کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/28]

جلسه: 19 صورت مشروح مذاکرات مجلس روزسه‌شنبه دوازدهم اردیبهشت ماه 1329  

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس هفتم اردیبهشت‏

2-اجراى مراسم تحلیف از طرف سه نفر آقایان نمایندگان‏

3-بیانات قبل از دستور آقایان: صفوى و پیراسته و دکتر جلالى و دولت‌آبادى‏

4-سؤال آقاى اسلامى راجع به اعتصاب دانشجویان دانشکده پزشکى از وزارت بهدارى و جواب آن‏

5-سؤال آقاى کشاورز‌صدر راجع به پرونده‌هاى آقاى احمد قوام از وزارت دادگسترى و جواب آن‏

6-طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایى راجع به شور اول فروش خالصه‌جات‏

7-تقدیم دوفقر ه لایحه ازطرف آقاى وزیر دارایى‏

8-تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 19

صورت مشروح مذاکرات مجلس روزسه‌شنبه دوازدهم اردیبهشت ماه 1329

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس هفتم اردیبهشت‏

2-اجراى مراسم تحلیف از طرف سه نفر آقایان نمایندگان‏

3-بیانات قبل از دستور آقایان: صفوى و پیراسته و دکتر جلالى و دولت‌آبادى‏

4-سؤال آقاى اسلامى راجع به اعتصاب دانشجویان دانشکده پزشکى از وزارت بهدارى و جواب آن‏

5-سؤال آقاى کشاورز‌صدر راجع به پرونده‌هاى آقاى احمد قوام از وزارت دادگسترى و جواب آن‏

6-طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایى راجع به شور اول فروش خالصه‌جات‏

7-تقدیم دوفقر ه لایحه ازطرف آقاى وزیر دارایى‏

8-تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

 

مجلس دوساعت و ده دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى گنجه (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1-تصویب صورت مجلس جلسه هفتم اردیبهشت‏

نایب رئیس- اسامى غایبین جلسه گذشته قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد)

غایبین با اجازه -‌آقایان: حسین فرهودى- مرتضى حکمت- محمد‌على منصف- ابوالفتح قهرمان- عبدالحمید سنندجى- عسگر صاحب‌جمع- عبدالوهاب اقبال- صمد سود‌آور- سلطانى،

غایبین بى‌اجازه- آقایان: محمد‌على نصرتیان- احمد دهقان- محمد ابریشم‌کار- معدل- موسوى- ثقةالاسلامى- علی‌محمد غضنفرى

دیر‌آمدگان بى‌اجازه- آقایان: دکتر مصباح‌زاده 30 دقیقه حسن اکبر یک ساعت علی‌محمد دهقان 45 دقیقه شهاب خسروانى 30 دقیقه.

نایب رئیس- آقاى کشاورز‌صدر

کشاورز‌صدر- بنده می‌خواهم عرض کنم که آقاى غضنفرى مریض بسترى است دستور بفرمایید جزو غایبین با اجازه نوشته شود

نایب رئیس -در نظر گرفته می‌شود، نسبت به صورت جلسه هفتم اردیبهشت اگر اعتراضى آقایان دارند بفرمایند.

دکتر علوى استدعا می‌کنم کلمه (موضوع شد) رابه (مرجوع شد) اصلاح بفرمایند.

نایب رئیس- در نظر گرفته می‌شود آقاى کشاورز‌صدر بفرمایید.

کشاورز‌صدر -بنده عرضى نداشتم همین تذکر را می‌خواستم بدهم.

نایب رئیس- آقاى نبوى در صورت جلسه فرمایشى دارید؟ بفرمایید.

نبوى- در ضمن اظهارات بنده در جلسه اسبق ذکر شده بایستى در قانون مطلب استناد شده باشد بنده عرض کردم انشا شده باشد، گویا آقایان بد شنیده‌اند، استدعا می‌کنم اصلاح بفرمایید.

نایب رئیس- در صورت مجلس اصلاح می‌شود آقاى شوشترى بفرمایید.

