کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15
[1396/05/28]

جلسه: 192 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 23 تیرماه 1328  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مشروح مجلس

2 - بقیه مذاکره در بودجه کل کشور

3 - تقدیم یک فقره لایحه از طرف وزیر جنگ  راجع به فواصل درجه افسران به قید دو فوریت

4 - بقیه مذاکره و تصویب بودجه 1328 کل کشور

5 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15

 

 

جلسه: 192

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 23 تیرماه 1328

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مشروح مجلس

2 - بقیه مذاکره در بودجه کل کشور

3 - تقدیم یک فقره لایحه از طرف وزیر جنگ  راجع به فواصل درجه افسران به قید دو فوریت

4 - بقیه مذاکره و تصویب بودجه 1328 کل کشور

5 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس ساعت 9 صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

1- تصویب صورت مشروح مجلس‏

رئیس- نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟

نورالدین امامى- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بفرمایید.

نورالدین امامى- این صورت مجلس‌ها را به طور عجیبى می‌آورند الان نصف بقیه صورت مجلس روز دوشنبه را دادند آن وقت مقدمه سه‌شنبه را دیروز صبح دادند باز هم نصف بقیه‌اش را نداده‌اند خلاصه نصف بقیه پریروز را داده‌اند و بقیه‌اش مانده است و این طورى هیچ نمی‌شود صورت مجلس را مطالعه کرد و به علاوه یک موضوع دیگر ...

رئیس- اداره کار‌پردازى مقتضى است که آقایان کار‌پردازها فشار بیشترى بیاورند و یک ترتیبى بدهند که چاپخانه زودتر بدهد تند‌نویسى وظیفه خودشان را انجام داده‌اند.

امینى- چاپخانه اضافه کارى می‌خواهد آقا

رئیس- اضافه کارى؟

امینى- بله آقا ساعت کار تا نصف شب طول می‌کشد باید حروچینى بکنند همین طورى که نمی‌شود.

رئیس- بسیار خوب ترتیبش داه می‌شود که مرتب شود

نورالدین امامى- یک موضوع دیگر هست که این خیلى اغلاط چاپى دارد ملک را پشت نوشته اگر بنا بشود که اغلاط چاپى را هم توصیح بدهیم خیلى طولانى می‌شود باید در طبع این دقت بیشترى بشود کمه اینقدر غلط نباشد.

رئیس- آقاى تیمور.

امیر تیمور- بنده یک مطلب خیلى مختصر و خیلى باز مى‌دار‌م تمنى می‌کنم بقد دو دقیقه به بنده اجازه بدهید که به عنوان نطق قبل از دستور عرض کنم‏

رئیس- بودجه مطرح است و به طوری که مسبوقید تا زمانى که بودجه مطرح است اجازه نطق قبل از دستور داده نمی‌شود آقایان دیگر هم اجازه خواسته‌اند

امیر تیمور- بنده از روى ساعت دو دقیقه بیشتر وقت نمی‌خواهم ...

رئیس- پس دیگران هم اجازه صحبت خواسته‌اند این موکول برأى مجلس می‌شود.

عده از نمایندگان- استثناً موافقت می‌کنیم.

رئیس- استثناً دیگر نمی‌شود چون یک ورقه‌اى آنجا می‌گزارند و ثبت نام می‌کنند اگر باید صحبتى شود که آنها مقدمند.

امیر تیمور- عرض کردم به قدر دو دقیقه‏

رئیس- یک دقیقه بفرمایید مگر این که یک پیشنهادى بفرمایید و در ضمن آن پیشنهاد یا به صورت دیگر مطلب خوتان را بفرمایید

مکى- پس نوبت‌هاى امروز محفوظ باشد

رئیس- بله محفوظ باشد براى بعد این نام‌هایی که نوشته شده براى روز بعد از بودجه فعلاً اسامى غائبین جلسه گذشته قرائت شود (به شرح زیر قرائت شد)

غائبین جلسه صبح چهارشنبه 22 تیر ماه‏

1328 غائبین بااجازه- آقایان: کفایی. ظفرى. مهندس رضوى. ضیاء ابراهیمى. حسن اکبر. دکتر اعتبار. معین‌زاده. فولادوند. دکتر راجى. وثوق. دکتر فلسفى. رحیمیان. اورنگ. منسف. ناصر ذوالفقارى. گرگانى. دکتر طبا

+++

 افخمى. اقبال. مهندس خسرو هدایت. دکتر آشتیانى و حسین وکیل. بهادرى. بهار. مامقانى. دکتر شفق. برزین. تقى‌‌‌زاده. نیکپور شریف‌زاده. امامى اهرى. خوئیلر. مکرم. فاضلى. عرب شیبانى.

غایبین بى اجازه- آقایان محمد‌حسین قشقایی. اردشیر شاد‌لو. عزیز زنگنه و غضنفرى. صدر‌زاده. ناصرى. دکتر امینى .. گلبادى .. عباس اسکندرى. افشار. صفا امامى. حاج امین. عدل اسفندیاری. خسرو قشقایی.

دیر آمدگان با اجازه- آقایان صاحب‌جمع. امیر تیمور. اردلان. نواب و دیر آمدگان بى اجازه آقایان مهدى ارباب. سلطانى. بهبهانى. و تولیت. آقا خان و اخوان شاهب خسروانى. دکتر ملکى هراتى. صاحب دیوانى.

غائبین شب پنجشنبه 24 تیر ماه 28

غائبین با اجازه آقایان محمد‌حسین قشقایی. جعفر کفایی. اسماعیل ظفرى و مهندس رضوى حسن اکبر. فولادنوند. دکتر راجى. وثوق. رحیمیان. اورنگ دکتر طباد اقبال. خسرو هدایت. دکتر آشتیانى. حسین. کیل. بهادرى. بهاره. دکتر شفق. ملکى. برزین. و نیکپور. شریف‌زاده. خوئیلر. مکرم. نواب. قاضى عرب. شیبانى. صفوى. دولتشاهى. غائبین بى اجازه آقایان. اردشیر شادلو. عزیز زنگنه. عضنفرى. محمد ذوالفقارى. عبدالرحمن فرامرزى. امیرتیمور. صدر‌زاده. ناصرى. دکتر امینى. گلبادى. عباس اسکندرى. افشار. حبیب الله امین. صفا امامى. تولیت‏

امیر تیمور- اینجا بنده را جزء بى‌اجازه‌ها نوشته‌اند در صورتی که بنده هیچ وقت غیبت نکرده‌ام و با کسب اجازه از مقام ریاست بوده است‏

رئیس- اصلاح می‌شود آقاى آزاد

آزاد- بنده در این صورت مجلس می‌بینم خیلى غلط دارد بنده گفته بودم 22 پنس در اینجا نوشته شده 23 پنس ...

رئیس- اصلاح می‌شود این قبیل اشتباهات کوچک را به خود تند‌نویسى هم بفرمایید اصلاح می‌شود حالا هم اصلاح می‌شود پیشنهادهایی که در بودجه شده قرائت می‌شود پیشنهاد آقاى ارباب مهدى قرائت می‌شود پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل ... (گفته شد- نیستند)

کشاورزصدر- آقا پیشنهاد بنده رأى نگرفتید در جلسه پیش‏

رئیس- بله درست است اکثریت نبود به جلسه امروز موکول شد قرائت شود (به شرح زیر خوانده شد)

تبصره- دولت مکلف است از اشیاء لوکس و غیر ضروى معادل 90 درصد ارزش واقعى آنها مالیات و عوارض گمرکى دریافت دارد و چنانچه براى اجراى این تبصره لازم باشد دولت می‌تواند با تصویب هیئت دولت آئین‌نامه مخصوص که براى تسهیل آراى این باشد وضع نماید

کشاورز صدر- این نیست کى دیگر بود

حاذقى- توضیح هم داده‌اید باید فقط رأى گرفت.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود تا آن پیدا بشود. پیشنهاد دیگر آقاى کشاورز صدر (به شرح زیر قرائت شده،) پیشنهاد می‌کنم دولت مکلف است از اتومبیل‌هاى لوکس 80 درصد حقوق گمرکى بگیرد و به موجب تصویب‌نامه هیئت دولت نوع اتومبیل‌هاى لوکس معین خواهد شد اتومبیل‌هاى لوکس که فعلاً موجود است در صورتی که کمتر از پنج هزار کیلومتر کار کرده است مشمول این قانون خواهد شد

رئیس- توضیح بدهید.

کشاورز صدر- بنده عقیده دارم همان طور که آقایان در جلسات قبل هم توضیح د‌ادند اتومبیل لوکس لازم نداریم و اتومبیل‌هاى که قیمتش ارزان‌تر ولى دوامش بیشتر است می‌توانیم استفاده کنیم آقایان هم که اخیرا در خارجه بوده‌اند و مراجعین کردند عموماً براى بنده نقل می‌کردند که ما در شهر‌هاى بزرگ اروپا به اندازه یک صدم تهران اتومبیل لوکس نمی‌بینم اصلا در لندن یک اتو‌مبیلى کادیلاک ندیدم (یکى از نمایندگان- فقط در لندن است) این است که بنده این پیشنهاد را کرده‌ام و معتقدم آقایان که اهل اطلاع و بصیرت هستند مثل جناب آقاى وکیلى که من براى اطلاعات ایشان احترام قائلم اگر به نظر ایشان را بکنند من تعصبى ندارم و از طرفى هم یکى از آقایان وزرا فرمودند که ما یک قرار‌دادى داریم با امر یکا که نمی‌توانم عوارض گمرکى را بیشتر از این میزان معین بالا ببریم به آن جهت من تفاضا دارم که به جناب آقاى حاذقى این پیشنهاد را به این صورت اصلاح بفرمایند کسی که خریدار است یعنى از خریدار اتومبیل لوکس هشتاد درصد باید به نام عوارض شهردارى گرفته شود اگر این مشکل محظورى براى دولت ندارد به این صورت قبول کند و آقایان نمایندگان هم اگر اصلاحاتى در این لازم بدانند بنده قبول می‌کنم نظرم این است که این پیشنهاد تصویب شود ما دیگر پیش از این اتومبیلى لوکس نداشته باشیم‏

رئیس- آقاى مخبر.

دکتر معظمى- عرض کنم آقاى کشاورز صدر در این موضوع که فرمودند می‌خواستم عرض کنم راجع به تعرفه گمرکى ما استقلال داریم و قرار دادهایی که با دول دیگر داریم روى اصل دول کاملة‌الوداد است یعنى ما یک کشورى را بر کشور دیگر ترجیح نداده‌ایم ولى این پیشنهاد جنابعالى در ضمن پیشنهاد دیروز آن است دیروز پیشنهاد کردى از اشیاء لوکس به طور کلى (کشاورز‌صدر- آخر ممکن است اتومبیل را از اشیاء لوکس ندانند) پس ممکن است این را به آنجا اضافه فرمایید آنجا اتومبیل و اشیاء لوکس دو تا پیشنهاد نباشد

معتمدى دماوندى- قبول نکن آن را رأى نمی‌دهند.

دکتر معظمى- آقاى کشاوزر صدر اجازه بفرمایید این قسمت دوم را آقاى وزیر دارایی بیایند با ایشان صحبت کنیم آن قسمت اول را بنده قبول دارم.

کشاورز صدر- خوب بگذارید تا آقاى وزیر دارایی تشریف بیاورند با ایشان صحبت کنیم بعد رأى بگیرید.

رئیس- آقاى امیر تیمور بفرمایید.

امیر تیمور- بنده اجازه می‌خواستم قبل از این که در این بابت توضیح بدهم عرض مختصرى راجع به نفت است باید به عرض مجلس شوراى ملى برسانیم و مخصوصاً از حضور آقاى وزیر مشاور استفاده می‌کنم و امیدوارم که ایشان هم توجهى به عرض بنده بکنند، به طورى که شنیده‌ام اخیراً از نظر این که گفتیم ما از کسى چیزى نمی‌خواهیم فقط خودمان را می‌خواهیم و فقط باید حق ما را بدهند اولیاى شرکت نفت عصبانى شده‌اند و به دولت فشار آورده‌اند که چون عمر مجلس هم درشرف تمام شدن است و می‌دانند که دیگر این مجلس آن حساسیت را ندارد این موضوع نفت باید هرچه زودتر خاتمه پذیرد و دولت هم با نهایت عجله مشغول است براى این که یک صورتى به این کار بدهد و بنده قطع دارم اقدامى را که دولت می‌خواهد بکند منافع کامل ما را تأمین نمی‌کند (صحیح است) آقایان براى خاطر اشغال صندلى به وزرات براى چند ماهى یا براى چند سالى این قدر هم مهم نیست و ارزش ندارد که براى اشغال یک صندلى مسائل اساسى و حیاتى یک کشور لطمه وارد نشود (نمایندگان- صحیح است) و لعن و طعن ابدى باقى می‌گذارد من به نام یک نفر وکیل ایرانى و یک نفر ایرانى صداى ملت ایران را به گوش شما می‌رسانم که در کار نفت عجله نکنید در عجله نکردن ضرر و زیان نخواهید دید. بالاخره اولیاى شرکت متوجه خود شدند که صلاح آنها بر این است که حقوق ملت ایران و حقوق کشور ایران را احترام بگذارند و حقوق ما را بدهند (صحیح است) چه اگر این عمل را نکنند به ضرر و زیان ما تمام می‌شود و به لعن و طعن ابدى گرفتار خواهند شد بزرگترین خیانتى است براى مملکت و ملت ایران و من شدیداً مخالف هستم و باید حقوق ایران کاملا تأمین بشود (نمایندگان- صحیح است) و یک ملتى که سالى 200 میلیون پوند از نفت ما استفاده می‌برد و سیادت خودش را و آقایى خودش رادر دنیا به وسیله نفت ما تأمین می‌کند باید چند‌ر غاز حق ما که صاحب این ماده هستیم بدهند و باید ایستادگى کنیم که حق ما را بدهند و جنابعالى اطمینان می‌دهم که جریان دنیا و وضع دنیا طورى است که بر علیه ما تمام می‌شود (نمایندگان- صحیح است) و استدعا می‌کنم در این کار آقایان عجله نکنید و به ضرر مملکت نباید قدمى بردارید (صحیح است) این عرض بنده اما راجع به پیشنهادى که جناب آقاى کشاورز صدر فرمودند به اعتقاد بنده این پیشنهاد هیچ منطقى ندارد و عادلانه نیست، همان طور که آقاى ثابتى در جلسه گذشته اظهار داشتند و به اعتقاد بنده فرمایش جلسه گذشته‌شان هم مثل همه فرمایشاتشان بسیار به جا بود یا این که بگویید همه اتومبیل‌ها را از یک سیستم بیاورند یا این که به کلى قدغن کنید من موافق هستم تا این که شما بیایید و 8 درصد جریمه بکنید این خلاف عدالت است و اصلاً عملى نیست ضمناً خواستم از موقع استفاده و به عرض آقاى وزیر مشاور برسانم که چندى قبل مجلس شوراى ملى قانونى گذارند که نمایندگی‌هاى کمپانى‌هاى خارجى در ایران اختصاص به اتباع ایرانى داشته باشد و این قانون یک قانون خیلى مفیدى بود بعد از گذشتن این قانون اغلب نمایندگی‌ها على‌الظاهر بساط خودشان را از ایران جمع کرده‌اند و رفته‌اند و فعلاً عمل خودشان را در امریکا انجام می‌دهند فرض بکنید کتانه که نماینده کمپانى دوج یا نماینده دیگرى بوده الان هم در امریکا است در

+++

 آنجا هم نمایندگى همان کارخانه را دارد و از هر اتومبیلى که به ایران می‌آید یک مبلغى به عنوان پور سانتاژ و نمایندگى می‌گیرد (یکى از نمایندگان- 400 دلار) باید یک کارى بشود که این وضع از بین برود این وظیفه وزارت امور خارجه است که به وزارت امور خارجه امریکا اطلاع بدهد که ما یک قانونى گذارنیده‌ایم که کمپانى‌ها در ایران به اتباع غیر ایرانى نمایندگى ندهند و این را از وزارت تجارت امریکا به کمپانی‌ها صادر کند ابلاغ کند تا آنها هم در نمایندگی‌هاى خودشان تجدید‌نظر بکنند و نمایندگى خوشان را به اتباع ایران واگذار کنند والّا این عملى که می‌کنند نقض غرض است و سالى چندین میلیون پول این مملکت به مفت و رایگان توى جیب نمایندگان کمپانى امثال کتانه و غیر ذلک وارد خواهد شود

رئیس- آقاى معاون وزارت دارایی (کشاورز صدر- آقاى رئیس باشد تا آقاى وزیر تشریف بیاورند) ایشان هم قائم‌مقام وزارت دارایی هستند و اگر ایشان قبول بکنند صحیح است.

معاون وزارت دارایی- راجع به این پیشنهاد به نحوى که قرائت شد به نظر بنده یک قدرى مشکل است براى این که همان طور که آقاى کشاورز صدر فرمودند این صحیح است که ممکن است مقرارت عمومى راجع به گمرک یا سایر چیزها برقرار کرد ولى خود بنده خوب به خاطر دارم که در وزارت دارایی مطابق معمول و مقررات عوارضى را اتومبیل گرفته شده بود و بعد مراجعه کردند طبى یک موافقتى که بین دولت ایران و دولت امریکا مقرر شده می‌بایستى آن را پس بگیرند همین طور این وجوه پس داده شد بنا‌براین این باید به نظر بنده رسیدگى شود و با مقرارتى که قبلاً راجع به امور گمرکى تنظیم شده تطبیق شود آن وقت دولت این را موافقت کرد.

کشاورز صدر- مربوط به خود وزیر دارایی است‏

رئیس- خیر ایشان معاون و قائم‌مقام وزیر داریی هستند و مطابق آئین‌نامه حق دارند قبول نکنند حال رأى گرفته می‌شود پیشنهاد آقاى کشاورز صدر آقایانی که موافقند قیام کنند (جمعى برخاستند) قابل توجه نشد پیشنهاد دیگر‌ى قرائت شود (به شرح زیر قرائت شد)

از تاریخ22-4 -1328 از کلیه منسوجات و اشیاء ابریشمى و اشیاء لوکس بنا به تشخیص دولت علاوه بر حقوق گمرکى که فعلاً گرفته می‌شود نود درصد اضافه گرفته خواهد شد- کشاورز صدر

کشاورز صدر- آقاى وزیر داریی این را قبول کرده‌اند.

رئیس- معهذا باید رأى گرفت به این پیشنهاد توضیح داده شده و آقاى وزیر دارایی هم موافقت کرده‌ا‌ند با آن رأى گرفته می‌شود به این پیشنهاد آقاى کشاورز صدر، آقایانى که به این پیشنهاد موافقند قیام فرمایند (جمعى برخاستند) قابل توجه نشد پیشنهاد دیگر قرائت شود. (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم وزارت فرهنگ مکلف است به کسانی که داراى رتبه آموزگارى بوده در سال تحصیلى 1327 لیسانسه شده‌اند.

مکى- پس گرفتم آقا تصویب شده قبلاً.

رئیس- پیشنهاد آقاى اردلان قرائت شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم تبصره 17 به شرح زیر اصلاح شود، مجلس شورا‌ى ملى حق انحصار لوله‌‌کشى آب تهران را به یک شرکت سهامی واگذار می‌نماید که لااقل صدى 51 سهام آن متعلق به ایرانیان باشد به نحوى که نصف به علاوه یک از سهام هیچ وقت به غیر ایرانى قابل انتقال نخواهد بود میزان سر‌مایه و تعهد سهام و شرایط متفرقه این قانون برحسب پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیئت وزیران خواهد بود.

رئیس- این یک امتیازى است و ربطى به مجلس شورای ملى ندارد ولى اگر این را آقاى وزارات دارایی و مخبر مثل تبصره‌ا‌ى قبول کنند می‌شود رأى گرفت والّا به این ترتیب نمی‌شود رأى گرفت حال توضیحتان را بفرمایید.

اردلان- آقاى وزیر دارایی توجه بفرمایید کمیسون بودجه یک گزارشى به مجلس شورای ملى تقدیم کرده است که مرکب از دو ماده است و 16 تبصره و آقاى وزیر دارایی هم تبصره‌‌اى به این اضافه کردند یعنى یک لایحه‌اى که قبلاً به مجلس شوراى ملى تقدیم فرموده بودند و می‌بایستى بروند به کمیسیون و گزارشش بعد بیاید به مجلس شوراى ملى این را جزء تبصره 17 کرده‌ا‌ند بنابراین بنده حق دارم راجع به این صحبت کنم حال درست توجه فرمودید.

رئیس- اگر این را تلقى کنیم که پیشنهاد اصلاحى است می‌توان به آن رأى گرفت والّا مستقیماً نمی‌شود

اردلان- ملاحظه بفرمایید این یک موضوع بسیار مهمى است. لایحه دولت به مجلس شورای ملى تقدیم کرده بود که در تاریخ 31 خرداد 1328 بنده از آقایان نمایندگان تمنا می‌کنم چون موضوع بسیار مهمى است توجه بفرمایند در این لایحه نوشته شده است ماده واحده بانک ملى اجازه داد‌ه می‌شود که یک هزار میلیون ریان یعنى یک میلیارد ریال بانک ملى ایران به شهردارى تهران قرض بدهد، البته این می‌بایستى مطابق قانون می‌رفت به کمیسیون بودجه پس از تصویب می‌آمد به مجلس و وقتى آمد موافق صحبت کند و مخالف هم صحبتش را کند ولى آقاى وزیر دارایی آمدند این را به نام تبصره 17 ضمیمه این لایحه بودجه کردند بنا‌براین بنده می‌خواستم عرض کنم در این خصوص حق دارم مفصلاً صحبت کنم چون یک ماه واحده است.

رئیس- آن ما‌ده واحده نبود فقط وامش هست.

اردلان- خیر قربان همه‌اش است.

رئیس- خیر قسمت وام آن است‏

اردلان- نه عین ماده واحده است، بنابراین چون یک ماده‌ای است که من یقین دارم خود آقاى وزیر دارایی اگر تشریف می‌داشتند البته جناب آقاى خواجه نورى تشریف دارند توجه می‌فرمایند دولت آن لایحه را که تقدیم مجلس شوراى ملى کرده است بعد از لایحه نشر اسکناس بود یعنى عقیده‌اش بود که از مجلس شوراى ملل تقاضا کره بود که اجازه بدهند که بانک ملى ایران چند میلیارد ریال اسکناس منتشر کند وقتى این کار را مجلس اجازه داد یک میلیارد هم به شهر‌دارى تهران قرض می‌دهیم اما وقتى که راجع به این قانون هنوز تکلیفش معین نشده است در مجلس شوراى ملى و مجلس شوراى ملى اجازه نشر اسکناس دارنده به نظر بنده به هیچوجه من‌الوجوه نمی‌توان در این خصوص تصمیم گرفت و از آقاى معاون وزاررت دارایی موافقت بفرمایند که این پیشنهاد تکلیفش بعد از آن لایحه نشر اسکناس در مجلس تعین بشود بنده عرضى نخواهم کرد براى این که اگر مجلس رأى داد که چند میلیارد ریال اسکناس منتشر بکنند (ابوالقاسم امینى- بانک ملى را که موظف نمی‌کنند) اگر مجلس شورا‌ى ملى چنین رأى داد البته مانعى ندارد که یک مبلغى در حدود یک میلیارد ریال هم به شهردارى تهران قرض بدهند ولى چنین اجازه‌اى مجلس نداده است وضعیت این پیشنهاد درست مثل وضعیت یک شخصى است که از حیث مالى در مضیقه و ناتوانى بوده و می‌رود قرض بکند از او می‌پرسند مثلاً براى این کار وثیقه چه دارى می‌گوید خانم بنده یک مهریه دارد صد هزار تومان آن را وثیقه قرار می‌دهد الان این یک وثیقه موهومى است یک پولى که مجلس اجازه نداده است که دولت آن را منتشر کند که بعدش ما یک میلیار‌د ریا ل اجازه بدهیم که بانک ملى ایران به شهردارى بدهد و بعد البته وقتى آن لایحه آمد به مجلس و تصمیم مجلس نسبت به آن لایحه معین شد آن وقت ما می‌دانیم که چه داریم و بانک ملى می‌تواند قرض بدهد یا ندهد والّا الان بنده براى این که آقایان محترم درست مسبوق بشوند که وضعیت پول ما الان در بانک ملى ایران چطور است و چقدر است که چنین اجازه داده بشود بنده آخرین بیلان بانک را براى آقایان آورده‌ام و قرائت می‌کنم.

