کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 195 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه دوم آبان ماه 1330  

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات آقاى نایب رئیس به مناسبت روز تشکیل سازمان ملل متحد

3 - بیانات قبل از دستور آقایان: ‌آشتیانى‌زاده - ناظرزاده - فقیه‌زاده و حائرى‌زاده.

4 - اخطار نظامنامه آقایان رضوى و شوشترى‏

5 - اخذ رأى تصویب اجازه پرداخت یک دوازدهم بودجه کل کشور بابت مهر 1330

6 - ختم جلسه به عنوان تنفس.

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 195

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه دوم آبان ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات آقاى نایب رئیس به مناسبت روز تشکیل سازمان ملل متحد

3 - بیانات قبل از دستور آقایان: ‌آشتیانى‌زاده - ناظرزاده - فقیه‌زاده و حائرى‌زاده.

4 - اخطار نظامنامه آقایان رضوى و شوشترى‏

5 - اخذ رأى تصویب اجازه پرداخت یک دوازدهم بودجه کل کشور بابت مهر 1330

6 - ختم جلسه به عنوان تنفس.

 

مجلس ساعت ده و ده دقیقه صبح به ریاست آقاى نورالدین‌ امامى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس‏

نایب رئیس - اسامى غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

غایبین با اجازه - آقایان: دکتر مصباح‌زاده - یوسف شکرایى - ناصرقلى اردلان - ارباب رستم گیو - اللهیار صالح - دکتر مظفر بقایى - دکتر سید على شایگان - طباطبایى‏

غایبین بى‌اجازه - آقایان: محمودى - خاکباز - بهادرى - برومند - موقر - قهرمان - خسرو قشقایى - حسن اکبر - تیمورتاش - افشار - محسن طاهرى - افشار صادقى - محمد ذوالفقارى - جواد مسعودى - صدر میرحسینى.

دیر‌امدگان با اجازه - آقایان: محمدعلى منصف یک ساعت و 30 دقیقه. نصرالله شادلو یک ساعت. محمد عباسى یک ساعت. عباس قبادیان یک ساعت.

دیر‌امده بى‌اجازه - آقاى هراتى یک ساعت.

نایب رئیس - نسبت به صورت مجلس اعتراضى نیست؟ آقاى پیراسته بفرمایید

پیراسته - به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است نمایندگان اقلیت تصمیم گرفتند تا موقعى که آقاى نخست‌وزیر در خارج هستند و راجع به نفت مذاکره مى‌کنند مخالفت با دولت نکنند (صحیح است) در جلسه گذشته بنده پیشنهاد کفایت مذاکرات داده بودم تا این که در بودجه که حتماً بایستى صحبت بشود و مسائل اساسى که مبتلا به مردم است تذکر داده شود عرایضى بکنم، متأسفانه به علتى که حالا عرض خواهم کرد به پیشهاد بنده توجهى نشد، چیزى که مبتلا به مردم است این است درست است که باید صرفه‌جویى‌هایى در مملکت بشود، درست که ما در مضیقه هستیم و بایستى که برنامه اقتصادى داشته باشیم و عدم برنامه اقتصادى هم مورد اعتراض بنده و سایر نمایندگان اقلیت بوده است که چرا دولت برنامه ندارد ولى در این مملکت سنتى شده که همیشه سنگ بر پاى بسته زده شده، بنده مى‌خواهم در حضور جناب آقاى وزیر دارایى که در مجلس هستند و همکار عزیز سابق ما هستند تقاضا کنم که اگر صرفه‌جویى هم لازم است بشود نبایستى رتبه‌هاى کارمندان کوچک دولت را نداد براى این که آنهایى که دست‌شان به عرب و عجم بند بود و وسایلى داشتند رتبه‌هاى خودشان را گرفتند

نایب رئیس - اعتراض به صورت جلسه را بفرمایید

پیراسته - چشم بنابراین اگر بنا است صرفه‌جویى بشود بایستى از وصول مالیات از فئودال‌ها و سرمایه‌دارهاى بزرگ بودجه را تأمین کرد باید قیمت شکرى که در سال‌هاى 25 و 26 در جنوب غارت شد بگیرید و به خزانه دولت برزید نه این که ارز مرضى را قطع کنید اگر تمام مشکلات با این ارز محصلین که سرمایه معنوى مملکت‌اند و همچنین ارز مرضى حل می‌شود به آن اعتراضى نداشتم ولى شما که در مملکت و سایر معالجه غالب‌امراض را ندارید و اغلب از مرضى مجبورند که به خارج بروند این واقعاً ظلم است که ما بگوییم سر حدات ممکت باز باشد و هر کس هر چیزى خواست وارد کند و در مسائل دیگر صرفه‌جویى نشود آن وقت براى ارز محصلین صرفه‌جویى بشود ضناً توجه آقایان را به تقاضاى مسلولین جلب مى‌کنم که هر روز می‌آیند جلو مجلس و واقعاً اگر مجلس کارى می‌خواهد نسبت به مسلولین بکند باید زودتر انجام بدهد و همین طور وضع این کارگر‌ها اختلافاتى در بین آنها پیدا شده است و شکایاتى کرده‌اند که عده‌اى‌شان متحصن هستند بنده تقاضا مى‌کنم که به شکایت اینها رسیدگى بشود ضمناً گله دوستانه‌اى هم به جناب آقاى گنجه دارم جناب آقاى گنجه رفیق محترم ما که مورد اعتماد ما هستند و بنده و آقایان به ایشان رأى دادیم که نایب رئیس بشوند ایشان نایب رئیس شدند اگر رعایت کسانى که به ایشان رأى دادند نمى‌کنند لااقل بى‌طرفى خودشان را حفظ کند بنده در جلسه گذشته پیشنهاد دادم و نمره اول پیشنهاد بنده بوده است در اینجا ضبط شده است آقاى گنجه این مسئله را توجه نمى‌فرمایند من نمى‌خواهم آنچه را که در خارج مى‌گویند بگویم ولى مى‌گویند از وقى که جنابعالى که یا مفتخر به عضویت حزب زحمتکشان شده‌اید یا حزب زحمتکشان را مفتخر کرده‌اید وضع شما عوض شده و ما را فراموش کرده‌اید این است که بنده عرض مى‌کنم در مسائلى که در مجلس مطرح مى‌شود حفظ بی‌طرفى را بفرمایید و حقوق نمایندگان را رعایت بفرمایید بنده از جنابعالى انتظار نداشتم و حال دوستى و رأیى که به شما دادیم هیچ .. (ناظر‌زاده - آقاى پیراسته اسم شما را خواندند) نه خیر بنده بعد از این که تعرض کردم خواندند.

نایب رئیس - عرض کنم به شهادت صورت مجلس چند پیشنهاد (گنجه - بنده

+++

خودم توضیح مى‌دهم) کفایت مذاکرات رسیده بود و اول اسم آقاى پیراسته را بردند و آقا در جلسه تشریف نداشتند (پیراسته - بعد از این که تذکر دادم گفتند) استدعا مى‌کنم توجه بفرمایید به همان صورت جلسه کافى است موضوع حل مى‌شود آقاى شوشترى بفرمایید.

شوشترى - در اصلاح صورت جلسه بنده صحبت مى‌کنم با فضل و بینایى آقایان تقریر نویس‌ها. تند نویس‌ها که مى‌بینم در مواقعى حتى بعضى از عبارات را که ممکن است ما در تقریر ‌اشتباه کنیم اصلاح مى‌کنند. مثلاً بنده افلا را افلن مى‌گویم یا نحن را انا مى‌گویم با این که کمتر باید تند نویس‌هاى محترم به این قسمت‌ها توجه کنند به این قسمت‌ها هم توجه دارند و اصلاح مى‌کنند‌اما گاهى عبارت صورت مجلس در چاپ‌اشتباهى می‌شود که با آن مختصر‌اشتباه معنى تغییر مى‌کند مثلاً‌امروز مى‌بینم یک (ع) تبدیل به (م) شده مسموع مسموم شده این اختلاف تمام عبارت را عوض کرده است و منظور ناطق را تضییع کرده است از این جهت استدعا دارم آقایان همان طور که در آن قسمت‌ها توجه دارند به این قسمت‌ها هم توجه بفرمایند و اگر‌اشتباه را حروف چین‌ها مى‌کنند توجهى بکنند که حروف چین‌ها هم‌اشتباه نکنند از این جهت استدعا دارم ‌امر بفرمایید خود آقایان که بیشتر متوجه‌اند اصلاح بفرمایند ضمناً مطابق ماده 109 هم اخطار دارم.

نایب رئیس - بسیار خوب آقاى صدر‌زاده بفرمایید.

صدر‌زاده - در صورت مجلس گذشته در صفحه دوم که بیان بنده را نقل کرده‌اند قسمت اخیرش از آن حذف شده و اصلاح مى‌کنم مى‌دهم به تندنویسى ضمناً چون هیئت رئیسه هستم این نکته را لازم مى‌دانم عرض کنم راجع به دادستان ادارى آقاى على اکبر تشید که در بودجه مجلس ذکر شده در پرونده‌هایى که متخلف ادارى دارند ممکن است که سمت دادستانى را داشته باشند ولى کارت خودشان را فرستاه‌اند به عنوان دادستان مجلس که یادداشتى در ضمن کارت ایشان نیست تقدیم مى‌کنم و ایشان یکى از کارمندان بسیار خوب مجلس هستند (صحیح است) و سوابق قضایى دارند و رتبه داراى یازده قضایى هستند این است که شاید عبارت بودجه‌اشتباه پیدا کرده بود خواستم تذکر بدهم‏.

نایب رئیس - همان طوری که آقاىصدر‌زاده فرمودند آقاى تشید دادستان ادارى از کارمندان ادارى مجلس هستند و عضو شایسته‌اى هم هستند (صحیح است) آقاى قبادیان بفرمایید.

قبادیان - بنده را در جلسه پیش دیر‌امده بى‌اجازه نوشته‌اند در صورتى که بنده حاضر در مجلس بودم و بنده اگر تأخیرى کردم با اطلاع بوده بنده همیشه حاضر بوده‌ام و هیچ وقت هم غیبت نکرده‌ام (صحیح است)

نایب رئیس - اصلاح می‌شود، آقاى ناظر‌زاده‏

ناظر‌زاده کرمانى - در بیانات بنده هم یک‌اشتباهى بوده که اصلاح مى‌کنم مى‌دهم به تند نویس‏ی

نایب رئیس - در حدود بیاناتتان اصلاح مى‌شود، آقاى کشاورزصدر

کشاورزصدر - بنده چند تا ‌اشتباه عدد و رقمى است اصلاح مى‌کنم می‌دهم به تند نویسى.

