کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏19
[1396/05/31]

جلسه: 19 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یک‌شنبه 15 مهر ماه 1335  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت‌مجلس

2 - تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان: مشار و مهندس اردبیلى‏

3 - قرائت‌ نامه وزارت دارایی راجع به وجوه پرداختى به بانک کشاورزى‏

4 - بیانات مقام ریاست راجع به لایحه بانکدارى‏

5 - سؤال آقاى خلعتبرى راجع به بلندگوها و دود اتومبیل‌ها و جواب آقاى وزیر کشور

6 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى صادق بوشهرى‏

7 - سؤال آقاى عمیدى نورى راجع به افزایش سرمایه بانک رهنى و جواب آقاى وزیر دارایی

8 - سؤال آقاى بهبهانى راجع به اضافه حقوق اطباء و جواب آقاى وزیر دارایی

9 - طرح تصویب فوریت و اصل گزارش اجازه شرکت ایران در شرکت مال بین‌المللى‏

10 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏19

 

 

جلسه: 19

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یک‌شنبه 15 مهر ماه 1335

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت‌مجلس

2 - تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان: مشار و مهندس اردبیلى‏

3 - قرائت‌ نامه وزارت دارایی راجع به وجوه پرداختى به بانک کشاورزى‏

4 - بیانات مقام ریاست راجع به لایحه بانکدارى‏

5 - سؤال آقاى خلعتبرى راجع به بلندگوها و دود اتومبیل‌ها و جواب آقاى وزیر کشور

6 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى صادق بوشهرى‏

7 - سؤال آقاى عمیدى نورى راجع به افزایش سرمایه بانک رهنى و جواب آقاى وزیر دارایی

8 - سؤال آقاى بهبهانى راجع به اضافه حقوق اطباء و جواب آقاى وزیر دارایی

9 - طرح تصویب فوریت و اصل گزارش اجازه شرکت ایران در شرکت مال بین‌المللى‏

10 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

 

مجلس دو ساعت و ده دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 -تصویب صورت‌مجلس

رئیس - صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه - آقایان: دکتر بینا - جلیلى - مهندس هدایت - مهندس فروهر - خرازى - هدى - برومند - قبادیان - دکتر عدل - غضنفرى - سعیدى - دکتر امین - محمودى - ابتهاج - مهندس جفرودى - طباطبایی - قمى - امید سالار.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: عامرى - مهندس ظفر - دکتر طاهرى - تجدد - دکتر امیر اصلان افشار - دکتر حسن افشار - دکتر سعید حکمت - سنندجى - مهندس شیبانی - تیمورتاش - دولت‌آبادى - قرشى - فرود - معین‌زاده - سالار بهزادى - دکتر دادفر - مسعودى - دهقان - مهندس بهبودى - مهندس فروغى - اریه.‏

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه - آقایان: مهدوى 30 دقیقه - ثقة‌الاسلامی -‌30 دقیقه - موسوى 15 دقیقه - اقبال یک ساعت - صراف‌زاده یک ساعت و ده دقیقه - امامى خویی یک ساعت و ده دقیقه - پردلى 30 دقیقه.

رئیس  - آقاى سلطان‌مراد بختیار بفرمایید.

سلطان مراد بختیار  - در بیانات هفته گذشته بنده یک اشتباهاتى است اصلاح می‌کنم می‌دهم به اداره تندنویسى.

رئیس - بدهید اصلاح کنند آقاى فضایلى بفرمایید .

فضایلى - در عرایض بنده هم مختصر اشتباهى شده که با اجازه جنابعالى می‌دهم به اداره تندنویسى‏

رئیس - بدهید و در صورت‌مجلس نظر دیگرى نیست؟ (اظهار نشد) صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد

2 - تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان: مشار و مهندس اردبیلى‏

رئیس - آقاى مشار بفرمایید

مشار - سؤالى کرده‌ام از آقاى وزیر راه تقدیم می‌کنم

رئیس - بدهید آقاى مهندس اردبیلى بفرمایید

مهندس اردبیلى - سؤالى است از وزارت راه که تقدیم می‌کنم. ‏

3 - قرائت‌نامه وزارت دارایی راجع به وجوه پرداختى به بانک کشاورزى‏

رئیس  - امروز سؤالات مطرح است ولى چون نامه‌اى از آقاى وزیر دارایی رسیده بود لازم می‌دانم که قبلاً به اطلاع مجلس برسد این نامه را به بنده نوشته‌اند براى اطلاع آقایان قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

جناب آقاى سردار فاخر حکمت ریاست محترم مجلس شوراى ملى چون کمک به اعتبارات بانک کشاورزى همواره مورد توجه آقایان نمایندگان محترم بوده وزارت دارایی با وجود مضیقه مالى که داشته و دارد همواره سعى نموده که این منظور را تأمین نمی‌آید و به همین جهت تاکنون علاوه بر مبالغى که از طرف خزانه‌دارى کل به عنوان سپرده ثابت در اختیار بانک کشاورزى گذارده شده و این خود مؤثر در تقویت بنیه مالى بانک مزبور است اخیراً مبالغ یکصد و پنجاه میلیون ریال از محل وجه‌الضمان مسکوک نیکل جهت کمک به بانک مزبور در نظر گرفته شده که به عنوان سپرده ثابت نزد بانک کشاورزى گذاره شود که تا حال 60 میلیون ریال آن پرداخت شده و 90 میلیون ریال دیگر هم قریباً پرداخته خواهد شد علاوه بر مبالغ فوق اکنون هم مبلغ 9043085 یک ریال دیگر به عنوان سپرده ثابت در اختیار بانک کشاورزى گذارده و دستور داده شد که مبلغ فوق را بین بانک‌های کشاورزى شهرستان‌ها تقسیم و به اعتبارات آنها بیافزایند تا بانک‌های محل بتوانند کمک‌هاى لازم را به کشاورزان جهت ازدیاد کشت و تولید محصول بنماید چون در مجلس شوراى ملى وعده کردم اجرا این امر به اطلاع نمایندگان محترم برسد لذا با تقدیم رونوشت دستورى که به بانک کشاورزى صادر گردیده خواهشمند است مقرر فرمایند مراتب باطلاع آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى رسانده شود.

وزیر دارایی

+++

4 - بیانات مقام ریاست راجع به لایحه بانکدارى‏

رئیس - خواستم به اطلاع آقایان برسانم در سابق هم اینجا این موضع مورد مذاکره واقع شد آقایانى که در دوره قبل تشریف داشتند استحضار دارند که قانون بانکدارى را دولت وعده کردند بیاورند و البته این بانک‌ها مفید است براى مردم ولى باید سودش عادلانه باشد (صحیح است) گمان می‌کنم یا آقایان نمایندگان یک طرحى تهیه کنند یا خود دولت قانون بانکدارى را به مجلس بیاورد که براى مردم بهتر و مفیدتر باشد.

5 - سؤال آقاى خلعتبرى راجع به بلندگوها و دود اتومبیل‌ها و جواب آقاى وزیر کشور

رئیس - سؤالات مطرح است آقاى خلعتبرى بفرمایید .

خلعتبرى - سؤال بنده راجع است به گرفتارى که اخیراً در شهرها و مخصوصاً در شهر تهران پیدا شده است و آن نصب بلندگو است مخصوصاً در مهمانخانه‌ها و در رستوران‌ها در چهارراه‌ها که بى‌اندازه موجب زحمت مردم شده است (حشمتى - در همه جا) عرض می‌کنم به استثناى ایامى که سوگوارى است و همه مردم می‌‌توانند استفاده بکنند از موعظه و خطابه دینى و مذهبى ولى در سایر اوقات از این آزادى سوءاستفاده می‌کنند (فضایلى - آن هم جایش در خیابان نیست) منظور بنده هم این است و این قسمت است که مورد اعتراض بنده است و هر کسى که یک عروسى دارد مهمانى دارد بلندگو می‌‌آورد آن وقت تا نصف شب تا آخر شب دو سه ساعت بعد از نصف شب موجب مزاحمت مردم می‌شوند (دکتر راجى - در هیچ جاى دنیا این طور نیست) بنده خودم بعضى از شب‌ها ساعت گذاشته‌ام این رستوران‌ها و کافه‌هاى شمیران تا حدود دو ساعت بعد از نصف شب با صداى بلندگو کارى می‌کنند که چندین هزار نفر از مردم زحمتکش از امانیه تا تجریش آسایش ندارند بنده این سؤال را کردم که در قبال این عمل و براى جلوگیرى از آن چه اقدامى شده است.

سؤال دوم مربوط است به مسئله صحى و بهداشت عمومى و آن مسئله دود است که از ماشین‌هاى سوارى و این مرسدس بنزها و ماشین‌هاى دیگر در شهر تهران متصاعد است اینجا آقایان اطباء تشریف دارند جناب آقاى دکتر سیدامامى و آقایان دیگر که تصدیق می‌فرمایند این یک مسئله بسیار خطرناکى است که لحاظ صحت عمومى مردم بنده می‌خواستم ببینم در این قسمت وزارت کشور چه کرده از نظر بنده این کار جزو وظایف شهردارى است (قنات‌آبادی  - شهردارى که نداریم مال تهران که نیست مال خارجه است) حالا جناب آقاى وزیر کشور تشریف آورده‌اند می‌‌خواهم بدانم چه اقداماتى براى این موضوع شده است.

رئیس  - آقاى وزیر کشور بفرمایید .

وزیر کشور (علم)  - در حدود سؤالاتى که جناب آقاى خلعتبرى فرمودند بلندگوها را گفتیم که از ساعت یازده شب به بعد موقوف باشد در کافه رستوران‌ها (بعضى از نمایندگان - دیر است آقا) و در آنجاها هم طورى بلندگو صدایش بلند باشد که فقط مدعوین استفاده کنند عرض کنم کار ما ایرانی‌ها معمولاً افراط و تفریط است وقتى ما گفته بودیم بلندگوها کوچک و را هم که بعضى‌ها در محوطه خودشان گذاشته بودند مأمورین رفته بودند آنها را هم برداشته بودند (حشمتى - این دیگر درست نیست) در هر صورت این کار انجام می‌شود ولى یک استدعایی دارم از آقایان وقتی که یک چیزى می شنوید لطفاً یک یادداشتى بنویسید و تذکر بفرمایید به خود بنده یا شهربانى که در فلان جا چنین چیزى هست و البته فوراً جلوگیرى خواهد شد (صادق بوشهرى - مکرر نوشته‌ایم ترتیب اثر نداده‌اند) عرض کنم در مورد سوگوارى و آن داد و بیداد‌هاى سوگوارى غلط‌تر است آن موضوع سوگوارى و داد و بیدادها آن سر و صداها دیگر واقعاً خیلى مزاحمت دارد واقعاً بى‌احترامى است به مقام مقدس مذهب این است که آنها هم به طور کلى موقوف خواهند شد (شمس قنات‌آبادی - خودش موقوف شد) و چون امسال ایام عزادارى گذشته این ان‏شا‌ءالله سال بعد چه بنده در خدمت آقایان باشم چه نباشم آقایان ملاحظه می‌فرمایند جلوگیرى خواهد شد (قنات‌آبادی - شش سال دیگر محل دارید) و اما در مورد دود اتوبوس‌ها بنده در مورد اتوبوسرانى می‌‌خواهم اولاً یک نکته‌اى را به عرض آقایان محترم برسانم و گمان می‌کنم که مورد تصدیق همه باشد و آن این است که اصلاً توفیق پیدا نکردیم که در مسئله اتوبوسرانى بهبودى حاصل شود (شمس قنات‌آبادی - این خیلى مورد تصدیق است) بنده یک حقایقى را بدون پرده به عرض می‌‌رسانم یعنى اگر یک مسائلى را هم احیاناً از طرف آقایان مطرح بشود که بنده خودم مطمئن باشم این مطلب صحیح نیست آن را هم بى‌پرده به عرض‌تان می‌‌رسانم که این مطلب صحیح نیست اما موضوع که مربوط به خود ما هم نیست و می‌دانم که آقایان هم صحیح می‌فرمایند آن را هم بدون پرده عرض می‌کنم همین‌طور است که می‌فرمایید و همین‌طور که عرض کردم در مورد اتوبوسرانى واقعاً ما هیچ‌گونه توفیقى هنوز براى بهبود اتوبوسرانى تهران پیدا نکره‌ایم بنده امروز تصادفاً صبح خیلى زود رفته بودم چند تا خط را بازدید می‌کردم و به این حقیقت که پى برده بودم بیشتر پى بردم اما این را بعضى آقایان می‌‌رسانم که به طور قطع بهبود حاصل خواهد شد ولى یک نکته‌اى را هم باید به عرض‌تان برسانم و آن این است که مسئله دود که بسیار زننده است زشت است در مرحله دوم اهمیت است آنچه که ما الان می بایست فکر کنیم معطل شدن مردم است خاطر آقایان مستحضر است که شرکت واحد اتوبوسرانى با زحمات زیادى در تهران درست شده ولى گرفتاری هایی زیادى هم براى شرکت هست از قبیل خریدن اتوبوس است اصولاً پانصد تا اتوبوس در تهران کم داریم آقایان باید توجه بفرمایید که براى خرید این پانصد تا شرکت باید اقدام کند و با کمال تأسف باید به عرض‌تان برسانم هر نوع اقدامى هم که بکند مورد ایراد خواهد بود اما فکرى کردیم که به هر صورت این کار سریعاً انجام بشود از طریق خیلى عادلانه و عاقلانه که مورد ایراد نباشد بنده وارد این جزئیات نمی شوم اما وضع فعلى اتوبوسرانى تهران هنوز خوب نیست و بدبختانه این را بنده اذعان می‌کنم چند خطى که به کار افتاده اتفاقاً بد نیست اما قسمت عمده‌اش باقیست موضوع دوم مسئله دود است که اولاً قابل علاج است یعنى این‌که گاهى مورد ایراد آقایان هست که چرا اصولاً اتومبیل گازوئیلى یا کمپرسى به کار افتاده این در تمام دنیا هست منتهى آنجا دود نمی‌کند چنانچه این اتومبیل‌هاى جدیدى که به کار افتاده دود نمی‌کنند.

