کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 197 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه هفتم آبان ماه 1330  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس جلسات دوم و پنجم آبان‏

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: شوشترى - فقیه‌زاده - رضوى و دکتر کاسمى‏

3 - تقاضاى آقاى مکى دایر به طرح گزارش کمیسون نفت راجع به اساسنامه شرکت ملى نفت ایران در جلسه بعد

4 - توضیحات آقاى وزیر بهدارى در جواب بیانات آقایان رضوى و دکتر کاسمى‏

5 - تقدیم لایحه اعتبار انتخابات دوره هفدهم به وسیله آقاى وزیر دارایى‏

6 - بقیه مذاکره در بودجه 1330 مجلس شوراى ملى‏

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 197

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه هفتم آبان ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس جلسات دوم و پنجم آبان‏

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: شوشترى - فقیه‌زاده - رضوى و دکتر کاسمى‏

3 - تقاضاى آقاى مکى دایر به طرح گزارش کمیسون نفت راجع به اساسنامه شرکت ملى نفت ایران در جلسه بعد

4 - توضیحات آقاى وزیر بهدارى در جواب بیانات آقایان رضوى و دکتر کاسمى‏

5 - تقدیم لایحه اعتبار انتخابات دوره هفدهم به وسیله آقاى وزیر دارایى‏

6 - بقیه مذاکره در بودجه 1330 مجلس شوراى ملى‏

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و چهل و پنج دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى گنجه (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس جلسات دوم و پنجم آبان.

نایب رئیس - صورت غایبین جلسات قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

اسامى غایبین جلسه صبح پنجشنبه دوم آبان‏

غایبین با اجازه - آقایان: ناصرقلى اردلان، محمد گرگانى، دکتر مصباح‌زاده، عماد تربتى. ارباب رستم گیو، اللهیار صالح، دکتر بقایى. دکتر شایگان. طباطبایى. خزیمه علم.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: خاکباز. محمودى موقر. خسرو قشقایى. قهرمان. منوچهر تیمورتاش. اسلامى. فتحعلى افشار. محسن طاهرى. محمد ذوالفقارى. جواد مسعودى. صدر میرحسینى.

دیر‌امده با اجازه - آقاى یوسف شکرایى یک ساعت.

دیر‌امدگان بى‌اجازه - آقایان: برومند یک ساعت. هراتى یک ساعت. حسن اکبر یک ساعت. شهاب خسروانى 20 دقیقه. دکتر طبا 30 دقیقه.

صورت غیبت و دیر‌امدگى آقایان نمایندگان در جلسه صبح یکشنبه 5 آبان‏

غایبین با اجازه - آقایان: یوسف شکرایى. دکتر مصباح‌زاده. ناصرقلى اردلان. ابوالفضل حاذقى. ارباب رستم گیو. اللهیار صالح. دکتر بقایى. دکتر شایگان. معین‌زاده.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: خاکباز. محمودى. موقر. قهرمان. محمدعلى مسعودى. خسرو قشقایى. تولیت. شهاب خسروانى. فتحعلى افشار. محسن طاهرى. حسین کوراغلى. صمد سودآور. محمد ذوالفقرى. جواد مسعودى.

دیر‌امدگان با اجازه - آقایان: دکتر جلالى یک ساعت. حسین مکى. آخر وقت یک ساعت. گنابادى آخر وقت یک ساعت‏

دیر‌امدگان بى‌اجازه - آقایان: محمد هراتى یک ساعت. حسن اکبر. یک ساعت. برومند 30 دقیقه. سلطانى سى دقیقه. نصرتیان سى دقیقه‏

نایب رئیس - نسبت به صورت مذکرات جلسه پنجشنبه دوم آبان و یکشنبه پنجم آبان ماه ایرادى نیست؟ آقاى مکى بفرمایید

مکى - در اسامى غایبین که قرائت فرمودند اسم بنده را خیال مى‌کنم جزو غایبین بى‌اجازه ذکر کرده‌اند خواستم عرض کنم بنده اول که به مجلس می‌آیم در هیئت مختلط می‌روم و بعد از آنجا به سر سرا مى‌آیم.

نایب رئیس - با اجازه اسم آقا را قرائت کردند آقاى حائرى‌زاده بفرمایید.

حائرى‌زاده - یک مختصر اصلاحى است که در مطبعه‌اشتباه شده اصلاح مى‌کنم می‌دهم به تند نویسى‏

نایب رئیس - آقاى صدر‌زاده بفرمایید

صدر‌زاده - در صورت خلاصه مذاکرات روز پنجشنبه در قسمت آقاى تشید عرض کردم که کارت ایشان حاضر است که سمت دادستانى مجلس در آن نوشته نشده است ولى در صورت مجلس خلاف این نوشته شده است لازم است اصلاح شود در صورت مذاکرات روز یکشنبه هم که بنده راجع به چاپخانه به عنوان موافق صحبت کردم اصلاحات عبارتى دارد که اصلاح می‌کنم و می‌دهم به تندنویسى‏

نایب رئیس - بسیار خوب آقاى دکتر مجتهدى بفرمایید

دکتر مجتهدى - روز پنجشنبه در مذاکراتى که آقاى‌اشتیانى‌زاده فرمودند در موقعى که رسیدند راجع به سیاست مصر و عراق بنده عرض کردم که این به ما مربوط نیست نوشته‌اند که به شما مربوط نیست این را خواستم اصلاح بفرمایید.

نایب رئیس - اصلاح مى‌شود آقاى رضوى بفرمایید.

رضوى - این که بنده آخر همه آقایان تقاضا کردم که در صورت جلسه عرض کنم براى این است که عرایض بنده مربوط به اصل صورت جلسه است متأسفانه اوضاع و کیفیاتى که در هر جلسه در مجلس حکم فرما است اینها قابل نقل نیست و از این جهت فقط یک سلسله عباراتى که آقایان به تدریج مذاکره مى‌فرمودند درج می‌شود و می‌ماند ولیکن آن شرایط در خصوصیاتى که مقتضى ذکر است غالباً فوت مى‌شود.

بنده پریروز احساس کردم به این که حتى استعداد دارد که تقاضا کنم از مقام ریاست و هیئت رئیسه که کمیسیون آیین‌نامه را اجازه بدهند که در خیلى موارد تجدیدنظر کنند.

یکى هم راجع به همین موضوعاتى است که بنده عرض مى‌کنم. آقاى عامرى را همه آقایان مى‌دانید که ما با ایشان حشر داشتیم از مردمان متدینى هستند (صحیح است) هیچ گاه ایشان از مردمانى که بر

+++

خلاف ظاهر و حقیقت دین بخواهند بحثى بکنند نبوده و همه مردم مى‌دانند و آقاى شوشترى هم تعصب‌شان در این مورد دینى از‌اموری است که بنده هم خودم سهم دارم و شریکم.

البته به هیچ وجه قابل نکوهش نیست که یک کسى که در وقتى مصادف شد با یک همچو بیانى بتواند خوددارى کند ولى متأسفانه مقدمه بحث گفته شد و غالب آقایان خاتمه آن را ندانستند و آن وقت یک مقدارى اعتراضاتى از آقاى شوشترى باقى ماند که آقاى شوشترى مى‌خواهد که موضوع مشروبات در مجلس بحث شود و من هم تعصب دارم که مطرح نشود.

من فکر مى‌کنم که تمام احکام دین مطابق عقیده ما که معقد هستیم حلال آن حلال است و باید تا روز قیامت باقى باشد و حرامش همین طور و در صورت تعبد هم که بود البته یک نفر نماینده مسلمان راضى نخواهد بود که مطلبى برخلاف دین مطرح بشود خاصه در موضوع مشروبات که اولاً غالب آقایان هم در اینجا نطق کردند حرارت داشتند و بالاخره دنیاى علم هم در برابر این حقیقت دینى ما سر تعظیم فرود آورد و غالب ممالکى هم که به هیچ وجه از این رهگذر وارد نبودند‌امدند و تسلیم شدند و در قوانین خودشان منع‌هایى کردند و اقداماتى کردند پس در یک چنین موردى به طریق اولى علاوه بر این که هر شخص متدین معتقد و موافق هست که جزو ممنوعات قرار بگیرد و دو مرتبه تجدید بحث رویش نیاید هر فرد عاقل و عالم هم همین طور خواهد بود با وجود بر این بنده حالا اگر بخواهم عین مطالب ایشان را ذکر کنم هم وقت مجلس را مى‌گیرم که مقتضى نیست یعنی وقتى که بخواهد به آخر مطلب برساند مطلب دیگرى پیش می‌آید همین قدر خواستم عرض کنم مطالبى که پیشنهاد مى‌شود خوب است آقایان اجازه بفرمایید تا آخر بحث بشود تا اگر بد است على‌الاصول همه بفهمند و اگر هم خوب است حق رفقا فوت نشده باشد و معلوم شود که مجلس کار خودش را کرده است و دولت باید آن قانون را اجرا کند.

نایب رئیس - آقاى نورالدین‌امامى بفرمایید

نورالدین‌امامى - عرض کنم بعضى‌اشتباهات در صورت جلسه هست که اگرآقایان تند نویسان خودشان مراجعه بفرمایند دیگر احتیاج به توضیح نیست اصلاح مى‌کنند. بنده مثلاً آن روز عرض کردم که با‌امدن وزیر شعبه نباید منحل بشود در صورتى که تحمیل نوشته شده است و از این‌اشتباهات زیاد است استدعا مى‌کنم که آقایان در خارج اول تجدید نظرى بفرمایند و بعد صورت مجلس چاپ بشود.

نایب رئیس - آقاى شوشترى‏

شوشترى - عرض کنم دیروز براى توضیح مطالبم پنج بعد از ظهر‌امدم اینجا شب را بیتوته کردم که اسم بنویسم و‌امروز مطالبم را تشریح کنم و حالا جناب آقاى رضوى فرمایشاتى فرمودند براى روشن شدن ذهن ایشان و ذهن سایر آقایان لازم است عرض کنم که بنده جرح شخصى در جلسه قبل نکردم این یک توصیف علمى لازم دارد که مبانى فقه و مبانى احکام ما باید روى موازینى باشد که در مجلس شوراى ملى اگر باقى ماند بعداً سوء اثر نکند و چون قبل از دستور صحبت مى‌کنم انشاءالله اجازه می‌فرمایید آن وقت تشریح خواهم کرد.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: شوشترى - فقیه‌زاده - رضوى - دکتر کاسمى.

نایب رئیس - با اجازه آقایان نطق‌هاى قبل از دستور را شروع می‌کنیم. آقاى شوشترى بفرمایید.