نایب رئیس - آقاى گنجه بفرمایید.

گنجه - بیانات جناب آقاى پیراسته دو قسمت بود یکى این که ایشان نوبت‌شان به اصطلاح تعمداً یا‌اشتباهاً حذف شده البته اگر ایشان به صورت مجلس توجه می‌فرمودند مى‌دیدند وقتى که مجلس را ترک کردند اسم‌شان خوانده شد متأسفانه اعتراض کردند و مجلس را ترک کردند (چرا اعتراض کردم؟) موضوع دیگر این بود که به حزب زحمتکشان‌اشاره کردند بایستى عرض کنم شاید برخلاف نظر ایشان احزاب سیاسى مادامى که در ‌امور اجتماعى مملکت در حدود قانون اساسى فعالیت کنند در نظر من همه‌شان محترمند و بایستى از این تشکیلات تقویت کرد و نقص سازمان‌هاى کشورى ما اساسش از اینجا است که ما احزاب سیاسى به آن معنى که در تمام دنیا هست اینجا نداریم (صحیح است) بنابراین اگر نظرتان به اصطلاح تهدید یا تخویف حزب زحمتکشان است به بنده مربوط نیست ولى حزب زحمتکشان هر چه باشد لیدرشان هم اینجا هست یا نیست بنده افتخار عضویت آنجا را ندارم‏

نایب رئیس - آقاى جمال‌ امامى بفرمایید

جمال‌ امامى -‌اشتباهاتى است در صورت مجلس اصلاح مى‌کنم و تقدیم مى‌کنم.

نایب رئیس - البته در حدود بیانات آقاى رضوى‏

رضوى - بنده اجازه‌ام براى بعد از صورت مجلس است راجع به یک اخطارى‏

نایب رئیس - اخطار را پس از ورود در دستور بفرمایید.

پیراسته - جناب آقاى رئیس اجازه بفرمایید یک جمله خیلى مختصر عرض کنم.

نایب رئیس - از همان جا بفرمایید.

پیراسته - بنده خیلى متأسفم که بین بنده و جناب آقاى گنجه ‌امروز یک همچو بحثى واقع شده است و این هم تقصیر بنده نیست تقصیر خود ایشان است فرمودند پیراسته وقتى جلسه را به عنوان تعرض ترک کرد آن وقت پیشنهادشان را خواندیم بنده که سفیه نبودم وقتى پیشنهادم را خواندند جلسه را ترک کنم بنده دو دفعه تذکر دادم توجه نفرمودند و بعد از آن که تذکر بنده را توجه نفرمودند جلسه را ترک کردم و الا بنده همین طور نشسته بودم و شما پیشنهاد بنده را خواندید بنده هم جلسه را ترک  کردم رفتم؟ ولى عرض مى‌کنم این صورت جلسه غلط است همه آقایان شاهدند بنده به شهادت آقاى کشاورزصدر پیشنهاد اول را که خواندند و پیشنهاد بنده را نخواندند تعرض کردم و رفتم بیرون یعنى بعد آن که تذکر دادم و نخواندند رفتم بیرون و الا اول بنده اینجا نشسته و بودم ‌اما راجع به احزاب ...

نایب رئیس - آقاى پیراسته استدعا مى‌کنم وارد مسائلى که مربوط به صورت مجلس نیست نشوید.

پیراسته - بیانات بنده تحریف شده است، حضرتعالى هم تبعیض قائل مى‌شوید ایشان توضیح دادند بنده توضیح ندهم که نمی‌شود شما هم تبعیض قائل می‌شوید (زنگ رئیس) اجازه بفرمایید عرض کنم. ‌اما راجع به احزاب بنده هیچ وقت نخواستم به احزاب عرضى بکنم حزب سیاسى در مملکت مشروطه آزاد است و مطابق قانون اساسى هم هر حزبى حق دارد در حدود قوانین فعالیت بکند بنده فقط عرض کردم که جناب آقاى گنجه تغییر رویه داده‌اند بنده این را عرض کردم و الا جناب آقاى گنجه هر وقت می‌خواهند عضو هر حزبى باشند یا نباشند ایشان همیشه به احزاب احترام مى‌کردند و به علاوه بنده نخواستم حزب زحمتکشان را تحقیر بکنم به این که آقاى گنجه عضویتش را قبول کرده‌اند بنده چنین حرفى نمی‌زنم بنده به آقاى گنجه کمال احترام را دارم هیچ وقت هم نگفته‌ام که آن حزب تحقیر شده است بنده از جناب آقاى گنجه واقعاً باید تعجب کنم که چرا بیانات بنده را تحریف فرمودند و بنده هیچ وقت همچو قصدى نداشتم عرض کردم که جناب آقاى گنجه تغییر رویه داده‌اند.

نایب رئیس - چون عده کافى است و به صورت مجلس اعتراض نیست صورت مجلس تصویب مى‌شود.

2 - بیانات آقاى نایب رئیس به مناسبت روز تشکیل سازمان ملل متحد.

نایب رئیس - به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است دیروز مصادف با روز تشکیل سازمان ملل متحد بود و این چند روز را عموم ملل روز مخصوص سازمان ملل نام نهاده و ابراز علاقه نموده‌اند (صحیح است) (آشتیانى‌زاده - نتیجه‌اش را هم دیدیم)

چون ملت ایران هم عضو سازمان ملل متحد است البته در این جشن عمومى شرکت دارد و بنده هم با اجازه آقایان محترم چند کلمه در این موضوع به عرض می‌رسانم.

البته منظور و علت اساسى تشکیل این سازمان بین‌المللى براى حفظ صلح جهان و رعایت حقوق ملل بوده (آشتیانى‌زاده - براى زدن ضعفا و طرفدارى از اقویا) ملت ایران هم همیشه و در هر دوره از ادوار تاریخ پر افتخار خود همواره خواهان صلح و صفا و دوستى با عموم ملل جهان است و نسبت به این سازمان هم از به دو تشکیل آن همیشه مساعدت و پشتیبانى نموده و عموم ملت ایران ‌امیدوارند که این سازمان بزرگ جهانى بتواند وظایف خود را در تقویت و مساعدت عموم ملل و حفظ حقوق آنها به نحو کامل انجام دهد تا دنیا بتواند در مهد ‌امن و ‌امان و آسایش خاطر به سر برد

ملت ایران با نهایت صمیمیت این روز بزرگ را به عموم ملل تبریک گفته و آرزومند است در تأمین و بقا صلح عالم و حفظ حقوق ملل توفیق کامل انشاءالله حاصل نماید (نمایندگان - انشاءالله)

3 - بیانات قبل از دستور آقایان:‌ آشتیانى‌زاده - ناظرزاده - فقیه‌زاده و حائرى‌زاده.

شوشترى - بنده اخطار دارم.

رضوى - بنده هم اخطار دارم.

نایب رئیس - عرض کنم در موقع ورود در دستور بدبختانه چون جلسه گذشته نطق‌هاى قبل از دستور به این جلسه محول گردید.

آشتیانى‌زاده - چرا بدبختان آقاى رئیس‏

نایب رئیس - چون بنده با این وضع موافق نیستم هر جلسه هر کسى که ثبت نام کرد در آن جلسه باید بیاناتش را بکنید یا این که اگر اکثریت مجلس موافق نیست صرف‌نظر شود و در جلسه بعد سلب حق از دیگران نباید بشود حال بدبختانه این طور شده است این است که اگر آقایان اجازه بفرمایند وارد دستور مى‌شویم.

آشتیانى‌زاده - به چه مناسبت جنابعالى هم که رل آقاى گنجه را بازى مى‌کنید

نایب رئیس - اگر با نطق‌هاى قبل از دستور کسى مخالف است باید رأى بگیریم.

پیراسته - بنده مخالفم‏.

آشتیانى‌زاده - به چه دلیل مخالفید نظامنامه باید عمل شود اگر قرار است که بنده حرف نزنم بنده را طرف کنید.

دکتر مجتهدى - نطق قبل از دستور

+++

بر طبق نظامنامه است.

معدل - در آیین‌نامه نوشته شده است که قبل از دستور یا بعد از دستور و باید رأى بگیرید که آیا نطق‌هاى ‌امروز قبل از دستور باشد یا بعد از دستور.

شوشترى - بعد از آنى که در جلس قبل رأى دادند این حق محفوظ است براى‌امروز دیگر نمى‌شود رأى گرفت.

آشتیانى‌زاده - براى چه آقاى نایب رئیس می‌خواهید رأى بگیرید؟ به چه دلیل؟ حق من محفوظ است وقت‌تان را تلف نفرمایید

نایب رئیس - پس آقایان اجازه می‌فرماید که صحبت کنند.

جمعى از نمایندگان - بلى‏

نایب رئیس - بفرمایید آقاى‌ آشتیانى‌زاده‏.