بانک ملى ا‌یران در تاریخ 31- 3- 1328 در حدود یک میلیارد و هفتصد و هشتاد و نه میلیون ریال در صندوق مرکز و شعب ولایات اسکناس وجود داشته است در صورتی که در همان تاریخ دولت و مردم از حساب جارى و پول‌هاى ثابت سپرده مردم و به بانک ملى در حدود 780 میلیون در بانک ملى ودیعه گذاشته‌اند چه بحاسب جارى و چه به حساب سپرده و صرفه موجودى و غیره در صورتى که وضعیتى که آلان بانک ملى ایران دارد یک مبلغ متنابعى باید به مردم بدهد که اگر آنها بیایند و تقاضا کنند پول خودشان را الان چطور می‌شود بانک در ترازنامه خود 1780000 ریال اسکناس منتشر کرده است چطور ممکن است ما به یک چین بانکى قبل از این که اجازه نشر اسکناس بدهیم یک میلیارد هم اجازه بدهیم که به شهردارى بدهد، این به هیچوجه مصلحت مملکت نیست و البته وقتی که آن قانون نشر اسکناس بیاید به مجلس و مجلس و شوراى ملى تصمیم خودش را مثبت یا منفى هر نوعى که گرفت بعدش ما می‌توانیم اجازه بدهیم ولى فعلاً اصلاً موضوع ندارد، ما می‌توانیم اجازه بدهیم اما از آنجایی که بنده شخصاً بسیار علاقمند به ا‌مر لوله‌کشى هستم یعنى در دو روز قبل هم که حضور اعلیحضرت همایونى شرفیاب شدیم تمایل اعلیحضرت همایونى هم به امر لوله‌‌کشى بود، لوله‌کشى شهر تهران با این

+++

وضعیت آب تهران اگر یک ننگ بین‌المللى نباشد یک ننگ ملى براى ملت ایران خواهد بود ما حتى‌المقدور باید راهى پیدا کنیم براى این که این لوله‌کشى تهران درست بشود والّا راهش این نیست که ما اجازه بدهیم به بانک ملى ایران که یک میلیارد ریال اسکناس منتشر کند. راهش این است که ما حق انحصار لوله‌کشى را واگذار کنیم به یک شرکتى و مردم این مملکت با پول خودشان این شرکت به وجود بیاورند، حال در این خصوص هم باز یک ارقام بسیار خوبى این ترازنامه بانک ملى ایران به ما نشان می‌دهد که ما می‌توانیم بفهیم از ترازنامه 31 خرداد 1318 در دست مردم این مملکت چه اهالى تهران و چه سایر شهرستاها بیشتر از 6 میلیارد ریال اسکناس موجود است بنا‌براین ما در عوض این که بیاییم به دولت یک کارى را اجازه بدهیم حق انحصارى این کار را واگذار می‌کنیم به یک شرکتى و آن وقتى پولى که مردم از این 6 میلیارد دارند با کمال میل می‌دهند و این شرکت تشکیل می‌شود و این است به جاى آن لایحه دولت (و آن لایحه دولت باز هم تکرار می‌کنم که بعد از لایحه اجازه نشر اسکناس به مجلس داده شده است خود دولت هم متوجه این موضوع بوده تا تکلیف آن معین نشده بنده اىن پیشنهاد را کردم که مجلس شورا‌ى ملى حق انحصار لوله کشى آب تهران را به یک شرکت و سهامى واگذار نماید که لااقل 51 سهم آن متعلق به ایرانی‌ها باشد به نحوی که نصف به علاوه یک سهام هیچ وقت به غیر ایرانى قابل انتقال نخواهد بود. میزان سهام و تعداد سهم و سایر شرائط مقرره این قانون برحسب پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیئت وزیران خواهد بود در تمام ممالک دنیا اگر شما یک مملکتى را نشان دادید که لوله‌کشى شهرش را دولت اداره بکند، بنده عرضى ندارم. دنیا این را به وسیله شرکت‌ها و شرکت مردم درست می‌کنند آقایان نمایندگان مستحضر هستند که در دوسه سال پیش آمدند از تمام خانه‌ها یک پولى، به نام لوله‌کشى تهران گرفتند. کى گرفت؟ دولت گرفت در مقابل آن یک هیئت مدیره برپا کردند با حقوق‌هاى گزاف و اتوموبیل. تمام این پول مصرف شد در صورتی که اگر ما اختیار این را به یک شرکتى بدهیم. خود مردم به طوری که بنده عرض کردم در حدود 6 میلیارد ریال اسکناس در دست مردم هست اینها موجب این اجازه مجلس شوراى ملى جمع می‌شوند و یک شرکتى به وجود مى‌آورند که این لوله‌کشى را عملى خواهد کرد ولى الان این لایحه دولت به این نحوى که دولت پیشنهاد کرده تصویب شود تمام دارایی بانک ملى ایران یک میلیارد و هفتصد میلیون ریال بیشتر اسکناس نیست چطور اجازه می‌دهید که یک میلیارد ریال بانک به شهردارى تهران قرض بدهد و صحیح نیست.. این است که بنده تقاضا می‌کنم یا دولت موافقت بکند که این پیشنهاد بعد از لایحه نشر اسکناس تکلیفش معلوم شود یا این که این پیشنهادى که بنده کردم به جاى آن تصویب بشود. این است که بنده عرایض خودم را خاتمه می‌دهم و خواهش می‌کنم که اگر علاقمند به لوله‌کشى تهران هستید، یک راهى پیدا کنید که این کار عملى بشود والّا جزء این که انفلاسیون ایجاد کنیم نتیجه دیگرى ندارد.

رئیس- آقاى امینى.

امینى- بنده راجع به پیشنهاد آقاى اردلان عرضى ندارم ولى اشتباهى که براى ایشان ایجاد شده بود در بدو امر این بود که تصور کرده‌اند که ما بانک ملى را مکلف می‌کنیم براى این کا‌ر در صورتى که اجازه می‌دهیم بانک ملى که اگر پول داشت بدهد و اگر نداشت ندهد یعنى از مجلس اجازه داد اسکناس نشر کند پول داشت می‌دهد اگر اجازه انتشار نداد وظیفه‌اى ندارد بدهد، نوشته‌ایم مجاز است، ننوشته‌ایم مکلف است (امیر تیمور- اگر ندهد می‌ماند) بله می‌ماند و مخالفتى که بنده با این پیشنهاد کرده‌ام براى این بود که این لایحه از طرف دولت اگر به مجلس داده شده است مجلس این ننگ ر‌ا قبول نکند که یک همچه چیزى را تصویب نکرده است بگذارید اکر یک چیز غیر عملى است ما تصویب بکنیم اگر نشد خود دولت مسئول باشد و قرن‌ها است که می‌گویند پایتخت یک مملکتى آب جارى ندارد آب لوله‌کشى ندارد این را من ننگى تلقى می‌کنم مجلس نباید این ننگ را قبول بکند، بگذارید بکنند، اگر نتوانستند بکنند انجام نمی‌دهند.

رئیس- آقاى مخبر.

مخبر- فرمایشاتی که آقاى امینى فرمودند بنده فقط دو سه کلمه به آن اضافه می‌کنم و آن این است که همان طور که آقاى امین فرمودند بانک مجبور نیست که این پول را بدهد به علاوه راجع به لوله‌کشى تهران با شرکت الکساندر گیب یک قردادى منعقد شده است و با تصویب دولت و وزارت کشور که جانشین شده است و با تصویب دولت و وزارت کشور که جانشین انجمن شهر شده است آن وقت این وضعیت که یک شرکت سهامى 51 می‌خواهیم همه‌اش ایرانى باشد چرا خارجى بیاید؟ (اردلان- خیر ما می‌خواهیم سرمایه خارجى بیاید) بنا‌براین من خواستم تمنى کنم که پیشنهاد را مسترد بفرمایید چون وضع آنجا را به هم می‌زند و چون نشر جنابعالى همین که حتما این لوله‌کشى تهران انجام شود آن وقت این کمک می‌شود به این کار

رئیس- پیشنهاد قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد) آقایانى که با این پیشنهاد موافقند قیام کنند (عده‌ایی برخاستند) مورد توجه نشد پیشنهاد آقاى دکتر ملکى قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) دولت مکلف است کارخانه‌جاتى را که براى دولت ضرر می‌کنند و خالصه‌جات دولتى را قیمت کند و بابت قرض خود به بانک ملى واگذار نماید و بانک ملى آن را از طریق مزایده به فروش برساند

رئیس- این در اینجا وارد نیست و مشابهش هم رد شد‌ه است پیشنهاد آقاى مسعود ثابتى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

تبصره زیر به ماده 2 علاوه می‌شود 050، 10 از بودجه سازمان وزارت کشاورزى به مصرف تبدیل خواهد رسید.

رئیس- آقا‌ى مسعود ثابتى‏

مسعودى ثابتى- عرض کنم بنده پیشنهاد کردم که 50 درصد هفده میلیون تومان بودجه سازمان وزارت کشاورزى به مصرف تبدیل وسائل کشاورزى برسد. اصولاً مقصود از سازمان وزرات کشاورزى یعنى چه؟ این بودجه وزارت کشاورزى به چه مصرفى می‌رسد؟ اصولا این کتابچه‌هایی که چاپ می‌شود و پول این مملکت به مصرف این کتابچه ها می‌شود بنده چیزى از اینها را نفهمیدم جزء این که از اول تا آخر همین طور یک اسم‌هایی نوشته‌اند مقصود از این چه بود که این همه پول را مصرف کنند و این را بدست بنده بدهند، چه استفاده‌اى می‌کنیم از این؟ بنده راجع به وزارت کشاورزى عقیده دارم که تشریفات به درد می‌خورد. تا وقتی که در این مملکت یک نفر کشاورز یک کارگر کشاورزى چهار خروار محصول دارد (صحیح است) که اگر بهره مالکانه را هم رویش بریزیم تازه پنج خروار می‌شود که زندگى یک حمال را اداره نمی‌کند آقا فایده ندارد (صحیح است) آقا این جامعه قوه تولیدش کم است. حجم محصولات کم است باید به حجم محصولات علاوه شود باید در ابزار دنیا ما قوه خرید داشته باشیم چون شخص مثل مملکت همان طور شخصى اگر پول نداشت هیچ چیز نیست نه حالا در دنیاى امروز صد دینار ارزش ندارد، در دنیا قدیم هم ارزش نداشت، از قدیم هم گفته‌اند اگر شما تمام فضیلت‌ها را در یک شخصى جمع بکنید و تازه پول نداشه باشد، دینارى ارزش ندراد و عرب می‌گوید لایقدر به مقدار در هم (احسنت) اصولاً پول لازم است و خرید مى‌‌خواهد شما سازمان وزرات کشاورزى دارید سازمان چیست آقا شما این سازمان را بردار‌ید من اینجا پیشنهاد کرده بودم بودجه کشاورزى را اصولاً بزنید برا‌ى چى؟ براى آن که وزارت کشاورزى اصولاً چه کار می‌خواهد بکند؟ چه کرده؟ شما باید ببینید که این محصولتان 20 هزار تن پنبه است وقتى این 40 هزار تن پنبه شد آن درست است وقتى محصول شما دو میلیون تن گندم است وقتى سه میلیون تن شد آن درست است باقى‌اش این تشریفات این صدور ذیل چه فایده دارد عقیده من این است از اول مجاس هم همین بوده حالا می‌گویم براى این مملکت لازم است، تراکتور، تراکتور، تراکتور.... آقا بودجه وزارت کشاروزى بنده عرض می‌کنم که یک تراکتور کهنه یعنى با تمام وسائل، چهار آدم که بایک دانه تراکتور کار بکنند باید حساب بکنیم هزار خروار محصول دارد وقتى که هزار خروار محصول داشت وقتى که یک فرد کشاورز داراى 250 خرورا محصول شد 15 از آن بگیرید، 25 0، 0 خروار تعاون بگیرد مالیات بگیرد آنچه بخواهید بکنید دارد ولى این چیست آقا؟ شما چهار خروار محصول یک نفر زارع (صحیح است) با این وسیله این چه فایده دارد، بنا‌براین من پیشنهاد مى‌کنم که عوض این تشکیلات الان وقتى ما می‌گوییم که آقایان بیاید بروید با این زمین‌هاى گرگان و من ادعا دارم من داعیه دارم براى کشاورزى ایران من عرض مى‌کنم با همین آب و زمین فعلى بودم آن که زیاد شود با همین پول‌هایی که خرج می‌شد می‌شود، بدون این که پول علاوه‌یی خرج شود با مختصر حسن‌نیت با مقررات مفید می‌توانید محصول این مملکت را 10 برابر بکند (صحیح است) آقا این دشت گرگان 4 میلیون هکتار اراضى... گندم در آنجا ریخته است چرا، براى محصول دیم ما منحصر است عملش به این که روى زمین را خراش بدهد و بروند، باقیش با خدا است و با آب باران است و آقتاب است و محصول دیم به عمل مى‌آید

+++

 اما کى برود؟ به کى بگویند آقا پاشو برو گرگان این کار را بکن یک سال براى تراکتورش معطل می‌شود یک سال براى مقررات معطل بشود بعد همان طورى پریروز سؤال کردم بعد از یک سال وزارت کشاورزى نمی‌تواند تکلیف بار چهار تا تراکتورى که وارد شده تعین بکند که آقا پول چقدر باید بدهند یک نفر برود نظارت بکند که اینها را بگیرید بدهد دست مرد‌م شما توضیح دادید که آقا اگر این طور است، اگر تراکتور خوب است، اگر دشت گرگان خوب است. خوب مردم خودشان بروند، یک نفر تراکتور دستش بگیرد برود آقا ژاندارم جلوش است، اداره دارایی جلویش است و تشریفات و مقررات هفتخوان رستم است. اینها را باید درست کرد آقا تشکیلات وزارت کشاورزى عوض این کارها این کارها را بکند (صحیح است) تبدیل وسائل کشاورزى بایستى این پرو گرام ما باشد سیاست ما این باشد سیاست دولت ما این باشد که وسائل کشاورزى ما عوض بشود یک نفر کارگر وقتى کار می‌کند راندمان و محصولش در سال چهار خروار نباشد وقتى این کار را کردم به جایی می‌رسیم و الان آمدن و سازمان دادن ما آقا تاریخ شش هزار ساله سازمان کشاورزى، سازمان چى، الحاق به یونسکو تمام اینها آقا قوه خرید می‌خواهد این‏ مملکت و این مملکت باید محصولش ترقى بکند، تمام بوجه ما باید صرف این کا‌ر بشود والسلام این است که بنده پیشنهاد کردم 50 0، 0 بودجه وزارت کشاروزى صرف تبدیل وسائل کشاورزى شود

رئیس- آقاى نورالدین امامى

امامى- جناب آقاى مسعود ثابتى توجه بفرمایند تمام فرمایشاتى که اینجا فرمودند با این وقت کم همه‌اش منطقى بود و اگر فرصت پیدا می‌شد بیشتر هم بیاناتى در اطراف این موضوع می‌فرمودید بیشتر هم ممکن بود موضع را حلاجى بفرمایید ولى اشکال کار بیشتر این است که قربان ما ده پانزده تا وزارتخانه داریم و به یک عده مستخدم و بعضاً تمام این بود‌جه را مستخدمین مى‌برند و صرف مستخدمین می‌شود این بودجه کشاورزى آخر وقت که اینجا توزیع کردند دادند به دست ما و من چند صفحه‌اش را مطالعه کردم باور بفرمایید که کله‌ام باد کرد یک تشکیلات عجیب و غریب در این وزارت کشاورزى هست، در صورتی که همان طورى که فرمودند بایستى که صرف ماشین‌هاى کشاورزى و صرف عمران و آبادى شود این بودجه، ولى بدبختانه گرفتارى روى مستخدمین است، دولت باید براى تمام وزارتخانه‌ها یک فکرى بکند نمی‌شو‌د نصف بودجه یک وزراتخانه کشاورزى را از دو مستخدمین آنجا را بیرون ریخت. درصورتی که وزارت دارایى بقیه مستخدمینش همه‌اش اضافه هستند یا در وزارت اقتصاد ملى مستخدمینى هستند و باید براى تمام وزارتخانه‌ها یک مرتبه یک فکر کرد وآن وقت این بودجه را برد صرف عمران و آبادى کرد آن وقت این بودجه وزارت کشاورزى را در آن کار بودجه وزارت اقتصاد ملى را در کار دیگر هر وزارتخانه را نسبت به وضع کار خودش والّا نمی‌شود گفت که وزارت کشاورزى یا بگویند وزارت کشاورزى اصلاً نباشد آن یکى همین طور این مستخدمین را باید تکلیفشان را روشن بفرمایید. باید فکرى کرد و یک عمل را انجام داد. تبعیض نباید کرد. این است که استدعا می‌کنم آقا پیشنهادتان را پس بگیرید عملى نیست بگذارید بلکه امروز کار بودجه تمام بشود و بعد دولت ببیند با یک مطالعات کاملترى نسبت به این مستخدمین فکرى بکند آن وقت اگر انشاء الله فرصت شد حضرتعاى تشریف بیاورند نسبت به امور کشاورزى بفرمایید و خدا کند ما یک فلاحتى داشته باشیم.

رئیس- پس می‌گیرید یا رأى بگیریم؟

مسعود ثابتى- رأى بگیرید.

رئیس- مجدداً قرائت می‌شود توجه بفرمایید (به شرح سابق قرائت شد) رأى گرفته می‌شود بپیشنهاد آقاى مسعود ثابیت آقایانى که به این پیشنهاد موافقند قایام کنند (اکثر برخاستند) قابل توجه شد (پیشنهاد آقاى عبدالقدیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به بودجه اضافه شد تبصره:

تبصره: 1- بانک ملى در سال 1328 بیش از صد هزار ریال حق خرید اثاثیه ندارد.

2- کلیه ساختمان‌هایی که بانک می‌نماید باید به تصویب هیئت وزیران برسد.

3- براى رسیدگى بحساب بانک از سال 1323 تا 1328 کمیسیونى مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت داد گسترى و وزارت کشور تعین و رسیدگى به حساب بانک ملى بنماید.

دکتر طاهرى- خارج از موضوع است ..

نورالدین امامى- استدعا می‌کنم یک مرتبه دیگر قرائت شود

رئیس- مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد) آقاى آزاد

آزاد- حالا اجازه بفرمایید بنده توضیحات خودم را به مجلس عرض کنم بنده این پیشنهادى که کردم مرکب از سه قسمت است قسمت اول راجع به خرید اثاثیه‌اى است که به مطابق این بیلان‌ها، همه ساله اداره بانک در اینجا ذکر می‌کند که به عقیده من اینها به کلى زائد است. بانک ملى در ترازنامه سال 1327 خودش می‌نویسد خرید اثاثیه 561 و 226 و 5 ریال بنده اولاً می‌خواهم ببینم که این پنج میلیون و دویست هزار ریال این اثاثیه را ایشان از کى خریده‌اند و در کجا وجود دارد، مطابق قانون محاسبات عمومى و سایر قوانین امور مال تمام چیزهاى را که دولت می‌خرد بایست به مناقصه خریدارى بکند (دهقان- به بانک مربوط نیست بانک مؤسسه دولتى نیست) مؤسسه دولتى است.

دهقان- قانون دارد جانم شما وکیل کجا هستید؟

رئیس- بگذارید صحبت کنند، آقاى وزیر دارایی توضیح می‌دهند.

آزاد- بله آقاى وزیر دارایی توضیح می‌دهند و هر چیزى که بخواهند بخرند بایستى از طریق مناقصه خریدارى کنند، هرچیزى که بخواهند بفروشند باید از طریق مزایده باشد. در این پانصد هزار تومانى که بانک ملى در سال گذشته مطابق بیلان خودش می‌نویسد که من اثاثیه خریده‌ام به هیچوجه من‌الوجوه مطابق مقررات قانونى تشریفاتش به عمل نیامده است یعنى معلوم نیست که این اثاثیه از کى خریدارى شده است و در کجا هست این که می‌فر‌مایید که بانک مؤسسه ملى است و در کجا هست این که می‌فر‌‌مایید که بانک مؤسسه ملى است البته بنگاه راه آهن هم شبیه به همین جا است ولى بنگاه راه آهن هر چیزى که بخواهند خریدارى کند مناقصه می‌گذارد. تمام این چیز‌ها روى قانون محاسبات عمومى است (صحیح است) (دهقان- ولى در قانون محاسبات عمومى اصلاً همچو چیزى نیست) بله نیست (آشتیانى‌زاده- آنجا هم ملاحظه می‌کنند آقا) بنده می‌خواهم ببینم که این پانصد که هزار تومان اثاثیه‌اى که در سال 1327 خریدارى شده است و در کجا است و از کجا خریدارى شده؟ خواهش می‌کنم آقاى وزیر دارایی توضیح بدهند (وزیر دارایی- اعلام جرم بفرمایید) بله ناچارم ولى می‌خواستم عرض کنم که منحصر به سال 1327 نبوده است این پانصد هزار تومان اثاثیه یی که خریده‌اند مطابق این بیلانى که اینجا نوشته شده در سنه 1326، 500 هزار تومان اثاثیه خریده‌اند و در سنه 1325 هم 400 هزار تومان اثاثیه خریده‌اند من می‌خواهم بیبینم این اثاثیه‌یی که بانک می‌خرد براى کیست و کجا است که همه ساله چهار میلیون، پنج میلیون ریال در بیلان خودش به عنوان خرید اثاثیه ذکر کرده است این در کجا است، بنده براى این که یک قدرى سفسطه نشود می‌خواهم عرض کنم که مطابق بیلانى که بانک داده در اینجا می‌نویسد در سنه 1327 باجه‌هایی که تشکیل داده است و فومن زیر نظر شعبه رشت بناب زیر نظر مراغه فردوس زیر نظر گناباد، تکاب زیر نظر سنندج شاهین دژ زیر نظر سیرجان، بندر دیلم زیر نظر بهبهان بندر گز زیر نظر قوچان آوج زیر نظر قزوین من می‌خواهم ثابت کنم که آنجا 15 تا 16 تا در سنه 1327 ایشان باجه درست کرده‌اند که این باجه یکى در آوج و یکى در بناب است که اینها منتهى مخارجى که داشته باشد براى مخارج آنها یکى پانصد تومان الى هزار تومان است (کشاورز صدر- نه آقا پانصد تومان که یک میز هم نمی‌شود) بسیار خوب جنابعالى تشریف بیاورید اینجا جواب بدهید حال شما دلتان می‌خواهد که نفله بشود من حرفی ندرام شما می‌خواهید که این مملکت را آتش بزنند خاکسترش را بریزند بیابان شما وظیفه خودتان را بهتر می‌دانید وظیفه من این است که از حقوق ملت دفاع کنم مقصود من این است که آنها آمده‌اند هر سال در حدود 4 میلیون الی 5 میلیون رأى که چهار صد ا‌لى پانصد هزار تومان است مطابق این صورتی که خودشان داده‌اند برداشته‌اند از این پول صرف کرده‌اند براى خرید اثاثیه در صورتى که خود آقایان در اینجا به وزارت دارایی اجازه نداده‌اید که در سال 28 اثاثیه بخرد یکى از آقایان پیشنهاد کرد وزارت دارایی در سنه 1328 حق ندارد که اثاثیه بخرد با همه اینها شما آن وقت اجازه می‌خواهید بدهید بانک ملى که همه ساله سالى پانصد هزار تومان یا 600 هزار تومان دیگر اثاثیه بخرد اثا‌ثیه‌‌اى که معلوم نیست از کجا می‌خواهد بخرد بنده به این جهت پیشنهاد کردم که مجلس شوراى ملى موافقت بکند که چون ایشان در سنوات گذشته پانصد هزار تومان چهار صد هزار تومان اثاثیه خریده‌اند در سال 28 زیادتر از 100 هزار ریال نخرند، یعنى ده هزار تومان حق داشتند بخرند عرض کنم قسمت دوم راجع به ساختمان‌ها است آقایان ملاحظه فرموده‌اند که راجع به ساختمان‌هایی که بانک ملى کرده است زیاد در مجلس شوراى ملى سر و صدا شده است.