شوشترى - بسم الله الرحمن الرحیم. بدواً باید دو موضوع را عرض کنم و بعد وارد مطالب خودم بشوم اولاً آقاى ابتهاج نماینده محترم به من تذکرى فرمودند که این تذکر قلوب عموم نمایندگان را جریحه دار نموده این پیش‌امد‌هاى سوء براى مردم کرده است براى ابنا مملکت کرده و مى‌کند و آن سیل مجدد رودسر است که خسارت فوق‌العاده زارعین و دهاقین آنجا دیده‌اند خواستم جلب توجه نمایندگان محترم بشود و از طرف مقام ریاست تذکرى به دولت داده شود باین که این بدبخت‌ها که گفت:

دادى به حسن آب و ندادى به حسین از دادن و از ندادنت داد فلک‏

از آن خشک سالى و این سیل‌ها مردم بیچاره شدند خواستم این را تذکر بدهم موضوع دیگر به جناب آقاى فولادوند همکار عزیزمان یک نامه فرهنگیان نوشته‌اند که طبق قوانین باید آن حقوق اسحقاقى و رتبه‌ها و مزایا به آنها داده شود. روى یک نظریاتى که باید ما همه علاقمند به کشور باشیم و معلمین بیچاره را با این صورت فقر و مسکنت نبینیم انصاف این است که جلب توجه مجلس شوراى ملى و مقام ریاست بود که در این خصوص هم فکرى بکنند. من عین نامه را که آقایان نوشته‌اند تقدیم مقام ریاست مى‌کنم که براى آنها یک فکرى بکنند (قاسم فولادوند - تشکر می‌کنم)‌اما مطالب خودم: اقلیت در سنت مجلس مشروطیت (صفایى - همه اقلیتند) آقایان اجازه بفرمایید حال ندارم. دیشب هم نخوابیدم کسل هستم می‌خواهم یواش صحبت بکنم آقایان هم توجه بفرمایید تند هم صحبت نکنم اقلیت از خصایصش تحمل محرومیت است یعنى آن کس که واقع شد و وارد شد در اقلیت در حکومت‌هاى مشروطیت باید پیه محرومیت را به خودش بمالد یعنى بگوید اگر‌امد براى حوزه انتخابیه‌اش گفت آقا اگر براى دیگران یک کارى کردید به من هم یک کمکى یک سهمى بدهید البته سهمى به او مى‌دهند چرا؟ براى آن که اقلیت است و همین طور در تمام‌امور اینها در خارج با دولت است وقتى که مواجه مى‌شود وکیل اقلیت با دولتى که طبعاً نسبت به آن دولت نظر انتقادى دارد البته باید تحمل محرومیت را بکند و گرنه نباید اقلیت بشود در خارج هم باید تحمل بعضى حرف‌ها را بکند بعضى ناسزاها را بهش می‌گویند اینها چیزى نیست در شرع خدمتگزارى در شرع انجام وظیفه اگر وکیلى دچار حمله بشود یا محرومیت بکشد اینها وقتى که موازنه بکنید روى خدمتگزارى نتیجه که از انجام وظیفه گرفته است که حداقلش ثواب اخروى است. این برایش کافى است ولى در مجلس دیگر نباید محرومیت بکشد مثلاً وکیل اکثریت از ماده 90 استفاده کند وکیل اقلیت از ماده 90 استفاده نکند پریروز پیش‌آمدى شد بین جناب آقاى میرزا جوادخان عامرى که حالا اینجا تشریف ندارند و بنده که وجهاً من‌الوجوه بنده نسبت به دیانت و اسلامیت آقاى عامرى نه شبهه دارم نه تردید دارم آقاى ناظر‌زاده کرمانى نماینده محترم که اینجا نشسته با این که خود دیدم ماه رمضان در هواى گرم هفده ساعت صائم بود و هر وقت او را یافتم صائم یافتم من او را جرح نکردم ولى بعضى از عبارات است آقایان دکتر سیدامامى کجا است چقدر خوشم‌ آمد گفت آقایان بعضى از‌ امور فنى را بگذاریم با ما صحبت بکنیم من جملاتى را مى‌خوانم جمله اول متمم قانون اساسى اصل اول در کلیات (مذهب رسمى ایران اسلام و طریقه حقه جعفریه اثنى عشریه است باید پادشاه ایران دارا و مروج این مذهب باشد «اصل دوم می‌گوید. می‌گوید تا اینجا که طراز معین بشود از علما براى این که رسیدگى بکنند اگر جزیى از اجزا قانون با احدى از موزاین شرع متباین شد و مخالفت داشت آن قانونیت ندارد» چرا گفتند براى این که دین ما اسلام مذهب ما طریقه جعفرى است من صریح مى‌گویم بنده راجع به قانون وام این ‌اشکال علمى و فقهى و دینى را دارم نمى‌خواهید آقایان از حضرت آیت‌الله العظمى قطب مرکزیت شعبه آقاى بروجردى و دو مرکز تقلید بزرگ حضرت آیت‌الله صدر که در بیمارستان بسترى هستند و حضرت آقاى خونسارى و همین طور پنج شش نفر دیگر که شهره اعلمیت دارند مثل آقاى سید جعفر شاهرودى از این آقایان سؤال کنید ببینید که خواهند فرمود ربح را تنزیل را عنوانش را تغییر دادند به عنوان جایزه حرام است و این حرام است و قانونیت ندارد، ندارد، ندارد. بنابراین بنده را هم بکشید ندارد حالا من چه گفتم. گفتم آقاى ملک‌مدنى بنده و شما و سایر آقایان دو شخصیت داریم یک شخصیت خارج‌المجلسى یک شخصیت نمایندگى در خارج از مجلس من خودم با آقایان چندى قبل در همین مجلس شوراى ملى راجع به مشروبات الکلى در همان روز که صحبت کردم سبب شد که شب بعد در چهار راه سیدعلى چهار ده هزار تومان پول جمع کردند و رفتند یک نامه‌نگارى را بردند و گفتند که اول فلانى را لجن مالى کنید براى این که وقتی که این شخص گفت دیگر از میدان در نمی‌رود ولى بدانند انشاءالله عرق فروشى و عرق کشى را از این مملکت به قوه الهى و به همت نمایندگان محترم از بین خواهم برد. (نمایندگان - احسنت. صحیح است) انشاءالله حالا اگر بریزند

هجوم بیاورند، فحش بدهند خاکستر بر سرم بریزند به جدم می‌ارزد من روى اصلى‌امدم این حرف را زدم من چه گفتم در کابینه حکیم‌الملک در وزارت هژیر کمیسیونى شد با حضور آقاى میرزا محمدعلى خان گرگانى سرهنگ عاصم، همایونى، دکتر مبصر که در آنجا کشف کردیم رمز آن پرونده‌سازى اراک و بردن عده‌اى ایرانیان محترم را مریضخانه پانصد تختخوابى و این جریان مربوط به عبد‌الحسن هژیر نبود جریان سیاسى دیگر دارد در آنجا صحبت کردیم که چه جور نقشه بکشیم که این سم مهلک این چیزى که در سال ده یازده میلیون تومان مى‌دهد دو میلیونش هم خرج مى‌شود‌اما در مقابل بیش از دویست و پنجاه تومن ضعف جسمى و مزاجى براى مردم فراهم مى‌کند غیر از این که دیانت و روحیه و اخلاق و عادات ملتى را فاسد می‌کند جلوگیرى بکنیم یک مواد دیگرى را نشان می‌دهم این مواد البته از نظر اصول مال خارج از مجلس است‌اما در مجلس شوراى ملى اعتراض من این بود این عبارتى را که الآن من صورت مجلس را مى‌خوانم در تصحیحى که آقاى ناظر‌زاده فرمودند مى‌فرمایند بنده گفته بودم «که اگر دولت بتواند وسیله‌اى پیدا کند که استعمال سم مهلک مشروبات الکلى از بین برود بزرگ‌ترین خدمت اجتماعى را انجام داده است (صحیح است) و در این راه زیان ناچیز مالى در مقابل فواید فراوان معنوى آن به هیچ وجه قابل توجه نیست» باز هم عرض

+++

مى‌کنم صحیح است ولى اینجا است که مى‌گویند «اگر بنا باشد فروش مشروبات الکلى آزاد باشد و دولت براى ازدیاد درآمد در صدد باشد قیمت قند و شکر را اضافه کند بهتر است لااقل قیمت مشروبات الکلى زیاد شود» بنده به این بحث مى‌گویم حضرت آقاى ناظر‌زاده شما را که من شهادت مى‌دهم روى قصد انشا چنین چیزى را نفرموده‌اید چون که اگر قصد انشا باشد‌ اشکال ارتداد پیش می‌آید شما که صد در صد مخالف هستید با استعمال مشروبات الکلى شما که جزئیات احکام را در نظر دارید خوب بود که این عبارت تنظیم نمی‌شد و من براى این که این سنت در مجلس باقى نماند چون آقایانى که مى‌گویند مجلس تمدید شود به فلان سنت پارلمانى مراجعه می‌کنند سنت پارلمانى در حکم قانون است من مى‌خواستم که این کلمه در مجلس باقى مانده باشد در مجلس که تماماً‌امدیم و قسم خوردیم و به قرآن مجید که ما جاء به القانون الاساسى عمل کنیم و بر خلاف او عملى نکنیم و الا بنده غرض توهینى نداشتم و از جناب آقاى ملک‌مدنى هم انتظار نداشتم که عبارتى بفرمایند که شوشترى انشاءالله حالت عادى پیدا می‌کند من همیشه حالت عادى دارم من در آن روز هم به جدم حالم عادى بود من‌شان مجلس و‌شان شما و‌شان آقاى ناظر‌زاده و آقاى عامرى از بالا بردم و حفظ کردم من چیزى نگفتم که آقاى فرامرزى می‌گویند.. (ملک‌مدنى - گفتم که عصبانى هستید) نه این عصبانیت نیست لهجه مرد بلند است ‌اشتباه می‌کنند. آقاى فرامرزى مى‌فرمایند شمشیر روى هوا کشیدن من شمشیر را مقابل صف‌ها می‌کشم نه روى هوا من روى هوا شمشیر کش نیستم و هر چه گفته‌ام براى حفظ حیثیت اسلام و قانون اساسى و نمایندگان محترم است (صدرزاده - حالا یادآورى بفرمایید جناب آقاى شوشترى که قانون از مجلس سنا‌ آمده)

ما طرح را که تهیه کردیم همین آقاى ناظر‌زاده ‌امضا کرده‌اند (بعضى از نمایندگان - ما هم‌ امضا کرده‌ایم) بلى دولت مجبور است که بیاورد چون قانون بود که پس از یک ماه باید طرز اجراى منع مشروبات الکى را به فوریت بیاورند در طرحى که نوشته بودند گفتم من ‌امضا نمی‌کنم وقتى که نوشتند اجراى منع مشروبات الکلى‌ امضا کردم این عرایض بنده است.‌اما آقایان وزراى محترم ...