رئیس - چون نو است.

وزیر کشور - این نو است و دست نبرده‌اند به اسباب‌هایش یعنى به آن قسمت انژکتورش دست نبرده‌اند ولى اتوبوس‌هاى دیگر دود می‌کنند اما به این نکته توجه بفرمایید که خرج یک اتوبوس گازوئیلى در روز هجده تومان است و یک اتوبوس بنزینى خرجش در روز شصت تومان است تفاوتش خیلى زیاد است از لحاظ اقتصادى و با این تفاوت خیلى آسان نیست که ما فورى گازوئیلى را برداریم و بنزین جایش بگذاریم اما یک نکته هست و آن این است که دقت و مراقبت می‌شود بنده امیدوارم وقتى که شرکت واحد روى پاى خودش شروع به کار کرد که هنوز نکرده این دقت و مراقبت به حد کمال بشود ولى توجه بفرمایید اولین هدف ما این است که مردم زودتر به مقصود برسند و راحت‌تر به مقصد برسند و معطلى زیاد نداشته باشند این هدف را ما دنبالش می رویم و با کمال تأسف باید عرض کنم با این‌که مسئله دود خیلى زننده است با این وضعیت الان دنبال این مطلب زیاد نیستیم و نمی‌توانیم برویم با این‌که عرض کردم تصدیق می‌کنم بسیار بسیار زننده است و بعضی ها به طوری دود می‌کنند که خیابان را با یک پرده دود می پوشانند و انسان را ناراحت می‌کنند در قسمت اول شاید توفیق پیدا بکنیم که تا یک ماه و نیم و دو ماه دیگر به مقدار زیادى محسوس باشد بهبود وضع رفت و آمد اما قسمت دوم با این زودى بر دلایل خیلى زیادى نمی‌‌شود اصلاح کرد و این را نمی‌‌شود انکار کرد اصولاً موقوف کردنش مشکل است و به این زودى امکان پذیر نخواهد بود با نصف این همان‌طور که در مجلس سنا هم عرض کردم در اختیار آقایان هستم در کمیسیون حضورتان می رسم و اگر راهنمایی‌هایی دارید بفرمایید .

رئیس - آقاى خلعتبرى بفرمایید

خلعتبرى - بنده نتیجه‌اى می‌‌خواهم از سؤال امروز بگیرم و آن این است که این سؤال را کردم ولى خودم هم علت واقعى را نمی‌دانم تذکرى که می‌‌خواهم آقاى وزیر کشور بدهم این است که در مملکت ما یک عده‌ای عادت کرده‌اند به حقوق دیگران تجاوز بکنند و علت این هم نفع‌پرستى است و یعنى یک رستوران در اتاق و فضایش باید پنجاه تا مشترى داشته باشد و کلام هم می‌خواهد بکند این آدم فکر می‌کند که اگر یک خواننده بیاورد که صدایش را پنجاه نفر بتوانند بشنوند چون صداى آدم را بیشتر از صد نفر نمی‌توانند بشنوند اگر بلندگویی آوردند صداى این را پانصد نفر هم می‌‌توانند بشنوند پس بلندگو می گذارد و بناى این کار روى نفع‌پرستى است بنابراین باید جلوى این نفع‌پرستى را گرفت در مسئله بلندگو این‌که بنده عرض کردم اشخاصى که در ایام سوگوارى بلندگو می‌گذارند کار آنها جنبه نفع‌پرستى نیست به این جهت بنده آن را حرفى ندارم قرض بفرمایید آقاى راشد صحبت می‌کنند بنده میل دارم تا صبح بیدار باشم و صحبت آقاى راشد را بشنوم براى این‌که براى مردم مفید است و سالى هم چند روز بیشتر نیست این است که سؤال بنده راجع به آن بلندگوهایی است که در رستوران‌ها هست که حقیقتاً مزاحم است البته آن هم از حدود قاعده نباید تجاوز کند موقعى که بنده این سؤال را طرح کردم یک کسى با تلفن به من گفت من اخیراً از اروپا آمده‌ام روزى در منزلم یک قدرى پیچ رادیو را از حد معمول بیشتر باز کرده بودم پلیس آمد زنگ زد و گفت آقاى پیچ رادیو را کوتاه کنید چون این آزادى اجتماعى با این طریق اقتباس از اروپا شده است در اروپا یک همچو قاعده‌ای نیست نه فقط از ساعت ده و یازده به بعد بلندگو و رادیو را بلند نمى‌کنند بلکه در اروپا اصولاً کسى حق ندارد پیانو بلند بزند رادیو بلند بگیرد آزاد نیست براى این‌که تمام آنها اسباب مزاحمت همسایه است بنابراین در این قسمت باید پلیس مراقبت کند اگر در جایی دید وسیله مزاحمت مردم فراهم شده است پلیس رود جلوگیرى کند چون همه مردم که قابلیت شکایت ندارند و نمی‌توانند شکایت کنند و دسترسى ندارند (حشمتى  - آن هم

+++

یک بدى دیگرى درش پیدا می‌شود در خانه‌ها را بزنند) این است که بنده می‌‌خواهم توجه آقاى وزیر کشور را به این قسمت جلب کنم مسئله دوم دود اتومبیل‌ها است بنده هر وقت انتقاد می‌کنم حقیقتاً از لحاظ تشویق خدمتگزاران لازم می‌دانم اشخاصى هم که واقعاً سعى دارند در وظیفه خودشان و خدمتى می‌کنند تشویق بشوند بنده خودم اغلب تاکسى سوار می‌شوم و در بین راه از فرد فرد این شوفرهاى تاکسى‌ها می‌پرسم که وضع این اتومبیل‌ها چه جور است خدا شاهد است که من از تمام آنان شنیده‌ام که می‌‌گویند در ظرف این دو سه سال در کادر افسرى و راهنمایی و رانندگى یک تحول اصلاح‌طلبانه حقیقى پیدا شده است بنابراین مأمورین راهنمایی و شهربانى ما در شهر تهران تا آنجا که بنده اطلاع دارم افسران جدى و صحیح‌العمل هستند و باید از اینها قدردانى کرد و اما در مورد اتوبوسرانى جناب آقاى وزیر کشور هم تصدیق کردند که این دود خیلى زیاد است و زشت است و این عمل به سلامت و صحت مردم مربوط است مردم گردشگاه و باغ‌هاى وسیع ندارند هواى خوب ندارند غذاى خوب ندارند لااقل هواى خوب داشته باشند و وجود هزارها اتومبیل و اتوبوس با این دودى که بیرون در ریه و سلامتى و نفس مردم مؤثر است هیچ محل تردید نیست اما چرا این وضع پیدا شده حقیقتش این است که روى نفع‌پرستى پیدا شده براى این‌که این اتوبوس‌ها قبل از این‌که شرکت واحد شد متعلق به افراد است می‌دانید خرج این اصلاح چقدر است با صد تومان می‌شود جلوى دود کردن را بگیرند من خودم از رئیس اداره راهنمایی شنیدم که می‌گفت آقا چرا اداره راهنمایی نمی‌تواند اقدام بکند تا به حال وزارت کشور و شهربانى نمی‌توانست جلوى این کار را بگیرد براى این‌که اینها خرابکارى می‌کردند اخلا ل می‌کردند و شهربانى حریف آنها نبود براى این‌که به اندازه کافى اتوبوس نداشت و از جهت احتیاج به اینها اگر خرابکارى هم می‌کردند ناچار بود با اینها مدارا کند اما از این به بعد که ما شرکت واحد داریم به نظر بنده دیگر مدارا با اینها صحیح نیست و اینها باید حاضر بشوند براى هر اتوبوس این صد تومان را خرج بکنند بنده‏ خودم از رئیس راهنمایی شنیدم که یک روز پیچ لوله دود را باز کرده بود یک مقدارى دود و لجن در آنها بود این بیست تومان خرجش بود و در همه جاى دنیا هم هست منتهى یک دستگاهى دارند که رگلاژ می‌کنند و این هم براى هر دستگاه صد تومان بیشتر خرج ندارد و اگر هزار دستگاه اتوبوس هم داشته باشیم صد هزار تومان بیشتر خرج ندارد بنابراین بنده از آقاى وزیر کشور خواهش می‌کنم در این موقع که شرکت واحد تشکیل شده این مسئله مورد ابتلا و درخواست همه مردم شهر تهران است مورد توجه قرار بدهند مسلماً با مراقبت اصلاح خود شد. (صحیح است)

رئیس - من انتظار دارم جناب آقاى وزیر کشور نسبت به موضوع راهنمایی اهتمام مخصوص بکنند که این سه فقره اصلاح بشود یکى گنجایش و ظرفیت اتوبوس‌ها است که باید مراقبت کامل بشود که مردم راحت بشوند یکى معطلى مردم است یکى هم موضوع دود است که براى صحبت عمومى مسلماً مضر است و باید تدریجاً کارى بکنند که این اتوبوس‌ها به جاده‌هاى خارج شهر منتقل بشوند.

وزیر کشور - بنده ان‏شا‌ءالله گزارش آن را عرض می‌کنم ‏

6 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى صادق بوشهرى‏

رئیس  - آقاى بوشهرى بفرمایید .

صادق بوشهرى - بنده سؤالى دارم از وزارت راه تقدیم می‌کنم ‏

7 - سؤال آقاى عمیدى نورى راجع به افزایش سرمایه بانک رهنى و جواب آقاى وزیر دارایی

رئیس - آقا عمیدى نورى بفرمایید .

