کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/17]

جلسه: 198 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه بیستم شهریور ماه 1322  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع به پانصد میلیون ریال اعتبار کمک به مستخدمین دولت

3- تصویب پنج فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصى

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 198

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه بیستم شهریور ماه 1322

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع به پانصد میلیون ریال اعتبار کمک به مستخدمین دولت

3- تصویب پنج فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصى

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس یک ساعت و سه ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز هفدهم شهریور ماه را آقاى (نبیل سمیعى) منشى قرائت نمودند.

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین با اجازه- آقایان: دکتر سمیعی، ریگی، ارگانی، طالش‌خان، هدایت، حمزه‌تاش، دهستانی

غایبین بی‌اجازه- آقایان: رضوی، اقبال، مرآت اسفند‌یاری، نوبخت، طوسی، شهدوست، مؤید ثابتی، فرخ، اورنگ، گودرزنیا، مشار، ناصری، اکبر، عطا‌ءالله پالیزی، هدایت‌الله پالیزی، فرشی، یاراحمدی، فاطمی، شیرازی، ثقة‌الاسلامی، نمازی، معتضدی، امیر تیمور، صادق وزیری، فتوحی، مسعودی، مستشار، ناهید، نقابت، اردبیلی، کامل ماکو، نصرتیان، همراز

دیر‌آمده بی‌اجازه- آقای: لاریجانی)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- آقاى طهرانچى در صورت مجلس فرمایشى داشتید؟

تهرانچى- بلى عرض کنم چون در صورت مجلس نوشته شده است که آقاى موقر از طرف خود و استیضاح کنندگان استیضاح را استرداد کردند. این طور نبوده است به طوری که بنده در جراید خواندم آقاى موقر از طرف خودشان استیضاح را استرداد کردند همچنین آقاى تولیت و آقاى دولتشاهى از طرف خودشان استرداد کردند بنابراین از طرف سایر استیضاح کنندگان استرداد نشده است و خواستم استدعا کنم که در صورت مجلس این را اصلاح بفرمایید دیگر این که در بعضى جراید مخصوصاً دیدم که نوشته بودند در پاسخ گفته شد استیضاح استرداد شد همچو پاسخى هم کسى نداده است این هم برخلاف واقع بوده است که در بعضى از جراید نوشته‌اند یکى هم دولت و آقاى نخست وزیر راجع به موضوع اعلان جنگ رأى خواستند و تصویب آن را خواستند نه رأى اعتماد منظور هم همان بود و به همان طریق بود که فرمودند و همان بیانى که آقاى موقر هم کردند از طرف خودشان صحیح بوده است مقصود خلاصه این است که رأى خواستند

+++

و تصویب شده است و یکى هم راجع به استیضاح فقط سه نفر از آقایان استیضاح خودشان را پس گرفته‌اند و از طرف سایرین پس گرفته نشده است و در استیضاح خودشان باقى هستند و این هم اشتباه نوشته شده است و هم چون چیزى واقع نشده است که همه استرداد کرده باشند و تقاضا می‌کنم آقاى رئیس امر بفرمایند صورت مجلس را اصلاح کنند.

رئیس- راجع به اظهار آقاى موقر و آقاى تولیت و آقاى دولتشاهى همان طور که فرمودید استرداد کردند.

تهرانچى- بلى راجع به خودشان.

رئیس- رأى اعتماد هم که آقاى نخست وزیر خواستند شما تشریف نداشتید رأى اعتماد هم نسبت به ایشان داده شد.

طباطبایى- این رأى که داده شد چیزى مطرح نبود که رأى داده شود یک اطلاعى به مجلس شوراى ملى داده شد بعد هم آقاى نخست وزیر در همان موضوع تقاضاى رأى اعتماد کردند و رأى داده شد.

تهرانچى- بلى آن موضوع غیر از استیضاح بود به استیضاح مربوط نبود.

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) البته این قسمت اصلاح خواهد شد. دیگر نظرى نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد. لایحه راجع به کارمندان دولت موکول شد که امروز مطرح شود. آقاى لاریجانى

لاریجانى- عرض کنم لایحه مربوط به مشمولین نظام خبرش در کمیسیون تصویب شده است و چون مهر ماه نزدیک است و چند روز بیشتر به اول مهر ماه نمانده بنده خواستم از آقایان تقاضا کنم این لایحه جزو دستور شود و بگذرد بعد لایحه کمک به کارمندان مطرح شود.

رئیس- جزو دستور است در جلسه گذشته قرار شد امروز اول در باب لایحه کمک به مستخدیمن مذاکره شود بعد آن لایحه مطرح شود حالا در باب مذاکره‌اش اشکالى نیست بعد آن لایحه مطرح می‌شود. (صحیح است)

2- شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع به پانصد میلیون ریال اعتبار کمک به مستخدمین دولت

رئیس- گزارش کمیسیون بودجه راجع به کمک مستخدمین مطرح است. گزارش کمیسیون خوانده می‌شود.

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون بودجه در جلسه سه‌شنبه 15/ 6/ 1322 با حضور آقایان وزیر دارایى و وزیر کشاورزى و وزیر بهدارى تشکیل و لایحه شماره 20082 دولت را راجع به 500 میلیون ریال اعتبار کمک به مستخدمین دولت را مطرح و پس از مذاکرات مفصل که به عمل آمد لایحه مزبور به شرح زیر اصلاح و اینک گزارش آن تقدیم مجلس شوراى ملى می‌شود.

ماده واحده الف- مبلغ پانصد میلیون ریال به وزارت دارایى اعتبار داده می‌شود که براى کمک به کلیه کارمندان وزارتخانه‌ها و بنگاه‌هاى مستقل و کارخانه‌جات و مؤسسات تجارتى دولتى اعم از شاغلین خدمت و یا منتظرین خدمت مصرف نماید کمک مزبور ممکن است جزاً یا کلاً به صورت نقد یا جنس داده شود.

ب- بودجه مجلس شوراى ملى مشمول این قانون خواهد بود و شهردارى‌ها نیز مکلف هستند طبق این قانون و آیین‌نامه آن حقوق کارمندان خود را نیز ترمیم نمایند.

ج- کمک و اضافه اعطایى از اول مرداد ماه 1322 قابل پرداخت خواهد بود.

د- از تاریخ تصویب این قانون میزان حقوق بازنشستگى براى کسانی که تقاضاى بازنشستگى نمایند مساوى است به یک چهلم حد وسط حقوق سه سال اخیر خدمت ضرب در سنوات خدمت.

ه- براى تأمین عواید صندوق بازنشستگى صدى نیم بر میزان کسور بازنشستگى که باید از حقوق مستخدمین کسر و به صندوق بازنشستگى داده شود افزوده خواهد شد.

و- آیین‌نامه اجراى این قانون را وزارت دارایى به هیئت وزیران پیشنهاد و پس از تصویب کمیسیون بودجه به موقع اجرا گذاشته خواهد شد.

تبصره 1- دولت مکلف است منتها در عرض یک سال از تاریخ اجراى این قانون طرحى براى اصلاح قانون استخدام کشورى تهیه و تقدیم مجلس شوراى ملى نماید.

+++

تبصره 2- یک ماه مساعده‌اى که قبلاً به کارمندان و بازنشستگان و منتظرین خدمت و سایر اشخاص داده شده و می‌بایستى به اقساط مسترد گردد به موجب این قانون به عنوان پاداش واگذار خواهد شد.

رئیس- آقاى طباطبایى قبلاً اجازه خواسته‌اند. بفرمایید.