شوشترى- در این صورت مجلس یکى دو تا از عبارات من افتاده و یکى هم همچو تصور می‌کنم اشتباه شده است نوشته شده قانونى ندانستم راجع به انتخابات تهران، قانونى ندانستم قانونى نمی‌دانم باید نوشته شود یکى این است یکى در قسمت مؤخرش اظهار کردم من شخصاً عقیده مخصوصى دارم که تا قانون انتخابات اولیه را ابطال ننماید انتخابات فعلى یعنى انتخابات دوم قانونى نیست که نیست یکى هم راجع به آقاى عماد ممتاز اظهار کردم نوه محروم میرزا‌رضا قلی‌خان وزیر است لغت وزیر افتاده است.

نایب رئیس -در تجدید چاپ اصلاح می‌شود. آقاى قاسم فولادوند

قاسم فولادوند- بنده فعلاً عرضى ندارم.

+++

نایب رئیس- آقاى دکتر راجى‏

دکترراجى- طبق تلگرافى که به من رسیده است نسبت به سهمیه‌اى که وزارت بازرگانى در نظر گرفته براى اتومبیل‌ها سهم زیادترى قائل شده و براى ماشین‌هاى کشاورزى سهمیه کم‌ترى بنده عین تلگراف را تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

نایب رئیس- به کمیسیون اقتصاد ملى فرستاده می‌شود. صورت مجلس جلسه هفته اردیبهشت تصویب می‌شود.

2- اجراى مراسم تحلیف از طرف سه نفر آقایان نمایندگان‏

نایب رئیس -حالا دو یا سه نفر از نمایندگان محترم که تازه به مجلس شوراى ملى وارد شده‌اند مراسم تحلیف را شروع خواهند کرد آقایان الله‌یار صالح شیبانى- گیو.

کشاورز‌صدر- بنده طبق اصل یازده قانون اساسى اخطار دارم.

نایب رئیس -بفرمایید.

کشاورز‌صدر- می‌خواستم عرض کنم حالا که آقایان آمده‌اند جناب آقاى صالح و تیمسار شیبانى (آشتیانى‌زاده تیمسار نیستند) قربان ما ارادت به هر دو داریم مردمان خوبى هم هستند. تقاضاى بنده این است براى این که تکمیل بشود این اصل را که مجلس پذیرفت، چند نفر از آقایان هم که بر طبق ماده 12 در هیئت رئیسه قسم یاد کردند که آن درست نیست آن آقایان را هم دستور بفرمایید صورت‌شان را بیاورند و اینجا قسم یاد کنند.

نایب رئیس- آقاى صالح و آقاى شیبانى و آقاى گیو. (در این موقع کلام‌الله مجید را با احترامات لازمه به مجلس آورده روى میز خطابه گذارده و حضار به احترام آن قیام نمودند) متن قسم‌نامه به شرح ذیل توسط آقاى الله‌یار صالح قرائت و دو نفر آقایان دیگر آن را تکرار نمودند (اشخاصى که در ذیل امضا می‌نماییم خداوند را به شهادت مى‌طلبیم و به قرآن قسم یاد می‌کنیم مادام که حقوق مجلس و مجلسیان مطابق قانون اساسى محفوظ و مجرى است تکالیفى را که به ما رجوع شده است مهما امکن با کمال راستى و درستى وجد و جهد انجام بدهیم و نسبت به اعلیحضرت شاهنشاه متبوع عادل مفخم خودمان صدیق و راستگو باشیم و به اساس سلطنت و حقوق ملت خیانت ننماییم و هیچ منظورى نداشته باشیم جز فواید و مصالح دولت و ملت ایران) الله‌یار صالح، شیبانى، گیو. (آقایان الله‌یار صالح و شیبانى و گیو قسم‌نامه را امضا نمودند)

3-بیانات قبل از دستور آقایان: صفوى و رفیع و پیراسته و دکتر جلالى و دولت‌آبادى

نایب رئیس -حالا با موافقت آقایان نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌کنیم، آقاى صفوى،