عمیدى نورى - سؤال امروز بنده راجع به موضوع بانک رهنى است (قنات‌آبادی  - خدا بیامرزدش) آن را همان‌طور که آقایان فرمودند از نظر شهرستان‌ها که واقعاً خدا بیامرزدش (مهندس اردبیلى  - در شهرستان‌ها صفر است) (قنات‌آبادی  - از نظر شهر تهران هم خدا رحمتش کند) در حالى که طبق تبصره یک ماه 7 قانون تثبیت پشتوانه اسکناس که در مجلس هجدهم تصویب شد باید 150 میلیون ریال به بانک رهنى پرداخت شود در آن جا این عبارت قید شده «وجوه حاصله از این قانون که در اختیار بانک رهنى ایران قرار می‌گیرد 75 درصد آن در استان‏‏‏ها و شهرستان‏ها و 25 درصد بقیه در تهران به مصرف خواهد رسید» این عبارت حاکى بر این است که مجلس شوراى ملى توجه کاملى به موضوع شهرستان‌ها دارد ولى اثرى از این عمل‌هایی که انتظار عمومى هست کمتر در خارج مشهود است موضع خانه‌سازى یک امر بسیار مهم امروز دنیاست، تمام کشورها تقریباً ابتلاء دارند به این موضوع و به همین جهت فکرهاى اساسى در این کار کرده‌اند امروز وضع ساختمان طورى است که با سرمایه‌اى شخصى معامله نمی‌کنند یعنى آن تومانى صد دینار هم در ساختمان برنمی‌گردد چون مصالح گران است و صرف وقت هم زیاد می‌شود از آن طرف همان‌طور که مقام ریاست فرمودند هیچ فکرى هم براى پایین آمدن نرخ بهره نیست و به همین جهت کسانى هم که مختصر پولى در اختیار دارند یا از بانک‌ها با اعتبارات صدى دوازده و صدى هشت می‌گیرند اغلب اینها تا بیست و چهار درصد و سى درصد در راه تجارت به کار می‌اندازند به این جهت است که امر خانه‌سازى در کشور به مشکل‌ترین مرحله خود رسیده است و تمام ناله‌هایی که از گرانى قیمت اجاره‌خانه هست براى کمبود خانه در کشور است والا اگر زیاد بشود خودش سبب پایین آمدن قیمت و پایین آمدن قیمت کرایه خانه می‌شود قانون تعدیل مال‌الجاره هم با یک کیفیتى است که اصلاً قانون نیست یک تصمیمى بود در موقع دکتر میلسپو گرفته و هنوز هم عمل می‌کنند و حالا این‌که این قانون نیست و ما منتظر هستیم که یک فکرى در این موضوع بشود خود این کار هم سبب شده که مردم کمتر خانه بسازند به همین جهت مصلحت است که بانک رهنى ایران و بانک ساختمانى توسعه بیشترى پیدا کنند و یک سرمایه زیادى در اختیارشان باشد مجلس شوراى ملى متوجه بوده و در هر موقعى که فکرش رسیده اقدامى در این امر کرده از جمله این تبصره‌ای بود که به عرض رسانیدم سؤال بنده راجع به موضوع بانک رهنى است و این 75 در صدى که در تبصره قید شده است و چون این قانون در سال 33 تصویب شده و حالا در سال 35 هستیم می‌خواهیم اثر آن را در شهرستان‌ها ببینیم جناب آقاى وزیر دارایی که توجه کاملى به این موضوع دارند همان‌طور که نامه ایشان قبل از این‌که تشریف بیاورند قرائت شد که آن 9 میلیون تومان را به بانک کشاورزى دادند امیدوارم که اهتمام بفرمایند بیشتر بشود در این خصوص با رقم اگر صورتى به ما بدهند که این 75 درصد در شهرستان‌ها چطور خرج شده بنده خیلى متشکرم می‌‌شوم.

رئیس - آقاى وزیر دارایی

وزیر دارایی (فروهر) - جناب آقای عمیدى نورى فرمودند که مجلس شوراى ملى متوجه اهمیت و تقویت این بانک‌ها و رعایت حال افراد از هر دو نظر است و این مسئله صددرصد مورد تأیید است مجلس شوراى ملى متوجه تقویب تمام امور کشور است اما راجع به کار بانک‌ها چنانکه موضوع بانک کشاورزى در جلسه گذشته صحبت شد بنده ناچارم لاعلاج یک مسئله‌اى را عرض کنم و آن این است که ما در حدود مقدورات خودمان آنچه توانسته‌ایم تا امروز کرده‌ایم و کوچک‏ترین تعللى در این قسمت نشده است کما این‌که راجع به همین قانونى که فرمودند می‌بایستى مبلغى در اختیار بانک رهنى گذارده بشود که 75 درصد آن در شهرستان‌ها مصرف شود این عمل هم تقریبا انجام شده علاوه بر این باز در همان هفته قبل 5 میلیون و چهار صد و کسرى تومان دیگر وزارت دارایی در اختیار بانک رهنى گذاشته است یعنى در همان موقعى که آن 9 میلیون و کسرى تومان را براى بانک کشاورزى طبق وعده‌ای که در این مجلس کرده بودم و عرضه‌اى خدمت جناب آقاى رئیس مجلس عرض کردم که فرمودند قرائت شد در همان موقع هم 5 میلیون و چهار صد و کسرى تومان در اختیار بانک رهنى گذاشته شده علاوه بر این مبالغ که الان عرض می‌کنم در حدود 3 میلیون و چهار صد و کسرى تومان هم موجود است که باید در اختیار بانک ساختمانى گذاشته شود که از نظر تشکیلات داخلى آن بانک یک اشکال کوچکى پیدا کرده که آن هم ظرف یکى دو روز اخیر داده خواهد شد.

من فردا صبح با رئیس بانک ساختمانى جلسه‌اى دارم که این موضوع را هم با او حل می‌کنم حالا راجع به این ارقامى که فرمودند عرض می‌کنم حضورتان چون این رقم دارد اجازه فرمایید که از او بخواهم راجع به اجراى تبصره یک از ماده 7 قانون تثبیت پشتوانه اسکناس مصوبه 17 تیر ماه 1333 اشعار می‌دارد به طور‌ی که استحضار دارند اعتباراتى که در اختیار وزارت دارایی می‌باشد محدود است مع‌الوصف تا آنجا که امکانات وزارت دارایی اجازه می‌داده است به بانک رهنى ایران کمک شده و از راه‌هاى مختلف مبالغى در اختیار بانک مزبور گذاشته شده و بانک رهنى هم صدى 75 یکصد و پنجاه میلیون ریال را به شرح زیر:

شعبه یزد 1200000 ریال

شعبه همدان 3900000 ریال

شعبه مشهد 6000000 ریال‏

شعبه کرمانشاه 3500000 ریال

شعبه کرمان 12000000 ریال

شعبه قزوین 2500000 ریال‏

شعبه شیراز 6000000 ریال

شعبه رشت 20000000 ریال

شعبه تبریز 7000000 ریال‏

شعبه بابل 12000000 ریال

شعبه اهواز 20000000 ریال

شعبه اصفهان 7000000 ریال‏

111900000 ریال

باقیمانده اعتبار سهم همدان 600000 ریال.

جمع 112500000 ریال (ارباب  - بندرعباس چقدر؟) متأسفانه هیچ جناب آقاى ارباب به شهرستان‌ها فرستاده و به طورى که ملاحظه می‌فرمایند فقط ششصد هزار ریال آنکه مربوط به بانک همدان بود باقى مانده که پس از درخواست بانک همدان بود باقى مانده پس از درخواست بانک مزبور ارسال خواهد شد مبالغ دیگرى هم در حدود 000 650 40 ریال از لحاظ احتیاج مبرمى که شهرستان‌ها در اثر بارندگی‌ها و توسعه معابر در سال گذشته داشته‌اند از محل وجوهى که در اختیار بانک رهنى بوده به اعتبار شهرستان‌ها اضافه گردیده و به علاوه

+++

مبلغ 50 510 2580 540 ریال دیگر هم عرض این هفته به بانک رهنى ایران پرداخت خواهد گردید (عمیدى نورى  - این را ه فرمودید) نه دو تاست ما سه پول در این هفته داده‌ایم 9 میلیون و کسرى تومان به بانک کشاورزى و 5 میلیون و چهار صد هزار و خورده‌اى تومان به بانک رهنى 3 ملیون و چهارصد و کسرى تومان براى بانک ساختمانى که عرض کردم حاضر است منتهى یک اشکال کوچکى دارد و آن هم در ظرف امروز و فردا انجام می‌شود به طور‌ی که ملاحظه می‌فرمایید دولت تا آن حدودى که مقدوراتش اجازه می‌داده است به این بانک‌ها کمک کرده است ولى بنده اذعان می‌کنم که اینها کم است باید بیشتر داده شود ولى همان‌طوری که عرض کردم مقدورات ما محدود است در اینجا صحبت شد قبلاً نمی‌دانم به طور جدى بود یا غیرجدى گفته شد که بانک رهنى خدا بیامرزدش خواستم عرض کنم بدون این‌که هیچ‌گونه صحبتى کرده باشم بانک رهنى با این وسایل محدودى که دارد به بهترین نحوى تا امروز وظایفش را انجام داده و این را بنده عرض می‌کنم که رئیس بانک مرد بسیار دلسوزى است به کار خودش علاقه‌مند است و دائماً مواظب کار خودش است براى همین پنج میلیون و چهار صد هزار تومان اخیر که او نمی‌دانست من بدون اطلاع او می‌خواستم این کار را بکنم یک روز به او گفتم که این پول را می‌‌خواهم بدهم باور بفرمایید چهار پنج روز که تا این تشریفاتش تمام بشود یا با تلفن با شخصاً مرتب به من مراجعه مى‌کرد یعنى به کارش علاقه‌مند است منتهى وسایلش محدود است وسایل دولت هم محدود است و بنده امیدوارم همان‌طورى که وضع خزانه کشور رو به بهبود است بتواند در این قسمت هم کمک‌هایی بیشتر و مؤثرترى بکند و بنابراین بنده تصور می‌کنم بلکه یقین دارم همان‌طورى که این مأموریت از طرف مجلس به دولت داده شد و اجراء شد امیدوارم همیشه توفیق پیدا کنیم که مأموریت‌هایی که به ما ارجاع می‌شود به بهترین نحو انجام بدهیم (مشار  - مال مشهد خیلى کم است) (علامه وحیدى  - مال کرمانشاه هم کم است) (فضایلى  - به سارى که مرکز استان است داده نشده).

رئیس - آقاى عمیدى نورى‏

عمیدى نورى - توضیحاتى که جناب آقاى وزیر محترم دارایی دادند. البته راجع به این 150 میلیون که در حدود 11 میلیون ریالش پرداخت شده و به این صورت که به شهرستان‌ها رسیده بنده موافق هستم می‌شود گفت تا حدى رعایت اجراى این تبصره قانونى شده اما از نظر این‌که فرمودند مقدوراتى که براى وزارت دارایی بوده و تا حدودى که می‌توانسته‌اند کمک کرده‌اند به بانک رهنى بنده خواستم عرض کنم خدمت‌شان به نظر بنده این بیانات‌شان مدلل نیست با اطلاعاتى که ما از کشور داریم مثلاً بنده یکیش را عرض می‌کنم اینها قضایاى روزمره است چند وقت پیش بنده شنیدم یکى از رؤساى تأسیسات وزارت دارایی از اروپا تشریف آوردند که قرارداد بسته‌اند انبار‌هاى ساخته شده از خارج وارد کنند.