طباطبایى- بنده البته با اصل این فکر موافقم که باید به طبقه مستخدم و مأمورین دولت به حدى کمک کرد که موفق بشوند به ایفا وظیفه که دارند و این مطلب هم مورد تردید نیست که زندگى براى همه سخت و ناگوار است مخصوصاً براى طبقه مستخدمین دولت علت هم معلوم است مثلاً فرض بفرمایید که یک سبزى فروش که یک کاسب کار نسبتاً کوچک‌ترى است شما اگر زندگیش را حساب بکنید مى‌بینید هر قدر سطح زندگى به اصطلاح بالا می‌رود او هم می‌کشد روى جنسش اگر کرایه دکان یا فرض بفرمایید سایر موادى که او احتیاج دارد روز به روز رو به فزونى است او هم روى همان جنس خودش که سبزى است می‌کشد و سبزى را گران‌تر به مردم می‌فروشد (صحیح است) اما مستخدم یک حقوق ثابت و معینى دارد که در آخر ماه همان حقوق را می‌گیرد (صحیح است) و این همان مبلغ ثابت است دیگر چیزى بهش اضافه نمی‌کنند که چون این ماه نرخ بالا رفته ده تومان بیست تومان سى تومان به او اضافه بدهند. من البته با این فکر و این نیت موافقم که باید مستخدم را مرفه و راحت نگهداشت و از او کار خواست و از درخواست که صحیح و درست باشد (صحیح است) و به صداقت و درستى خدمت کند و انجام وظیفه نماید ولى در راه من اختلاف نظر دارم و به نظر من چاره این درد بى‌درمان این نیست وقتى که آن لایحه اضافات به مجلس شوراى ملى آمد بنده گویا قبل از سایرین قبل از سایر مخالفین (اگر مخالفتى بود) جداً و شدیداً مخالف بودم و شرحى هم اینجا عرض کردم و به دولت تذکر دادم که راه چاره این کار و علاج ترفیه احوال مستخدمین و مأمورین دولت با این اضافه حقوق نیست و همه آقایان هم شاهد من هستند که به فاصله خیلى کمى مواد به قدرى ترقى کرد و سطح زندگى به قدرى بالا رفت که آن اضافه که داده شد صدى صد یا صدى پنجاه با آن فرمول که دیدید به هیچ وجه تأثیرى در زندگانى مستخدمین نکرد بلکه بدتر هم شد (صحیح است) و گران‌تر هم شد من اصلاً متوقع بودم که دولت در این باب یک فکر صحیحى یک فکر عاقلانه بکند و یک نقشه اساسى براى این کار بریزد. آقاى دکتر میلسپو هم الان چندین ماه است که در این مملکت مشغول مطالعه و اقدام هستند و یکى از کارهاى اولیه او به نظر من توجه به اصلاح اوضاع ادارات و پیدا کردن یک راه عملى و صحیح براى تأمین زندگانى مستخدمین است اگر دستگاه ادارى مملکت را ما نتوانیم اصلاح کنیم به هیچ کارى نمی‌توانیم دست بزنیم و من مى‌بینم که متأسفانه به هیچ وجه به این کار دست زده نشده است و نسبت به نقشه‌هاى عملى آقاى دکتر میلسپو هم تاکنون بنده ندیدم که یک نقشه و یک فرمول حسابى در کارهاى ایشان دیده نشده و در این باب تاکنون هیچ عملى نشده و بنده که ندیدم و اطلاعى ندارم و بنده اول کارى که باید بشود این را مکرر عرض کرده‌ام اینجا که در همین قسمت مؤثر است و آن این است که ما باید براى یک عده مستخدم که در وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى زیادى هستند و وزارتخانه‌ها حقاً و انصافاً با آنها کارى ندارند باید براى آنها یک کارى کرد البته من موافق نیستم که با این سختى و بدى معیشت نسبت به مستخدمین و افراد و اعضاى ادارات که زیادى هستند با این ترقى سطح زندگى و گرانى معیشت به آنها بگویم بروید خیر. بنده موافقم به این که به یک مستخدمى که خیال می‌کنیم او کارى در اداره ندارد ده سال یا پنج سال زندگانى او را دولت اداره بکند و او را بفرستد دنبال یک کار مهم‌تر و مفیدتر بهترى بعد از تقلیل عده مستخدمین آن وقت باید یک کارى کرد و یک فکرى کرد که زندگى مأمورین و مستخدمین دولت از لحاظ اقتصادى و مادى تأمین بشود تا بتواند کار کند و خدمت کند اما راجع به طرز تنظیم لایحه. به عقیده بنده لایحه طورى تنظیم نشده است که زندگانى افرادى را که واقعاً احقاق دارند و احتیاج دارند به مساعدت و کمک تأمین کرده باشد. به بنده در جلسه

+++

گذشته و در همین جلسه تذکرى داده شد در خارج که آقایان توجه بفرمایند و دولت هم موافقت بکند که تقسیم این مبلغ اگر چه کافى هم نخواهد بود از روى مقام نباشد (صحیح است) مثلاً فرض بفرمایید به یک نفر رئیس اداره یا مدیر کل‏ که داراى پانصد تومان ششصد تومان حقوق است این کمک را از آنجا شروع نکنند بلکه از پایین این تقسیم را شروع کنند آن هم به ترتیب عایله (صحیح است) و دیگر نظرى که بود این است که در خود ماده واحده در سطر سوم متقاعدین را ننوشتند و از آنها اسمى نیست فقط شاغلین خدمت و منتظرین خدمت را نوشته‌اند و به عقیده بنده و اکثر آقایان لازم است که اگر موافقت بفرمایید متقاعدین هم اضافه شود (صحیح است) و نوشته شود شاغلین خدمت و یا منتظرین خدمت و یا بازنشستگان (صحیح است) به علاوه بنده فکر می‌کردم اگر یک قسمی می‌کردیم (اگر چه از لحاظ عمل بنده خودم متوجه شدم که خیلى مشکل است) که اگر دولت یک کارى می‌کرد و دقتى می‌کرد که به جاى پول و کمک نقدى جنس برساند بهتر بود (صحیح است) و باید دولت یک زحمتى در این کار بکشد و من خیال می‌کنم که می‌شود این را عملى کرد یعنى به جاى پول که چندان قیمتى ندارد و چندان تأثیرى در زندگانى ندارد لااقل مواد و جنس به مستخدمین داده شود و حالا در خاتمه عرایضم همان طور که در مقدمه هم اشاره کردم بنده واقعاً مترصد هستم که یک فکر صحیح و اساسى و پا بر جایى براى طبقه مستخدم و مأمورین از طرف دولت باید بشود و الا ملاحظه خواهید فرمود که این نگرانى واقعاً هست که پس از تصویب این لایحه یک مقدارى به قیمت اجناس اضافه می‌شود و این هم باعث زحمت اهالى است و هم براى مستخدمین نفعى نخواهد داشت.

وزیر دارایى (آقاى بیات)- نماینده محترم خودشان هم البته اظهار فرمودند که کمک به مستخدمین فوق‌العاده داراى اهمیت است و یک چیزى هم هست که تأخیر شده و خیلى وضعیت مستخدمین البته اسفناک است و همان طور که اظهار کردند باید دولت البته وضعیت مستخدمین را اصلاح کند تا بتواند مسئولیت و کار صحیحى از آنها تقاضا داشته باشد بنابراین این پیشنهادى را که هیئت دولت کرده است از همین نقطه‌نظر است‏......

یمین اسفندیارى- تمنا می‌کنم یک قدرى بلندتر بفرمایید تا همه بشنوند.... (صحیح است)

وزیر دارایى- چشم. و از همین نقطه‌نظر است که دولت این موضوع را در نظر گرفته است که یک قدرى وضع مستخدمین اصلاح بشود و یک ترتیبى بشود که وضعیت زندگانی‌شان بهتر بشود تا بتوانند با دل‌گرمى مشغول کار شوند و اینجا دو موضوع است که در نظر گرفته شده است یکی این که نوشته شده که کلاً یا جزئاً جنس داده شده باشد نظرى که هست منظور اساسى این است که جنس مایحتاج مستخدمین را البته به یک قیمت‌هاى خیلى نازلى به آنها بدهند و این هم بالطبیعه بالاتر و پایین‌تر به یک ترتیب تقریباً کمک و مساعدت می‌شود نسبت به همه که آسایششان البته منظور خواهد شد (تهرانچى- براى میزان مصرف و عده عایله باید باشد) بلى. بنابراین از آن نقطه‌نظرى که اظهار داشتند آن نظر نبوده است که مثل سابق ما بر حقوق یک مبلغى را اضافه کنیم که این امر در بازار و غیرذلک تأثیرى داشته باشد و نظر خود ما این بوده است که البته جنس داده شود و به طور ارزان‌تر داده شده باشد و چون این اعتبار را خواستیم براى این است که به طور جنسى داده شود و یک ترتیبى هم داده شود که براى این طبقات یعنى این طبقاتى که خیلى زندگانى بهشان سخت‌تر است بیشتر کمک شده باشد و به آن اشخاصى که وضعیتشان یک قدرى بهتر است کم‌تر و به صورت جنسى این عدالت حفظ می‌شود یعنى طبقه هفت و هشت و نه یا یک و دو و سه وقتى که بهشان کمک جنسى شد همه استفاده متساوى می‌کنند و زندگانى و معیشتشان راحت‌تر می‌شود بنابراین البته در این قسمت و در این باب دقت شده است و بنده امیدوار هستم همین قدر که این قانون گذشت ترتیبى داده شود که به زودى وسایل آسایش آقایان از این جهت فراهم شود.