آشتیانى‌زاده - بنده توجه کردم به این که هر وقت چند جلیله متوالى پشت این تریبون بیایم فوراً یک اتمسفر عجیب و غریبى در مجلس ایجاد می‌شود به منظور مخالفت با اظهارات بنده (نمایندگان - همچو چیزى نیست) در صورتی که این ‌اشتباه محض است باید در مجلس آزادى گفتار و سخت باشد تا هر کس هر روش سیاسى داشته باشد بتواند آزادانه طرح کند (صحیح است) بنده قبل از ورود در بیانات ‌امروز می‌خواستم یک موضوعى را به آقایان وزرا مخصوصاً تذکر بدهم این که آقایان وزرا پشت سپر جواهر نشان و سر پوش طلایى جناب دکتر مصدق خودشان را مخفى می‌کنند و خیال می‌کنند که رئیس‌الوزرا چون مرد محبوب‌القلوبى است لذا آنها مصون از تعرض خواهند بود و هیچ وکیلى نمى‌تواند به آنها آتاک بکند و استیضاح بکند و هیچ کس نمی‌تواند آنها را از دولت طرد بکند ‌اشتباه محض است وزرایى که به موجب منافع ملى و تأمین منافع و رفاه مردم عمل نکنند اینجا می‌آوریم‌شان استیضاح‌شان هم مى‌کنیم ورقه آبى هم می‌دهیم و از اینجا بیرون‌شان می‌کنیم (صحیح است) در موضوع نفت چون مصدق‌السلطنه سوابق ممتدى در این مملکت دارد و بیست و پنج شش سال محرومیت کشیده مردم به او علاقه دارند خود بنده هم به او علاقه دارم تا به حال هم راجع به نفت عملى نکرده است که مورد ایراد باشد ما از این نظر به او احترام مى‌کنیم ولى این موضوع شامل حال تمام وزرا نیست (صحیح است) پشت سپر جواهر نشان وزیر سرپوش طلای مصدق می‌شود مخفى شد می‌آوریم اینجا استیضاح می‌کنیم و بیرون می‌کنیم بنده مکرر به دولت‌ها مطالبى را تذکر داده‌ام البته نه در پشت این تریبون چون بنده این تریبون را متعلق به ملت ایران مى‌دانم اینجا باید موضوع‌هایى مطرح شود که مربوط به سیاست عمومى مملکت و ‌امور اجتماعى و عمومى مملکت باشد مربوط به امور خصوصى و حوزه‌هاى انتخابیه نباشد یکى راجع به وضع خوار و ورامین است ورامین انبار غله تهران است و ‌امسال بذر ندارد مکرر بنده تذکر داده‌ام و هنوز هم اقدام نشده است و یکى هم راجع به مرض تیفوس بود که اخیراً در گرمسار پیدا شده بنده آقاى وزیر بهدارى را رفتم دیدم ایشان هم به بنده کتباً اطلاع دادند که ما متخصصین و دواهایى فرستادیم در این دو روزه اطلاع پیدا کردم که پنج نفر مرده‌اند و ابداً دوا و دکتر فرستاده نشده است. نسبت به صورت جلسه هم بنده در جلسه گذشته خواستم بیاناتی بکنم آقاى گنجه اجازه نفرمودند و بنده گله نمی‌کنم چون باز ایشان تشریف می‌آورند اینجا و بنده هم مجبور می‌شوم برگردم صرف‌نظر مى‌کنم از آن بحث‏

هر دم از این باغ برى می‌رسد

تازه‌تر از تازه‌ترى می‌رسد.

هنوز ملت ایران در زیر زنجیر‌هاى اسارتى که عاقدین قرارداد سال 1933 در دست و پاى او بسته است هنوز گیر هستند و معلوم نیست با چه وضعى خود را از شر سایه مخوف و وحشتناک ‌امپریالیسم خلاص کنیم که باز شاگردان لوژ فرماسونرى لندن خواب تازه براى هموطنان ستم کشیده من دیده‌اند

آقایان در اخبار جراید خوانده‌اید که وقتى مصری‌ها قرارداد اسارت آور 1936 را لغو کردند و به انگلیس‌ها اخطار نمودند که منطقه کانال سوئز را تخلیه کنند فوراً انگلستان حاضر شد سربازان خود را از آن منطقه بیرون برد ‌اما به یک شرط. آن شرط هم این بود که دولت مصر عضویت خود را در بلوک دفاعى خاورمیانه اعلام کند.

امریکا - فرانسه و ترکیه یعنى 3 عضو دیگر این بلوک هم یادداشت‌هاى متشابهى دادند ولى دولت مصر که می‌دانست که زنجیر پوسیده قرارداد 1936 را می‌خواهند با حلقه‌هاى فولادى بلوک دفاعى بر گردن مصر محکم کنند زیر بار نرفت و این پیشنهاد را رد کرد. دولت مصر مخصوصاً استدلال کرده بود که اگر تشکیل این بلوک به نفع مصری‌ها است پس چطور شد انگلستان در مقابل شرکت مصر در بلوک مزبور حاضر مى‌شود از کانال سوئز دست بردارد؟ ... مقصود این است که در نظر انگلستان ‌اشغال منطقه کانال سوئز به وسیله سربازان انگلیسى با شرکت مصر و قبول تعهدات لازمه در بلوک دفاعى خاورمیانه مساوی است.

در هر صورت دولت مصر و کلیه احزاب مصر علیه این پیشنهاد تظاهر کردند و مصر مطلقاً شرکت خود را در چنین دسته به کلى تکذیب نمود. آقاى نورى‌السعید پاشا صدر اعظم کشور همجوار ما عراق یکى از سوقات‌هایى که از لندن براى اسارت ملت و وطن خود آورده بود (دکتر مجتهدى - به ما مربوط نیست) زمزمه شرکت عراق را در چنین بلوک دفاعى مفتضحى بود و در چند روز پیش آقایان در جراید خواندید که احزاب مختلف‌المسلک عراق قطعنامه صادر نمودند که به موجب آن شرکت دولت عراق را در بلوک دفاعى خاورمیانه که زنجیر تازه ‌امپریالیست‌ها محسوب می‌شود تقبیح کردند.

ایجاد بلوک دفاعى خاورمیانه یک نقشه اسار‌ت آمیز جدید انگلستان و ‌امریکا است که می‌خواهند تمام کشورهاى عربى و ایران را زیر نظر و نقشه نظارت دولت ترکیه که همه جا حاضر براى قربانى کردن تمام ملل شرق به خاطر گل روى انگلستان و ‌امریکا است قرار دهند و کم کم که من نقشه‌اى که خود ترک‌ها پیش از جنگ بین‌المللى اول داشتند و به نام «اتحاد اسلام» می‌خواستند زنجیر اسارت برگردن تمام ملت‌هاى مسلمان شرق بزنند و به نام بلوک دفاعى و زیر نظارت ‌امریکا و انگلستان کشور‌هاى عرب زبان - ایران و افغانستان را تحت کنترل و سرپرستى ترکیه قرار دهند.

عرب‌ها که خوب معنى این تقشه‌ها را فهمیدند و مخصوصاً مصری‌ها که ترک‌ها را به چشم دشمنى نگاه می‌کنند و به هیچ قیمتى حاضر نیستند زیر بار فشار جدید استعمارى بروند با نقشه دفاعى خاورمیانه مخالفت کردند.

تا اینجا که عرض موضوع بلوک دفاعى خاورمیانه ابداً مربوط به ایران نیست یعنى هنوز ایران دعوتى براى شرکت در مجمع اسراى شرق نشده است ولى پاره ‌اشخاص یعنى همان خدمتگزاران کهنه کار‌ امپریالیسم که بر حسب وظیفه قدیمى خودشان پیشاپیش سبزى پاک مى‌کنند و خوش رقصى مى‌فرمایند پاى ما هنوز از چاله قرارداد 1933 در نیامده است که مى‌خواهند به چاه اسارت بلوک دفاعى خاورمیانه بکشند آقاى علا حالا رسیدیم به آقاى علا

آقاى علا وزیر دربار در چند روز پیش با مخبر روزنامه «المصرى» در تهران مصاحبه کرده است در این مصاحبه مخبر روزنامه او را به عنوان «صاحب نظر در سیاست ایران» خطاب می‌کند

حاذقى - هر فرد ایرانى صاحب‌نظر است‏

آشتیانى‌زاده - من راجع به آن حزب کذایى حرفى نمى‌زنم راجع به آن (ف) فرح‌زاده حرفى نمى‌زنم (زنگ نایب رئیس)

حاذقى - چه آقاى علا و چه هر فرد ایرانى صاحب‌نظر است‏

نایب رئیس - آقاى حاذقى استدعا مى‌کنم صحبت نفرمایید.

آشتیانى‌زاده - دوره دیگر هم وکیل می‌شوید نترسید

حاذقى - بنده وکیل مردم هستم با سرنیزه وکیل نشدم شما بترسید که رو یک جهاتى وکیل شدید و دره دیگر وکیل نمى‌شوید.

آشتیانى‌زاده - آقاى مکى بنده وکیل دولت بودم؟ دوره گذشته وکیل آقاى دکتر اقبال بودم (زنگ رئیس) در هر صورت بنده راجع به آن جریانات صحبتى نمى‌کنم آن مخبر روزنامه از ایشان یعنى از آقاى علا راجع به شرکت ایران در بلوک دفاعى خاورمیانه سؤال مى‌کند و آقاى علا هم در جواب عیناً همین طور اظهار مى‌کنند:

«اگر بنا شد در خاورمیانه یک بلوک نظامى تشکیل شود که اعراب، ایران و ترکیه در آن شرکت کنند براى حفظ مصالح ما ‌اشکالى ندارد» (حائری‌زاده - چرند فرمودند) و براى این که درجه با وفایى آقاى علا را نسبت به انگلستان بفهمید سؤال و جواب دوم آقاى مخبر‌المصرى را با ایشان بشنوید.

سؤال - ارتش ایران براى دفاع از کشور در صورت حمله انگلیس چه خواهد کرد؟

آقاى علا جواب مى‌دهد - من مطمئنم آنها دست به چنین اقدامى نخواهند زد! (چند نفر از نمایندگان - چه بگوید؟) اجازه بفرمایید ملاحظه می‌فرمایند که آقاى علا حتى حاضر نیست بگوید که اگر ارتش انگلیس به ایران حمله کرد ارتش ایران آن طور از آنها پذیرایى خواهد کرد که دیگر خواب استعمار را نبیند.

دکتر طبا - آقای مکى جواب این موضوع را می‌دهد.