وزیر دارایی - با کى قرار بسته‌اند؟

عمیدى نورى - با خارج انبار ساخته شده وارد کنند یکى از رؤساى شرکت‌هاى شما قرارداده بسته که از خارج انبار ساخته شده وارد کند بیاورد اینجا کشورى که این همه عمله و کارگر بیکار دارد ما باید سعى کنیم براى مردم کار ایجاد کنیم کشورى که در زمان اعلیحضرت شاه سابق این سیلو‌ها را ساخته و الان بهترین انبار غله ایران است بنده در این موضوع یک مقاله‌اى نوشتم که یعنى چه آقا آن آقا جواب داد که بله این کار خیلى خوبست و من این کار را کرده‌ام و صد هزار لیره از اعتبارات ارزى استفاده می‌کنم و بسیار هم کار خوبى است بنده عرض می‌کنم صد هزار لیره که مقدور است فرمودید بنده این یکى را عرض می‌کنم صد هزار لیره که بالاخره یک رقم بزرگى است یعنى 22 میلیون تومان می‌شود یعنى 220 میلیون ریال براى وارد کردن انبار ساخته به خارج می‌دهند چه عیب داشت که این 220 میلیون ریال را می‌دادند به سرمایه بانک رهنى که این سرمایه باعث شود در شهرستان‌ها ما این مأمورینى که جنابعالى و سایر آقایان وزرا می‌فرستید اقلاً خانه داشته باشند که در آنجا زندگى کنند براى این‌که مشکل‌ترین کار یک مأمور دولت که به خارج می‌‌رود این است که وقتى رفتند به یک شهرستانى خانه ندارند خانه وجود ندارد حالا براى این‌که بنده ثابت کنم این مقدورات را بانک رهنى ایران شاید در حدود سال 1314 تأسیس شده است در حدود 2یک سال پیش سرمایه‌اى که آن روز براى این بانک قائل شدند 720 میلیون ریال بود یعنى در 2 یک سال پیش یک بانکى در این کشور به نام بانک رهنى تأسیس شد که مقصد ظاهرى آنکه البته در خیلى از مواقع هم کار آن عدول شده مقصد ظاهر آن هم این بود که کمک شود براى خانه‌سازى البته یک پول‌هایی طبق سوابق ممکن است داده شده باشد که از مقصد اصلى منحرف شده باشد به آن کارى ندارم به هر حال 720 میلیون ریال یا 72 میلیون تومان سرمایه این بانک بود امروز که 2 یک سال می‌‌گذرد با تمام کوشش‌هایی که شد و بسیار متشکریم که لااقل از این 15 میلیون تومان 1 یک میلیون تومانش داده شده و وعده فرمودند که 4 میلیون تومان باقیش را هم بدهند باز باید بنده عرض کنم که در حال حاضر از این 720 میلیون ریال سرمایه این بانک فقط 46 میلیون پرداخت شده یعنى از اصل سرمایه‌اى که در 2 یک سال پیش براى این بانک در نظر گرفته شده بود در حال حاضر 255 میلیون ریال پرداخت نشده بنده تأسف می‌خورم چطور در کشورى که یک بانکى تأسیس می‌شود به نام بانک رهنى که ضامن ایجاد خانه‌سازى در کشور است 2 یک سال پیش 72 میلیون تومان براى این بانک ما سرمایه قائل شدیم با تمام فشارهایی که وارد می‌شد و کمک‌هایی که داده شد تازه 25 میلیون تومان دیگر کسرى سرمایه دارد براى آن (عماد تربتى - 72 میلیون تومان هم به قیمت به پول آن وقت بود) و اگر موضوع 72 میلیون تومان را به نرخ 2 یک سال پیش نگاه کنیم واقعاً جاى تشکر است که 2 یک سال پیش براى بانک رهنى ایران یک چنین سرمایه‌اى قائل شدند نرخ امروز پول که اصلاً قابل مقایسه با آن روز نیست و تازه هنوز 25 میلیون و نیم تومان آن پرداخت نشده در کشور که انبارها ساخته شده به رسم سوغات از خارج وارد می‌کنند و قراردادش را مى‌بندند و بعد هم می‌‌گویند که بسیار خوب است بنده خیال نمی‌کنم که بتوانند بگویند دولت در حدود مقدورش کار خودش را کرده نه مقدورات خیلى بیشتر است و در آن جوابى که داده شده بود گفته شده بود که سه چهار میلیون تومان از این خانه‌هاى ساخته شده سازمان‌ برنامه معامله کرده من هم این کار را کردم بنده معتقدم مقدورات دولت خیلى بیش از اینهاست اگر کارهاى اقتصادى و ساختمانى خودمان را متمرکز بکنیم از نظر سرمایه در یک هدف اساسى و آن هدف اساسى این باشد که سعى کنیم آنچه نقص داریم از حیث مصالح ساختمانى از خارج وارد کنیم بعد هم از قدرت کار خودمان و فعالیت مردم خودمان استفاده کنیم و همین‌طور نرخ بهره را بیاوریم پایین الان که بنده این عرض را می‌کنم این بانک رهنى را واقعاً خود من معتقد هستم که رئیس فعالش بسیار خوب کار کرده و تصور می‌کنم اغلب آقایان هم در تماس دیده‌اند کارش را در حال حاضر نرخ بهره از حیث بهره‌ای که قرض داده می‌شود و کارمزد و قیمت‌هاى دیگر روی هم که جمع بزنیم به نظر من از صدى 12 هم‏ بیشتر می‌شود (صحیح است) در حالی که خدا شاهد است پارسال جناب آقاى اردلان یادشان هست در سامره وقتى رفتیم که از طرف مجلس عراق دعوت داشتیم با یکى دو نفر از عراقی‌ها صحبت بهره پول در ایران شد وقتى پرسیدند و ما گفتیم بهره قانونى در ایران 12 درصد است بسیار تعجب کردند گفتند بهره و نزول پول در کشور عراق صدى 6 تجاوز نیست و نخواهد بود (اردلان - صحیح است) امروز ما در دنیایی زندگى می‌کنیم که کشور همسایه ما بهره قانونیش 6 درصد متجاوز نیست و ما بهره قانونی‌مان صدى 12 است این هم همان‌طورى که جناب آقاى عرب شیبانی فرمودند بانک‌های‌مان حق دارند چون سرمایه‌هاى آنها کم است و وقتى خواستیم نرخ بهره را بیاوریم پایین دیدیم گفتند اگر این نزول بیاید پایین با این سرمایه بانک‌های‌مان مى‌خوابد پس راهش چیست؟ راهش این است که بانک‌های‌مان را بایستى سرمایه‌اش را هر قدر می‌‌توانیم زیاد کنیم که هم دستگاه خودش اداره کند هم نزول بیاید پایین و هم مردم بروند ساختمان و خانه‌سازى و عمران کشور و کارها هم انجام بشود این بوده بنده نظرم این بود که به بانک رهنى توجه بیشترى بشود و اعتبارات آنجا را زیادتر کنند و شهر‌هاى دیگر ایجاد کنند در شهرستان‌ها نمایندگان محترم نسبت به شهرهاى خودشان و حوزه‌هاى انتخابی‌شان بتوانند جواب موکلین خودشان را بدهند و البته جناب آقاى فروهر هم به ارقام مطمئن‌تر و مفصل‌تر اینجا توضیح بفرمایند که همه قانع بشوند.

وزیر دارایی  - یک عرض کوچکى دارم‏.

رئیس  - بفرمایید.

وزیر دارایی (فروهر) - راجع به همین سؤال عرایضى کردم جناب آقاى عمیدى نورى توضیحات بیشتر دادند البته همان‌طورى که عرض کردم باید به بانک رهنى سرمایه بیشترى داده شود و راجع به بهره هم همان‌طورى که اینجا تذکر فرمودند قبل از تعطیل مجلس هم این بحث را الان هم مورد توجه دولت هست و اما موضوعى که اینجا فرمودند که یکى از شرکت‌هاى تابعه وابسته دولت انبارهاى ساخته شده آورده است گذشته از این‌که انبار ساخته شده اگر بیاورند به عقیده بنده جرمى نیست که غیر قابل عفو و بخشش باشد ولى هزار لیره را هم 225 میلیون ریال تسعیر کرد در صورتى که می‌شود دو میلیون تومان خوب اشکال ندارد در ریال و تومان اشتباه شد ولى نفرمودند که کى بود؟ (عمیدى نورى - آقاى فروزنده رئیس شرکت معاملات خارجى بنده اسم می‌برم) خواستم عرض کنم شرکت معاملات خارجى از دستگاه‌هاى وابسته به دولت است و دولت در آن نظارت دارد ولى تحت نظر وزارت بازرگانى است بنده از این صد هزار لیره خبرى ندارم و تحقیق می‌کنم ولى چیزى را که باید عرض کنم این است که متحمل است فرضاً ما این کار را الان نکرده‌ایم ولى براى روزى که ما محتاج و مجبور بشویم که مقادیر گزافى غله از محصول داخلى یا خارجى بخریم و براى روز مبادا ذخیره کنیم محتمل است انبار کم داشته باشیم حالا که من از آن اطلاعى ندارم ولى اگر احیاناً یک روزى تهیه شود و بیاوریم به عقیده بنده از این کار ضررى متوجه نمی‌‌شود حالا بنده این را از شرکت معاملات خارجى ولو این‌که جزو وزارتخانه من نیست سؤال می‌کنم و تحقیق می‌کنم و بعد هم ممکن است به عرض نمایندگان برسد.

+++

8 - سؤال آقاى بهبهانى راجع به اضافه حقوق اطباء و جواب آقاى وزیر دارایی

رئیس  - آقاى بهبهانى‏

بهبهانى - سؤال بنده راجع به اضافه حقوق اطباء است آقایان اطلاع دارند در سال گذشته قانون در مجلس شوراى ملى به تصویب رسیده که به اطباء یک اضافه حقوق بدهند و اعتبارات این را هم از سازمان‌ برنامه تأمین کنند یعنى سازمان‌ برنامه تقلیل کرد که این اضافه اعتبار را از محل درآمد نفت بپردازد ولى الان یک سال از این مدت می‌‌گذرد و متأسفانه هنوز این اقلام پرداخت نشده البته بنده استحضار دارم در سنا و در کمیسیون مجلس سناست ولى از قرارى که شنیدم خود دولت گفته که ما اضافه حقوق نمی‌توانیم بدهیم و بین خود هیئت‌دولت اختلاف نظر هست که اگر این اضافه حقوق داده شود کسانى دیگر هم اضافه حقوق می‌خواهند البته آقایان استحضار دارید که در بودجه سال گذشته و بودجه امسال که به تصویب مجلس رسیده یک تبصره‌ای بود براى تعدیل حقوق که کمیسیون بودجه و مجلس شوراى ملى با کمک دولت موظفند بر این‌که حقوق کلیه کارمندان دولت را اعم از فنى و غیر فنى تعدیل بکنند بنده هم آن وقت که متصدى کمیسیون بودجه پافشارى کردم براى این کار ولى خوب نشد یک معاذیرى بود که نتوانستیم این کار را انجام بدهیم ولى بنده معتقدم حالا که دولت یا سایرین که کارمندانش آموزگار دبیر یا سایرین که کار ادارى دارند مثل سازمان‌ برنامه این اضافه حقوق‌هاى کلان را می‌پردازد انصاف نیست که اطباء و کسانى که پایه تحصیلات‌شان و زحمت‌شان بیشتر از سایرین است و کار و فعالیت‌شان مشکل‌تر از آنهاست و با جان مردم تماس دارند و بایستى در خارج در دهات در قصبات کار کنند و آنجا‌ها می‌روند معالجه می‌کنند اینها اضافه حقوق نگیرند و کسانى که پشت میز نشسته‌اند اینها اضافه حقوق بگیرند از این جهت می‌خواستم روشن کند دولت که چطور شد اضافه حقوق اطباء را نمی‌پردازد و اگر محظورى در کار است و اشکالى هست بفرمایند که اگر ما می‌‌توانیم رفع اشکال را بکنیم (احسنت).

رئیس  - آقاى وزیر دارایی .