+++

دکتر تاج‌بخش- به قسمى باشد البته که در دست اشخاص صحیحى تقسیم شود.

وزیر دارایى- البته در این قسمت هم یک تشکیلات صحیحى باید داشته باشد و از این جهت هم کمال مراقبت را می‌کنیم که اگر بى‌ترتیبى و بى‌عدالتى‌هایى هم سابقاً شده جبران شود از این طریق (صحیح است) و یک قواعد کلى را در نظر می‌گیریم نه به این ترتیب که فلان پایه و فلان قدر و به فلان پایه فلان مبلغ اضافه شود و براى همین بوده است که در این قسمت‌ها گرفتاری‌هایى پیدا شده است ولى با این ترتیبى که در نظر گرفته شده این اشکالات مرتفع می‌شود و طورى خواهد بود که همه طبقات بتوانند با خوشى و راحتى زندگى کنند این قسمت البته منظور نظر هست و یک قسمتى هم تشکیل شده و مشغول مذاکرات هستیم و همان طور که عرض کردم اصل منظور این است که به طور عادلانه تقسیم شود و این کار پیشرفت کند اما قسمت دیگرى را هم خواستم عرض کنم یک لایحه دیگرى هم داده بودم راجع به مابه التفاوت مالیاتى از نظر مالیاتى که باید بدهند و اظهار‌نامه که باید بدهند این است که چون در تبصره دوم هم یک ماه مساعده به عنوان پاداش واگذار شده و براى این قسمت‌ها باید اظهار‌نامه مالیاتى بدهند و یک ماه دیگر هم قبلاً بخشیده شده و معاف شده این است که یک تبصره سوم هم براى این قانون بنده تقدیم مى‌کنم که ضمیمه این قانون بشود که رفع آن اضافه مالیات و اظهار‌نامه مالیاتى هم شده باشد (صحیح است) و از این بابت هم آسایششان فراهم شود این تبصره سوم را هم تقدیم می‌کنم که ضمیمه قانون بشود. (صحیح است)

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- این اقدامى که دولت کرده است اقدام مفیدى است ولى به نظر بنده مفیدتر و بهتر این است که در طرز اجرایش دولت یک نظرى داشته باشد که تبعیضى در کار نباشد متأسفانه ما در هر کارى مى‌بینیم که دولت در آن کار افکار خوبى داشتند که به وسیله لایحه به مجلس تقدیم داشتن و مجلس هم با حسن نیت آن را تصویب نموده ولى در موقع عمل آن طورى که منظور بوده است به عمل نمی‌آید و اجرا نمی‌شود یعنى منظور مجلس شوراى ملى این است که آن طبقه از مستخدمین که احتیاجاتشان زیادتر است و عده عایله‌شان زیادتر است و خلاصه از این بودجه بالاخره استفاده کامل نمی‌کنند زحمت و بالاخره کار هم بیشتر به گردن او است به آن دسته کمک بشود متأسفانه در لایحه دولت که بالاخره عبارات لاستیکى درش بود و این طور بود که باز دست خودش باز باشد همین کلمه مقام که آقاى طباطبایى تذکر دادند که نباید به مقامات بالاتر که یک مزایایى دارند و کمک خرجی‌هایى به هزار عنوان می‌گیرند که بالاخره نمی‌دانم چه چیز تویش هست و می‌گیرند کمک شود و بگذارند این پانصد میلیون عجالتاً داده شود به آن طبقه مستمند و بالاخره بیچاره که به آنها کمک شده باشد ما در کمیسیون بودجه بعد از مذاکرات زیادى که کردیم این عبارات را برداشتیم این کلمات را برداشتیم و یک اصلاحاتى کردیم و خلاصه نظرمان این بود که واقعاً بتوانیم یک فکر صحیحى براى این طبقه از مستخدمین بکنیم براى این که واقعاً کار اینها به جایى کشیده است که مستخدمین تا رتبه پنج حقیقتاً در نهایت عسرت زندگى می‌کنند و این یک چیزى نیست که قابل انکار باشد و بالاخره همه می‌دانند اصلاً زندگانى بدون اغراق در این چند ساله اخیر یک تومانش ده تومان شده است این یک چیز واضحى است که همه بالاخره شاهد آن هستند خیار که صد دینار بود دانه‌ای دو قران بادمجان دانه‌ای دو قران دو ریال میوه که اصلاً گیرشان نمى‌آید که بخورند اینها چیزهایى نیست که بالاخره قابل انکار باشد (صحیح است) و من مخصوصاً تقاضا می‌کنم از دولت‏.... البته ما نوشتیم که آیین‌نامه اجراى این قانون بیاید به کمیسیون و پس از تصویب کمیسیون بودجه به موقع اجرا گذاشته شود و در آنجا هم کمک می‌کنیم به دولت که دولت یک قدرى بیشتر توجه به کارمندان بیچاره و زیر‌دست بکند که استحقاق مساعدت را دارند (صحیح است) دولت بالاخره باید این نظر را داشته باشد دولت که نباید همه‌اش مدیر کل درست بکند معاون درست بکند و عرض کنم برو دروى افکارى که کى پارتیزانش هست کى نیست

+++

این طرز افکار را باید کنار گذاشت آقا اینها غلط است بالاخره اینها است که مردم را مأیوس می‌کند و یک بدبختى‌هایى را براى مملکت ایجاد می‌کند اگر یک کسى در داخل فلان کار شد یک دست و پایى می‌کند و او را از این مقامی به مقام بالاتر می‌برند دیگر هیچ سمت و سنخ فکر و طرز کار و خدمتش را در نظر نمی‌گیرند یک کسى که سابقه خدمت ادارى و قضاییش معلوم است یک هو منتقلش می‌کنند به جاى دیگر و هیچ معلوم نیست چرا و براى چه این آدم را منتقل کردند آخر آقا شما براى چه این آدم را از فلان وزارتخانه به فلان جا منتقلش کردید این مگر تخصص مالى دارد مگر فینانسیه بوده است به قول معروف چه کاره بوده است؟ بالاخره برمی‌دارند می‌آورند و منتقل می‌کنند براى این که یک حقوق بیشترى به او بدهند و رتبه‌اش را بالاتر ببرند و بالاخره آن مستخدمى که بیچاره آنجا نشسته ثباتى می‌کند بایگانى می‌کند همه کار می‌کند باید آنجا باشد و چهل پنجاه تومان بگیرد و هیچ توجهى هم به او نشود اینها دلایلى است که ما در نظر گرفتیم و باید دولت به تمام بدبختى‌هاى اینها توجه پیدا کند و اساساً اینها را در نظر بگیرد و اساساً این اعمال و اقدامات دولت است که بنده عرض می‌کنم با دلیل و مدرک و اگر لازم باشد حاضرم بیشترش را هم بیایم همین جا عرض کنم دولت آقا باید طرز فکرش را عوض بکند و وضعیت کارش را تغییر بدهد به نظر من باید رویه‌اش را تغییر بدهد و فکرش این باشد که با مستخدمین خودش بالاخره با کمال مهربانى و رأفت رفتار کند و بالاخره این وضع و این تبعیضاتى که در شهریور ماه به این طرف صد مرتبه بدتر شده بالاخره این رویه را کنار بگذارد تمام مردم مى‌فهمند این مسائل را و می‌دانند. ما اگر یک حرفى را اینجا بزنیم براى این است که دولت در مقام ترمیم و اصلاحش برآید. اما در موضوع بازنشستگى هم مراسلات زیادى به کمیسیون بودجه و به سایر آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى رسیده است که این دسته مستخدمینى هستند که بازنشسته شده‌اند با یک حقوق کمى به نظر بنده مقتضى است که آنها هم از این مبلغ استفاده کنند چون اینها هم مستخدم دولت هستند و عمرشان را در خدمت دولت صرف کرده‌اند حالا که دولت می‌خواهد ارفاق کند اینها هم بایستى مشمول این عنایت و مساعدت بشوند در کمیسیون بودجه هم بنا بود که این قسمت اضافه شود نمی‌دانم چطور شد که فراموش شد و باز از قلم افتادند و الا به کمیسیون بودجه بیشتر از ده مراسله رسیده است الان هم پیشنهاد شده است بنده می‌خواستم نظر آقایان و مخصوصاً آقای وزیر دارایى را جلب کنم به این که اینها زندگیشان سخت‌تر از سایر مستخدمین است این بود عرایض بنده.