آشتیانى‌زاده - همه کارها را نباید حواله به آقاى مکى کرد همه جواب‌ها که به ایشان نمی‌رسد آقایان هم کمک بفرمایند همه کارها را ایشان نباید بکند علا ابداً حاضر نیست به صاحبان اصلى لژ بزرگ جسارت بکند اسم نیاورد که مبادا عصبانى بشوند آن وقت همین خدمتگزار سرسپرده و شریک جرم عقد قرارداد 1933 (امیرنصرت اسکندرى - آقاى ‌آشتیانى‌زاده باز کم مرحمتى می‌فرمایید) (حمیدیه - آقاى علا مرد بسیار شریفى است) در حالی که آتش استعمار جان و مال مردم مشرق زمین را در میان شعله‌هاى خود می‌سوزاند و دولت انگلستان ما را به دادگاه‌های بین‌المللى کشانیده و ‌امریکا رسماً و علناً از تجاوز یک کمپانى در شوراى ‌امنیت جانبدارى مى‌کند و دولت ترکیه علیه ایران رأى مى‌دهد و جراید ترکیه ما ایرانی‌ها را به جرم این که انگلیس‌ها را بیرون کرده‌ایم دیوانه

+++

را بی‌شعور خطاب می‌کند (مکى - همه‌شان بی‌جا می‌کنند) در این موقع آرزو دارد که براى حفظ مصالح، حفظ مصالح، حفظ مصالح ایران و کشورهاى ستم‌دیده عرب از نو خود را تسلیم ‌امپریالیسم انگلستان و ‌امریکا بکنند (دکتر مجتهدى - لجن مال کردن رجال چه فایده‌اى دارد) بدون تردید تشکیل چنین بلوکى از میان مردم گرسنه و استعمار زده شرق براى این که جوان‌ها‌ی مسمان ایرانى و عرب خوراک دهانه‌هاى توپ استعمارگران شوند مصالح انگلستان را تضمین مى‌کند و آقای علا ناچار است قیافه حقیقى خودش را در چنین موقعى نشان دهد (حاذقى - آقاى علا مرد شریفى است) آقاى دکتر مصدق اینجا یک روز ‌آمدند پشت این تریبون شما هم اینجا بودید یک چنین وقتى بود ساعت دو بعد از نصف شب نبود با حالا هیچ دو فرقى نداشت فرمودند جاسوسان و نوکر‌هاى استعمار در تمام شئون مملکت هستند (مهدوى - ولى آقاى دکتر مصدق هم نسبت به آقاى علا احترام مى‌گذارند) فرمودند که آقاى علا ‌آمدند پیش من همان روز‌هایى که خیلى انتریک بود ‌آمدند در اینجا من مریض و بسترى بودم‏

حائرى‌زاده - علا در سیاست خوب نیست در دربار باشد خوب است‏

دکتر مجتهدى - آن روز دکتر مصدق کار خوبى نکرد هر کس ممکن است در زندگیش خبط کند

نایب رئیس - آقاى ‌آشتیانى‌زاده وقت شما تمام شد

آشتیانى‌زاده - سر خودتان تمام نشد

نایب رئیس - استدعا می‌کنم این وظیفه ما است که تعیین کنیم.

آشتیانى‌زاده - وظیفه ساعت است سه دقیقه مانده است حالا فهمیدید براى چه نمی‌گذاشتند من حرف بزنم نگفتم که نمی‌گذارند من حرف بزنم بنده روى سخنم با مردم خارج است (مکى سه دقیقه مانده است) فهمیدید آقایان نباید این حرف‌ها را اینجا زد این حرف‌ها مضر است به حال طبقه حاکمه نباید زد (غلامرضا فولادوند - آقاى ‌آشتیانى‌زاده مجلس همیشه به شما اجازه داده است حال وقت‌تان گذشته است) وقتم نگذشته بنده اجازه مى‌خواهم.

نایب رئیس - آقایان منشی‌ها یادداشت کرده‌اند بنده هم یادداشت کرده‌ام الان سه دقیقه هم اضافه صحبت کرده‌اید.

آشتیانى‌زاده - بنده ده دقیقه دیگر اجازه می‌خواهم.

دکتر مجتهدى - ما اجازه نمى‌دهیم هیچ وقت نمی‌دهیم‏

آشتیانى‌زاده - خوب ندهید رأى بگیرند به بنده اجازه ندهید.

نایب رئیس - آقایان انتظام مجلس را رعایت بفرمایید فعلاً عده براى رأى کافى نیست اجازه بفرمایید عده کافى نیست اجازه بفرمایید عده کافى شود رأى می‌گیریم.

آشتیانى‌زاده - حالا معلوم شد که نطق قبل از دستور و بعد از دستور براى چیست.

دکتر مجتهدى - موضوع نطق نیست موضوع این است که ما اجازه نمى‌دهیم بر خلاف مصالح مملکت یک وکیل برود پشت تریبون حرف بزند.

آشتیانى‌زاده - چرا قربان: نه خیر رأى بگیرند. رأى ندهید بنده هم می‌خواهم که رأى ندهند

نایب رئیس - آقاى ‌آشتیانى‌زاده چقدر وقت مى‌خواهید؟

آشتیانى‌زاده - ده دقیقه‏

دکتر مجتهدى - آقایان آذربایجانی‌ها لااقل رأى ندهند.

آشتیانى‌زاده - براى این که علا به آذربایجان خدمت کرده است.

نایب رئیس - استدعا مى‌کنم آقایان توجه بفرمایند آقایانى که با ده دقیقه صحبت کردن آقاى‌ آشتیانى‌زاده موافقند قیام کنند (عده کمى قیام نمودند) تصویب نشد.

آشتیانى‌زاده - بنده بقیه نطقم را می‌دهم که در جراید چاپ کنند نطق بنده را که در هر صورت در رادیو نمی‌خوانند در جراید مى‌دهم چاپ کنند

نایب رئیس - آقاى ناظر‌زاده بفرمایید

ناظر‌زاده - آقایان نمایندگان محترم اطلاع دارند که در ایام سوگوارى مخصوصاً ده روز اول محرم خطبا و ناطقین و وعاظ کشور گذشته از اداى وظیفه مذهبى از لحظ بیدارى مردم و سعى در برانگیختن احساسات وطن خواهى ملت ایران نیز وظیفه اجتماعى خود را ادا کرده‌اند و بنده بدون آن که از کسى نام ببرم لازم دانستم که از این حسن توجه و موقع شناسى تشکر به عمل‌ آید. موضوع دیگر مربوط به فرهنگ دوستى یکى از مردمان خیر کشور به اسم آقاى على‌اکبر ستوده تهرانى است ایشان که همه عمر به کار فلاحت و تجارت ‌اشتغال داشته‌اند در حدود ششصد و پنجاه جلد کتاب مختلف که بعضى از آنها بسیار نفیس و گران‌بها است جمع آورى و همه آنها را وقف بر آستان حضرت شاه نعمت‌الله ولى در ماهان کرمان کرده‌اند و نامه‌اى هم به مقام ریاست به وسیله بنده نوشته‌اند که بر حسب تقاضاى ایشان عیناً در مجلس قرائت و بعداً براى بایگانى به کتابخانه مجلس فرستاده می‌شود.

توسط ناظر‌زاده نماینده محترم مجلس شوراى ملى ریاست محترم مجلس شوراى ملى محترماً معروض مى‌دارد ششصد و پنجاه جلد کتب مختلفى را که در دوره زندگى خود تهیه کرده‌ام وقف بر آستانه شاه نعمت‌الله ولى نموده تولیت آن نیز مادام‌الحیات به جناب آقاى عطاالله روحى سناتور انتخابى کرمان و آقاى حاج میرزا عبدالحسین ذوالریاستین واگذار شد. چون به موجب وقف‌نامه نظارت بر مورد وقف منجمله به عهده نماینده اول شهر کرمان و حومه می‌باشد به این جهت یک نسخه از وقف‌نامه و بیست و یک برگ صورت ضمیمه آن تلواً تقدیم مى‌گردد تا مقرر فرمایند در بایگانى مجلس مقدس شوراى ملى ضبط و رسید آن را اعلام نمایند على‌اکبر ستوده تهرانى - موضوع دیگر راجع به وظیفه شناسى و حسن توجه و مراقبت مأمورین وزارت کشاورزى در استان هشتم براى مبارزه با ملخ است در ایران رسم است که از کار شده یاد نشود و شاید این یادآورى بنده دیر هم شده باشد ولى هر وقت فکر مى‌کنم که اگر سعى و کوشش مأمورین دفع ملخ در بیابان‌هاى دور و دراز کرمان نبود و ‌امروز قحط و غلا در سراسر استان هشتم مزید بدبختى‌هاى دیگر مردم بود چه رنج و زحمتى براى همه ایجاد مى‌شود با توجه به تلگراف‌هاى متعدد که از نقاط مختف کرمان مثل سیرجان رفسنجان جیرفت بافت و بردسیر مبنى بر قدرشناسى از مأمورین وزارت کشاورز رسیده لازم مى‌داند از زحمات مؤثر آنها به نام اهالى استان هشتم تشکر کنم و ضمناً چه خوب است از همین حالا متوجه اقدامات لازم باشند که در آینده نیز زحمتى براى مردم فراهم نگردد (صحیح است)

تذکر دیگر بنده راجع به بهاى نفت و بنزین در استان هشتم است پشتیبانى‌ها و ابراز احساسات شدید مردم و جراید کرمان در مورد نفت مبتنى بر یادگارهاى تلخ است که از نفوذ بیگانگان دارند به علاوه اجحاف و تعدى مداوم شرکت سابق نفت نیز در استان هشتم بى‌نظیر بوده زیرا در آنجا به واسطه دایر نشدن پمپ بهاى نفت و بنزین بیش از سایر جاها است و مردم فقیر و تهی‌دست کرمان بایستى میلون‌ها اضافه بها نفت و بنزین را بابت حلب که نفت و بنزین در آنها فروخته مى‌شود بپردازند و اینک تقاضى مردم استان هشتم این است که حالا که بحمدالله نفت ملى شده بهاى نفت و بنزین در کرمان نیز مانند سایر نقاط کشور باشد و با دایر شدن پمپ از این خسارت مؤثر که سال‌ها مردم استان هشتم آن را تحمل کرده‌اند جلوگیرى شود (صحیح است)

تذکر دیگر مربوط به راه کرمان و خراسان است که مورد استفاده و علاقه سه استان فارس و کرمان و خراسان مى‌باشد (صحیح است) زیرا هزاران زوار که هر سال به قصد زیارت مرقد مطهر حضرت على‌بن موسى‌الرضا (ع) به مشهد مشرف مى‌شوند باید راه خود را دو سه مقابل دور کنند و ناچار متحمل خسارت و زحمت بسیار شوند در صورتى که با تعمیر و اصلاح نقاط خراب این راه گذشته از آسایش مسافرین قسمتى از مملکت که ‌امروز به صورت بیابان بایر و بدون ‌آمد و رفت است نیز آباد مى‌شود بنده پس از مراجعت از مشهد یعنى دو ماه قبل با جناب آقاى مهندس مصدق معاون وزارت راه مفصالاً راجع به این راه صحبت و ایشان وعده دادند که عجالتاً نقاط خرابى را که مانع یا موجب تأخیر حرکت اتومبیل‌ها است تسطح و تعمیر کنند که رفت و ‌آمد آسان‌تر شود تا بعداً فکرى براى ساختمان کامل این راه بکنند (صحیح است)