+++

یکى از این ساختمان‌هایی که اخیراً شده اغلب آقایان عقیده داشتند که این لازم نبوده است ساختمان شود 13 میلیون تومان که 3 میلیون آن هم باید به ارز خارجى داده شود یک ساختمان دیگر در بانک بازار درست شده که در حدود 12 میلیون تومان مخارج آن شده است یکى هم در مشهد شده است آن هم در حدود ده میلیون تومان هست و مطابق اطلاعاتى که به بنده رسیده، در دوتاى این ساختمان‌ها مهندس ابهاج برادرش شریک است یکى در بانک بازار یکى در بانک خراسان (دهقان- صحیح نیست آقا) (آشتیانى‌زاده- در شرکت دیگرى است) ایشان هم شریک هستند بنده اولاً می‌خواهم عرض کنم که توجه بفرمایید موضوع این ساختمان‌ها چه بوده است. اولاً چند تا کمپانى معین هستند که در این ساختمان‌ها شرکت می‌کنند براى این که‏ وسایل دارند مناقصه هیئت‌هاى ساختمانى بزرگى که گذاشته می‌شود سه نفر چهار نفر از آنها مى‌آیند تباتى می‌کنند. یکى پیشنهاد می‌دهد من 30 درصد تخفیف می‌دهم یکى پیشنهاد می‌کند من 55 درصد تخفیف می‌دهم یکى پیشنهاد می‌کند من 2 درصد براى این که پیشنهاد آنجا بجریان قانونى بیفتد هرکدام 30 هزار تومان، 40 هزار تومان سپرده مى‌گذارند البته وقتى که این مناقصه ها خوانده می‌شود آن کسى که 30 درصد کم کرده است به او مى‌افتد وقتى که این به او افتا‌د او مى‌آید در اثر ثباتى که کرده است می‌گوید من حاضر نیستم که این کار بکنم، سى هزار تومان را می‌دهد به دولت و مى‌رود آن وقت آن کسى که 5 درصد تخفیف داده است به او می‌افتد در صورتی که تفاوت پنج درصد با سى در صدر بیست و پنج درصد است یعنى در 20 میلیون معامله 2 میلون ونیم تفاوت است بنا بر این پیبشنهاد کردم که ساختمان هایی که بانک می‌خواهد بکند، بایستی با تصویب و اجازه هیئت وزیران باشد، یعنى هر ساختمانى که می‌خواهد بکند، پیشنهاد بکند به هیئت وزیران و اگر تصویب نکرد فقط آقاى ابتهاج و 4 نفر دیگر حق نداشته باشند که 13 میلیون 12 میلیون یک مرتبه مالیه دولت را صرف کنند که داد و فریاد تمام مردم بلند بشود موضوع سوم پیشنهاد من راجع به آن اختلاف‌هاى زیادى که در آن بیلان‌ها در امور بانک هست، بنده پیشنهاد کردم که موافقت بکنید که یک کمیسیون مرکب از سه نفر به نماینده وزارت دارایی یکى هم از طرف وزارت کشور بروند به این حساب‌ها رسیدگى بکنند اگر چنانکه جریان بانک امورش خوب بوده است که گزارش می‌دهند که خوب بوده است و اگر خوب نبوده استحاله می‌دهند به محکمه.

رئیس- آقاى وزیر دارایی.

وزیر دارایی- در این دو سه روزه که صحبت بودجه است مکرر راجع به بانک ملى و سایر مؤسسات دولتى بحث شده است با این که یکى دو مرتبه چه خود من و چه آقاى مخبر اینجا توضیح دادند که بانک ملى یک اساسنامه و قانون خاصى دارد بودجه‌اش را با‌یستى که شوراى عالى بانک تصویب بکند مخارجش بایستى که هیئت نظارت، نظارت بکند، و با این که این مربوط به بودجه عمومى کشور نیست مع‌الوصف باز این پیشنهادها داده می‌شود. معلوم است که چرا بانک ساختمان می‌کند. به نظر من اگر ما این اصل را قبول کردیم که یک قانون خاصى براى تشکیلات بانک هست اشخاصى که از طرف دولت معین شده‌اند براى نظارت و مطابق همان اساسنامه انتخاب می‌شوند به عنوان شوراى عالى بانک مسئولیت با شوراى بانک و هیئت نظارت است این معنى ندارد که هر روز و یک هیئتى معین کنیم که برود و ببیند در این بانک چه کار کرده‌اند چه کار نکرده‌اند مادامی که این قانون و این اساسنامه باقى است مداخله کردن در کار بانک برخلاف قانون است مگر این که چون آقاى آزاد اظهار لطف مخصوص دارند نسبت بآقاى ابتهاج و وزیر دارایی عرض کنم راهش آسان است به من اعلام جرم بکنند دیگرى شکر می‌خرد به بنده اعلام جرم می‌کنند دیگرى معامله می‌کند به بنده اعلام جرم مى‌کنند (آزاد- به آقاى ابولحسن ابتهاج اعلام جرم کرده‌ام) دیگر ساختمان می‌کند به بنده اعلام جرم می‌کنند به نظرم راه آسانش این است که باز هم بنده اعلام جرم بفرمایید و بانک با همین اساسنامه و قانونى که دارد بگذارید کار بکند.

رئیس- آقاى دهقان.

دهقان- بنده می‌خواستم اصولاً عرض کنم بانک ملى ا‌یران یکى از مؤسساتى است که طرز اداره و کارش واقعاً موجب سرافرازى مردم ایران است براى آن که یکى از مؤسسات بسیار منظم و دائر ما است که در این اوضاعى که در این 7 سال پیش آمده این مؤسسه وضع خودش را حفظ کرده وظائف خودش را انجام داده (صحیح است) (آزاد- ابداً) (باتمانقلیج- با هزاران مخالف) و به این که یک مؤسسه بسیار حساسى است و آنجا قضیه پول است معهذا خرابکارى در این مؤسسه راه پیدا نکرده است در یک وضع آبرومندى کار خودش را داده و چون تقریباً بانک ملى موضوع اعتبار مملکت است و من عقیده دارم که اینجا پشت این تریبون بى‌جهت و بدون آن که آدم یک تحقیقاتى بکند و مطالبى بهش مسلم بشود بیاید اینجا‌ى که حرف‌هایی بزند (آزاد- این بیلان خودش است) آقاى آزاد من بین حرف‌هاى شما عرضى نکردم اینجا هر فرمایش که بی‌جهت وباجهت بود فرمودید. بنده هم می‌خواهم عرائضى بکنم یاد گذشته‌ها به خیر همین آقاى آزاد در 17 آذر در همین مجلس یک کابینه‌ها‌یی اعلام کردند من دلم می‌خواست که ایشان کابینه‌شان را تشکیل می‌د‌ادند تا ببینم که چطور مملکت را گلستان می‌کنند به هر حال توضیحاتى که جناب آقاى وزیر دارایی دادند تا حدى مطلب را ر وشن کرد‌ه بنده هم می‌خواهم اینجا عرض بکنم که آقاى آزاد این خرید اثاثیه و لوازم هم البته تا مورد احتیاج یک مؤ‌سسه آن هم یک مؤسسه بانکى نباشد خریدارى نمی‌کنند، خودتان هم می‌دانید.

رئیس- آقاى دهقان زودتر تمام کنید. رأى نمی‌گیریم پیشنهاد ایشان وارد نیست.

دهقان- به هر حال می‌خواهم یک دفعه دیگر از طرز کار بانک ملى ایران اظهار رضایت و خوشوقتى کنم.

رئیس- چون قانون خاصى دارد بانک آقاى آزاد نمی‌شود پیشنهاد شما رأى گرفت‏

آزاد- تمام مؤ‌سسات دولتى یک قوانین خاصى در ا‌ولى پیشنهاد‌اتى که می‌شود خود این پیشنهادات ضمیه آن قوانین می‌شود.

رئیس- بفرمایید یک کمیسیونى تشکیل بشود در صورتی که تکلیف آن را معین کرده‌اند.

آزاد- پس راجع به آن دو قسمت بفرمایید راجع به موضوع اثاثیه و ساختمان.

رئیس- بسیار خوب یک قسمت قانون خاصى درد راجع به اثاثیه و قسمت ساختمان رأى گرفته می‌شود

سید هاشم وکیل- آن وظیفه شوراى بانک است.

على وکیلى- بنده مخالفم راجع به دو قسمت.

رئیس- مخالف صحبت کرده است آن دو قسمت قرائت می‌شود.

وثوق- آقا اگر مخالف اساسنامه باشد چه باید کرد؟

رئیس- بانک ملى در سال 1328 بیش از صد هزار ریال حق خرید اثاثیه ندارد و ساختمان‌هایش هم با نظارت دولت است رأى گرفته می‌شود به این دو قسمت آقایانی که موافقند قیام کنند (جمعى برخاستند) مورد توجه نشد. این پیشنهادات آقایان اغلب وارد نیست و وقت مجلس را مى‌گیرد تعطیل هم داریم شنبه تعطیل عمومى است یکشنبه هم مجلس نخواد بود و دوشنبه قتل است روز سه‌شنبه مجلس تشکیل خواهد شد (صحیح است) آقایان این پیشنهادات بی‌رویه را ندهید پیشنهاد آقاى مسعود ثابتى قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد) وارد کنندگان اتومبیل سوارى باید به تعداد اتو‌مبیل تراکتور وارد نمایند فقط دولت و مؤسسات دولتى که براى احتیاجات دولت بخواهند از این قانون استثناء خواهند بود

رئیس- پیشنهاد شما وارد نیست بنده را بى‌جهت عصبانى نکنید.

مسعود ثابتى- آقا اجازه بفرمایید توضیح بدهم.

رئیس- من مى‌گویم وارد نیست چند دفعه راجع به اتومبیل صحبت شد و رد شد.

ثابتى- اتو‌مبیل لوکس است.

رئیس- شما مى‌گویید که هزار تا تراکتور وارد کنند، پیشنهاد دیگر‌ى قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد) مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى- تبصره ذیل به ماده 2 علاوه شود.

تبصره- از این تاریخ تا 5 سال اتومبیل سوارى فقط مدل 1953 اجازه داده خواهد شد.

رئیس- این هم وارد نیست نمی‌خواهد بودجه بگذارد، 53 وارد کننده، حالا 49 است 4 سال بعد.

مسعود ثابتى- بله چهار سال دیگر تمنى می‌کنم آقایان توجه بفرمایید اتومبیل در این مملکت پیشنهاد شد از طرف آقاى دکتر متین دفترى که وارد نشود مگر یک سیستم‌هاى به خصوصى، ممکن است گفته بشود که نظر داشته باشند نباید بگویند که فلان جور خوب است، این یکی بد است

+++

 من عرضى که کردم این بود که این مملکت فقیر آقا اتومبیل سوارى 5 سال 6 سال کار می‌کند هر چهار سال یک مرتبه هر جور اتو‌مبیل می‌خواهند سفارش بدهند اما اتومبیل 49 که می‌آید بعد 50 مى‌آید اسباب‌هایش به قبلى نمی‌خورد 51 که مى‌آید به کلى دو‌باره تغییر می‌کند 500 جور مدل صد شعبه مختلف هر سال عوض کردن اتومبیل این که نمی‌شود.

رئیس- تنفس نمی‌دهم تا دو ساعت بعد از ظهر هم جلسه خواهد بود

مسعود ثابتى- 4 سال یک مرتبه اتومبیل را اجازه بدهید که بتوانید سفارش بدهند حالا اتومبیل 53 هرچه مى‌خواهند باشد سفارش بدهد بعد تا چهار سال ندهند آقا این مملکت فقیر به چه مناسبت باید هر سال مقدارى پول براى اتو‌مبیل بدهد مناسب باید هر سال مقدارى پول برا‌ى اتو‌مبیل بدهد

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت شود (به شرح زیر قرائت شد) براى ورود ماشین برق که به منظور روشنایی شهرها به کشور وارد می‌شد دولت مکلف است صد در صد بهاى آن را ارز دولتى بدهد. ملکپور.

رئیس- آقاى ملکپور.

ملکپور- آقایان محترم اطلاع دارند که از ابتداى این جنگ تا‌کنون ماشین آلات برق شهرستان‌ها فرسوده شده (فرامرزى- خیلى جاها ماشین برق ندارند) و شرکت‌ها هم موفق نشده‌اند دوباره بخرند و بعضى از نقاط هم اصلاً داراى ماشین نبوده که بایستى جدیداً وارد کنند چون این کار تماس با مردم دارد یعنى اگر تمام آن ارز دولتى داده نشود باید قسمتى از آن را با ارز آزاد بخرند از این جهت نا چار گران تمام می‌شود و آن وقت ناچارند که برق مصرفى مردم را به قیمت گران‌تر بفروشند از این جهت بنده از دولت تمنى می‌کنم که موافقت کنند که این ماشین آلات برق ارز صد در صد به آنها داده شود

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

فرامرزى- به شرطى که قیمت واقعى باشد قبول بفرمایید

وزیر دارایی- عرض می‌کنم که پیشنهاد‌هایی که آقایان با حسن نیت می‌فرمایند متوجه این نیستند که این پیشنهادهایی که پیشنهاد خرج است و گذشته از این این پیشنهاد‌هایی که هست حساب دارد آقا وقتى که تصویب شد و در زحمت افتاریم نتیجه‌اش معلو‌م است و نمی‌شود ما ارزى که در مملکت داریم مکرر خدمت آقایان عرض کرده‌ام اشخاصى که مى خواهند جنس وارد این مملکت بکنند ما حرفى نداریم خودشان صادر کنند وا ارز به دست بیاورند بعد جنس وارد کنند ما ارز‌ی که در مملکت داریم منحصر است بارزى که از نفت جنوب می‌گیریم و نفت جنوب این ارز را براى مخارج استخراج در جنوب می‌فروشد در مقابل ما یک مخارج لازم داریم این مخارج ارزى در درجه اول عبارت است از حقوق مستخدمین دولت در خارج مملکت در درجه دوم خریدهایی که براى احتیاجات ضرورى خود دو‌لت هست مثل گندم و شکر بعد مى‌آیند راجع به کار‌خانه‌جات نساجى و کارخانه‌جات مولد ثروت اگر ما بخواهیم براى همه کارخانه‌جات ارز بدهیم قبلاً باید حساب کنیم ببینیم که ما مى‌توانیم بدهیم یا نه والّا نتیجه‌اش این خواهد شد که فردا آقایان مى‌آیید فشار مى‌آورید و ما هم ارز نداریم که آقایان می‌گویید که ارز به ما نمی‌دهند. خود آقایان می‌دانید که بعضی‌ها که مریض می‌شوند ما داد می‌زنیم فریاد می‌زنیم که از ما گله دارند که چرا پنج هزار دولار ارز نمی‌دهى که هزار دلار ارز نمی‌دهى این بالاخره یک حسابى دارد ارز امسال ما یک قلم حق‌المتیاز بوده ما باید به برنامه ندهیم اخیارش با ما نیست بنده موافقم اگر بنویسد که از ارز برنامه داده شد والّا حق‌المتیاز را بدهیم برنامه مگر وزارت فرهنک محصل نمی‌خواهد بفرستد آقایان فشار مى آورند که چرا ارز نمی‌دهید ناخوشى که نمی‌شود در ایران معالجه بشود، احتیاج به ارز دارد حقوق مستخدمین دولت که در درجه اول است و از این قبیل بدین جهت من استدعا می‌کنم که این پیشنهادتان را پس بگیرید اگر نظر آقا باشد پارسال دولت حساب کرد دید مقدار ارزى که می‌تواند براى این کار تخصیص بدهد چقدر است 225 هزار لیره گذاشت براى کارخانه‌جات 225 هزار هم پروانه صادرشد و به اشخاص داده شد ما باید ببینیم چقدر می‌توانیم ارز رزوه داشته باشیم، براى کارخانه‌جات هر مقدار که داشته باشیم و بدانیم خوب است من موافقم که به شرکت‌هاى برق شهرستان‌ها واجب‌تر است ولى یک نکته را نباید فراموش بکیند، خود بنده در خراسان در اغلب شهرستان‌هاى خراسان دیدم مردم داد دارند از شرکت‌هاى برق دادشان به آسمان است، شرکت‌هاى برق ارز را از دولت مى‌گیرند ولى برق را کیلو واتى هشت ریال و یک تومان و 12 ریال و 14 حساب می‌کنند این است که من خواهش می‌کنم از آقاى ملک پور که پیشنهادشان را مسترد بدارند و اجازه بفرمایند که این بودجه تمام بشو و بعد اگر ما توانایی داشته باشیم به آنها هم می‌دهیم‏

ملکپور- با توضیحى که فرمودند بنده پیشنهاد را مسترد می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى صاحب دیوانى قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم اداره اوقاف فقط موظف باشد طبق قانون اوقافى عمل نموده و نظارت در موقوفات نماید مداخله که به وسیله آئین‌نامه براى خود قائل شده موجب خرابى املاک موقوفه گردیده ..

رئیس- آقاى صاحب‌دیوانى بفرمایید.

صاحب‌دیوانى- بنده این پیشنهاد را از فرط بیچارگى کردم چرا براى این که پیشنهادات که کرده بودم مورد بى‌لطفى جناب آقاى رئیس قرار گرفت و آن را وارد ندانسته در صورتى که بنده پیشنهاد حذف بودجه اداره اوقاف را کرده بودم.

رئیس- همین را نباید بکنید.

صاحب‌دیوانى- حالا که نکردم‏

رئیس- براى همین گفتم وارد نیست.

صاحب‌دیوانى- آقایان اغلب از قوانینى که در این مملکت گذاشته و مجلس‌ها گذرانیده‌اند وقتى که آن قوانین متوقف به این بوده که اجراى آن منوط به آئین‌نامه‌اى باشد که خود آن وزارتخانه وضع کند درست آئین‌نامه‌اى وضع شده که در اصل قانون تصریح ندارد یکى از موارد را امروز عرض مى‌کنم. اداره اوقاف روزى که تأسیس شده فقط براساس نظارت در موقوفات بوده امروز یک اداره‌اى است که کارى که نمی‌کند نظارت است فقط یک مداخلاتى می‌کند که این مداخلات موجب خرابى املاک موقوفه است، کلیه آقایان می‌دانید اشخاص خیرى در این مملکت بودند موقوفاتى را در این مملکت به نفع عامه به یادگار گذاشته‌اند من جمله فامیلى خودم موقوفات بسیارى دارند که یکیش همین آب حاجى علیرضا است که از جلوى مجلس مى‌گذرد این آب یک روز نصف تهران و حالا ربع مردم تهران را مشروب مى‌کند متأسفانه اداره اوقاف آمده است مداخلاتى کرده است که موجب خرابى کلیه املاک موقوف گردیده یکى این است که متولى را مجبور می‌کند براى آن املاکى که در دستش باشد براى گرفتن حق‌النظاره اوقافى حتماً املاک را اجاره بدهد مقصود بنده حالا این است که می‌گویم اقلا اداره اوقاف را موظف کنید که برخلاف قانون رفتار نکند یعنى عین قانونى که هست عمل کند حالا که نمی‌خواهید او را از بین ببرید و منحل کنید و بودجه‌اش را صرف تعلیمات عمومى بکنید بسیار خوب آقایان بنشیند و در کمال صفا بخورند ولى کارى کنید که اقلاً این موقوفات به روز ویرانى و خرابى نیفتد یعنى اداره اوقاف فقط موظف باشد نظارت بکند و در موقوفات مداخله نکند این عرض بنده است که استدعا می‌کنم مجلس شورای ملى اصلا رأى مثبتى بدهد که جلوى آن آئین‌نامه‌هاى خلاف قانون اداره اوقاف را بگیرند.

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ- پیشنهاد آقاى نماینده محترم آقاى صاحب‌دیوانى چیز تازه‌اى نیست فرمودند که اداره اوقاف نظارت کند اگر تصویب بشود مطلب تازه‌اى نیست فقط صحبت ایشان از آئین‌نامه شکایت دارند که در ضمن بیانشان بود از اداره اوقاف و آئین‌نامه اگر آئین‌نامه‌اى برخلاف قانون باشد راهش باز است می‌توانید شکایت بفرمایید به دادگاه که فلان ماده آئین‌نامه مخالف قانون است البته آن آئین‌نامه‌اى که خلاف قانون باشد نباید اجرا کرد ولى این مسائلى که فرمودید با آن مخالفتى ندارید به جهت این که نظارت می‌خواهد بکند که عایدات این موقوفه چقدر است اکر متولى می‌آید بگوید که آقا این موقوفه بیش از 5 خروار عایدى ندارد از کجا همین طور قبول کند ناچار باید نظارت کند تا معلوم شود این ملک 50 خروار عایدات دارد تا آن نظر واقف هم اجرا بشود ممکن است که آن متصدى یا متولى هرجور که هست اعلام بکند که این ملک هیچ عایدى اصلا ندارد چه طورى اداره اوقاف نظارت کند این نظارت باید یا به طریق مزایده باشد یا آن که خودش برود ارزیابى کند اگر ارزیابى بکند شکایت می‌کند که این عایدات پنجاه خروار است 5 خروار نیست اگر تقاضا‌ى منقصه بکند که خوب نیست به هر حال نظرى که جنابعالى دارید و پیشنهاد‌ى که فرمودید اگر شکایتى دارید به اداره تحقیق اوقاف بفرمایید اگر هم راجع به آئین ماه شکایتى دارید آن هم از طریق محاکم عمومى و اگر هم مطلب دیگرى هست شکایت بفرمایید رسیدگى خواهد شد (صاحب‌دیوانى- برخلاف نص وقفنامه است اجاره) برخلاف وقفنامه باشد عرض کردم اداره تحقیق اوقاف تشریف ببرید آن جا لغو بکنید و اگر آن جا لغو نکنند به دادگاه شکایت می‌فرمایید

+++

رئیس- دو مرتبه قرائت می‌شود. (به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- آقاى مخبر می‌فرمایید.

مخبر- می‌خواهم عرض کنم بفرمایید مجلس شورای ملى به این پیشنهاد رأى نداد معنیش این است که قانون را نباید اجرا کرد؟

رئیس- قانون باید اجرا بشود.

صاحب‌دیوانى- بنده پس می‌گیرم به این شرط که آقاى وزیر فرهنگ قول بدهند که در آن آئین‌نامه نظرى بکنند که املاک مردم رو به خرابى نرود موقوفات تمام خراب است.

وزیر فرهنگ- بنده قول می‌دهم که هر قسمتش بر‌خلاف قانون باشد اصلاح کنم‏

صاحب‌دیوانى- پس گرفتم.

رئیس- پیشنهاد آقاى گنجه و آقاى نورالدین امامى قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم در تبصره 12 بعد از جمله دارا بودن دیپلم دکتر جمله (یا دیپلم مهندس که مورد تصویب شوراى دانشگاه باشد) اضافه شود.

رئیس- آقاى گنجه‏

گنجه- در لایحه‌اى که دولت تقدیم مجلس کرده است در تبصره 12 اشخاص که دارى دیپلم دکتر هستند آنها را براى دادن پایه دانشیارى قبول کرده‌اند چون اشخاصى هستند که یک تخصص فنى دارند مثل مهندس شیمى و غیره که حا لا آنجا مشغولند اینها چند نفر بیشتر نیستد اگر بنا باشد که برا‌ى این اشخاص تبعیض قائل بشویم و اینها چند فوق لیسانس هستند و داراى پایه دانشیارى نشوند البته تبعیض خواهد شد این بود که من خواستم از آقاى وزیر فرهنگ تمنى کنم که این قانون را شامل این قسمت هم بکنند تا این اشخاص از هم قطار‌هایشان عقب نمانند.

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ- عرض کنم بنده این پیشنهاد را قبول می‌کنم براى اینک اشکال در دانشگاه بوده است یعنى اشخاصى که درجه مهندسى داشته‌اند گفته شده که به درجه دکترى نمی‌رسند استاد دانشگاه ممکن است که دکتر باشد بسیار مدراج هست که به درجه دکترى نمی‌رسد مهندسى خیلى عالی‌مقامى است ولى دکتر نیست، بنده قبول می‌کنم که نوشته بشود یا درجه مهندسى که مورد تصویب شوراى دانشگاه باشد بنده قبول می‌کنم‏

گنجه- بنده هم قبول می‌کنم‏

رئیس- با این اصلاحى که آقاى وزیر فرهنگ دادند که درجه مهندسى به تصویب شوراى دانشگاه باشد آقایانى که با این پیشنهاد موافقند قیام بفرمایند (دهقان- آقا تصویب نشد) چرا مداخله می‌کنید 28 نفر قیام کردند عده هم 57 نفر است‏

نورالدین امامى- آقا مشکوک شده است یک مرتبه دیگر رأى بگیرید.