نایب رئیس - آقاى شوشترى وقت شما تمام شد

شوشترى - اجازه بفرمایید دو دقیقه دیگر. جناب آقاى وزیر مشاور جناب آقاى وزیر دارایى آن روز عرض کردم ‌امروز هم عرض می‌کنم و این شعر را باز می‌خوانم دادى به حسن آب و ندادى به حسین، به جدم ‌امسال براى مردم گرگان آب خوردن نیست رفته‌اند از یک فرسخى آب آورده‌اند مردم زراعت‌شان از بین رفته و بدبخت شده‌اند توتون‌شان از بین رفته و برنج‌شان هم خراب شده و از بین رفت و پنبه‌شان هم مثل سابق نبوده است موضوع این است که استدعا دارم آخر شما می‌دانید که مالیات را باید از گردن کلفت‌ها وصول کنید این گردن کلفت‌ها که دویست میلیون خورده‌اند آنها باید مالیات بدهند ولى آن بیچاره‌هایى که نان خوردن ندارند براى اینها آقاى نریمان پسر عموى محترم من قوم و خویش من براى رضاى خدا بفرستید یک کمیسیونى را که به حق عمل کند مالیات باید وصول شود این صحیح است ولى نه این مالیات که از فقر او بیچاره‌ها بگیرند مالیات باید از گردن کلفت‌ها وصول بشود در تمام ساحل بحر خزر از گیلان و مازندران و گرگان محصول از بین رفته دردشت یک دانه گندم ندارد این را باید تجدید نظر بفرمایید مردم منتظرند ما هم عرض کردیم محرومیت مى‌کشیم اگر سازمان برنامه به همه جا کمک مى‌کند و چیز مى‌دهد و همراهى مى‌کند چون شوشترى مخالف دولت است نباید به گرگان همراهى بشود این کار با مملکت دارى وفق نمی‌دهد.

رئیس - فقیه‌زاده‏

فقیه‌زاده - مجلس تمام گشت و به آخر رسید کار، ولى نمى‌دانم از ما چه کار مفیدى براى این مردم به آخر رسیده است (یک نفر از نمایندگان - آن که به جاى خودش محفوظ است) چنانچه رفقا مستحضرند مسافرتى اخیراً به مشهد مقدس کردم و از نزدیک به شکایات و در دل‌ها و آروزهاى همکاران عزیز خود بیشتر پى بردم مخصوصاً در بیانات و نطق مبسوطى که جناب آقاى مهدوى تمنیات و مستدعیات مردم خراسان را در اصلاحات کار آن استان به عرض مجلس رساندند دقیق شدم دیدم انصاف این است که حداقل خواسته‌هاى ضرورى مردم آن سامان است و بعضى از آن تقاضاها تقاضاى عمومى مملکت شاید هدف و آرزوى کلیه مردم مسلمان خاصه فرقه شیعه است همه ما آرزو داریم که به اسرع وقت راه بین خراسان به راه آهن عمومى مملک اتصال پیدا کند و مردم از این زحمات و مشکلات مستخلص شوند و محققاً هم چنانچه نمایندگان محترم خراسان تذکر دادند یگانه راهى است که علاوه بر صدها محسنات در‌آمد قابلى هم خواهد داشت بنده فقط یک استدعا اضافه مى‌کنم که ایستگاه شهرستان‌ها را نزدیک شهر‌ها ساختمان کنند و از بعد مسافت که چندین کیلومتر مسافت تاکنون احداث کرده‌اند و ضرر و خسارت آن را دیده‌اند و تنفر عمومى را نیز سنجیده‌اند صرف‌نظر کنند و همچنین با فعالیت و جلادتى که در مردم کشاورز خراسان مشاهده شد هر قدر مساعدت در تعدد کارخانه قند و موتوریزه کردن دستگاه‌هاى کشاورزى آن حدود بشود انصاف این است که به موقع و به جا است و شایسته است همگى با نمایندگان محترم آن استان هم صدا شده و تا سر حد‌ امکان تشریک مساعى کنیم گر چه آثار عواطف اعلیحضرت همایونى که از عنایات مخصوص ملکوتى این نابغه رحم و انصاف سرچشمه گرفته و همچنین آثار خیرات و مبراتى که از راهنمایى آن وجود عالى‌شان تراوش کرده و در تمام بلاد خراسان سایه‌ انداخته در التیام قلب مجروح مؤثر بوده است ولى فقر و فاقه به حدى است که باز خیلى فاصله است که به هدف مقصود رسیده باشیم ، موضوع دیگرى که مرا سخت تحت تأثیر قرار داد اتحاد و اتفاق و یگانگى غیر منتظره‌ای است که در افراد این مملکت از غرب تا شرق توسعه یافته دیدار سیماى این وحدت و تولید غرور و نخوتى که از پیروزى‌هاى درخشان اخیر که در ناصیه مردم مشاهده شد بى‌شبهه هزاران دفعه بیشتر استفاده از جنبه مالى و مادى نفت مى‌باشد این ملت خمود و حامد سابق احساسات شخصیت و استقلال مى‌کنند و براى هر فداکارى خود را حاضر مى‌سازند در همه جا و همه کس یک احترام. زایدالوصفى نسبت به حضرت آیت‌الله کاشانى و جناب آقاى دکتر مصدق و جناب آقاى مکى که به مقدار زیادى از این موفقیت‌هاى عظیم را از اثر عزم و فداکارى این رادمردان مى‌دانند مشهود است مخصوصاً این مقام شامخى که نسبت به دوست کامکارم آقاى مکى که در دل‌ها جاى گرفته است تبریک می‌گویم من تمام درخواست‌ها و تقاضاها و تمنیات همکاران عزیز خراسانى خود آقاى مهدوى آقاى طاهرى آقاى قرشى و سایر آقایان را به جا و محق دانسته و تأیید مى‌کنم و باید بی‌درنگ مسئول آنها را اجابت کرد.

ولى نمى‌توانم کتمان کنم وقتى که قزوین خراب و قزوین بیچاره و مردم بینواى آن را مقایسه کردم رفقاى خود را خوشبخت‌تر مردم خراسان را کامیاب‌تر خود را شرمگین‌تر دیدم وکلاى محترم وزرای عزیز قزوین پشت دروازه پایتخت در واقع محله‌اى از محلات تهران است موقعیت مهم او از لحاظ سیاسى. جغرافى - تاریخى. نظامى اقتصادى کشاورزى او از نظر هیچ یک پوشیده نیست تصور نمى‌کنم در میان آقایان کسى باشد که سى سال قبل قزوین را ندیده باشد ‌امروز هم حتماً از این شهر کهنه و پاى تخت قدیم عبور کرده‌اند یقین دارم که مقایسه هم پیش خود فرموده‌اید و بى‌شبهه شما را تحت تأثیر گرفته لااقل از خود پرسیده‌اید چگونه مى‌شود در تمام شهرستان‌هاى ایران اصلاحات به عمل ‌آمده جز قزوین که سیر قهقهرایى کرده در قزوین یک خیابان کج و کوله کم عرض دارد که مسافرین آن مستقیماً از شرق‌ آمده و از غرب خارج مى‌شوند براى کسى محال است که شمال و جنوب آن را بازرسى کند و الا براى ارائه فقر و فاقه مردم احتیاج به حلبى آباد چادر آباد آبادان یا گودال‌هاى مخوف چاله میدان نداشت قزوین دو سه رشته خیابان دارد که از آثار و بقایاى عهد شاه عباس کبیر است یکى دو خیابان هم وعده کرده‌اند که البته دیدارش براى روز قیامت است در اکثر شهرستان‌هاى خراسان ساختمان‌هاى بزرگ شهردارى باغات عمومى ملى بیمارستان‌هاى وسیع مؤسه‌هاى مساجد و مدارس کهنه احداث خیابان‌هاى عریض و طویل احداث چاه‌هاى عمیق همه چیز در همه جا در دست عمل است شهردارى و اداره دارایى و ثبت احوال و ادراه راه و عمارات پذیرایى قزوین همه از ترکه باقى مانده دولت مرحوم تزار است و الا اعضاى آن ‌امروز مى‌باید سجاف بیابان باشند اگر مرحوم حاج محمدعلى آقاى ‌امینى آن مرد خیر بیمارستان ناقص در دست مردم نمى‌گذاشت نام بیمارستان و بهدارى را می‌باید قزوینى در کتاب لغت ببیند بیمارستانى هم در عهد مرحوم رضا شاه کبیر ساخت و تکمیل شد ولى ورود دروس‌ها و توقف چند ساله آنها محتاج به تعمیر شد براى مأمورین وزارت دارایى (اداره ساختمان) و مهندسین ما فعال ناندانى شده است ساختمانى که در آن عهد به پنجاه هزار تومان تمام شد هر سال به نام تعمیر چند صد هزار تومان گرفته شده زمستان هم باز محل مخروبه و جاى سکنى سگ و گربه است قزوین بعد از اصفهان مرکز تعلیمات و تحصیلات عالیه قدیمه بود و به همین جهت داراى مدارس بزرگ و مساجد بسیار است که حتى در مرکز مشهد که شهرى عظیم است به تعداد و عظمت این مدارس ندیدم همه در حال ویرانى و رو به انهدام می‌رود جز یکى دو مدرسه به اهتمام متصدیان و متولیان با شرافت آن به قدر مقدور در آبادى آنها سعى و تلاش مى‌کنند در صورتى که اگر مختصر همتى می‌شد لااقل پناه گاه فقرا و بى‌نوایان در این زمستان می‌شد قزوین 14 دهستان دارد که از عهد دیلامه تا امروز راه عبور آن در مواقع مشکل مسدود حالا هم کم و زیاد مسدود است نه از جبال شامخه مى‌توان عبور کرد نه از کویر و باطلاق مى‌شود رهایى یافت قزوین در بى آبى معروف است و این شهر از سه چهار فرسنگى شاهرود مى‌گذرد که پانصد سنگ آب دارد من نمى‌خواهم سنگ بزرگ بیندازم که نشانه نزدن باشد توقع سد بندی‌هاى رودخانه‌هاى خررود و ابهر رود رودهاى سیلابى را هم به وقت دیگر موکول کردم که انشاءالله در‌آمدهاى عمومى مملکت به کیسه ملت برسد