صفوى -اخیراً که مسافرتى به عراق کرده و به عتبات عالیات مشرف شدم در آن حدود در اطراف مناسبات و روابط ما با کشورهاى عربى و ممالک اسلامى مذاکراتى در جریان بود و شهرت‌هایى بود و سو‌تفاهم‌هایى ایجاد شده بودکه کاملاً برخلاف حقیقت و واقع بود و این انتشارات که گاهى هم در بعضى مطبوعات خارجى منعکس و شاید به منظور ایجاد نفاق بین کشورهاى اسلامى باشد باید تکذیب شود و اگر سوءتفاهمى ایجاد کرده باشند رفع گردد و حقیقت امر روشن شده باشد. ما همیشه سعى کرده‌ایم روابط صمیمانه و دوستانه با تمام کشورهاى خارجه داشته باشیم و مخصوصاً با دول هم‌جوار و کشورهاى برادر هم‌کیش داراى علاقه و محبت و صمیمیت بوده و همواره براى استحکام بنیان دوستى و روابط حسنه جدیت کرده‌ایم و در موارد مختلف امتحان صمیمت و دوستى خودمان را از هر جهت داده‌ایم و همیشه و در هر موقع خواهان ترقى و سعادت ملل مسلمان و برادران هم‌کیش و هم آیین خودمان بوده‌ایم و جاى نهایت تأسف است که در حسن‌نیت ملت ایران و رویه دوستانه که دولت شاهنشاهى با کلیه ممالک عربى و ملل اسلامى داشته و دارد تردید شود و سوء‌تفاهمى ایجاد گردد. این نکته مسلم است که دویست و پنجاه میلیون ،سیصد میلیون دنیا با روح اتفاق و اتحاد و یگانگى و وحدت نظر کامل مى‌توانند به اوج ترقى و سعادت نایل گردند و باید همه دست برادرى و صمیمیت به یکدیگر بدهند و در سایه اتفاق و اتحاد منافع خودشان را محفوظ دارند ما هم همیشه براى ایجاد صمیمیت و وحدت نظر بین کلیه مسلمین جدیت داشته‌ایم مقامات سیاسى و ملى و مطبوعات ایران نیز همیشه این رویه را تعقیب کرده و دست برادرى و دوستى به جانب کلیه کشورهاى دوست و برادر و هم‌کیش دراز کرده و اگر خداى نخواسته گرفتارى و پیش‌آمد ناگوار و خلاف انتظارى براى آنها روى داده چه در مجلس شوراى ملى ایران و چه در مطبوعات اظهار همدردى و علاقمندى شده است. من تصور می‌کنم راجع به انتشارات اخیر و سوء‌تفاهمى که ایجاد شده است سفارت کبراى شاهنشاهى ایران در عراق با دقت‌نظر و توجه مخصوصى که آقاى شایسته سفیر کبیر ایران در عراق دارند گزارشات لازم و جامع به وزارت امور خارجه ارسال داشته و اولیاى دولت را از چگونگى امر مستحضر داشته‌اند آقاى شایسته سفیر کبیر دولت شاهنشاهى در عراق از رجال لایق خدمتگزار و مطلع به اوضاع و احوال عمومى مى‌باشند و البته باید نظریات وطن و احوال عمومى می‌باشند و البته باید نظریات وطن‌پرستانه که اظهار مى شود باید مورد توجه قرار گیرد حالا من نمی‌دانم وزارت امور خارجه‏ چه اقدامى کرده‌اند و براى رفع سوء‌تفاهمى که ایجاد شده چه نظرى اتخاذ نموده‌اند نمى‌دانم با کمیسیون امور خارجه مجلس شوراى ملى مذاکراتى شده و جناب آقاى قائم‌الملک رئیس محترم کمیسیون امور خارجه را مستحضر داشته اند یا خیر؟ در هر صورت ما رویه دوستى و یگانگى را با کلیه کشور اسلامى و ممالک عربى تعقیب می‌کنیم و امیدواریم در حسن‌نیت ما هم شبهه و تردیدى حاصل نگردد. موضوع دیگر که تذکر آن را لازم می‌دانم توجه بیشترى است که باید از طرف وزارت فرهنگ براى توسعه و رفع نواقص فرهنگى و مدارس ایرانیان در عراق به عمل آید خیلى خشنودم که جناب آقاى کیهان وزیر فرهنگ حضور دارند. مدارس ایرانیان در عراق از مدت‌ها به این طرف تأسیس گردیده در بصره کاظمین علیه‌السلام بغداد کربلا و نجف اشرف دبستان‌هاى شش کلاسه ایرانیان خدماتى را عهده‌دار هستند. دبستان دولتى علوى در نجف اشرف که درحدود 400 نفر اطفال ایرانی‌ها در آنجا تحصیل می‌کنند در سال 1327 قمرى تأسیس گردید. و همه ساله عده از اطفال با اخذ گواهینامه شش ساله از این دبستان‌ها خارج شده و در دبیرستان سه کلاسه بغداد به تحصیل می‌پردازند و اکنون هستند بعضى از کارمندان ادارات دولتى عراق که از دبستان علوى ایرانیان در نجف اشرف هستند مقدماتى را تمام کرده و با گواهى‌نامه خارج شده‌اند و چون دبستان‌هاى بصره کاظمین بغداد کربلا نجف و دبیرستان‌ها آنجا عهده‌دار خدمات فرهنگى زیادى است و عده زیادى ا ز اطفال ایرانی‌ها در آن حدود اطفال خودشان را به این مدارس فرستاده و مشغول تحصیل هستند خوش‌وقت هستم که جناب آقاى کیهان وزیر محترم فرهنگ هم تشریف دارند و در حضورشان عرض می‌کنم شایسته است وزارت فرهنگ توجه بیشترى به پیشرفت امور فرهنگى در عراق و رفع نواقص مدارس بنماید و نظریات سفارت کبراى شاهنشاهى و وابسته فرهنگى ما را مورد عنایت قرار دهد وبراى تشیید مناسبات فرهنگى بین کشور ایران و کشور عراق اقدام ننماید. سال گذشته با جدیت سفارت کبراى شاهنشاهى در عراق و مساعى آقاى شایسته یک عده از دانش‌آموزان عراقى به ایران آمده و در پایتخت از طرف وزارت فرهنگ پذیرایى و بنگاه‌هاى فرهنگى را بازدید کرده در مراجعت ازحسن پذیرایى و مهمان‌نوازى ایرانیان و توسعه فرهنگ توضیحاتى داده‌اند که باعث خشنودى عموم هم‌میهنان ما در عراق شده است البته وزارت امور خارجه و وزارت فرهنگ توجه خواهند نمود که روابط فرهنگى ما با کشورمان بیش از پیش توسعه پیدا کند (شوشترى در تمام شهرستان‌ها از آنها پذیرایى کردند)

