کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏19
[1396/05/31]

جلسه: 20 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 17 مهرماه 1335  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت‌مجلس

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: نورالدین امامى  - مرآت اسفندیارى‏

3 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بیات ماکو

4 - طرح گزارش شور اول کمیسیون دارایی راجع به معافیت مالیاتى اهالى نقاط مرزى‏

5 - طرح گزارش شور اول اجازه الحاق دولت ایران به موافقت‌نامه دیون خارجى آلمان‏

6 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏19

 

 

جلسه: 20

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 17 مهرماه 1335

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت‌مجلس

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: نورالدین امامى  - مرآت اسفندیارى‏

3 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بیات ماکو

4 - طرح گزارش شور اول کمیسیون دارایی راجع به معافیت مالیاتى اهالى نقاط مرزى‏

5 - طرح گزارش شور اول اجازه الحاق دولت ایران به موافقت‌نامه دیون خارجى آلمان‏

6 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

 

مجلس ساعت نه وسى و پنج دقیقه صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت‌مجلس

رئیس - صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه - آقایان: دکتر بینا - جلیلى - عامرى - مهندس هدایت - خرازى - مهندس فروهر - هدى - برومند - قبادیان - غضنفرى - سعیدى - دکتر امین - دولت‌آبادى - پناهى - امید سالار - کدیور - دکتر امیر - حکمت - پرفسور اعلم - دکتر هدایتى - دکتر نفیسى - دادگر - عبدالحمید بختیار - ابتهاج - دکتر عمید - ساگینیان - مجید ابراهیمى - دکتر پیرنیا.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: دکتر طاهرى - تجدد - دکتر امیراصلان افشار - سنندجى - دکتر سعید حکمت - دکتر حسن افشار - تیمورتاش - قرشى - معین‌زاده  - سالار بهزادى - دکتر دادفر - مسعودى - اریه - دهقان.‏

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه - آقایان: صراف‌زاده - اورنگ - امامى خویی - قنات‌آبادی - موسوى - پردلى - مهندس ظفر - مرتضى حکمت -  ثقة‌الاسلامی - ‌قراگزلو.

رئیس - نظرى نسبت به صورت‌مجلس نیست؟ (اظهار نشد) صورت‌مجلس تصویب می‌شود.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: نورالدین امامى - مرآت اسفندیارى‏

رئیس - چند نفر از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقاى نورالدین امامى.

نورالدین امامى - قبل از شروع به عرایضم خودم را موظف می‌دانم از همکاران معظم و سروران گرام خودم که در این مدت کسالت نسبت به من اظهار مرحمت و برادرى فرموده‌اند سپاسگزارى کنم خداوند به همه‌تان سلامتى براى خدمتگزارى به میهن و حفظ قانون اساسى و بسط عدالت بدهد ان‏شاءالله قوه مقننه دو وظیفه دارد یکى وظیفه قانونگذارى دیگر نظارت در اجراى قانون و نظارت بر اینکه عمل خلافى واقع نشود غیر از این وظیفه‌اى ندارد در اجراى وظیفه ثانى یعنى جلوگیرى از عمل خلافى غیر از تذکر ما کار دیگرى نمی‌توانیم بکنیم باید بگوییم فلان عمل خلاف واقع شده فلان عمل برخلاف قانون واقع شده برخلاف حق واقع شده پارلمان یعنى این اگر بنا بشود ما هر چه بشنویم و هر عمل خلافى را که دیدیم یا شنیدیم نگوییم و تذکر ندهیم قوه مقننه و نظارت آن دیگر معنایی نخواهد داشت آیا نظارت در اجراى قانون و تذکر نواقص این دلیل مخالفت با شخص یا با یک دسته یا با دولت یا دولت ایران است من نماینده ملت ایرانم من وظیفه دارم حفظ قانون اساسى را من وظیفه دارم و قسم خورده‌ام دولت اگر مقصود از 10 -12 نفر وزیر است یا تشکیلات دولت است 10 نفر که مثل 130 نفر نمی‌تواند نظارت در کارها بکند ما چشم ملتیم ما نواقص را می‌بینیم و تذکر می‌‌دهیم باید ممنون هم بشوند و بروند رفع نواقص بکنند و عمل بکنند و از تذکرات ما درس بگیرند در جلسه گذشته جناب آقاى وزیر کشور راجع به موضع اتوبوسرانى خدا پدرش را بیامرزد و خودش اقرار کرد که وضع اتوبوسرانى بد است حالا اگر این را من گفته باشم که وضع اتوبوسرانى بد است این دلیل مخالفت مستقیم من با رئیس شهربانى و غیرمستقیم با دولت و خیلى خیلى غیرمستقیم آن وقت من وطن‌فروشم؟ خائنم؟ اینکه نمی‌‌شود خودش اقرار کرد بنده می‌گویم فلان عمل را جلوگیرى کنید این دیگر دعوا ندارد چرا بدشان می‌آید از تذکر چرا بدشان مى‌آید از اینکه بگویند این ساعت جایش اینجا نیست اینکه اشکال ندارد شما باید بیشتر خوش‌تان بیاید که من نواقص را تذکر بدهم شما بروید و رفع نواقص بکنید اگر من بگویم فلان اصل قانون اساسى است آن وقت باید ابر و باد و مه خورشید را بر علیه من و رفقاى من برانگیزند جراید را وادار بکنند که به ما فحش بدهند؟ نه این مجلس با قانون اساسى آمده اگر کسى خلاف قانون اساسى رفتار بکند اولین وظیفه قوه مجریه یعنى دولت تو دهنى‌زدن به آن آدم است که آقا عمل تو بر خلاف قانون اساسى است بنده هم اینجا چکار می‌کنم وظیفه حفظ قانون اساسى است قسم خورده‌ایم براى حفظ قانون اساسى و مقام سلطنت چطور می‌‌توانیم برخلاف آن عمل کنیم اگر بنده بگویم این همه اجناس قاچاق که تمام دیوارهاى بازار از آنها پر شده است از کجا مى‌آید اگر قدرت جلوگیرى از اینها را ندارید چرا نمی‌گذارید بیاورند ببرند توى گمرک سیصد چهار صد میلیون تومان هم گمرکش را بگیرید این دلیل مخالفت مثلاً با آقاى وزیر بازرگانى می‌شود؟ (قنات‌آبادی  - ابداً ابداً) مگر