رئیس- چون دستگاه شمارش عده حاضر خراب است و تردیدى هم هست باید با ورقه رأى گرفت‏

گنجه- آقا مواقعى که رأى مشکوک شد می‌توانید دو مرتبه رأى بگیرید

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ.

وزیر فرهنگ- اگر بنا باشد دو مرتبه رأى گرفته شود روى این موضوع بنده خواستم حضور آقایان عرض کنم که موضوع مهمى نیست از نظر بودجه چیزى است از نظر استخدام اشخاصى که تحصیلاتى کرده‌اند فقط زحمت کار را کم می‌کند جریان کار این است که در قانون تأسیس دانشگاه نوشته شده است کسانى می‌توانند دانشیار باشند که درجه دکترى یا معادل دکترى داشته باشند در ممالک خارجه همه رشته‌ها دکترى نیست در طب دکترى هست و در حقوق دکترى هست ولى در مهندسى دکترى نیست این شخص را نمی‌شود چون دکترى ندارد محروم کرد (صحیح است- احسنت) ولى حالا این زحمت اشکال این بوده است که ما بایستى بر روى شوراى عالى فرهنگ این را بچسبانیم که این شخص درجه مهندسیش معادل با دکترى باشد ولى این زحمت با این اصلاح پیشنهاد آقاى گنجه مرتفع می‌شود و کسى که عالى‌ترین درجات مهندسى را دارد ما می‌توانیم دانش یارش بکنیم.

دکتر مجتهدى- آقا این تابلو اشتباه است عده حاضر در مجلس بیش از 47 نفر نیست‏

رئیس- صحیح است دستگاه خراب شده و دو مرتبه می‌شود (شمارش شد) باید 57 نفر باشد تا بشود رأى گرفت آقایانى که با این پیشنهاد آقاى گنجه و اصلاحى که آقاى وزیر فرهنگ کرده‌اند موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) قابل توجه هستند شد پیشنهاد آقاى دکتر متین دفترى قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده 2 قانون بودجه اضافه شود.

غیر از مخارج برنامه 7 ساله که مطابق ماده 5 قانون اجراى برنامه معادل درآمد نفت جنوب منظور و عمل می‌شود متجاوز از هزینه مصوب در بودجه به هر عنوان در دوره فترت ممنوع است، هر وزیرى که از این مبلغ تخلف کند اعم از اینک اضافه بر بودجه خرجى بکند یا تصویب‌نامه اضافه خرج امضا نماید یا حتى تصویب‌نامه را اجرا نماید به حبس یا اعمال شاقه از 5 تا 10 سال محکوم خواهد شد.

رئیس- آقاى دکتر متین دفترى.

دکتر متین دفترى- عرض کنم که بنده خیال می‌کنم محتاج به استدلال زیاد نیستم این فترتى که بین دوره 14 و 15 شد متأسفانه یک عبرت خیلى اسف برانگیزى بود براى ما در این فترت بین دوه 14 و 15- 160 میلیون تومان به بودجه اضافه کردند (صحیح است) و مجلس هم این را هضم کرد بعد هم یک خورده‌اى اضافه کردن که حالا رسید به 333 میلیون تومان بنا‌براین البته قانون اساسى اصلا فترت پیش‌بینى نکرده ونشناخته ولى یک چیزی که هست ما نمى‌توانیم منکرش بشویم که 15 روز بیشتر از عمر مجلس باقى نمانده و فتریت یعنى غیاب مجلس قهرى است و بنده اینجا می‌خواستم اضافه کنم دو مطلب را یکى شامل تصویب‌نامه‌هاى متضمن وضع مالیات‌ها و عوارض جدید و تغییر قوانین استخدامى و قوانین مربوط به نظارت هزینه‌هاى دولتى آنها را هم می‌خواهم اضافه کنم (نبوى- در قانون هست) ولى محکمترش کنیم و شدید‌ترش کنیم با این که هست اعتنا نکردند حالا می‌فرمایید که نخواهد شد ولى مشاهد براى این که متأسفانه در دولت‌ها مى‌بینم چه حاتم بخشى‌هایی که دارند می‌کند چه این دولت وچه در دولت‌هاى گذشته به آقاى حکمت شداید خاطرشان باشد وقتی که مرحوم معاضدالسلطنه که یکى از رجال معمر این کشور بود و به یک ترتیب خیلى مرموزى فوت کرد این شخص سابقه خدمتش کاملاً با قانون استخدام کشورى تطبیق نمی‌کرد، بنده هر جور خواستم آن وقت براى اولاد این فقید به عرض اعلیحضرت فقید برسانم که یک قانون خاصى بگذرانیم که براى ورثه اش یک چیزى منظور کنیم شاه فقید موافقت ننمود و فرمودند که اگر مطابق قانون استخدام کشورى تعلق می‌گیرید چه بهتر اما اگر تعلق نمی‌گیرد ما یک چیزى براى افراد استثنایی نمى‌توانیم عمل کنیم من تعجب مى‌کنم از آقاى وزیر داریی که یک چنین قانونى را امضا مى‌فرمایند حالا اگر میل دارید که این بودجه 333 میلیونى از این کسر‌تر هم نشود موافقت بفرمایید والّا اگر علاقه‌اى به این کار ندارد مختار‌ید بنده این جا قسمت برنامه هفت ساله را معین مى‌کنم برنامه 7 ساله مطابق قانون برنامه آنچه که عایدات نفت می‌رسد جمعاً و خرجاً در می‌آید اضافه خواهد شد انشاالله عایدات نفت بیشتر هم خواهد شد عیناً و جمعاً و خرجاً در بودجه برنامه اضافه خواهد شد اما سایر مخارج دیگر را حق نداشته باشد که به موجب تصویب‌نامه خرج جدید اضافه بر این بودجه مصوبه یا مالیات و یا عوارض جدید وضع کنند یا قوانین استخدامى را عوض کنند یا قوانین را که مربوط به نظارت در هزینه‌هاى دولتى است تغییر بدهند حالا دیگر مختارید اگر هم میل دارید که بنده پیشنهادم را پس بگیرم پس می‌گیرم.

رئیس- آقاى وزیر داریی.

وزیر دارایی- اصلاً دولت چینین نظرى را دارد و نه پیش بین هم می‌شود که فترتى پیش بیاید اگر یک جهت خاصى داشته است و در بین دوره 24 و 25 فترتى بوده و آقایان خیلى خوب وارد هستند که چرا فترت پیش آمده است در آن موقع هم یک اضافه‌هایی داده شده است و یک کارهایی شده است تصدیق می‌فرمایید که خود من هم مکرر این موضوع را عرض کرده‌ام که هیچ وقت هیچ دولتى حاضر نیست که عمل خلاف قانونى بکند ولى این را که می‌خواستم عرض کنم این است یعنى عملى را که مجلس می‌کند یعنى چندین روز است که بودجه معطل شده اگر خداى نکرده این بودجه نگذرد این درست بر‌خلاف نظرى است که آقاى دکتر متین دفترى الان فرمودند اگر آقایان علاقه دارد که به عقیده خود من هم باید یک جمع و خرج مصوب در این مملکت باشد و نباید بدون مجوز قانونى یک مخارج غیر قانونى بشود اگر این نظر را دارید باید زودتر این بودجه را تصویب بفرمایید که تا این مورد پیش نیاید ضمناً هم اینجا یک اشاره‌اى فرمودند اگر توجه فرموده باشند در این ماده 2 که دولت پیشنهاد کرده است در اینجا راجع به هزینه‌اى که هست کاملاً اشاره شده است که با رعایت کلى مقررات و قوانین و آئین‌نامه‌هاى مالى هیچ وقت ما بیشتر از وصولى‌هاى خودمان خرج نمی‌کنیم این را یک مرتبه توضیح دادم باز هم مجبورم که یک مرتبه دیگر توضیح بدهم این نگرانى را که آقایان دارند این نگرانى

+++

 وقتى هست که ما این را در حد قانون پیش‌بینى نکرده باشیم (صحیح است) ما در خود قانون پیش‌بینى کردیم که در حدود وصولی‌هاى خودشان خرج می‌کنم و یک دفعه هم من براى آقایان توضیح دادم که در شب عید 17 میلیون تومان درخواست در خزانه‌دارى بود و چنین وصولى نداشتیم خرج نکردیم یعنى نمی‌شود گفت که ما پارسال را کسر داشتیم یعنى روى کاغذ داشتیم ولى کسر بودجه در خزانه نداشتیم و این هم که عرض می‌کنم درحدود وصولى‌هاى خود در این بودجه قید شده است که ما در حدود وصولى‌هاى خودمان خرج می‌کنیم من به نظرم با این توضیحات دیکر حاى نگرانى از لحاظ کسر در‌آمد نیست اما این نظرى که ایشان فرمودند البته بسته به نظر مجلس شوراى ملى است و بنده شخصاً مخالفتى ندارم بایستى یک انضباطى باشد و یک خرجى که می‌شود در حدود قانون باشد مالیاتى که گرقته می‌شود باید در حدود قانونى باشد چه بهتر از این که در یک مملکتى قانون در تمام شئون مملکت نظارت کند بالاخص در موضع جمع و خرج بودجه یک نکته‌اى را هم می‌خواستم از آقایان خواهش کنم و آن این است که پیشنهاداتى که اینجا مطرح می‌شود شاید دو ثلثش از آنهایی است که ارتباط با بودجه ندارد یا این که اساساً وقتى که طرح می‌شود خود آقایان متوجه هستند که مربوط به بودجه نیست و قابل قبول هم نمی‌باشد و یک قسمت هم مربوط به قانون متمم بودجه می‌شود می‌خواستم ا‌ز آقایان استدعا کنم این پیشنهاداتى که الان هست برود به کمیسیون بودجه زیر‌ا روز یکشنبه عصر کمیسیون بودجه هست آقایان موافقت کنید عیناً این پیشنهادات باید در کمیسیون بودجه و در آنجا حلاجى شود خود آقایان پیشنهاد دهنده هم تشریف بیاورند آنهایی که مربوط به بودجه نیست در آنجا رد شود و آنهایی که مربوط هست با نظر دولت اضافه شود به متمم بودجه بعد بیاید در مجلس براى این که امروز تکلیف بودجه معلوم بشود.

رئیس- آقاى مخبر.

مخبر- عرض کنم خواستم راجع به پیشنهادى که آقاى دکتر متین دفترى فرمودند عرض کنم چون اصولاً مربوط به حق نظارت مجلس شوراى ملى است در بودجه این ربطى به قبول دولت و مخبر ندارد ولى بنده از نظر شخص خودم این را بى‌پیشنهاد خیلى مفیدى می‌دانم که واقعاً اگر محدودیتى باشد و یک قانون مجازاتى باشد که وزرا از حدود قانون و اختیاراتشان تجاوز نکنند بسیار به جا است مخصوصاً که فترت برخلاف قانون قهراً پیش آمد می‌کند این است که بنده موافقت می‌کنم و خواست از آقایان تقاضا کنم که اگر این قسمت دیگرى که عرض می‌کنم این است که من هم از آقایان نمایندگان درخواست می‌کنم چون اختیار داده شده است به کمیسیون بودجه که ریز بودجه را تصویب کند می‌خواستم تمنى کنم از آن پیشنهاداتى که واقعاً مربوط به بودجه نیست یا اساسى و ضرورى نمی‌دانید موافقت کنید همین جا پس بگیرند که تکلیفش معلوم بشود اگر بودجه تصویب بشود اقلاً دولت احتیاج به این ندارد که تصویب‌نامه صادر کند در ایام فترت و یک ملاک قانونى در دستش هست و تجاوز هم نمی‌کند این است که بنده تقاضا می‌کنم از مقام ریاست که هرکدام از پیشنهادها را که وارد نمی‌دانند اصلاً مطرح نکنند

رئیس- قرائت که باید بشود آقاى دکتر متین دفترى نظر جنابعالى چیست؟ موقع متمم بودجه باشد (دکتر متین دفترى- خیر حالا رأى بگیرید) بسیار خوب آقاى کشاورز صدر بفرمایید ولى مختصر صحبت کنید چون اگر در همه پیشنهاد‌ها آقاى وزیر دارایی و آقاى مخبر و یک مخالف صحبت کنند خیلى وقت مجلس گرفته می‌شود بفرمایید.

کشاورز صدر- به نظر بنده این پیشنها‌د هیچ مفید نیست و ضرورت ندارد جزء این که قوانین دیگر ما را تق ولق می‌کند هیچ فایده‌اى ندارد مثل این است که ما بگوییم بیاییم یک قانونى بگذرانیم که اگر کسى کسى ر‌ا کشت اعدامش بکنیم ما مطابق قانون جناب آقاى دکتر متین دفترى تمام این مقررات را داریم و دولت برخلاف قانون نمی‌تواند مالیات بگیرد و خرج و دخلى برخلاف امر مجلس بکند قانون و مجازات هست حالا اگر اجرا نشد او را یک فکرى برا‌ى اجرایش بکنید مگر الان ما قانون نداریم؟ به این دلیل که عرض کردم بنده مفید نمی‌دانم این قانون را و ضرر دارد جزء این که رخنه پیدا شود یعنى ما بایستى بگویم که قوانین را اجرا نمی‌کنیم قانون روى قانون آوردن غلط است و خودش دلیل بر این است که ما از آن قوانین انصراف پیدا کرده‌ایم و اگر این پیشنهاد جنابعالى را مجلس تصویب کند این صحیح نیست و دولت را بنده قطع دارم که نمی‌کند، نمی‌تواند بکند ممکن نیست خلاف قانون بکند اگر در دوره فترت حوادثى بوده است، یک اوضاعى بوه است نمی‌دانم کشور، اشغال بوده است یک غلط کاری‌هایی شده است ما نباید این را بیاد آقایان بیاوریم که می‌شود چنین کارى هم کرد اصلا بیان غلط است و ما اگر این بودجه را تصویب بکنیم تا یک سال دولت موظف است و مکلف است طبق همین بودجه‌اى که خودش آورده عمل بکند اگر تصویب نکنیم البته ممکن است آن وقت بگویند ما ناچاریم: چه کنیم؟ یا استعفا بدهند و یا صبر کنند تا مجلس آینده و بنده این پیشنهاد را مضر می‌دانم و مخالف قوانینى که تا حالا بوده و به ضرر مملکت است

رئیس- رأى می‌گیریم پیشنهاد ... (دکتر متین دفترى- اجازه بفرمایید چند کلمه این پیشنهاد را اصلاح کنم) بسیار خوب، پیشنهاد آقاى دکتر متین دفترى با اصلاحاتی که کرده‌اند قرائت می‌شود و رأى گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

تبصره- غیر از مخارج برنامه هفت ساله که مطابق ماده قانون اجراى برنامه معادل درآمد نفت منظور و عمل می‌شود تجاوز از هزینه مصوب در بودجه به هر عنوان در دوره فترت ممنوع است هر وزیرى که از این قانون تخلف کند اعم از این که اضافه بر بودجه خرجى کند یا تصویب‌نامه اضافه خرج امضا نماید یا چنین تصویب‌نامه‌اى را اجرا نماید به حبس با اعمال شاقه از 5 تا 10 سال محکوم خواهد شد این حکم شامل تصویب‌نامه‌هاى موضوع وضع مالیات‌ها و عوارض جدید و قوانین استخدامى و قوانین مربوط به نظارت در هزینه دولتى خواهد بود.

رئیس- آقایانی که موافقند با این پیشنهاد قیام فرمایند (اکثر برخاستند) قابل توجه شد پیشنهاد آقایان گنجه‌اى و پالیزى قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنیم از رقم 66 زیانکرد غله و نان مبلغ ده میلیون ریال کسر و براى ازدیاد مأمورین تأمین عبور و مرور و تکمیل وسایل مربوطه تخصیص داده شود.

گنجه‌اى- پس گرفتم.

رئیس- پیشنهاد آقاى سلطانى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده دوم اضافه شود، صرفه‌جویی‌هاى اعتبارات خرید کتب و لوازم آزمایشگاه‌هاى دانشگاه تهران مشمول جزاً اخیر تبصره پنج ماده واحده قانون تأسیس دانشگاه‌هاى شهرستان‌ها مصوب سوم خرداد 1328 می‌باشد.

رئیس- آقاى سلطانى.

سلطانى- بنده راجع به این موضوع توضیحات زیادى ندارم این پیشنهاد بنده راجع به دانشگاه و خرید کتاب و لوزام آزمایشگاه است که پولى که مربوط به سال قبل است سال بعد هم بتواند از آن استفاده کنند و با گذشتن سال مالى از بین نرود آقاى دکتر معظمى موافقید؟ (دکتر معظمى- ببخشید دو مرتبه بفرمایید) را‌جع به لوازم آزمایشگاه کتاب است که مربوط به سال‌هاى قبل است بتوانند سال بعد هم از آن اعتبار استفاده کنند و پیشنهادى است که با نظر خود جنابعالى تنظیم شده است.

مخبر- عرض کنم این لوازم و اثاثیه آزمایشگاه دانشگاه‌ها در لایحه تآسیس دانشگاه تصویب شده است ولى دانشگاه تهران فراموش شده بود و اینجا اصلاح شده است بنده قبول می‌کنم.

وزیر دارایی- بنده هم موافقم.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى سلطانى آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) قابل توجه شد پیشنهاد آقاى دکتر عبده قرائت می‌شود: (به شرح زیر قرائت شد) ریاست مجلس شوراى ملى، پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده 2 گزارش کمیسون بودجه اضافه شود از تاریخ تصویب این قانون کلیه حقوق دولت در امیر‌آباد به دانشگاه تهران انتقال می‌یابد و دانشگاه می‌تواند مقدارى از اراضى آن را که براى تأسیسات دانشگاه لازم نباشد بر طبق مقررات مخصوصى که به تصویب شوراى دانشگاه و هیئت دولت می‌رسد براى ساختن خانه به معلمین دانشگاه و کارمندانى که منزل ندارند به اقساط ده ساله به فروش برساند.

رئیس- بفرمایید.

دکتر عبده- بنده قبلاً می‌خواستم عرض کنم که این پیشنهاد خرج نیست و انتقال یک دارایی است از دولت به دانشگاه که دانشگاه هم جزیی است از دولت به معنى اعم اما در قسمت واگذارى قسمتى از امیر‌آباد به استادان دانشگاه باید آقایان توجه بفرمایند که بنده نگفتم که این کار را مجاناً انجام بدهند. دانشگاه مجاز شده است که قسمتى از امیر‌آباد را به استادان دانشگاه بفروشد و در مقابل بهایی که عادلانه در نظر خواهد گرفت و به اقساط استادان خواهند پرداخت بنده توضیح زیادى در باب توجه پیشنهاد خودم ندارم منظور این است که به طور کلى امیر‌آباد که امروز در اختیار دانشگاه است

+++

 عملاً از لحاظ حقوقى مهم منتقل بشود به دانشگاه و از طرف دیگر استادان دانشگاه که حق بزرگى به گردن همه ما دارند از لحاظ این که مربى اطفال ما هستند و اغلب با حقوق بسیار کم زندگى می‌کنند لا‌اقل از زمین‌هاى آن استفاده بشود براى تهیه مسکن و منزل جهت استادان دانشگاه با این توضیحى که عرض کردم یقین دارم حق آقاى دهقان هم که همیشه مشوق تحصیل کرده‌ها و فرهنگ هستند و خودشان هم چند روز پیش براى با‌لا بردن حقوق آموزگاران اقدام کردند براى این که با خودشان منطقى باشند بنده خیال می‌کنم که در این باب هم موافقت می‌فرمایند.

رئیس- آقاى دهقان.

دهقان- تردیدى ندارد که همه میل داریم که به طبقه معلم و استاد و دبیر کمک بشود از این را ه هم هر پیشنهاد مفیدى بشود همه آقایان قبول دارند ولى اراضى امیر‌آباد و دانشگاه فقط مخصوص بسط مؤسساتى است که وابستگى با دانشگاه داشته باشد آقاى دکتر عبده امروز نباید ببیند که ما دانشگاهمان به یک حد محدود و پابرجا است در آینده دانشگاه تأسیساتى دارد براى ساختن خانه جهت محصلبین کلوب دارد، کارهى دیگر دارد آن وقت امروز اگر مجلس این اراضى را بردارد و بین معلمین تقسیم کند پس فردا از لحاظ کمى جا دو مرتبه در مضیقه مى‌افتند دولت اراضى دیگر دارد در عباس آباد زمین دارد، نزدیک دانشگاه هم هست از آنجا بدهد براى منزل استادان و این کوى دانشگاه به خود دانشگاه متعلق باشد و سازمان خدمات اجتماعى هم می‌خواهد در آنجا براى محصلینى که از ولایات مى‌آیند و خانه ندارند یک خانه‌هایی بسازد بنده معتقدم که اگر این پیشنهاد جناب آقاى دکتر عبده تصویب بشود تمام معلمین و استادان می‌خواهند آن جا خانه بسازند و آن وقت دیگر جا براى تأسیسات مقدماتى هم در آنجا باقى نمى‌ماند.

رئیس- آقاى وزیر دارایی.

وزیر دارایی- اگر آقاى دکتر عبده پیشنهاد خودشان را اصلاح بفرمایند یا بر طبق آئین‌نامه‌اى که به تصویب دولت می‌رسد و یا اگر می‌خواهند شرایطى در این جا باید حتماً قید بشود که با استادانى که خانه نداشته باشدند اموال غیر منقول نداشته باشند براى این که دیپلمه اسپکولاسیون نشود. حتماً این را باید بخرند براى ساختن خانه، با این شرط‌ها بنده موافقم ولى اگر این بخرد او بفروشد وسیله سوء استفاده باشد بنده بهیچ وجه موافق نیستم و باید اشاره شود که بر طبق آئین‌نامه اى که به تصویب هیئت دولت می‌رسد یا این که نوشته شود بهاى روز با اقساط 10 ساله و به کسانی که اموال غیر منقول ندارند.

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ- عرض کنم بنده اینجا باید بگویم خدمت آقایان که امیر آباد یک ملکى است که چهار دانگش متعلق به دولت بود و دو دانگش متعلق به اشخاص و تا حالا هم که دولت واگذار به دانشگاه نکرده بود براى این بود که دعواى آنجا حل شود و حالا حل شده است و از طرف دیگر حالا فایده این پیشنهاد آقاى دکتر عبده این است که این موضوع را حل کرده است یعنى منتقل می‌شود بدانشگاه الان در اینجا ساختمان‌هایی از طرف اعلیحضرت هما‌یونى خریدارى شده و عملاً در اختیار دانشگاه است و الان هم باز ساختمان‌هایی را مشغولند از طرف سازمان شاهنشاهى خدمات اجتماعى براى رفاه حال محصلین می‌سازند و این ساختن خانه هم یکى از مطالبى است که فوق‌العاده مورد توجه وزارت فرهنگ است براى معلمین براى خانه تهیه کرد و معلم فرق نمی‌کند در دانشگاه هم ما دبیرى داریم که دویست تومان و 150 تومان می‌گیرد و استاد سیصد تومان و چهار صد تومان می‌گیرد و قبلا هم خانه ندارد الان هم در یوسف‌آباد اراضى آنها بین مستخدمین دولت تقسیم مى شود و این یک چیز استثنایی نیست شرایطى که آقاى وزیر دارایی فرمودند حتماً باید قید شود که اگر کسى خانه دارد نباید به او بدهند (دهقان- مقدار زیادى اراضى در عباس آباد دارند بدهند به معلمین) و باید قید شود که اراضى که مورد احتیاج نیست یک مقدار زیادى است حتى چند میلیون متر زمین است و شاید یک پنجمش باید با معلم تماس داشته باشد ولى اینجا دانشگاه مرتب باید با معلم تماس داشته باشد ولى اینجا معلم خانه ندارد و به نظر بنده اگر آقایان با این پیشنهاد موافقت بفرمایند مفید خواهد بود.

دکتر عبده- بنده هم با این اصلاحات قبول دارم.

رئیس- پس این اصلاحات به عمل می‌آید یکى این که این ارضى است که دانشگاه لازم نداشته باشد و بتواند بدهد.