مطلب دیگرى که می‌خواهیم عرض کنم و توجه وزارت راه و جناب آقاى دکتر اقبال وزیر راه را که متأسفانه تشریف ندارند معطوف سازم راجع به خرابى راه از مرز خسروى تا تهران است. این راه در موقع جنگ آسفالت شده و بعد در اثر ایاب و ذهاب زیاد و عدم توجه براى نگاهدارى و تعمیرات آن به کلى خراب و شاید از 500 / 600 کیلومتر را پنجاه کیلومتر آن سالم و بدون دست‌انداز نباشد. اتومبیل و کامیون‌هاى زیادی که در این راه عبور

+++

و مرور می‌کنند در مدت کوتاهى به کلى فرسوده و از بین می‌روند و اگر به این رویه بگذرد در آتیه نزدیکى غیر‌قابل عبور خواهد شد. نظر به این که به جدیت آقاى دکتر اقبال وزیر راه اطمینان دارم تقاضا می‌کنم دستور اکید تعمیر این راه و آسفالت ده دوازده کیلومتر راه بین بوشهر و بهمنى که در سال گذشته کتباً و شفاهاً از ایشان تقاضا کرده‌ام بفرمایند راه بهمنى به بوشهر اهمیت زیادى دارد و از مردم بوشهر هم عوارضى به عنوان آسفالت راه گرفته می‌شود و تقاضا می‌کنم آقاى اردلان وزیر محترم کشور به آقاى دکتر اقبال وزیر راه یاد‌آورى نمایند که زودتر این راه را آسفالت کنند.

نمایندگان- صحیح است.

نایب رئیس- آقاى رفیع بفرمایید.