+++

آقایان شما اینها را نمى‌بینید در زمان مرحوم رضاشاه یک جفت جوراب خارجى پیدا می‌شد؟ این جوراب‌ها را ایرانی‌ها می‌بافتند به ما می‌دادند یک کراوات قاچاق پیدا می‌شد؟ این همه اجناس قاچاق پیدا می‌شد؟ این مرزبانى و این همه تشکیلات و این قدر پول و سرمایه به اینها دادن چطور می‌شود؟ اینها را نباید گفت؟ هر جا می‌رویم این همه چاى قاچاق این همه اجناس قاچاق هر کس مى‌آید از سرحداد چاى سوغات می‌برد جنس قاچاق می‌‌آورد پس این اجناس را آزاد کنید که دولت سیصد میلیون گمرکش را بگیرد (محسن اکبر - همین چاى قاچاق چاى داخلى را از بین برد) راجع چاى داخل فرمودید در ایامى که بنده مریض بودم یک نفرى آمده بود به حضرت عباس نه اسمش را می‌دانم و نه خودش را می‌شناسم می‌گفت بازار الجزیره را از چاى ایران اشغال کرده بودیم آن را جلویش را گرفتند حالا هزار خرده‌اى تن چاى ایرانى برده‌ایم در لندن می‌گوید چهار کیلو چاى می‌بریم یک کیلو می‌آوریم به آقاى وزیر بازرگانى گفتم می‌گوید چطور هشت تومان را ببرند سى تومان را بیاورند می‌گویم آقاى اگر حساب بفرمایید اولاً چاى ایرانى هشت تومان نیست ثانیاً چهار کیلو مى‌شود 32 تومان چاى خارجى به فرض که 30 تومان باشد 32 تومان می‌برد 30 تومان می‌‌آورد چرا اجازه نمی‌دهید این را که می‌‌گوییم می‌‌گویند شما مخالفید این چای‌کارها 5 سال دیگر چه خواهند شد این برنج‌کارها چه خواهند شد کشت گندم در ایران از بین رفته آذربایجان که مرکز ثقل غله ایران بود چه شده؟ اگر بنده بگویم به حضرت عباس هشت سال است که سازمان‌ برنامه تشکیل شده است یک عباسى به خود من نداده (بعضى از نمایندگان - همه جا آقا) من حق دارم مال خودم را عرض بکنم این دلیل مخالفت با آقاى ابتهاج است؟ این جناب آقاى علم که من هم به ایشان ارادت دارم از این حمله ترک‌خوردگى عمارت پست و تلگراف خیلى عصبانى شده‌اند شصت دفعه گفته است کن ترک خورده است (شمس قنات‌آبادی - خود راهروشان هم ترک خورده) بابا اگر یک حرف دروغ این قدر شما را عصبانى کند به ما بیچاره‌ها هفتاد هزار فحش و بدو بیراه می‌‌گویند چرا عصبانى نمی‌شویم؟ آقایان دولت دولت ایران است مجلس مجلس ایران است این آقایان برگزیدگان ملت ایرانند ما فقط براى خدمت به ملت ایران آمده‌ایم و از هیچ چیز هم باید بدانند باک نداریم این قدر ما ایمان داریم این قدر پس گرده ما بار گذاشته و کشیدند و تو دهنى خوردند که ما کار کشته شده‌ایم پهلوان‌ها سه روز با پهلوان‌هاى 15 ساله نمى‌توانند بجنگند ما از سوم شهریور مبارزه کرده‌ایم با عمل غلط با حرف با گفتار و کردار غلط که یک روزى اصلاح بشود جناب آقاى ذوالفقارى هم که نور چشم بنده هستند اگر بگویم که رادیو این قدر فحش و بیراه به ما می‌‌دهد به حضرت عباس ذوالفقارى به خودش خواهد گرفت در صورتی که سال‌ها است بنده به ایشان ارادت دارم.

رئیس  - آقاى امامى راجع به شخص نفرمایید .

نورالدین امامى - بنده راجع به خودم عرض می‌کنم کلى حرف می‌زنم راجع به همین لوایح دادگسترى آقایان شاهد بودند صدای‌مان در نمی‌آمد ما می‌نشستیم در آن تابستان گرم با این پاى علیل آن قانونى که دولت راجع به اراضى موات آورده بودند شش درجه بدتر از او ما تصویب کردیم خوب راجع به یک ماده قانونى ما ایستادگى کردیم که این خلاف قانون اساسى است دیگر آقایان خودتان توجه دارید روزنامه‌ها رادیو ابر و باد چیزى فروگذار نکردند ما یک کلمه صدای‌مان درنیامد این دیگر اوقات تلخى و بد آمدن ندارد من اگر بگویم که دانشگاه تبریز ده سال بنایش زیر باران برف مانده چرا آنجا را تکمیل نمى‌کنید چرا براى دانشگاه تبریز استاد نمى‌فرستید چرا مریضخانه تبریز که توى دانشگاه ساخته شده است ناقص است چرا تبریز یک عمارت و ساختمان براى بیمارستان ندارد این گناه است این تقصیر است این ذنب لایغفر است؟ بایستى جناب آقاى وزیر کشاورزى جناب آقاى معاون نخست‌وزیر که اینجا تشریف دارند از عرایض ما از تذکرات ما خوش‌تان بیاید یادداشت بفرمایید نواقص را فلان جا فلان نقص است فلان جا فلان عمل غلط وارد شده بروید دستور بدهید اصلاح بشود آقا این مملکت به اعقاب شما باید برسد بنده شخصى هستم که عقیده ندارم ولى شما براى اعقاب خودتان فکر بکنید براى اولاً دل‏تان فکر بکنید براى نسل آینده مملکت فکر بکنید براى حفظ مملکت فکر بکنید نه اینکه بگویید نورالدین چه گفت من باید جوابش بدهم درصد گفته چون نیم کردار نیست (صحیح است) بدبختانه به واسطه کسالتم نمی‌توانم سر پا بایستم با این مختصر مقدمه عرایضم را عرض کردم ان‏شا‌ءالله اگر جلسات بعد اگر خداى نکرده زنده ماندم مفصل‌تر نتیجه خواهم گرفت از عرایضم براى این گفتم خداى نکرده اگر زنده ماندم براى اینکه نبینم این روزها را و نبینم اینها را

رئیس - آقاى اسفندیارى.