وزیر فرهنگ- با آئین‌نامه مصوب دولت‏

رئیس- یکى هم استادان و معلمین که خانه و مسکن ندارند و با این اصلاح آن هم با قیمت روز آقاى مخبر

مخبر- اجازه بفرمایید این طور اصلاح بشود که معلمین .... استدعا می‌کنم توجه بفرمایید چون بنده که این قسمت را اصلاح می‌کنم خودم استاد دانشگاه هستم ممکن است نفع شخصى به نظر برسد که بنده این قسمت را دفاع مى‌کنم ولى بنده از طرف کمیسیون قبو‌ل نمی‌کنم بنده تذکرى می‌دهم ولى از طرف کمیسون به نظر مجلس می‌گذارم عرض کنم که معلمین دانشگاه به چندین طبقه تقسیم مى‌شوند دبیر هست دانشیار هست استاد هست و به علاوه یک قسمت هم کارمند دارند مابین اینها یک قسمتى خانه دارند و یک قسمتى هم ندارند و واقعاً در زحمت هستند و بایستى در مرحله اول از قسمت مالیات معاف باشند با توجه به این قسمت بنده خواستم آقایان در این قسمت اگر رأى می‌دهند مطمئن باشند که وجداناً کار بدى نکرده‌اند براى این که یک عده اشخاص واقعاً براى این که قیمت زمین در طهران خیلى زیاد شده است وامروز هیچ کس نیست که از حقوق خودش یک خانه تهیه کند یک عمر هم که زحمت بکشد نمی‌تواند صد متر خانه داشته باشد (صحیح است) با وجود این اشکالاتی که در تهران هست خوب است آقایان با این پیشنهاد موافقت بفرمایند حالا هر طوری که آقایان صلاح بدانند

ناصر ذوالفقارى- استادها را حذف بکنید به معلمین می‌دهیم استادها وضعیتشان خوب است.

رئیس- منحصر به معلمین شده؟

وزیر فرهنگ- معلم اعم است.

رئیس- آقایانی که با این پیشنهاد با این اصلاحات موافقند قیام کنند (جمعى برخاستند) قابل توجه نشد پیشنهاد آقاى ارباب قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) اجازه قطع چوب‌هاى مورد مصرف درب و پنجره ساختمان عمارت جدید بیمارستان فیروز‌آبادى به رایگان و از کلیه عوارض دولتى معاف خواهد بود.

رئیس- این وارد نیست مگر آقاى وزیر دارایی خودشان موافقت بفرمایند که جزء لایحه باشد.

ارباب- چیز مختصرى است ولى در وضعیت بیمارستان خیلى مؤثر است استدعا می‌کنم آقاى وزیر دارایی خودشان موافقت بفرمایند که جزء لایحه باشد. اصل چوبش را ما از جاى دگر تهیه می‌کنیم ولى از عمارض معاف باشد.

رئیس- آقاى وزیر دارایی هستید؟ (وزیر دارایی- خیر) پس رأى نمی‌شود گرفت چون ربطى به بودجه ندارد. پیشنهاد آقاى شریعت‌زاده قرائت می‌شود (جمعى از نمایندگان- تشریف ندارند) پیشنهاد آقاى گنجه‌اى قرائت می‌شود: (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده دوم علاوه شود دولت مکلف است صدى پنجاه به بودجه وزارت بهدارى را به مصرف خرید و پخش دارو برساند.

گنجه‌‌اى- بنده این پیشنهاد را پس خواهم گرفت. از اول عرض می‌کنم ولى اینجا وقتى که صحبت می‌کنیم و پیشنهاداتى می‌دهیم به هیچوجه متوجه عواقب آن نیستیم، همین چند دقیقه پیش راجع به وزرات کشاورزى رأى دادیم و در اینجا گفتیم که صدى پنجاه بودجه او را بدهیم براى تبدیل وسایل کشاورزى و این هیچ توجه نشد که کارمندا‌ن را چه باید بکنند اگر یک وزیر مسئول بیاید اینجا پیشنهاد بکند که من صدى پنجاه کارمندانم را کسر می‌کنم اجازه می‌دهید؟ (نورالدین امامى- خیر اجازه نمی‌دهیم تا کار پیدا نکنند) پس چرا همین طور بدون توجه به این مسئله آمدند و بودجه یک وزارتخا‌نه را نصف کردند اینجا گفتند که چون وزارت کشاوزى نمی‌تواند وظائف خودش را آن طورى که لازم استعمال بکند بنا‌براین این به درد نمی‌خورد و نصفش را فلج بکنیم بنا‌براین چرا راجع به وزارت بهدارى این کار را نمی‌کنم؟ بنابراین این صحیح نیست و ما نمى‌توانیم با سیاست دولت راجع به پرسنل این طور بازى کنیم و این را البته در موقع خودش ما تقاضاى تجزیه می‌کنیم بنده این پیشنهاد را پس گرفتم فقط خواستم که توضیح داده باشم.

رئیس- پیشنهاد آقاى اسلامى قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم شرح زیر به عنوان تبصره به ماده دوم بودجه اضافه شود: دولت مکلف است هرچه زودتر با سازمان برنامه هفت ساله وارد مذاکره شده و ترتیب حفظ و نگهدارى هزینه‌هایی که براى احداث راه هراز به عمل آمده داده و تکمیل آن را در ردیف سایر کارهاى برنامه هفت ساله سال جارى قرار دهد.

رئیس- آقاى اسلامى.

اسلامى- عرض کنم که این موضوع چون قابل توجه است استدعا می‌کنم که آقایان یک دقیقه دقت کنند همه آقایان البته در خانواده‌شان گرفتارى‌هایی دارند یعنى مرضایی دارند ممکن است که محتاج باشند به آب‌هاى معدنى و می‌روند در اروپا بنده در این

+++

ده دوازده فرسخی تهران جاهایی را نشان می‌دهم که آقایان اگر تشریف ببرند خواهند دید که بهترین آب‌های معدنی در آن جا است ولی متاسفانه ما استفاده نمی‌کنیم. بنده باور نمی‌کردم خودم پارسال رفتم آن جا دیدم که انواع و اقسام مریض می‌آید آن جا از کسالت معده، کلیه، کبد حتی بعضی از آن‌ها را می‌دیدم که درد چشم را معالجه می‌کند بنده این را اغراق عرض نمی‌کنم ممکن است آقایان مهمان بنده باشند این سه چهار روزه تشریف بیاورند بنده در پلور هستم و راهنمایی می‌کنم در این مملکت آب‌های معدنی هست که دوازده فرسخ هم بیشتر راه نیست در مسیر این آب‌های معدنی یک راهی درست شده به نام راه هراز که دولت چندین میلیون تومان خرج کرده و فقط هفت و هشت فرسخ مانده است بهترین پل‌ها و بهترین تونل‌ها آن جا هست و الان 6 سال است این راه مانده بنده عرض نکردم که همین الان آن را درست بکند بنده پیشنهاد کردم که با سازمان برنامه وارد مذاکره بشود دولت و ترتیبی برای این کار بدهد و خواهش می‌کنم آقایان نسبت به این موضوع موافقت بفرمایند بنده دو سال است که در این موضوع عرض می‌کنم و برای اثبات عرایضم حاضرم که همین سه چهار روزه آقایان تشریف بیاورند آن جا و بنده بهترین آب‌های معدنی را به آقایان ارائه می‌دهم و اگرآن جا درست بشود دیگر آقایان شمیران اوشان و میگون نخواهند رفت و حتماً آن جا تشریف می‌آورند و مخصوصاً این جا تذکر می‌دهم که در این سال گذشته که آقایان تشریف بردند به رامسر و بابلسر هیچ راه نبود و با راه آهن رفتند در صورتی که اگر این راه تکمیل بشود ظرف سه ساعت آقایان به سواحل بحر خزر می‌رسند.

دهقان - بنده مخالفم

مخبر - آقای وزیر دارایی می‌فرمایند محتاج به قانون خاصی نیست این قسمت را من مخصوصاً تأکید می‌کنم که رویش اقدام بشود.

اسلامی‌- نه آقا در دو دوازدهم هم تأکید کردند ولی اقدامی نشد.

رئیس - آقای حاذقی

حاذقی - آقایان محترم باید در نظر بگیرند که این وضع تصویب بودجه نه تنها در هیچ جای دنیا سابقه نداشته در خود پارلمان ایران هم کاملاً بی سابقه است، برای اولین بار بعد از 7 سال می‌خواهد بودجه مملکتی تصویب بشود. ما در ماده اول 112 پیشنهاد داشتیم که یک پیشنهاد و نصفی قابل توجه شد و صد و ده و نیم غیر وارد تشخیص داده شد و حالا صد و هفتاد و کسری ما پیشنهاد داریم و حالا هم مرتب مثل قارچ سمی پیشنهاد از زمین می‌روید. این که وضع نمی‌شود اگر آقایان می‌خواهند که بودجه بگذرد باید اجازه بدهید که تصویب بشود و اگر هم می‌خواهید تصویب نشود که تکلیف دولت و مجلس را تعیین کنید.

اسلامی - بنده پانزده تا پیشنهاد کرده بودم در ماده اول بودجه همه‌اش را پس گرفتم. یک پیشنهاد است این را هم استدعا می‌کنم رای گرفته شود.

رئیس - این پیشنهاد یک عیب دارد البته کار خوبی است ولی آقای وزیر دارایی ممکن است اطمینان صریح در مجلس بدهند که این محل را تامین می‌کنند و الا اگر الان رای بگیریم آن وقت تمام آقایان نمایندگان هم همین طور نظیر این پیشنهاد خواهند کرد که برنامه راه کجا را بسازد و اعتبار کجا را بدهد و این کار را فلج می‌کند تمنی می‌کنم که آقای وزیر دارایی یک اطمینان صریح بدهند و در مجلس والا نظایر زیادی پیدا می‌کند.

وزیر دارایی - تکمیل راه هراز مورد نظر مخصوص دولت می‌باشد چون در زمان اعلیحضرت فقید در این راه مبلغ هنگفتی خرج شده که اگر تکمیل نشود خرج‌های گذشته به هدر خواهد رفت آن چه اطلاع دارم سازمان برنامه نسبت به این راه و تکمیل آن علاقه مخصوصی دارد و جزو نقشه کار آن‌ها می‌باشد.

رئیس - پیشنهاد آقای صاحب دیوانی قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم دولت مکلف است تصویب نامه هیئت وزیران دایر به تبدیل بخش اصطهبانات به شهرستان که در دولت آقای هژیر صادر گردیده فوراً به عهده اجرا گذارد.

رئیس - این وارد نیست مربوط به تشکیلات است کار بودجه نیست (صاحب دیوانی - چطور وارد نیست؟) بنده می‌گویم وارد نیست باز تشریف می‌آورید این وارد نیست که تصویب نامه را اجرا کنند که بخش اصطهبانات شهرستان بشود پیشنهاد آقایان مکی، کشاورز صدر، باتمانقلیچ، علی وکیلی و احمد فرامرزی قرائت می‌شود.

احمد فرامرزی - بنده این پیشنهاد را امضاء نکرده‌ام.

دهقان - احمد دهقان بوده است آقای، بنده امضاء کردم، از شما چنین انتظاری هم نمی‌رفت.

(پیشنهاد به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملی

پیشنهاد می‌نماییم تبصره ذیل به ماده دوم اضافه شود.

تبصره - دولت مکلف است از بابت صدی پنج آسفالت که تا کنون از اتومبیل‌های سواری دریافت می‌کرده به طریق زیر در گمرک بابت آسفالته کردن راه‌های کل کشور دریافت نماید اتومبیل‌های سواری که وزن خالص آن‌ها تا 1200 کیلو می‌باشد کیلویی 5 ریال اتومبیل‌هایی که از 1201 تا 1400 کیلو می‌باشد کیلویی 7 ریال اتومبیل‌هایی که از 1401 تا 1600 کیلو می‌باشد کیلویی 10 ریال اتومبیل‌هایی که از 1601 تا 1800 کیلو می‌باشد کیلویی 15 ریال اتومبیل‌های سواری که وزن خالص آن‌ها از 1800 به بالا می‌باشد هر کیلو 20 ریال

رئیس - آقای مکی

مکی - بنده برای این که واقعاً برای این اتومبیل‌های سواری که مثل سیل وارد این مملکت می‌شود یک پیشنهاد عادلانه‌ای داده باشم به تناسب روی اتومبیل‌ها که هرقدر بیشتر لوکس می‌شود و وزنش زیادتر می‌شود بیشتر بتوانیم عوارض راه گرفته باشیم و چون واردات گمرکی هم همان طور که آقای معاون وزارت دارایی فرمودند ما برای آسفالت کردن راه‌ها یک قانون داریم یعنی یک تصویب‌نامه‌ای داریم که برای آسفالته کردن راه‌ها می‌توانیم بگیریم این است که بنده پیشنهاد خودم را این طور تعدیلش کردم و نظر آقایان را هم جلب کردم که موافقت کند بلکه ما بتوانیم یک سور تاکسی نسبت به وضع فعلی گرفته باشیم و از این اتومبیل‌های لوکس به عنوان عوارض آسفالت تقریباً 2000 تومان گرفته باشیم و بنده زیاد هم تعیین نکردم که به آقایان اتومبیل سوارهای کادیلاک یا نمی‌دانم فردلینکلن هم زیاد تحمیل نشود ولی البته همین اندازه هم که برود بالا در کار ورود آن‌ها موثر است و آقای وزیر دارایی هم موافقند و آقایانی هم که در این کار واردند من موافقشان را قبلاً جلب کرده‌ام بلکه از این راه کمک موثری به وضع راه‌های این مملکت کرده باشیم.

رئیس - آقای امیرتیمور

امیرتیمور - بنده با کمال احترامی‌ که به نماینده محترم آقای مکی دارم نمی‌توانم موافقت کنم با پیشنهاداتشان (مکی - کادیلاک را بنده عرض کردم) برای این که ما این جا آمده‌ایم حتی الامکان سعی بکنیم یک باری از روی دوش مردم برداریم (مکی - از کادیلاک) نه این که یک باری بر بار مردم افزوده شود امروزه این اصل مسلم شده است که اتومبیل جزء لوازم زندگی است (مکی - حتی کادیلاک) و نمی‌توانیم به لوازم زندگی هی تحمیل بکنیم اضافه بر این که برای این کار یک بودجة به خصوصی معین شده است و در نظر گرفته شده است (مکی - همین است) بنده با این پیشنهاد موافق نیستم و تمنی می‌کنم که خودشان هم تجدید نظر بفرمایند در این پیشنهاد

مکی - این به جای همان اعتبار است.

رئیس - آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام بفرمایند (جمعی برخاستند) قابل توجه نشد پیشنهاد آقای موسوی قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

وزارت دارایی موظف است ترتیبی اتخاذ کند که مزایای کلیه کارمندان کشوری ادارت دولتی در نقاط بد آب و هوا از قبیل فوق‌العاده بدی آب و هوا و فوق‌العاده اشتغال خارج از مرکز و فوق‌العاده اولاد در هر سال بر طبق مقررات نسبت به همه به طور مساوی و یکسان پرداخت شود.

رئیس - آقای موسوی

موسوی - به طوری که آقایان سابقه دارند دولت به کارمندان خود به حکم ضرورت در نقاط بد آب و هوا بر طبق مقرراتی به عنوان فوق‌العاده خارج از مرکز و فوق‌العاده بدی آب و هوا و فوق‌العاده کمک‌هایی می‌نماید که در سنوات اخیر بر طبق همین مقررات مزایای کارمندان بعضی ادارات دولتی در خوزستان از قبیل دارایی کاملاً پرداخت شده و متاسفانه چون هم آهنگی و تعادل از دستگاه‌های ما رخت بربسته کارمندان شریف و خدمتگذار فرهنگ و بهداری اعم از آقایان پزشکان و خدمتگذار فرهنگ و بهداری اعم از آقایان پزشکان و غیره و کارمندان پست و تلگراف که همه با کمال سختی و مشقت در خوزستان و بعضی نقاط دیگر انجام وظیفه می‌نمایند از این مقررات استفاده کامل نکرده و از حقوق قانونی خود محروم مانده‌اند چون ادامة این روش خلاف عدالت و مصلحت و باعث ایجاد انزجار و یاس کارمندانی که خدمت آن‌ها برای جامعه مفیدتر می‌باشد و دستشان هم به جایی بند نیست خواهد بود و شایسته نیست که مامورین تلگراف وسیله ابلاغ حواله مزایای عده‌یی از مامورین بوده و خود با داشتن استحقاق محروم از استفاده باشند بنده با مذاکره قبلی با جناب آقای وزیر دارایی که به حسن نیت ایشان همه اعتقاد داریم پیشنهاد نمودم که وزارت دارایی با نظارت کلی که در هزینه کشور و در تمام وزارتخانه‌ها نماینده دارند ترتیبی اتخاذ کنند که از این بی عدالتی جلوگیری و مزایای قانونی همه بر طبق مقررات یکسان داده شود. البته چون ارتش دارای مقررات خاصی است که مرتباً اجرا می‌شود آن قسمت را در پیشنهاد خود مستثنی

+++

بوده‌ام. این موضوع را هم عرض می‌کنم که این پیشنهاد خرجى نیست بلکه پیشنهاد اجرایی عدالت و قانون براى همه است‏

رئیس- آقاى دهقان‏

دهقان- بنده به عنوان مخالف می‌خواستم از آقایان سؤال کنم که این مزایا شامل معلمین هم می‌شود یا نه؟

حاذقى- البته على‌السویه است. همه یکسان است ..

رئیس- آقاى وزیر دارایی هم موافقت کرده‌اند رأى می‌گیریم به این پیشنهاد آقایانى که موافقند قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) قابل توجه شده. پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) ریاست محترم مجلس شوراى ملى اینجانب پیشنهاد می‌نمایم سى درصد از بودجه سازمانى وزارت دارایی منحصر‌اً به مصرف تعلیمات اجبارى برسد کهبد

رئیس- آقاى کهبد یک همچون پیشنهادى هم آقاى دکتر متین دفترى کردند منتهى به جاى 30 درصد 25 درصد بود. آقاى کهبد

کهبد- به موجب ردیف‌هاى از 40 الى 41 در حدود 150 میلون تومان خرج وزارت دارایی یعنى دستگاه وصول یعنى دستگاه تحصیلدارى پرداخته می‌شود آن وقت بودجه سه وزارتخانه مهم یعنى وزارت فرهنگ 77 میلیون تومان و بودجه بهدارى کشاورز‌ى بهداشت مردم مربوط به آن است 24 میلیون و 200 هزار تومان است بودجه وزارت راه 28 میلیون تومان است جمع بودجه این سه وزارتخانه‌هاى مهم و مفید 122 میلیوین تومان است خرج وزارت دارایی که جزء دستگاه وصول مزاحم چیز دیگر نیست 150 میلون تومان است (دهقان- مزاحم کى‌ها هست؟) مزاحم همه مردم است سؤال کنید ببینید مزاحم هست یا نه بنده پیشنهاد کرده‌ام که از لحاظ کمک به با سواد کردن مردم و تعلیمات اجبارى 30 درصد این سازمان به مصرف تعلیمات اجبارى برسد و استدعا می‌کنم که آقایان هم با پیشنهاد بنده موافقت بفرمایند

رئیس- آقاى وزیر دارایی.

وزیر دارایی- یک روزى توضیحاتى بنده اینجا دادم که آقاى کهبد توجه نمی‌کردند عرض کردم خرجى که براى دخانیات و تریاک هست از لحاظ خرید تریاک و تنباکو و توتون است و ماشین آلات هم جزء این است حالا پیشنهادى که آقا کردید البته بسیار خوب است ولى آقاى کهبد توجه بفرمایید این مأمورین مزاحم وزارت دارایی همان مأمورینى هستند که در سال 1320 مالیات میگرفتند 330 میلیون تومان سپس مطابق نرخ مالیات باید الان سیصد میلیون تومان مالیات بدهند این مالیات را کى‌ها می‌دهند جناب آقاى کهبد باید بدهند و امثال ایشان بدهند و البته فلان پینه‌دوز و بقال را که نباید ازش مالیات بگیریم باید از تجاوز و در درجه اول از آن تاجرى که عایدیش زیاد می‌شود مالیات بگیریم شما می‌گویید که چرا ما می‌خواهیم از شما مالیات بگیریم بنده موافقم که برا‌ى تعلیمات اجبارى نصف این بودجه را بدهید ولى اگر از بودجه وزارت دارایی 30 درصد کسر شود و آقایان موافق باشند که یک عده‌اى را بیرون بریزیم باز بنده موافقت می‌کنم و قول می‌دهم با همین 70 درصد بنده مالیات آقاى کهبد را وصول بکنم (احسنت)

کهبد- آقاى وزیر دارایی به من فرمودند که من مالیات نداده‌ام من به موجب مفاصاً حساب تمام مالیات‌هاى خودم را داده‌ام و تکذیب می‌کنم فرمایشات ایشان را.

رئیس- آقاى نورالدین امامى.

نورالدین امامى- خواهش مى‌کنم توجه بفرمایید این موضوع دور و تسلسل پیدا می‌کند هى آقایان پیشنهاد می‌کنند براى رضایت یا تظاهر هرچه تصور بفرمایید راجع به تعلیمات اجبارى صحبت می‌کنند اگر شما می‌خواهیم که این مملکت بماند باید تعلیمات اجبارى را اجرا کند ولى این دلیل نمى‌شود که بودجه دخانیات را بزنید باید در تمام وزارتخانه‌ها یک جور تصمیم بگیرد و روى هم یک تصمیم بگیرد نه این که 30 درصد از وزارت دارایی کسر کنید اگر 30 درصد هم از وزارت دارایی بگیرید باز وزارت دارایی وصول مى‌کند از همین جهت است که آقایان هى پیشنهاد می‌کنند که وزارت دارایی کسر شود چرا پیشنهاد نمى کنند که وزارت اقتصاد ملى کسر شود؟ (کهبد- پیشنهاد داده‌ا‌م) استدعا می‌کنم حالا که ظهر شده است و روز پنجشنبه است این پیشنهاد را پس بگیرید بگذارید ما امروز کار بودجه را تمام کنیم (رأى- رأى)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى کهبد آقایانى که موافقند قیام کنند (بعضى برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

تبصره- دولت مکلف است اطبایی را که از دانشکده پزشکى گواهى‌نامه دارند و در کادر دانشگاه سمت دارند و دو سال در پست‌هاى پزشکى خدمت نموده باشند این اشخاص را با همان حقوقی که می‌گیرند باز براى دو سال به خارجه بفرستد که دوره آزمایش‌هاى علمى وقتى را دیده مراجعت نمایند و دو سال در مقابل این مسافرت باید در خدمت دانشگاه خدمت نمایند. ملک مدنى‏

دهقان- پیشنهاد خرج است‏

رئیس- با حقوق خودشان منتها تبدیل بارز می‌شود آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- عرض کنم پیشنهاد بنده پیشنهاد خرج نیست همان طورى که مقام ریاست هم تشخیص فرمودند ما باید سعى کنیم که از معلومات امروزه دنیا استفاده کنیم زیرا دنیا به طرف معلومات جدید و امور فنى به سرعت پیش می‌رود این تحولاتى در علم به وجود آورده که متأسفانه هنوز آثارش در کشور ما پیدا نشده است اگر ما در گذشته یک عده محصل به خارجه نفرستاده بودیم امروز این دانشکده طب را نداشتیم که سالى 100 نفر 1500 نفر شاگرد ازش بیرون بیاید بنده پیشنهاد‌م این است که بعد ا‌ز این که دو سال در کادر دانشگاه بودند براى کسب معلومات و آزمایش علمى خودشان با همان حقوقی که در کادر دانشگاه می‌گرفتند دو سال به اروپا بروند و برگردند (یکى از نمایندگان- حق را دانشگاه خودش دارد) نه خیر این حق را در کمیسیون بودجه تصمیمات هفده‌گانه‌یی که گرفتند این حق را از دانشگاه صلب کردند و به علاوه مال دانشگاه این بود که طبیب را پس از این که هفت سال کار می‌کرد می‌فرستادند طبیب وقتى از دانشکده بیرون آمد و هفت سال کار کرد خود حضرت عالى می‌دانید که محکمه‌اش منظم می‌شود و دیگر حاضر نیست برود به علاوه دوره جوانى و فعالیتش هم کم می‌شود. بنده از این لحاظ که میل دارم دانشکده طب طورى بشود که ما بی‌نیاز از حیث اطبا بشویم شما ملاحظه کنید هر روزى که طیارات ما از اینجا به خارجه می‌رود هر هفته چهار تا پنج تا هفت مریض براى معالجه به خارج می‌روند چرا؟ ما باید کارى کنیم که ارز کشورمان به آسانى خارج نشود و این لازمه‌اش داشتن یک عده اطبا دانشمند و ذى فنى است که خارج تحصیل کنند وبرگردند الان این آقاى دکتر زنگنه معاون دانشگاه و رئیس دانشکده حقوق و وزیر فرهنگ است اگر ایشان را نفرستاده بودیم اروپا تحصیل نمى کردند امروز وزیر فرهنگ شایسته ایی دارا نبودیم بنا براین بنده خواهش می‌کنم جنابعالى آقاى وزیر دارا یی با این پیشنهاد موافقت بکنید.