حاج‌آقا رضا رفیع -چون نامى از من بردند خواستم توضیح بدهم، دو مرتبه است که در مجلس آقایان سؤال می‌کنند از کمیسیون خارجه که این موضوع به اطلاع آنجا رسیده است اطلاع دارید یاخیر؟ من مخصوصاً می‌خواستم از مقام ریاست تقاضا کنم که در کمیسیون خارجه را بگویید ببندند (صحیح است) براى این که به هیچ‌وجه دولت رجوع نمی‌کند، نمی‌فرستد، سؤال نمی‌کند در یک همچو موضوع مهمى بدون این که داخل مذاکره بشود. قبول کردند، گفتند، نگفتند، اینها باید بدانند که این موضوع رسمیتى ندارد مادامی که در مجلس تصویب نشده است (صحیح است) کمیسیون خارجه اگر صلاح دانست تقاضا خواهد کرد مجلس سرى تشکیل بشود با اجازه نمایندگان یک موضوعى عملى شود باید دلایل خودشان را بیایند در آنجا ذکر کنند این طور نخوانده، نفهمیده، نشسته یک دفعه تکذیب کنیم. تصدیق کنیم، بعضى از آقایان بدون اطلاع مجلس بدون اطلاع دولت نطق‌هایى می‌کنند در دنیا بودن این که به آقایان اطلاع داده باشند ممکن است ملت را به زحمت بی‌اندازند، حق ندارند، باید اگر می‌خواهد بگوید اجازه بگیرد از وزارت خارجه، وزیر امور خارجه بیاید در کمیسیون امور خارجه یا نمایندگان صحبت بشود آن وقت یک اظهاراتى بکنند اجازه ندارند که نطق‌هاى بى‌ربط کنند، من نمی‌خواهم بگویم که طرفدار که هستم، ما به هر ملتى که با ما دوستى کند دوستیم (صحیح است) هر ملتى که به ما عداوت کند با او عداوت می‌کنیم (صحیح است) شخصاً یک سفیرى حق ندارد بدون اطلاع دولت و بودن اطلاع ملت یک اظهارى در یک جایى بکند (صحیح است) وزیر دادگسترى آقاى کشاورز‌صدر و آقاى مجید موقر سوالى کرده بودند اجازه بفرمایید جواب داده شود.

نایب رئیس- آقا اجازه بفرمایید نطق‌هاى قبل ازدستور تمام بشود بعد. آقاى پیراسته بفرمایید

پیراسته -بنده قبلاً سؤالى از آقاى وزیر دادگسترى دارم که تقدیم مقام ریاست می‌کنم که به وزارت دادگسترى فرستاده شود که براى جواب در مجلس حاضرشوند. عرض کنم تا آنجا که بنده اطلاع دارم علاوه بر پرونده‌هایى که تا به حال تقدیم مجلس شده و مورد مذاکره قرار گرفته راجع به اتهام آقاى قوام‌السطنه یک مقدار پرونده‌هاى دیگر هم در دیوان کیفر موجود است که اخیراً حاضر شده است و تکمیل شده است و با مدارک و دلایل قویه است استدعا می‌کنم از جناب آقاى وزیر دادگسترى که آن پرونده‌ها را هم به مجلس شوراى ملى تقدیم کنند، عرض دیگرم این است که متأسفانه رعایت قانون آن طور که باید از طرف دولت‌ها نمی‌شود. موارد عدیده‌اى هست که دولت‌ها قوانینى را که مجلس تصویب کرده است توشیح شده، بدون هیچ گونه مجوزى راکد گذاشته است از این قبیل زیاد هست بنده می‌خواهم عرض کنم عدم اجراى قانون جرم است و دولت اگر یک قانون را دید ناقص است یا در اجراى آن به اشکال برمی‌خورد باید بیاید از مجلس اجازه بگیرد و طبق نظر مجلس اجرا کند نه این که هر قانونى را دلش خواست اجرا بکند و هر کدام را نخواست اجرا نکند، موارد عدیده هست که فعلاً دو نمونه بارز آن را که مورد علاقه طبقه تحصیل کرده و هم مفید به حال این مملکت است عرض می‌کنم یکى این است به طورى که آقایان نمایندگان محترم مستحضراند در دوره چهاردهم مجلس شوراى ملى قانونى گذشت که طبق آن دولت مکلف است دوره دکتراى دانشکده حقوق را دنبال و تأسیس کند (صحیح است) این قانون روشن و صریح است و ابهامى ندارد دولت را مکلف کردند آمدند این دوره را تشکیل دادند از هر نفرى صد تومان گرفتند بعد بدون هیچ گونه مجوزى آمدند در این جا را بستند بنده از جناب آقاى وزیر فرهنگ جداً ومصراً می‌خواهم که این موضوع را یادداشت کنند و بیایند اینجا جواب بدهند که چرا یک قانونى که دولت را مکلف کرده است اجرا کند تا به حال اجرا نکرده در هر صورت همین طورى که عرض کردم اگر یک قانونى به اشکال برخورد باید بیاورند در مجلس و کسب اجازه کنند (صحیح است) نه این که چون دل‌شان خواست اجرا نکنند، این صحیح نیست عرض دیگرم این است که باز یک قانون دیگرى را که گذشته و تصویب شده و دولت هم مکلف بوده اجرا بکند و اجرا نکرده راجع به یک طبقه محروم و یک طبقه خدمتگذار این جامعه یعنى قضات این مملکت است، حقوق قضات دادگسترى مطابق ماده 26 قانون متمم بودجه سال 1322 حداقل پایه قضایى یک هزار ریال تعیین شده که پایه‌هاى بالاتر حقوق پایه مادون به اضافه ربع آن می‌باشد این روشن است و وزارت دارایى از سال 22 تا به حال 7 سال است قانون را اجرا نکرده است یک عده‌اى رفته‌اند به دیوان کشور شکایت کرده‌اند و دیوان کشور هم حکم داده معهذا باز اجرا نکرده‌اند به عنوان این که بودجه نداریم وزارت دارایى که هر روز از مال این مملکت حاتم‌بخشى کرده و می‌کند حالا براى پرداخت حقوق چندین نفر قضات دادگسترى از پرداخت آن خوددارى می‌کند بنده اطلاع دارم که این حقوق البته براى قضات کافى نیست و آن طورى که اطلاع دارم در زمان دولت گذشته و در زمان وزارت آقاى دکتر سجادى یک لایحه‌اى تهیه شده و جناب آقاى هیئت هم آن را تأیید فرموده‌اند و بنده در موقع طرح 2 دوازدهم به جناب آقاى هیئت عرض کردم که این طرح را بیاورند به مجلس و با توجهى که مجلس به وضع دادگسترى دارد قطعاً تصویب خواهد کرد و حالا هم عرض می‌کنم که این را هر چه زودتر به مجلس بیاورند و همان طورى که عرض کردم اگر مجلس مخالفتى بکند از این نظر است که این حقوق کم است براى قضات.