مرآت اسفندیارى - اگر چه بنده همیشه عقیده دارم که اوقات گرانبهاى مجلس را نباید گرفت ولى پیش‌آمدها و مصیبت‌هایی که در بعضى از نقاط ایران به خصوص استان کرمان پیدا شد موجب شد که بنده مصدع اوقات آقایان بشوم و چند دقیقه از وقت مجلس شوراى ملى را با مطالبى که عرض می‌کنم بگیرم به طور‌ی که آقایان محترم استحضار دارند استان کرمان و بعضى نقاط دیگر مملکت در هر ماه اخیر دو مرتبه مورد قهر طبیعت واقع شده و در اثر جارى شدن سیل خسارات بى‌حد و تناسبى به این استان‌ها وارد آمده یکى از این مناطق استان کرمان بود و در نتیجه مطالعات و آمارگیرى که از طرف وزارت کشور و سایر دوایر دولتى انجام شد معلوم شد که در استان کرمان قریب ششصد قریه به کلى خسارت دیده و خسارت حیوانى و مالى نیز از حد وصف بیرون بود خوشبختانه این موضع مورد توجه و نظر هیئت محترم دولت واقع شد و جناب آقاى وزیر کشور شخصاً مسافرتى به این مناطق فرمودند بلافاصله بندگان اعلیحضرت همایونى با قدوم خودشان این مناطق را مفتخر فرمودند و آلام و دردهاى این مردم مصیبت دیده را التیام بخشیدند البته دستورهائی که از طرف هیئت‌دولت صادر شد به تمام معنى درخور تقدیر بود و بنده می‌توانم عرض کنم تا اندازه‌اى مشکلاتى را که در فصل زمستان براى بعضى از نقاط فراهم شده بود با جدیتى که اکنون دولت می‌کند دارند این مشکلات را مرتفع می‌کنند ولى موضوع مهمترى که لازم است عرض می‌کنم موضوع غله استان کرمان بود در کرمان همیشه در سال گذشته کم بود غله وجود داشت و مجبور بودند که مقدار غله از سایر نقاط از قبیل شیراز و خراسان به این استان حمل بکنند متأسفانه در سال جارى که در اثر سیل اکثر قراء و قصبات خرابى دیده‌اند این کمبود‌ها صد برابر گردیده است به طور‌ی که می‌توانم عرض بکنم که اگر توجه عاجلى به استان کرمان در فصل زمستان آینده نشود بدون شک احتمالاً خطرات زیادترى در آنجا خواهد داشت البته بنده باید اذعان بکنم که تصمیماتى که در هیئت محترم دولت گرفته‌اند و گندمى هم در قم هست که بایستى به کرمان حمل بشود ولى این موضوع مدتى است به تأخیر افتاده استدعاى بنده از هیئت محترم دولت این است که هر چه زودتر دستور بفرمایید این گندم از قم یا هر مرکز دیگرى هست به کرمان حمل بشود و مردم را از مضیقه و ناراحتى که اکنون در آنجا حکمفرما است نجات بدهند موضع دیگرى که می‌خواستم به استحضار آقایان برسانم موضوع بذر آینده مالکین و زارعین در استان کرمان است چون به طور کلى محصول کرمان در اثر جارى شدن سیل از بین رفته بالنتیجه بذرى دیگرى هم در کرمان وجود دارد که زارعین و مالکین بتوانند زراعت آینده خودشان را تأمین بکنند مخصوصاً استدعا می‌کنم از آقاى ذوالفقارى که این مطلب را به عرض هیئت‌دولت برسانند و استدعا کنند که هر چه زودتر مقدار بذر مطابق گزارشات مفصلى که از طرف استاندار و سایر طبقات رسیده براى کرمان و سایر نقاط سیل دیده تهیه بشود و ارسال بشود مطلب سومى را که بنده خواستم به عرض برسانم موضوع وام‌هایی کشاورزى است البته همیشه این جا مورد بحث بوده سرمایه بانک کشاورزى آن طور که باید و شاید نیست که بتواند به کلیه استان‌ها ایران کمک بکند چه برسد در امور غیرعادى شبیه به این مورد که الان چهار استان در ماه‌هاى اخیر مورد سیل و سایر خسارات واقع شده و بانک کشاورزى هم قادر نیست با برنامه فعلى بتواند یک کمک‌هاى فوق‌العاده‌اى به این استان‌ها بکند اخیراً به طورى که بنده استحضار پیدا کرده‌ام این موضوع خوشبختانه مورد توجه هیئت‌دولت واقع شده و از وزارت دارایی یک اعتبار جدیدى به بانک کشاورزى پرداخت شده بنده مخصوصاً این مطلب را می‌‌خواهم استدعا کنم که دستور بفرمایید که این مناطق که خسارات زیادى دیده است و در اثر سیل مردم فاقد هستى شده‌اند بانک کشاورزى کمک‌هایی بیشترى از سایر نقاط به این استان‌ها بکند موضوع دیگرى که متأسفانه جناب آقاى وزیر دارایی تشریف ندارند و بنده خواستم این مطلب را که مهمتر از همه بود به ایشان عرض بکنم موضع وصول مالیات از املاک سیل‌‌زده است شاید متجاوز از دویست سیصد تلگراف تاکنون به بنده رسیده است که کلیه آنها رونوشتش و با اصلش به مقامات صالح یا وزارت دارایی و با جناب آقاى نخست‌وزیر و یا به مقامات دیگر تقدیم شده مى‌خواهم عرض کنم وصول مالیات صددرصد وظیفه مأمورین محلى است و پرداخت آن وظیفه مالکین و مردم است اما اگر واقعاً ملکى خسارت دیده باشد در اثر سیل یعنى وضعش طورى باشد که نه قنات داشته باشد و نه گندم و نه خانه از این ملک چطور ممکن است که مأمور دارایی برود و مالیات وصول کند متأسفانه وزارت دارایی براى انجام وظیفه‌اى که به عهده دارد بدون توجه به آنکه واقعاً این املاک تا چه اندازه خسارت دیده‌اند مالکین را وادار کرده‌اند که حتماً مالیات‌های خودشان را بپردازند استدعا می‌کنم که اولاً وزارت دارایی توجه بیشترى داشته باشد به این که واقعاً اگر املاکى از سیل خسارت دیده‌اند اینها را از پرداخت مالیات معاف کنند در ثانى اگر املاکى وجود داشته باشد که به کلى درآمدش از بین رفته باشد و طبق قانون مالک آن ملک قادر نیست که هزینه مأمور بازرسى را بپردازد اینها را از پرداخت آن معاف کنند و خود وزارت دارایی پرداخت این هزینه را

+++

به گردن بگیرد این مطلب موضوع مهمى است بنده چون می‌دانم عده‌ای از آقایان محترم هم در اصفهان و سایر نقاط مبتلا هستم و بنده تکرار می‌کنم طبق قانون وصول مالیات در صورتى که ملکى خسارت ببیند مالک می‌بایست با پرداخت و تأدیه یک مبالغى تقاضاى بازرسى بکند اگر ملکى خسارت دیده باشد به طورى که ملک از بین رفته باشد و امروز باید هزار تومان هزار و دویست تومان پول هر روزه بپردازد قناتش را تنقیه بکند این قادر نیست که هزار تومان و یا هزار و پانصد تومان دیگر ودیعه بسپارد تا آنکه مأمور دارایی برود توى ملکش بازرسى کند بنده استدعایم این است که وزارت دارایی دستور بدهد که املاکى که واقعاً خسارت دیده‌اند از پرداخت این ودیعه معاف باشند (مهندس دهستانى - احتیاج به بازرسى ندارد همه می‌دانند که سیل‌زده و ندارند) به شرطى که این نظر را قبول بکنند یک موضوعى دیگرى که بنده خواستم استدعا بکنم در کرمان در اثر سیل آن مقدار از غله و محصولى که در اثر سیل از بین رفته که رفته است مقدار محصولى که مانده است براثر بارندگى بى‌موقع گندم‌ها فاسد شده امروز اداره دارایی می‌خواهد مالیات وصول بکند و محصول اینها را من‌باب مالیات قبول نمی‌کند و می‌گوید که این گندم‌ها فاسدند و ادارات دارایی اینها را برنمی‌دارند چون فاسد شده قبول نمى‌کنند می‌‌گویند اگر گندم هم ندارید بروید بخرید بیاورید و مالیات بدهید بنده قبول دارم که همه باید مالیات بپردازند اینها هم همه حاضرند مالیات بپردازند ولى اگر گندم‌هایی که فاسد شده است برنمی‌دارند اجازه بفرمایید که مالیات جنسى آنها به قیمت رسى تسعیر بشود و به قیمت مالیات خودشان را از سایر چیز‌ها پرداخت بکنند بنده زیاد از این عرضى ندارم و مخصوصاً از آقاى ذوالفقارى استدعا می‌کنم که در این موقع که زمستان نزدیک است و براى سال آینده باید امیدوارى زیادترى براى ملاکین و زارعین باشد استدعا می‌کنم که این مطالبى را که من عرض کردم مورد توجه قرار بدهند و به اطلاع هیئت‌دولت برسانند و مخصوصاً وزارت دارایی این مطالبى که عرض کردم مورد توجه قرار بدهند و مخصوصاً در این موقع که پیشکاران دارایی‌ها در تهران هستند بهتر می‌شود این مطالب را حل کرد و یک تلگرافى هم آقایان سرجانی‌ها راجع به همین موضوع مخابره کرده‌اند که تقدیم مقام محترم ریاست مى‌نمی‌آید. (احسنت)

3 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بیات ماکو

رئیس  - آقاى بیات ماکو

بیات ماکو - سؤالى است از وزارت کشاورزى تقدیم می‌کنم. ‏

4 - طرح گزارش شور اول کمیسیون دارایی راجع به معافیت مالیاتى اهالى نقاط مرزى‏

رئیس - گزارش کمیسیون دارایی راجع به معافیت مالیاتى املاک نزدیک به مرز مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شوراى ملى‏

لایحه شماره 33885 دولت راجع به معافیت مالیاتى املاک مزروعى جدید‌الاحداث و مستغلات جدیدالبناء در نقاط غیرمعموره مرزى تا شعاع 72 کیلومتر و عدم‌ الزام رعایت قانون محاسبات عمومى نسبت به وجوهى که براى عمران و آبادى نقاط مرزى مصرف می‌شود در کمیسیون قوانین دارایی مورد مداخله و مذاکره قرار گرفت و چون به عقیده کمیسیون عمران و آبادى در نقاط مرزى و رفاه و آسایش ساکنین نقاط واقع شود لذا با جلب نظر آقاى وزیر دارایی اصلاحاتى در لایحه پیشنهادى دولت به شرح زیر به ‌عمل آمده و به تصویب رسید اولاً املاک مزروعى جدید‌الاحداث از تاریخ احداث و مستغلات جدیدالبناء از تاریخ اختتام بنا تا ده سال از مالیات معاف شود.