رئیس- آقاى حاذقى.

حاذقى- پیشنهادى که آقاى ملک مدنى فرمود ه بودند پیشنهاد خوبى است ولى کار خوب توى این مملکت نه یکى دو تا نه هزار‌ها و میلیون‌ها کار خوب هست که باید کرد ولى درحال حاضر که یک امر حیاتى در پیش است و باید بودجه مملکت تصویب بشود و ما برمی‌خوریم با ایام احیاء و تعطیل و بعد هم مجلس نمی‌تواند بودجه را تصویبب کند و دوره هم تمام می‌شود و ما باید یک قدمهاى مثبتى برداریم این است که بنده تقاضا می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند که نظرهاى خودشان برود بکمیسیون و اگر صلاح می‌دانند جزء متمم بودجه بشود و کارى بشودکه امروز به لایحه بودجه رأى گرفته شود و مجلس این کار مثبت را انجام بدهد

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ.

وزیر فرهنگ- عرض کنم این پیشنهاد آقاى ملک مدنى براى توجه مخصوص به اطباء فوق العاده مفیدى است و ما بیشتر از هر چیزى احتیاج به کادر طبیب داریم بنده امروز خودم با آقاى رئیس دانشکده طب مشغول مذاکره بودم که شاید امسال به جاى 250 نفر در دانشکده طب 400 نفر پذیرفته بشوند بدنه از این ایشان خواهش کردم اقدام بکنند عوض این که دانشگاه صبح کار می‌کند هر عصر یعنى از صبح تا شام کار بکند یعنى یک دسته صبح و یک دسته عصر کلاس هم دوبل بشود و ایشان فرمودند که برنامه جدیدى هم تهیه کرده‌اند که انشاء الله شاید پیشنهاد بکنند، این پیشنهادى که فرمودید «هرطبیبى» معنایش این است که هر طبیبى مستخدم دولت باشد و هر سال یک تعهد زیادى بشود براى دولت که پول بدهید یک عده‌اى را بفرستد ولى یک سابقه‌اى در کادر دانشگاه بود و آن به این بود که به استادان دانشگاه آنهایی که در دانشکده‌هاى مختلف بودند با یک آئین‌نامه بسیار سختى براى مخفى شوراى دانشکده و رأى شوارى دانشگاه یک سال اجازه می‌دادند، مرخصى بهشان می‌دادند که به خارج مسافرت کنند این را کمیسیون بوجه لغو کرده است به نظر بنده اگر به همان صورت سابق که معمول بود اجازه بفرمایید بهتر است.

ملک مدنى- بنده به پیشنهاد اضافه می‌کنم با تصویب شوراى دانشگاه و اگر هم مدت دو سال اشکال دارد یک سال می‌کنم بنده قصدم این است این اطبایی که بیرون مى‌آیند لااقل اطباى خوبى باشند و

+++

معلومات خارجى هم داشته باشند (آزاد- یک سال که کافى نیست) آقاى وزیر فرهنگ اگر موافقت کنند من معلوم می‌کنم با تصویب شوراى دانشگاه که اختیار در درست خودتان باشد.

رئیس- سالى یک عده معین هم باشد باید تعیین کنند ده نفر، بیست نفر.

ملک مدنى- عرض کردم با تصویب شوراى دانشگاه.

رئیس- با یک شرایط به اختیار دانشگاه بگذارید.

ملک مدنى- بنده عرض کردم که اختیار داده شود به دانشگاه.

رئیس- با تصویب شوراى دانشگاه اگر که صلاح دانستند.

رضوى شیرازى- با مسابقه فرستاده شوند.

ملک مدنى- بسیار خوب با مسابقه فرستاده شوند.

3- تقدیم یک فقره لایحه ا‌ز طرف آقاى وزیر جنگ راجع به فواصل درجه افسران با قید دو فوریت‏

رئیس- عده کافى براى رأى نیست اعلام رأى بشود آقاى وزیر فرهنگ لایحه‌اى دارید؟ بفرمایید

وزیر فرهنگ- یک لایحه‌اى تقدیم شده است به مجلس که ذی فوریت داشت و مطرح نشد تقاضا می‌شود که مطرح شود و چیز تازه‌اى بنده دارم.

رئیس- در آخر جلسه مطرح خواهد شد آقا وزیر جنگ بفرمایید.

وزیر جنگ- نمایندگان محتر‌م اگر خاطر داشته باشند قانون ترفیات ارتش در سال 1312 از تصویب مجلس شورا‌ى ملى نگذشت مقتضیات زمان تجدید‌نظرى را در این قانون ایجاب می‌کرد اخیراً این در سال گذشته در وزارت جنگ مطالعات دقیقى به عمل آمد و این قانون با 193 ماده اصلاح شد و به مجلس شورای ملى تقدیم شد تا حال وقتى پیدا نشده به تصویب مجلس برسد حالا هم خیال نمی‌کنم که وقتى باشد که این قانون به مجلس بیاید می‌ماند براى دوره شانزدهم ولى یک ماده از آن 193 ماده اصلاح شد و به مجلس شورای ملى تقدیم شد تا به حال وقتى پیدا نشده که در مجلس بیاید و مورد مذاکره قرار بگیرد و به تصویب مجلس برسد حالا هم خیال نمی‌کنم که وقتى باشد که این قانون به مجلس بیاید می‌ماند براى دوره شانزدهم ولى یک ماده از آن 193 ماده طرف احتیاج فورى و طرف اهمیت کار ارتشى است که آن فواصل درجه افسران است که آن را طبق یک لایحه‌‌اى تفدیم مجلس شوراى ملى می‌کنم با قید دو فوریت که از نظر اهمیت تصویب بفرمایید.

4- بقیه مذاکره و تصویب بودجه 1328 کل کشور

رئیس- آخر جلسه مطرح خواهد شد پیشنهادى اصلاحى در پیشنهاد آقاى ملک مدنى رسیده است که قرائت می‌شود. (پیشنهاد آقاى رضوى شیرازى به شرح ذیل قرائت شد) در پیشنهاد آقاى ملک مدنى بعد از کلمه دولت خدمات کشورى و لشگرى اضافه شود.

رئیس- آقاى رضوى مقصود چیست؟

رضوى- آقایانی که در قسمت دانشکده طب هستند و بعد هم وارد خدمت می‌شوند دو دسته هستند یک دسته مستقیماً وارد در دانشکده می‌شوند و یک دسته میروند در دانشکده افسرى و از طریق دانشکده افسرى مشغول به تحصیل در دانشکده طب می‌شوند که در حقیقت در آن واحد دو دانشکده را طبى می‌کنند آنها به مناسبت این که اشتغال خدمت در ارتش دارند از لحاظ مزایاى مادى هم قدرى از همکارى هم عقب هستند از این جهت بنده پیشنهاد کردم در این موقعى که یک مزیتى براى آقایان اطبا با این کیفیت فراهم می‌شود آن آقایانى هم که از طریق دانشکده افسرى وارد تحصیلات پزشکى می‌شوند آنها هم از این مزیت بهره‌مند شوند.

رئیس- در این پیشنهاد قید شده آنهایی که در دانشگاه تدریس می‌کنند.

رضوى- تحصیل کردند و بعد دو سال مشغول کار شدند.

رئیس- پیشنهاد آقاى ملک مدنى مجدداً قرائت می‌شود. (پیشنهاد آقاى ملک مدنى به شرح ذیل قرائت شد) دولت مکلف است که اطبایی که از دانشکده پزشکى گواهینامه دارند و در کادر دانشگاه سمت رسمى دارند و دو سال در پست‌هاى پزشکى خدمت نموده باشند با تصویب شوراى دانشگاه و مسابقه بین داوطلبان این اشخاص را با همان حقوق که می‌گیرند فقط بارز براى مدت دو سال براى تکمیل تحصیلات بخارجه بفرستند.

رئیس- با این اصلاحى که ا‌ز طرف آقاى وزیر فرهنگ به عمل آمده رأى گرفته می‌شود.

وزیر فرهنگ- این پیشنهادى که قرائت شده اصلاح شده بنده نیست.

رئیس- پیشنهاد آقاى ملک مدنى از طرف آقاى وزیر فرهنگ اصلاح شده قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد) دانشگاه تهران می‌تواند با تصویب شوراى دانشگاه و برطبق مقرراتى که وضع می‌نماید براى یک یا دو سال به استادان و دانشیاران و رؤساى درمانگاه‌ها اجازه دهد که فقط با حقوق خود که به ارز تبدیل می‌شود برا‌ى مطالعه و تکمیل معلومات به خارجه اعزام دارد.

ملک مدنى- خواهش می‌کنم به جاى کلمه می‌تواند مکلف است گذاشته شود، که فردا تولید زحمت نشود آقاى وزیر فرهنگ هم موافقت بکنند.

وزیر فرهنگ- سابقاً تا چند روز پیش که کمیسیون بودجه رأى مخالفى گر فت عمل به این طرز بود که هرسال از عده هر دانشکده‌اى دو درصد این اگر صد نفر معلم داشته باشد به دو نفر اجازه می‌دادند بعد این دو نفر را شوراى دانشکده باید موافقت کند جانشین براى خودش معین کند و شوراى دانشگاه هم رأ‌ى مخفى بدهد آن وقت اعزام بشوند.

رئیس- با همین اصلاحى که آقاى وزیر فرهنگ کردند رأى گرفته می‌شود آقایانى که موافقند قیام کند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگر آقاى ملک مدنى قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد) وزارت فرهنگ مکلف است از محل بودجه اعزام محصل به اروپا شاگرد اول‌هاى دانشکده‌ها را از تاریخ 1326 در اعزام به اروپا مقدم بدارد

رئیس- اینها خیلى مربوط به بودجه نیست در متمم بودجه خوب است گذاشته بشود.

ملک مدنى- بنده موافقت می‌کنم که به طوری که مقام ریاست فرمودند در قسمت متمم بودجه گذاشته شود قصد بنده این بود که شاگرد اول‌ها در اعزام به اروپا تقدم باشند (دهقان- اصل براى شاگرد اول‌ها را بفرستند) در کمیسیون بودجه هم این قسمت صحبت شد که شاگرد اول دانشکده‌ها در اعزام محصل به اروپا مقدم باشند. یک روزى هم اعلیحضرت همایونى براى این مطلب امرى صادر کردند و بنده قصدم این است که اعزام شوند

‌رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود. (پیشنهاد آقاى ملک مدنى به شرح زیر قرائت شد) وزارت دارایی براى مدیریت مالیات مستقیم از شخصیت‌هاى برجسته براى مدت یک سال تعیین که با اختیار تام انجام وظیفه نماید انتخاب این مدیر مالیات مستقیم با پیشنهاد وزارت دارایی و تصویب هئت دولت خواهد بود

رئیس- این پیشنهاد چون وارد نیست خودتان استرداد بفرمایید پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (پیشنهاد آقاى ملک مدنى به شرح زیر قرائت می‌شود)

ماده الحاقیه- وزارت دارایی ملکف است از در‌آمد شرکت نفت سالى 20 میلیون تومان براى ساختمان خانه در اختیار بانک رهنى گذارد که بانک رهنى خانه‌هاى کوچک براى کارمندان و خدمتگذاران ساخته و به آنها بفروشد و قیمت آن را دریافت دارد.

رئیس- آقاى ملک مدنى.

ملک مدنى- پیشنهادى که کردم جناب آقاى وزیر دارایی مخاطبم شخص جنابعالى هستید، براى وصول مالیات بر درآمد (دهقان- براى ما بفرمایید) مخاطبم شخص ایشان هستند چون یک موضوعى است که پریروز صحبت فرمودند در اینجا ما می‌خواهیم بدانیم که اشخاصى که درآمد دارند و تمول و تمکن دارند چرا فرار می‌کنند از پرداخت مالیات این یک حرف اساسى است چون که دائما گفته می‌شود که مستخدم دولت دزد است اگر دزدند تعقیب کنید همه‌اش که دزد نمی‌شود این دزدها را که شما می‌شناسید و دستگاه تصفیه هم که درست کرده‌اید تصفیه کنید باقى دیگر لجن مال نشوند حال هم موضوع مالیات بر در‌آمد است یک اشخاص معینى هستند که به عناوین مختلفه فرار می‌کنند از پرداخت مالیات بر درآمد بنده هم تصدیق می‌کنم که فرار می‌کنند از دادن مالیات بر درآمد و درآمدهایشان هم این آپارتمان‌هاى خیابان شاهرضا است و این عمارات چهار و پنج اشکویه که سر به آسمان کشیده است در خیابان سعدى و نقاط دیگر چرا اینها مالیات نمی‌دهند (دکتر مجتهدى- بازار را بفرمایید) بازار و همه جا براى این که آن متصدى مالیات بر در‌آمدها باید یک شخص به عقیده بنده مثل آقاى گلشائیان باشد، مثل ایشان و براى مدتى هم مأمورین کار باشد لا‌یتغیر باشد، تزلزل مقام نداشته باشد واین مالیات بر در‌آمدها را بگیرد در ملکت ما وقتى کارمان رسیده به جایی که اشخاص چک یک میلیونى و پنج میلیونى بانک می‌کشند آنها هم باید مالیات بدهد بنده از لحاظ مثال عرض مى‌کنم یکى دو سه تا از این اشخاص ما الان داریم که مصادف شده اعمال آنها را بردند ببیند وضعیتشان را ببینیم که در این هفت هشت سال ابداً مالیت نداده‌اند (یک نفر از نمایندگان- کى‌ها هستند) بنده حالا اسامیشان را کارى ندارم چون امروز اشاره فرمودند استدعا مى‌کنم آقاى وزیر دارایی توجه بکنند به این موضوع اساسى، بنده عقیده

+++

 دارم اگر مالیات بر در آمدها را به طور صحیح و از روى عدالت طبق قانون بگیرند سالى سیصد میلیون تومان می‌شود و کسر بودجه را تأمین می‌کند نمى‌دهند اشخاص فرار مى‌کنند وسائل دارند هزار جور حقه بازى می‌کنند اگر اصلاحات بخواهید توى مملکت بکنید از اینجا شروع کنید از آنهایی که پولدار هستند بگیرند به این جهت بنده پیشنهادم را پس می‌گیرم و خواستم این مطلب ر عرض کنم و پیشنهاد دیگر من هم چون گفتند که در برنامه پیش‌بینى شده است قصد من این بود که براى همه کارمندان ضعیف دولت خانه ساخته شود مثل تمام ممالک متمدن دنیا و با یک مدتى بآنها بفروشند اگر اصلاحات می‌خواهید اینها راهش است والّا باحرف نمی‌شود از متمول و چیز‌دار مالیات بگیرند خرج فقیر و بیچاره کنند (صحیح است)

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود (پیشنهاد آقاى ضیاء ابراهیمى به شرح زیر قرائت شد پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده 2 بودجه اضافه شود

تبصره- در تأیید قانون 19 اسفند 27 و براى تقویت بنیه مالى بانک کشاورزى وزارت دارایی مکلف است هر چه زودتر لااقل دویست میلیون ریال از وجوه سپرده به بانک مزبور انتقال دهد.

 رئیس- این هم آقاى ضیاء ابراهیمى وارد نیست به بانک کشاورزى 16 میلیون داده شده است.

ضیاء ابراهیمى- سپرده‌ها در این قانون نیست این غیر از آن است.

وزیر دارایی- قانون خاصى دارد.

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود. (پیشنهاد دیگر آقاى ضیاء ابراهیمى به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده 2 بودجه اضافه شود

تبصره- وزارت دارایی مکلف است در ظرف دو ماه از تاریخ تصویب این قانون بقیه یکصد و شصت میلیون ریال مذکور در قانون 19 اسفند 27 را به منظور انجام عملیات مذکور در آن قانون به بانک کشاورزى بپردازد.

دکتر معظمى- وزارت دارایی موظف است قانون جدید نمى‌خواهد

رئیس- قانون گذشته باید بدهند.

ضیاء ابراهیمى- نپرداخته مکرر و حضور جناب آقاى وزیر دارایی عرض کردم همه آقایان تقاضا کردند که رعایا همه منع بشوند یک بار هم فرمودند پرداخته‌ایم بعد معلوم شد باسم برنامه پرداخته شده است (وزیر دارایی- اختیار برنامه با وزارت دارایی نیست شانزده میلیون ریال به بانک کشاورزى پول داده شده است) پس می‌گیرم‏

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود (پیشنهاد آقاى دکتر عبده به شرح زیر قرائت شد) پس از عبارت قابل اجرا خواهد بود اضافه شود در صورتی که قسمتى از بودجه تفصیلى وزارتخانه‌ها به مناسبت پایان دوره مجلس و ضیق وقت مورد مطالعه و تصویب کمیسیون بودجه نرسد بودجه‌هاى مزبور با تصویب هیئت وزیران قابل پرداخت خواهد بو‌د و گرنه مطابق اعتبارات 26 و 27 پرداخت خواهد شد

رئیس- آقاى دکتر عبده.

دکتر عبده- تبصره 2 ماده 2 این است که بودجه تفصیلى سال 1328 وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاهاى دولتى و همچنین صورت جزء مصارف عمران و تولید و عام‌المنفعه پس از رسیدگى در کمیسیون بودجه با توجه به قانون محاسبات عمومى و اصلاحات ضرورى قابل اجرا خواهد بود عبارت دیگرى دارد که بنده می‌خوانم و مادام که بودجه‌هاى تفصیلى به تصویب کمیسیون نرسیده مطابق اعتبارات سال 26 و 27 پرداخت خواهد شد مشروط بر این که از مبلغى که براى هریک از بودجه‌اى 28 منظور گردیده تجاوز نکند. البته این اقدام بسیار به جا بوده است که این بودجه‌هاى تفصیلى به تصویب کمیسیون بودجه مجلس شوراى ملى برسد ولى به طوری که آقایان مسبوق هستند الان مجلس تعطیل خواهد شد براى چهار روز تقریباً 5 یا 6 روز ما داریم بعد از تعطیلات مجلس که بعداً هم دوره مجلس به پایان خواهد رسید و وقت کافى نخواهیم داشت براى این که بودجه‌هاى تفصیلى در کمیسیون بودجه مطرح شود اگر شما قسمت اخیر این تبصره 2 را همان طوری که هست قبول کنید نتیجه‌اش این خواهد شد که بودجه‌هاى تفصیلى به تصویب نخواهد رسید و دولت در عین حال که دار‌یم مخارج ضرورى دارد این مخارج ضرورى را به موجب تبصره 2 نمی‌تواند که پرداخت کند براى چه براى این که مخارج ضرورى را به موجب تبصره 2 در صورتى می‌تواند پرداخت کند که به تصویب کمیسیون بودجه مجلس برسد عملاً هم کمیسیون بودجه مجلس وقت ندارد که برسد و بودجه‌هاى تفصیلى را مطالعه کند نتیجه این است که شما تشخیص دارد با تصویب بودجه عمومى که یک مخارج لازمى است براى آن که اساس بودجه را تصویب کردید و در عین حال آنها نمی‌توانند از بودجه استفاده کنند به دلیل این که کمیسیون بودجه آن را تصویب نکرده بنده فکر کردم که ما بیاییم بگوییم در صورتی که کمیسیون بودجه وقت نداشته باشد به بودجه تفصیلى وزارتخانه‌ها برسد در این صورت بودجه‌هاى تفصیل که بماند مورد مطالعه و تصویب کمیسیون بودجه قرار نگیرد با تصویب هیئت وزیران قابل پرداخت باشد به این ترتیب هم مطالعه‌اى شده است از طرف هیئت و‌زیران همان مطالعه‌اى که از طرف کمیسیون بودجه ممکن است بشود و در صورتی که ببینند مخارج غیر ضرورى است البته هیئت وزیران در نظر خواهند داشت که مخارج غیر ضرورى را حذف کنند.

رئیس- آقاى دکتر معظمى.

مخبر- عرض کنم من به ایرادى که در چند روز پیش از این آقاى دکتر عبده در کلیات ماده دوم به گزارش کمیسیون بودجه کردند در کلیات ماده دوم به گزارش کمیسیون بودجه کردند و فرمودند بر‌خلاف اصول قانون اساسى است که اختیارات به کمیسیون بودجه داده شود من تعجب می‌کنم (دکتر عبده- در قانون محاسبات عمومى پیش‌بینى شده که مجلس می‌تواند به هیئت وزیران اجازه بدهد) (زنگ رئیس) اجازه بفرمایید همان آقایانى که امروز بودجه را تصویب می‌کنند چون اغلب بود‌جه‌هاى وزارتخانه‌ها رویش مطالعه شده اگر آقایان مساعدت بفرمایند امروز کمیسیون بودجه وقت خواهد داشت و بودجه را به موقع به وزارتخانه‌ها ابلاغ خواهد کرد.

دهقان- از اهم وظایف مجلس شوراى ملى نظارت بر بودجه است بنده از آقاى دکتر عبده تعجب می‌کنم که مى‌آیند اینجا پشت تریبون می‌گویند که ما به دولت اجازه بدهیم (دکتر عبده- ماده 19 قانون محاسبات عمومى) (زنگ رئیس) عرضم به حضورتان بودجه را خود دولت آورده و به مجلس تقدیم کرده آن وقت می‌گویند بدولت اجازه بدهیم که هرچه زاید است در هیئت دولت بزنند خوب اگر زاید می‌دانستند که تا حالا وزده بودند این بودجه‌اى که آورده‌اند به مجلس داده‌اند این نظرشان است این عقیده‌شان است این را نمی‌شود به همان‌ها اجازه داد که زوایدش را بزنند به عقیده بنده باید سعى کرد که کمیسیون بودجه در این مدتى که باقى است کاملاً به بودجه‌هاى تعصیلى برسد و اقلام زاید را حذف کند و مهمترین وظیفه را مجلس انجام بدهد این برخلاف قاعده و سوابق است‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى دکتر عبده که قرائت می‌شود (مجداً به شرح سابق قرائت شد) آقایانى که موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) مورد توجه واقع نشد. پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود (پیشنهاد آقاى على وکیلى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم لایحه اصلاحى قانون بازنشستگى دولت که عبارت از یک ماده و تبصره است جزء تبصر‌ه‌‌هاى ماده‌ها قرار گیرد

 رئیس- این هم مطابق آئین‌نامه نیست مگر خود دولت موافقت کند (وزیر دارایی- موافقت کردیم) (اردلان- بنده مطابق ماده 124 اجازه می‌خواهم) تبصره دولت قرائت می‌شود. به شرح زیر قرائت شد)

به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود براى سر‌شمارى عمومى کشور 250 میلیون ریال اعتبار تخصیص و در حدود مبلغ یکصد میلیون ریال آن را جهت سرشمارى در اختیار اداره کل ثبت احوال گذارده و مطابق مقررات به مصرف رسانند و 150 هزار ریال بقیه را در سال 1329 از درآمد عمومى کشور پرداخت و در بودجه عمومى 1329 منظور نمایند

 وزیر کشور- وزیر دارایی.

رئیس- این تبصره‌هاى است که خود دولت پیشنهاد مى‌کند (اردلان- بنده مطابق ماده 124 اجازه خواستم) بفرمایید (اردلان- پیشنهادات تمام شده؟) نخیر تمام نشده (اردلان- اگر تمام شده عرضى دارم) آقاى تقى‌زاده در کلیات می‌توانند صحبت کنند (اکثریت نیست) آقایان بیرون هستند و نمى‌آیند (محمد‌على مسعودى- آقاى امینى هستند آقاى سزاوار هستند اسامیشان را بخوانید) نتیجه این شد که تا ورود آقایان چند پیشنهاد داده شده است قرائت می‌شود.

 (پیشنهاد آقاى امیر تیمور به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم در تبصره 12 سطر آخر جمله تابع قوانین و مقررات مربوطه به دانشگاه تهران خواهد بود تبدیل بشود به تابع قوانین و مقررات مربوطه خواهد بود

آقاى امیر تیمور.