تذکر دیگر بنده مربوط به بودجه فرهنگ و بهداشت است من ‌امیدوارم این فشار اقتصادى که عمداً براى ما ایجاد شده به زودى از بین برود معهذا تصور نمى‌کنم به هر صورت صلاح باشد در کار فرهنگ و بهداشت کشور از لحاظ مالى خلل وارد ‌آید الان اوضاع فرهنگ به علت صادر نشدن اجازه استخدام معلم و تصویب بودجه حوزه‌هاى فرهنگى در همه جا در هم و برهم است و این بلاتکلیفى مزید ‌اشکال‌هاى دیگر شده و چون ‌امروز بحران مالى وزارت دارایى را مجبور به اتخاذ تصمیم‌های گوناگون کرده که از آن جمله توقیف و تعویق ترفیعات و اضافات قانونى کارمندان دولت و گران کردن نرخ بعضی کالاهاى دولتى است بنده با ارادتى که به جناب آقاى وزیر دارایى دارم لازم مى‌دانم به ایشان یادآورى کنم ‌امروز بهترین راه تعدیل بودجه همان طور که مکرر گفته شده گرفتن مالیات مستقیم از طبقه ثروتمند کشور است که حتى به عقیده بنده به صلاح خود آنان نیز هست کارمندان دولت که با عایله گرسنه‌اش یک سال یا بیشتر در انتظار مختصر تفاوت ترفیع و اضافه‌اش بوده انصاف نیست از حق قانونى خود محروم شود بلکه حق این است آن مقاطعه‌کار غارتگر یا کمپانى عرب یا شرکت یهود که باید میلیون‌ها تومان مالیات بپردازد و به انواع حیله و تزویر از پرداخت آن فرار و ‌شانه خالى مى‌کند باید جداً تعقیب شود تا مالیات قانونى خود را بپردازد و الا از ندادن ترفیع و اضافه کارمندان که مبلغ آن هم خیلى زیاد نیست وضع مالى کشور اصلاح نمى‌شود بلکه با ایجاد نارضایتى زیان‌هایى که از این کار به دستگاه دولت می‌رسد به مراتب بیش از نفع آن است یکى از اقدامات بسیار

+++

خوب وزارت دارایى اضافه کردن مالیات مشروبات الکلى بود وزارت دارایى باید با پیدا کردن این قبیل اقلام در ازدیاد در‌آمد و تعدیل بودجه بکوشد به جلوگیرى از هزینه‌هایى مثل ساختمان مدرسه که هم کار فرهنگ ناقص مى‌ماند هم عده مردم بیکار و بى‌نان می‌شوند (صحیح است) یا گران کردن قیمت اجناسى که مورد احتیاج همه طبقات کشور و افزایش بهاى آنها موجب زحمت طبقه بى‌بضاعت است (صحیح است) و بهانه به دست دیگران براى گران کردن سایر اجناس مى‌دهد انتظار همه این است که وزارت دارایى با توجه به این حقایق و تأمل بیشتر دست به اقدامات اقتصادى ببرند (صحیح است) بنده بقیه وقتم را به آقاى فقیه‌زاده مى‌دهم.

نایب رئیس - آقاى فقیه‌زاده 5 دقیقه وقت دارید بفرمایید.

فقیه‌زاده - بنده از آقاى ناظر‌زاده متشکرم که چند دقیقه وقت‌شان را به بنده لطف فرمودند که بدبختى‌هایى که شامل حال رعایاى قزوین شده است به عرض آقایان برسانم. مخصوصاً از موقعیت استفاده می‌کنم که جناب آقای وزیر دارایى اینجا تشریف دارند عرایض اهالى ستم‌دیده بلوکات قزوین را به عرض‌شان برسانم بهار ‌امسال نشان مى‌داد که محصول فوق‌العاده خوب است ولى متأسفانه در موقع برداشت معلوم شد که محصولات شتوى را آفت زده است که همه آقایان در مناطق انتخابیه خودشان دچار این قسمت شده‌اید ولى دل‌خوشى رعایا این بود که از محصول باغات استفاده می‌کنند متأسفانه ‌امروز که کشمش را به بارگاه ریخته‌اند باران‌ آمده و تمام آنها را فاسد کرده که بر بدبختى آنها افزوده است سه فقره نامه از بلوکات قزوین یکى از اهالى گنبدک و چوزه و دیگرى از اهالى الوچان و شاخدار و دیگر از اهالى نورندان فریزآباد و قریه قراحبه قبا رسیده است که هر سه نامه را تقدیم جناب آقاى وزیر دارایى مى‌کنم که دستور بدهند به این قضیه رسیدگى بکنند اگر عرایض آنها صحت دارد کمکى به آنها بشود.

موضوع دیگرى که خواستم به عرض آقایان برسانم این بود که در دو سه ماه قبل قانونى از مجلس گذشت که دولت لایحه‌اى راجع به مشروبات الکلی بیاورد به مجلس ولى تا به حال این قانون به موقع اجرا گذاشته نشد دو، سه ماه این قضیه مى‌گذرد چون آقاى وزیر دارایى هم علاقه‌اى به این کار دارند استدعا مى‌کنم که توجه بفرمایند که این لایحه زودتر به مجلس بیاید موضوع دیگرى که خواستم عرض کنم این بود که آقاى ‌آشتیانى‌زاده در جلسه اسبق نسبت به یکى از افراد صحیح‌العمل این کشور آقاى سرلشگر مزینى مطالبى فرمودند که واقعاً بى‌انصافى کردند.

آقاى سرلشگر مزینى رئیس شهربانى از تاریخى که متصدى‌ امور شهربانى شده است با یک فداکارى مشغول انجام وظیفه و صالح شهربانى است و بایستى مورد تقدیر واقع بشود نه این که مورد تنقید قرار گیرد بیش از این عرضى ندارم.

نایب رئیس - آقاى حاذقى اسم نویسى کرده‌اند و نوبت خودشان را به آقاى حائرى‌زاده داده‌اند آقاى حائری‌زاده‏

شوشترى - بنده اخطار لازم دارم قربان.

حائرى‌زاده - بنده راجع به موضوع لازم می‌دانم صحبت شده باشد یکى راجع به غرامات و خساراتى که مربوط به عمل ملى شدن نفت داریم یکى راجع به عمل انتخابات که در پیش داریم سوم راجع به تقاضاى آقاى عامرى که براى قدرشناسى از رفیق محترم من آقاى مکى میل داشتند صحبت کنند و من که رفیق صمیمى مکى هستم موقع را براى این موضوع مناسب دیدم و براى قدردانی از رجال فداکار که تشویق سایر افراد و طبقات باشد که از سرباز فداکارى مثل آقاى مکى تبعیت کرده که ایشان چه در دوره 15 و چه این دوره سلامتى و حیات خود را به خطر ‌انداخته (نمایندگان - صحیح است) (فقیه‌زاده - حق مکى باید ادا شود) و فداکارى نموده است مقتضى مى‌دانم که از طرف مجلس یک قانونى براى قدردانى این سرباز فداکار بگذرد (صحیح است) تا ‌اشخاص براى خدمتگزارى مملکت بیشتر فداکارى بکنند و این نمونه و سرمشقى براى عمل افراد باشد (مکى تشکر مى‌کنم) ولى چون رفیق صمیمى من هست مذاکرات در این موضوع از طرف من بیشتر مناسب نیست (مهدوى - رفیق همه هست) لذا وارد مذاکره راجع به خسارات و غرامات مربوط به نفت می‌شوم.

من وارد مذاکره و نطق‌هاى انتخاباتى و مبارزه دو حزب سیاسى انگلستان نمی‌شوم و از ‌اشخاص لجوج نیستم که بگویم چون انگلستان کوچه سلامت را گرفت و با بهانه حفظ منافع کمپانى و اتباع خود دنیا را به خون و آتش نکشیده و با مسالمت ملى شدن نفت را در ایران به رسمیت شناخته و مظالم کمپانى را تلویحاً تصدیق کرده است ما مخالف منافع خود قیام کنیم بلکه هر یک از مالک و ملل که به نفع ایران عمل و اقدامى نمایند مسرور مى‌شوم و یک قدم جلو رفتن در راه آزادى ملت ایران را به هر عنوان و جهتى غنیمت دانسته دنبال قدم دوم خواهم رفت هر مملکتى آزادى و استقلال ما را عملاً محترم شمرد دوست ما است ما با هیچ ملت و مملکتى سر جنگ و نزاع نداشته و نداریم من قبلاً از حکومت کارگرى انگلستان تشکر مى‌کنم که راه نجات از زنجیر اسارت قرارداد‌هاى 1901 و 1933 را به ما ایرانی‌ها ‌آموخت و خود پیش قراول ملى شدن بعضى صنایع در انگلستان گردید زیرا که ما ایرانی‌ها از کلمات عدالت اجتماعى و محاکم بین‌المللى و دول طرفدار آزادى و طرفدارى صلح و عدالت و حفظ حقوق ملل ضعیف مأیوس مى‌باشیم و اطمینان داریم که هر موقع منافع دول زورمند مقتضى شد تمام این حرف‌هاى حسابى را زیر پا گذارده و بر خالف تمام اصول نقض بى‌طرفى ملل را خواهند نمود کما این که در شهریور 1320 با ملت صلح طلب ایران رفتار کردند و هنوز آثار این جنایت محو نشده و اگر حیاتى براى ملل صغیر و ضعیف هست در سایه رقابت ملل زورمند است به هر لباس و عنوان باشد.

و به ملت ایران تبریک مى‌گویم در سایه مقاومت اهالى رشید تهران که در مقابل حبس و تبعید و زجر و محرمیت مقاومت نشان داده براى یک دفعه موفق شدند که چند نفر نماینده مبارز به مجلس بفرستند و دو نفر خائن را در سایه ابراز احساسات به دیار عدم فرستادند و ثمره خوبى که ملى شدن نفت ایران است حاصل کردند‌ امیدوارم ملت ایران پس از فراغت از این کار براى مبارزه با فساد قیام کرده و به نتیجه مطلوب برسند و از حضرت آیت‌الله کاشانى که رهبرى جماعت را قبول فرموده و با تمام فشار‌ها مقاومت نموده و جمله به من چه و به تو چه را شعار خود قرار نداده و مردم را طبق دستور دین مقدس اسلام براى گرفتن حق و مقاومت در مقابل ظلم رهبرى فرمودند و جناب دکتر مصدق که در سایه تصادف و مرور زمان موقعیت ملى را با قبول زمامدارى تحکیم کرده و رنج سفر را تحمل نموده و با رفتار‌هاى مقتضى و نطق‌هاى مناسب خود به کمک نمایندگان مجلس شوراى ملى زنجیر اسارت ایران گسیخته گردید و ‌امروز ایران آزاد است از قیود قرارداد‌هاى منحوس نفت و براى معامله فروش نفت و سایر کارهاى اقتصادى حاضر و‌ آماده است سپاسگزارم و توفیق آقایان را از خداوند مسئلت دارم.