رئیس- آقاى اوحدى

اوحدى- متأسفانه بنده با این لایحه از حیث تنظیم مخالف هستم بنده مطمئن نیستم که به موجب این لایحه گشایش در کار مستخدمین بدبخت دولت باشد من خودم ادارى هستم و جریان ادارى را ملتفت هستم در این لایحه یا آیین‌نامه‌هایى که در مجلس و در جراید می‌خوانم دارم ملتفت می‌شوم که با این لایحه آن اشخاص فقیر و آن اشخاصى که به نام عدل و عدالت که آقاى وزیر دارایى اینجا بیان می‌کنند که می‌خواستیم به رفاهیت زندگى کنند و این دو جمله هیچ وقت عملى نخواهد شد به این واسطه من اطمینان ندارم در این لایحه نوشته شده کلیه مستخدمین کلیه منتظرین خدمت کلیه متقاعدین که اخیراً صحبت شد توى این سه فقره هم مستحقند همه مستمندند همه بیچاره هستند تصدیق بفرمایید که همه بیچاره هستند ما اگر نظرمان به این است که براى مستخدم بیچاره و کسى که حقوقش کفاف مخارجش را نمی‌دهد یک کمکى بکنید باید تفکیک کنید بین مستخدم مستمند و مستخدم غیر مستمند (نمایندگان- آقا این که نمی‌شود) باید راه عملى پیدا کرد تا معلوم شود وقتى که حسن اداره نیست ما دچار زحمت می‌شویم حسن اداره پیدا کرد تا معلوم شود بایستى هر وزیرى به مستخدمینش بگوید صورت دارایى‌تان را بدهید (همهمه نمایندگان) چطور دولت می‌تواند از یک تاجرى صورت دارایی‌اش را بخواهد از یک مستخدم

+++

نمی‌تواند بخواهد؟ این مستخدم پول دارد شرکت دارد عواید دیگر دارد و آن وقت به این شخص باید گفت که آقا شما حق ندارید از این وجهى که براى مستمندان تخصیص داده شده است حقى بردارید (رئیس خطاب به آقاى اوحدى- شما یک پیشنهاد محالى می‌کنید آخر یک چیزی بگویید که دولت هم بتواند عملى بکند) من چه قسم باید صحبت بکنم که دولت بتواند این پانصد میلیون ریال را که می‌خواهد به نام مستخدمین صرف بکند بتواند در محل خودش صرف بکند اگر کسى صحبت کردنش بهتر است به من یاد بدهد من غیر از این وضع که دارم صحبت می‌کنم طور دیگر نمی‌توانم صحبت کنم من راه حل قضیه را این طور تشخیص داده‌ام خوب حالا آقاى رئیس می‌فرمایند این یک تکلیفى است که دولت نمی‌تواند عمل بکند من نمی‌خواهم تکلیفى براى دولت معلوم کنم ولى دولت که می‌گوید زغال و هیزم انحصار من است کبریت و صابون و قند و چاى انحصار من است بیاید این اجناس را ارزان بکند این سیگارى را که می‌دهد دوازده قران و ده شاهى این را چهار قران بکند این کبریتی را که می‌دهد سی شاهی این را بکند ده شاهى آن وقت ببیند ضررش چقدر است وقتى که مستخدم یک قوطى کبریت را خرید ده شاهى و ده عدد سیگار را خرید دو قران آن وقت دیگر هیچ احتیاجى به این کمک‌ها نخواهد داشت چرا انحصار می‌کنید؟ چطور می‌تواند یک دولتى تمام زغال و هیزم ایران را انحصار بکند آن وقت حالا شما در آیین‌نامه که می‌خواهید بنویسید چقدر پول به یک نفر مستخدم بدهید تا این که بتواند یک خروار زغال بخرد از این پانصد میلیون ریال چه می‌رسد به این مستخدم آن وقت فردا هم مسأله ضرر را می‌آورد پیش و می‌گوید بیا مجلس به من اعتبار بده من در مقابل اجناس انحصارى این ضرر را کرده‌ام آقا شما این پارچه که در انحصار شما است چرا ارزان نمی‌کنید شما پارچه را بکنید مترى دو قران ضررش هر چه شد بیایید از اینجا اعتبار بگیرید من می‌دانم بالاخره شما با این رویه که پیش گرفته‌اید خودتان علت گرانى هستید من می‌دانم که البته جنگ یکى از علل گرانى است نبودن اجناس و وارد نشدن اجناس علت گرانى است من اینها را می‌دانم اما می‌گویم آنچه را که شما فعلاً موجود دارید چرا دفعه به دفعه بالا می‌برید و گرانش می‌کنید این صابون را چرا گران می‌کنید چرا یکى دوازده قران می‌کنید این که دیگر از اروپا و خارج نمی‌آید این صابون توى این مملکت تهیه می‌شود چرا یکى دوازده قران؟ خواهید گفت که یک عده تره‌بار را می‌خرند و زیاد هم می‌خرند چرا نمی‌گویید که از شهرهاى دیگر بیاورند همه‌اش را می‌خواهید از تهران تهیه کنید؟ حالا آمدیم سر قسمت لایحه آقاى وزیر بهدارى ما در جلسه کمیسیونى با شما حل کردیم که وقتى که یک ماده الف- ب- ج- د- پیدا می‌کند که موضوعاتش مربوط به یکدیگر باشد شما چطور شد که عنوان بازنشستگى که عنوان خارج بود رفت به قسمت دال این لایحه واقع شد شما که تصدیق کردید که این خارج از موضوع است با این وصف چرا باز جز ماده آوردید و گفتید الف- ب- ج- د- بازنشستگى (صفوى‏ مخبر- در کمیسیون ما کردیم) (اوحدى- خیر ایشان گفتند) (صفوى- پس شما اشتباه می‌کنید همان پیشنهادى است که همه امضا کردیم و موافقت کردند)

اوحدى- نه من موافقت نکردم بنده مخصوصاً به آقاى وزیر دارایى صحبت کردم و قبول کردند که تنظیم ماده با این طرز صحیح نیست.‏

مخبر کمیسیون (صفوى)- عرض کنم فرمایشات آقاى اوحدى که خیلى به حال عصبانى فرمودند خیال می‌کنم قسمت زیادش مربوط به این لایحه نبود این لایحه صرفاً براى کمک به کارمندان دولت در نظر گرفته شده و هیچ وقت دولت در نظر نداشته است که فقط به مستخدمین فقیر کمک بکند دولت در نظر گرفته است که فقط به مستخدمینى که از صندوق دولت حقوق می‌گیرند از شاغلین و منتظرین خدمت و سایرین بکند البته حالا در این باب آقاى اوحدى هم تشریف داشتند که مذاکرات زیادى شد که این کمک عادلانه باشد و لایحه دولت را به این صورت درآوردیم که عایله مستخدم در نظر گرفته شود و البته در لایحه که نمی‌شد با این تفصیل نوشته

+++

شود و در نظر گرفته شد که آیین‌نامه را روى این نظر هیئت وزراء تصویب کنند و بعد می‌آید در کمیسیون و این نظر در کمیسیون بودجه اعمال شود از نقطه‌نظر این که اشخاصى که عایله زیاد دارند به آنها کمک بیشترى بشود حالا این که آقاى اوحدى یک قسمت‌هایى فرمودند که نسبت به یک عده از مستخدمین این کمک نشود و به آنها که غنى هستند و متمول هستند به آنها نباید بشود بنده تصور می‌کنم که گرانى اجناس و بالا رفتن سطح زندگى در این چند ساله اخیر طورى است که به همه سخت می‌گذرد و همه احتیاج دارند حالا ممکن است که یکى باشد که رتبه هشت هم باشد و خودش تنها باشد و یک کلفت و یک نفر رتبه سه هم باشد که داراى ده بیست نفر عایله باشد و البته این قبیل مطالب بایستى در آیین‌نامه در نظر گرفته شود و نسبت یکسانى که عایله زیاد دارند بایستى کمک بیشترى بشود و این که آقا می‌فرمایند که اجناسى را که دولت انحصار کرده است اینها را به قیمت گران به مردم می‌دهند بنده خیال می‌کنم تمام قسمت‌ها این طور نباشد و اگر مثلاً صابون را ملاحظه می‌فرمایید این براى این است که پیهش را گران می‌خرند و اجرت کار که سابق بر این چهار قران بود حالا سه تومان است و در اثر همین گرانی‌ها و افزایش هم قیمت صابون و سایر چیزها بالا رفته و مردم در زحمت افتاده‌اند این است که آمده‌اند و در نظر گرفته‌اند که مبلغ پانصد میلیون ریال براى کمک به مستخدمین و رعایت حال آنها در نظر گرفته شده و چنانچه ملاحظه فرمودید در قسمت اول ماده هم در نظر گرفته شده است که آیین‌نامه را تنظیم کنند و بیاورند در کمیسیون و در اینجا هم البته هر نظرى که آقا داشته باشید از نظر عدالت پذیرفته خواهد شد.

