44

درآمد فروش تمبر تعویض شناسنامه‌ها که جمعاً خرجاً منظور می‌شود

2000000

 

وزارت بهداری

 

45

درآمد وزارت بهداری

800000

 

وزارت امور خارجه

 

46

درآمد شانسلری گذرنامه و شناسنامه‌ها

1900000

 

وزارت پست وتلگراف

 

47

درآمد پست

30000000

48

درآمد تلگراف

90000000

49

درآمد حق النظاره از شرکت تلفن و متفرقه

10500000

 

وزارت فرهنگ

 

50

درآمد شهریه آموزشگاه‌های غیر ابتدایی

3000000

51

درآمد تمبر پروانه و گواهی نامه و غیره

1700000

52

درآمد متفرقه

700000

53

درآمد فروش کتب و سالنامه

80000

54

درآمد اوقاف جمعاً و خرجاً

3500000

55

درآمد موزه ایران باستان

100000

 

دانشگاه و بیمارستان

 

56

درآمد بیمارستان‌ها و دانشگاه

1100000

 

وزارت بازرگانی و پیشه و هنر (اقتصاد ملی)

 

57

درآمد تمبر و کاشی و زری

200000

58

درآمد فروش وزنه و اصلاح و علامتگذاری اوززان

500000

59

درآمد حق التجزیه رنگ

70000

 

وزارت کشاورزی

 

60

درآمد مزارع امتحانیه و فروش ادوات کشاورزی

2000000

61

درآمد معاینه و پلمپ پوست (جمعاً خرجاً)

5000000

62

درآمد آبیاری بابت تاسیسات آبیاری رودخانه‌ها و غیره جمعاً و خرجاً

4110000

 

وزارت راه

 

63

اداره کل هواپیمایی کشور

4000000

 

سایر درآمدها

 

64

سود ویژه معاملات اقتصادی و بازرگانی دولت و درآمد بانک صنعتی و معدنی

600000000

65

درآمد کمیسیون ارز (پس از وضع مصارف)

28000000

66

درآمد حاصله از عوارض بنزین و فروش اتومبیل (مخصوص آسفالت راه‌ها و فرودگاه‌ها) جمعاً خرجاً

80000000

67

انتقالی به حساب سال 1328

80000000

 

جمع کل درآمد

7785690760

 

 

 

 

 

صورت پیوست بودجه سال 1328 کل کشور (هزینه)

شماره

ردیف

شــــــرح

هزینه عمومی‌سال 1328 کل کشور به ریال

 

الف -  وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌های دولتی

 

1

هیزنه دستگاه سلطنتی و وزارت دربار و دفتر مخصوص شاهنشاهی

34268000

2

نگاهداری بیوتات و قرق باغات سلطنتی

12764860

3

مجلس سنا

10000000

4

مجلس شورای ملی  و چاپخانه و باغ بهارستان و روزنامه رسمی‌کشور

46896508

5

نخست وزیری

6144800

6

وزارت کار

20625000

7

اداره انتشارات و تبلیغات

13792000

 

وزارت جنگ

 

8

وزارت جنگ

2025000000

9

قسمتی از ژاندارمری که به وزارت جنگ منتقل شده

440700000

10

هزینه سربازگیری

1900000

 

وزارت کشور

 

11

وزارت کشور

83610700

12

ژاندارمری (قسمت انظباطی و اجرایی)

120000000

13

اداره کل شهربانی

494717000

14

اداره کل آمار و ثبت احوال

71753000

 

وزارت بهداری

 

15

وزارت بهداری

242580000

16

بنگاه پاستور

7000000

 

وزارت دادگستری

 

17

وزارت دادگستری

163365000

18

اداره کل ثبت اسناد و املاک

80430000

19

+++

مامورین دادگاه‌های بخش و نمایندگی دادسراها

20000

20

دادگاه‌های کیفر گرانفروشان

300000

21

حق السهم صاحبان دفاتر اسناد رسمی‌در حدود درآمد (جمعاً خرجاً)

6500000

 

وزارت امور خارجه

 

22

وزارت امور خارجه

107970000

 

وزارت پست و تلگراف و تلفن

 

23

وزارت پست و تلگراف و تلفن

250545000

 

وزارت فرهنگ و دانشگاه

 

24

وزارت فرهنگ و دانشگاه تبریز

770485360

25

دانشجویان اعزامی‌به خارجه

4500000

26

اوقاف در حدود درآمد (خرجاً و جمعاً)

3500000

27

دانشگاه تهران

66275000

28

دانشکده پزشکی و بیمارستان‌ها

115483640

29

برای خرید زمین و ساختمان مدارس در بین النهرین

500000

 

وزارت کشاورزی

 

30

وزارت کشاورزی

174750000

31

معاینه و پلمپ پوست کشتارگاه‌ها و خرید دارو و لوازم (جمعاً و خرجاً)

5000000

32

اعتبار مقطوع سالیانه بنگاه آبیاری طبق قانون مربوطه

45000000

33

اعتبار تاسیسات آبیاری از محل درآمد مربوطه طبق قانون (جمعاً و خرجاً)

4110000

 

وزارت اقتصاد ملی

 

34

وزارت اقتصاد ملی

49327000

 

وزارت راه

 