نایب رئیس - جناب آقاى حائرى‌زاده قدرى تأمل بفرمایید اکثریت نیست.

(پس از چند دقیقه اکثریت حاصل شد)

امروز دیگر نه قرارداد 1901 دارسی نه قرارداد 1933 پهلوى وجود خارجى ندارد فقط دعوى طرفین بر یکدیگر باقى است که البته با سایر حساب‌ها باید روشن و تفریغ گردد جناب آقاى دکتر مصدق در حکم دکترى است که مرض را درست تشخیص داده و عمل جراحى را درموقع شروع کرده ولى اگر حواس خود را متوجه آواز این مگس‌هاى زهر آلود کند و خداى نکرده میکرب فسادى وارد بدن مریض مملکت شود به کلى باید فاتحه ایران را خواند باید با کمال رشادت در مقابل انگلیس‌هاى داخلى و خارجى مقاومت نشان دهد و قراردادهاى فروش را با خریدارهاى نفت منعقد کند.

دنیاى ‌امروز مانند یک فامیل کثیرالعده باید با یکدیگر کمک و مساعدت کنند و از کمک با یکدیگر دریغ ندارد ایران اخلاقاً حق ندارد در صورتى که دنیا احتیاج به نفت دارد و چرخ تمدن جهان به وسیله نفت در گردش است نفت را احتکار کرده مانع از فروش شود.

انگلستان در درجه اول و دنیا در درج دوم باید علاوه بر این که مانع تراشى براى آبادى و آسایش ملت ایران نکند کمک مادى و معنوى براى آزادى و آبادى ایران بنماید.

بدبختانه سیاست حکومت سابق انگلستان این بود که دولت ایران همیشه در مقابل اراده لردهاى لندنى مانند موم نرم باشند و به هر صورت شکلى که آنها صلاح مى‌دانند متشکل گردند ولى در مقابل سایر دول و ممالک مانند آهن گداخته سخت و خطرناک باشند لذا ایجاد دستگاه دیکتاتورى در ایران کردند پس از این که از شخص دیکتاتور مشکوک شدند بازى شهریور 1320 در ایران درست شد و کردند آنچه نباید بکنند و ما گرفتار این دستگاه فساد بقیه دوره دیکتاتورى هستیم اگر دستگاه دیکتاتورى هزار ضرر داشت ولى مردم به قدر ‌امروز در فشار اقتصادى نبودند موضوعى که‌ امروز مجبور شدم از جناب آقاى حاذقى وقت گرفته مصدع شوم موضوع خسارات و حقوقى است که ملت ایران از انگلستان یعنى کمپانى نفت جنوب دارد.

خیلى موضوع غرامت و خسارت مطرح است ولى تصور که ما انگلستان کمپانى نفت را طلبکار و ذیحق در مطالب مى‌دانیم بلکه قضیه عکس است و باید دول به مراجع صالحه مراجعه کرده و از طریق دادگاه یا حکمیت یا شکل دیگرى به محاسبات کمپانى سابق نفت جنوب رسیدگى کرده طبق ‌امتیاز نفت دارسى 1901 حساب را ختم کند تا معلوم شود کمپانى چه مبلغ بدهکار است و چه مبلغ حقوق ایران تضییع شده است براى روشن شدن مطلب فصل پانزده‌ امتیازنامه دارسى 1901 قرائت می‌شود.

فصل پانزدهم - بعد از انقضاى مدرک معینه این‌ امتیاز تمام اسباب ابنیه و ادوار موجوده شرکت به جهت استخراج و انتفاع معادن متعلق به دولت علیه خواهد بود و شرکت حق هیچ گونه غرامت از این بابت نخواهد داشت. (صحیح است)

+++

به موجب این فصل تمام دارایى صاحب ‌امتیاز اعم از دارایى در ایران یا خارج ایران اعم از منقول و غیر منقول اعم از کشتی‌هاى نفت کش اقیانوس پیما و دارالتصفیه و انبارها و مخازنى که کمپانى راجع به نفت ایران تأسیس کرده است و اعم از سهامی که در شرکت‌هاى دیگر براى پیشرفت سیاست نفتى تحصیل نموده است ملک ملت ایران است و طبق قسمت دوم و سوم از ماده 20 قرارداد اجبارى 1933 که مورد استناد کمپانى نفت جنوب و دولت انگلستان است و مورد قبول ملت ایران نیست و قرائت می‌شود.

قسمت دوم از ماده بیستم - در موقع ختم‌ امتیاز خواه این ختم به واسطه انقضاى عادى مدت و یا به هر نحو دیگرى پیش‌ آمد کرده باشد تمام دارایى کمپانى در ایرن به طور سالم و قابل استفاده بدون هیچ مخارج و قیدى متعلق به دولت ایران می‌گردد.

قسمت سوم - جمله (تمام دارایى) مشتمل است بر تمام اراضى و ابنیه و کارخانه‌ها و ساختمان‌ها و چاه‌ها و سدهاى دریایى و راه‌ها و لوله‌هاى حمل و نقل و پل‌ها و رشته نقب‌هاى فاضل آب و وسایل توزیع آب ماشین‌ها و مؤسسات و تجهیزات (از آن جمله الات و ادوات) از هر بیل و تمام وسائط نقلیه (مثلاً از قبل اتومبیل و گارى و آئرویلان) و تمام اجناس انبار شده و سایر ‌اشیایی که کمپانى در ایران براى اجراى این ‌امتیاز از آن استفاده می‌نماید تمام این ‌اشیا از حاصل دسترنج ملت ایران تهیه شده و موقع رفتن باید به ملت ایران واگذار شود تصریح است در این قراردادى که ما آن را قبول نداریم و آنها به آن متکى هستند که تمام دارایى موجود در ایران کمپانى به موجب دو قسمت از ماده بیستم‌ امتیازنامه 1933 بدون عوض ملک ملت ایران است زیرا که کلمه به هر نحو دیگرى شامل ملى شدن نفت نیز می‌شود و کمپانى حقى ندارد که مطالبه غرامت یا قیمت بنماید ولى طبق اصول مسلمه که قرارداد متکى به کره و اجبار نافذ نیست از 1933 عایدات نفت پس از وضع مخارج و حق‌العمل که در این قبیل موارد بیش از یک صدم نخواهد بود باید به ملت ایران برسد و سهامى که از عایدات نفت در کمپانى‌هاى دیگر از عراق کویت و غیره و تمام کشتی‌هاى حامل نفت ادالتصفیه در خارج ایران است ملک ملت ایران خواهد بود البته در تاریخ 1933 نصف به علاوه یک بیستم تمام دارایى کمپانى‌های اصلى و فرعى ملک ملت ایران بوده و عایدات 18 سال نیز اضافه خواهد شد و لازم است محاسبات پنجاه سال کمپانى را محاسبین فنى رسیدگى کرده آنچه دزدى و خیانت شده کشف شود و اطمینان دارم با اصول غرامات اغلب خرابی‌ها را ملت ایران با این وجوه می‌تواند ترمیم کند و این که در بعضى نطق‌ها گفته شده است ما حاضریم خسارت کمپانى را بدهیم از باب اتمام حجت است که نگویند ‌اموال کمپانى مصادره شده بلکه پس از رسیدگى به محسبات پنجاه ساله اطمینان داریم ده مقابل موجودى کمپانى بدهکار خواهد شد و دولت مکلف است به وسیله مقامات صالحه حقوق حقه ایران را مطالبه کند.

براى تأیید این مطالبى که عرض کردم عمل فعلى کمپانى است این کمپانى با این که دولت انگلستان به تمام دنیا اعلام کرد و ملى شدن صنعت نفت را در ایران به رسمیت شناخته و مجبور شدند عمال و عوامل‌شان را بردند ولى در سهام کمپانى یک پشیزى بیشتر تنزل قیمت پیدا نشد.

آزاد - هر سهمى یک شلینگ تنزل کرد

نایب رئیس - وقت آقا تمام شد

حائرى‌زاده - اگر آقایان اجازه بدهند این مطلب خیلى لازم است عرض کنم (چند نفر ازنمایندگان - فعلاً تا اکثریت براى رأى حاصل شود بفرمایید) معلوم می‌شود که دارایى کمپانى آنچه خارج ایران است خیلى زیادتر است از آهن پاره‌هایى که ما به نام مؤسسات تحویل گرفتیم (صحیح است) و تمام آنها طبق قرارداد دارسى 50 سالى از عمرش گذشته اگر شصت سال مى‌گذشت تمامش متعلق به ما می‌شد پس از 5 دانگ تمام دارایى کمپانى باید به ایران برگردد (صحیح است) و این قسمت که ما در ایران داریم سهم کوچکى است و مبلغ ناچیزى از تمام دارایى کمپانى است ما باید رسیدگى کنیم و حساب کنیم که حساب کمپانى در این پنجاه سال چه بوده است آنچه هم که برده ببینیم چون که 5 دانگ آن مال ما است باید دارایى او معلوم شود یک دانگ مال او است.

نایب رئیس - پس اجازه بدهید عده کافى شود و رأى بگیریم.

حائرى‌زاده - حالا تا عده کافى شود اجازه بدهید من صحبت کنم وقت مجلس ضایع نشود.

ملک‌مدنى - آقایان می‌روند بیرون نمی‌شود بهه یک دوازدهم رأى گرفت و حقوق داده نمی‌شود.

حائرى‌زاده - من بقیه نطقم راجع به انتخابات را که باید صحبت کنم چون تذکر دادند که باید بودجه ‌امروز تمام بشود و یک دوازدهم راجع به حقوق کارمندان تصویب بشود می‌گذارم براى بعد (احسنت، احسنت)

4 - اخطار نظامنامه آقایان رضوى و شوشترى.

نایب رئیس - با اجازه آقایان وارد دستور می‌شویم اگر آقایان پنج دقیقه تأمل بفرمایند و سر جاى خودشان بنشینند تمام این کارها تمام می‌شود. آقاى رضوى اخطار دارید بفرمایید.