رئیس- آقاى نراقى

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

نراقى- آقایان اجازه بفرمایند حالا که مجلس می‌خواهد یک قدم خیرى بردارد به یک صورتى باشد که راستى کمک شده باشد در اینجا نوشته شده است که پانصد میلیون ریال که کمک به مستخدمین خواهد شد به صورت نقد و یا جنس دولت الان در بودجه که تقدیم مجلس کرده بود در حدود چهارده میلیون قرض داشت این مبلغ هم که به آن اضافه شود باز بر تورم و بر قروض دولت اضافه می‌شود تازه آن نتیجه که ما می‌خواهیم عاید مستخدمین و کارمندان نخواهد شد و باید بگوییم که ما جنس به شما نمی‌توانیم بدهیم ولى خوب پانزده تومان اضافه به شما می‌دهیم در صورتی که همین اضافه دادن خودش یک وبالى خواهد شد براى این مستخدم بنده تصور می‌کردم کمیسیون بودجه بعد از یک هفته مطالعه لایحه را به یک صورتی در خواهد آورد که مفید به حال مستخدمین باشد آن لایحه را که دولت آورد و واقعاً فقط روى القاب و تعارفات بود که متوسل به مقام شده بودند باز خدا پدر کمیسیون بودجه را بیامرزد که این را حذف کرد و عایله را آورد میان که آقایى که رتبه 9 دارند پس شکمش گنده‌تر است باید به او بیشتر کمک شود به این صورت نباشد و باید این طور باشد هر کس عایله‌اش بیشتر است به او بیشتر کمک شود می‌خواهد مستخدم باشد می‌خواهد فراش باشد می‌خواهد رتبه نه باشد باز این جرأت را به خرج ندادند و یا نخواستند که این مساعدت را به یک صورت مفیدترى در بیاورند واقعاً مساعدت نقدى چه فایده دارد و به آن صورتى هم که پارسال و پیرارسال کمک جنسى کردند باز نتیجه عاید کارمندان نخواهد شد هر وقت وزارت خواروبار یک مقدار برنج پوسیده ته انبارش می‌ماند به یک وزارتخانه‌ای می‌نوشت بیایید و ببرید آنها هم به زور تقسیم می‌کردند بین کارمندان‌شان یک ماه دو ماه سه ماه دیگر خبرى نبود آن را هم حواله می‌کردند به کارمندان که تقسیم کنند و آن هم فقط براى شهر طهران بود نه سایر ولایات ولایات غالباً از این مزایا محروم بودند و هستند (افشار- حالا باید چه کار کرد) حالا بنده عرض می‌کنم یک فرمول ساده‌ای که همه جاى دنیا این کار را کرده‌اند چرا بهش توجه نمی‌فرمایید؟ ضروریات زندگى مشخص و معین است چند قلم است آرد است و برنج است و روغن است و قماش است قند و شکر است و چاى است و صابون است و قماش و کفش و لباس ساده اینها ضروریات

+++

زندگانى است تمام این 500 میلیونى را که دولت اعتبار گرفته بدهید این 10- 12 قلم جنس را بخرید با یک قیمت مناسبى و همه اینها را به طور مساوى بین کارمندان تقسیم کنید یک مقدارى از این مواد الان در انحصار دولت است مثل قماش و قند و شکر و صابون که مال خود دولت است یک چند قلمش هم که در انحصارش نیست از کارخانه‌هاى داخلى پارچه بافى پارچه‌هاى پشمى بخرد با قیمت ثابت یا یک قیمتى که کم‌تر از آن تمام شده به کارمندانش بفروشد این ده دوازده قلم جنس را باید در قانون ذکر کرد که دولت مکلف است بخرد یا به قیمت تمام شده یا به قیمت پایین‌تر به کارمندانش بفروشد که با این 500 میلیون در ظرف یک سال جبران خسارت کند و به تمام کارمندان دولت در تمام کشور به موجب کارت‌هایى که بهشان داده می‌شود و براى هر کارمندى یک اسم نوشته می‌شود با تعداد عایله‌اش این را می‌برد به مغازه فروش لباسى که براى او حواله شده است می‌گیرد قماش را می‌گیرد قند و شکرش را می‌گیرد همه را می‌گیرد و الا به این صورت وقتى دو ما سه ماه دیگر آیین‌نامه‌اش گذشت آن وقت تازه می‌گویند جنس نداریم حالا بفرستیم به سرخس به سیرجان به زاهدان هر وقت یک اجناسى تهیه کردیم می‌دهیم کمک جنسى که نتیجه‌اش این است که یک قسمت اشیا بنجلى و ته انبارى که از کارخانه‌ها باقى مانده مثل وزارت خواروبار یا جاى دیگر اینها را با قیمت گزاف‌ترى می‌دهند به کارمندان و حیف و میل هم خواهد شد و با تصویب این پانصد میلیون یک مقدارى بر قروض دولت و بر تورم اسکناس اضافه کرده‌ایم ما این نتیجه مساعدت ما است به کارمندان دولت آن وقت این نکته را هم در ضمن می‌خواهم عرض کنم این بالا رفتن هزینه زندگى در نتیجه کمک مستقیم و مولود عدم تعادلى است که در توزیع مواد است دولت نتوانسته است این قضیه را حل کند که تعادل در توزیع مواد براى خود ایجاد کند که الان دو سال است که قند و شکر در انحصار دولت است و به طور جیره‌بندى بین مردم تقسیم می‌شود و پس این فروش آزاد از کجاست غیر از این که کارمندان دولت می‌دزدند و می‌فروشند در خارج و بازار آزاد ایجاد شده است؟ قند و شکر ایران از بلژیک می‌آمده از هند می‌آمده از جاوه و هندوستان یک مقدارى هم از مصر کجاى این ممالک که قند و شکر تهیه می‌کرده‌اند الان قند این جور شرب‌الیهود و به طور بی‌حساب درش مصرف می‌شود که در مملکت ما مصرف می‌شود الان در شهر تهران متجاوز از سیصد قنادى و شیرینى فروشى است که هر کدام در روز یک کیسه صد کیلویى که هر کیسه را 1300- 1400 تومان می‌خرند درش مصرف می‌کنند آقایان ببینید در کدام یک از ممالک ثروتمند درجه اول دنیا شیرینى فروشى آزاد است در آمریکا در لندن در کجا یک نفر می‌تواند یک نان بیسکویت بدون اجازه بخرد اما در طهران تشریف ببرید توى هر شیرینى فروشى صد کیلو هم بخواهید به شما شیرینى می‌دهند از قرار کیلویى پانزده تومان این عدم تعادل در توزیع اسباب بالا رفتن زندگانى شده است اگر چنان چه فروش آزاد نبود در قند و شکر دیگر آن میوه فروش جرأت نمی‌کرد که تا بگویى هلو چرا کیلویى 14 قران می‌گوید به همان دلیل که قند سیرى یک تومان یازده قران است کیلویى 15 تومان است قندى سیرى 12 قران نیست قند را دولت کیلویى 2 تومان می‌فروشد و می‌دهد آن کیلویى 15 تومانش دزدى است در نتیجه ضعف دولت و خیانت مأمورین آن بازاد آزاد کیلویى 15 تومان قند پیدا شده اگر دولت جلوگیرى از عدم تعادل بکند در توزیع و بازار آزاد را موقوف بکند و برساند به صاحبان کوپن دیگر این ترتیب پیش نمی‌آید چند روز قبل از نراق براى بنده یک چیزى فرستاده بودند به شکل شیره سیاه متعفن که این را اینجا به عنوان شکر داده‌اند بنده باور نکردم از دفتر مجلس فرستادیم به وزارت خواروبار و وزارت خواروبار تصدیق کرد که بلى ما این را دادیم و عن قریب به همه جا می‌فرستیم به جهت این که این شرینیش با شکر چندان فرقى ندارد منظره‌اش یک اندازه پسندیده نیست در ولایات این چیزها را به مردم می‌دهند در دهات که این را هم نمی‌دهند در شهر تهران سیصد مغازه شیرینى فروشى با آن جاه و جلال دایر است

