کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هفدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17
[1396/05/29]

جلسه: 19 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 12 مرداد‌ ماه 1331  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- اجرای مراسم تحلیف از طرف آقای مجدزاده نماینده رفسنجان

3- بیانات آقای نائب رئیس دایر به ابراز تأسف و تأثر نسبت به شهدای 30 تیر و اجرای یک دقیقه سکوت

4- بیانات آقای دکتر معظمی دایر به اهمیت قیام ملی و تجلیل شهدای روز 30 تیر و تقدیم یک فقره طرح

5- طرح و تصویب طرح سه فوری راجع به قیام ملی و شهدای 30 تیر 1331

6- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17

 

 

جلسه: 19

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 12 مرداد‌ ماه 1331

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- اجرای مراسم تحلیف از طرف آقای مجدزاده نماینده رفسنجان

3- بیانات آقای نائب رئیس دایر به ابراز تأسف و تأثر نسبت به شهدای 30 تیر و اجرای یک دقیقه سکوت

4- بیانات آقای دکتر معظمی دایر به اهمیت قیام ملی و تجلیل شهدای روز 30 تیر و تقدیم یک فقره طرح

5- طرح و تصویب طرح سه فوری راجع به قیام ملی و شهدای 30 تیر 1331

6- ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه و پنجاه دقیقه صبح به ریاست آقاى مهندس رضوى (نائب رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس

نائب رئیس - صورت غائبین خوانده مى‌شود: (به شرح ذیل خوانده شد)

غائبین با‌اجازه آقایان: دکتر سنجابى على زهرى‏.

غائبین بى‌اجازه آقایان: حاج سید ابوالقاسم کاشانى - دکتر حسین فاطمى‏.

نائب رئیس - در صورت جلسه قبل آقایان نظرى دارند؟

اخگر - اجازه می‌فرمایید.

نائب رئیس - بفرمایید.

اخگر - آقاى دکتر فاطمى مریض هستند و مشغول معالجه می‌باشند نباید ایشان جزء غائبین بى‌اجازه منظور شوند.

نائب رئیس - پس از تشکیل کمیسیون محاسبات این موضوع حل می‌شود در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد - خیر) صورت مجلس تصویب شد.

امامى‌اهرى - در موقع اعلام تصویب صورت مجلس باید عده براى رأى کافى باشد 59 نفر لازم است و 58 نفر حاضر بودند بنابراین عده کافى نبود.

نائب رئیس - آقاى مجدزاده قسم یاد مى‌کنند بعد از اینکه عده کافى شد اعلام تصویب صورت مجلس تکرار می‌شود.

(با ورود چند نفر عده براى رأى کافى شد)

نائب رئیس - در موقع اعلام تصویب صورت مجلس عده براى راى کافى نبود. حالا کافى شد. صورت مجلس سه‌شنبه 17 تیر‌ماه را مجدداً اعلام می‌کنم تصویب شد.

2- اجراى مراسم تحلیف ازطرف آقاى مجدزاده نماینده رفسنجان

در این موقع کلام‌الله مجید را با احترامات لازم به تالار جلسه آورده و عموم حضار قیام نمودند

نائب رئیس - آقاى مجدزاده‏.

آقاى مجدزاده در محل نطق مقابل کلام‌الله مجید حاضر و قسمنامه را به شرح ذیل قرائت و امضا نمودند.

من که در ذیل امضا می‌نمایم خداوند را به شهادت مى‌طلبم و به قرآن مجید قسم یاد می‌کنم مادام که حقوق مجلس و مجلسیان مطابق قانون اساسى محفوظ و مجرى است تکالیفى را که به من رجوع شده است مهما‌امکن با کمال راستى و درستى و جد و جهد انجام داده و نسبت به شاهنشاه متبوع و عادل مفخم خود صدیق و راستگو باشم و به اساس سلطنت و حقوق ملت خیانت ننمایم و هیچ منظورى نداشته باشم جز فواید و مصالح دولت و ملت ایران.