وزیر دارایی (فروهر) - بنده تصور می‌کنم که جناب آقاى بهبهانى نماینده محترم تهران در ضمن توضیحاتى که راجع به سؤال‌شان فرمودند خودشان قبلاً جواب بنده را به اطلاع مجلس شوراى ملى رسانده‌اند البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است که هیچ وزیر و هیچ دولتى به خصوص هیچ وزیر دارایی حق ندارد بدون مجوز قانونى و بدون این‌که یک قانونى که مطابق مقررات به تصویب و ابلاغ و توشیح اعلیحضرت شاهنشاهى رسیده باشد اجرا کند دولت در سنه ماضیه در دوره 18 لایحه‌اى راجع به موضوع اضافه حقوق اطباء تقدیم مجلس شوراى ملى کرد خود ارادتمند هم زیرش را امضاء کرده‌ام مجلس محترم هم با اصلاحاتى تصویب فرمودند و حالا رفته است به مجلس سنا مطابق مقررات باید مجلس سنا یا مشورتى یا تصویبى کار ندارم باید اظهارنظر کند به مجلس شوراى ملى بیاید اگر تصویبى است تصویب کند ابلاغ بکند به صحه مبارکه موشح شود و در مجله رسمى انتشار یابد و بعد اجرا شود قبل از این جریانات بنده متأسفانه قادر به پرداخت یک دینار نیستم ولى این‌که فرمودید که بین وزرا اختلاف هست نه اختلافى در این موضوع نیست یعنى مسئله‌اى که منظور اصلى دولت است و موضوعى نیست که مکتوم باشد و یا جزء اسرار باشد و خود آقا هم توجه فرموده‌اید و کاملاً هم به موقع است این است که بعضى‌ها حقوق‌شان زیادتر است و بعضى‌ها کمتر است جناب آقاى بهبهانى خود بنده مورد انواع و اقسام گرفتارى‌ها و شکایات براى این کار هستم این شکایات وارد است حقایق را باید گفت اما خوب اشکالات دیگر هم هست دستگاه‌هایی بیشتر حقوق می‌گیرند کمتر حقوق می‌گیرند این تبعیض کم و بیش تولید عدم رضایت‌هایی کرده است بنده مذعن هستم و اذعان می‌کنم این مسئله را (حشمتى  - اینها را هم باید بالا برد) آن هم یک اشکالات بودجه‌اى دارد که خودتان تصدیق می‌فرمایید در هر حال خواستم بگویم تمام این موضوعات بدون این‌که بخواهم حرف سرسرى زده باشم صورت ظاهر را حفظ کنم عین حقیقت واقع است این موضع صددرصد مورد توجه دولت است و غالباً بلکه تقریباً کمتر روزى است که راجع به این موضوعات صحبت نشود و مورد دقت قرار نگیرد و قبل از هر چیز راجع به قانون استخدام باید یک تجدید نظرى بشود طرح لا یحه آن را در شوراى اقتصاد تهیه کرده‌اند و حالا در وزارتخانه‌ها دو سه روزى است که آورده‌اند و مشغول مطالعه هستند و امیدواریم این مأموریتى که اصولاً از طرف مجلس شوراى ملى به ما داده شده است در موقع بدبختى‌ها و گرفتارى‌هاى کارمندان دولت بتوانیم انجام دهیم باور کنید که غالباً اتفاق می‌افتد از وضع بد اکثر مستخدمین چه مال خود وزارت دارایی و چه مال سایر دستگاه‌هاى دولت حقیقتاً متأثر می‌‌شوم در این تردید نداشته باشید این جریانش بود که استحضار مجلس محترم رساندم اختلاف‌هایی هم در این قسمت به طور کلى وجود ندارد.

رئیس - آقاى بهبهانى.

بهبهانى - بنده متأسفم که باید عرض کنم با این‌که جناب آقاى فروهر تا یک اندازه‌اى اینجا صراحتى بیان فرمودند ولى حقایق گفته نمی‌شود و مخصوصاً در مورد سؤالات نمایندگان که سؤال می‌کنند وزرا می‌آیند یا یک جوابى که نوشته‌اند همین‌طور می‌خوانند که در مجلس سنا گیر کرده به ما چه و تقصیر ما نیست این حرف‌ها گفته می‌شود و رد می‌شود ولى بنده اینجا خواهش کردم اگر اشکالى در کار هست ما را مستحضر بدارید براى این‌که سما یک قانونى اگر در یک کمیسیونى دو ساعت دیر بکند هزار کار می‌کنید که آن قانون بگذرد یا پس می‌‌گیرید یا ترمیمش می‌کنید یا درستش می‌کنید دو مرتبه می‌دهید و سعى می‌کنید که آن قانون بگذرد مثل همین قانون امنیت اجتماعى که از کمیسیون‌ها مجلس سنا پس گرفتید (دکتر شاهکار  - رد شد پس گرفتید) بله رد شد پس گرفتند ولى الان یک سال است که این قانون از مجلس شوراى ملى گذشته و در مجلس سنا است و اشکالى هم از لحاظ این‌که حقوق اطباء که مربوط به بودجه نیست از بودجه سازمان‌ برنامه است این را تعقیب بفرمایید که این کار آقایان اطباء بگذرد چون اینها اشخاصى هستند که زحمتکش هستند حقیقتاً در مرارت هستند یک طبیب بیست سال تحصیل کرده پانصد تومان حقوق می‌گیرد 450 تومان حقوق می‌گیرد آن وقت ممکن است یک کارمند 1700 تومان بگیرد این انصاف نیست یک طبیبى که همه می‌دانند به این مملکت خدمت می‌کند با تمام امراض دست به گریبان است این سیصد تومان یا سیصد و پنجاه تومان یا 700 تومان بگیرد و آن کارمند دولت هزار و هفتصد تومان این را هم عرض کنم که کارمندان دولت هم این حقوق زیادش نیست (فضایلى  - کارمند وضعیتش بدتر است همه که هزار و هفتصد تومان نمی‌گیرند) کارمندان دولت هم بیچاره هستند آنها هم حقوق‌شان کم است (حشمتى  - کارمندان کارشان هم بدتر است) بنده که عرض نکردم وضع کارمندان خوب است اما اطباء کمتر است و حق نیست یک طبیب اشل حقوقش کمتر از کارمند دولت باشد باید حقوق اطباء و سایر کارمندان را هم ترمیم کرد.

رئیس - آقاى وزیر دارایی.

وزیر دارایی - عرضى نداشتم.

9 - طرح تصویب فوریت و اصل گزارش اجازه شرکت ایران در شرکت مال بین‌المللى‏

رئیس - راجع به لایحه دولت گزارشى از کمیسیون دارایی و خارجه رسیده راجع به مشارکت دولت ایران در شرکت مالى بین‌المللی که قرائت می‌شود و یک پیشنهادى رسیده که بیست نفر تقاضاى فوریت این لایحه را کرده‌اند که بعد از قرائت گزارش کمیسیون‌ها آن هم قرائت می‌شود به شرح زیر خوانده شد گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شوراى ملى لایحه شماره 55775 دولت راجع به اجازه امضاء سند مربوط به مشارکت دولت ایران در شرکت مال بین‌المللی و پذیرفته اساسنامه شرکت مزبور که در کمیسیون دارایی و خارجه دوره قبل تصویب شده بود در کمیسیون دارایی مطرح و با توضیحاتى که آقایان معاونین وزارت امور خارجه و دارایی بیان نمودند گزارش شماره 38 کمیسیون دارایی دوره 18 به شرح زیر تقدیم مجلس شوراى ملى می‌شود.

ماده واحده 1 - دولت مجاز است سندى را که حاکى از پذیرفتن اساسنامه شرکت مالى بین‌المللی و مشارکت دولت شاهنشاهى در شرکت مزبور باشد امضاء و به بانک بین‌المللی ترمیم و توسعه که مؤسس شرکت نامبرده می‌باشد تسلیم نمی‌آید.

2 -نمایندگان اصلى و علی‌البدل دولت شاهنشاهى در شرکت مزبور باشد امضاء و به بانک بین‌المللی سمت نمایندگى دولت را در شرکت مالى بین‌المللی نیز خواهند داشت.

3 - حق استفاده از منافع و تسهیلات مالى شرکت مالى بین‌المللی منحصراً به وسیله یا موافقت بانک ملى ایران بوده و طرف حساب شرکت مزبور در ایران بانک ملى ایران خواهد بود.

4 - قسمت نشر اسکناس بانک ملى ایران (هیئت نظارت  - اندوخته اسکناس) مجاز است سیصد و هفتاد و دو هزار دلار سهم دولت ایران در سرمایه شرکت مالى بین‌المللی را بر طبق اساسنامه شرکت مزبور از محل دلار آمریکا یا طلاى پشتوانه پرداخت نموده و سندى را که از این بابت دریافت می‌دارم جزء پشتوانه محسوب دارد و چنانچه در آینده دلار یا طلاى نامبرده مسترد شود عیناً به قسمت نشر اسکناس تحویل خواهد شد.

مخبر کمیسیون دارایی - مشایخى

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون امور خارجه در جلسه 5 مهر ماه 1335 با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه و آقاى معاون وزارت دارایی لایحه مربوط به مشارکت دولت ایران در شرکت مزبور را مطرح نموده پس از توضیحاتى که آقاى معاوین وزارت امور خارجه بیان نمودند لایحه مزبور تصویب و اینک گزارش کمیسیون دارایی تأیید می‌شود

مخبر کمیسیون امور خارجه - مرآت اسفندیارى

رئیس - پیشنهادى که تقاضاى فوریت از گزارش شده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى

+++

 لایحه مربوط به اجازه امضاء سند مربوط به مشارکت دولت ایران در شرکت مالى بین‌المللی از جمله لوایحى است که در بهبود اوضاع مالى مملکت مؤثر می‌باشد لذا امضاءکنندگان زیر پیشنهاد مى‌نمائیم که لایحه با قید یک فوریت مطرح شود

مشایخى عمیدى نورى - دادگر - موسوى - سلطانى - صفارى - محسن اکبر - صادق بوشهرى و چند امضاى دیگر

مشایخى  - اجازه می‌فرمایید. بنده هم مخبر هستم و هم توضیح می‌دهم.

رئیس – بفرمایید.

مشایخى - بانک بین‌المللی توسعه و ترمیم از جمله مؤسسات بین‌المللی است که براى ترمیم خرابی‌هاى ناشى از جنگ و براى کمک به اقتصاد کشور‌هاى عقب‌افتاده چندى است تشکیل شده این بانک اصولاً مطابق اساسنامه فقط می‌توانست به دولت‌ها وام اعطاء کند مجوزى نداشت که به مؤسسات خصوصى وام بدهد و این موضوع مورد توجه واقع شد که تقویت بنیه اقتصادى کشورهاى عقب‌افتاده به وسیله مؤسسات خصوصى بیشتر منشأ اثر واقع می‌شود لذا این بانک تصمیم گرفت شرکتى به نام شرکت مالى بین‌المللی تشکیل دهد این شرکت در ژوئیه 1956 با سرمایه صد میلیون دلار تشکیل شده و 32 دولت که عضو بانک بین‌المللی توسعه و ترمیم بودند قبول عضویت در این شرکت بین‌المللی را نموده‌اند هدف این بانک از تأسیس و ایجاد این مؤسسه مالى بین‌المللی این است که به وسیله این مؤسسه به مؤسسات خصوصى که در ممالک عقب‌افتاده و ممالک غیرصنعتى بالاخص تشکیل می‌شود و حرفه وفن آن مؤسسات کارهاى تولید است وام بدهد باید تصدیق بکنیم.....

رئیس - پنج دقیقه می‌توانید صحبت بکنید آن هم در پیشنهاد نه در اصل‏

مشایخى - چون دولت ایران هم عضو بانک بین‌المللی است ناچار به نسبت سهم و نظر به این که تا آخر دسامبر 1956 یعنى تا دو ماه دیگر باید تشریفات این کار انجام بشود و دولت ایران سهمیه خودش را پرداخت کند و قبولى خودش را رسماً اعلام بکند و اگر بخواهیم تشریفات آن را عمل کنیم تصویب در مجلس شوراى ملى و تصویب در مجلس سنا ممکن است زمان بیشترى لازم داشته باشد به این جهت تقاضا شده مجلس شوراى ملى موافقت بفرماید که این لایحه با قید یک فوریت تصویب شود که پس از تصویبى در مجلس شوراى ملى هر چه زودتر به تصویب مجلس سنا هم برسد و شرکت ایران هم در این بانک محرز بشود تا این‌که ان‏شا‌ءالله ما هم بتوانیم از کمک‌های این بانک در موقع خودش برخوردار بشویم توضیحات بیشتر را بعداً به عرض خواهم رسانید.