ثانیاً چون اصولاً در قانون محاسبات عمومى باید تجدید نظر شده و اصلاحاتى به‌عمل آید و چون اجراى تمام مواد قانون مزبور در نقاط مرزى موجب بطى جریان کارها عمرانى می‌شود کمیسیون معتقد است که براى هزینه‌هاى عمرانى در نقاط مرزى مقررات خاصى وضع گردد که با توجه به مقررات مذکور و بدون الزام به رعایت قانون محاسبات عمومى اقدام شود و از نظر اینکه نظارت در دخل و خرج مملکتى از وظایف مجلس شوراى ملى مقرر گردید که آیین‌نامه مربوط به هزینه‌هایی عمرانى در نقاط مرزى نیز به تصویب کمیسیون قوانین دارایی مجلس برسد با توجه به اصلاحات مزبور لایحه مربوطه مشتمل بر چهار ماده زیر از لحاظ مجلس شوراى ملى می‌گذارند که در صورت موافقت تصویب فرمایند.

ماده 1 - وزارت دارایی مجاز است به منظور تشویق و آسایش رعایاى مرزنشین و عمران و آبادى مرزهاى کشور نقاط مرزى غیرمعمور را از خط مرز تا هفتاد و دو کیلومتر (دوازده فرسخ) به داخل کشور از پرداخت مالیات املاک مزروعى جدید‌الاحداث و مالیات مستغلات جدیدالبناء تا ده سال از تاریخ بهره‌بردارى معاف نمی‌آید

ماده 2 - نقاط مرزى مشمول ماده یکم پیشنهاد وزارت دارایی و تصویب هیئت‌وزیران تعیین خواهد شد.

ماده 3 - مرزنشینان مشمول این قانون مکلّفند تاریخ بهره‌بردارى از املاک و مستغلات جدید‌الاحداث خود را به دارایی محل و چنانچه دارایی وجود نداشته باشد به اداره گمرک مرز کتباً اطلاع دهند.

ماده 4 - در مواردى که براى عمران و آبادى نقاط مرزى دولت وجوهى مصرف نمی‌آید رعایت مقررات قانون محاسبات عمومى نسبت به مصرف این وجوه الزامى نیست طریقه نظارت در مصرف وجوه مزبور برحسب پیشنهاد وزارت دارایی به موجب آیین‌نامه‌اى می‌باشد که به تصویب کمیسیون‌هاى دارایی مجلسین خواهد رسید.

رئیس - کلیات مطرح است خلعتبرى‏

خلعتبرى - بنده خیلى به موقع می‌دانم که در این موقع که این لایحه مطرح است دو سه موضوع را به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم بنده به عنوان مخالف اگر صحبت می‌کنم مقصود این است که مخصوصاً یک مسئله که خیلى ذکرش به مناسبت همین لایحه لازم است که در این مورد گفته شود آقایان محترم همه متوجه هستند که سال‌هاست قسمت‌های مرزنشین مملکت ما رو به ویرانى و خرابى می‌‌رود مخصوصاً قسمت‌هاى کنار خلیج‌فارس و قسمت‌های جنوب ایران یک وقتى مردم بلاد دیگر می‌آمدند در بنادر ایران براى اینکه کار و لقمه نانى به دست بیاورند بنده می‌شنوم و براى ما کمال تأسف را دارد که اکثریت مردم مرزهای ما مخصوصاً مردم جنوب و بالاخص در بعضى از قسمت‌هاى جنوب ایران اکثر مردم در اثر دو چیز یکى فقر مردم بیچارگى و بیکارى دوم در نتیجه تعدیلات مستمر و ممتد پنجاه ساله مأمورین دولت (صحیح است) در زحمت هستند براى اینکه آنها امینت ندارند به آنها اذیت می‌کنند تعدى می‌کنند امنیت از متنفذین و مردم قلدر ندارند از مجارى مختلف به اینها تعدى وارد می‌شود و وقتى که تعدى وارد شد نتیجه‌اش این است که می‌روند به آن طرف مرز براى اینکه لقمه نانى به دست بیاورند و این لایحه جهت تشویق مردم به این که مملکت خودشان را ترک نکنند خیلى مفید است در این موقع مخصوصاً می‌‌خواهم این را به یاد آقایان بیاورم و مخصوصاً براى همین پشت تریبون آمدم نه براى صحبت کردن اگر نظر آقایان باشد الان قریب دو هفته است که در بعضى از ممالک مجاور ما در برخى از ممالک عربى صحبت است به این که به قول خودشان نام خلیج‌فارس را مبدل بکنند به نام خلیج‌عربى (علامه  - تاریخ که عوض نمی‌شود) بنده می‌‌خواهم از این موقعیت استفاده کنم و در ضمن ورود به مطلب عرض کنم که آقایان محترم اکثراً به تاریخ مراجعه فرموده‌اند و کتب و تواریخ قدیم که حتى مورخین آن خود بعضى از اعراب هستند مطالعه فرموده‌اند این نکته مسلم است که یک وقتى اکثر بلکه قریب به اتفاق قسمت شهر‌هاى امروز ساحل عربستان سکنه‌اش ایرانى بوده‌اند (صحیح است) و در کتاب المقدسى که مراجعه می‌فرمایید مى‌بینید از همان وقت هم در آنجا نوشته است که صاحب اینجا‌ها ایرانى‌ها هستند می‌خواستم به تاریخ برگردیم یک وقتى حتى اکثر جمعیت و سکنه شهرهاى آن دست خلیج‌فارس را ایرانى‌ها تشکیل می‌دادند و امروز من می‌‌خواهم به دولت این نکته را تذکر بدهم که باید کارى کرد که مردم در مرز بمانند و از مرز خارج نشوند و در این موقع هم لازم می‌دانم که این تذکر را بدهم که تاریخ را هیچ وقت اجتماع دو سه مملکت عربى نمی‌تواند تغییر بدهد (صحیح است) حالا خلیج‌فارس از دو هزار سال یا 3 هزار سال به این طرف اصلاً قرن‌ها شاید دست ایران بوده تمامش دست ایران بوده است حالا هم قسمت اعظم خلیج‌فارس دست ما است بنابراین این اظهارات جز اینکه موجب کدورت ما مردم ایران نسبت به ممالک مسلمان بشود نتیجه دیگرى ندارد و در این موقع باید ما ممالک مسلمان با هم صمیمى باشیم و روابط حسنه داشته باشیم این اظهارات خوب نیست برخلاف دوستى ملل مسلمان ایران و ممالک عربى است که ما با آنها هم کیش هستیم و جنبه مشترک مذهبى داریم من این تذکر را خواستم از این جهت عرض کنم و عمل آنها را من‌باب اعتراض یک نماینده مجلس اگر مورد تأیید همه آقایان باشد (صحیح است همه نمایندگان مجلس بفرمایید) در اینجا عرض می‌کنم که این عمل مورد اعتراض است و صحیح نیست و ممکن نیست دنیا با این حرف ترتیب اثر دهد (صحیح است) مسئله دیگرى که می‌خواستم عرض کنم و روى سخنم با آقایان اعضا هیئت‌دولت است آقایان باید با یک قدم‌هاى برجسته‌اى دو کار براى مرزنشین‌ها بکنند که نسبتاً جلو بیایند بنده می‌شنوم که براى جنوب ایران بندر می‌خواهند بسازند و تعجب می‌کنم بعضى هستند که مخالفت می‌کنند ساختن بندر براى جنوب ایران خیلى لازم است (صحیح است) به جاى یکى دو تا لازم است ما صدها سال پیش ده بندر مهم داشتیم راه براى جنوب ایران لازم است بگذارید عوض یکى ده راه بسازند راه عسویه را به شیراز بسازند راه کرمان را به بندر چابهار و لنگه بسازند این چه حرف‌هایی است که بعضى‌ها می‌زنند بنابراین اگر بخواهند مردم آنجا در مرز‌ها باقى بمانند باید راه داشته باشند بندر داشته باشند آذوقه داشته باشند بالا‌تر از همه امنیت داشته باشند دولت باید یک برنامه شدیدى از لحاظ حفظ امینت، حفظ مردم