عجالتاً چند چاه آب و تقاضاى دو نهر سر پوشیده سنتى براى دو رودخانه مخصوص شهر مختصر تعمیر در قنوات درخواست کرده که این شهر قدیم کهن را از بیچارگى و بى آبى نجات می‌بخشد از برنامه از آقاى وزیر کشور اینجا تشریف

+++

ندارند لابد به سمع‌شان می‌رسد (آشتیانى‌زاده - آقاى وزیر کشور تشریف نمى‌برند به قزوین) شهردارى‌ها از مقاطعه‌چى‌ها همه وعده دادند ولى فقط از دویدن کفش پاره مردم به منیات مردم فقط و فقط از طرف ذات شاهانه نداى قبول رسید اگر آن یک چاه عمیق هم از کیسه فتوت شاه حفر نشده بود مردم در چنین سالى آب خوراکى و وضو هم نداشتند بانک ملى که در مشهد مقدس ساختمانى نظیر ساختمان تهران دارد و شاید در شهرستان‌هاى دیگر بناهایى داشته باشد ولى چند سال است به مردم قزوین وعده مى‌دهد که ساختمانى کنند که رفع‏ حوائج خودشان را کنند زمین بسیار مرغوبى را هم دارند و ممکن است هم جمعى کارگر استفاده ببرد و هم آثار شهرى پیدا شود به بهانه آن که مردم شهر نمی‌خواهند به ما آب بدهند اقدامى نکرده‌اند در صورتى که مردم قزوین با شرافت و سخى‌الطبع هستند ممکن است هر محرومیتى را خود قبول کنند ولى ممکن نیست این ‌اندازه پستى از خود نشان دهند که براى ساختمان بانک ملى خود که رفع حوائج آنها را مى‌کند بگویند آب نمى‌دهیم چون طول کلام شد قصه پر غصه خود را کوتاه کنم فقط خطاب به وکلاى محترم خراسان و دوستان عزیز عرض مى‌کنم که با کمال نواقص و مسامحه که از اولیاى دولت در خراسان دیدم نسبت مقایسه با ما بسیار خوش بخت و خوش اقبالید و مى‌توانید از روى یقین بفرمایید ویل کفره نمرود از هیئت وزرا مخصوصاً آقاى وزیر کشور استدعا دارم مسافرتى به قزوین فرمایند و این شهرستان را ‌اندکى مورد توجه قرار دهید و در خاتمه عرض مى‌کنم چنان چه مد شده است در خاتمه انتخابات در هر شهرستان عده‌ امتیاز روزنامه گرفته به نام دل سوزى وکیل حاضر را به باد ناسزا می‌گیرند البته شهرستان بنده و بنده هم مستثنى نیستم و هر روز صفحاتى از این نامهربانی‌ها تحویل می‌گیرم.

ولى اگر واقعاً منظور از این ناسزا‌ها از روى احساسات و عصبانیت ملى و دلسوزى واقعى است به طیب خاطر آنها را حلال می‌کنم نهایت آن که این تحفه‌هاى مرحمتى را از این دست گرفته از دست دیگر تحویل اولیاى ‌امور و زعماى قوم مى‌کنم که مقصر حقیقى و مسامحه کار واقعى هستند و اگر خداى ناکرده اغراض خصوصى را وسیله این ترهات و اباطیل کرده‌اند باز من با کمال شرافت غمض عین مى‌کنم و آنها را به ضمیر صاف و وجدان پاک خود برگذار مى‌کنم چه از وکیل جز تذکر و تکرار و اصرار و الجا کارى دیگر ساخته نیست و اخذ حاظر و ناظر است که ما قصورى نکرده‌ایم و آن چه گفتنى بود گفته‌ایم ولى به صخره‌هاى صماء اثر نمى‌کند.

آنچه البته به جاى نرسد فریاد است‏

یادداشتى هم جناب آقاى آزاد به من نوشته‌اند که پنجاه نفر کارمندان اداره راه شوسه را که پنج شش سال است سابقه خدمت دارند از اول آبان ماه بیکارشان کرده‌اند و آنها خیال دارند که بیایند و در مجلس متحصن شوند و از هیئت دولت درخواست دارند که به این موضوع رسیدگى کنند و از جناب آقاى وزیر بهدارى هم که اینجا تشریف دارند خواهش مى‌کنم یک روز وقت‌شان را صرف بفرمایند که در خدمت‌شان برویم قزوین این مریضخانه 50 تختخوابى که چند سال است ساخته شده چهل و پنج هزار تومان هم اعتبار داده شده است که براى آن اثاثیه بخرند ملاحظه بفرمایند و اقدامى بفرمایند این مریضخانه 50 تختخوابى دایر بشود و مردم قزوین از این بدبختى نجات پیدا بکنند باقى وقتم را قبلاً داده‌ام به جناب آقاى مهدوى اگر وقتى باقى مانده است اجازه مى‌فرمایید که صحبت بفرمایند

نایب رئیس - وقتى باقى نمانده است. آقاى رضوى‏

رضوى - مصداق وقت تنگ و اعمال بسیار ‌امروز در مجلس موضوع پیدا کرده براى این که خیلى از آقایان تذکرات لازم و واجب داشته و از آقایان هیئت دولت هم چند نفر تشریف دارند و بیانات آقایان هم فراوان است قسمت اعظم عرضى که مى‌کنم تذکرى است راجع به خود مجلس شوراى ملى خود آقایان همکاران در جلسه گذشته و جلسه اسبق بعد از این که یک مختصرى وارد دستور شدیم دیدیم که یک عده‌اى از آقایان یا با اجازه یا بدون اجازه تشریف نداشتند آیین‌نامه لااقل سه ساعت وقت را براى جلسه مجلس شوراى ملى مقرر داشته اگر آقایان صلاح مى‌دانند که این قسمت‌ها را رعایت بکنیم موجب مى‌شود که قسمت زیادى از قوانینى که در دستور باقى مانده است و بسیار مفید و لازم و ضرورى است تکلیف آنها معلوم شود و الا بنده می‌ترسم مثل دوره گذشته منتهى بشود به این که ایام اخیر ضرورت پیدا بکند و آقایان حاضر بشوند و کمیسیون‌ها و مجلس مجال نکند که مطالعه کافى در قوانین بکند و دو مرتبه یک قوانین ناقصى وضع بشود مثلاً بنده تا پریروز و دیروز فکر مى‌کردم که مجلس و شوراى ملى همین طور که بحث بود بودجه فرهنگ و بودجه بهدارى را گذرانده و اگر ما الآن گرفتار یک داوزدهم هستیم این دو وزارتخانه که واقعاً کارشان شوخى بردار نیست اینها بودجه‌هاشان را در اختیار دارند نامه‌هایى که از ولایات ‌آمده مى‌بینم که آنها دچار ‌اشکال هستند نمى‌دانم این طرح مجلس بود یا دولت پیشنهاد کرده بود ولى آقایان خودشان اگر صلاح بدانند که این موضوع بگذرد و انجام بشود به نظر بنده یک ‌امر ضرورى و فورى است.

خاصه که اگر جناب آقاى وزیر دارایى هم موافقت بفرمایند به عقیده بنده بعضى از قوانین و بعضی از ‌امور که معوق مانده است اینها در دستور مجلس شوراى ملى قرار بگیرد زیرا اینها یک چیز‌هاى بسیار ضرورى است که فوت شده است مثلاً بنده اخیراً اطلاع پیدا کردم که مجلس شوراى ملى افراد دیوان محاسبات را انتخاب نکرده با نظارتى که مجلس در دخل و خرج مملکت دارد نبودن این افراد مثل این است که مجلس از یکى از شئون جدى خودش غمض عین کرده باشد بنده تصور مى‌کنم آقایان خوب است نزدیک‌ترین وقت را براى این کار بگذارید زیرا که بنده مى‌خواهم پیشنهاد کنم که اساساً دیوان محاسبات تشکیل بشود و ملاحظه کنید ببینید که دخل و خرج کشور را و ضرورت اقتضا دارد که یک قدرى مواظبت بیشتر شده باشد نمی‌دانم چطور شده است که این افراد تا به حال انتخاب نشده‌اند؟ (اکثریت نبود و پس از چند لحظه‌اى اکثریت شد)

