کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 190 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 16 اردیبهشت‌ماه 1337  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- سؤال آقای پرفسور اعلم راجع به وضع کنسولگری‌های ایران در کربلا و نجف و جواب آقای معاون وزارت امور خارجه

3- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای پرفسور اعلم

4- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به ترمیم حقوق آقای حسین بهزاد و برقراری مستمری درباره ورثه مرحوم صبا

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای مهدوی

6- شور اول گزارش کمیسیون دادگستری راجع به قابل تجدید نظر بودن احکام دادگاه انتظامی قضات

7- بیانات بعد از دستور-آقایان: خلعتبری- مرآت‌اسفندیاری- صدرزاده

8- تعیین موقع جلسه بعد-ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 190

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 16 اردیبهشت‌ماه 1337

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- سؤال آقای پرفسور اعلم راجع به وضع کنسولگری‌های ایران در کربلا و نجف و جواب آقای معاون وزارت امور خارجه

3- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای پرفسور اعلم

4- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به ترمیم حقوق آقای حسین بهزاد و برقراری مستمری درباره ورثه مرحوم صبا

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای مهدوی

6- شور اول گزارش کمیسیون دادگستری راجع به قابل تجدید نظر بودن احکام دادگاه انتظامی قضات

7- بیانات بعد از دستور-آقایان: خلعتبری- مرآت‌اسفندیاری- صدرزاده

8- تعیین موقع جلسه بعد-ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و ده دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقای عماد تربتى (نایب‌رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس‏

نایب‌رئیس- غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود. (به شرح زیر خوانده شد)

غائبین با اجازه - آقایان: ابتهاج. صارمى. عبدالحمید بختیار. امید سالار. تیمور‌تاش. عباسى. موسوى. عامرى. عمیدى. ارباب. دکتر عدل. بهادرى. دکتر سید امامى. مشار. امامى‌خوئى. بیات ماکو. فولادوند. اخوان. مهندس بهبودى. اورنگ. دکتر اصلان افشار. ذوالفقارى. سنندجى. دکتر سعید حکمت. رامبد. قراگزلو.

غائبین بی‌اجازه - آقایان: دکتر طاهرى. اریه.

دیرآمدگان و زود رفتگان بااجازه - آقایان: دکتر امیر حکمت. فرود. علامه وحیدى. مهندس فروغى. پردلى. مهندس سلطانى. دهقان. دکتر پیرنیا. ساگینیان. مسعودى.

نایب‌رئیس- اعتراضى نسبت به صورت‌مجلس نیست؟

آقاى مهندس فروهر

مهندس فروهر- اظهارات بنده یک اصلاحاتى دارد که تقدیم می‌کنم به اداره تندنویسى‏

نایب‌رئیس- آقای دکتر فریدون افشار دکتر فریدون افشار در عرایض بنده در صورت مجلس دو اشتباه هست که می‌خواستم تذکر بدهم اصلاح بشود

نایب‌رئیس- آقای مرآت‌اسفندیاری

مرآت‌اسفندیاری- تلگرافى است که از استان کرمان راجع به هجوم ملخ رسیده برای استحضار تقدیم مقام ریاست می‌کنم دستور بفرمایید وزارت کشاورزى اقدام جدى‌ترى بکند

نایب‌رئیس- به کمیسیون کشاورزى ارجاع می‌شود در صورت مجلس دیگر نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد

2- سؤال آقای پرفسور اعلم راجع به وضع کنسولگری‌هاى ایران در کربلا و نجف و جواب آقای معاون وزارت امور خارجه‏

نایب‌رئیس- سؤالات شروع می‌شود آقای پرفسور جمشید اعلم‏

پرفسور اعلم- سؤال بنده از وزارت خارجه و آقاى معاون وزارت خارجه این بود که سال گذشته یک پولى داده شد برای خرید زمین و خانه برای قونسولخانه‌ها و سفارتخانه‌ها امسال که بنده در یک سفر کوتاهى به عراق مسافرت کردم وضع کنسولخانه‌های نجف و کربلا طورى بود که بنده را وادار کرد که این سؤال را بکنم که چرا این خانه‌ها خریدارى نشده است از آقای معاون وزارت خارجه تقاضا دارم تشریف بیاورند جواب بدهند تا بعداً توضیحات خودم را عرض کنم‏

نایب‌رئیس- آقای معاون وزارت خارجه

‌معاون وزارت خارجه (دکتر صدر)- برای محل کنسولگرى در کربلا و بصره و خانقین اعتباراتى تصویب شده است که بایستى برای آنها خانه خریده شود در کربلا خانه سرکنسولگرى متعلق به دولت است ولى چون محلش خوب نیست و خرج تعمیرش هم خیلى زیاد است تصمیم گرفته شده که یک زمین مناسبى در محله جدید کربلا که خیلى هم مرغوب است و کنار فرات است تهیه شود دو نفر مأمور از طرف وزارت امور خارجه اعزام شده‌اند برای ترتیب خرید زمین محل کنسولگرى اما در نجف آقایان استحضار دارند که ما حق داشتن کنسولگرى نداریم زیرا کربلا و نجف در یک استان هستند و در یک استان دولت حق دارد که یک کنسولگرى در مرکز آن استان داشته باشد بنابراین خرید خانه به اسم کنسولگرى در آنجا میسر نیست و دو نفر مأمورى که رفته‌اند و مأمور شده‌اند برای این کار مشغول مطالعه هستند که خانه‌ای به ترتیب دیگرى تهیه کنند که محل کنسولگرى در نجف باشد البته اگر اقداماتى بعداً بشود به استحضار آقایان خواهد رسید.

نایب‌رئیس- آقای پرفسور اعلم اظهاراتى دارید؟ بفرمایید

پرفسور اعلم- بنده از فرمایشات آقای معاون وزارت خارجه چیزى نفهمیدم نه فقط قانع نشدم اصلاً نفهمیدم که چه گفتند چطور می‌شود در نجف اشرف ما حق نداریم کنسولخانه داشته باشیم و داریم بنده خودم به کنسولخانه رفتم اگر حق نداریم داشته باشیم چرا داریم و اگر داریم چرا محل برای آن نخریدید عرض کنم آنچه که بنده آنجا تحقیق کردم در این مدت

+++

 کوتاه و آنچه که خود آقای معاون وزارت خارجه فرمودند این است که خیال دارند بخرند ولى 2 نفر بازرس فرستاده‌اند که بخرند بنده نمی‌فهمم دوتا بازرسی که اصلاً کربلا و نجف را ندیده‌اند چه می‌خواهند بخرند؟ اینها اصلاً چه می‌فهمند؟ شما آنجا نماینده دارید نماینده‌تان تحقیق کرده من هم تحقیق کردم گفتم آقا مسلماً این محل مال دولت است گفت بلى گفتم چرا این را نمی‌فروشید که زمین بهتر بخرید گفت می‌خواستیم این را بفروشیم زمین بهتر را هم دیده‌ایم راپرت هم داده‌ایم ولى از وزارت امور خارجه دستور دادند که ما نخریم بازرس می‌فرستند بازرس می‌فرستند چکار بکند؟ (بزرگ ابراهیمى- بروند زیارت) اگر بازرس می‌فرستند برای تفریح و براى تماشا بفرستند به پاریس چرا می‌فرستند به بغداد (مهندس فروهر- آنجا هم فرستاده‌اند) ولى به این اسم نفرستند (یک نفر ازنمایندگان- بازرسى که از تهران برود چه می‌فهمد)