+++

در مقابل تعدى و تجاوز اشخاص قلدر و متنفذ تجاوز مأمورین دولت در هر شقوقى که از مأمورین دولت باشند باید با یک برنامه صحیحى که اگر یک کسى در یک گوشه‌اى از بنادر مملکت به یک فرد ایرانى تجاوز کرد مورد مؤاخذه و تنبیه شدید قرار بگیرد این است که البته باید راه باشد باید بندر باشد باید وسایل باشد تا دولت هم بتواند این کارها را بکند (بهبهانى - اول باید دولت شکم‌شان را سیر کند بعد راه بسازد) خوشبختانه براى جنوب برنامه‌هایی هست و این برنامه‌ها باید حالا اجرا شود راه حالا باید ساخته شود کرمان حالا باید با راه صحیح متصل به دریا به بندر لنگه و چابهار شود یکى از اقدامات خوب توسعه عملیات بندر خرمشهر است باید تسریع کرد در این کار که کشتى‌ها به راحتى بیایند و بهانه نکنند تنگى بندر را براى کمى جا بنابراین آقایان مرزدارى و مملکت‌دارى با حرف نمی‌‌شود با کاغذ‌سازى نمی‌‌شود این کار یک برنامه خیلى صحیحى می‌خواهد باید بهترین شخصى از طرف دولت مأمور شود براى کارهاى بنادر بنابراین این یک قدم کوچکى است که بنده به عنوان مخالف اسم نوشتم خواستم توجه دولت را جلب کنم که به صرف این لایحه بنادر آباد نمی‌‌شود براى اینکه اگر قرار بشود به مردم بنادر تعدى بشود و دستگاهى نباشد که تعدى را از هر نوع رفع کند مردم برنمی‌گردند به بنادر و بقیه هم خواهند رفت برنامه‌هاى اقتصادى خوب باید هرچه زودتر اجرا شود و تأخیرى در آن جایز نیست بنده از این فرصت استفاده کردم و این عرایض را خدمت آقایان عرض کردم. (احسنت)

رئیس - آقاى مشایخى مخبر کمیسیون دارایی بفرمایید.

مشایخى - بیاناتى که آقاى ارسلان خلعتبرى فرمودند در تأیید لزوم تصویب این لایحه بود زیرا این یکى از لوایحى است که از نقطه عمران نقاط مرزى کشور و از لحاظ ایجاد تسهیلات براى مردم منشأ اثرات مهم واقع می‌شود آنچه را که راجع به خلیج‌فارس فرمودند بیانى است که عموم نمایندگان ملت ایران تأیید می‌کنند و بیان ایشان گفته ملت ایران است (صحیح است) و من هم اضافه می‌کنم که صرف‌نظر از سوابق تاریخى در نقشه‌هاى دنیا به نام گلفت پرسیک خلیج‌فارس ثبت شده و اسم آن صحیح است و تصمیمى که ملل عرب بخواهند اتخاذ کنند پشیزى ارزش ندارد و اما راجع به اصل لایحه این لایحه مشتمل بر دو قسمت است اولاً معافیت املاک جدید‌الاحداث مرزى تا شعاع 72 کیلومتر و همچنین مستغلات جدیدالبناء در اصل لایحه دولت براى مستغلات جدیدالبناء تا پنج سال معافیت از تاریخ ساختمان در نظر گرفته شده بود ولى با توجه به این که باید موجباتى فراهم کرد که بالاخص در نقاط مرزى ساختمان بیشترى بشود و مردم در آنجا سکونت بکنند و موجبات رفاه آنها بیشتر فراهم شود به این جهت کمیسیون به جاى پنج سال ده سال معافیت مالیات مستغلات را در نظر گرفت و همچنین براى املاک جدید‌الاحداث مزروعى معافیت مالیاتى ده ساله را تصویب کرد البته منظور نقاط مرزى غیرمعمور است و نقاط مرزى غیرمعمور طبق ماده 2 این قانون بر اساس تصمیمى که دولت اتخاذ خواهد کشد تعیین خواهد شد قسمت آخر لایحه راجع به وجوهى است که به منظور عملیات عمرانى در نقاط مرزى مصرف می‌شود چون اجراى قانون محاسبات عمومى یعنى انتشار اعلان مناقصه و مزایده در محل عملاً منشأ اثر واقع نمی‌‌شود و از این راه ممکن است مشکلاتى در کارهاى عمرانى در نقاط مرزى ایجاد شود به این جهت است که کمیسیون معتقد شد که باید مقررات خاصى براى هزینه‌هاى عمرانى در نقاط مرزى وضع و تصویب شود و چون نظارت در خرج دخل مملکتى از صلاحیت مجلس شوراى ملى است لازم بود که آیین‌نامه مربوط به طرز نظارت به تصویب قوه مقننه برسد دولت در بادى امر پیشنهاد کرده بود که این آیین‌نامه به تصویب هیئت‌وزیران برسد با موافقت آقاى وزیر دارایی این طور نظر داده شد که آیین‌نامه مربوط به این قسمت به تصویب کمیسیون مربوطه برسد به هر حال این لایحه از لوایحى است که بر اساس نظریات کلیه نمایندگان و مخصوصاً نمایندگان شهرستان‌ها تنظیم شده زیرا همه نمایندگان شهرستان‌ها بحث می‌کنند که بایستى کمک و مساعدت بیشترى به شهرستان‌ها بشود و در قوانین مالیاتى هم براى طبقاتى که در شهرستان‌ها زندگى می‌کنند بخشودگی‌ها و معافیت‌ها و تسهیلاتى قائل شده و حق این بود که در نقاط مرزى تسهیلات بیشترى ما قائل شویم و از این نقطه نظر این لایحه تصویب شده است و گزارش آن را تقدیم مجلس کردیم و تقاضاى تصویب آن را داریم‏.