3- بیانات آقاى نائب رئیس دایر به ابراز تأسف و تأثر نسبت به شهداى 30 تیر و اجراى یک دقیقه سکوت

نائب رئیس - آقایان نمایندگان محترم:

قیام ملت مبارز ایران براى پشتیبانى از نهضت مقدس ملى در روز دوشنبه سى‌ام تیرماه 1331 هر چند به حمدالله به نتیجه مطلوب رسید و ریشه ظلم و بیدادگرى و امکان تسلط اجانب را از این کشور برکند ولى متأسفانه این نتیجه براى ما گران تمام شد (صحیح است) و این درخت آزادى با خون فرزندان پاک و رشید ما آبیارى گشت به پاس احترام این قیام آزادى‌خواهانه و براى شرکت در سوگوارى ملى امروز جلسه مجلس شوراى ملى تشکیل شده است.

این حادثه در حقیقت محدود و مربوط به خانواده‌هاى معینى که فرزندان عزیزى را از دست داده‌اند نمى‌باشد (صحیح است) بلکه تمام ملت ایران در این سوگوارى شرکت دارند.

اکنون تسلیت و همدردى خود را به نمایندگى از طرف مجلس شوراى ملى به تمام ملت ایران عموماً و به خانواده‌هاى داغدیده خصوصاً تقدیم مى‌دارم. (صحیح است)

و از درگاه خداوند متعال مسئلت دارم که پدران و مادران و برادران و خواهران و سایر بازماندگان شهداى این حادثه را در تحمل این مصیبت اجر و صبر عنایت فرماید (انشاء‌الله) و از آقایان نمایندگان محترم تمنى دارم به احترام ارواح شهداى این واقعه یک دقیقه قیام و سکوت فرمایند.

(عموم حضار با کمال احترام قیام نموده و یک دقیقه سکوت نمودند)

4- بیانات آقاى دکتر معظمى دایر به اهمیت قیام ملى و تجلیل شهداى 30 تیر و تقدیم یک فقره طرح

نائب رئیس - آقاى دکتر معظمى.

دکتر معظمى - باکمال خضوع و فروتنى به روان پاک شهیدان راه آزادى و حریت و استقلال و شرافت ایران درود می‌فرستم و از درگاه خداوند متعال مسئلت می‌کنم که به ملت ایران در این مصیبت صبر و اجر کرامت و

+++

 عنایت فرماید.