بنده معتقدم که در ممالک هم جوار کنسولخانه‌ها و سفارتخانه‌های ما باید مجلل‌ترین و بهترین کنسولخانه‌ها و سفارتخانه‌ها باشد (صحیح است) این آبروى مملکت ما است و آنچه بنده می‌بینم بدترین و کثیف‌ترین جاها است بازرسی که شما می‌فرستید آنجا او قیمت زمین را نمی‌داند بازرسى که محلى نیست اصلاً نمی‌تواند حرف بزند شما به حرف نمایندگانتان اعتماد داشته باشید این سپهبد باتمانقلیچ واقعاً زحمت می‌کشد شما بازرس می‌فرستید ببینید در نجف کنسولخانه‌تان تا پارسال نه یخچال داشت توى این گرما و نه این که این واقعاً خجالت دارد آقا آخر یعنى چه شما یک کنسول در نجف دارید که با آن شرایط دارد کار می‌کند با نهایت ذلت به شما راپرت می‌دهد خدمت می‌کند بعد که راپرت داد شما یک بازرس می‌فرستید که ببیند این راپرت درست است یا خیر و این را هر آدم صحیح‌العقلى فکر می‌کند که شما در فکر کار او نیستید شما در فکر بازرس فرستادن و تفریحات و پست‌‌هایی که می‌خواهید ایجاد بکنید هستید چون واقعاً بازرس را برای یک پستى ایجاد کردند آقای معاون وزارت‌خارجه شما تحقیق فرموده‌اید که سالى چند هزار زائر می‌رود به کربلا و نجف و به این زوار چه می‌گذرد در این موضوع تحقیق فرموده‌اید در تمام کربلا و نجف یک دانه هتل نیست یک دانه مسکن نیست برای تبعه ایران با نهایت حقارت و بدى با آنها رفتار می‌کنند آن وقت شما بازرس می‌فرستید که ببیند زمین مترى چند است بازرس بفرستید که ببیند به اینها چه می‌گذرد آیا عراقی‌ها با ایرانی‌هایی که می‌روند آنجا و سالى سیصد میلیون تومان خرج می‌کنند چطور رفتار می‌کنند؟ (صحیح است) چرا این کار را نمی‌کنید چرا برای اینها بازرس نمی‌فرستید؟ و بازرس می‌فرستید که زمین مترى چند است آیا ما با عراقی‌ها با نزاکت سیاسى رفتار نمی‌کنیم ما با آنها با نهایت ادب رفتار می‌کنیم و آنها را قبول می‌کنیم چرا عراقی‌ها با ما رفتار بد می‌کنند به خدا من همچو چیزى در عمرم ندیده‌ام یک حکایتى است که من نمی‌توانم حرفش را بزنم از قرار معلوم سالى سیصد میلیون تومان پول می‌رود آنجا تعجب است که یک دولتى این همه عایدى از یک دولت همسایه دوست داشته باشد و وسیله برای پذیرایی این مردمى که این پول را آنجا می‌آورند خرج می‌کنند نداشته باشد (مرآت‌اسفندیاری- و سایر اختلافات را هم حل نمی‌کند) و سایر اختلافات را هم حل نمی‌کنند آن وقت دائم هم اختلاف دیگر بهم می‌زنند شیخ بحرین را پلو می‌دهند این بدبختى است چرا بازرس برای این کارها نمی‌فرستند ولى چندرغاز می‌خواهید خانه بخرید بازرس می‌فرستید این قابل قبول نیست به همین دلیل بنده چون می‌دانستم شما جواب قانع‌کننده نخواهید داشت و جواب بنده این طور خواهد شد یک سؤال دیگر هم تقدیم می‌کنم چون بنده قانع نشدم (احسنت) (حشمتى- زیارت شما قبول باشد)

نایب‌رئیس- آقای معاون وزارت امور خارجه‏

معاون وزارت خارجه- جناب آقای پرفسور جمشید اعلم راجع به وضع سر کنسولگرى ما در کربلا و نجف مطالبی فرمودند که در حقیقت درد دل ما است وزارت امور خارجه بى‌نهایت مشتاق است که مأمورینش خوب زندگى کنند و تمام سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌هاى ما خانه داشته باشند و آبرومند زندگى بکنند دولت در این موضع یک لایحه‌ای تقدیم کرد برای خرید چند خانه برای سفارتخانه و کنسولخانه و کنسولگری‌هاى جدید که تأسیس کرد و یک لایحه دیگر هم برای چند سفارتخانه دیگر هست (مرآت‌اسفندیاری- 2500 تومان شما به آقای اردلان اعتبار اضافه داده‌اید اجازه بفرمایید وزارت امور خارجه از خدا می‌خواهد که تمام مأمورینش یخچال، مبل اثاثیه پنکه و وسیله زندگى خوب داشته باشد ولى آن اعتبارى که برای وزارت خارجه تخصیص داده شده متأسفانه تمام آرزوهاى ما را بر نمی‌آورد (یک نفر از نمایندگان- ولى آرزوى بازرس‌ها را بر می‌آورد) راجع به بازرس که فرمودند دو نفر بازرس آنجا رفته‌اند یک نفر از اداره بودجه رفته است یک نفر هم متخصص مأمور حسابدارى رفته است برای این که ترتیب خرید خانه را بدهد (همهمه نمایندگان)

نایب‌رئیس- اجازه بفرمایید که ناطق به بیانات خودشان ادامه بدهند

معاون وزارت خارجه- وزارت خارجه به گزارش مأمورینش اعتماد دارد آن‌ها گزارشاتى را که داده‌اند ما قبول داریم برای انجام خرید یعنى کار خرید امضاى سند و رسیدگى به این کارها دو نفر مأمور رفته‌اند و اعزام بازرس برای انجام تقاضاهاى مأمورین ما است راجع به نجف توجه نفرمودند که چرا ما آنجا نباید کنسولگرى داشته باشیم بنده عرض کردم که نجف و کربلا در یک استان هستند همان ‌طوری که در خوزستان دولت عراق یک کنسولگرى دارد ما هم در استان کربلا و نجف یک سرکنسولگرى داریم (مهندس اردبیلى- از کنسولتان شکایت زیاد می‌شود) در نجف ما یک مأمور کنسول داریم که تمام کارهاى رسمى او به وسیله سر کنسول کربلا انجام می‌شود یعنى نزد دولت عراق کنسولگرى کربلا شناخته شده نه مأمور کنسولى نجف و این کنسولگرى برای تسهیل کار اتباع ایران در نجف است اما او رسماً حق مراجعه به مأمورین رسمى استاندار این استان را ندارد مگر سرکنسولگرى کربلا و با وجود این برای نجف هم تصمیم گرفته شده محلى تهیه بشود بنده خیال می‌کنم که یک قسمت از مشکلات ما را که جناب پرفسور اعلم فرمودند و ما هم توجه داریم ولى اینها را بایستى با یک اعتبارات بیشتر و یک وضع بهترى حل کرد البته ما هم قبول داریم ولى اینها چیزى نیست که تمام در دست وزارت امور خارجه باشد الان اینها اعتبار می‌خواهد و وقت می‌خواهد اعتبارش تصویب بشود ما با کمال میل انجام می‌دهیم.

3 -تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای پرفسور اعلم‏

نایب‌رئیس- آقای پرفسور اعلم.

پرفسور اعلم- یک سؤال دیگرى دارم از وزارت خارجه که تقدیم می‌کنم‏

نایب‌رئیس- به جریان گذاشته می‌شود

 4- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به ترمیم حقوق آقای حسین بهزاد و برقرارى مستمرى درباره ورثه مرحوم صبا

نایب‌رئیس گزارش کمیسیون بودجه راجع به برقرارى مقررى برای استاد بهزاد و برقرارى مستمرى برای وراث مرحوم صبا مطرح است گزارش قرائت می‌شود. (به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى

 کمیسیون بودجه لایحه شماره 7- 71651- 14/ 10/ 36 دولت راجع به تعیین میزان حقوق آقای بهزاد استاد مینیاتور و برقرارى مستمرى درباره فرزند مرحوم ابوالحسن صبا را با حضور آقای معاون وزارت فرهنگ مورد رسیدگى قرار داده و عین لایحه دولت را تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده 1- وزارت فرهنگ مجاز است از اول فروردین ماه 36 مجموع حقوق و کمک آقای حسین بهزاد را به قرار ماهى 15 هزار ریال از محل بودجه اداره کل هنرهاى زیبا پرداخت نماید و در قبال دریافت این مقررى آقای حسین بهزاد موظف است تحت نظر اداره کل هنرهاى زیبا به تعلیم و تربیت هنرمندان در رشته مینیاتورسازى اقدام نماید.

ماده 2- به وزارت فرهنگ اجازه داده می‌شود ماهیانه 4 هزار و پانصد ریال به عنوان مستمرى درباره دختر کوچک مرحوم ابوالحسن صبا مادام که شوهر اختیار نکرده است از محل بودجه اداره کل هنرهاى زیباى کشور پرداخت نماید. مخبر کمیسیون بودجه مشایخى گزارش از کمیسیون استخدام به مجلس شوراى ملى کمیسیون استخدام لایحه مربوط به برقرارى حقوق آقای استاد بهزاد و مستمرى درباره فرزند مرحوم رسیدگى قرار داده وخبر کمیسیون بودجه عیناً تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌دارد.

مخبر کمیسیون امور استخدام

احمد مهران

گزارش از کمیسیون فرهنگ به مجلس شوراى ملى

کمیسیون فرهنگ در جلسه 37/ 1/ 10 با حضور آقای وزیر فرهنگ لایحه مربوط به تعیین میزان حقوق آقای بهزاد استاد مینیاتور و برقرارى مستمرى درباره فرزند مرحوم ابوالحسن صبا را مورد رسیدگى قرار داد و گزارش کمیسیون بودجه را تصویب کرد اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون فرهنگ

 دیهیم‏

نایب‌رئیس- کلیات مطرح است آقای خلعتبری مخالفید؟ بفرمایید

خلعتبری- بنده که مخالف صحبت می‌کنم جهتى دارد اولاً از جهت لایحه چقدر جاى خوش‌وقتى است که در مملکت ما در این زمان از یک استاد هنرمندى که در حال حیات است تقدیر و تشویق می‌شود این به نظر بنده یک قدم بسیار صحیح است برای تشویق هنرمندان اشخاصى که زحمت‌کشیده‌اند و با زحمت و تلاش زیاد هنرهاى ایران را که کشور ما از جهت این هنرها در دنیا معروفند و مورد توجهند این هنرها را حفظ کرده‌اند البته باید مورد تقدیر و تشویق واقع شوند عملى که دولت کرده و تصویبى که مجلس شوراى ملى و نمایندگان محترم خواهند فرمود مشوق خوبى است برای آیندگان از لحاظ این که در کشور ما علم وهنر تشویق خواهد شد اما این تشویقى که از استاد بهزاد که

+++

‌بهترین متخصص فن مینیاتور در ایران است و شهرت جهانى دارد به نظر بنده با این که پیرمرد است امروز این عمل این پیرمرد را جوان خواهد کرد و قدرت خواهد بخشید بنده معتقدم باید درباره تمام هنرمندانى که داراى این صفات و سابقه باشند همین عمل تکرار بشود و از وزیر فرهنگ تقدیر می‌کنم برای این که آیندگان و هنرمندان بعد از این تشویق خواهند شد و هنرها و صنایع و علوم ایران را حفظ خواهند کرد ولى این که به عنوان مخالف صحبت کردم اولاً برای استفاده از فرصت بود برای عرض این مطلب و هم این که عرض کنم حالا که تشویق می‌شود پس چرا مبلغ بیشترى تشویق نشود؟ به نظر بنده با وجود این که بودجه کم است وضیق بودجه داریم واعتبار کم داریم معذلک یک استاد بهزاد بیشتر نداریم وبه عقیده بنده اشخاصى که در یک فنى در درجه اول قرار دارد باید خیلى بیشتر از این تشویق بشوند بنابراین این که بنده عرض کردم مخالفم مخالفتم از این جهت است که چرا مبلغ آن بیشتر از این نیست و اگر بیشتر از این بود قطعاً نمایندگان محترم موافقت می‌فرمودند.

نایب‌رئیس - آقای دکتر رضایی موافقید؟ بفرمایید

دکتر رضایی- یک قسمت از عرایض بنده را جناب آقای خلعتبری فرمودند جاى بسیار خوش‌وقتى است که وزارت فرهنگ و دولت به فکر افتاده است که در زمان حیات یک هنرمند از او تجلیل و تشویق بکنند و وسایلى فراهم می‌فرمایند که این هنرمند می‌تواند با رغبت بیشترى به کار خودش ادامه بدهد اما قسمت دوم عرایض بنده مربوط به ماده 2 این لایحه یعنى مرحوم ابوالحسن صبا هنرمند عالیقدر این کشور است بسیار جاى خوش‌وقتى است که دولت مصمم شده است که کمکى به وراث مرحوم صبا بکند بنده می‌خواهم در اینجا متذکر بشوم که به نظر من همان‌طور که جناب آقای خلعتبری فرمودند ما باید کارى بکنیم که هنرمندان درزمان حیاتشان وضع مطلوبى داشته باشند و از این فرصت استفاده می‌کنم یک قضیه‌ای که در قانون موجود است عرض می‌کنم و خیلى خوش‌وقتم که جناب آقای عملى که از جوانان پاک و حقیقتاً مورد اعتماد همه هستند در اینجا تشریف دارند و به این عرایض من توجه خواهند فرمود اخیراً شاید آقایان در مجلات و روزنامه‌ها ملاحظه فرموده‌اند که یکى از خوانندگان این کشور مطلبى را به دادگاه کشانید و برضد یک مؤسسه صفحه پرکنى اقامه دعوى کرده و دلیل دعوا این بود که صداى این خواننده بدون اجازه خواننده ضبط شده بود و صفحه پر شده بود و به فروش رسیده بود بدون این که کوچکترین حق و امتیازى به خواننده و یا سازنده آهنگ داده شود و این اشکالى است که در قوانین ما موجود است و بنده با جناب آقای ذوالفقارى که صحبت کردم ایشان فرمودند که در عمل مواجه با این اشکال شده‌اند که این مؤسساتى که صفحه می‌فروشند و صفحه پر می‌کنند از رادیو تهران تصنیفات و آهنگ‌ها‌یی را بدون اجازه خواننده و حتى بدون اجازه رادیو پر می‌کنند و به فروش می‌رسانند وکوچکترین حقى به سازنده آن آهنگ و یا خواننده و یا نوازندگان آن نمی‌پردازند آقایان باید تصدیق بفرمایند که سازنده آهنگ یک هنرمند مدتى زحمت می‌کشد تا بتواند یک آهنگى که مورد علاقه عموم هست بسازد این انصاف نیست که یک مؤسسه صفحه پرکنى و صفحه فروش بیاید و بدون اجازه هنرمندان صداى او ساز او را پر کند و بفروشد  بدون این که کوچکترین حقى به او بدهد من این تذکر را خواستم در اینجا به عرض آقایان برسانم و از جناب آقای دکتر عاملى معاون وزارت دادگسترى تقاضا کنم که راجع به این مطلب فکرى بکنند اخیراً هم لایحه‌ای از طرف دولت به مجلس سنا تقدیم شده است که در آنجا راجع به حق تألیف وحق تصنیف یک تجدید نظرى در مواد قانون شده است بنده آن لایحه را با دقت مطالعه کرده‌ام آن لایحه به عقیده بنده نظر هنرمندان را تأمین نمی‌کند برای این که این لایحه در مجلس سنا مطرح است این مطلب را در آنجا متذکر شوند و مصر باشند که این مطلب در آن لایحه اصلاح بشود که نظر هنرمندان تأمین شود که در نتیجه صاحبان هنر بتوانند در قید حیاتشان از هنرشان استفاده کنند ویک وسیله‌ای برای امرار معاششان داشته باشند

نایب‌رئیس- چون در کلیات نظرى نیست رأى می‌گیریم برای ورود در مواد آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده اول مطرح است نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى می‌گیریم به ماده اول آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم مطرح است مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى می‌گیریم به ماده دوم آقایانى که با ماده دوم موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد کلیات آخر مطرح است نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) چون نظرى نیست به مجلس سنا ارجاع می‌شود پس از اظهار ملاحظات مجلس سنا رأى نهایی گرفته خواهد شد.

 5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای مهدوى‏

نایب‌رئیس- آقای مهدوى‏

سعید مهدوى- سؤالى است تقدیم می‌کنم‏

نایب‌رئیس- ابلاغ می‌شود

6- شور اول گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به قابل تجدید نظر بودن احکام دادگاه عالى انتظامى قضات‏

نایب‌رئیس- گزارش کمیسیون دادگسترى مربوط به تجدید نظر در احکام دادگاه انتظامى قضات مطرح است. گزارش کمیسیون قرائت می‌شود (به شرح ذیل خوانده شد)

گزارش از کمیسیون دادگسترى به مجلس شوراى ملى

 کمیسیون دادگسترى در جلسه 10/‌2/ 37 با حضور آقای معاون وزارت دادگسترى طرح عده‌ای از آقایان نمایندگان را در خصوص قابل تجدید نظر بودن احکام دادگاه عالى انتظامى مورد رسیدگى قرار داده و با اصلاحات کلى که در آن به عمل آورد به شرح زیر تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌دارد.

ماده واحده - احکام صادره از دادگاه عالى انتظامى قضات در صورتی که مبنى بر محکومیت از درجه 4 به بالا باشد قابل تجدید نظر است و مدت تجدید نظر یک ماه از تاریخ ابلاغ حکم محکومیت است دادگاه تجدید نظر انتظامى از پنج نفر تشکیل می‌شود یک نفر از اعضا بدوى انتظامى که به قید قرعه از بین خود انتخاب می‌نمایند و چهار نفر از رؤساى شعب و مستشاران دیوان عالى کشور که داراى شرایط عضویب دادگاه انتظامى باشند به انتخاب هیئت عمومى دیوان عالى کشور با رأى مخفى برای مدت دوسال. تبصره 1- هیئت عمومى دیوان عالى کشور ضمن انتخاب یک نفر را هم که واجد شرایط فوق باشد به عنوان عضو على‌البدل انتخاب می‌نماید که در صورت غیبت یکى از اعضای اصلى در دادگاه تجدید نظر شرکت نماید.

تبصره 2- نسبت به احکام محکومیت از درجه چهار به بالا که طبق قانون متمم سازمان دادگسترى مصوبه کمیسیون مشترک دادگسترى مجلسین (مورخ 17/ 6/ 35) صادر گردیده و قطعى محسوب بوده در ظرف دو ماه از تاریخ تصویب این قانون محکوم علیهم می‌توانند تقاضاى تجدیدنظر نمایند.

تبصره 3- احکام صادره از دادگاه عالى انتظامى که مبنى بر محکومیت وکیل دادگسترى از درجه 4 به بالا باشد در صورت وجود یکى از موجبات اعاده محاکمه منظور در ماده 466 آئین دادرسى مدنى قابل تجدید رسیدگى می‌باشد و دیوان عالى کشور به تقاضاى اعاده دادرسى رسیدگى خواهد نمود.

تبصره 4 - وزارت دادگسترى مأمور اجراى این قانون می‌باشد.

مخبر کمیسیون دادگسترى - عمیدى‌نورى‏

نایب‌رئیس- شور در کلیات لایحه مطرح است. آقای دکتر دادفر

دکتر دادفر -هنگامى که لایحه تجدیدنظر در آئین دادرسى کیفرى و همین طور لایحه سازمان دادگسترى در کمیسیون مشترک مجلسین در سال گذشته مطرح بود با قطعى بودن احکام انتظامى بنده و چند نفر از آقایان مخالفت کردیم متأسفانه وزیر وقت دادگسترى پافشارى کردند و تصور می‌کردند که اگر چنانچه احکام دادگاه انتظامى قطعى شود تسریع در رسیدگى به تخلفات قضات خواهد شد ولى عملاً معلوم شد که این عمل نه تنها منتج به نتیجه مطلوب نشد بلکه یک احکامى در محکمه انتظامى صارد شد که واقعاً مایه حیرت بود (صحیح است) به این ترتیب عده‌ای از نمایندگان مجلس که از نزدیک شاهد احکام دادگاه انتظامى بودند طرحى تهیه و تقدیم شد بنده از این فرصت استفاده می‌کنم و یک نقایص دیگرى که در دستگاه مخصوصاً در لایحه اصول تشکیلات دادگسترى وجود دارد و این را هم وزارت دادگسترى توجه دارد ولى از لحاظ تشریفات بین دو مجلسین گیر کرده تذکر بدهیم یکى از این نقایص این است انتخاب بازپرس به طریقى که در قانون تشکیلات هست باز بدون مطالعه کافى و بدون دقت در آثار برای بازپرس‌ها قائل شده‌اند و در نتیجه این عمل یعنى قائل شدن 30 سال سن و تاهل و شروط دیگر الان تمام شهرستان‌ها بدون استثنا می‌شود گفت که اگر چند شعبه بازپرسى دارند یکى دو شعبه و اگر یک شعبه دارند آن یک شعبه هم در حال وقفه است و در نتیجه امور مردم معوق مانده و همه پرونده‌های جزایی راکد مانده است عرض من این است که وزارت دادگسترى برای این کارها فکرى بکند یعنى در فکر تأمین بازپرس برای شهرستان‌ها باشد تا این که بجریان بیفتد و این بسته به نظر خود وزارت دادگسترى است اگر اشکال در پیدا کردن قاضى است که تجدید نظرى بکنند اگر این طور نیست شئون بازپرس را چنان که سابقا هم بود بالا ببرید تا قضات رغبت کنند به بازپرسى بروند و شئوناتشان محفوظ بماند و قضاتى که بیشتر از 30 سال دارند رتبه عالى دارند بتوانند شغل بازپرسى را بپذیرند و این اشکال شهرستان‌ها از جهت بازپرس مرتفع شود قسمت دوم عرایض بنده راجع بحقوق قضات دادگسترى نسبت به حقوق قضایی است که در شهرستان‌ها انجام وظیفه می‌کنند اولاً وقتى اشل قضات دادگسترى تصویب شد آن نسبت طورى تصویب شد که تا ‌اندازه‌ای به قضاتى که تا رتبه 7 و 8

+++

دارند اضافه‌ای تعلق نمی‌گیرد و در نتیجه حقوق قضاتى که در شهرستان‌ها خدمت می‌کنند با قضات مرکز تفاوتى ندارد و در نتیجه هیچ کس حاضر نیست به شهرستان‌ها برود و کار تمام شهرستان‌ها از لحاظ قضایی ناقص است آقایانی که اینجا تشریف دارند حتماً می‌دانند که در حوزه انتخابیه خودشان یک نفر دو نفر سه نفر کم دارند و علتش این است که قضات نمی‌روند و دلیل نرفتن هم این است که وسیله مسکن و مزایاى دیگر برای آنها نسبت به تهران موجود نیست که با دلخوشى به شهرستان‌ها بروند آقایان قضاتى که در تهران هستند از تمام مزایایی که کارمندان دولت در تهران دارند بهرمند می‌شوند اما در شهرستان‌ها این امتیازات را ندادند و برای همین است که کادر  قضایی شهرستان‌ها خالى است این است که بنده نظر جناب آقای دکتر عاملى را به این مسئله جلب می‌کنم که در این لایحه اصلاحیه تشکیلات که به مجلس خواهند داد این را در نظر بگیرند اصولاً این اختلاف پایه‌ای که در بدو استخدام قضات منظور شده است که در تهران قضات با پایه سه و در شهرستان‌ها با پایه چهار استخدام می‌شوند این تفاوت باید همیشه ملحوظ بماند یعنى اگر یک قاضى بخواهد از شهرستان به تهران منتقل شود با یک رتبه کمتر و اگر بخواهد از تهران به شهرستان برود یک پایه اضافه برای او منظور شود و در نتیجه قضات تشویق می‌شوند که به شهرستان‌ها بروند مثلاً در آذربایجان و تبریز از 8 شعبه بازپرسى سه تایش تعطیل است و دادگاه بخش میاندوآب که یک بخش صد هزار نفرى است برای نداشتن عضو دفترى تعطیل است خلاصه بنده نظر وزارت دادگسترى را برای اصلاح کادر قضایی شهرستان‌ها که مایه تسریع در کار مردم است جلب می‌کنم و این لایحه هم به مناسبت آن که آن آثارى که قطعیت آن موجب اشکال بود با این طرح تا‌ اندازه‌ای رفع شده است و بالمآل با اصلاحاتى که در آن می‌شود و با پیشنهاداتى که خواهد شد کاملاً اصلاح می‌شود بنده با این لایحه موافقم (احسنت)