عرض دیگرم این است که موضوعى که جزو مسائل روز شده است و تا به حال توجه زیادى به آن نشده است این است که الان چند روز است که عده‌اى از مفید‌ترین و بهترین و نخبه‌ترین جوان‌هاى این مملکت یعنى دانشجویان دانشکده پزشکى سر درس‌شان حاضر نمی‌شوند و بهترین ایام عمرشان را که تحصیل است اینها به طور اعتصاب می‌گذرانند ایام تحصیلى خود را بیهوده تلف می‌کنند بنده می‌خواهم عرض کنم که این دانشجویان عزیز و محترم‌اند و باید احساسات آنها را همیشه عزیز و محترم داشت به خصوص که مربوط به امور تحصیلى و حرفه‌اى خودشان باشد و بسیار متأسفم که وقت یک عده‌اى دانشجو که بایستى صرف تحصیل بشود آن هم رشته شریف پزشکى که مملکت ما نهایت احتیاج را به آنها دارد آنها وقت‌شان صرف اعتصاب بشود و نتوانند سر درس‌شان حاضر بشوند (قبادیان - حق با آنها است) بنده منظورم این است که هر چه زودتر تکلیف این دانشجویان معلوم بشود و در این موقع که موقع امتحانات است و موقع بسیار حساسى است از نظر یک نفر دانشجو این محصلین باز نمانند و مخصوصاً یک نکته‌اى می‌خواهم از این جا به دانشجویان عزیز عرض کنم و آن این است که همان طور که دانشجو عزیز و محتر م است استاد دانشگاه هم عزیز و گرامى است نتیجه زحمات استاد دانشگاه است که دانشجوى خوب تربیت می‌کند بنابراین من می‌خواهم که به نام یک نفر از علاقمندان به دانشگاه و به نام یکى از رفقاى آن دانشجویان عرض کنم که بهتر است چون یک قسمتى از مستدعیات‌شان تا اندازه انجام شده به این اعتصاب خاتمه بدهند و بنشینند در یک محیط صلح و صفا و دوستى با استادان‌شان این موضوع را حل کنند و معتقد نیستم که مطالبى یا در اینجا یا در مطبوعات منعکس بشود که یا دانشجویان را عصبانى کند یا استادان عزیز دانشگاه را عصبانى کند، استاد دانشگاه محترم است همه ماها هم به آنها احترام می‌گذاریم هم به دانشجویان و معتقد نیستیم (باز هم تأکید می‌کنم) که مطالبى در مجلس و در مطبوعات عنوان بشود که دلسردى و خداى نخواسته بشود عرض دیگرى هم دارم این است موضوعى که مورد علاقه عده زیادى از مردم است و واقعاً باعث زحمت شده است و مخصوصاً توجه به جناب آقاى وزیر دادگسترى را جلب می‌کنم این قانون کیفر گران‌فروشان است، این قانون بسیار خوب و با کمال حسن‌نیت تدوین شده ولى متأسفانه باعث و وسیله سوء‌استفاده شده است و تا به حال در مورد یکى از محکومین یا گران‌فروشان