این جنبش و قیام ملى ثابت کرد که در مقابل اراده ملت هیچ قوه و قدرتى را تاب مقاومت و پایدارى نیست و این نیروى عظیم هر مانع و رادعى را از میان بر‌خواهد داشت ایران در طول تاریخ خود از این گونه فداکارى‌ها و جان‌بازی‌ها زیاد داشته است چه در ادوارى که زمام اختیار ملت بر دست حکام خودکام و فرماندهان مستبد بود و چه از زمانى که هماى آزادى و مشروطیت بر این کشور باستانى سایه افکنده و ملت ایران با مجاهدات فراوان بر سرنوشت خویش مسلط شد و سر‌رشته اختیار را به کف با‌کفایت خود گرفت در طول این مدت مدید ایرانیان نشان دادند که در برابر دشمنان با سرسختى و مقاومت بى‌نظیرى خواهند ایستاد و هر گونه جنبش مخالفى را در مقابل اراده خود خرد و نابود خواهند ساخت. دشمنان ما تصور مى‌کردند در ایران افکار عمومى وجود ندارد و مردم به سرنوشت خویش علاقه‌مند نیستند همین تصورات واهى موجب آمد که با فریفتن بعضى رجال خائن و سپردن زمام اختیار به دست آنان بى‌پروا مقاصد شوم خود را عملى کنند این سیاست پلید با استفاده از اوضاع جهان آن روز مى‌کوشید تا وسائل کار را طورى فراهم کند که ملت ایران بعضى در جهل و بی‌خبرى و برخى در یأس و نومیدى به سر بردند و به آنچه در پیرامون آنها می‌گذرد و به نام آنها انجام می‌گیرد بى‌اعتنا باشند تا بدون آن که فریاد اعتراضى از جانبى به گوش برسد دسترنج ملت ایران را به یغما ببرند اگر چه این تدابیر موقتاً مؤثر شد اما دیرى نپایید و این دوره شوم زود به سر آمد و سرنوشت ملت به دست ملت افتاد و مردم بسیار زود به اوضاع جهان آشنا شدند و به ارزش خود پى بردند و با عزمى راسخ براى استیفاى حقوق خویش قیام کردند و دیگر آن دوره گذشت که اجانب هر چه می‌خواستند به دست چند تن رجال سود‌طلب خائن یا جبان خائف در این کشور انجام می‌دادند ملت بیدار و هوشیار شد و تدابیر بیگانگان در خاموش کردن صداى او نقش بر آب گشت اما زمامداران وقت که هنوز در خواب خرگوشى بودند پنبه غفلت از گوش خود بیرون نکشیدند و پرده پندار از پیش چشم خود برنداشتند و این احساسات ملى را که به طرق گوناگون جلوه‌گرى می‌کرد سهل و ساده پنداشتند بلکه تا توانستند در قلع و قمع این ریشه این احساسات شریف که اکنون مى‌بینیم تنها ضامن بقاى آزادى و استقلال ماست (صحیح است) به طرق مختلف کوشیدند اما به یارى خداوند و بر اثر بیدارى ملت از این اقدامات ناستوده خود هیچ طرفى بر‌نبستند این عده روزى از خواب غفلت بیدار شدند که ملت ایران راه خود را در پیش گرفته و هر سد محکمى را از پیش برداشته و هر نغمه مخالفى را در گلو شکسته بود مرد رشیدى که خود از میان این ملت برخاسته و خوب با آمال و منویات هم‌وطنان خویش آشنایى داشت زمام این نهضت ملى را که به یقین می‌توان گفت در تاریخ ایران هرگز نظیر نداشته است گرفت و چنان که حتى مخالفان او اقرار کرده‌اند با سر‌سختى عجیبى آن را به سوى هدف مطلوب هدایت کرد اما دشمنان ملت از پاى ننشستند و در پى تحصیل جاه و مقامى که آن را به قیمت فروختن ملت ایران به دست آورده بودند با استفاده از هر فرصتى کوشش می‌کردند تا آب رفته را به جوى و آبروى ریخته را به روى باز آرند و البته یقین بود که بیگانگان نیز با تمام قوا این دسته را تأیید و تقویت می‌کردند (خسرو قشقایى - باز هم می‌کنند)

من از بیگانگان هرگز ننالم / که با من هر چه کرد آن آشنا کرد.