رئیس- آقای دکتر رضائى‏

دکتر رضایی- بنده بسیار خوش‌وقتم که طرحى که عده‌ای از آقایان محترم تهیه کردند و به امضاى عده‌ای از آقایان رسید و تقدیم مجلس شوراى ملى شد و در کمیسیون دادگسترى مورد توجه قرار گرفته و امروز در مجلس شوراى ملى مطرح است بنده خودم یکى از امضا کنندگان بودم و صد در صد با این طرح موافقم زیرا این امر یکى از اصول مسلم قضا است که کسى را که می‌خواهند مجازات کنند به او اجازه بدهند که حداقل بیش از یک مرتبه از خودش دفاع کند اما من اینجا یک نقیصه‌ای دیدم که خواستم به عرض برسانم و توجه آقایان را به این قسمت معطوف بدارم در جمله دوم ماده واحده ذکر شده است که دادگاه انتظامى از 5 نفر تشکیل می‌شود یک نفر از اعضاى بدوى انتظامى که به قید قرعه از بین خود انتخاب می‌نمایند بنده دلیل گنجانیدن این مطلب را در اینجا ملتفت نشدم اگر توضیح قانع‌کننده‌ای داده نشود من شخصاً با آن مخالفم و پیشنهادى هم تهیه کرده‌ام که تقدیم می‌کنم برای اصلاح این ماده صلاح در این است که دادگاه تجدید نظر یک دادگاهى باشد که در آن دادگاه شخص متهم بتواند بیاید با آزادى از خودش دفاع کند و اعضاى دادگاه تجدید نظر هم در محظور قرار نگیرند اما گذاشتن یک نفر از اعضاى دادگاه بدوى انتظامى در آن دادگاه به عقیده بنده مخالف با این نظر است و بهتر است که دادگاه تجدید نظر انتظامى تشکیل بشود از 5 نفر از رؤساى شعب و مستشاران دیوان عالى کشور که داراى شرایط عضویت دادگاه انتظامى باشند بنده این پیشنهاد را تهیه کرده‌ام و تقدیم مقام ریاست خواهم کرد و امیدوار هستم که آقایان موافقت بفرمایند که این طرح به این ترتیب اصلاح شود قسمت دیگر عرض بنده راجع به اعاده دادرسى است که برای آقایان وکلاى دادگسترى است در نظر گرفته شده که البته کار صحیحى است اما نظرى که بنده دارم این است که چرا این اعاده دادرسى برای قضاتى که در دادگاه انتظامى محکوم شده‌اند در نظر گرفته نشده است و من خوش‌وقتم که این مطلب مورد توجه جناب آقای صدرزاده قرار گرفته و پیشنهادى هم در این مورد تهیه کرده‌اند امیدوارم که آقایان توجه بفرمایند که این قسمت هم اصلاح شود

رئیس- آقای صدرزاده مخالف هستید؟ (صدرزاده- در یک قسمت) بفرمایید

صدرزاده- به طور کلى بنده در کلیه لوایحى که به کمیسیون دادگسترى احاله می‌شود و در آنجا افتخار عضویت داشتم همیشه معتقد بوده‌ام که راه مدافعه را باید برای هر کس که مورد اتهام قرار گرفته باز گذارد وحتى المقدور به او امکان داد که از حق خودش دفاع کند (صحیح است) سابق بر این در مورد قضات که به حکم محکمه عالى انتظامى محکوم می‌شدند این حکم دیگر قابل تجدید نظر نبود وچه بسا موجب سلب حق یک قاضى می‌شد و حتى بنده شنیدم در مواردی که اشتباه می‌کرد دادگه عالى انتظامى در آن موارد هم دیگر حاضر نبود در مقام تصحیح حکم بربیاید ملاحظه بفرمایید که این چقدر ممکن بود که به حیثیت یک فردى که شاغل مقام شامخ قضا بود بربخورد به این که حقى از او تقویت شود و راهى برای جبران نداشته باشد بنابراین این طرحى که از طرف نمایندگان مجلس تهیه شده بسیار بسیار بجاست نهایت دو نکته در اینجا هست که باید نسبت به آن در شور دوم اظهارنظر و تجدید نظر شود یکى همان مسئله‌ای است که جناب آقای دکتر رضایی فرمودند معمولاً وقتى قاضى در یک امرى قضاوت کرد دیگر صلاح نیست که در مرحله تجدید نظر همان قاضى اظهارنظر بکند وچه بسا که موجبات او هم پیدا می‌شود که موجبات او هم یکى همین است که قاضى در یک مطلبى اظهارنظر قبلى کرده باشد برای او بسیار مشکل خواهد بود که در مرحله بعدى تغییر عقیده بدهد و به همین مناسبت است که در تمام موارد در قانون پیش‌بینی شده است که قاضى که قبلاً اظهار عقیده در موضوعى کرده است ثانیا در آن باب نمی‌تواند اظهار عقیده کند بلکه قاضى که ذهنش مسبوق به سابقه نیست در این باب باید اظهارنظر کند بنابراین بنده ایراد جناب آقای دکتر رضایی را از نظر قضایی وارد می‌دانم وامیدوارم که پیشنهادشان در کمیسیون دادگسترى در شور دوم مورد توجه قرار گیرد و اما راجع به مسئله اعاده دادرسى ملاحظه فرموده‌اید که در مراحل حقوقى که فقط موضوع مال هست اگر دلایلى کشف شود که معلوم شود آن شخص صاحب حق بوده است یک سندى برعلیه او ابراز شده و بعد ثابت بشود که آن سند جعلى بوده است و یا این که اشتباهى این قضات در هنگام رسیدگى کرده باشند موجبات اعاده دادرسى برای آن محکوم فراهم است در چه مسئله‌اى؟

در مسئله مالى در مسائل جزایی هم برای یک نفر متهم- متهم عادى اگر همین موجبات که در قانون دادرسى کیفرى هست واقع شود او حق خواهد داشت که تقاضاى تجدید رسیدگى بنماید این برخلاف عدالت بود که برای قضات یا برای وکلاى دادگسترى در صورتى که آن موجبات فراهم شود راهى برای اعاده دادرسى در نظر گرفته نشود نهایت بنده در کمیسیون به این صورتى که در اینجا تنظیم شده است موافق نبودم و این نکته را الان در اینجا بیان می‌کنم اگر بنا باشد که ما حقاً برای وکلاى دادگسترى موجبات عود و اعاده دادرسى قائل شویم به همان دلیل و بلکه بالاتر از آن برای قاضى هم باید موجبات آن عود فراهم بشود بنابراین بنده معتقد هستم که تبصره سوم که نوشته است احکام صادره از احکام صادره از دادگاه عالى انتظامى که مبنى بر محکومیت وکیل دادگسترى از درجه 4 به بالا باشد در صورت وجود یکى از موجبات اعاده محاکمه قابل تجدید و رسیدگى می‌باشد معتقد هستم که نوشته شود مبنى بر محکومیت وکیل دادگسترى و قاضى هر دو زیرا ما که این حقوق را برای وکیل دادگسترى منظور می‌داریم از نظر این است که وکیل دادگسترى وابسته به دستگاه قضایی است پس مناسب‌تر و بنا به قانون اولویت برای قضات هم این حق را باید قائل شویم در اینجا پیش‌بینی شده است این اعاده دادرسى در دیوان کشور به عمل بیاید اینجا امروز صبح که خدمت آقای خلعتبری صحبت می‌کردم ایشان پیشنهادى دادند که آن اعاده دادرسى یعنى رسیدگى مجدد اگر در همان محکمه تجدید نظر به عمل بیاید به نظر بنده مناسب‌تر خواهد بود برای این که آن یک دادگاه کافى است که تشکیل می‌شود برای رسیدگى بتخلفات بنابراین آماده‌تر خواهد بود در مورد تخلفاتى که برای قضات پیش می‌آید اگر موجبى برای اعاده دادرسى پیش آمد آن را هم رسیدگى کند و شاید هم تا حدى موجب سرعت رسیدگى بشود ولى به هر حال در این تبصره سوم که در اینجا ذکر شده است و حتى عود را قائل شده‌اند بنده سه نکته را برای توجه آقایان لازم می‌دانم ذکر کنم یکى این که این اعاده دادرسى هم برای قاضى و هم برای وکیل باشد  وثانیاً در این جهاتى که رسیدگى می‌کند و جهات خاص اعاده دادرسى به نظر می‌آید همان مقرراتى که در قسمت‌های حقوقى در نظر گرفته شده در قسمت‌های کیفرى منظور شده و شاید جهات اعاده دادرسى در اینجا خیلى صدق پیدا نکند چون مجازاتى که تعیین شده در حقیقت یک جنبه کیفرى دارد پس باید این جهات و موجباتى که برای اعاده دادرسى در قانون دادرسى کیفرى موجود است در اینجا منظور شود وحتماً تصریح شود و آن نقص مرتفع شود و مطلب دیگر این است که کدام محکمه رسیدگى کند چون ما به موجب ماده اول این قانون قائل شدیم به محکمه تجدید نظر که انتخاب می‌شود از اعضاى دیوان کشور بنابراین همان محکمه صلاحیت خواهد داشت برای اعاده دادرسى قضات که رسیدگى کند این بود نظریات بنده.