رئیس - آقاى دکتر شاهکار

دکتر شاهکار - آقایان با کمال علاقه‌ای که هست بر این‌که دولت ایران در این صندوق‌هاى بین‌المللی و بانک‌هائی که به منظور کمک به ممالکین که از حیث صنعت زیاد پیشرفت نکرده‌اند و این لغت غیر از لغت عقب‌افتاده است که ان‏شا‌ءالله امیدوارم تکرار نشود (صحیح است) با کمال علاقه‌ای که هست یک مطلب را خواستم به همکاران محترمم در شروع به کار مجلس عرض کنم اصولاً اگر قرار بشود در تمام لوایحى که از طرف دولت داده می‌شود به ضرورت تنگى وقت تا آخر دسامبر بودن مدت آن مجلس بدون شور و غور و رسیدگى رأى بدهد اصلاً علت غایی مجلس شوراى ملى از بین می‌‌رود (صحیح است) آقایان به خوبى به خاطر دارند و به خصوص آقا محمودى نظرشان هست که دیروز اعلیحضرت همایونى در افتتاح مجلس سنا اظهار رضامندى و خرسندى فرمودند از کمک‌هایی مؤثر فکرى که مجلس شیوخ در لوایح دولت کرده است کلمه کمک‌هاى مؤثر این‌که در فرمایشات ملوکانه هست این کمک‌هاى مؤثر همان‌طورى که مجلس دوره 18 سعى کرد حداکثر دقت را در لوایح دولت بکند این رویه را در این دوره ما باید ادامه بدهیم این است که بنده اساساً با هرگونه فوریتى مخالفم یعنى باید این مطلب ولو این‌که کمال اهمیت را دارد با صرف وقت بیشترى جریان عادى خودش را طى بکند و امروز ما در هفتم اکتبر هستم تا آخر دسامبر در حدود سه ماه وقت داریم البته جلوگیرى از این فوریت و جلوگیرى از گذشته وقت این است که مجلس شوراى ملى که همیشه آمادگى خودش را براى خدمت به مملکت نشان داده است بیشتر صرف وقت بکند الان یک ماه و نیم است که مجلس افتتاح شده است ما نمی‌‌گوییم که اساسنامه را امضاء بکنیم یا نکنیم ولى براى کارهاى خودمان که حق استفاده از اعتبارات بانک باشد یا طرز انتخاب نمایندگان بانک باشد باید این مطالب تحت دقت واقع شود شاید لایحه دولت بسیار خوب باشد و با کمک‌هاى فکرى از طرف مجلس شوراى ملى هم عملى بشود بنابراین من از همکاران مجلس شوراى ملى و از آقایانى که این پیشنهاد را داده‌اند که با فوریت مطرح بشود استدعا می‌کنم که فوریت را پس بگیرند و لایحه را به صورت عادى دربیاورند و با فوریتش مخالفم البته مجلس هر چه زودتر رسیدگى می‌کند و این باب را ببندید که دولت لایتغیر و لایزال باشد ولیکن باید این فوریت‌ها از بین برود و مجلس در نهایت دقت و صرف وقت به لوایح رسیدگى کند. (صحیح است)

رئیس - آقاى وزیر دارایی

وزیر دارایی - این پیشنهاد فوریت از طرف آقایان محترم داده شده است (صحیح است) بنابراین بنده در این موضوع نه موافقتى می‌توانم بکنم و نه مخالفتى بلکه طرحى است و پیشنهادى است از طرف مجلس شوراى ملى و آقایان نمایندگان محترم هر جور صلاح بدانند به این طرح رأى خواهند داد ولى موضوع که بنده می‌‌خواهم عرض کنم از بیانات جناب آقاى دکتر شاهکار بنده استنباط این طور کردم که دولت می‌خواهد سرسرى همین‌طور بدون این‌که تفحصى در لایحه بشود به عنوان ضیق وقت مطالبى را از تصویب مجلس محترم شوراى ملى بگذراند در صورتی که این طور نیست قطعاً استحضار دارید این لایحه در 22 دی ماه 34 از طرف دولت به مجلس شوراى ملى تقدیم شده است پس تصدیق بفرمایید که الان ماه‌ها از تاریخ تقدیم آن می‌‌گذرد ولى الان براى این‌که اهمیت موضوع را آقایان توجه بفرمایند بنده فقط یک دو تا نامه‌اى که در این خصوص رسیده است به استحضار آقایان می‌‌رسانم منجمله نامه‌اى است که آقاى سفیر کبیر دولت شاهنشاهى در واشنگتن جناب آقاى دکتر امینى می‌نویسند عین این نامه را اینجا می‌خوانم مرقوم می‌فرمایند پیرو نامه شماره 4368 مورخ 26/1/1334 به قرارى که از بانک بین‌المللی ترمیم و توسعه اطلاع بدهند طبق ماده 9 قسمت اول مواد موافقت‌نامه مربوط به تأسیس شرکت مالى بین‌المللی بعد از آنکه حداقل سى کشور که به عضویت شرکت مالى بین‌المللی در آمده باشند و تقبل پرداخت 75 میلیون دلار از بهاى سهام شرکت را بنمایند شرکت مزبور شروع به کار خواهد کرد بنابراین در تاریخ 20 جولا ى 1956 با قبول عضویت 3 یک کشور که سامى و بهاى سهام آنها را در صورتى ضمیمه ملاحظه خواهید فرمود شرکت مالى بین‌المللی رسماً تشکیل و شروع به کار کرده و بنا بر ماده 9 قسمت 3 جلسه افتتاحیه در تاریخ 24 جولا ى 1956 یعنى تیر ماه گذشته منعقد شده است در صورتی که کشور‌هاى دیگر که موافقت اصولى خود را با تأسیس شرکت مزبور اعلام داشته‌اند تا تاریخ 3 یک دسامبر 1956 عضویت شرکت را بپذیرند جزء اعضا اصلى محسوب خواهند شد بنا بر مراتب فوق همان‌طورى که در نامه شماره 336 ر 3052 مورخ 1/2/1335 صادره از اداره امور اقتصادى اشاره شده است خواهشمند است اقدام بفرمایید قبل از انقضاى تاریخ فوق لایحه‌اى که راجع به تصویب الحاق دولت به شرکت مالى بین‌المللی تهیه شده است زودتر مراحل قانونى خود را طى کند که بتوانیم جزء اعضا اصلى محسوب بشویم.

این یک مسئله‌ای است که الان در حدود ده ماه است در مجلس شوراى ملى مطرح است لایحه در 22 دى ماه 34 به مجلس شوراى ملى تقدیم شده است الان وقت تقدیم لایحه را حضورتان عرض می‌کنم د تاریخ 22 دى ماه 34 شماره 55775 لایحه به مجلس شوراى ملى تقدیم شده (مشایخى  - و در کمیسیون‌هاى مجلس دوره هجدهم تصویب شده است) در کمیسیون‌ها مجلس گذشته هم تصویب شده است در کمیسیون‌هاى خارجه و دارایی هم با دقت مورد غور و بررسى قرار گرفته است ولى بنده دیدم همان‌طورى که فرمودند راجع به اصل مسئله یعنى در مسئله اساسنامه ما نمی‌توانیم تغییراتى بدهیم آقایان می‌دانند که ما باید موارد اساسنامه شرکت بین‌المللی را یا مجموعاً قبول کنیم یا مجموعاً رد کنیم ولى فرمودند راجع به نمایندگى باید رسیدگى شود که بانک ملى باشد یا مؤسسه دیگر الان چندین سال است که بانک بین‌المللی تأسیس شده است و تمام کارهاى ما در آنجا به وسیله بانک ملى شده است و این چیز تازه‌اى نیست ولى خواستم حضور آقایان عرض کنم این شرکت بین‌المللی یکى از بهترین مؤسسات است که درست شده است خیلى خیلى به منفعت ما است و از نظر اقتصادى و مالى کمک‌هائی که در آتیه خواهد کرد بسیار ذیقمت است و سرمایه‌اى که ما آنجا می‌‌دهیم در حدود 370 هزار دلار است اگر سرمایه‌اى که ممالک دیگر می‌دهند مقایسه بفرمایید بسیار ناچیز است دولت در نتیجه نامه‌هایی که قبلاً نوشته شرکت کرده پس دولت علاقه‌مند است که به یک نحوى عمل بشود و با جریاناتى که طى می‌کند و لایحه در مجلس سنا هم می‌‌رود به موقع تصویب بشود و طورى بشود که ما از عضو اصل بودن محروم نشویم این موضوع را به طور کلى خواستم به استحضار آقایان نمایندگان برسانم ولى در مورد آن طرح راجع به فوریت خود آقایان نمایندگان تهیه فرموده‌اند بنده نظرى ندارم.

رئیس - رأى گرفته می‌شود به فوریت این لایحه آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده واحده مطرح است. آقاى خلعتبرى.

خلعتبرى - بنده خیلى معذرت می‌‌خواهم اغلب خیلى زیادتر از آقایان صحبت می‌کنم ولى به نظر خودم اگر مطلبى داشته باشم و نتوانم عرض کنم و آن فرصت را از دست بدهم به نظر خودم مرتکب گناهى شده‌ام راجع به این لایحه بنده مسائلى را تذکر می‌دهم چون مسائلى که در مجلس تذکر باید داد بیشتر در خود لوایح باید داد که مورد توجه واقع بشود بنده قبول دارم که اصل همکارى بین‌المللی است و حقیقتاً از این همکارى اکثر ممالک دنیا که

+++

راهش را بلد هستند خوب استفاده می‌‌توانند بکنند ما هم در بعضى مواقع استفاده کرده‌ایم ولى بهترین جا است که من یک مطلبى را به نماینده دولت تذکر بدهم و به عرض نمایندگان محترم برسانم شرکت در این مؤسسات بین‌المللی در صورتى مفید است که ما از آن خیلى بتوانیم استفاده بکنیم و فقط یک رقم خرج براى ما نداشته باشد نمونه‌اش را می‌‌خواهم عرض کنم بنده چند ماه قبل یعنى چندى بعد از تعطیل مجلس یک مطلبى را شنیدم که از لحاظ ما که این همه براى کشاورزى فریاد می‌زنیم خیلى تأثیر دارد و آن این است که آقایان می‌دانند مؤسسه اصل چهار در خیلى از ممالک دنیا خیلى کمک کرده و خدمت کرده و در مملکت ما هم مخصوصاً در مسئله مالاریا بسیار خدمت ذیقمتى کرده هیچ محلى تردید نیست ولى من شنیدم و میل دارم که آقاى وزیر دارایی هم تحقیق بکنند بیایند به عرض مجلس برسانند شنیدم معادل 8 میلیون دلار ماشین‌آلات وارداتى که مصرف کشاورزى داشت و به این نیت داده شده بود که به مردم بدهند این ماشین‌ها در انبارهاى اصل 4 باقى مانده بدون این‌که به مردم داده بشود (صارمى - یعنى مورد استفاده مردم نمی‌توانست واقع بشود) توجه بفرمایید اگر چنین چیزى حقیقت داشته باشد ببینید چقدر جاى تأسف است چیزى به ما بدهند مجاناً بدهند به درد مردم و کشاورزها بخورد اما در انبارها سال‌ها باقى مانده باشد واقعاً اگر در یک کشور دیگرى یک چنین کارى می‌کردند واقعاً مسئولیت‌آور بود حالا ممکن ما است بگویند اصل 4 یک اداره‌اى است خودش امور خودش را عهده‌دار است و خودش هم اداره می‌کرد ولى به هر حال یک مقام مسئول یا وزارت کشاورزى و یا یکى از ادارات باید تذکر داده باشد اولاً بداند که چه چیزى به مملکت وارد می‌شود و بعد ببیند مصرفش چه می‌شود بنده مخصوصاً امروز اسم نوشتم که در این مسئله مهم که شاید به نظر آقایان مهم نباشد یک تذکراتى بدهم براى این‌که مى‌خواهیم از این همکارى بین‌المللی استفاده کنیم.