امیر تیمور- اینجا در آخر تبصره 12 نوشته شده؛ از این پس استخدام معلمین جدید در دانشگاه تبریز و سایر شهرستان‌هاى تابع قوانین و مقررات

+++

 مربوطه به دانشگاه طهران خواهد بود لازم نمی‌دانم که دانشگاه‌هاى شهرستان‌ها تابع مقررات دانشگاه طهران باشند باید تابع قوانین و مقررات مربوطه کشور باشند از این جهت بنده پیشنهاد کردم تابع قوانین و مقررات مربوطه خواهد بود

رئیس- آقاى دکتر معظمى‏

مخبر- عرض کنم که این قید اینجا ضرورى است براى این که در قانون تأسیس دانشگاه و استخدام استادان و دانشیاران یک جمله آنجا ذکر شده منظور این جمله این است که اگر بخواهند معلمینى براى دانگشاهى استخدام کنند باید مثل این باشد تمنى می‌کنم استرداد کنیم ضمناً مى خواهم استفاده کنم یک اشتباهى در تبصره 12 است اصلاح شود اینجا که نوشته است با رعایت ماده 13 قانون تعلیمات اجبارى اینجا ماده 12 است به علاوه آن سطر اول را هم باید حذف کرد که مجلس شوراى ملى به وزارت فرهنگ اجازه می‌دهد که لایحه تأسیس دانشگاه تبریز را به شرحى که در کمیسیون فرهنگ و بودجه مجلس شوراى ملى به تصویب رسیده است به موقع اجرا بگذارد تمنى کردیم در تبصره 12 سطر اول و ماده 2 تا سر کلمه همچنین حذف شود آقاى نقیب مراقبت بفرمایید.

امیر تیمور- بنده متقاعد شدم و پس گرفتم‏

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود. (پیشنهاد دیگر آقاى امیر تیمور به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد مى‌کنم در تبصره 7 و بعد از تصویب شوراى دانشگاه کلمه وزارت فرهنگ اضافه شود

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- اینجا نوشته عوائد اختصاصى دانشگاه به استثناى آنچه مصرف خاصى دارد منحصراً به تصویب شوراى دانشگاه به منظور خرید و تألیف و ترجمه کتب و لوازم فنى خواهد رسید الى آخر اینجا نوشته است به تصویب شوراى دانشگاه بنده اصلاح کردم به تصویب شوراى دانشگاه و وزارت فرهنگ براى این که طبق اساسنامه فرهنگ و طبق قانون اساسى کلیه مؤسسات فرهنگى در کشور ایران تابع وزارت فرهنگ است و وزارت فرهنگ ریاست و نظارت عالیه بر کلیه مؤسسات فرهنگى دارد از این جهت بنده کلمه وزارت فرهنگ را لازم دیدم اضافه شود و پیشنهاد کردم استدعا می‌کنم موافقت بفرمایید

رئیس- آقاى دکتر معظمى.

مخبر- عرض کنم این پیشنهادى که جنابعالى فرمودید بر طبق آن قانونى است که تمام مؤسسات فرهنگى تابع وزارت فرهنگ است منتها بر طبق قانون تأسیس دانشگاه عوائد اختصاصى دانشگاه با تصویب شوراى دانشگاه است یعنى شما آمده‌اید شوراى دانشگاه را مقید کرده‌اید یعنى گفتید عوائد اختصاصى دانشگاه مثلا عوائد امیر‌آباد یا پولى که از دانشجویان گرفته می‌شود و سایر پول‌ها به غیر از آنچه را که وقف است یا باید به مصرف خرید کتب و لابراتوار برسد فقط صرف پیشرفت کارهاى علمى دانشگاه برسد می‌خواهم تمنى کنم که جنابعالى موافقت بفرمایید این پیشنهاد را مسترد بفرمایید چون منظور جنابعالى عملى نیست‏

امیر تیمور- پس گرفتم‏

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود. (پیشنهاد دیگر آقاى امیر تیمور به شر‌ح زیر قرائت شد) پیشنهاد مى‌کنم در تبصره 1 سطر آخر جمله مجرى خواهد بود تبدیل شود به مجرا نخواهد بود

رئیس- آقاى امیر تیمور.

امیر تیمور- اجازه بفرمایید آقاى مخبر کمیسیون بودجه به این موضوع توجه بکنید در تبصره یک می‌گوید مادام که قانون متمم بودجه به تصویب نرسیده اعتبارات منظور در این بودجه با رعایت قوانین متمم بودجه سال‌هاى 21 و 22 به استثناى موادى که در قواین مزبور جنبه خاصى داشته به عمل خواهد آمد تا اینجا درست و ماده 3 قانون بودجه سال 1322 کشور در سال 1328 نیز مجرى خواهد بود بنده پیشنهاد مى‌کنم که مجرى نخواهد بود بشود چرا براى این که طبق این ماده قانون متمم بودجه به سال 1322 کشور در آن سال به خصوص به کمیسیون بودجه اجازه داده شده بود که در حدود مخارج از خرجى به خرج دیگر در وزارتخانه‌اى مربوطه ببرند ولى اگر ما این ماده درا در این بودجه تصویب کنیم دیگر به کلى صرفه‌جویی از بین خواهد رفت و براى این که ما از این بودجه مملکتى به این کیفیت یک صرفه‌جویی داشته باشیم بنده این پیشنهاد را کردم.

رئیس- آقاى دکتر معظمى.

مخبر- عرض کنم در ماده سوم همین قانون بودجه 1322 این عبارت بود که وزارت دارایی مجاز است طبق پیشنهاد وزارتخانه‌ها و ادارات در صورت لزوم صرفه‌جویی بعضى از مواد هزینه‌هاى مستمر را براى کمبود سایر مواد همان قسمت مصرف کند این قیمت را چون صرفه جویی در بودجه ایجاب مى‌کند این است که بنده قبول می‌کنم جناب آقاى وزیر دارایی هم در جریان تصویب چه در کمیسون بودجه وچه در مجلس شوراى ملی نهایت حسن نیت را راجع به قسمت صرفه‌جویی در بودجه کمک کردند ایشان هم موافقت کردند وبهده چون آخرین پیشنهاد است خواستم حسن نیتى را که آقاى وزیر دارایی در تمام طول جریان بودجه نشان دادند تشکر کنم

 رئیس- دیگر پیشنهادى نیست باید به مجموع ماده و تبصره‌ها رأى گرفت به استثناى این پیشنهادى که آقاى مسعود ثابتى کردند آقاى شریعت‌زاده و آقاى باتما‌نقلیج پیشنهادى کرده‌اند آقاى وزیر کشاورزى بفرمایید توضیحات خودتان را بدهید چون اعلام رأى می‌خواهم بکنم. اردلان- به تبصره‌ها جداگانه رأى بگیرید.

رئیس- پیشنهاد تجزیه فقط براى یک تبصره رسیده است.

وزیر کشاورزى (آقاى دکتر مقبل)- متأسفانه بنده امروز یک قدرى دیر شرفیاب شدم و قبل از آمدن بنده آقاى مسعود ثابتى پیشنهاد کرده بودند که از بودجه وزارت کشاورزى پنجاه در صد صرف رفرم کشاورزى یا رفرمی که قبلاً توضیح داده بودند صرف خرید ماشین‌هاى کشاورزى در مملکت بشود بنده خیال نمی‌کنم که کسى باشد که مخالف باشد که مخالف با رفرم وزارت کشاورزى یا امور کشاورزى در ایران باشد ولى باید دید این پیشنهاد قابل اجرا هست یا نه و آیا با همین بودجه و زارت کشاورزى دستگاه کشاورز می‌توان این منظور را انجام دهد در هر صورت تصویب این پیشنهاد متأسفانه که آقایان با حسن نیت تصویب کردند ولى توجهى به تأثیر عملش در وزارت کشاورزى نکردند ببینیم در وزارتخانه چه تأثیرى دارد بودجه‌ای که مطابق این بودجه براى وزارت کشاورزى پیش‌بینى شده هفده میلیون و پانصد هزار تومان است مخارج عمران در این بودجه پنج میلیون و ششصد هزار تومان مخارج پرسنلى و ادارى یازده میلون و ششصد هزار توما‌ن است اگر ما بنا بشود که جمع هفده میلیون پانصد هزار تومان را نصف کنیم و هشت میلون و هفتصد پنجاه هزار تومان صرف امور پرسنلى و ادار‌ى و نصف دیگر را خرج امور عمر انى بکنیم دو میلیون و هشتصد پنجاه هزار تومان کسر خواهیم داشت یعنى مجبوریم مطابق دو میلیون و هشتصد و پنجاه هزار تومان از مستخدمین وزارت کشاورزى خارج کنیم اگر آقایان به وزارت کشاورزى اجازه می‌دهند که بنده معادل دو میلون و هشتصد و پنجاه هزار توما‌ن مستخدمین را خارج کنم بنده هم قانع خواهم شد و مطیع هستم ولى مادامى که این اجازه مطابق قانونى به وزارت کشاورزى داده نشود وزارت کشاورزى حق انفصال اشخاص یا انتظار خدمت مستخدمین را بدون مجوز قانونى ندارد. موضوع مهمتر این است که اگر مجلس شوراى ملى هم اجازه انفصال معادل دو میلیون هشتصد و پنجاه هزار تومان بدهد تازه دستگاه وزارت کشاورزى فلج‌تر خواهد شد براى این که ما به اندازه کافى اگر بخواهیم بودجه‌یی داشته باشیم که در این مملکت کار بکنیم عضو نداریم ممکن است در وزارتخانه‌هاى دیگر عضو بیش از میدان احتیاج باشد ولى در وزارت کشاورزى عضو بیش از احتیاج نیست خاصه این که اگر حجم کار از دو میلیون هشتصد و پنجاه هزار تومان بهشت میلیون و هفتصد و پنجاه هزارتومان بالغ کنیم معادل این اضافى طبیعى است به عضو بیشتر احتیاج داریم از این گذشته با پیش‌بینى‌هایی که قبلا وزارت کشاورزى و لوایحى که در این باب تقدیم مجلس شورای ملى کرده و مذاکراتى هم با سازمان برنامه براى توسعه امر وزارت کشاورزى کرده خوشبختانه موفق شده‌ایم در حدود پانزده میلیون تومان از پول برنامه را براى سال جارى تخصیص به توسعه کشاورزى بدهیم که باز ما بعضو زیادتر از این احتیاج درایم یعنى خلاصه اگر حجم کار ما پارسال معادل پنج میلیون و نهصد هزار تومان بوده امسال با پولی که از سازمان برنامه به ما داده خواهد شد حجم کار ما معادل 20 میلیون تومان خواهد بود ما به جاى آن که اعضاى خودمان را به چهار برابر بالغ کنیم امروز با این پیشنهاد مجبوریم که اعضا خودمان را نصف کنیم بنا‌بر‌این آقایان تصدیق مى‌فرمایند که تصویب این پیشنهاد مسبب مقدمه انحلال وزارت کشاورى خواهد بود اگر آقایان موافق هستند بنده عرضى ندارم اما راجع به تخصیص پول به طور کلى به ماشین‌هاى کشاورزى خدمت آقایان عرض کنم در نتیجه مذاکراتى که خود بنده با سازمان برنامه کردم بین وزارت کشاورزى و سازمان

+++

 برنامه موافقت شده که امسال 500 تراکتور به وسیله بانک کشاورزى وارد شود و به اشخاصى که مایل باشند فروخته بشود بنا‌براین منظور اول آقایان که موضوع وارد شدن تراکتور در مملکت است به وسیله سازمان برنامه و بانک کشاورزى اجرا خواهد شد بنده می‌خواستم توجه آقایان را جلب کنم و به عرائض خودم خاتمه بدهم و چون پیشنهاد تجزیه شده خواهش می‌کنم آقایان از دادن رأى خو‌د‌دارى فرمایند.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده دوم با تبصره ها باستثناء پیشنهاد آقاى مسعود ثابتى آقایانی که موافقند قیام کنند، البته با تبصره هایی که است که دولت پیشنهاد کرده و ضمیمه شده (اغلب برخاستند) تصویب شد حالا به حکم تجزیه رأى گرفته می‌شود پیشنهاد آقاى مسعود ثابتى آقایانی که موافقند قیام کنند (بیست یک نفر قیام نمودند) بیست و یک نفر رأى دادند درست خوب توجه کنید تصویب نشد کلیات آخر مطرح است آقاى تقى‌‌زاده بفرمایید

تقى‌زاده- بنده خیلى متأسفم که دیگر وقت به آخر رسیده هوا گرم است دیر هم شده است ملاحظات مختصرى داشتم که لازم دانستم عرض کنم عرایض بنده نسبته مختصر است.

رئیس- آقایان توجه بفرمایید بیاناتشان را بفرمایند.

تقى‌زاده- عرایض من نسبت مختصر است و چون مجلس به واسطه نزدیک آخر دوره تقنیه و کثرت لوایح ضرورى بسیار تنگ است البته همه باید به اختصار بکوشیم این که بنده در کلیات آخر شور لایحه حرف می‌زنم براى این است که قصد نداشتم داخل اقالم و مواد بشوم بنده عضو کمیسیون بودجه هستم و متأسفم از این که به واسطه کسالت عارضه و ممتد نتوانستم در کمیسیون حضور به هم ر‌سانم و در یگان یگان اقلام بودجه شکرت کنم لکن بیشتر نظر من در کار بوجه اصولى است و در یکى از جلسات کمیسیون مختصرى در این باب خدمت آقایان عرض کردم و اینک به اجمال در اینجا که مرکز شور و بحث است تکرار می‌کنم بعضى مطالب و نکاتى راجع به بودجه به خاطر‌م رسید‌ه بود که البته ابتکار انحصارى من بوده و دیگران هم توجه آن نکات هستند بسیارى از این مطالب در ضمن نطق‌هاى ناطقین گفته شده و چیز کمى براى من ماند که بگویم مخصوصا آقاى دکتر متین دفترى نطق بسیار خوبى کرده و نکات صحیحى بیان کردند اگر می‌دانستم حکومت توجهى به این انتقادات نموده و درصدد رفع معایب بودجه برخواهد آمد اصلاً خود را محتاج تأیید و تأکید‌ى در این باب نمودم لکن تأسف دارم که از بعضى بیانات جوابیه گاهى چنان استنباط می‌شود که هیچ کدام از این منتقدین زاید و بیهوده مى‌آید ضرورى است و د‌ر مقابل ایراد به صرف این مخارج بیهوده که گفته می‌شود اصلاحات خرج دارد.

ما عادة صیغه افعل التفصیل زیاد استعمال می‌کنیم و از صد مطلب و موضع و صد اصلاح اگر صد تا نباشد شصت تا را مهم‌ترین و مفید‌ترین و بزرگ‌ترین و اسا‌سى‌ترین می‌شماریم در صورتی که واضح است ترین کى باید باشد و بس آقایان در این مدت ملتفت شده‌اند که به عقیده بنده مهمترین کار مملکت على الاطلاق بودجه است و بزرگترین اصلحالت ایجاد بودجه صحیح است و کادر اصلى مجلس ملى و اساسى‌ترین عمل آن مجاهدت در توافق بودجه با مصالح و منافع ملت ایران است و به هر جال مهمتر از این امر از امور داخلى مملکت نداریم مگر حفظ آزادى و تأمین حریت سیاسى یعنى مشروطیت حقیقى.

عقیده من در باب بودجه به طور کلى همان است که در ضمن شور در بودجه سال گذشته همین جا بیان کردم و نه تنها صد در صد د‌ر همان عقیده ثابتم بلکه جریان اوضاع مالى مملکت مرا در آن عقاید راسخ‌تر نموده است و من در آن مطالب اصولى نه آن روز و نه امروز نظرى به حکومت‌هاى مختلف که در سر کار بوده‌اند نداشته و ندارم.

در مرحله اول بودجه مملکت باید موازنه داشته باشد یعنى موازنه حقیقى نه و همىن و بدون موازنه بودجه اساس کار مملکت خراب و خانه از پاى بست ویران است بدون موازنه بودجه موازنه اقتصادى مملکت نیز حصول پذیر نیست و کار مالى و پولى هم مختل خواهد بود چنانکه هست و با دلخوش کنى و تحویل دادن یک مشت حرف به مقصد تسکین خاطر‌ها اصلاح وجود حقیقى و خارجى پیدا نمی‌کند.

در مرحله ثانى بودجه اگر هم موازنه داشته باشد باید متناسب با قوه مالى مملکت و مخصوصاً با قوه دارایی طبقه عامه و به اصطلاح معروف توده مردم فقیر و متوسط برزگر و کارگر و پیشه‌ور باشد و معلوم شود که آیا این ملت قادر به پرداخت این مبلغ که جمع کل عایدات را (به استثناى بعضى وجوه غیر مالیاتى) نشان می‌دهد هست یا نه خصوصاً که در این مملکت طبقه با ثروت یا اصلا مالیات نمی‌دهد و د‌ر تحمل مخارج عمومى شرکت نمى‌کند و یا متناسب با عایدى خود نمی‌پردازد.

در مرحله سوم باید عایدات یعنى آنچه از مردم این مملکت گرفته می‌شود متناسب به اداره‌ایی و عایدى آنها عادلانه باشد و مخارج بر طبق احتیاجات حقیقى ضرورى حیاتى و حداقل و براى مصرف در محل صحیح باشد و در حال حالیه مأمور مستحب و حتى به اصطلاح شرعى مستحب موکد نیز دینارى صرف نشود و بلکه از واجبات نیر با وحب و اقسام غیر قابل صرف‌نظر اکتفا شود که خون مردم ضعیف را اگر برحسب ضرورت باید بگیرید (مثلاً براى نجات یک مریضى که در خطر هلاک است) هرچند قطره بتوانید کمتر بگیرید اول است و یک قطره بیشتر از حد ضرورت حرام بلکه باشد محرمات است.

در هر کدام از این سه مرحله بودجه ما (هرچه بودجه امسال و چه بودجه‌هاى سال گذشته مخصوصاً سه سال اخیر) لنگ است یعنى نه موازنه دارد زیرا که عایدات 70 درصد مخارج است ونه این ملت همان 70 درصد را می‌تواند بپردازد زیرا که طبقه زحمتکش ملت بى پا و مستأصل است و چون مأخوذات از آنها صرف مستمرى یک عده طهرانى می‌شود یعنى به اصطلاح جدید مستمرى که حالا حقوق خوانده می‌شود و به قول خود وزیر مالیه بیش از 90 درصد مخارج مملکت به این طبقه حقوق بگیر به عقیده بنده چهار خمس آن بى لزوم است و به ادارات اختراعى که دو ثلث آن لغو به تصویب است می‌رود و براى آبادى و ترقى اقتصادى طبقه عامه و رفاه آنها مصرف نمی‌شود رعیت بى پا شده و آنها که از سمت خلیج‌فارس به کویت و شارجه و رأس‌الخیمه و دوبى و عربستان مهاجرت نکرده‌اند قادر بر تهیه قوت لا‌یموت خود و عیال و اولاد خود نیستند تا چه برسد که به هر کیلو قند 16 قران مالیات براى دایر شدن جشن‌ها و کافه‌هاى تهران بپردازند و بالاخره نه مخارجى که از این پول مردم مضطر و مفلص و مستأصل به عمل مى‌آیند متناسب با احتیاجات ضرورى مملکت است نه سفارشات در برزیل و یوگوسلاوى و نه ساختمان‌های عالى پرخرج که کمر این ملت را می‌شکند و نه اتومبیل بازى که جزء حقوق شده و نه اداره تبلیغات با وضعى که عیان است و نه ادراه حقوقى مجلس شوراى ملى و نه هزاران هزار مخارج بى‌لزوم دیگر براى این مملکت که دوثلث بیشتر سکنه آن ارزن براى خوردن پیدا نمی‌کند و از تبت و نوبه مثل مگس مى‌میرند واجب و ضرورى است در این باب من می‌توانم ده ساعت حرف بز‌نم و به کمال سهولت با ذکر هزاران شواهد حالت اتلاف بیت‌المال و اسراف عجیب موجودى را توضیح و تشریح نمایم لکن تصور می‌کنم مطالب براى همه عیان است و حاجت به بیان نیست. این مملکت صد و شصت هزار مستخدم کشورى (که شاید با حساب مستخدمین بنگاها و شرکت‌هاى دولتى و مؤسسات صنعتى به سیصد هزارنفر برسد) لازم ندارد بلکه ثلث آن هم ضرورت ندارد و اگر گفته شود که کنار کردن این همه مردم از ادارات جعلى وغیر جعلى اگر هم لازم باشد فورى ممکن نیست البته این مطلب دیگرى است ولى موجه نمودن این گونه اظهارت با آن می‌شود که نقشه صحیحى ولو طویل‌المدة براى اصلاح این کار شروع نمایند.

براى اصلاح اساسى این کار و رفع خرابى این رشته از امور مملکت که مایه حیات است و حکم خون دارد که در شرائین واورده گردش می‌کند هیاتى که اسمش حکومت مملکت است باید اقدامى اساسى و شجاعانه بکند و براى علاج حال این مرض که از سر تا پا تمام اعضا و اجزاى بدن او پر از آفت است و عضو سالمى ندارد یک همت بزرگ و کوه کنى جها‌د اکبر لازم است و بدون آن با اقدامات نیمه کاره اصلاحى نمى‌شود بلکه هر هروز بدتر مى‌شود به خط مستقمى رو به افلاس و از پا در آمدن ورشکستگى و پاشیدگى می‌رویم و در واقع عزم ثابت و جزم لازم است که در مبارزه با مخالفین اصلاح شخص مصلح از میدان در نرود و پهلوان این میدان باید ما‌نند رستم ایرانى یا هر کول یونانى قدم استوار داشته باشد.

اگر گفته شود چناکه غالباً گفته می‌شود چنین کارى مشکل و غیر عملى است عرض می‌کنم البته مشکل است ولى عملى است چندى است در مقابل حرف‌هاى حق رسم شده اصطلاحات جدید قالبى به کار برده می‌شود و گفته می‌شود آقا این نوع اظهارات تئورى است و عملى نیست و گاهى براى سفسطه و مغالطه گفته می‌شود فلان حرف منفى است و باید مثبت حرف زد و به عقیده این مدافعین روش و جود نه تنها حرف‌هاى حق مطلق بلکه حرف‌هاى نیمه حق معتدل هم تئورى و منفى است حقیقت آن است که من تا حال معنى واقعى این اصطلاحات را در نیافته‌ام تئورى یعنى چه مگر نه مبناى همه نقشه‌هاى اصلاحى باید بر یک تئورى یعنى عقیده اصولى باشد و مگر نه جلوگیرى از خرابى و فساد و اسراف در امور لغو منفى است کا‌ر همین است که باید درست فکر کرد و تئورى صحیح پیدا کرد و آن را عملى ساخت و اگر هر اصلاح مشکل و غیر عملى شد و از آن گریخته شود پس حکومت براى چه لازم

+++

 است حکومت مملکت باید براى اصلاح این وضع خراب مالى نقشه صحیح تدارک کرده و آن را به طور ثابت تدریجى ولى به استمرار و با قصد رسیدن به هدف اجرا و تعقیب نماید اگر کسى از مجتهدى بپرسد آقا من می‌توانم شراب بخورم و جواب بدهد نه بعد سؤال کند که آیا خوب است قمار کنم باز بگوید نه وجد در خصوص یک امر حرام دیگرى بپرسد باز جواب نفى بشوند و ممکن است بگوید اى بابا شما هم منفى‌باف هستید ولى گناه مجتهد نیست بلکه تقصیر شخص حریص به افعال غیر جائز است که موجب نفى پى در پى می‌شود.