رضوى - عرض کنم که ما هر روز به نام این که آیین‌نامه و نظامنامه محترم است و باید صد در صد اجرا بشود و مخصوصاً در مورد نطق قبل از دستور این آیین‌نامه را واجب‌الرعایا فرض مى‌کنیم و ‌اما در همین آیین‌نامه مواد دیگرى هم هست که متأسفانه رعایت نمی‌شود از جمله این است که وقت جلسات را سه ساعت تمام معین کرده و کم‌تر نباید باشد و غالباً صورت جلسات را که ملاحظه بفرمایید خیلى کمتر است و حالا یکى از مواد دیگرى که خود آقایان نمایندگان مطلع هستند و مورد استفاده بنده هست ماده 54 است و یکى از وسائلى که می‌شود تذکراتى به دولت داد و مطالبى را روشن کرد سؤال از آقایان وزرا است و بنده از آن وقتى که آمده‌ام یک سؤال از وزارت جنگ کرده‌ام راجع به آتش سوزى و انفجار انبار مهمات جنوب که در ضمن مى‌خواستم نظریات مردم فارس را در این مجلس به آقایان نمایندگان عرض کنم جریانى که آقایان به کار بردند از نظر وزارت جنگ و تحقیقات خودشان شاید کافى بوده است ‌اما تأمین نظر مردم فارس را نکرده است و نگرانى آنها هنوز موجود و محفوظ است و این را متأسفانه تا این ساعت مجال نشده است عرض کنم و همچنین از جناب آقای وزیر دارایى سؤالى داشتم راجع به یکى دو تا از رقباتی که در فارس بلاتکلیف است از ده سال پیش از این قوانین در این مجلس مطرح بوده که مجلسى به نام اردکان و یک محل دیگر به نام دشمن‌زیارى اینها از جاهایى است که مردمش حق دارند و نسبت به آنجا دعوى مالکیت مى‌کنند که همین طور مورد اختلاف است وضعیت این ‌املاک از یک طرف میان اداره خالص جات از یک طرف میان سازمان شاهنشاهى دربار و هر روز اینها را می‌خواهند بفروشند به یک عده‌اى در صورتی که آنها همچنین در فارس بلاتکیف زندگانى مى‌کنند هر روز اینها را به نام اجاره و غیر اجاره می‌خواهند بفروشند به یک عده‌اى.

صدر‌زاده - اهالى اردکان یک شرحى نوشته‌اند که تقدیم کردم.

نایب رئیس - آقاى رضوى مطابق آیین‌نامه در اطراف اخطار صحبت بفرمایید.

رضوى - بلى تمام این مطالب مربوط به سؤالاتى است که کرده‌ام و همان طور که عرض کردم وقت مجلس هم از سه ساعتى که در آیین‌نامه نوشته شده است غالباً کمتر مى‌شود و کارهاى مجلس متوقف می‌ماند و این ‌امور اینجا بحث نمى‌شود مردم هم از ایالات و ولایات یک مطالب حقى دارند که اینها به هر صورت باید به عرض دولت برسد و یا علاقه دارند که در مجلس گفته بشود الان چند جلسه است که در مجلس راجع به احتیاج غله در بعضى استان‌ها صحبت می‌شود و بنده از آن روزى که وارد تهران شده‌ام مکرر گفتم که مردم فارس مى‌گویند غله ما زیاد است زیادتر از مقدار لزوم است بیایید تکلیفى براى آنها معین کنید هنوز تکلیفى براى غله آنها معین نشده و همچنان بلاتکلیف مانده‌اند جاهاى دیگر اظهار احتیاج مى‌کنند اینها نمی‌دانند که گندم مازاد خودشان را چکار بکنند اینها مطالبى است که ربطى به پول داشتن و پول نداشتن ندارد ممکن است یک وسائلى ترتیب بدهند که اینها را بخرند در هر صورت عرض بنده این بود که مجلس موافقت کند که یک سهمى هم براى تذکر این مطالب غیر از نطق قبل از دستور باشد تا این که به این وسایل انجام آیین‌نامه شده باشد و توجهى به این مطالب شده باشد ضمناً عرض مى‌کنم که جواب سؤال بنده را هر چه زودتر آقایان وزرا بفرمایند زیرا مطالب فورى است که باید حل بشود

نایب رئیس - اگر آقایان اجازه بفرمایند روزهاى سه‌شنبه انحصار پیدا بکند براى سؤالات‏

فرامرزى - یکى دو سال است که مى‌گویند ولى عمل نمی‌شود.

نایب رئیس - آقاى شوشترى‏

شوشترى - بسم الله الرحمن الرحیم. جناب آقاى نورالدین ‌امامى نایب رئیس این بیانات آقاى رضوى صد در صد صحیح است اگر مراجع به ماده 168 و 169 بفرمایید می‌گویید آقایان وزرا در ظرف یک هفته مطابق آیین‌نامه باید جواب سؤالات را بدهند چرا یک هفته در آیین‌نامه معین کردند براى این که موضوع منتفى می‌شود الان من ‌آمدم توى این مجلس راجع به یک علت نمی‌خواهم بگویم که موضوع از کجا شروع شد چهار میلیون متر مربع اطراف تهران را شخصى به نام نعمان کلیمى برده است که یک فقره آن چهار صد هزار متر است پریروز محکمه را عرض کردند که بروند نعمان کلیمى را تبرئه‌اش کنند، چهار میلیون متر زمین اطراف تهران چندین میلیارد تومان قیمتش است بودجه چند سال مملکت است آن وقت که جریان زمین‌های اطراف تهران را گفتم با آقاى دکتر معظمى هم صحبت کردم که بیاییم طرحى تهیه بکنیم و این اسناد ساختگى را ابطال کنیم همچنین راجع به لوله کشى سؤال کردم، راجع به مرزها، راجع به آب افغانستان سؤال کردم پریشب به من اطلاع دادند که نمی‌دانم در این لوله‌ها اسید می‌ریزند والله لرزیدم من اینها را نمی‌دانم آقایان اطبا متخصصین باید بگویند که چه حقه بازى در کار است وقتى که ما چندین میلیون تومان خرج کردیم چندین میلیارد ریال خرج کردیم بعد‌ آمدیم آب هم‌ انداختیم آن وقت دچار مخمصه دیگر می‌شویم که آب هم دیگر به گلوى کسى فرو نرود بنده چندین سؤال کرده‌ام هى گفته‌اند یک هفته دیگر، یک

+++

هفته دیگر البته وقتش می‌گذرد دولت هم گناه ندارد ما باید تذکر بدهیم که دولت هم متوجه باشد الان مخبرین محترم جراید بنویسند، آقاى وزیر دارایى آقاى وزیر مشاور بروید این که عرض می‌کنم تحقیق کنید مرد که همین نعمان حکیمى را گرفتند بردند، حبس کردند تا مأمورین ثبت که با او هم دست بودند براى بردن همین زمین‌ها که قیمت آن از سیصد میلیون بیشتر است شناخته بشوند حالا می‌خواهند تبرئه‌اش بکنند پس وکیل مطالبى که لازم است کى باید بگوید؟ وقتى که سؤال می‌شود هى مى‌گویند یک هفته دیگر یک هفته با این هفته‌ها عمر مجلس تمام می‌شود بعد ما هى فحش مى‌شنویم که وظیفه‌مان را انجام نداده‌ایم (فرامرزى - بعضى سؤالات هست که جواب ندارد) چهار ده هزار تومان پول جمع کرده‌اند عرق فروش‌ها شرکت کرده‌اند که قانون اجرا نشود این قانون باید اجرا بشود و مجلس سنا یا اگر یک کسى یک طرحى داده است نمى‌تواند حرام را حلال کند وکیل باید بیاید و و اینها را بگوید وزیر هم باید بیاید و جواب بدهد زیرا وقتی که موضوع منتفى شد مثل این است که مرحوم دکتر سید حسین خان هنجن مى‌فرمود که من و حضرت عزرائیل دو تایى می‌رویم خانه مریض براى این که اول به ما مراجعه نمى‌کند ما که آنجا می‌رویم مریض مرده است رفتن ما بعد از مرگ چه فایده‌اى دارد استدعا دارم که تکلیف این کار را زودتر معین بفرمایید.

نایب رئیس - آقاى شوشترى جلسه آینده را براى این کار تعیین کردیم.

فرامرزى - هر سؤالى که جواب ندارد آقای شوشترى.

نایب رئیس - آقاى ذکایى به عنوان نماینده خلخال معین شده و باید قسم بخورد (همهمه نمایندگان)

ناصر ذوالفقارى - آقا حق ندارد بیاید اینجا و به قرآن قسم بخورد (همهمه نمایندگان) (زنگ رئیس)

معدل - آن مرد خائن است حق ندارد بیاید توى مجلس‏

عده‌اى از نمانیدگان - یک دوازدهم را مطرح کنید و رأى بگیرید

محمدعلى مسعودى - بنده پیشنهاد مى‌کنم یک دوازدهم مطرح شود بعد

نایب رئیس - آقایان موافقت بکنند به یک دوازدهم رأى بگیریم آقاى ذکایى هم حق رأى ندارند تا قسم بخورند.

ناصر ذوالفقارى - حق ندارد اصلاً حق ندارد بیاید اینجا او خائن است این اصلاً به قرآن اعتقاد ندارد اینجا فرق بین خادم و خائن بگذارید اقلاً نگذارید اینجا بیایند ما اگر کشته بشویم نمى‌گذاریم.

نایب رئیس - آقاى ذوالفقارى تصور مى‌کنم که اگر من پشت این میز باشم بدبختانه باید بى‌طرف باشم استدعا مى‌کنم آقایان حفظ انتظامات را بفرمایند.

5 - اخذ رأى و تصویب لایحه اجازه پرداخت یک دوازدهم بودجه کل کشور بابت مهر ماه 1330

نایب رئیس - موضوع یک دوازدهم مطرح است نامه مجلس سنا راجع به یک دوازدهم قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملى‏

در جواب مراسله 18995 - 1/8/330 راجع به لایحه یک دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت مهر ماه 330 که براى اظهارنظر به مجلس سنا ارسال شده بود لایحه مزبور در جلسه روز پنجشنبه دوم آبان ماه 330 مطرح و با اظهارنظر موافق به تصویب رسید.

از طرف رئیس مجلس سنا - دکتر مهدى مالک‌زاده‏

نایب رئیس - با ورقه اخذ رأى مى‌شود استدعا مى‌کنم آقایان بفرمایند سر جای‌شان و نظامنامه مجلس را رعایت بفرمایند.