حالا اینجا آقاى صدر‌زاده تذکر مى‌دهند که از طرف وزارت دارایى افرادى براى دیوان محاسبات به مجلس پیشنهاد شده است ولى تا به حال همین طور جزو دستور مانده است و طبع و نشر نشده و به عرض آقایان نرسیده است این را که بنده از مقام ریاست استدعا مى‌کنم که در دستور بیندازید زیرا اصلاً ‌شأن مجلس نیست که یک دوره مجلس بگذرد و بالاخره اعضای دیوان محاسبات انتخاب نشده باشد و همین طور باقى بماند و همین طور راجع به بسیارى از قوانین در ورقه‌اى که بیرون مى‌چسبانند آقایان می‌روند اسم نویسى مى‌کنند ولى آن گزارش مدت‌ها مى‌گذرد و طرح نمى‌شود الآن ملاحظه می‌فرمایید که راجع به همین بودجه مجلس سه جلسه است که وقت مجلس صرف شده است از این جهت به طور کلى تذکراً مى‌خواهم عرض کنم که وقت تنگ است و اعمال بسیار و آقایان اگر یک قدرى بیشتر صرف وقت بکنند بهتر است على‌الاصل نماینده ولایات وقتى که تقاضاى نطق قبل از دستور مى‌کند هدفش ذکر یک رشمه‌اى و قسمتى از احتیاجات بسیارى است که ایالات و ولایات دچارند البته فارسی‌ها نظر به این که به شخص آقاى دکتر مصدق و دولت حاضر از نظر اقداماتى که مربوط به نفت انجام داده‌اند کمال عقیده و حسن اعتماد را دارند (صحیح است) و مکرر هم در تلگرافات و مکاتیب و مذاکرات اعلام کرده‌اند نظرشان را و به ما هم چند دفعه تذکر داده‌اند که گفتگو بشود و براى این که این مطلب کاملاً انجام گرفته باشد و علاقه آنها هم پیدا شده باشد تا حدودى که‌ امکان داشته باشد یعنى جزو ‌امور واجب نباشد آنها حاضر شده‌اند که به خودشان فشار بیاورند و کارها خیلى زیاد نخواهند ‌اما ‌امور دو قسمت است‏ یک قسمت از‌ امور است که شرط بقا است یک قسمت از ‌امور است که شرط تکمیل است آنهایی که شرط تکمیل است شرط اصلاح است البته می‌شود که فعلاً نخواست صبر کرد تا بعداً انجام شود ولى آنهایى که شرط بقایى است بنده تصور مى‌کنم که خواستن آن درست مساوی است با علاقه به حسن جریان داشتن. سال گذشته از جمله ‌امورى که واقع شد این بود که ملخ ‌آمد در این مملک وقتى که ملخ ‌آمد یک بودجه‌اى اینجا گذراندیم همه آقایان تشویش داشتند که ممکن است بودجه به هبا و هدر برود ولى انصاف باید داد که از جمله قدم‌هاى مفیدى که برداشته شد و بودجه‌ای که درست به مصرف رسید این بودجه بود براى خاطر این که در فارس کلیه محصول هر روز مورد تهدید ملخ‌هایى بود که می‌آمدند یا ملخ‌هایى بود که پوره می‌ریخت و دو مرتبه پرواز مى‌کرد همان موقى که اینها پرواز مى‌کردند اینها هم افرادشان حرکت می‌کرد طیاره‌های‌شان به پرواز مى‌آمد البته یک کمک حسابى هم ارتش آنجا کرد و نفرات داد من حیث‌المجموع و نتیجه اقدامات این شد که محصول فارس از خطر این آفت نجات پیدا کرد البته در آن قسمت‌هایى که صحارى بود و زراعت شده بود زراعت‌شان محفوظ ماند ولیکن در کوهستان‌ها و دشت‌هایى که آبادى نداشت مجال نبود که بتوانند مرتب پیش بروند و هر قسمت را ببینند که وضعیتش چه شده است بنده از اولى که از فارس ‌آمدم یادآورى کردم که یک مقدارى از این ملخ‌ها در آن کوهستان‌ها تخم ریزى کرده‌اند و همیشه این طور بوده است و در همه جا دیده شده ملخ وقتى یک سال ‌آمده سنوات بعد هم ممکن است بیاید و در این مناطقى که پوره ریزى شده مجدداً جمع شود و محصول را تهدید کند و باید از قبل پیش‌بینى گردد که مبارزه به عمل بیاید و ممکن است در اوایل محصول شدیدتر باشد و از این رهگذر هم‌ امسال یک صدمه زیادى و خسارت زیادى وارد بیاید در موضوع آفت سن هم که متأسفانه هنوز اقدام عملى نشده است بنده نمی‌دانم بودجه نداشته نتیجه چه بوده بالاخره وزارت کشاورزى با اداره دفع آفات حرف‌هایى دارند بالاخره مردم فارس که دچار هستند آنها هم عرایضى دارند.

به هر صورت اینها از ‌امورى است که غمض عین در هر حال نمی‌شود کرد یعنى تا مملکت هست اینها از ‌امورى است که باید بشود راجع به غله فارس بنده اولى که‌ آمدم عرض کردم مردم فارس می‌گویند ما حاضریم که دولت هر چقدر غله می‌خواهد بیاید از ما بگیرد و مازادى که می‌ماند آزاد بگذراد یا خیر اگر نظرى دارد معین کند یا این که در داخله و خارجه بازارى براى فروش آنها ایجاد کند

+++

متأسفانه در سایر جاها می‌شنوم کم دارند و در فارس هم مطابق اطلاعاتى که بنده دارم اقدامى براى تعیین تکلیف و رسیدگى و جمع آورى غله نشده است این است که می‌خواستم تذکر بدهم و گفته باشم به این که در این قسمت اقتضا دارد توجه بیشترى بشود مطلب دیگر مبارزه با مالاریا است بنده حالا نمى‌دانم که وضعیت به اصطلاح استعداد خود مملکت از براى این کار چقدر بوده است ولى خود آقایانى که واردند این است که اگر یک سال مبارزه شده و سال بعد روى آن اقدام نشد زحمات سال پیش کان لم یکن است سال گذشته سه ناحیه پر آفت و مالاریا خیز در فارس مورد مبارزه قرار گرفته هزینه براى این کار صرف شده و رفته‌اند ولى‌ امسال مطابق اطلاعى که بنده دارم که گرد ددت سال گذشته 30 تن براى این سه ناحیه مصرف شده و ‌امسال فقط شش تن داده‌اند و یا می‌گفتند که خواهیم فرستاد حالا چون آقاى وزیر بهدارى تشریف دارند مى‌خواستم ببینم که اقدامى کرده‌اند یا خیر چون آقاى دکتر کاسمى در مورد کار مالاریا یک بیاناتى داشتند از این جهت بنده چهار دقیقه از وقت خودم را به ایشان دادم که ایشان مطالب خودشان را بفرمایند و سایر مطالب را بعداً عرض خواهم کرد.

نایب رئیس - آقاى دکتر کاسمى‏

دکتر کاسمى - بنده از آقاى رضوى خیلى تشکر مى‌کنم که چهار دقیقه از وقت خودشان را به بنده مرحمت فرمودند و از وجود آقاى وزیر بهدارى در مجلس استفاده مى‌کنم و مطلب خیلى مهمى را که گمان مى‌کنم مبتلا به همه آقایان باشد اینجا عرض می‌کنم در مسافرتى که بنده به مازندارن کردم دیدم متأسفانه سمپاشى با گرد ددت که در آن قطعه به عمل‌ آمده به هیچ وجه مؤثر نبوده است (صحیح است) و تمام مردم عقیده داشتند که سمپاشى که در دفعه دوم انجام گرفته حتى یک پشه را هم نکشته (صحیح است) و این موضوع به قدرى مهم بود که تقریباً تمام مردم را نا ‌امید کرده بود. (صاحب‌جمع - پشه را تقویت کرد) مخصوصاً که براى سمپاشى از بودجه ناچیز شهردارى براى خرید نفت به مبلغ گزافى گرفته بودند مثلاً در بهشهر 9 هزار تومان براى خرید نفت از بودجه شهردارى گرفته بودند در یک چنین مواقعى من خیلى تعجب مى‌کنم چطور وزارت بهدارى یک ‌امر به این مهمى را مورد تفتیش دقیق قرار نداده که حقیقت گرد خراب بوده است.

روش سمپاشى خراب بوده این موضوع قابل توجه است براى این که مبلغ گزافى ارز کشور براى خرید گرد ددت از ایران خارج شده و مبلغ خیلى گزافى هم خرج مأمور فوق‌العاده شده باید آنها مورد رسیدگى واقع و حتى مى‌خواستم به شکل سؤال از وزارت بهدارى این موضوع را سؤال کنم و تقاضا دارم یک کمیسیون فنى مأمور بشود برود در مازندران و در تمام نواحى که گردپاشى شده تحقیق دقیق بکند و علت این که گردپاشى مؤثر واقع نشده تعیین بکند و تا زمانى که این تحقیقات نشده من گمان می‌کنم که این گردپاشى جز این که پول مملکت به هدر برود و فایده‌اى هم مترتب نباشد و مردم هم نا امید باشند ثمرى ندارد (صحیح است)

3 - تقاضاى آقاى مکى دایر به طرح گزارش کمیسیون نفت راجع به اساسنامه شرکت ملى نفت ایران در جلسه آینده.

نایب رئیس - وارد دستور می‌شویم آقاى مکى.

مکى - بنده مى‌خواستم به استحضار مجلس مقدس شوراى ملى برسانم اساسنامه شرکت ملى نفت ایران که با حضور هیئت مختلط و نماینده دولت تکمیل شده بود و به کمیسیون مخصوص نفت از طرف مجلس ارجاع شد کمیسیون مخصوص نفت در ظرف چند جلسه این اساسنامه را مطالعه کرد و اصلاحاتى که لازم بود در آن به عمل آورد و براى طبع و توزیع حاضر شد گزارش آن هم به مجلس شوراى ملى تقدیم شده است ‌امروز بین آقایان توزیع مى‌شود بنده مى‌خواستم تقاضا کنم که چون این موضوع اهمیت فوق‌العاده‌اى دارد و با وضعیت فعلى شرکت ملى نفت ایران و نداشتن یک اساسنامه‌اى که ملاک عمل قرار بگیرد درست آن طورى که شاید و باید منویات آقایان به موقع اجرا گذاشته نخواهد شد این بود که می‌خواستم استدعا بکنم از همکاران محترم عزیزم که اجازه بفرمایند این موضوع در دستور جلسه آینده قرار بگیرد که آقایان هم هر اصلاحى که به نظرشان می‌رسد چون شور اول اساسنامه است نظر اصلاحى و پیشنهادات اصلاحى خودشان را به مقام ریاست تقدیم بکنند که هنگامى که براى شور دوم در کمیسیون مطرح مى‌شود کمیسون مخصوص نفت از نظر خود آقایان محترم اطلاع حاصل کرده باشد و بتواند منویات آقایان را به صورت گزارش شور دوم تقدیم مجلس شوراى ملى بکنم بنابراین این موضوع کمال ضرورت را دارد و استدعا مى‌کنم این مطلب خیلى اهمیت دارد در درجه اول مورد توجه آقایان قرار بگیرد و زودتر شور اولش تمام بشود و کمیسیون مخصوص نفت هم بتواند زودتر گزارش شور دوم را تقدیم مجلس بکند.