رئیس - آقاى ارباب‏

مهدى ارباب - بنده امروز قدرى مریض یا کسل هستم با این حال نتوانستم یک روز مفارقت آقایان را تحمل کنم (احسنت) خوشبختانه تصادف کرد با طرح این لایحه که مورد علاقه همه است و علاقه بنده شاید بیشتر یا مساوى آقایان باشد این لایحه اگر عملى شود بسیار مفید است زیرا هر روز مرزنشین‌ها شکایاتى دارند که شاید یک قسمت از شکایات‌شان به وسیله تصویب و اجراى این قانون رفع بشود و در اینجا از وزارت دارایی بنده تشکر می‌کنم که بعد از صد‌ها سال اقلاً اسمى از مرز و مرزنشین برده‌اند و توجهى کرده‌اند البته مستغلاتى که در مرز هم احداث بشود می‌‌گویند ده سال از مالیات معاف است مستغلاتى که وجود دارد و خراب شد و مثلاً در لنگه به قدرى ساختمان‌هاى عالى هست که ویران شده و بقیه هم در دست ویرانى است یک عملى بکنید که مردم برگردند و همین مستغلات موجود را حفظ کنند تا بعد قدرت بیشترى پیدا کنند و مستغلاتى احداث کنند موضوعاتى که می‌خواستم تذکراً عریض کنم این است که مأمورین دارایی فشار می‌آوردند به این مرزنشین‌ها (علامه  - آقاى ارباب این محل‌ها مرز نیست ما قبل مرز است) بنده در مرز صحبت می‌کنم در سواحل مرز است در مرز هم مرز است کنار دریا هم مرز است و عرض می‌کنم به عقیده بنده جزایر هم جزء مرز است (علامه  - سواحل است) سواحل هم باید مشمول این قانون باشد مأمورین دارایی فشار می‌آورند به افرادى که معاملاتى می‌کنند که باید کارت بازرگانى داشته باشید و از مبادلات مرزى مطالبه مالیات می‌کنند اینها نمی‌توانند تمنا می‌کنم جناب آقاى معاون محترم وزارت دارایی یادداشت بفرمایند و کسانى که داراى بضاعتى نیستند و فقیر هستند وبراى اعاشه خودشان مبادلات مرزى می‌کنند اینها را مثل یک بازرگان داخل کشور حساب نکنند و رعایت‌هاى لازم را درباره آنان هم مرعى دارند جناب آقاى خلعتبرى که مخالف این لایحه صحبت می‌کردند به قدرى خوب موافق صحبت کردند که جاى ابراز مطلبى براى بنده باقى نماند و ایشان همیشه به خیر و صالح مردم سخنرانى می‌کنند فعالیت می‌کنند و بنده هم به سهم خودم به نام یک ایرانى ایشان تشکر می‌کنم ایشان اشاره به گردن کلفت‌ها مرزى کردند الان هستند آقایان جمع زیادى شاید بیشتر از پنجاه هزار نفر هستند که متوارى هستند از ظلم و تعدى این گردن کلفت‌ها مرزى تلگرافاتى به بنده فرستاده‌اند که نمی‌دانستم این لایحه مطرح می‌شود که عین تلگرافاتى که این دو سه روزه براى بنده رسیده بیاورم و مفادش را به سمع آقایان برسانم و در این قسمت تقاضا می‌کنم یادداشت بفرمایید به وزارت جنگ تذکر بدهید ژاندارمرى اگر دلش خواست کمکى بکند به او تذکر بدهید که اقلاً مردم یک امنیت کاملى در مرزها داشته باشند تا مردم برگردند آقایان یک کارگر یک عمله که می‌‌رود در شیخ‌نشین‌ها در نقاط نفت‌خیز روزى 20 تومان به او می‌دهند اگر روزى 2 تومان در ایران بهش بدهند ترجیح می‌‌دهد با آن فقر و بدبختى و با آن 2 تومان دلخوش هست و با آن 20 تومان دلخوش نیست ولى چون در داخل کشور و در مرزها کار نیست و امنیت نیست ناچار است که تحمل بکند و برود به خارج براى اینکه امنیت ندارد براى اینکه متصدیان مرزى به جان و مال و ناموس آنها تجاوز می‌کنند دیگر خواهش می‌کنم اداره مرزبانى توجهى بکند به جاى اینکه چند نفر بیچاره فرضاً دو سیر چاى یا یک سیر قند همراه دارند و می‌آورند داخل مرز مزاحم او می‌شوند اگر می‌تواند مزاحم آن لنج‏هاى عرب بشود که قاچاق می‌برند و کسى مزاحم آنها نیست (صادق بوشهرى  - حق و حساب می‌پردازند) چون فرمودید این موضوع مربوط به سواحل هم هست عرض می‌کنم و یک جمع زیادى صیاد بى‌بضاعت هستند روزى چند دانه ماهى صید می‌کنند و از این راه ارتزاق می‌کنند هر روز از اینها مالیات می‌خواهند این بدبخت‌ها هم به یک صورتى متوارى هستند اما موضوع خلیج‌فارس که جناب آقاى خلعتبرى تذکر فرمودند مسلماً این یک مسئله تاریخى است خلیج‌فارس هم خلیج‌فارس است هر کس هم تصمیمى بگیرد قابل اجرا نیست ولى آقایان دولت مرکزى ایران هم یک قدرى بایست به این جزایر توجه بکند این جزایر همه زرخیز است همه یک روزى مرکزیت داشته است توجه نشده و مردم متوارى شده‌اند امیدوارم از این به بعد یک توجه بیشترى بشود و این مهندسین مشاور سازمان‌ برنامه که 6 ماه 7 ماه 8 ماه 10 ماه یک پروژه‌اى را برنمی‌گردانند یک توجهى بکنند که کار آنجا راه‏ بیفتد قریب یک سال است که قانون سازمان‌ برنامه به تصویب رسیده است هنوز در جنوب جریان کارى دیده نمی‌‌شود چند سال دیگر می‌‌گذرد باز هم دیده نمی‌‌شود باز هم این نقاطى که مشرف به خلیج است خداى نخواسته از این خراب‌تر خواهد شد استدعا می‌کنم که همه آقایان وکیل تمام ایران هستند از دولت از سازمان‌ برنامه از مقامات مؤثر بخواهید که به جنوب و اهمیت خلیج توجه کنند بیشتر تصدیع نمی‌دهم. ‏

رئیس - چون دیگر کسى اجازه صحبت در کلیات نخواسته است رأى می‌گیریم به ورود در مواد (علامه - پیشنهادات اصلاحى هست) بعد که وارد مواد شدیم پیشنهادات بعد از هر ماده خوانده می‌شود آقایانى که به ورود در مواد موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده اول مطرح است. آقاى اردلان‏

اردلان - یک کلمه‌اى آقاى ارباب اینجا فرمودند که بنده را به یاد دوره اعلیحضرت شاهنشاه فقید انداخت و چون در ماده اول هم می‌توان در کلیات صحبت کرد خواستم به عرض آقایان برسانم بنده مأمور لرستان و بروجرد بودم تلگراف رمزى به بنده رسید که به بنادر خلیج‌فارس بروید از ته دل متأثر شدم که بعد از مأموریت سخت لرستان چرا به جاى سخت‌ترى بروم یک تلگراف رمزى به پیشگاه اعلیحضرت فقید عرض کردم جسارتاً این مأموریت به نظر مشکل

+++

می‌آید چند کلمه جوابت فرموده بودند (البته در پرونده است) که الان اهمیت خلیج ایجاب می‌کند که شما بروید و در بهار آینده به شما تغییر مأموریت داده خواهد شد این کلمه اهمیت خلیج باور بفرمایید حقیقت هم دارد باعث این شد که بنده در آن مأموریت با طیاره و پیاده و اتومبیل و قایق‌سوارى و کشتیرانى تمام این سواحل خلیج را گردش کردم یک گزارشاتى هم دادم وقتى بهار شد بدون اینکه فکر این باشم باید تغییر مأموریت داده شوم وقتى وارد بوشهر شدم معاون من آمد خنده‌رو گفتم چیست تلگرافى داد که حسب‌الامر شما ولى کرمان هستید خدا شاهد است که خودم تقاضا نکرده بودم و الان هم که اینجا هستم هیچ وقت از فکر بنادر ایران خارج نیستم انسان متأثر است که نسبت به این نقاط مهم کشورمان نمی‌توانیم یا نمی‌خواهیم یک کارهایی انجام بدهیم حالا البته این خودش یک قدم خوبى است و عرایض بنده نه به عنوان مخالف بلکه موافق است خیلى زود هم باید راجع به این کار رأى داده ولى بنده یک اصلاح مختصرى هم داشتم درست توجه بفرمایید مرز این است که بلافاصله قسمت خارجى باشد والا مرز نیست مرز این است که این طرف مال ما است و آن طرف مال کس دیگر سواحل و جزایر ایران این حال را ندارد همه‌اش مال ما است فاصله بین ساحل و جزیره مال ما است بنابراین یک اصلاحى باید بشود که سواحل و جزایر هم در آن گنجانده شود. (احسنت)

رئیس - آقاى دشتى‏

عبدلله دشتى - بنده قصد داشتم در موقعى که مجلس افتتاح پیدا می‌کند و به حضور آقایان مفتخرم. (عده‌ای از نمایندگان  - بلند‌تر بفرمایید ) صداى بنده رساست بعضى از مطالب را به عرض آقایان برسانم ..