مخارج ضرورى حقیقى خیلى کمتر از این است که قلمداد می‌شود و شاید از ثلث آنچه امروز می‌شود هم کمتر از این است که و باقى یا مستحبات و یا مکروهات و محرمات و یا اسرافات اساس این مقدار مبالغه ندارد اگر چه من پار‌سال در قبال جدایی تحریک آمیز به مبالغه از صد میلیون تومان بودجه حرف زدم که بدهى‌ها مبالغه بند مالیات‌هاى مستقیمى کمر طیقه ضعیف یعنى صدى نود و نه ملت بدبخت ما ر‌ا می‌شکند در بودجه سال جارى انگلستان که اینک من در درست دارم مالیات بر عایدات و مالیات‌هاى مستقیم نظیر آن بیش از دو هزار میلیون لیره یا 55 درصد کل عایدات است از مالیات‌هاى غیر مستقیم بسیار عجیب و غریب معمول در مملکت ما در آنجا جزء گمرک و اکسیز و مالیات بنزین چیزى دیده نمی‌شود و دولت هم به ا‌حتیاجات عمومى مردم تجارت نمی‌کند و منفعتى نمی‌برد در مخارج مملکتى نه تنها اسراف مفرط و اتلاف خارج از تصور موجود است بلکه علاوه راه قسمت عظیمى از مخارج و تصرفاتى که در مال این ملت می‌شود به عناوینى از تحت نظارت دولت و مجلس و ملت به کلى خارج شده و جزء بودجه مملکت نمى‌آید در صورتی که هر مال على‌الاطلاق که صاحب و مالک خصوصى ندارد مال ملت است و مصارف آن باید با نظارت دقیق ملت و وکلاى او به عمل آید از چندى به این طرف رسم شده به حیله‌هاى عجیبى قسمت‌هاى خیلى عمده از عایدات و مخارج مملکتى را از تحت نظارت و مداخله ملت خارج ساخته‌‌‌اند هر دستگاهى که اسم که او از الف و دال و الف و را و ها مرکب است (اداره) تابع دولت است ولو به اسم و اگر بخواهید تمام دخل و خرج عظیم آن دستگاه را ازمداخله و نظر دولت و مجلس خارج سازید کافی است که حرف اسم آن را به باء و نون و گاف و الف و ها (بنگاه) تبدیل کنید و من یازده تا از این دستگاه‌هاى عظیم را می‌دانم که بودجه آنها بیشتر از کل بودجه کل مملکتى که برحسب ظاهر تحت نظارت مجلس است می‌باشد و اگر فردا بخواهید وزارت عدلیه را از دائره تنگ حوزه اقتدار حکومت ملى خارج کنید و آقاى وزیر عدلیه راه ماز این مقرات خشک راحت نمائید کافیست که اسم وزارت عدلیه را هم بنگاه عدلیه بگذارید علاوه بر این که این دستگاه‌ها یعنى بنگاه‌هاى رفیع الجاء و مؤسسات ملى مستقل در دخل و خرج و مجلس خارج هستند در مقررات استخدامى و مالى هم تابع قوانین مملکت نیستند و غالباً حقوق گزاف و دلبخواه به مستخدمین بى‌حساب خود می‌دهد‌ در عده بالزوم و بى‌لزوم مستخدمین خود پابند قیدى نیستند در خرید و فروش مخارج آزادند و این تبعیض در بین خدمتگزاران یک مملکت گناه لا‌یغتفر است و موجب دلسردى مستخدمین دستگاه‌هاى بد‌بختى است که هنوز اسم اداره دولتى و وزارتخانه دارند که به قول آقاى وزیر مالیه باید تابع مقررات خشک باشند و دیگران تابع مقرات‌تر و من نمی‌دانم چرا باید یک قسمت از خدمتگذارن مملکت‌‌تر باشند و قسمت دیگر خودم همان مملکت خشک اگر مستخدم برنامه هفت ساله به بندر عباس می‌رود باید هزار تومان حقوق بگیرد و اگر مستخدم وزارت مالیه آنجا می‌رود چهار صد تومان بگیرد مگر کار به نارمه همه در کویر لوت و بلوچستان است این روش موجب یأس و دلسردى قسمت زیادى از خدمتگزارن این مملکت مى‌شود اگر اینها نا‌پسرى هستند و آقایان بنگاهی‌ها پسر تنى اگر مستخدمین ادارات نوکر دولت و نوکر این مجلس هستند کار کنان مؤسسات مملکتى نیز نوکر دولت و همین مجلسند و نمی‌دانم چرا شما آقایان به یک قسمت از نوکر‌هاى خود بى‌جهت مواجب کم می‌دهد و به قسمت دیگرى بیشتر و چرا اینها را دار‌اى امتیاز قرار مى‌دهید و این تبعیض و ترجیح بلا‌مرجع را روا می‌دارید اگر بگویید عده مستخدمین ادارات دولتى زیاد است نمى‌توان به همه حقوق کافى براى معیشت آنها داد اولاً مگر مستخدمین بانک صنعتى به حداقل ضرورت است ثانیاً وظیفه دولت است که دست شجاعت از آستین همت بیرون آورده بر طبق نقشه عاقلانه و مستمد و تدریجى عده مستخدمین را تقلیل دهد و به عده لازم قطعى و حتمى و پر کار و زحمتکش و لایق که باقى می‌ماند حقوق کافى بدهد و البته این کار شهامت و فداکار‌ى می‌خواهد.

مجلس اول با جرأت بى‌قیاس و شجاعت عظیم مواجب‌ها را یاقطع کرد و یا تقلیل و براى موازنه بودجه مستمریات هزاران اشخاص با نفوذ را حذف یا کم کرد و در قطاعى که او چنان شد که مرحوم آقا سید عبدالله بهبهانى مجتهد که پشتیبان مشروطیت بود روزى در مجلس در بیان عظمت و قدرت و فوق‌العاده مجلس گفت که ناصر‌الدین شاه با آن همه قدرت مطلقه خود و میرزا تقى خان امیر نظام با آن تسلط و اقتدار وقتی که دست بقطع حقوققهاى ناحق و تقلیل آنها زدند غوغا شد و چنانکه لازم بود نتوانستند از عهده برآیند لکن این مجلس بدون ملاحظه و با عزم رشیدانه این کار را انجام داد بعد از چهل سال مشروطیت نه تنها چنین اقدام مردانه تجدید نشد بلکه از سه چهار سال قبل و مخصوصا در دوره فترت بین مجلس 14 و 15 یعنى در دوره‌اى که در تاریخ ایران به اسم دوره تصویب‌نامه خواهد ماند سد قانون استخدام و آئین استخدام چنان شکست و بنیان انتظام امر خدمت دولتى چنان ویران شد که ضابطه از دست رفت و شاید پنجاه هزار نفر هم بر عده مستخدم نمایان اضافه شد و اردویی که قبل از آن دوره از بازاریان و مستخدمین چند صد شرکت تجارتى دولتى و نیمه دولتى در دوره انحصار تجارت تشکیل و در داخل خدمت دولت شده بود تور م زیاد‌ترى پیدا کرد توازن بودجه و سلامت آن فقط با تقلیل مخارج و افزودن بر مالیات بر عایدات و تقلیل و اغلب حذف مالیاتها غیر مستقیم و منسوخ کردن تجارت دولت حاصل مى شد و اگر در چند سال اخىر توازن صورى را که بر حسب ظاهر وجود داشت می‌پسندیم حالا هم ممکن است هر سال سیصد تومان از بانک ملى قرض کرد و رو‌ى عایدات بگذاریم و و‌دایع مردم را در واقع ضبط و مصادره نماییم و دلخوش باشیم که بودجه توازن دارد چنانکه توازن بودجه‌هاى دوره تصویب‌نامه از همین امر اختراعى عجیب مخرب مملکت بود تا این مملکت از اسراف و گشاد‌بازى خو‌ددارى نکند و دولت و طبقه با بضاعت ملت به قول آقاى دکتر متین دفترى کمربند خود را چند درجه تنگ نکند از سقوط عظیم وحشتناک مالى و اقتصاد که به سرعت و به خط مستقیم به طرف آن می‌رویم ایمن نخواهیم بود و من این را به سمت قدیمترین خادم ملت در این مجلس دفعه آخر بنداى بلند اخطار مى‌کنم.

عرض بنده در این باب تمام است و باز در آخرین فرصت خودم باید تکرار کنم که حتماً باید مخارج زاید را حذف کرد و مخارج لازم را به حداقل ضرورت تقلیل کرد و بار مالیات‌هاى غیر مستقیم ضعیف کش و تجارت دولتى و انحصار تجارت را به تدریج بر انداخت و گرنه این ملت روزى به ستوه مى‌آید و وطن پرستى ما اقتضاى آن دارد که مردم ضعیف این مملکت را که شاید بیش از چهارده میلیون و نیم نفر هستند بیش از این زجر نکنیم که بخایل المک یبقى مع الکفر ولا یبقى مع الظلم که حدیث خیلى شریف و عالى است ولى خدا ما را از ابتلا به آن نگاه دارد نیفتد امیداورم آقاى وزیر مالیه که در بسیارى از موارد حسن نیت و استقامت شجاعت اخلاق ایشان مشهور شده قدیم رشیدانه در اصلاح بودجه و قوانین مالى بر دارند و بدانند که چنین اقدامى اساسى و وافى، ضربتى بر بنیان ظلم و بى‌عدالتى موجود نزد خدا افضل من عبادة الثقلین خواهد بود.

دو سه نکته نیز در ضمن این چند روز مباحثات به خاطر رسید که باجازه آقایان علاوه می‌کنم، در محدود کردن واردات خارجى یا آزاد گذاشتن آنها صحبت‌هاى زیادى می‌شود و در له و علیه هر شق استدلا‌ل زیاد شده است بنده نیز مى‌خواهم عقیده خود ر ا در این باب عرض کنم کلیزه وارداتى که براى مصارف طبقه کم مایه ملت نیست مانند اتو‌مبیل شخصى و صدها چیز دیگر باید ورود آنها را کاملاً منع کرد یا در مورد بعضى قلیل محدود به حد جزیی بشود و از قاچاق آنها و احتکار و گرانفروشى موجود آنها با تمام تدابیر ممکنه و شدیده جلوگیرى شود. وارداتى که براى مصرف طبقه عامه و کم بضاعت یا متوسط الحال است باید ورودش آزاد شود تا مردم مملکت اسیر دست عمل آورندگان طماع وحریص و گرانفروش محصولات و مصنوعات داخلى که به منافع عادلانه قناعت ندارند نشوند لکن براى حمایت معتدل مصنوعات و محصولات داخلى حتماً باید تحمیلى معتدل و کافى بر واردات خارجى مقرر شود و بهترین همه طرق در این باب همان طریقه حمایت مرسوم دنیا در قرون گذشته یعنى گمرک است و عوارضى نظیر آن به این معنى که اگر محصول داخلى منى یا مترى 12 قران تمام می‌شود در محصول خارج به یک تومان وارد می‌شود باید سه چهار قران به محصول خارجه تحمیل کرد تا عمل آورنده داخلى بتواند یک دو قران منفعت کند و اگر مردم گاهى چند قران به نفع عمل آورنده داخلى ضرر کنند و گران‌تر بخرند در عوض براى کار‌گران مملکت کار پیدا می‌شود در صورتی که ورود امتعه خارجى ارزان کار از دست آنها می‌گیرد لیکن اگر محصول داخلى به پنج تومان تمام می‌شود یا این که عمل آورنده داخلى مى‌خواهد دو سه تومان فایده ببرد بستن راه

+++

 واردات خارجى جائز نیست و ظلمى بر مردم فقیر مصرف کننده است.

دیگر آن که یکى از واجبات درجه اول اقدامات مالى در این ملت پس دادن قروض دولت به بانک ملى است که در این کار واقعاً بى‌اعتدالى از هر حدى گذشته است و موجب رخنه‌ها و خلل‌هاى عظیم شده است اگر خود دولت بانک مملکت را که تنها امید و تکیه گاه مالى و اقتصادى ملى است به دست خود ورشکست می‌کند برحسب اطلاعى که پیدا کرده‌ام و مستند به نوشته‌جات رسمى است چندین صد میلیون تومان که براى خرید و فروش اجناس بدست دولت از بانک قرض کرده‌اند پاشیده شده و تصفیه نشده و خود ادارات تصفیه ناپذیر شمرده‌اند یعنى از میان رفته است اگر طلب حق بانک را پس بدهند چنانکه آقاى دکتر متین دفترى فرمودند شاید خدا ما را از فلاکت جدید نشر اسکناس محفوظ بدارد اگر چه بدون آن هم حاجتى به چنین اقدام خطرناک نیست. نکته دیگر که خطر‌ناکترین آفت‌ها است آن که کلیه این پول هنگفت و گزافى که به عنوان بودجه مخارج به دوائر دولت داده می‌شود حسابى ندارد یعنى یک مرجعى مقبول‌القول صحت به مصرف رسیدن آن وجوه تصدیق نمی‌کند و لذا ممکن است در همه وجوه حیف و میل کلى وقوع یابد مرجع رسمى و قانونى و صلاحیت دار رسیدگى به حساب‌ها و تصدیق صحت و فساد آنها بر طبق قانون اساسى مملکت دیوان- محاسبات است لکن بسیارى از ادارات حساب‌هاى خود را به دیوان محاسبات نمی‌دهند و مرتب جرم تخلف انجام وظیفه هستند.

اگر هیئت رئیسه محترم مجلس شورای ملى دستور طبع و نشر گزارش‌ها‌ى رسمى دیوان محاسبات را که بر‌‌حسب وظیفه به مجلس تقدیم شده و توزیع آنها و خصوصاً گزارش اخیر خرداد ماه سال جارى بین آقایان وکلا می‌دانند بنده از دادن شرحى وحشت آور در این باب بى نیاز می‌شدم و امیدوارم به زودى این زبع و نشر صورت حصول بگیرد.

برحسب آخرین گزارش دیوان محاسبات که اینجانب به طور غیر مستقیم اطلاع یافته‌ام از سال 1319 تا آخر سال 1326 بر طبق آخرین صورت حساب ادارات حساب دهنده بیش از ششصد و چهار میلیون تومان موجود آن ادارات است و به پا آنها مانده و نه اسناد على‌الحساب آن را داده‌اند و نه مبلغ نقدى آن را به خزانه رد نمو‌ده‌اند و نیز از حساب‌هاى شهردارى‌ها و کشور تا نیمه اردیبهشت گذشته- 13757 فقره تسلیم دیوان محاسبات نگردیده است و شاید از همه بدتر حساب وزارت خوار بار و واحد‌هاى اقتصادى و بازرگانى دولت است که چندین صد میلیون از خزانه مملکت به تشکیلات مذکور پرداخت شده (ظاهراً همان وجوه استقراضى از بانک ملى) و با آن که دیوان محاسبات به موجب ماده 21 قانون دیوان محاسبات و تبصره یک قانون لغو اختیارات اقتصادى دکتر میلسپو مصوب 18 دی ماه 1322 مکلف به رسیدگى حساب این قبیل وجوه دولتى شده اصلا حسابى به دیوان محاسبات تسلیم نشده و وسیله رسیدگى به آن ها را براى دیوان محاسبات فراهم نکرده‌اند و پس از گذشتن مدتى و تحولات و تغییرات متوالى تشکیلات مزبور بعد هام رسیدگى به این حساب‌ها خارج از امکان خواهد بود در خاتمه اجازه می‌خواهم د‌ر ضمن صحبت در بابت بودجه که شامل همه شعب امور مملکتى است مطلبى را هم را‌جع به اداره مشاغل یا وزارت کار عرض کنم این دستگاه نیز بودجه‌اى از خزانه این ملت دارد ولى هنوز کمکى به کارگران این مملکت ما ینبغى نکرده است اگرچه در ژنو به مردم دنیا از اصلاحات و اقدامات خیلى حرف می‌زنیم چند روز قبل که به حمام رفتم از کارگر حمام تحقیق کردم که روز چند ساعت کار می‌کنید گفت 18 ساعت با کمال تعجب گفتم چگونه چیزى ممکن است د‌ر این گرماى شدید تابستان آن هم در رمضان آن هم 18 ساعت جواب داد این کار نه تنها ممکن است بلکه واقع است و چون شرح داد که ساعت 5 صبح به حمام مى‌آید و عصر ساعت 10 می‌رود حساب کردم 17 ساعت شد این کارگر حال مسلول داشت و تاب و توان زیادى براى او نمانده بود گفتم چرا قانون کار اجرا نمی‌کند گفت ما تصویب قانون را نشنیده‌ایم بلى این یک ظلم شاق است که باید زود‌تر رقع شود من آنچه را که دیده بودم ابتدا با آقاى عدل که مسئولیت این کار را دارند عرض کردم و اینک در اینجا نیز نتوانستم از گفتن آن و جلب نظر اولیاى امور خوددارى کنم و امیدوارم به سمع رادیوى آلباتى و بلغارستان نرسد و فوراً انتقادات مبنى بر دلسوزى ما را به ما تکرار نکنند و مسئولین امور در ایران هم نگویند که چرا فلان عیب را گفتید که حضرات تکرار کنند و این برخلاف وطن پرستى است و باید محض خاطر رادیوى بلغارى عیب‌هاى خودمان را بپوشانیم این نوع نظر در امور صحیح نیست و باید عیب را گفت و انتقاد حق را کرد بگذار دیگران تکرار کنند لکن ما می‌توانیم به همان دیگران بگوییم بلى آقا ما عیب داریم والحمدالله به آزادى آن را می‌توانیم انتقاد کنیم ولى آیا کسى در ولایات شما هم می‌تواند یک عیب کوچک از هازران معام این نوع نظر در امور صحیح نیست و باید عیب را گفت و انتقاد حق را کرد بگذار دیگران تکرار کنند لکن ما می‌توانیم به همان دیگران بگوییم بلى آقا ما عیب داریم والحمدالله به آزادى آن را می‌توانیم انتقاد کنیم ولى آیا کسى در ولایات شما هم می‌تواند یک عیب کوچک از هزاران معایب شما را یگوید پس ما براى آزادى شکر خدا می‌کنیم و هر روز عیب‌هاى خودمان به خودمان با کمال صداقت می‌گوییم اما شما.

گفتا شیخا هر آنچه گویی هستم‏

اما تو چنان که مى‌نمایی هستى؟!

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات در کلیات رسیده قرائت می‌شود.

پیشنهاد می‌کنم چون به قدر کافى در ماده لایحه بودجه کل کشور مذاکره شده پس از ختم بیانات آقاى تقى‌زاده مذاکره در کلیات کافى است و به لایحه بودجه رأى گرفته شود (صحیح است)

 نمایندگان- مخالفى نیست.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد کفایت مذاکرات در کلیات آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر قیام کردند) تصویب شد یک پیشنهاد کفایت مذاکرات در کلیات آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر بر خاستند) تصویب شد یک پیشنهادى آقاى شریعت‌زاده داده‌اند که دیگر حالا مورد ندارد پیشنهاد اصلاحى است ولى حالا موقع گذشته است قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

در سطر آخر ماده دوم به بعد از جمله (در حدود وصولى در‌آمدها) جمله بر طبق مقررات و قانون پرداخت نماید اضافه شود

رئیس- آقاى دکتر معظمى‏

دکتر معظمى (مخبر کمیسون بودجه)- عرض کنم قبل از این که رأى داده شود یک رقمى است که باید اصلاح شود 2317986 ریال به بوجه مجلس اضافه می‌شد (صفوى- از چه بابت؟) تصویب فرمودید، بودجه مجلس در بودجه عمومى کشور کمتر بود بنا‌براین اصلاح مى شود موضوع دیگر هم که خیلى مهم است و غفلت شده بنده معذرت مى‌خواهم چون هیئت دولت موافقت فرمودند آقاى رئیس موافقت فرمودند چند فقره گزارش راجع به مستمرى ورثه مرحوم دکتر حبیبى- دکتر مرزبانى- ذبیح الله سیاوش- قوش بیکى- سرتیپ سیف و غیره جمعاً شش فقره است این را هم خواهش می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند که ضمیمه شود.

رئیس- بسته به نظر و موافقت آقایان است اگر موافقت می‌فرمایید به عنوان تبصره آخر اضافه شود (صحیح است) یک موضوعى هم که باید آقایان مسبوق باشند قانون کار است که باید معلوم بشود که اینجا به هیچ وجه تأسیسات جدید نمى‌تواند بکنند از این تاریخ به بعد تأسیسات جدید د‌ر هىچ جا، در شهرستان‌ها و استان‌ها نمى‌توانند داشته باشند و کار‌هایشان به فرماندارى‌ها داده می‌شد ولى عطف به ما‌سبق نشد و خواستم مسروق باشد آقاى وزیر دارایی.

وزیر دارایی- موقوفات مسجد سلطانى را که اینجا به هزار تومان محدود شده بود خواستم عرض کنم مبلغش غیر محدود باشد چون ناچیز است براى این که ممکن است مقدارى جزیی زیادتر باشد و نتوان اجرا کرد چون باعث اشکال می‌شود خواستم توضیح بدهم نامحدود باشد.

رئیس- بسیار خوب رأى گرفته می‌شود بلاحه بودجه با این اصلاحات آقایان موافقند ورقه سفید مى‌دهند عده 60 نفر. (به ترتیب ذیل اسامى آقایان قرائت شد و هریک رأى خود را در محل نطق دادند)

اسامى رأى دهندگان- آقایان ضیاء ابراهیمى و سلطانى و تولیت. پالیزى. ملک مدنى. صاحب‌جمع. رضوى. محمود محمود. هاشم وکیل. عباسى- امیرحسین خان ظفر ایلخان. قبادیان. گیو. نواب یزدى. اسلامى. احمد فرامرزى. حاذقى. یمین اسفندیاری. ملکپور. قوامى صادقى. دکتر معظمى. شریعت‌زاده. گرگانى. على وکیلى. ابوالقاسم بهبهانى. دکتر عبده. ارباب اسدى. منسف. موسوى. باتما‌نقلیج. ماکویی. لیقوانى. سزاوار. بوداغیان. کشاورز صدر. آشتیانى‌زاده. اردلان. دهقان. بیت آصف. نیک پى. دکتر مصباح‌زاده. گنابادى. لاهوتى. صفوى. آزاد. امیر تیمور. نراقى و دکتر بقایی. امیر نصرت اسکندرى معتمد دماوندى. اخوان و دکتر متین دفترى. (پس از استخراج آراء 53 ورقه سفید و 5 ورقه کبود شما‌ره شد)

رئیس- از 60 نفر عده حاضر بودجه سال 1328 با 53 رأى موافق تصویب شد

اسامى موافقین- آقایان: ضیاء ابراهیمى. سلطانى و تولیت. پالیزى. ملک مدنى. صاحب‌جمع. رضوى. محمود محمود. هاشم وکیل. عباسى

+++

 امیر‌حسین خان ظفر ایلخان، قبادیان. گیو. نواب یزدى. اسلامى. احمد فرامرزى. حاذقى. یمین اسفند‌یارى. ملک پور. قوامى. صادقى. دکتر معظمى. شریعت‌زاده. گرگانى. على وکیلى. ابوالقاسم بهبهانى. دکتر عبده. محمد‌على مسعودى. دکتر مجتهدى. بهبهانى. معین‌زاده. ارباب. اسدى. منسف و موسوى باتمانقلیج. ماکویی. لیقوانى. سزاوار. بوداغیان. کشاورز صدر. آشتیانى‌زاده. اردلان. دهقان. بیت آصف. نیک پى. دکتر مصباح‌زاده. گنابادى. لاهوتى. صفوى (جزء موافقین یک رأى تکرارى شده)

مخالفین آقایان آزاد. امیر تیمور و نراقى دکتر بقایی. امیر نصرت اسکندرى ورقه سفید بدون امضا 3 برگ‏

وزیر درارایی- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بفرمایید.

وزیر دارایی- بنده وظیفه دارم که از مجلس شورای ملى تشکر کنم که براى اولین دفعه بعد از هفت سال بودجه مملکت تصویب شده و بنده خیلى ممنونم از آقایان که در این هواى گرم و زبان روزه چندین روز صرف وقت فرمود‌ه‌اند و بودجه را تصویب کردند من به آقایان اطمینان می‌دهم که نظریات و منویات آقا‌یان را در صرفه‌جویی کامل بودجه و از سعى کلى در جمع‌آورى در‌آمدهاى مختلف مخصوصاً در‌آمدهاى مالیات‌هاى مستقیم از هر جهت کوتاهى نخواهیم کرد (صحیح است) و مخصوصاً ناچارم اینجا از جناب آقاى رئیس مجلس شوراى ملى که شخصاً در این قسمت توجه مخصوص مبذول فرموده‌اند تشکر بکنم (صحیح است، در تمام قسمت‌ها توجه می‌فرمایند)

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- خواستم به عرض مجلس برسانم که دیگر مجلس تا روز سه‌شنبه تعطیل خواهد بود یعنى روز شنبه و یکشنبه و دوشنبه مجلس تعطیل است سه‌شنبه ساعت 9 مجلس خواهد بود دستور لایحه مالیات و انتخابات و فوریت لایحه وزارت جنگ (مجلس در ساعت یک و بیست دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت

+++

یادداشت ها
Parameter:294509!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)