بودند در میان این عده کسانی که بى‌پروا به اراده ملت می‌تاختند و از افشاى مکنونات خاطر خویش که درست برخلاف مصالح ملت بود نه بیم داشتند و نه شرم اما مردم ایران به امید حصول مقصود و وصول به مقصد که آن را نزدیک می‌دیدند صبر می‌کردند و دندان به جگر مى‌نهادند و با تمام موانعى که ایجاد شده بود آهسته اما پیوسته پیش می‌رفتند تا روزی که مجلس هفدهم آماده کار شد در این روز تمام قدرت و قوه دشمنان خارجى ما و ایادى داخلى آنان به کار افتاد تا نتیجه مبارزات و فداکاری‌هاى چندین ساله ملت ایران را بر باد دهد نمایندگان طرفدار ادامه نهضت ملى در همان موقع در ضمن بیانیه‌اى موضوع را به اطلاع عموم رسانیدند و با افشای دسایس آنان کار را بر دشمنان ملت تنگ گرفتند (مکى - بفرمایید رئیس مجلس را چطور به ما تحمیل کردند) تا ناچار بار دیگر زمام اختیار به دست کسى افتاد که برگزیده مردم و نماینده این نهضت عظیم ملى شناخته شده بود و به این طریق تا حدى اطمینان حاصل شد که می‌توان راه رفته را ادامه داد و به مقصود رسید غافل از آن که هنوز حریف تیرى در ترکش داشت و در پى فرصت مناسبى بود تا آن را نیز به کار برد این فرصت ناگهان حاصل شد یک روز مردم ایران سر از خواب برداشتند و کسى را زمامدار امور کشور دیدند که در مخالفت و لجاج و عناد نسبت به اراده ملت سابقه بسیار طولانى و ممتدى داشت و می‌دانستند که با باقى ماندن او بر مسند زمامدارى باید از نتیجه مبارزات خود چشم بپوشند در این موقع دشوار ملت ایران دو راه بیشتر در پیش نداشت یا تسلیم و رضا و صبر و سکوت که البته با خوى آزادى‌طلبى و بزرگ‌منشى و جوانمردى غریزى این ملت سازگار نبود (صحیح است) یا قیام و مبارزه دلیرانه براى قطع ریشه فساد و وطن‌فروشى و اجنبى‌پرستى و یقین بود که ملت ایران راه دوم را بر خواهد گزید و به مضمون آیه شریفه البته فضل مجاهدت در راه حق را بر ننگ تسلیم و رسوایى رجحان خواهد نهاد. روز 30 تیر‌ماه سرزمین ایران عرصه این آزمایش بود ملت در این روز با خون خود و خون عزیزان خود بر روى زمین ایران چند جمله نوشت که تا ابد باید سرمشق فداکاران و وطن‌پرستان باشد.

اول نوشت: در مقابل اراده ملت هیچ نیرویى تاب مقاومت و پایدارى نخواهد داشت (صحیح است)

پس از آن نوشت: تسلیم و تمکین و رضا در برابر شداید حوادث شیوه مردان غیرتمند نیست.

و باز نوشت: ما با قطرات خون گرم خود درخت آزادى و عظمت ایران را که از شادابى و سرسبزى افتاده بود آبیارى کردیم تا تازگى و طراوت از سر گیرد و بارور و سایه‌گستر شود و برادران امروز و فرزندان فرداى ما در سایه آن از نعمت امن و آسایش برخوردار شوند بکوشید تا دیگر این درخت برومند به دست باغبانان بى‌همت و زبون نیفتد و شاخ و برگ آن هیمه مطبخ آزمندان ناجوانمرد نشود.

آخرین جمله که شهیدان راه آزادى با خون خود نوشتند این بود که:

همت کنید تا این شعله مقدس را که ما افروخته‌ایم خاموش نشود (مهندس حسیبى - خدا ارواح‌شان را شاد کند) دست برادرى به یک دیگر بدهید و در سایه وحدت و مجاهدات و کار مجد و عظمت این ملت کهن‌سال را بار دیگر احیا کنید مجال به بیگانگان ندهید تا در صفوف محکم اراده شما رخنه‌اى ایجاد کنند و این نهضت عظیم را که مبدأ تحول شگرفى در تاریخ زندگانى ملت ما خواهد بود با دسایس و نیرنگ‌ها چنان که شیوه دیرینه آنهاست از شاهراه صواب و صلاح دور سازند و به بی‌راهه خطا و گمراهى بکشند.

آقایان نمایندگان محترم: اکنون چند روز است ملت ایران در ماتم این فرزندان خود که در راه حق و حقیقت مرگ را با آغوش باز پذیرفته و شربت شهادت نوشیده‌اند سوگوار و عزادار است ما در این حادثه نشان دادیم که دیگر دوره تسلط اجانب در کشور ما طى شده است و هرگز از راهى که با تحمل سختى‌ها پیموده‌ایم باز نخواهیم گشت.