موضوع دیگرى که خواستم به عرض مجلس شوراى ملى برسانم تلگرافى است که به مجلس شوراى ملى مخابره شده است از‌ آمل که یک مدیر روزنامه را بر طبق آن قوانین که لغو شده است گرفته‌اند توقیفش کرده‌اند این تلگراف را به مقام ریاست تقدیم مى‌کنم و الآن که جناب آقاى کفیل وزارت دادگسترى اینجا هستند رسیدگى بکنند که قضات آنجا اگر بر خلاف قانون و روى قانونی که مجلس لغو کرد کسى را تعقیب و توقیف کرده‌اند آنها را تحت تعقیب قرار بدهند ضمناً هم خواستم به عرض مجلس شوراى ملى برسانم از این که همکاران محترم مجلس شوراى ملى از خدمتگزاری مأمور خودشان قدردانى کردند واقعاً بنده عرض کنم که هیچ کارى انجام ندادم مأمور مجلس شورای ملى بودم و آنچه انجام دادم در حقیقت به واسطه همان رأیى بوده است که نمایندگان محترم در موقع انتخاب هیئت مختلط به من دادند من هر کارى کردم فقط یک مأمور اجرایى از طرف مجلس شورای ملى بودم و ‌امیدوارم که نمایندگان محترم و همکاران دوره ‌شانزدهم من این افتخار را در تاریخ مشروطیت ایران داشته باشم که بزرگ‌ترین مجالس ایران و بهترین نمایندگان تمام ادوار مجلس ایران همین دوره ‌شانزدهم خواهد بود زیرا کارى که مجلس‌ کرد هیچ یک از ادوار مشروطیت ایران توفیق آن را نداشته و حتى نتوانسته است بگوید که ممکن است یک روزى قرارداد نفت جنوب به این صورت در آورد و نفت را ملى کرد یک روز عرض کردم بهترین مجالس دوره دوم بوده چون اولتیماتم را رد کرد ولى همان مجلس دوره دوم نتوانست نسبت به قرارداد‌هاى دوره استبداد هیچ گونه تصمیمى بگیرد ولى دوره ‌شانزدهم افتخارش از تمام دوره‌هایى که گذشته است زیادتر بوده است و در آتیه هم من تصر می‌کنم هیچ یک از مجالس توفیق یک چنین خدماتى را پیدا نکند بنابراین از لطف نمایندگان محترم کمال تشکر را دارم ضمناً به عرض مجلس برسانم که اگر در آنجا خدمت شده است مربوط به مأمورین دولت و کارمندان شرکت ملى نفت و کارگران بوده است که حقیقتاً همه آنها همکارى کردند مخصوصاً یک نکته‌اى را عرض کنم فرماندارى نظامى آبادان در تمام ‌امور با مردم بوده فرماندار نظامى سرتیپ کمال محبوب کارگران بود (صحیح است) و همه آنها می‌گفتند زنده باد فرماندار نظامى این قدر محبوبیت داشت و یک چنین همکارى صمیمانه‌اى در آنجا وجود داشته است خود کارگرهاى خوزستان هم شرافتمندانه همکارى کردند کارمندان شرکت ملى نفت ایران واقعاً از صمیم قبل همکارى کردند پس این توقیفى که به دست ‌آمده است مرهون مردم شرافتمند خوزستان و نمایندگان محترم مجلسین ایران یعنى مجلس سنا و مجلس شوراى ملى بوده است که درست از مأمورین خودشان که یکى هم بنده بوده‌ام در خوزستان تقدیر کرده‌اند تشویق کرده‌اند و وسائل کار را از ما نگرفته‌اند اینجا انتقادى نکردند و ما توانستیم با پشتیبانى کامل مجلسین این خدمت را انجام بدهیم بنابراین بنده‏

هم مثل یک نفر از 18 میلیون نفر جمعیت این مملکت بیشتر سهمى براى خودم قائل نیستم تمام ملت ایران در این ‌امر سهیم بوده‌اند (احسنت)

یکى از نمایندگان - ولیکن آقاى مکى خدمات شما فراموش شدنى نیست.

نایب رئیس - گزارش کمیسیون در جزو دستور مجلس قرار خواهد گرفت آقاى وزیر بهدارى.

4 - توضیحات آقاى وزیر بهدارى در جواب مطالب آقاى رضوى و دکتر کاسمى.

وزیر بهدارى - بنده مى‌خواستم مختصراً عرض کنم در جواب فرمایشات جناب آقاى رضوى و جناب آقاى دکتر کاسمى راجع به گرد د. د. ت اولاً آن سه ناحیه‌اى که جناب آقاى رضوى فرمودند اسمش را مرقوم بفرمایند که بنده بدانم در کجا بوده است مدت کمى وزارت بهدارى گرد د. د. ت نداشت و کم داشت ولى اخیراً در حدود 450 تن دارد و در نقاطى که لازم است فرستاده خواهد شد و اما راجع به مازندارن که آقاى دکتر کاسمى فرمودند البته آقایانى که در آنجا بوده‌اند مى‌دانند طبق یک نقشه معین براى مبارزه با مالاریا به طور مرتب عمل شده و اغلب آقایانى که در آن نواحى مسافرت کرده‌اند کاملاً ملاحظه فرموده‌اند نسبت به سابق پشه و مگس فوق‌العاده کم است و حالا اگر احیاناً در یک منطقه با پاشیدن یک مرتبه گرد د. د.ت این منظور عملى نشده است آن هم بیشتر مربوط به مصونیتى است که مگس در مقابل گرد پیدا مى‌کند البته بعدها در مقابل گرد از بین می‌روند ولى مگس متأسفانه بعد از چند مرتبه یک حالت مصونیت یک عادتى در مقابل این گرد پیدا مى‌کند (دکتر جلالى -‌امسال گرد‌ها خوب نبوده است) در این موضوع هم بنده رسیدگى خواهم کرد و بعضى از آقایان فرمودند که گرد خوب نبوده ولیکن چون آقایان شنیده بودند از یک جاهایى و بنده تحقیق کردم که شاید یک قسمتش را بعضى از عناصر تبدیل مى‌کردند آن را هم بنده تحقیق مى‌کنم و به عرض آقایان مى‌رسانم‏.

5 - تقدیم لایحه اعتبار انتخابات دوره هفدهم به وسیله آقاى وزیر دارایى.

نایب رئیس - آقاى وزیر دارایى بفرمایید

وزیر دارایى (آقاى نریمان) - به طوری که آقایان نمایندگان محترم اطلاع دارند فرمان انتخابات دوره هفدهم صادر شده و بایستى مقدمات این کار هر چه زودتر

+++

فراهم بشود به این جهت بنده لایحه هزینه انتخابات دوره هفدهم را تقدیم مى‌کنم و استدعا دارم زودتر تصویب بشود (یکى از نمایندگان - فوریت دارد؟) خیر راجع به مذاکراتى که آقایان محترم اینجا فرمودند بنده مى‌خواستم عرض کنم وقتى که خودم اینجا هستم همه آنها را یادداشت مى‌کنم و اگر متأسفانه کارم زیاد باشد و نتوانم اینجا حاضر بشوم صورت جلسات مجلس شوراى ملى را مى‌گیرم و تمام مذاکرات آقایان را یادداشت مى‌کنم و دنبال مى‌کنم و به مرحله عمل در مى‌آورم (احسنت، احسنت)

نایب رئیس - لایحه اعتبار انتخابات بکمیسیون فرستاده مى‌شود.

6 - بقیه مذاکره در بودجه 1330 مجلس شوراى ملى.

نایب رئیس - شروع مى‌کنیم به مذاکره در بودجه مجلس در ماده دوم اعلام رأى شده بود بایستى رأى بگیریم رأى مى‌گیریم به ماده دو و تبصره ماده دوم از قانون بودجه مجلس آقایان موافقین قیام بفرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد ماده سوم مطرح است قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده سوم - براى حقوق و هزینه 12 ماهه سال 1330 اداره روزنامه رسمى کشور شاهنشاهى ایران مبلغ 3 میلیون و سیصد و سیزده هزار و ششصد ریال (3313600) مطابق فقرات 1 و 2 ضمیمه اعتبار به کار پردازى مجلس داده مى‌شود.

تبصره - به کارپردازى مجلس اجازه داده مى‌شود صورت مشروح مذاکرات مجلس را تا دوره ششم طبع و منتشر نمایند و هزینه آن را از حیث دست مزد و استنساخ و بهاى کاغذ و طبع از محل صرفه‌جویى‌هاى بودجه سال 30 مجلس بپردازد

نایب رئیس - آقاى صفایى مخالفید؟ (صفایى - بله) بفرمایید

صفایى - ماده سوم بودجه مجلس مرکب از دو قسمت است یک قسمت تعیین هزینه اداره روزنامه رسمى مجلس است قسمت دوم اجازه طبع صورت جلسات دوره‌هاى اول تا ششم مجلس شوراى ملى است بنده با هر دو قسمت این ماده مخالفم و معتقدم که یک ‌امر زائدى است یکى را حرام مى‌دانم و آن طبع صورت مجلس‌هاى از دوره اول تا ششم است که بنده نفهمیدم در این تنگى بودجه کشور و در این بى پولى که خزانه مملکت گرفتار است فایده طبع صورت مجلس‌هاى دوره اول تا ششم چیست؟ این کار واقعاً شوخى به نظر بنده مى‌آید در موقعى که ما خزانه‌مان هزینه ضرورى روزانه کشور را ندارد 6 دوره از مذاکرات دوره اول تا ششم مربوط به سى سال پیش که شاید اکثر قوانین آن هم موضوعاً و عملاً از بین رفته باشد ‌امروز تجدید طبع بشود به نظر بنده زائد است و اصلاً ایجاد این فکر از روز اول از چه راه شده است؟ نمى‌دانم شاید آقایان کارپردازان توضیح بدهند بفهمم ولى بنده نتوانستم علت پیدایش این فکر را بفهمم که صد هزار تومان، دویست هزار تومان یا یک تومان در این موقع براى چه صرف این کار بشود (صحیح است) اگر پول اضافى داریم ما کتب فرهنگى زیاد داریم که واقعاً مؤلفینش قادر به طبع نیستند و براى بالا بردن سطح فرهنگ کشور مفید است آنها را طبع کنیم (صحیح است) (قاسم فولادوند - بدهند به معلمین آنها را به ولایات بفرستند) کمک هزینه معلمین را در این دوره نمى‌توانیم بدهیم یک کتاب مرده مطلب مرده، موضوع مرده، قانون مرده گوینده مرده همه‌اش بى‌فایده اینها طبع بشود بنده نمى‌فهمم یعنى چه در هر حال این یک ‌امرى است واقعاً به نظر بنده حارم و قطعاً آقایان نمایندگان محترم بعد از توجه به این موضوع موافق نخواهند بود که این صورت مجلس‌ها طبع و توزیع بشود و اگر فایده سیاسى در این قضیه مرتب بوده است توضیح خواهند داد بفهمم علت این کار چیست؟

و ‌اما قسمت اول که هزینه اداره روزنامه رسمى کشور باشد با کمال تأسف باید عرض کنم به این که روزنامه رسمى کشور آن طوری که منظور آقایان نمایندگان محترم بوده است و آن علتى که موجب شده است که این روزنامه رسمى تأسیس بشود به کلى از بین رفته و فاقد آن ارزش شده است (صحیح است) بنده خیال نمى‌کنم هیچ کس از آقایان نمایندگان محترم در تمام این مدت حتى یک شماره از روزنامه رسمى کشور را دیده باشند مثل این که محرمانه چاپ می‌شود این روزنامه رسمى نه در جایى تک فروشى می‌شود نه براى کسى می‌فرستند فقط بعضى اوقات در وزارتخانه‌ها دیده‌ام یک روزنامه‌اى که در سال در حدود سیصد و چهل هزار تومان یعنى سه میلیون و سیصد و خورده‌اى ریال هزینه طبع این می‌شود بنده نمى‌دانم این را کى مى‌بیند؟ کى می‌خواند؟ براى چه اصالاً طبع مى‌شود و اگر یک فردى احتیاجى به این روزنامه داشت از کجا باید تهیه بکند در ایران (اسلامى - داد نزنید) خیال مى‌کردم که شما نمی‌شنوید سیصد و چهل هزار تومان خرج یک روزنامه‌اى می‌شود که ابداً فایده‌اى برایش متصور نیست ‌امروز بزرگ‌ترین روزنامه‌ای که در کشور ما چاپ می‌شود و خواننده زیاد دارد شاید روزنامه اطلاعات و کیهان باشد بنده یقین دارم هزینه سالیانه این دو روزنامه که روزانه منتشر مى‌شود کمتر از این مبلغ خواهد بود یک روزنامه‌اى که بعد از چاپش معلوم نیست چه می‌شود این مقدار هزینه خواهد داشت بر فرض هم از لحاظ اعلانات که در بعضى از قوانین ما مصرح شده است که اعلانات باید در مجله رسمى باشد یا نشر قوانین و از قبیل اینها.