آقایان می‌دانند الان چند سال است در روزنامه‌ها می‌خوانیم که امروز کنگره بین‌المللی فلان جا تشکیل شده فلان مؤسسه همکارى تشکیل شده و همین‌طور دائماً و مرتب از وزارتخانه‌ها اشخاصى به عنوان نمایندگى براى شرکت در این مؤسسه بین‌المللی به خارج از مملکت می‌روند بنده قبول دارم اگر شرکت در این مؤسسات مفید است بیشتر بروند اما اگر شرکت در این مؤسسات فقط نتیجه کارش این است که از این بودجه قلیل و ضعیف ما هر ماه یا هر چند ماه عده‌ای اشخاص معین بروند براى سیر و سیاحت و سیر آفاق و انفس بنده مخالفم این تفریط پول و مال بیت‌المال مملکت است بنابراین هر کس که این قبیل تذکرات را به نفع مملکت دهد که سبب بشود که یک دینار پول مملکت به هدر نرود به نظر بنده آن شخص خدمت کرده و انجام وظیفه کرده است بنده یاد دارم چند سال پیش خواندم در روزنامه‌اى که به وین وزیر خارجه چند سال پیش انگلستان براى معالجه رفت به سویس ولى چون بیش از دو هفته ارز نداشت که در سویس بماند نتوانست بماند و معالجه خودش را تکمیل بکند این یک کشورى است که در آن یک همچو عملى اتفاق می‌افتد و آن وقت شاید از سه سال پیش به این طرف یا از ده سال پیش به این طرف صورت بردارید ببینید چقدر اشخاص به عناوین مطالعه و همکارى بین‌المللی هواشناسى استخوان‌شناسى یا روده‌شناسى مطالعه در هوا مطالعه در چى ببینید چقدر به خارج رفته‌اند با پول کى می‌روند؟

اینها با پول مردم می‌روند خدمتى که انجام می‌دهند چیست؟ البته بعضى از اینها می‌روند و خدمت هم انجام می‌دهند چنانکه اخیراً یکى از این آقایان را که اسم نمی‌‌خواهم بیاورم رفت در یک کمیسیون بهدارى شرکت کرد و حقیقتاً براى ما کار هم کرد مطالعه که مربوط به بهدارى بود رفت و ما نتیجه گرفتیم حال خودش هم بیاید و توضیح بدهد وزیر بهدارى را عرض می‌کنم آقاى جهانشاه صالح چون مسئله‌اى که گفتند من قابل ذکر در این مجلس نمی‌دانم خودش بیاید در مجلس اینجا توضیح بدهد و بنده به طور خصوصى به آقایان عرض می‌کنم که چه خدمتى کرده در عین این‌که براى کار بهدارى رفته بود براى اقتصاد ما هم کار کرده است و خدمتى انجام داده است اما الان در شرایط فعلى اشخاصى هستند که می‌روند براى مطالعات در این مؤسسات بین‌المللی کشاورزى بنده می‌‌خواهم بدانم که این آقایان که براى مطالعات کشاورزى تا به حال رفته‌اند یا در مورد کار از طرف وزارت کار رفته‌اند براى نمونه بفرمایید آخر اینها چه کارى انجام داده‌اند؟ آن امرى که از لحاظ مملکت ما از لحاظ کشاورزى مفید باشد از آن لحاظ چه کارى انجام داده‌اند؟ من براى آقایان مثال می‌آورم دو سال پیش در شهسوار براى مرکبات آفت افتاد یک آفت عجیبى کارشناس فرستادند گفتند که مس زمین کم شده است کارشناس خارجى هم فرستادند گفتند مس زمین کم شده است بنده هر چه به وزارت کشاورزى اصرار کردم که آقاى یک نفر متخصص عالى مقام از ایتالیا کالیفرنیا از یک جایی بخواهید و از این اصل چهار از این مؤسسات بین‌المللی یک پنجاه هزار دلار کمک بگیرید که چند نفر کارشناس وارد بیایند اینجا جلو خسارت مردم را بگیرند ترتیب اثر ندادند وزیر کشاورزى وقت هم ترتیب اثر نداد البته وزیر کشاورزى اسبق این مال کابینه تیمسار سپهبد زاهدى است اما خوشبختانه امسال آن آفت کشف شد یک مهندس ایرانى سرکیسیان رفت آنجا تحقیق کرد معلوم شد این مرض به یک کنه‌اى مربوط است و این مرضى که می‌گفتند مربوط به کمبود مس زمین است معلوم شد که مربوط به کنه‌اى است. خدمت این است خوب بنده خدمت این مهندس را هزار بار ترجیحى می‌دهم به این مسافرت‌هایی که وزراى کشاورزى معاونین کشاورزى و هیئت‌هاى کشاورزى و اینها می‌کنند (صحیح است) این مسئله همکارى بعضى در کارها بین‌المللی با کمال تأسف یک نتیجه‌اى داده است و آن این است که همان‌طورى که براى تمام مشاغل داوطلب‌هایی است براى وکالت سناتورى وزارت مدیر کل معاونت و هر کارى که تخصص بخواهد یا نخواهد این مسئله هم جزء مشاغل شده است یعنى اشخاص هستند که کار دیگرى نمی‌توانند پیدا بکنند و می‌بینند پستى مقامى نیست آن وقت انگل دولت‌ها بیچاره وزراى بیچاره و مأمورین دولت می‌شوند اینها را در فشار می‌گذارند که بیایید به ما یک پست مطالعه خارج یک پست نمایندگى خارجى بدهید براى مطالعه یا براى شرکت در کنفرانس‌هاى بین‌المللی چند صد هزار تومان پول به ایشان داده می‌شود می‌روند به سیر و سیاحت بعد هم برمی‌گردد در روزنامه‌ها خبرمی‌دهند که آقا رفته‌اند و آقا برگشته‌اند این کار‌ها را بیایید جلویش را گرفت اگر نماینده می‌‌رود باید متخصص‌ترین اشخاص برود و اگر می‌روند باید براى کارهاى مقید بروند بنده حرفى ندارم که عضویت در این شرکت‌ها و مؤسسات را داشته باشم اما هر کس را بفرستیم هر روز لازم نیست که نماینده بفرستیم خرج بکنیم بدون نتیجه بنابراین بنده به دولت تأکید می‌کنم که در مسئله شرکت و کارهاى خارج باید حتماً رعایت صرفه‌جویی بشود و یک دینار را از پول مملکت براى خرج سفر و هزینه فوق‌العاده اشخاصى که شرکت آنها در این مؤسسه جنبه تشریفاتى دارد خرج نشود و از این لحاظ صرفه‌جویی بکنند و گمان می‌کنم این نظر نظر عمومى مجلس براى جلوگیرى از ولخرجى‌ها باشد. بنابراین این دو عرضم بود مطلب سوم که مخصوصاً آقاى معاون وزارت امور خارجه اینجا هستند خواستم هم به ایشان تذکر بدهم و هم به جناب آقاى وزیر دارایی و آن این است که ما در خیلى از این مؤسسات مثلاً بانک بین‌المللی صندوق بین‌المللی چیزهایی بهداشتى و غیر ذالک شرکت کرده‌ایم الان هم می‌خواهیم شرکت کنیم در این شرکت مالى بین‌المللی که بنده با این‌که مخالف هستم که بسیار چیز مفید است ولى باید یک تذکر بدهم و آن این است که آمدیم ما در این مؤسسه شرکت کردیم سیصد و هفتاد و پنج هزار دلار پرداختیم بعد از سه سال چهار سال آن وقت به ما بگویند خوب آقا امسال سهم شما یک میلیون دلار از این پول است بنده می‌‌خواهم نماینده وزارت امور خارجه یا به وسائلى که مقتضى می‌دانند تذکر بدهند که ما یک احتیاجاتى امروز داریم و اگر در اینجا شرکت می‌کنیم با این‌که دوست است که ما سرمایه کم می‌‌دهیم ولى روى آن اصل همکارى بین‌المللی و جنبه کمکى که نسبت به ممالک کوچک هست باید به ما کمکى بکنند که فایده داشته باشد حالا من‌باب مثال عرض می‌کنم اگر ما در اینجا شرکت کردیم و به ما یک میلیون دلار کمک کردند بنده عرض می‌کنم که اگر نتیجه کارش این است که به ما یک میلیون دلار کمک بکنند ما شرکت نکنیم بهتر است براى این‌که شما یک میلیون دلار ضرب در هشت بکنید می‌شود هشت میلیون تومان هشت میلیون تومان توى این مملکت نباید بهتر است این به چه درد می‌خورد؟ ما امروز براى عمران و توسعه مملکت خودمان و اصلاح امر اقتصادى به پول‌ها و سرمایه‌هاى بیشتر احتیاج داریم بنابراین اگر ما در این قبیل مؤسسات شرکت کردیم این را هم باید وزارت خارجه ما صحبت کند که کمکى که به ممکت ما و به ممالکى که مثل ما هستند می‌کنند نباید به تناسب سرمایه‌اى باشد که می‌گذارند بلکه باید روى آن اصل کلى که در نظر دارند که به این قبیل ممالک کمک بکنند در این موقع به ما یک کمکى بکنند که در وضع زندگى ما مؤثر باشد و این همان مطلبى است که امروز مقام محترم ریاست تذکر دادند همکار محترم آقاى عمید نورى و سایر آقایان تذکر دادند آقایان امروز در مملکت ما تولید پیشرفت نمی‌کند چرا؟ براى این‌که تولیدکننده باید سى درصد فرع بدهد این را شما به هر جایی بیاورید وقتى که فرع پول هجده درصد و ببست درصد و سى درصد شد دیگر هیچ احمقى نیست که پولش را بیاورد و تولید به کار بیندازد آن هم با اوضاع متغیر و متزلزلى که مملکت از لحاظ وضع قوانین وسایل دیگر دارد بنابراین این فرع پول مهمترین مسئله‌ایست که جلو تولید مملکت را گرفته است.

دوم مسئله نداشتن سرمایه است خوب ما خودمان را کشتیم بالاخره بالا زدیم پایین زدیم بعد از یک سال آقاى وزیر دارایی که مورد علاقه ما است می‌آیند می‌‌گویند بیش از این نداریم الان ندارند راست هم می‌‌گویند وزیر دارایی الان از کجا بیاورد؟ مع‌ذلک ما ممنون هستیم تا آن حدى که امکان دارد کمک