مجلس شوراى ملى امروز به شادى روح این شهیدان و عرض تسلیت به ملت ایران عموماً و بازماندگان داغدار آنان خصوصاً این جلسه فوق‌العاده را ترتیب داده است یقین دارم به مفاد آیه کریمه و لا تحسبن الذین قتلو فى سبیل الله امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون بزرگترین تسلیتى است که مى‌توان در این مورد داد (پارسا - تسلیت دیگرش هم انتقام خون شهیدان است) زیرا این شهیدان در راه حق که یکى از اسامى خداوند است کشته شده‌اند و عمل آنان را باید جهاد فى سبیل الله شمرد (صحیح است) که هر مسلمانى بدان موظف و مکلف است و در حقیقت این عده با فدا کردن جان و ریختن خون خود مهم‌ترین وظیفه دینى و ملى خویش را با کمال شهامت انجام داده‌اند و تا ابد خاک وطن عزیز پیکر گرامى آنان را با مهر و محبت و احترام و عظمت در آغوش گرم خود خواهد فشرد، (احسنت، احسنت).

در خاتمه طرحى را که عده‌ای از آقایان محترم تهیه و امضا فرموده‌اند تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

5- طرح و تصویب طرح سه فورى راجع به قیام ملى و شهداى روز 30 تیر 1331

نائب رئیس - طرح تقدیمى قرائت مى‌شود: (به شرح ذیل خوانده شد)

مجلس شوراى ملى:

امضا‌کنندگان ذیل نظر به شهادت و فداکارى عظیمى که ملت ایران در روز 30 تیر‌ماه 1331 نشان داد و به پاس احترام فرزندان رشیدى که در این حادثه شربت شهادت نوشیده‌اند تصمیم قانونى ذیل را به قید سه فوریت پیشنهاد کرده تقاضاى تصویب آن را فى‌المجلس دارد.

ماده واحده - مجلس شوراى ملى در جلسه فوق‌العاده روز پنجشنبه دوم امرداد ماه 1331 قیام روز دوشنبه 30 تیر‌ماه 1331 را که در سراسر کشور براى پشتیبانى از نهضت ملى ایران انجام پذیرفت قیام ملى می‌نامد و شهداى آن روز را به عنوان شهداى ملى می‌شناسد. به امضاى 31 نفر

نائب رئیس - فوریت اول مطرح است. مخالفى نیست. رأى گرفته می‌شود به فوریت اول آقایان موافقین قیام فرمایند.

(به اتفاق قیام نمودند)

نائب رئیس - تصویب شد. فوریت دوم مطرح است (گفته شد - مخالفى نیست) آقایان موافقین با فوریت دوم قیام فرمایند (عموم نمایندگان قیام نمودند)

نائب رئیس - تصویب شد. مخالفى نیست که فى‌المجلس مطرح شود.

جمعى از نمایندگان - مخالفى نیست.

نائب رئیس - پس یک دفعه دیگر قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد) اصل ماده واحده مطرح است نظرى هست؟

مکى - بنده موافقم می‌خواهم صحبت کنم‏.

دکتر بقایى - بنده هم موافقم تذکرى دارم.

نائب رئیس - مخالفى نیست؟ (گفته شد - خیر) چون مخالفى نیست موردى براى اظهار نظر آقایان موافقین باقى نیست. رأى می‌گیریم به ماده واحده آقایان موافقین قیام فرمایند (عموم نمایندگان - قیام نمودند) به اتفاق تصویب شد.

6- ختم جلسه

نائب رئیس - بنده عقیده‌ام این است که به احترام منظورى که از تشکیل این جلسه داشتیم آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)

(مجلس ساعت ده و ربع صبح ختم شد)

نائب رئیس مجلس شوراى ملى - احمد رضوى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294758!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)