+++

در دهات براى یک آب نبات مردم معطل هستند و با کشمش چایى می‌خورند بنده عرض کردم که اگر دولت قدرت داشته باشد اجناسى را که انحصار کرده است خرید و فروش آزادش را موقوف بکند از دزدی‌ها و خیانت‌ها جلوگیرى کند تعادلى در تقسیم و توزیع مواد ایجاد کند خود به خود هزینه زندگى پایین می‌آید و الا حالا کفش جفتى هشتاد تومان است دو ماه دیگر خواهند گفت صد تومان سال دیگر سیصد تومان آن وقت خواهید دید غالباً اهل مملکت پا برهنه راه خواهند رفت از دولت سر جدیت و فعالیت دولت و وظیفه‌شناسى مستخدمین کارآگاه و درست وزارت دارایى و وزارت خواروبار. (صحیح است)

وزیر بهدارى (آقاى اردلان)- اینجا قبل از این که در اصل لایحه وارد شوم بنده خواستم یک موضوعى را خدمت آقایان عرض کنم استدعا می‌کنم حمله زیاد به مستخدمین مخصوصاً به کسانى که در نتیجه حسن خدمت و طول مدت خدمت داراى یک رتبه شده‌اند نفرمایند زیرا اسباب مأیوس همین رتبه‌هاى پایین خواهد شد دزد را می‌گویند دزد را باید گرفت و محاکمه کرد و پدرش را هم در آورد ما اگر تشویق نکنیم کسانى را که در مقابل صحت عمل و حسن رفتار در مدت خدمت داراى یک مقامى شده‌اند هیچ وقت اولاد من هم به فکر نخواهد افتاد که درست راه برود این یک نکته اساسى است که باید در نظر داشت (صحیح است) این هیچ مانع ندارد بگویند فلان آدم را می‌شناسم فلان خطا را کرده وزیر هم نسبت به او مساعدت کرد عوض این که او را تعقیب کند او را ترفیع داده اما البته یک مرتبه به همه رتبه‌هاى نه و مدیر کل‌ها حمله کردن خوب نیست و بنده می‌دانم که نظر نمایندگان هم موافق نیست (صحیح است) از خارج آقا اگر آوردیم 5 تا 10 تا هستند بقیه یا قوم و خویش ما یا نوع ما هستند بالاخره اینها مستخدم و خادم هستند (صحیح است) در عین حال کسى که خطا کرد باید گرفت و او را به مجازات رساند اما نه این که همه را به یک جور و یک نسبت بدانند و هر آدم مدیر کل را بگویند بد است هر رتبه 9 بد است آخر این مستخدم بیچاره که زحمت می‌کشد که در مقابل خدمت رتبه 2 و 3 و 4 را طى کرده بعد از 55 سال رتبه 9 شده است حالا یک دفعه متقاعد بشود و هوش هم بکنند این خوب نیست (صحیح است) و به نظر بنده آقایان نمایندگان هم این فکر را ندارند (تهرانچى- صحیح است آقا منظور این نبود) تشکر می‌کنم که با اصل نظر بنده موافقت فرمودید حالا می‌آییم سر اصل موضوع اینجا نظر دولت البته دادن جنس است یعنى همین طور است که غالب آقایان نمایندگان نظر دارند و به همین مناسبت این لایحه داده شده است که با یک طرز مناسبى جنس تهیه کرد و با یک قیمت مناسبى به دست مستخدم داد آن هم به تناسب احتیاجى که دارد آن وقت یک تعادلى طبعاً در کار پیدا می‌شود اما حالا چرا این کلمه نقد را گذاشته‌اند اینجا ما نمی‌خواهیم از مازندران برنج بیاوریم و به بند بوشهر برسانیم یا به جاسک برسانیم امروز این بیچاره را نمی‌شود معطل گذاشت اگر در قانون قطعاً جنسى گذاشته شود دولت نمی‌تواند بگوید جاسکى تو منتظرش باش تا من حمل کنم برایت برسانم در صورتی که ممکن است در حالتی که دولت معتقد است و باید این رویه را تعقیب بکند باید براى مرداد و شهریور ماه یک کمکى به این آدم بکند که زندگانى‌اش راحت بشود و مثلاً برود خرما بخرد ما اگر می‌خواستیم تمام مواد را ذکر کنیم خرما بخرد قند بخرد ده یازده تا را آقاى نراقى فرمودند ده یازده تا را هم ممکن است من یادم باشد بنویسیم اسباب زحمت می‌شود آقا پس دولت فکرش جنسى است مسلم است اصل هم جنس است افکار نمایندگان محترم هم جنس است ولى در عین حال این نقدى را هم باید گذاشت که در یک جا اگر جنس نشده این کمک را بتوان کرد حالا اما راجع به فرمایشات دیگر هم در واقع اینجا می‌شود تمام معایت و نواقصى که در کشور ما خداى نکرده هست گفت و تمام محاسن کشور را هم ذکر کرد ولى اینجا این موضوع نیست اینجا لایحه‌ای آمده است براى کارمندان اینجا فقیر خیلى ممکن است در مملکت زیاد باشد اینجا صحبت از چهار تا شیرینى فروش می‌شود همچنین خبرى نیست آقا

+++

بنده می‌گویم قاطبه ملت ایران محروم است از همان چیزهاى ضرورى که باید بخورد اینها نان ندارند و کم‌تر می‌خورند (صحیح است) این حرف سوء‌اثر دارد آقا اگر هم نظرتان به چند تا شیرینى فروش است اینها هم از کجا درست می‌شود و تأمین می‌شود؟ شما لایحه مالیات بر درآمد را بگذرانید دیگر آن آدم متمول نمی‌تواند برود و کیلویى 15 تومان شیرینى بخورد اگر هم خرید بیخ گلویش را می‌گیرند و ازش می‌گیرند. (نمایندگان- صحیح است- مذاکرات کافى است)

رئیس- بنده هم یک تأکیدى نسبت به دولت دارم به جهت این که تصور می‌کنم همان طور که خودتان متذکر هستید (نمایندگان- بلندتر) اگر این کمک نقدى بشود مسلماً مفید فایده‌ای نخواهد بود و دولت باید این کمک را هر طورى که مقدور است به طور جنس به کارمندان بکنند و اگر این کار را بکند البته هم کارمندان استفاده خواهند کرد و هم نرخ عمومى تفاوت پیدا خواهد کرد به جهت این که مردم جنس را بیشتر به کارمندان دولت می‌فروشند و وقتى که آنها مقدار زیادى از جنس خودشان را داشته باشند مسلماً در نرخ عمومى تفاوت پیدا خواهد کرد این بهترین چیزى است به عقیده من براى تنزل نرخ و براى آسایش مردم و امیدوارم انشاء‌الله دولت موفق شود که این کار را با یک ترتیب صحیحى انجام دهد که اسباب آسایش براى مردم فراهم شود.

پیشنهادى از طرف چند نفر از آقایان نمایندگان رسیده قرائت می‌شود.

هاشمى- از طرف آقایان طباطبایى- منشور- دکتر ادهم- مخبر فرهمند- دکتر تاج‌بخش- افشار- فریدونى پیشنهاد می‌شود که در بند الف پس از منتظر خدمت متقاعدین اضافه شود.

جمعى از نمایندگان- صحیح است.