رئیس - از بلندگو هم می‌توانید استفاده کنید ولى اگر آقایان توجه کنند همین‌طور هم می‌‌توانند استفاده کنند.

دشتى - عرض کنم تصمیم داشتم مطالب لازمى راجع به جنوب به عرض ملت ایران برسانم در موقع افتتاح مجلس سخنوران نامى آمدند اینجا و به کارت این مطالب را بردند و وقتى براى بنده نماند حتى یک روزى که اسم‌نویسى کرده بود براى عرایضى ناچار شدم آن وقت را هم به یکى از دوستان خودم بدهم امروز هم غافلگیر شدم بنده هیچ اطلاع نداشتم که لایحه‌اى راجع به بنادر جنوب اینجا بیاید به غته دیدم که گزارش لایحه مرزى که منتهاى علاقه را به آن داریم آوردند و قرائت کردند و آنجا هم به عنوان مخالف و موافق صحبت شده بنده نمی‌دانم موافق و مخالف یعنى چه یک موضوعى که به تمام معنى مبتلا به ملت ایران است و رعایاى مرزنشین به آن اهمیتی ‌دهند نام مخالف یعنى چه (چند نفر از نمایندگان  - مخالفى نداشت) البته چون مخالف جناب آقاى خلعتبرى استاد بنده بود و خوشبختانه تمام فرمایشات‌شان به عنوان موافق بود منتهاى خوشوقتى بود و راه را براى ما باز کردند آقایان شاید بسیار عبور کرده باشید از بنادر جنوب و دیده باشید و اگر هم ندیده باشید تاریخ خوانده‌اید.

جناب آقاى اردلان که بنده چندین سال است او را به خوبى می‌شناسم و به خوبى می‌دانم حاکم بوده‌اند مأمور بوده‌اند استاندار بوده‌اند و اوضاع آنجا را هم به خوبى اطلاع دارند توضیحاتى که دادند براى ما خیلى سندیت دارد عرض کنم که بوشهر در سى چهل سال پیش تا بیست و چند سال پیش مرکز بنادر جنوب بود (صحیح است) مرکز استاندارى حاکم‌نشین درجه اول جنوب بود یکى از حاکم‌نشین‌ها درجه اول مملکت بوشهر بود از چابهار تا خرمشهر تحت سیطره و حکومت بوشهر بود یکى از آنها آقاى طالقانى و یکى از آنها آقاى حاج عزالممالک اردلان بود و یکى از آنها مرحوم مشارالدوله بود این آقایان از رجال درجه اول بودند بوشهر یک روزى 63 هزار نفر نفوس داشت امروز پنج هزار و دویست و خورده‌اى نفوس دارد اینها کجا رفته‌اند؟ رفته‌اند ساحل آن طرف عربى براى اینکه براى آنها رفاهیت فراهم کرده‌اند الان شخصیت‌هاى درجه اول بوشهر یا در تهرانند یا در شیرازند یا در سواحل خارجى شما یک چیزى می‌فرمایید اما بنده اهل دشتستان هستم وجب به وجب آنجا را می‌شناسم یعنى جایی نیست که بنده یک شب یا یک روز در آنجا بیتوته نکرده باشم یا مالکم یا اقوام من مالک هستند و مردم آنجا همه سر به زیر هستند اسمى از قلدرى و گردن کلفتى برده شد ما قلدر و گردن کلفت در جنوب نداریم همه رعیت ایران و مطیع قوانین این مملکتند (صحیح است) و از مملکت خودشان دفاع می‌کنند این را بدانید یک روزى دویست نفر در ساحل همین بوشهر در قلعه بهمنى مدفون شدند با گلوله توپ از بین رفتند حالا مجاهدت‌ها بماند نمی‌‌خواهم اینجا خودستایی کنم عرض کنم یکى از لوایح خوب که دولت آورده است این لایحه است منتهى دو سه نظر اصلاحى دارد یکى می‌گوید املاک جدید‌الاحداث املاک جدیدالاحداث خودش چیزى ندارد که مالیات بدهد ما املاک خوبى داریم که به واسطه فقر و مسکنت مردم قادر نیستند اداره کنند و الان هم تلگرافات مفصلى هر روز می‌رسد براى بنده منتهى چون حال این را ندارم که بیایم براى مجلس ایجاد مزاحمت بکنم خودم دنبال می‌کنم به وسیله یادداشت یا شفاهاً خدمت جناب آقاى ذوالفقارى یا سایر آقایان وزرا مطالب را به عرض می‌‌رسانم و نتیجه هم می‌گیرم نخواستم هر دفعه بیایم اینجا خودستایی کنم در هر صورت استدعایی که دارم این است که توجه بفرمایید زیرا نمی‌دانم طبق آیین‌نامه وقت دارم صحبت بکنم یا خیر (یکى از نمایندگان  - نیم ساعت وقت دارید) این لایحه یکى از لوایح خوب دولت است و مبتلا به تمام مرزنشین‌هاست بالاخص بوشهر بوشهر یک روز لندن ایران بود از زمین زیبا از دریا زیبا از هوا زیبا بناهایی بوده است آنجا که وقتى مردم از بندر می‌آمدند می‌گفتند لندن کوچکى است لندن دوم است آقایان امروز هزاران خانه داریم که درش قفل است و کسى در آنها نیست خدا شاهد است ما خانه داریم که فقط درش سرپاست و دو ستون پهلویش نه دیوار دارد نه سقف وقتى سیل می‌آید در کرمان و جاهاى دیگر که مردم زبان‌دارى دارد و صحبت می‌کنند آقایان سیل واقعى نصیب ما‌ها شده سیل آمده تمام زندگانى ما را برد چه سیلى؟ سیل طبیعى سیل پیش‌آمد بوشهر به کلى مضمحل کرده خراب کرده دو سال پیشتر تصمیم گرفتند که بوشهر را آباد‌تر کنند و آنجا بشود مقر استاندارى حاکم درجه اول فرستادند حکومت‌نشین کردند اینکه صورت عمل پیدا نکرد حالا از این حیث شکایتى ندارم قطعاً این نظر درست بوده است و جاى خوشحالى هست که ما خودمان واردیم و چه در خدمت ریاست محترم و چه در کمیسیون‌هاى که با فارسى‌ها جمع هستیم نظریاتى که داریم که بعداً یا به عرض دولت می‌‌رسانم یا یک خورده‌کارهایی است که خودمان انجام می‌‌دهیم در هر صورت چون بنده شخصاً متکى به عقیده باطنى خودم هستم و مطالب را هم همیشه مستقیم یا غیرمستقیم به عرض صاحب مملکت می‌‌رسانم و آن شخص شخیص اعلیحضرت همایونى است و از او هم معجزه می‌‌خواهم زیرا بوشهر را جز معجزه آباد نمی‌کند آقایان جز معجزه چیزى بوشهر را آباد نمی‌کند این خورده‌کاری‌ها اینکه جناب آقاى حکیم‌الملک برود آنجا دویست هزار تومان تقسیم کند بین آنها با این کارى نمی‌‌شود کرد معجزه می‌خواهد و من هم آن معجزه را از شخص شخیص شاهنشاه مملکت که یگانه صاحب این مملکت است می‌‌خواهم این را هم دیروز که افتخار داشتم شرفیاب شوم‏.