قبلاً این اداره روزنامه در وزارت دادگسترى بود با یک هزینه خیلى کمتر از این که بنده در دسترسم نبود که به عرض آقایان برسانم که این اداره روزنامه وقتى ضمیمه دادگسترى و ثبت اسناد بود به یک خمس این مبلغ اداره می‌شد و بیشتر از این هم خوانندگان بود این را منتقل کردند به مجلس شوراى ملى همه چیزش را از دست داده مبلغ هزینه پنج شش برابر بالا رفته با این حال موضوع انتشارش به کلى غیر صحیح است و اکنون هم باز اصرارى هست براى این کار بنده این عرایضم ارتباطى به کارکنان روزنامه یا مدیر محترم روزنامه ندارد و قطعاً مدیر محترم روزنامه حسن نیت دارد و حداکثر انجام وظایف را هم مى‌کند موضوع سر اصول است کار است‏

که این کار با تشکیلاتى که فعلاً برایش داده‌اند یک ‌امرى است زائد و غیر مفید و در این موقع که وزارت دارایى و دولت در مقام این است که بودجه مملکت را تعدیل بکند بهترین شکل این است که ارقام زائدى که در بودجه مجلس شوراى ملى است مجلس شوراى ملى پیشقدم بشود آنها را حذف بکند جناب آقاى نریمان این از لحاظ صرفه‌جویى خیلى مهم‌تر از آن ارقامى است که مورد نظرتان واقع شده آنها هم صحیح بوده ولى آقاى کمک بفرمایید که این مبلغ گزاف حذف بشود از خیلى جهات صرفه‌اش بیشتر است به هر حال مجلس شورای ملى باید در این قضیه پیش‌قدم بشود و در این موقعی که بودجه می‌خواهد تعدیل بشود ارقام زائد را حذف بکنید و به نظر بنده موضوع طبع صورت مجلس یک‌ امر حرامى است و موضوع روزنامه هم به این شکل غیر مفید می‌باشد این است که بنده با این ماده هم با اصل و هم با تبصره‌اش مخالفم (صحیح است) یک موضوع دیگرى که استفاده می‌کنم از این موقع و عرض مى‌کنم این است که یک طرحى تهیه شده راجع به ماده 43 قانون ثبت اسناد این طرح را عده‌اى از آقایان نمایندگان محترم ‌امضا فرموده‌اند و به مقام ریاست تقدیم شده است و مدتى است که مجال طرح آن نرسیده می‌خواستم از مقام ریاست تقاضا بکنم در اولین فرصت موافقت بفرمایند جزو دستور قرار بگیرد.

نایب رئیس - آقاى ناظر‌زاده بفرمایید.

قاسم فولادوند - موافقید آقاى ناظرزاده؟

ناظر‌زاده - بله موافقم‏

قاسم فولادوند - معلوم می‌شود از وضع فرهنگ حوزه انتخابیه‌تان راضى هستید و معلم به اندازه کافى دارید ولى ما که حوزه انتخابیه‌مان معلم ندارد موافق نیستیم و این خرج‌ها را اصراف می‌دانیم.

ناظر‌زاده - بنده موافقم با ادله و براهینى که عرض می‌کنم خود حضرتعالى هم موافق خواهید شد اولاً آقاى صفایى فرمودند که طبع کردن صورت مجلس‌هاى شش دوره اول مجلس حرام است (صفایى - تجدید طبعش را عرض کردم) ما نفهمیدیم که این از کجا و براى چه و به چه دلیل حرام است؟ (یکى از نمایندگان - اصراف) دوره‌هاى اول مشروطیت صورت جلساتش در واقع سند اول مشروطیت ما است اگر در دسترس بود تجدید چاپش لازم نبود به علاوه این از کارهاى‌امسال نیست سابقاً یعنى در دوره‌هاى پیش راجع به این تصمیم گرفت بودند و حالا هم ادامه دارد و خرجش هم این قدر زیاد نیست که باعث تشویش خاطر آقاى صفایى باشد البته آقایان کارپردازان بعد راجع به این موضوع توضیح بیشترى خواهند داد و بنده به همین‌ اندازه اکتفا مى‌کنم و همین قدر می‌گویم براى این که بنده و سرکار بدانیم در دوره‌هاى اول مشروطیت این مجلس چه جور اداره شده و چه جور از حق مردم دفاع کرده‌اند لازم بود که این صورت مجلس‌ها در دسترس باشد چون نسخه‌هاى آن نایاب بوده دو مرتبه مى‌خواهند آن را طبع کنند ‌اما راجع به بودجه روزنامه رسمى شاهنشاهى که اسباب تعجب و حتى نگرانى آقاى صفایى شده این دو سه میلیون و کسرى که هزینه این کار هست در مقابل چهار میلیون کسرى در‌آمد دارد به علاوه کارهایى که روزنامه رسمى انجام می‌دهد اگر دولت می‌خواست خودش انجام بدهد مبلغ‌هایش بیش از این خرج داشت توجه بفرمایید از این روزنامه چهار صد شماره به تمام دادگاه‌هاى مملکت فرستاده می‌شود براى این که از تمام قوانین جدید که وضع می‌شود مطلع باشند و تصویب نامه‌هایى که دولت مى‌گذراند به وسیله همین روزنامه در همه جا منتشر می‌شود و اگر این چهار صد شماره را می‌خواستند به وسیله دیگر در اختیار دادگاه‌ها بگذارند خرجش خیلى بیش از این مبلغ می‌شد از اینها گذشته در ماده دوم جزو در‌آمد چاپخانه یک میلیون و هفتصد هزار ریال درآمد گذاشته‌اند که از در‌آمد همین روزنامه رسمى است.

در ماده پیش یک صحبتى که می‌شود می‌گویند آگهى‌ها باید به همه روزنامه‌ها داده بشود و حالا منحصر شده به روزنامه رسمى این حرفه هم صحیح نیست به جهت این که یک آگهى که مربوط به مناقصه یا مزایده است در تمام روزنامه‌هاى دیگر هم چاپ شده باشد یک نسخه هم می‌فرستد براى روزنامه‌هاى کثیرالانتشار و حالا اگر داده می‌شد به همه روزنامه‌ها بسیار نظر خوبى بود که همه استفاده مى‌کردند ولى به هر صورت به هزینه برنده مناقصه‌ها یا مزایده‌ها یک نسخه از آگهى‌هایى که در روزنامه

+++

رسمى چاپ می‌شود براى روزنامه‌هاى دیگر هم فرستاده می‌شود و در واقع روزنامه رسمى یک مجموعه‌اى است که تمام آگهى‌هاى دولتى را دارد حالا اگر نمی‌فرستد براى همه روزنامه‌ها آن یک مطلب دیگرى است ولى ما تحقیق بفرمایید تمام آگهى‌ها باید یک نسخه در روزنامه رسمى چاپ بشود و یک نسخه هم براى جراید دیگر فرستاده بشود براى این که هزینه آن هم تحمیل به دولت نشود هزینه آن با همان برنده مناقصه یا مزایده خواهد بود (اسلامى - همچو قانونى نیست) هست تحقیق بفرمایید هست آقاى حالا که آقاى وزیر دارایى تشریف ندارند (اسلامى - آگهى‌ها فوق در روزنامه رسمى چاپ می‌شود) هر نسخه آگهى یکى در روزنامه رسمى چاپ می‌شود و یکى را می‌فرستند براى روزنامه‌هاى دیگر (امامى اهرى - همین طور عمل می‌شود) (آزاد - آقا همچو چیزى نیست من خودم روزنامه دارم و اطلاع دارم) از این گذشته این روزنامه رسمى دویست و بیست هزار ریال از هزینه طبع صورت مجلس را که هر روز به نظر آقایان می‌رسد تأمین مى‌کند یک قسمت خرج این صورت مذاکرات مجلس که هر جلسه به دست آقایان می‌رسد محلش از همین روزنامه رسمى است بالاتر از اینها روزنامه رسمى در سال گذشته 9821 فقره آگهى‌هاى کیفرى را که در حدود 3600 صفحه می‌شود در روزنامه مجاناً چاپ کرده است اگر بنا بود که قیمت اینها پرداخت می‌شود خودش در حدود چهار میلیون ریال می‌شد که خیلى بیشتر از اصل بودجه روزنامه رسمى است بنابراین روزنامه رسمى این خدمات را انجام می‌دهد و سالى در حدود هفتاد و چند هزار تومان گذشته از خرجش درآمد دارد و اگر بخواهند کلیه کارهایى که روزنامه رسمى فعلاً انجام می‌دهد با همین بودجه 3 میلیونى دولت خودش انجام بدهد در حدود یک میلیون تومان که ده میلیون ریال باشد

باید خرجش کند با این توضیحات اگر باز روزنامه رسمى وجودش زیادى است این موکول به نظر مجلس است البته موضوع روزنامه یک چیزى است که اولش مثل قنات است همه‌اش خرج دارد و یک وقتى که یک مدتى راه افتاده خودش خرجش را تأمین مى‌کند در‌آمد هم دارد روزنامه رسمى وقتى اول دفعه که تأسیس شده است البته ضرر داشته است آگهى‌ها به نظر هر کس نمی‌رسد و خرج داشته ولى‌ امروز که راه افتاده است گذشته از این که خرجى ندارد در‌آمدى هم براى دستگاه مجلس دارد از اینها گذشته همان طوری که عرض کردم شما الآن 170 هزار تومان از هزینه چاپ این روزنامه جزو در‌آمد چاپخانه منظور کردید اگر بنا باشد این مبلغ حذف بشود از آن هم باید حذف بشود این بود توضیحات بنده و بقیه موکول به نظر مجلس است‏