وزیر دارایى (آقاى بیات)- البته همان طور که مذاکره شد ما در نظر داریم که نسبت به وضعیت مستخدمین یک ترتیبى داده شود که بتوانند خدمت کنند و انجام وظیفه کنند و فقط نظر ما هم جهت کمک و مساعدت به کارمندان بود و اگر نظر عمومى بود که بنویسیم این پانصد میلیون براى همه اشخاص هر چه هست تقسیم شود ولى نقطه‌نظر این لایحه که تقدیم شده است براى کمک به مستخدمین است براى بازنشستگان البته بنده هم معتقدم که باید به آنها هم کمک شود و آقایان محترم هم همین طور در نظر دارند که باید کمک شود ولى هر قدر این کمک از مستخدمین کم بشود و اضافه بشود به آن طبقه بنده گمان نمی‌کنم که مستخدمین را کفایت کند این نظرى که ما داریم این است که وضعیت مستخدمین به یک صورتى درآید که بتوانند با راحتى و آسایش خیال خدمت کنند و بنده معتقدم اگر متقاعدین هم ضمیمه شود کفایت نخواهد کرد و البته براى متقاعدین هم بنده خودم معتقدم که باید یک فکرى شود ولى جاى فکرش در اینجا نیست براى این که عرض کردم اینجا اگر نباشد توسعه‌اش بدهیم آن نظر از بین خواهد رفت حالا اگر نظر مجلس شوراى ملى این است که عوض بکنیم آن موضوع دیگری است و مقصود این است مستخدمینى که خدمت می‌کنند براى انجام وظیفه قادر باشند به عقیده بنده این پیشنهاد اینجا مورد ندارد و ممکن است نسبت به این پیشنهاد همان طور که عرض کردم یک مطالعات دیگرى بشود و طریقه دیگرى اتخاذ شود. (هاشمى- صحیح است)

رئیس- آقاى مخبر فرهمند

مخبر فرهمند- اگر ما طبقه‌بندى کنیم اشخاصى را که بایستى بهشان امروز کمک شود در درجه اول کارمندان دولت هستند براى این که اینها یک حقوق محدودى دارند و یک خرج نامحدودوى و آن وقت این دسته را هم اگر بخواهند طبقه‌بندى بکنیم در درجه اول بازنشستگان هستند زیرا اینها یعنى این طبقه کارخودشان را خدمات خودشان را کرده‌اند و هر کدام با صداقت چهل سال پنجاه سال کار کرده‌اند خدمت کرده‌اند و براى دولت زحمت کشیده‌اند و هر یک داراى جمعیت و عایله زیادى می‌باشند و شما که الان نظرتان این است به مستخدمین و کارمندان دولت کمک و مساعدت کنید این هم کارمند دولت بوده است و خدمات خودش

+++

را کرده است و حالا صد تومان می‌گیرد شما باید الان این کار را بکنید و موقعش الان است اگر بعد می‌خواهید لایحه دیگرى بیاورید فایده ندارد و بنده گمان می‌کنم بهترین موقع حالا است و بنده عقیده‌ام این است که خود کارمندان دولت هم راضى هستند که به آنها هم از این محل کمک بشود (صحیح است) و همان طور که در موقع تصویب قانون افزارش حقوق درباره آنها کمک شده بود یا در مورد آن اضافه که داده شد بنده عقیده‌ام این است که در این موقع هم مقتضى است و سزاوار عدالت و انصاف است که به این دسته کمک می‌فرمایید. (صحیح است)

دکتر تاج‌بخش- حتى به صغارشان هم باید کمک کرد ممکن است عده‌ای مرحوم شده باشند و صغار داشته باشند باید به آنها هم کمک کرد. (صحیح است)

وزیر دارایى- نظریه‌اى را که بنده عرض کردم بسته است به نظر مجلس براى این که آن قسمتى را که بنده عرض کردم و آن نظرى را که وزارت دارایى دارد از نقطه‌نظر مساعدت به مستخدمین مشغول کار است و حالا هر قدر توسعه داده شود از میزان کمک به مستخدمین کم می‌شود و آن مقدارى که بنا بود کمک نخواهد شد منظور دولت این بود نسبت به آن اشخاصى که معیشتشان درست نمی‌گذرد و الا همان صورت امروز را پیدا می‌کند نظر این بوده است که درباره آنها کمک قابلى بشود حالا بسته است به نظر مجلس و ممکن است نسبت به بازنشستگان هم یک مطالعات و یک فکرى بعد کرد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به این پیشنهادى که هفت نفر از آقایان کرده‌اند موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) قابل توجه شد به کمیسیون مراجعه می‌شود. آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- چون این پیشنهاد به کمیسیون ارجاع شد باقى پیشنهادات هم قرائت شود که زمینه در دست کمیسیون باشد و روى آن نظریه مجلس لایحه تنظیم و تقدیم شود و کمیسیون نظر مجلس شوراى ملى را بداند (صحیح است) (دشتى- چون این پیشنهاد قابل توجه شد و سایر پیشنهادها هم باید برود به کمیسیون)

رئیس- پیشنهاد آقاى آزادى

پیشنهاد می‌کنم در ماده واحده قسمت الف سطر چهارم بعد از به صورت نقد یا جنس کلمه به تناسب عایله اضافه شود (سمیعى- آقاى افشار هم عین همین پیشنهاد را کرده‌اند)

رئیس- آقاى آزادى

آزادى- راجع به این قسمت همان طور که مکرر صحبت شد لازم است طورى بشود که کمک و مساعدت نسبت به احتیاج مستخدمین باشد و این نظر دولت تأمین شود که احتیاج آنها تأمین شود و احتیاج روى عایله است نه روى رتبه و غیره چه بسا اشخاصى که رتبه یک هستند یا رتیه دو یا پایین‌تر و عایله‌شان بسیار زیاد است و احتیاج بیشترى دارند و یا اشخاصى هستند که رتبه‌شان زیاد است ولى عایله‌شان کم است به این جهت بنده پیشنهاد کردم که این کمک به تناسب عده عایله باشد که دولت صورت عایله مستخدمینش را در نظر بگیرد و به تناسب عده عایله‌شان کمک بکند.

وزیر دارایى- همان طور که عرض کردم در این قسمت باید یک مطالعاتى بشود در کمیسیون و براى بازنشستگان هم که پیشنهاد قابل توجه شد باید در اطرافش مطالعه شود که به چه صورتى ممکن است این کار را انجام داد این قسمت البته باید محفوظ باشد اما این که اینجا در لایحه این قسمت ذکر نشد از این نقطه‌نظر بود که با دقت در اطرافش مطالعه شود و قسمت تقسیم هم همان طور که اینجا مذاکره شد ما اگر بخواهیم ترتیب تقسیم را بنویسیم خیلى اقسام داد و همان طور که مذاکره شد نظر همین است که این قسمت‌ها تماماً در نظر گرفته شود و در آیین‌نامه‌هایى که نوشته می‌شود این قسمت منظور می‌شود ولى اگر در قانون بنویسیم دچار اشکال خواهیم شد البته در آیین‌نامه‌هایى که نوشته می‌شود دولت مطالعه می‌کند به کمیسیون هم می‌آید و آنجا به هر ترتیبى که مقتضى شود مقرر می‌شود زیرا اینها یک چیزهایى است که اگر بخواهیم در قانون بنویسیم یک دور تسلسلى پیدا خواهد شد اگر اجازه بفرمایید چون نظر همین

+++

است البته در آیین‌نامه پیش‌بینى خواهد شد.

آزادى- پیشنهاد را مسترد می‌کنم.

رئیس- آقاى افشار

افشار- آقاى وزیر دارایى فرمودند که این موضوع را در آیین‌نامه مى‌نویسیم و در آیین‌نامه طرز اجرا را می‌نویسند نه اصل را و به عقیده بنده به طور کلى تاکنون نسبت به سایر کمک‌هایى که از طرف دولت به کارمندان می‌شد اصل مسلم این بود که رتبه و مقام مستخدمین در نظر گرفته می‌شد یعنى هر کس که رتبه و مقامش بیشتر بود به او خرج سفر و فوق‌العاده بیشتر می‌دادند به نظامنامه دولتى اگر مراجعه بفرمایید عرض بنده را تصدیق خواهید فرمود که مصداق پیدا می‌کند ولى ما می‌خواهیم این کمک طورى به عمل آید که به تناسب عده‌ای عایله کارمندان باشد چه جز باشد چه کل و مدیر کل چه پیش‌خدمت به نظر من یکسان هستند لذا باید فقط تعداد نان خور عایله را در نظر بگیرند هر کس عایله بیشتر دارد به او بیشتر کمک کنید ولو مقام پستى را دارا باشند این است که بنده تقاضا می‌کنم موافقت شود و اصل مسلم و محرز باشد که این کمک به تناسب افراد خانواده خواهد بود و در خود قانون هم ذکر شود ولى طرز اجراى آن و این که چه جور باشد و چطور عملى شود و چه ترتیبى باشد آن را در نظامنامه رعایت خواهند کرد ولى این اصل را که باید به تناسب عده افراد تقسیم شود و باید در خود قانون نوشته بشود نه در آیین‌نامه. (صحیح است)