+++

 می‌کنند الان 9 میلیون تومان دادند اما احتیاج ما چیست؟ احتیاج ما نه هزار میلیون تومان است براى کشور (صحیح است) ما امروز احتیاج‌مان براى پیشرفت کارهاى اقتصادى مملکتى یک میلیون و دو میلیون و سه میلیون دلار نیست من می‌گویم اگر قرار شد که یک میلیون دلار به ما بدهند و ما هم سالى صد هزار دلار صرف ایاب و ذهاب و مخارج شرکت بکنیم خوب این از لحاظ اقتصادى براى ما چه فایده‌اى دارد؟ اما اگر قرار شده کمک بکنند حالا که یک عده‌ای مى‌نشینند در آن سر دنیا که بیایند به ممالکى که کوچک هستند براى توسعه و اصلاح وضع اقتصادى آنها کمکم کنند آخر این کمک‌هاى محدود که صحیح نیست این نتیجه نمی‌‌دهد یک عده‌ای مخالف هم هستند می‌‌گویند کمک‌هاى اینها از حدود بیشتر نیست مثلاً براى بانک فلان این قدر مى‌پردازند بنابراین بنده نخواستم این را تذکر بدهم که در تشکیلات بعدى در کار اینها یک ترتیباتى بدهند که به مملکت ایران و ممالکى که مثل ما هستند کمک بیشترى بکنند مسئله آخرى که می‌خواستم عرض کنم این است که آمدیم به این مملکت سرمایه آمد بنده امیدوارم که سرمایه زیاد بیاید اما حالا چه موقع است که عرض می‌کنم از این راه اگر سرمایه آمد از راه‌هاى دیگر اگر سرمایه آمد و این سرمایه‌ها قرار شد مصرف‏ شود این مسئله بانک بانکدارى آیین‌نامه‌هاى بانک ما تماماً آقایان قابل تجدیدنظر است اینها مال بیست سال بیست و پنج سال پیش است امروز ما با آیین‌نامه‌ها بیست سال و بیست و پنج سال بیش نمی‌توانیم کار بکنیم الان ما یک بانک ملى داریم چند تا بانک خصوصى داریم بنده نمى‌بینم که در مملکت یک برنامه‌اى باشد که مشوق بانک باشد مشوق تأسیس باشد (مهندس اردبیلى  - جلو می‌گیرد) اخلال و مزاحت هست اما تشویق نیست بنابراین وقتى که ما تشخیص دادیم باید فعالیت اقتصادى ما روى بانک باشد من یک روز از مجلس از آقایان اجازه خواهم گرفت و در این موضوع صحبت خواهم کرد تا فعالیت اقتصادى ما بر اساس اعتبار بانک‌ها بانکدارى نباشد ممکن نیست اقتصاد مملکت به هیچ جا برسد بنا براین اگر آقایان نمایندگان محترم اگر هیئت‌دولت با این اصول اقتصادى موافق هستند باید ترتیبى بدهند حالا که من اطمینان ندارم که پول بیاید اما اگر یک پولى به این مملکت آمد اگر ما یک پولى داشتیم و خواستیم به بانک بدهیم بانک‌های‌مان بانک ملى ما باید همان وظیفه‌اى را انجام بدهند که بانک‌های ممالک خارجه می‌کنند آقایان در ممالک خارجه اگر یک تاجرى مالیاتش امسال از سال پیش کمتر باشد اداره مالیات بر درآمد می‌‌رود می‌گوید که آقا چه شد مالیات امسالت کمتر شد؟ اگر گفت ضرر کرده‌ام به بانک توصیه می‌کند که به این آدم این قدر اعتبار بدهید که من سال دیگر بتوانم همین مالیات را از او وصول بکنم بانک‌های خصوصى اگر در آمریکا یا ممالک دیگر دچار بحران بشوند بانک مرکزى مثل مرغى که تخم‌ها را زیر پر خودش می‌گیرد و جوجه‌هاى خودش را تربیت می‌کند به این بانک‌ها کمک می‌کند پول می‌‌دهد در مواقع سخت همراهى می‌کند اما من تاکنون در اینجا یک چنین کمک‌هایی ندیده‌ام که بانک ملى ما خودش را موظف بداند که بر همان اساس عمل بکند بانک‌هاى کوچک را تقویت بکند مزاحمت را کم بکند نظارت اگر می‌کند به آن قصد و نیت باشد فکر نکند که اگر فلان بانک این قدر منفعت داد و بانک دولت کمتر از آن منفعت داد این خوش نماى نیست این است که بنده می‌‌خواهم مخصوصاً آقاى فروهر به این موضوع توجه بفرمایند آقاى فروهر خودش از خودش فکر دارد بنابراین من می‌‌خواهم در این موقع که جنابعالى وزیر دارایی هستید و مردى هستید که تمام مراحل اقتصادى و مالى را طى کرده‌اید این بانکدارى را توجهى بکنید که هم بانک‌هاى خصوصى در این مملکت زیاد بشود و تشویق بشود و هم این‌که بانک ملى نسبت به بانک‌هاى کوچک دولتى مثل بانک کشاورزى بانک ساختمانى و رهنى در واقع سمت سرپرستى و پدر و فرزندى داشته باشد که به اینها کمک بکند نه این‌که به بانک کشاورزى صدى شش پول بدهد و به طور‌ی که یکى از همکاران محترم گفتند به بانک دیگر صدى چهار بدهد این است که بنده به عرایضم خاتمه می‌دهم این مسائل را هم براى این‌که لازم بود عرض بکنم عرض کردم و اگر امروز عرض نمی‌کردم شاید موقع مقتضى پیش نمی‌آمد بنده از آقایان وزراى محترم تقاضا می‌کنم چون نمی‌‌خواهم سؤال بکنم یک صورتى لطف کنند که در این سه سال اخیر چه اشخاصى مسافرت رفته‌اند و مخارجى که براى مسافرت اینها پرداخت شده چقدر است و این صورت را هم بیاورند در مجلس قرائت کنند و از این به بعد هم تأکید بفرمایند به دستگاه‌هاى دولتى که قوم و خویش‌بازى و رفیق‌بازى را در مورد اشخاص موقوف بکنند و اگر می‌بینند در یک قسمت‌هایی هزینه‌هایی که می‌شود نفعى ندارد عذرخواهى بکنند که بالاخره جلو ولخرجى‌هایی که به این طریق تاکنون در مملکت معمول بوده است گرفته است که آقایانى که می‌روند به اروپا و مطالعه می‌کنند و برمی‌گردند در خود استعداد و لیاقت‌شان شغل به آنها واگذار شود و دولت از مطالعاتى که می‌کنند برخوردار شود.

یعنى اشخاصى هستم که به عناوین مختلف می‌روند خارجه شش ماه یک سال مطالعه می‌کنند برمی‌گردند وقتى برگشتند حق این است که دولت از آن اشخاص در حدود مطالعاتى که کرده‌اند استفاده کند این خدمت جنبه تفنن نداشته باشد این تذکر البته تذکر خیلى به جا و صحیحى است که آقاى سلطانى داده‌اند بنده تشکر می‌کنم از ایشان‏.

رئیس  - آقاى مرات اسفندیارى‏

مرآت اسفندیارى (مخبر کمیسیون خارجه) - آقاى خلعتبرى یک مطالبى بیان فرمودند که قسمتیش مربوط به همین لایحه مورد بحث است و قسمتى مربوط به این موضوع نبود قسمتى که مربوط به این لایحه است به جاست که بنده از طرف کمیسیون مطالبى عرض بکنم راجع به لایحه‌اى که مورد بحث است باعث تأسف است اگر بنده عرض بکنم مثل این‌که آقاى خلعتبرى لایحه را درست مطالعه نفرموده‌اند اگر مطالعه فرموده بودند مطالبى را که در اینجا بیان کردند شاید لازم نمی‌شد تا این اندازه درباره آن بحث بفرمایند براى ایشان تردیدى بود که آیا نماینده ایران در این شرکت مالى بین‌المللی که الان تأسیس شده نماینده جدیدى است که می‌‌رود یا نماینده جدیدى احتیاج ندارد در این لایحه این موضوع ذکر شده می‌نویسد نمایندگان اصلى و علی‌البدل دل دولت شاهنشاهى در بانک بین‌المللی که الان هستند سمت نمایندگى دولت را در شرکت مالى بین‌المللی نیز خواهند داشت بنابراین این نگرانى که جناب آقاى خلعتبرى داشتن که با تشکیل این بانک ممکن است هیئتى برود به کلى منتفى است نماینده‌اى نخواهد رفت و دولت هزینه‌اى از بودجه خودش پرداخت نمی‌کند موضوع دیگرى که براى ایشان باعث تردید بود براى سرمایه بانک و مقدار وامى بود که این بانک به دول یا به اشخاصى از ممالک مختلفه خواهد پرداخت عرض کنم این وام‌هایی که از طرف این شرکت مالى بین‌المللی پرداخت می‌شود وامى نیست که به دولت پرداخت شود وامى است که به تجار پرداخته می‌شود و آن موانعى که تا به حال در بین بود که دولت‌ها می‌بایستى تضمین تقاضاى وام را بکنند با تأسیس این شرکت از بین خواهد رفت به طور‌ی که در همین لایحه ملاحظه می‌فرمایید سرمایه‌اى که دولت ایران می‌پردازد سیصد هزار دلار خواهد بود ولى نسبت به این سیصد هزار دلار وام به تجار پرداخته نمی‌‌شود آن مطلبى است که خود شرکت مطالعه می‌کند در پیشنهاد‌ها که اگر واقعاً تقاضاى وامى شده براى چه مصرفى شده و براى چه منظورى این تقاضاى وام شده ولى اگر این را هم باز بگذاریم ممکن است پس فردا همه افراد این تقاضا را بکنند براى حفر چاه‌هاى عمیق در زمین‌ها خودشان تقاضا بکنند و من خیال می‌کنم که این سرمایه‌اى باید براى یک برنامه‌هاى اصولى و عمرانى باشد این شرکت نتواند به آنها وام بدهد و خیال می‌کنم در مقابل این سرمایه سیصد هزار دلارى که دولت می‌پردازد به فرض این‌که اگر این شرکت یک میلیون هم در سال وام بدهد به اندازه کافى هست نسبت به این در صورتى که بیش از این است و نظر این شرکت این نیست که به نسبت سرمایه‌اش وام بدهد شاید نسبت به سرمایه‌اش بتواند پنج مقابلش را در آمریکا اعتبار کسب نمی‌آید و به همان نسبت به ممالک قرض بدهد و بیشتر نظرش نسبت به ممالکى است که از لحاظ صنعت و کارهاى تولیدى نسبت بسیار ممالک مساوى نیستند با مطالبى که بنده عرض کردم خیال می‌کنم نگرانى‌هاى آقاى خلعتبرى مرتفع شده و احتیاجى هم نباشد بنده یک بیانات بیشترى خدمت‌شان عرض کنم.

رئیس  - آقاى عمیدى نورى بفرمایید.

عمیدى نورى - بنده موافقتم در این لایحه و دادن پیشنهاد فوریت از این جهت بود که در کمیسیون دارایی وقتى این لایحه مطرح شد ما دیدیم که این یکى از لوایح مفیدى است که سرعت تصویبش هم به نظر لازم می‌آید براى این‌که بیش از بیست روز نمانده است به موقعى که باید این کار انجام بشود و البته جناب آقاى دکتر شاهکار با این‌که بیانات فرمودند در اساس موافق بودند به این جهت بود که ما آن پیشنهاد را دادیم و خوشبختانه مجلس شوراى ملى هم تصویب فرمودند در اصلش هم حقیقتش این است که کلیه مطالبى که جناب آقاى خلعتبرى فرمودند احتیاجات و اشکالات در کلیات از جهات دیگرش صحیح بود ولى در این مورد تمام اشکالات‌شان رفع می‌شود براى این‌که این صندوق بین‌المللی در جاى خودش هست ما هم عضویش هستیم سرمایه‌اش را هم گذاشتیم سرمایه ما هم از خارج نیامده مقدارى از پشتوانه اسکناس در آنجا بود و همین صندوق بین‌المللی هم یک روزى براى ما مفید واقع شد موقعى که موضوع نفت مطرح بود پنج میلیون دلار از همانجا گرفته شد (وزیر دارایی - هشت میلیون و هفت صد هزار دلار) هشت میلیون و خورده‌اى که دولت‌هاى بعدى پرداخت کردند (وزیر دارایی  - متأسفانه جنایتش را دیگر کردند و ما باید پرداخت بکنیم.) اخیراً مثل این بود که پرداخته شد اما این مورد مخصوص وام بین‌المللی این موردى است که به دید سرمایه‌دارها و مردمانى فعالى

+++

 که ممکن است کارهایی در کشور بکنند می‌خورد موردى نیست که آن اشکالات از نظر اعزام هیئت‌ها و سایر اشکالات که سهم داده نشده موجود باشد سیصد و هفتاد هزار دلار از همان محل پشتوانه اسکناس به این شرکت داده می‌شود و ما صد دینار پرداخت نمی‌کنیم یک دلار هم سرمایه نمی‌دهیم از همان محل تودیع است یعنى سرمایه ما پشتوانه ما تودیع است و آن وقت سرمایه‌دارهاى ما که می‌خواهند کارهاى عمرانى بکنند ماشین‌آلات وارد بکنند کارخانه‌جات وارد کنند ممکن است یک مقدار از اینها یک اعتباراتى هم در آمریکا لازم داشته باشند می‌‌توانند براى این نوع فعالیت‌هاى تولیدى و کارهاى به این جهت بنده عرض می‌کنم این لایحه بسیار مفیدى است هم فوریتش لازم بوده و هم از لحاظ تأسیسات کار و ایجاد فعالیت در کارهاى مملکت ما مفید است بنابراین معتقد هستم که مجلس شوراى ملى ایران که طرفدار توسعه فعالیت و آبادى مخصوصاً کمک به فعالیت‌هاى شخصى و کمک به آنهایی است که می‌‌توانند کار بکنند و اینجا هم آن چنان موردى است که می‌شود استفاده کرد حتماً قبول خواهد کرد که زودتر این لایحه تصویب بشود که بتوانیم زود‌تر بدهیم به مجلس سنا که قبل از موقع هم نتیجه بگیریم. (صحیح است - احسنت)

رئیس - چون کس دیگر اجازه صحبت نخواسته است رأى گرفته می‌شود آقایانى که با ماده واحده شرکت دولت ایران در شرکت مالى بین‌المللی موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد براى رأى به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

10 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس - جلسه را ختم می‌کنم جلسه روز سه‌شنبه آقایان اعضا شعبه پنجم اگر می‌تواند همین امروز شعبه را تشکیل بدهند و دو نفر کسرى اعضاى کمیسیون اصلاح آیین‌نامه را انتخاب کنند.

(مجلس سی و پنج دقیقه به ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295081!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)