نایب رئیس - آقاى شوشترى مخبر کمیسیون‏

شوشترى - جناب آقاى صفایى (بعضى از نمایندگان - تشریف بردند بیرون) یک ‌اشتباهى فرمودند البته در موقع تنگدستى هر قدر احتیاط بشود در هزینه و هر قدر جمع آورى کنیم بهتر است نسبت به این اعتراضى که فرمودند که چرا صورت مجلس‌هاى تا دوره ششم که طبع شده مجدداً طبع مى‌شود لازم است توضیح بدهم که طبع صورت مجلس‌ها تا دوره ششم اصلاً به عمل نیامده در 1305 قانونى گذشته براى طبع صورت مجلس و شامل قبل که نبود و ‌اما از نظر اصول همه آقایان که با ادبیت و تاریخ ‌آشنایى دارند می‌دانند که نسبت به تواریخ زیاد ما خدشه مى‌کنیم براى این که تاریخ ما آن وقتى که نوشته شده یا با روح تملق قاطى بوده مثلاً همین ناسخ التواریخ نوشته جهانگشایى اعلیحضرت محمد شاه غازى مردى که رفته است و هفده شهر قفقاز را بر باد داده است اسمش را گذشته‌اند جهانگشایى و فخرى که براى ایران آن افتخارى که براى ایران در تاریخ بود این تملقات مزخرف و این پرت نویسى‌ها آن قسمت اساسى را مخدوش کرده است یا اگر نیست به تواریخ گذشتگان مستنداتى بگیریم مجبور می‌شویم از اروپایى‌ها، از یونانى‌ها از رومى‌ها بگیریم مثلاً حرمت یک شیئی باید علت عقلى و صحیح داشته باشد و همین طور حلیش و همین طور مباح بودنش صورت مجلس‌هاى سابق چون طبع نشده از نظر صحت بعدها مورد ‌اشکال مى‌شود آقایان متوجه‌اید که ابوالفضل بیهقى تاریخ بیهقى را چون بى‌تملق نوشته است ما یک قدرى بیشتر بهش توجه داریم تا تاریخ نادرى که شیخ محمدعلى حزین نامى نوشته است‌ این را ما باید یک قدرى سعى بکنیم که بعدها جنبه‌هاى پیش‌‌آمد‌هاى ملى خودمان را با صورت حسن‌نظر آن طورى که بپسندند مستند داشته باشد این را عرضه بدارم از نظر معرفت و تجربه و‌ امتحان و ‌اماده کردن دانش‌آموزان و ابنا مملکت که بعداً هر یک باید بیایند و خودشان را ‌آماده کنند و اینجا را ‌اشغال کنند سرمشقى باشد خصوصاً این عملى که باید بشود و الزاماً انجام باید بشود و ‌اما فرض کردیم‌ آمدیم و نکریدیم این کارمندانش را چکار بکنیم؟ این حقوق را از کجا باید بدهیم آقاى ناظر‌زاده در قسمت مؤخر یک جوابى دادند من خودم اعتراض دارم من خودم به روزنامه رسمى اعتراض دارم زیرا روزنامه رسمى اگر بنا بشود چاپ بشود حداقل باید 150 هزار نسخه چاپ بشود که راجع به تمام مناقصه‌ها و مزایده‌ها و اعلانات تمام اقطار مملکت تمام حدود ممکلت مردمان ذیعلاقه توجه پیدا بکنند و بخوانند و از فحواى کار مستحضر باشند.

اینجایش را هم بحث دارم که یک نسخه به هزینه مزایده برنده یا مناقصه برند به یکى از روزنامه‌هاى کثیرالانتشار داده شود اینجا را من بحث دارم این ناقص است و کامل نیست این منظور را تکمیل نکرده و عموم جراید ذیحقند که در اینجا اعتراض بکنند که یک حقى از ما سلب شده است و هم حقى از یک عده به دسته داده می‌شود که زد و بند مى‌کنند البته کارپردازان محترم مجلس که دور از این حشو و زوائدند باید بنشینند و فکر اساسى بکنند که این نواقص را رفع بکنند رفع ‌اشکال کلى روزنامه‌ها را هم بکنیم و نظر آنها را از این حیث تأمین کنیم و ‌اما از نظر اصول به راستى راستى باید بگوییم که یک مؤسسه‌اى اگر ‌آمده و آن روز هم عرض کردم که منتسب به مجلس شورای ملى است ما در بادى ‌امر یک کاسه نباید جرحش کنیم در هر دو مجلس باید اصلاح کنیم بنا علیهذا حالا بنده نمی‌دانم نمایندگان محترم این را الزام می‌دانند که ما در همین ‌امسال به فرمایش جناب آقاى صفایى این کار را بکنیم آن محظورى که آقاى ناظر‌زاده گفتند پیش مى‌آید یعنى آن 170 هزار تومان را اگر ما بخواهیم براى سال بعد بگذاریم این محظور پیش مى‌آید لذا با توجه دقیق به اطراف موضوع بدانید که کارپردازى مجلس و کمیسیون محاسبات تمام جهات و علل قضیه را سنجیده و روى الزام این را به این شکل آورده نه روى ‌ایمان ما می‌دانیم که نقصه دارد و باید رفع نقص بشود ولى حال با وضعیت کارمندان و با وضعى احتیاج و روى الزام آورده‌ایم حال بسته به نظر آقایان است.

ناظر‌زاده - راجع به آگهى‌هاى جراید بنده گفتم که باید به همه جراید داده بشود.

نایب رئیس - آقاى‌ امامى‌اهرى کارپرداز

امامى‌اهرى - ایراد آقاى صفایى دو قسمت است‏

نایب رئیس - آقا تأمل بفرمایید اکثریت نیست (پس از چند دقیقه اکثریت حاصل شد) بفرمایید

امامى‌اهرى - ایرادى که گرفته می‌شود چه در جلسه قبل و چه در این جلسه راجع به چاپخانه و یا روزنامه رسمى اگر مقصود همان طور که در جلسه قبل آقاى رضوى اظهار داشتند رفع این نواقصات باشد همان طور که آقاى شوشترى اظهار کردن ما معترفیم و اذعان داریم که نواقص فوق‌العاده‌اى دارد و باید رفع بشود ولى طرز ایراد آقایان متأسفانه در اساس قضیه عدم لزوم اینها است در صورتی که اکثریت آقایان و جریان ‌امر و سوابق موضوع کاملاً نشان می‌دهد که هم چاپخانه و هم اداره روزنامه رسمى وجودش تشکیلش و اساسش لازم است از لحاظ مخارج که بنده باید اینجا یک توضیحى بدهم اداره روزنامه رسمى در‌آمدش چهار میلیون و هفتاد و دو هزار و پانصد و چهل و شش ریال و هزینه‌اش 3311478 ریال است در نتیجه 761 هزار ریال سود ویژه اداره روزنامه رسمى است به علاوه در سال قبل 9821 فقره آگهى‌هاى کیفرى کلیه دادگاه‌هاى کشور که حق‌الدرج آن تقریباً به نرخ دولتى بالغ بر 432 هزار تومان مى‌شود تمام در روزنامه رسمى مجانى چاپ شده چهار صد شماره روزنامه هم همه روزه به کلیه دادگاه‌ها و اداره ثبت براى اطلاع از قوانین مصوبه ارسال مى‌شود ضمناً مبلغ 172 هزار تومان از هزینه ادارى روزنامه بابت چاپ روزنامه به چاپخانه داده شده که جزو در‌آمد چاپخانه به خزانه دارى کل کشور تحویل گردیده و در سال جارى پیش‌بینى می‌شود در‌آمد اداره روزنامه رسمى به چهار میلیون و نیم برسد این گزارشى بود که از طرف حسابدارى اداره روزنامه رسمى فرستاده شده بنده براى اطلاع آقایان به طور اختصار به عرض آقایان رسانیدم ولى روزنامه رسمى که تقریباً مبتکر این فکر شاید جناب آقاى دکتر

+++

معظمى و عده‌اى از آقایان در دوره چهاردهم بوده‌اند یکى از اقدامات کاملاً مفید و خوب بوده (دکتر معظمى - همه جاى دنیا یک روزنامه رسمى هست) در همه جا مجالس شوراى ملى روزنامه رسمى دارد و همان طوری که آقاى شوشترى‌ اشاره کردند به این چاپخانه و اداره روزنامه رسمى باید توجه کرد که با منافع بعضى از مؤسسات ملى و یا فرض بفرمایید با روزنامه‌هایى که به خرج ‌اشخاص چاپ می‌شود تصادم نکند و در این قسمت هم که ‌اشاره شد پیش‌بینى شده این قسمت یعنی چاپ آگهى‌ها مطابق قانون درست است که به اداره روزنامه رسمى داده می‌شود و براى روزنامه‌هاى کثیرالانتشار همان طور که آقاى ناظرزاده ‌اشاره فرمودند فرستاده می‌شود و بهاى آن را هم برنده مناقصه یا مزایده می‌پرازد مطابق قانون فرستاده می‌شود و چاپ می‌شود و ‌اشخاص مطابق نرخ رسمى باید حق‌الدرجش را بپردازند (شوشترى - آقا خاصه خرجى می‌کنند) در هر حال وجود روزنامه رسمى به عقیده بنده کاملاً لازم است و نواقصى هم که دارد باید در آینده رفع بشود و در قسمت طبع مذاکرات مجلس ادوار سابق هم همان طورى که آقاى شوشترى ‌اشاره کردند این لازم است که آقایان مطلع باشند از طرز کردار و گفتار نمایندگان در ادوار سابق همان طورى که اینجا مورد مذاکره قرار گرفت دوره دوم یکى از ادوار تاریخى و پرافتخار کشور ایران بوده و آن مذاکرات باید در دسترس نمایندگان و افراد ملت قرار بگیرد تا ما هم از آن تبعیت بکنیم ولى با وجود این اگر آقایان صلاح نمی‌دانند یک مطلب جداگانه‌اى است‏

نایب رئیس - چون مخالفى نیست و پیشنهادى هم نرسیده اعلام رأى می‌کنیم اکثریت نیست (پس از چند دقیقه انتظار اکثریت براى رأى حاصل شد) رأى گرفته می‌شود به ماده سوم تبصره آن آقایان موافقین قیام بفرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد.

7 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه.

نایب رئیس - با اجازه آقایان جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنجشنبه ساعت 9 دستور بقیه بودجه مجلس و گزارش کمیسیون نفت.‏

(مجلس مقارن ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شورای ملى - گنجه

+++

یادداشت ها
Parameter:294716!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)