نایب‌رئیس- چون در کلیات دیگر نظرى ابراز نشده لذا اعلام رأى می‌شود برای ورود  در ماده واحده موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده واحده مطرح است مخالفى نیست پیشنهادها قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملّی

‌پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به لایحه اضافه شود

تبصره - کلیه احکام قطعى صادره علیه آقایان وکلا وقضات دادگسترى که مجازات مرقوم در ماده 13 لایحه قانونى استقلال کانون وکلا و درجات 4 و 5 و 6 باشد در یکى از شعب دیوانعالى قابل اعاده رسیدگى است

تبصره - دیوان کشور با رعایت دفاعات

+++

حضورى متقاضى اعاده که حق استفاده از کلیه اصول و موازین اساسى و قضایی را دارد رأى ماهوى خود را صادر خواهد کرد.

مشایخى

 پیشنهاد می‌کنم سه تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود: تبصره احکام قطعى محکومیت وکلا دادگسترى که به استناد ماده 23 لایحه قانونى استقلال کانون وکلا و فقرات 4 و 5 و 6 ماده 77 آیین‌نامه آن باشد قابل اعاده دادرسى در یک از شعب دیوان کشور می‌باشد. تبصره دیوان کشور با استماع دفاعات حضورى وکیل متقاضى اعاده (که حق استفاده دفاعى از کلیه اصول اساسى و موازین قضایی و مزایاى موجود برای متهم کیفرى و خوانده حقوقى برای او محفوظ است) رأى ماهوى نهایی خود را صادر خواهد کرد. تبصره مادام که اعاده رسیدگى در دیوان کشور پایان نیافته آثار اجرایی احکام مزبور مرتفع و متوقف شده و با صدور حکم برائت مدت محرومیت جزء مدت اشتغال معینه در بند (ب) و (ج) لایحه قانونى مذکور مصوب 1333/ 12/ 5 خواهد بود.

مشایخى

‌اینجانب پیشنهاد می‌کنم تبصره 3 ماده واحده راجع به دادگاه تجدیدنظر قضات به طریق ذیل اصلاح می‌شود: احکام صادره از دادگاه عالى انتظامى که مبنى بر محکومیت وکیل دادگسترى به استناد ماده 23 لایحه استقلال کانون وکلا صادر شده در محکمه تجدید نظر انتظامى مذکور در این قانون تا یک ماه از تاریخ تصویب این قانون قابل تجدید نظر و رسیدگى است.

ارسلان خلعتبری

 ایجانب پیشنهاد می‌کنم ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود: (احکام صادره از دادگاه عالى انتظامى قضات در صورتى که مبنى بر محکومیت از درجه 3 به بالا باشد قابل تجدید نظر است)

ارسلان خلعتبری

تبصره 3- احکام صاره از دادگاه عالى انتظامى که مبنى بر محکومیت وکیل به مجازات‌هاى مذکور در ماده 23 و فقرات 4 و 5 و 6 ماده 77 لایحه قانون استقلال قانون وکلا وآیین‌نامه آن باشد در صورتى که واجد یکى از علل نقض فرجامى یا اعاده دادرسى احکام محاکم کیفرى یا مدنى باشد و هم چنین در صورت مخالف آن احکام یکى از اصول اساسى و موازین قضایی قابل تجدید رسیدگى ماهوى در یکى از شعب دیوانعالى کشور می‌باشد و حق دفاع حضورى برای وکیل محفوظ است پیشنهاد می‌کنم تبصره 3 به شرح فوق اصلاح شود.

محمد دیهیم

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملّی در مورد طرح آقایان نمایندگان به شرح زیر پیشنهاد می‌نماید:

ماده واحده- کلیه احکام قطعى صادره علیه آقایان وکلا و قضات دادگسترى که به مجازات مرقوم در ماده 23 لایحه قانونى استقلال کانون وکلا ودرجات 4 و 5 و 6 باشد در یکى از شعب دیوان عالى کشور قابل اعاده رسیدگى است تبصره دیوان کشور با رعایت دفاعات حضورى متقاضى اعاده رأى ماهوى خود را صادر خواهد کرد.

رامبد  

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملّی

‌پیشنهاد می‌نمایم جمله دوم ماده واحده به این نحو اصلاح شود: دادگاه تجدیدنظر انتظامى از پنج نفر از رؤساى شعب و مستشاران دیوان عالى کشور که داراى شرایط عضویت دادگاه انتظامى باشند به انتخاب هیئت عمومى دیوان عالى کشور با رأى مخفى برای دو سال تشکیل می‌شود. دکتر قاسم رضایی پیشنهاد می‌نماید تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود: تبصره برای رسیدگى به درخواست اعاده دادرسى وکلایی که به استناد ماده 23 لایحه آزمایشى استقلال کانون وکلاى دادگسترى مصوبه 5/ 12/ 1333 محکوم به انفصال ابد از شغل وکالت شده‌اند یک دادگاه فوق‌العاده مرکب از پنج نفر قضات عالى‌رتبه به انتخاب ریاست دیوان کشور تشکیل و به شکایات و عرایض وکلاى مزبور در مورد تجویز اعاده دادرسى طبق مقررات رسیدگى و رأى قطعى صادر نماید.

دکتر مشیر فاطمى  

ریاست محترم مجلس شواری ملى

 این بنده پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به این لایحه اضافه شود: تبصره احکام قطعى دادگاه انتظامى قضات که به استناد ماده 23 لایحه استقلال کانون وکلا دادگسترى به نام تصفیه صادر گردیده مطلقاً در یکى از شعب دیوانعالى کشور قابل اعاده دادرسى می‌باشد.

دشتى

تبصره 3 - احکام دادگاه عالى انتظامى که مبنى بر محکومیت قاضى و یا وکیل دادگسترى از درجه 4 به بالا باشد در صورت وجود یکى از موجبات اعاده محاکم منظور در قانون آئین دادرسى کیفرى قابل تجدید رسیدگى است و دادگاه تجدید نظر انتظامى پس از قبول درخواست به تقاضاى اعاده دادرسى رسیدگى و حکم خواهد داد و این حکم قطعى است.

صدرزاده‏

نایب‌رئیس - پیشنهادهاى واصله چاپ و ضمیمه اصل لایحه برای شور دوم به کمیسیون دادگسترى ارسال می‌شود

7 - بیانات بعد از دستور آقایان: خلعتبری- مرآت‌اسفندیاری- صدرزاده‏

نایب‌رئیس- چون مطلب دیگرى در دستور نیست با اجازه تبصره ماده 66 نطق‌های بعد از دستور آغاز می‌شود.

آقای خلعتبری‏

  • خواستم به استحضار آقایان نمایندگان محترم برسانم که دیروز کمیسیون کشاورزى مجلس شورای ملّی صبح یک جلسه چهار ساعته داشت و بعد از ظهر هم از ساعت پنج تا ساعت ده و نیم مشغول رسیدگى به آیین‌نامه لایحه اعتبارات بانک کشاورزى درباره 350 میلیون تومان بود که موضوع مورد توجه تمام آقایان نمایندگان محترم است (صحیح است) و برای این که معلوم باشد مجلس همیشه رعایت سرعت در کارهاى لازم را می‌کند تا ساعت ده و نیم شب آقایان ماندند و آیین‌نامه تمام شد لازم می‌دانم عرض کنم شورای‌عالى اقتصاد وزارت کشاورزى که در تنظیم آیین‌نامه دخالت داشته‌اند البته مطالعات زیاد کرده‌اند و قسمت‌هایی که از لحاظ آیین‌نامه قابل توجه و مهم بود این بود که در آیین‌نامه برای جلوگیرى از سلف فروشى اعتباراتى که به شرکت‌های تعاونى و کشاورزى داده شده است و هم چنین وام‌های مستقیم کوتاه‌مدت تقریباً قابل توجه است و کمیسیون کشاورزى این قسمت را تأیید کرد و نمایندگان دولت هم توجه به این امر مورد تقدیر قرار گرفتند قسمت دیگر که موجب نگرانى بود این بود که مبادا عده قلیلى قسمت عمده این وجوه را به عناوین مختلف به عنوان طرح‌هاى بدون نتیجه یا طرح‌هاى واهى ببرند و استفاده کنند و این پول به کشاورزها و به اشخاصى که احتیاج دارند نرسد،