مخبر (صفوى)- همان طور که بنده توضیح دادم اصل همان است که گفته شد اصل تقسیم این مطلب است بین همه کارمندان به تعداد عایله که دارند آقاى وزیر دارایى هم فرمودند اینجا و در کمیسیون بودجه هم همین طور توضیح شد و گفته شد به تعداد عایله که دارند آقاى وزیر دارایى هم اینجا فرمودند آقایان هم مکرر توضیح دادند که شروطش را در آیین‌نامه در نظر بگیرند که اینجا یک رشته تسلسلى پیدا نکند و اگر ما بخواهیم در قانون ذکر کنیم ممکن است همان طور که فرمودند دور تسلسل پیدا کند که عایله کى باشد خواهر باشد خواهر‌زاده باشد برادر‌زاده باشد چى باشد اینها را ممکن است در کمیسیون معلوم کنند و البته وقتى که آیین‌نامه در کمیسیون بودجه آمد این قسمت در آنجا مذاکره خواهد شد و این طریق بهتر است براى این که پیشنهادهاى دیگرى نشود که اسباب معطلى بشود.

رئیس- بدیهى است اگر این ترتیب نباشد منظور شما و دولت هم حاصل نمی‌شود و باید به ترتیب عایله باشد این شبهه ندارد هیچ ابداً شبهه‌ای ندارد که محتاج به توضیح باشد و حتماً نسبت به عایله‌ای خواهد بود. رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى افشار موافقین برخیزند (عده کمى قیام نمودند) تصویب نشد. پیشنهاد آقاى منشور

پیشنهاد می‌کنم بنده ماده واحده حذف شود.

رئیس- آقاى منشور

منشور- بنده می‌بینم که نظر بر این است که یک طورى شود یک کمکى به مستخدمین بشود از نظر نقدى یا جنسى. از یک طرف آقایان البته کمک می‌خواهند بکنند که یک چیزى جنس یا نقد گیرشان بیاید از یک طرف می‌آیند براى صندوق تقاعد نیم درصد اضافه می‌کنند که از حقوق مستخدمین کسر شود و این نقض غرض است به نظر بنده و این موضوع زیادی است نباید نوشته شود افراد که گفته می‌شود تقاعد هم بهش تعلق می‌گیرد.

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- متأسفانه آقاى منشور توجه نفرمودند اگر بنا شد این صدى نیم نباشد دولت نمی‌تواند کمک بکند به متقاعدین و اگر شما بخواهید این کار را نکنید همه معطل خواهند شد و برخلاف منظور هم هست و به این جهت صدى نیم افزوده شد و به نظر بنده لازم هم هست و باید حمایت از صندوق بازنشستگى هم کرد.

منشور- در قانون تقاعد....

رئیس- دوباره که حرف نمی‌شود زد آقا پس گرفتید یا نه؟

+++

منشور- خوب حالا که می‌فرمایند کم است بنده هم موافقت می‌کنم و مسترد می‌دارم.

رئیس- پیشنهاد آقاى دکتر تاج‌بخش

ریاست محترم مجلس شوراى ملى بنده تقاضا می‌کنم که صغار بازنشستگان نیز مشمول بشوند.

دکتر تاج‌بخش- البته بازنشسته تا وقتى خودش هست ممکن است از محل دیگرى یک اعاشه‌ای براى خودش تهیه کند ولى وقتى که مرحوم شد صغارش بیشتر گرفتار هستند و ندارند و باید با آنها هم کمک بشود به جهت این که ندارند و حقوقش فقط اینجا است و بایستى به آنها کمک بشود مقصود از این کمک این است که اشخاصی که مصرف کننده هستند و حقوق ثابتى دارند به آنها بیشتر کمک بشود.

جمعى از نمایندگان- این پیشنهاد هم برود به کمیسیون.

رئیس- بسیار خوب- پیشنهاد آقاى آزادى

پیشنهاد می‌کنم در قسمت ب ماده واحده سطر اول پس از کلمه شهرداری‌ها و بانک‌ها هم اضافه شود.

آزادى- مقصود عده از این کمک این است که به کسانى که مصرف کننده هستند و حقوق ثابت دارند کمک بشود یکى از آن مستخدمین همین مستخدمین بانک‌ها هستند و آنها هم مستخدمین موظف هستند و چه ضرر دارد آنها هم این منظور را در بودجه خوشان تأمین کنند و همان طور که شهرداری‌ها را موظف می‌کنیم که این موضوع را ترمیم کنند همان طور هم بانک‌ها را موظف کنیم این قسمت را ترمیم نمایند.

مخبر- بانک‌ها هر کدام مقابل اساسنامه که دارند براى کارمندان‌شان یک چیزهایى در نظر گرفته‌اند و خواروبارشان را تهیه می‌کند تصور می‌کنم چون مطابق اساسنامه با آنها کمک می‌شود بهتر این است که استرداد کنند.

آزادى- مسترد می‌کنم.

دشتى- چون پیشنهاد اولى قابل توجه شد لازم است بقیه پیشنهادات هم به انضمام آن پیشنهاد به کمیسیون مراجعه شود.

رئیس- بسیار خوب تمام پیشنهادات به کمیسیون رجوع می‌شود.

3- تصویب پنج فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصى

رئیس- چند فقره خبر مرخصى است خوانده می‌شود:

مرخصى آقاى ملک‌زاده آملى:

ملک‌زاده آملى- به واسطه ابتلاى به مرض و لزوم به معالجه به موجب گواهى پزشک درخواست چهل روز مرخصى از تاریخ 21 شهریور 1322 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شد اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى ملک‌زاده برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

مرخصى آقاى دولتشاهى:

آقاى دولتشاهى به واسطه ابتلاى به زخم معده و مرض قلبى به موجب دستور پزشک معالج مجبور است دو ماه به کلى استراحت و از حرکت خوددارى نماید بنابراین درخواست دو ماه مرخصى از تارخ 21 شهریور 1322 نموده و به کمیسیون عرایض و مرخصى عذر ایشان را موجه تشخیص داده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى دولتشاهى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

مرخصى آقاى معتضدى:

آقاى معتضدى براى اصلاح حال مزاجى برحسب دستور پزشک درخواست دو ماه مرخصى از تاریح 23 مرداد 1322 نموده و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى معتضدى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

مرخصى آقاى کازرونیان:

آقاى کازرونیان درخواست نه روز مرخصى از تاریخ 23 مرداد 1322 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش تقدیم می‌شود.

+++

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى کازرونیان برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

مرخصى آقاى مؤید ثابتى:

آقاى مؤید ثابتى درخواست 20 روز مرخصى از تاریخ پانزدهم خرداد 1322 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى مؤید ثابتى برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى طباطبایى:

طباطبایى- این ورقه که ملاحظه می‌فرمایند امضا زیادى دارد و از طرف استادان هنر سراى عالى توسط یکى از روزنامه‌هاى خوب ملى (بابا شمل به توسط بنده و آقاى نراقى رسیده و خواهش کرده‌اند به مقام ریاست تقدیم کنم مطلب مقتضى نیست که بنده اینجا بخوانم ولى استدعایى که دارند واقعاً موجه و صحیح است و استدعایى که دارم این است که از طرف مجلس شوراى ملى بذل توجه لازم به عمل بیاید.

4- موقع و دستور بعد- ختم جلسه

رئیس- اگر تصویب بفرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) آقاى وزیر دارایى فرمایشى دارید؟

وزیر دارایى- عرض کنم یک لایحه بود راجع به اسناد خزانه در ماده اولش مذاکره شد براى رأیش عده کافى نبود حالا که وقت گذشته و می‌خواهید جلسه را ختم کنید تمنا دارم بگذارید جزو دستور جلسه آینده باشد.

رئیس- بسیار خوب در اول جلسه آینده مطرح می‌شود جلسه را ختم می‌کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز سه‌شنبه 22 شهریور سه ساعت قبل از ظهر دستور هم لایحه انتشار اسناد خزانه و لوایح موجوده‏

(مجلس مقارن ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294071!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)