(اسامى آقایان به شرح ذیل به وسیله آقاى ناظر‌زاده اعلام و اخذ رأى به عمل ‌آمد)

آقایان: فرهودى. ابریشم‌کار. پالیزى. جمال‌ امامى. منصف. ناصر صدرى. دکتر طبا. مجتهدى. سنندجى. کشاورزصدر. ظفرى. سعید مهدوى. بوداغیان. دکتر معظمى. سلطانى. دکتر هدایتى. ناصر ذوالفقارى. آزاد. حکیمى. محمدعلى مسعودى. پناهى. صفوى. شوشترى. ابتهاج. دولتشاهى. دکتر مجتهدى. وهاب‌زاده. سرتیپ‌زاده.‌امامى‌اهرى. دکتر راجى. ‌آشتیانى‌زاده. مکى. حاذقى. مکرم. افشار. صادقى. عزیز اعظم‌زنگنه. مهدى ارباب. صدر‌زاده. نبوى. نصرتیان. سلطان‌العلما. فرامرزى. دکتر کیان. صاحب‌جمع. دکتر جلالى. کهبد. بهبهانى. ملک مدنى. قراگزلو. حمیدیه. دکتر علوى. دکتر نبوى. موسوى. عباس. آصف. فقیه‌زاده. قرشى. بزرگ‌نیا. قبایان. دکتر کاسمى. غضنفرى. تولیت. عرب‌شیبانى. آبکار. شادلو. سودآور. بهادرى. اسکندرى. رفیع. گودرزى. جواد عامرى. شکرایى. دکتر طاهرى. دولت‌آبادى. برومند. معین‌زاده. رضوى. شهاب خسروانى. معدل. کوراوغلى.‌امیر افشارى. على‌محمد دهقان. مرتضى حکمت. دکتر برال. صفایى. دکتر سید‌امامى. غلامرضا فولادوند. ناظرزاده. سالار بهزادى.

(شماره آرا به عمل ‌آمد و نتیجه به قرار زیر اعلام گردید)

آرا موافق 76

ورقه سفید بى‌اسم علامت‌ امتناع 12

نایب رئیس - از 89 نفر عده حاضر لایحه یک دوازدهم با 76 رأى موافق تصویب شد

مکى - عده حاضر 89 نفر نیست براى این که شما برخلاف آیین‌نامه یک جا آقاى ذکایى را جزو حاضرین حساب کرده‌اید و یک جا هم از حق رأى ممنوع مى‌کنید

نایب رئیس - عده حاضرین طبق صورتى است که اینجا اسامی‌شان خوانده شد، آقاى سالار بهزادى بعد‌اً آمدند در مجلس و با ایشان و خود بنده عده حضار 89 نفر شد

اسامى موافقین - آقایان: سعید مهدوى. ناصر صدرى. کشاورزصدر. عبدالحسین مجتهدى. بوداغیان. ابوالحسن حکیمى. دکتر هدایتى. دکتر معظمى. وهاب‌زاده. منصف. فرهودى. دکتر طبا. ظفرى. سالار بهزادى. صفوى. سلطانى. سرتیپ‌زاده. مکرم.‌امامى‌اهرى. پالیزى. ‌آشتیانى‌زاده. افشار. صادقى. غضنفرى. سلطان‌العلما. فرامرزى. صاحب‌جمع. مهدى ارباب. مکى. حاذقى. دکتر مجتهدى. دکتر جلالى. دکتر کیان. بهبهانى. دکتر کاسمى. دکتر نبوى. ملک‌مدنى. قراگزلو. قرشى. موسوى. حمیدیه. بزرگ‌نیا. قبادیان. آصف. نصرالله شادلو. پطرس آب‌کار. تولیت. صمد سودآور. کهبد. آزاد. ناظر‌زاده. غلامرضا فولادوند. حسین کوراغلى. معین‌زاده. شهاب خسروانى. دکتر سید‌امامى. شکرایى. ناصر ذوالفقارى. بهادرى. دکتر علوى. فقیه‌زاده. محمدعلى مسعودى. صدر‌زاده. دکتر طاهرى. حسن نبوى. دولت‌آبادى. عرب‌شیبانى. محمدتقى برومند. موسى گودرزى. رضوى. معدل. مرتضى حکمت. جواد عامرى. دکتر برال.‌ امیر افشارى. على‌محمد دهقان.

ممتنع دوازده برگ.

6 - ختم جلسه به عنوان تنفس.

نایب رئیس - حالا اجازه بدهید آقاى ذکایى قسم بخورند.

شوشترى - قسم قبل از این که وکیل اعتبار نامه‌اش تصویب بشود عمل لغوى است‏

نایب رئیس - آیین‌نامه این است‏

فرهودى - قانون اساسى است‏

آشتیانى‌زاده - باید اعتبارنامه اینجا مطرح بشود و حرف زده بشود این طور که صحیح نیست.

بعضى از نمایندگان - بودجه مجلس را مطرح بفرمایید

نایب رئیس - تقاضاى آقایان بر خلاف آیین‌نامه است ایشان وقتى که وارد مجلس شدند بایستى قسم بخورند آقایان تقاضا کردند که یک دوازدهم تصویب بشود بعد وارد کار مجلس بشویم الان بنده موظفم که این کار را بکنم آقایان آیین‌نامه را مراعات نمى‌فرمایید.

آشتیانى‌زاده - جناب آقاى رئیس اگر جنابعالى بنده را از نطق محروم نمى‌فرمودید این طور نمی‌شد.

نایب رئیس - آن هم طبق آیین‌نامه است که باید اجرا بشود در این موقع عده‌اى از نمایندگان از مجلس خارج شدند.

(بعضى از نمایندگان - عده کافى نیست)

با اجازه آقایان پنج دقیقه تنفس داده می‌شود

(مجلس یک ربع قبل از ظهر به عنوان تنفس تعطیل و دیگر تشکیل نگردید)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - نورالدین ‌امامى

+++

اخبار مجلس‏

گزارش از کمیسیون‌ها

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شورای ملى‏

لایحه شماده 12187 دولت راجع به برقرارى ماهى چهار هزار ریال شهریه درباره ورثه مرحوم بدیع‌الله مجذوب دبیر سابق وزارت فرهنگ در کمیسیون بودجه مطرح با توضیحاتى که از طرف آقاى معاون وزارت فرهنگ داده شد با برقرارى شهریه مزبور موافقت شده و اینک ماده واحده پیشنهادى را به شرح ذیل براى تصویب به مجلس شورای ملى تقدیم می‌دارد:

ماده واحده - به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود که از تاریخ 12 مهر ماه 1329 ماهى 40 ریال وظیفه از محل منظور ضمن اصلاح بودجه وزارت فرهنگ در حق پنج نفر وراث مفصله الاسامی:

1 - بانو ملیحه مجذوب همسر

2 - آقایان محمود - عباس - حمید پسران و دوشیزه بدیعه دختر مرحوم بدیع‌الله مجذوب پرداخت نماید.

مخبر کمیسیون بودجه - فرهودى‏

گزارش شور دوم از کمیسیون ‌امور خارجه به مجلس شورای ملى‏

کمیسیون‌ امور خارجه با حضور آقاى معاون وزارت ‌امور خارجه به گزارش ارسال از مجلس سنا راجع به عهد نامه مودت بین ایران و ایتالیا براى شور دوم رسیدگى نموده گزارش شور اول خود را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملى مى‌نماید.

مخبر کمیسیون ‌امور خارجه ناصر ذوالفقارى‏

گزارش شور دوم از کمیسیون ‌امور خارجه به مجلس شورای ملى‏

کمیسیون ‌امور خارجه با حضور آقاى معاون وزارت ‌امور خارجه به لایحه دولت راجع به عهدنامه مودت بین کشور شاهنشاهى ایران و کشور ‌هاشمى اردن براى شور دوم رسیدگى نموده گزارش شور اول خود را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملى مى‌نماید.

مخبر کمیسیون ‌امور خارجه ناصر ذوالفقارى‏

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون راه موافقت نامه راجع به سرویس‌هاى حمل و نقل هوایی بارزگانى منعقده بین ایران و نروژ را که به تصویب مجس سنا رسیده است و شامل یک مقدمه و 16 ماده و یک ضمیمه مى‌باشد با حضور نماینده دولت مطرح نموده و در نتیجه قرارداد مزبور را عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى مى‌نماید.

مخبر کمیسیون راه - کهبد

گزارش از کمیسیون ‌امور خارجه به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون ‌امور خارجه با حضور آقاى معاون وزارت‌ امور خارجه به گزارش ارسالى از مجلس سنا راجع به موافقت‌نامه ترانزیت و حمل و نقل مسافر و کالا بین ایران و ترکیه رسیدگى نموده لایحه مزبور را عیناً تصویب و اینک گزارش شور اول آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نمایند

مخبر کمیسیون ‌امور خارجه ناصر ذوالفقارى‏

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شوراى ملى‏

لایحه شماره 1188 پیشنهادى دولت راجع به موافقت‌نامه مربوط به سرویس‌هاى حمل و نقل هوایى بازرگانى منعقده بین ایران و دولت هلند که به تصویب مجلس سنا رسیده و شامل یک مقدمه و 16 ماده و یک ضمیمه مربوط به برنامه پرواز مى‌باشد در جلسه اخیر کمیسیون راه با حضور نماینده دولت مطرح و با قرارداد پیشنهادى موافقت شده اینک گزارش آن را که همان مواد مصوب مجلس سنا مى‌باشد براى تصویب مجلس شورای ملى تقدیم مى‌دارد.

مخبر کمیسیون راه کهبد.

گزارش از کمیسیون ‌امور خارجه به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون ‌امور خارجه در جلسه 11 مهر ماه 1330 به لایحه شماره 1188 دولت مربوط به موافقت‌نامه سرویس‌هاى حمل و نقل هوایى بازرگانى منعقده بین دولت شاهنشاهى ایران و هلند با حضور نماینده دولت رسیدگى و نسبت به موافقت‌نامه از لحاظ سیاسى موافقت نموده و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

مخبر کمیسیون ‌امور خارجه ناصر ذوالفقارى‏

سؤالات نمایندگان‏

ریاست محترم مجلس شورای ملى‏

به طوری که در بعضى روزنامه‌ها در این دو روزه دیده شد اخیراً در شیراز بى‌نظمى‌هایى در اطراف دو اداره روزنامه و منزل مدیران آنها رخ داده و منجر به زد و خورد نیز شده است به این وسیله از جناب آقاى وزیر کشور سؤال مى‌کنم آیا این اتفاقات در شیراز رخ داده است یا خیر؟ و اگر اتفاق افتاده موضوع آن چه بوده و چه اقداماتى براى جلوگیرى از آن شده است.؟

خواهشمند است به جناب آقاى وزیر کشور اعلام فرمایند براى جواب در مجلس شورای ملى حضور یابند.

فرهودى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294714!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)