کمیسیون کشاورزى در این قسمت پافشارى کرد و صدى شصت از این وجوه تخصیص داده شد به قرض‌هایی که کمتر از یک صد هزار تومان است و وام‌هاى متوسط‌المدت و طویل‌المدت و برای وام‌هاى بیش از صد هزار تومان همین‌طور مقرر شد هیچ فردى بیش از پانصد هزار تومان از این پول نتواند استفاده کند برای این که اگر این عمل نمی‌شد ممکن بود اشخاصى شرکت‌هایی تشکیل دهند یا عناوینى کنند و قسمت عمده این پول را از اختیار بانک کشاورزى خارج کنند و با این ترتیبى که کمیسیون اتخاذ کرد و همین‌طور در مورد شرکت‌ها قرار گذاشتند که هیچ شرکتى بیش از پانصد هزار تومان نتواند بگیرد و با شرط انجام تعهداتش منتهى تا چهار سال سالى 125 هزار تومان دیگر بتواند بگیرد یعنى برای هیچ شرکتى و هیچ فردى دیگر قدرت نیست از این پول بیش از یک میلیون تومان استفاده کنند و صدى شصت این پول اختصاص دارد به استفاده اشخاص و کشاورزها و برای این که جلوگیرى از فعالیت‌هاى کشاورزى تا این حدود موافقت کرد برای این که اگر یک عده از مهندسین و اشخاص دیگر خواستند شرکت‌هایی تشکیل بدهند در حدود یک میلیون تومان فعالیت داشته باشند و دیگر دو و سه و ده میلیون برای کسى یا شرکتى از این محل قابل استفاده نیست و این پول با رویه‌ای که اتخاذ شده به دست اکثریت کشاورزان و مردم و طبقات متوسط مملکت خواهد رسید عرض کنم قسمت دیگرى که به اعتبارات اضافه کردیم اعتبار تعمیر قنوات و احداث قنوات است وخوشبختانه این تذکرات تمام مورد قبول رئیس شورای‌عالى اقتصاد و بانک کشاورزى قرار گرفت و در یک محیط بسیار صمیمانه و حسن تفاهم این مطالب را که تذکر دادیم مورد موافقت قرار گرفت و آیین‌نامه تنظیم شد عرض کنم تسهیلات برای گرفتن وام به وسیله کشاورزان از جهت معرفى ضامن از جهت پول دادن در مقابل محصولى که در زمین هست محصول موجود تا کنون قرض را با شرایط سخت می‌دادند ما قرار گذاشتیم که به کشاورزان در مقابل محصول موجود قرض بدهند تا کشاورزان  بتوانند با داشتن زمین که زراعت کرده‌اند از بانک کشاورزى پول بگیرند و مانع اتلاف محصول آنها نشود چون مجلس شورای ملّی نهایت علاقه را به انجام این کار داشت بنده خواستم مختصراً عرض کنم که ما نهایت کوشش را کردیم که این پول در اختیار اکثر مردم قرار بگیرد این عرض اول بنده بود عرض دوم این است که من دیشب ساعت 5/10  که از مجلس به منزل رفتم با حالت خستگى زیاد دیدم از شهسوار و رامسر تلگرافات زیادى رسیده بود و همین‌طور در مذاکرات تلفنى شکایات زیادى شده بود مبنى بر این که عده زیادى از کشاورزان چاى رفته‌اند در تلگرافخانه و تحصن اختیار کرده‌اند خواستم علت این مطلب را اینجا عرض کنم حقیقتاً شهادت می‌دهم شخص جناب آقای نخست‌وزیر در این موضوع نهایت پافشارى را داشته‌اند اعلیحضرت همایونى کراراً اوامرى صادر فرموده‌اند یک برنامه و یک حسن نیتى هست ویک فکرى هست در اولیاى امور ولى به دستگاه که می‌رسد طور دیگرى عمل می‌کند و نتیجه به آنجا می‌رسد که مردم بسیار ناراضى می‌شوند و نتیجه‌ای از عمل گرفته نمی‌شود در صورتى که خدا شاهد است الان که نخست‌وزیر اینجا نیست من شاهد هستم که چقدر در این کار اصرار

+++

‌دارد که نتیجه خوبى گرفته بشود وحالا عمل نمی‌شود برای این است که دستگاه‌هاى مختلف مطالعه نمی‌کنند و بعد هم عملیات یکدیگر را خنثى می‌کنند 20 روز قبل دولت دعوتى کرد از یک عده‌ای و ضمناً چهارنفر از آقایان وزرا  هم در آنجا دعوت داشتند همه افراد مربوط به کشاورزی دعوت داشتند و تصمیم گرفته شد در آن کمیسیون که امسال قضیه چاى از طریق انحصار عمل بشود 48 ساعت بعد دونفر از آقایان وزرا از فکر خودشان برگشتند و ما نمایندگان گیلان نه دخالت کردیم و نه شرکت کردیم و اصلاً نمی‌دانیم دولت که حسن نیت دارد چرا عمل نمی‌کند پارسال دستگاه شرکت چاى سازمان برنامه خیلى خوب عمل کرد به کشاورزها خیلى تعدى شد ولى شنیدم که جنس خیلى خوبى تهیه شد و براى دولت یک اعتباراتى تأمین شد و نتیجه خوب داد و چاى را به نوع مرغوب و صحیح تهیه کرد که جناب آقای خرازى فرمودند که چاى ایران در بازارهاى دنیا بورس پیدا کرد ولى با کمال تأسف بدون برنامه و مطالعه شرکت چاى سازمان برنامه را گفتند دخالت نکند و شوراى عالى چاى را منحل کردند و آن ترتیب صحیح سابق از بین رفت بدون این که فکرى بکنند یک ترتیب صحیح جاى این بگذارند مثل سال گذشته که نتیجه این کار این شده است‏ که یک صد هزار نفر کشاورز مترصد بودند که برگ سبزشان را بفروشند ولى خریدارى نیست دستگاه دولت آماده خرید نیست کارخانه‌های خصوصى هم به ثلث و ربع قیمت می‌خرند در صورتى که اعلیحضرت همایونى از یک طرف در مورد کشاورزى عمل می‌فرمایند 350 میلیون تومان برای کشاورزى تخصیص می‌دهند دولت آن طور اقدام و مراقبت می‌کند نمایندگان محترم این همه اقدام می‌کنند برای کارهاى کشاورزى و ما تا نصف شب می‌نشینیم برای مراقبت در کارها زحمت می‌کشیم نتیجه این می‌شود که برگ سبز و محصول مردم از بین می‌رود پارسال خود رئیس دولت آقای دکتر اقبال دستور دادند و رسیدگى کردند دیدند که چاى دخل وخرج برای کشاورز نمی‌کند قبول کردند که مبلغى به قیمت اضافه کنند یعنى امسال می‌بایستی برگ سبز با قیمت بیشترى خریده شود و امسال می‌بایستی که نتیجه مطالعه خودش را به صورت عمل در آورده باشد یک مرتبه دوتا وزیر سه تاوزیر با چند نفر وارد کننده چاى با اتاق بازرگانى تصمیم گرفتند که چند نفر تاجروارد‌کننده چاى با پول دولت تشکیل شرکتى بدهند اگر ضرر کردند جبران آن را از پول دولت بکند آقا اگر می‌خواستید این کار را بکنند همین پول را به کارخانه‌های داخلى و بین کشاورزان تقسیم می‌کردند وحالا که 46 روز می‌گذرد از فصل ده روز است چاى چیدن در گیلان و مازندران شروع شده هیچ کس خریدار نیست و مردم همه آه و ناله دارند در شهرها عزاى عمومى اعلام شده است خدا شاهد است شخص شاه و شخص رئیس دولت ولله میل دارند به کشاورز کمک بشود حسن نیت دارند ولى دستگاه ما طورى عمل می‌کند که کار را خراب می‌کند وبه نتیجه نمی‌رسد از یک طرف واقعاً حسن نیت و حمایت و علاقه برای امور کشاورزى هست و بعد از یک سال عمل وقت شاه گرفته شده وقت دولت گرفته شده موقعى که می‌بایستی چندین هزار نفر کشاورز را راضى نگهداریم در این وقت ترتیبى می‌دهند که کشاورز نمی‌تواند برگ سبزش را بفروشد و کسى نیست آن را بخرد (پردلى- خرده مالکین وکشاورزان محکوم هستند بایستى از بین بروند) نه محکوم هم نیستند خدا شاهد است که من دلم می‌سوزد پول می‌گیریم خرج می‌کنیم این طور توجه هست من خودم یک روزى بودم که نخست‌وزیر (دراین موقع یادداشتى برای آقای خلعتبری رسید) بنده وقتم دارد تمام می‌شود جناب آقای رئیس اگر ممکن است یک چند دقیقه از وقت آقایان استفاده کنم‏