35

وزارت راه - اداره کل راه شوسه - اداره بنادر (سازمان اداری)

63100000

36

اداره راه سازی (بابت تعمیرات و ساختن راه‌ها

220000000

37

اداره هواپیمایی کشوری

25007000

38

اداره کل ساختمان راه آهن

34210000

39

اعتبار آسفالت راه‌های شوسه از محل درآمد مربوطه (جمعاً و خرجاً)

80000000

 

وزارت دارایی

 

40

وزارت دارایی

418223000

41

دیوان محاسبات

5882600

42

دادسرای دیوان محاسبات

1029200

43

اداره کل گمرک

181932000

44

ضرابخانه و ساختن وزنه وانک مصنوعات زر و سیم

13293950

45

اداره کل ساختمان

8434000

46

انحصار دخانیات

644197000

47

اداره منع کشت و مصرف تریاک

13386000

48

اداره املاک واگذاری و خالصجات

93674000

 

ب - سایر هزینه‌های کشور

 

49

شهریه و وظیفه بقاع متبرکه و عوض بهره و تعهدات

3500000

50

سهمیه شیر و خورشید سرخ مشهد و تبریز و کمک به شیر و خورشید سرخ مرکز

12778575

51

کمک به بنگاه‌های خیریه

1318200

52

ساختمان و نگاهداری کشتارگاه‌ها و تعهدات

15000000

53

هزینه انتفاعی کشور و تعهدات

13000000

54

سود اسناد خزانه و فرع حق العمل بانک‌ها و هزینه انتقال وجوه

50000000

55

حقوق نمایندگی دولت در نفت جنوب

1157560

56

حقوق انتظار خدمت

15000000

57

سهمیه سال 1949 دولت ایران از مخارج سازمان ملل متحد

6500000

58

قسط وام دولت به بانک ملی ایران

100000000

59

اعتبار دولت

24000000

60

هزینه محاکمات و اعتراضات ثبتی و قضایی و مخارج مقدماتی ثبت املاک و مستغلات دولتی

2500000

61

دعاوی و تعهدات بلامحل

10000000

62

کمک به سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی

60000000

63

اعتبار کمک کارمندان دولت

1350000000

64

اعتبار هزینه طبع فرهنگ دهخدا

15000000

65

زبان عملکرد غله ونان موضوع قانون دو دوازدهم مصوب 29 فروردین 1328

300000000

66

هزینه انتخابات دوره شانزدهم مجلس شورای ملی و تعهدات

11000000

67

هزینه انتخابات و مصارف مجلس موسسان و هزینه انتخابات مجلس سنا

8000000

68

اعتبار نقصان و تفریط در صندوق‌های ادارات طبق دادنامه‌های دیوان محاسبات

1000000

69

اعتبار قسط اول بهای فرودگاه آبادان که در اسفند 1328 باید تادیه شود

1480722

70

اعتبار قسط اول وام وزرا جنگ بابت خرید مهمات موضوع قانون 7 بهمن 1326

70416678

71

اعتبار دوم وزارت جنگ برای خرید فشنگ و تعمیر کارخانه تسلیحات ارتش هم ارز و میلیون لیره

260000000

72

بقیه یکصد و پنجاه میلیون ریال اعتبار ترفیع و اضافات 1325 و 1326 کارمندان و اضافات سال 27 کارمندان دون پایه و خدمتگذاران بعد از وضع آن چه که به اعتبارات وزارتخانه‌ها و ادارات علاوه شده (به طور ذخیره)

16606690

73

اعتبار تعویض شناسنامه‌ها در حدود درآمد (جمعاً خرجاً)

2000000

74

اعتبار هزینه‌های پیش بینی نشده

10000000

75

اعتبار تعمیر بلوار بندر پهلوی

4000000

76

اعتبار انتقالی از حساب 1327 به حساب سال 1328

80000000

77

اعتبار ساختمان و تکمیل ابنیه دولتی و تعهدات

306000000

78

اعتبار افزایش سرمایه بانک رهنی و سایر بنگاه‌ها و شرکت‌های دولتی و سرمایه بنگاه‌ها و شرکت‌هایی که بعداً تشکیل خواهد شد

50000000

79

هم ارز ریالی هفت میلیون لیره درآمد نفت جنوب که جماً خرجاً در بودجه عمومی‌کشور منظور و طبق مفاد ماده 5 قانون اجرای عمومی‌کشور منظور و طبق مفاد ماده 5 قانون اجرای برنامه به سازمان برنامه پرداخت می‌گردد (آنچه بابت عواید نفت پیش بینی شده به طرو تقریب می‌باشد و طبق ماده 5 قانون برنامه هفت ساله کلیه عواید حاصله از نفت صد در صد باید به مصرف برنامه هفت ساله برسد)

910000000

80

بابت هم ارز ریالی 57435 لیره سود سهام دولت از نفت که جمعاً خرجاً در بودجه عمومی‌کشور منظور و طبق قانون اجرای برنامه به سازمان برنامه پرداخت می‌شود

7466550

 

جمع کل هزینه

11115079607

 

به صورت فوق ضمیمه قانون بودجه سال 1328 کل کشور بوده و صحیح است

11117397593

 

 

مجلس شورای ملی - رضا حکمت

+++

یادداشت ها
Parameter:294518!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)