به عرض رساندم امیدوارم بتوانم از استدعاى خودم که نتیجه افتخار مردم جنوب است نتیجه بگیرم (احسنت) متشکرم حالا عرض کردم یک خورده حال مزاجیم خوب نیست نمی‌‌خواهم صحبت کنم استدعا می‌کنم که آقایان همکاران که اینجا تشریف دارند عطف توجهى به این لایحه بفرمایند شما آقا از گرما یک چیزى می‌شنوید بنده الان اینجا گرمم است اما گرما را درست نمی‌دانید چه چیز است؟ اما آن مردم در آن صحارى‌سوزان صحارى که واقعاً مشکل است آنجا (شیبانی - کشنده) بفرمایش حضرتعالى کشنده آنجا زندگانى می‌کنند شما باید یک چیزى دستى به آنها بدهید که در آن زمین شور هواى نامساعد آب تلخ آمده‌اند مملکت را آباد کرده‌اند صحبت از تبدیل نام خلیج‌فارس به خلیج فلان چیز شد آقا کى می‌تواند؟ مگر ما دیگر زنده نباشیم مگر مردم دشتستان و فارس از بین بروند که بتواند کسى اسم را عوض کند اینها شوخى است علاوه بر تاریخ بنده هم تاریخ خوانده‌ام هم جغرافى خوانده‌ام یک جغرافى کهنه‌اى در خانه‌مان هست مال چند صد سال پیش نوشته پرشن گالف فرانسه‌اش را نمی‌دانم چیست چطور می‌توانند اسمش را عوض کنند مگر مردم دشتى و دشتستانى را نابود کند دانه چین کنند آن وقت اسم این را بتوانند عوض کنند (احسنت) بنده فعلاً دیگر عرضى ندارم و اگر در مواد لازم شد شاید صحبتى بکنم (احسنت).

رئیس - در ماده اول دیگر کسى اجازه نخواسته پیشنهادهایش قرائت می‌شود و چون شور اول است به پیشنهاد‌ها رأى گرفته نمی‌‌شود خوانده می‌شود و می‌‌رود کمیسیون‏

(به شرح زیر قرائت شد.)

پیشنهادی ‌نمی‌آید در ماده یک کلمه رعایا به اهالى تبدیل شود. موسوى

بنده پیشنهاد می‌کنم در ماده اول در سطر اول بعد از کلمه مرزنشین این جمله علاوه شود (سواحل و جزایر) اردلان

پیشنهاد می‌کنم کلمه (غیر معمور) از ماده اول حذف شود. دکتر پیرنیا

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده اول اضافه شود.

املاک و قنوات مخروبه و متروکه نیز اضافه شود که مشمول معافیت این قانون باشد مهدى ارباب

پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به زیر ماده اول این لایحه اضافه شود.

تبصره - در سواحل خلیج‌فارس هم تا هفتاد و دو کیلومتر به داخل کشور مشمول معافیت از پرداخت مالیات املاک مزروعى مذکور در این قانون خواهد بود. فخر طباطبایی

رئیس - ماده دوم مطرح است و کسى اجازه صحبت نخواسته پیشنهاد هم ندارد ماده سوم مطرح است و کسى اجازه صحبت نخواسته پیشنهاد هم ندارد ماده چهارم مطرح است پیشنهادهایی دارد که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد.)

قسمت اخیر ماده 4 به نحو زیر اصلاح شود.

طریق نظارت در مصرف وجوه مزبور به موجب آیین‌نامه خواهد بود که وزارت دارایی در ظرف یک ماه از تاریخ تصویب

+++

این قانون به کمیسیون‌هاى دارایی مجلسین پیشنهاد و تصویب کمیسیون مزبور می‌رسد. صدرزاده

پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده چهارم این لایحه اضافه شود.

تبصره - دولت مکلف است در ظرف شش ماه برنامه عمران مرزهاى ایران را که مشمول ماده فوق خواهد بود براى تصویب به مجلس تسلیم نماید. عمیدى نورى

پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده چهارم اضافه شود.

تبصره - مقصود از کلمه مرز در مواد چهارگانه فوق اهم است از مرز وساحل و مزایاى این قانون شامل ساکنین ساحل ایران نیز خواهد بود. هلاکو رامبد - عمیدى نورى

پیشنهاد می‌کنم که کلمه جدیدالاحداث املاک متروکه و غیر آباد مطلقاً اضافه شود. دشتى

رئیس - بنابراین لایحه و پیشنهادها به کمیسیون فرستاده می‌شود.

موسوى - پیشنهادى تقدیم شد دستور بفرمایید قرائت شود

رئیس - آن هم می‌‌رود به کمیسیون ولى مانعى ندارد قرائت شودبه شرح زیر قرائت شد دولت مکلف است براى آبادانى نقاط غیرمعمور مرزى که بر طبق ماده 2 تشخیص می‌شود با در نظر گرفتن استعداد و مقتضیات نواحى مختلف و جلب اهالى که به خارج مهاجرت نموده‌اند برنامه‌اى تنظیم و به مجلس تقدیم نماید. موسوى

رئیس - لایحه و پیشنهادات براى شور دوم به کمیسیون ارجاع می‌شود.

5 - طرح گزارش شور اول اجازه الحاق دولت ایران به موافقت‌نامه دیون خارجى آلمان‏

رئیس - گزارش کمیسیون امور خارجه و بودجه راجع به اجازه الحاق به موافقت‌نامه دیون خارجى آلمان مطرح است گزارش کمیسیون‌ها قرائت می‌شود.

(به شرح آتى خواهند شد)

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون امور خارجه مجلس شوراى ملى در جلسه 10 مهر ماه 35 ماده واحده لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به الحاق دولت ایران به موافقت‌نامه لندن در باب دیون خارجى آلمانى را با حضور نماینده دولت مطرح و به شرح زیر عیناً تصویب نمود و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده واحده - الحاق دولت شاهنشاهى ایران موافقت‌نامه لندن در باب دیون خارجى آلمان که مشتمل بر سى و هشت ماده و یک مقدمه و دوازده ضمیمه می‌باشد در تاریخ بیست و دوم دسامبر یکهزارو نهصد و پنجاه و سه از طرف دولت ایران به امضا رسیده تصویب می‌شود.

مخبر کمیسیون امور خارجه - محسن مرآت اسفندیارى

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون بودجه در جلسه 15 مهر ماه 35 گزارش شماره 2 کمیسیون امور خارجه مجلس شوراى ملى را در مورد تصویب ماده واحده لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به محاق دولت ایران به مواافقت‌نامه لندن در باب دیون خارجى آلمان را مطرح و گزارش کمیسیون امور خارجه تأیید و اینکه گزارش آن را تقدیم می‌دارد به جاى مخبر کمیسیون بودجه – رامبد

رئیس - در کلیات کسى ثبت نام نکرده است (مشایخى - اجازه می‌فرمایید توضیحى عرض کنم؟) توضیحى لازم نیست چون مخالفى نیست که شما اجازه بخواهید حالا رأى می‌گیریم به ورود در ماده واحده آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده واحده مطرح است در ماده واحده هم کسى اجازه صحبت نخواسته پیشنهادى هم نرسیده است بنابراین مراجعه می‌شود به کمیسیون براى شور دوم.

6 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس - دیگر چیزى در دستور جلسه نداریم جلسه آینده هم روز یکشنبه خواهد بود براى اینکه پنجشنبه هم در دستور چیزى نداریم‏.

(مجلس یک ساعت پیش‏ازظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت

+++

یادداشت ها
Parameter:295082!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)