نایب‌رئیس- چون چند نفر از آقایان هم تقاضاى صحبت کرده‌اند در نطق بعد از دستور هم ده دقیقه بیشتر وقت منظور نشده خلعتبری - استدعا می‌کنم حالا که آقای نخست‌وزیر تشریف ندارند جناب آقای دکتر اهرى یک اقدامى بفرمایند که یک نفر را بفرستند به محل که جواب مردم را بدهند (صحیح است)

نایب‌رئیس- آقای مرآت‌اسفندیاری بفرمایید مرآت‌اسفندیاری به‌ طوری که آقایان نمایندگان محترم استحضار دارند یکى از شخصیت‌های بزرگ و خدمتگزاران صدیق و واقعى این کشور على سهیلى سفیر کبیر شاهنشاهى ایران در انگلستان دو روز قبل در مأموریت لندن به رحمت ایزدى پیوست اطمینان دارم فوت آن مرحوم نه تنها ضایعه بزرگى برای وزارت امور خارجه و دستگاه دولت بوده بلکه قلوب عموم دوستان و اشخاصى را که در طول خدمت با آن مرحوم آشنایی و سابقه همکارى و دوستى نزدیک داشتند جریحه دار و داغدار نموده (صحیح است) مرحوم على سهیلى در طول خدمت خود چه در وزارت امور خارجه و وزارت کشور که همواره در پست‌های حساس آن وزارت‌خانه‌ها مأموریت داشتند چه در مقام نخست‌وزیرى که دومرتبه بنا به امر اعلحضرت همایون شاهنشاه خدمت خطیر کشور را در مواقع حساس به عهده داشته با بهترین وجهى از عهده خدمات محوله برآمده به نحوى که خدمات آن مرحوم همواره مورد توجه شخص اعلیحضرت همایون شاهنشاه بوده است رجا واثق دارم که ملت ایران و تاریخ مانیز خدمات آن خدمتگذار صدیق شاهنشاه و کشور را هرگز فراموش نخواهد کرد بنده به سهم خود از درگاه خداوند متعال برای روح آن مرحوم طلب مغفرت وآمرزش را طلب دارم (احسنت)

نایب‌رئیس- آقای صدرزاده بفرمایید

صدرزاده- راجع به آیین‌نامه‌ای که در کمیسیون کشاورزى به تصویب رسید بنده به نوبه خودم از اعضاى محترم کمیسیون کشاورزى تشکر می‌کنم که هرچه زودتر این آیین‌نامه را تصویب فرمودند و امکان این حاصل می‌شود که از این 350 میلیون تومان به کشاورزان نقاط مختلف مملکت کمک بشود تا سطح تولید ترقى پیدا کند ولى این نکته را هم می‌خواهم اینجا یادآورى کنم که این دقتى را که کمیسیون کشاورزى در این موضوع مبذول دشت بر اثر پیشنهادى بود که درخود قانون کردیم که آیین‌نامه را بیاورند به تصویب کمیسیون کشاورزى برسانند واگر این قید در آن قانون نشده بود چه بسا آن آیین‌نامه را وزارت کشاورزى تهیه کرده بود بدون این که اصلاحى در آن بشود اجرا می‌شود (صحیح است) و مورد تصویب  قرار می‌گرفت و چاره‌ای هم نبود و بنده خواستم از این موقع استفاده کنم و به آقایان یادآورى کنم که در همه قوانین مهم برای هرجا که تصویب آیین‌نامه قید می‌شود حتى‌المقدور موافقت بفرمایند که از تصویب کمیسیون‌هاى مجلس آن آیین‌نامه‌ها بگذرد برای این که نظریاتى که به خیر و صلاح مردم داریم در آنجا بگنجانیم و ملحوظ داریم ضمناً هم خواستم یاد آورى کنم راجع به طرحى که آقایان نمایندگان محترم مجلس راجع به شوراهاى کشاورزى به مجلس شوراى ملى تقدیم کردند و چندین ماه قبل تصویب شده و به صورت قانون بیرون آمده و به مجلس سنا رفت برای تصریب مطلقاً در این چند ماه نتیجه رسیدگى آن اعلام نشده می‌خواستم از مقام محترم ریاست تقاضا کنم به مجلس سنا یادآورى کنند که نسبت به آن قانون اقدام کنند و نظرشان را اعلام بدارند تا کشاورزان مملکت هم مانند بازرگانان بتوانند شوراهایی داشته باشند و در پیشرفت امور زراعت با مردم و دولت تشریک مساعى کنند (صحیح است)

نکته دیگر راجع به راه‌آهن بود که می‌خواستم عرض کنم نسبت به راه‌آهن تبریز و مشهد من خیال می‌کنم که همه آقایان نمایندگان در این مسرت و شادى شریک هستند (صحیح است) و همه اشخاص و افراد این مملکت از این پیشرفتى که برای مملکت حاصل شده است البته سپاسگذارند و درعین حال بنده می‌خواهم این نکته را بگویم که تصور می‌کنم کم کمک نوبت استان فارس و سایر استان‌هاى کشور هم رسیده باشد و آقایان هم در این کار با ما کمک کنند و باید سعى کنیم که هر نقطه از نقاط مملکت در حدود قدرت و توانایی و استعدادهایی که دارند بتوانند یک نمونه بارزى برای ترقى و تعالى مملکت باشند من امیدوارم که دولت نسبت بقارس وسایر استان‌ها و اتصال آنها به راه‌آهن یک اقدام عریضى مبذول بدارند که اسباب امیدوارى افراد سایر نقاط مملکت هم فراهم بشود ملاحظه بفرمایید در مسئله دانشگاه یک قانونى در ده سال قبل در موقعى که همین جناب آقای دکتر اقبال وزیر فرهنگ بودند به مجلس آوردند برای تأسیس دانشگاه‌ها شهرستان‌ها که یک فوریت آن در مجلس تصویب شد و بعد هم در زمان وزارت فرهنگ مرحوم دکتر زنگنه آن قانون از تصویب نهایی مجلس شورای ملّی گذشت شاید آن روز فکر نمی‌شد که شهرستان‌هاى ایران داراى دانشکده‌ای بشوند ولى بر اثر توجهات اعلیحضرت همایون شاهنشاه الان استان اصفهان و فارس، تبریز، مشهد و خوزستان داراى دانشکده‌های متعددى شده‌اند که به صورت دانشگاه‌های متعددى شده‌اند که به صورت دانشگاه درآمده است و به طوری که آقایان اطلاع دارند فردا که چهارشنبه است در شیراز یک کنفرانسى از تمام اساتید و دانشیاران مرکز و شهرستان‌ها تشکیل می‌شود برای این که راجع به توسعه دانشگاه‌ها تبادل نظر بشود من خیال می‌کنم از نقطه‌نظر فرهنگ این اقدام یک مژده و بشارتى باشد و ما باید حتى‌المقدور اقداماتى که می‌کنیم در نظر داشته باشیم آن را توسعه بدهیم به تمام شهرستان‌ها که همه شهرستان‌ها بتوانند از این اقدامات استفاده کنند چنانچه در استان‌هایی که هنوز داراى دانشکده نیستند نسبت به آنها هم کوشش بشود وزارت فرهنگ ترتیبى بدهد که آنها هم داراى دانشکده بشوند (صحیح است)

8 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

نایب‌رئیس- چون مطلب دیگرى در دستور نیست و دیگر اجازه‌ای هم خواسته نشده جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنج‌شنبه هجدهم اردیبهشت ساعت 9 صبح خواهد بود دستور هم لوایح موجود.

 (مجلس یک ساعت پیش از ظهر ختم شد)

نایب‌رئیس مجلس شوارى ملى - عماد تربتی

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295254!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)