+++

بزرگ اجرا نشده است (نمایندگان مثل سایر قوانین) و این کار وسیله زحمت یک عده از مردم را به وسیله مأمورین فراهم کرده بنابراین بنده خواهشى که دارم این است که هر چه زودتر فکرى بکنید یک لایحه‌اى به مجلس بیاورید که هم گران‌فروشان تعقیب بشوند و از این کار جلوگیرى بشود و هم دست مأمورین از گریبان این کسبه جزء بیچاره کوتاه بشود، عرض دیگرم این است که مى‌خواهم توجه مجلس شوراى ملى به یک نکته اساسى جلب کنم، در سال‌هاى اخیر در آن موقعى که واقعاً امیدوارم دیگر هیچ‌وقت براى مملکت تجدید نشود و روزگارى که یک دسته از اجامر و اوباش بر ما حکومت مى‌کردند در آن موقعى که مزدوران اجنبى کارگران و دسته‌جات دیگر را که از اوضاع ناراضى بودند اغفال کرده بودند و یک محیط ترور و وحشتى به وجود آورده بودند یک دسته عناصر وطن‌پرست برعکس بعضى از رجال تا صالحى که مى‌رفتند در مملکت اسلامى در مملکتى که مطابق قانون اساسى مذهب آن اسلام است در مجلس علنى به سلامتى پیشه‌ورى خائن که این مجلس راى به خیانتش داد و ملت ایران همیشه او را محکوم کرد و سلامتى پیشه‌ورى در مجالس عمومى شراب مى‌خوردند و می‌گفتند حضرت آقاى پیشه‌ورى شما در زندگى هنوز ترک اولایى نکرده‌اید على‌رغم این دسته یک رسته‌اى آمدند حس وطن‌پرستى به سر آنها غلبه کرد توافق پیدا کردند که متراکم بشوند دور هم جمع بشوند و شروع کنند به مبارزه با عوامل مزدور و خائن اجنبى، پیش‌قدم این دسته یک عده کارگر بودند، کارگرانى که نان شب نداشتند کارگرانى که در این مملکت از هر چیز محروم بودند و امروز هم محروم‌اند، این کارگران اتومبیل نداشتند این کارگران حرص مقام نداشتند، خانه نداشتند، جناب بودند و این کارگران را وطن‌پرستى و شاه‌دوستى جمع کرد دور هم و مبارزه کردند، کشته دادند و در راه مبارزه با آن عناصر اتحاد خودشان را حفظ کردند، اتحادیه‌اى تشکیل دادند به نام اتحادیه سندیکاى کارگران و کشاورزان ایران البته نمی‌خواهم بگویم هر چه اتحادیه هست همه جزو این اتحادیه مى‌باشد یک دسته‌اى از آنها متشکل شدند مبارزه کردند متأسفانه کارگران به جاى این که از طرف دولت تشویق بشوند به جاى این که بهشان نان بدهند به جاى این که قانون کار را برای‌شان اجرا بکنند روز به روز مورد فشار دولت حاضر قرار می‌گیرند اتحادیه اسکى که همان سندیکاى کارگران و کشاورزان ایران است مورد کمال تضییق دستگاه شهربانى است حتى به تصدیق جناب آقاى وزیر دادگسترى و چند نفر دیگر از آقایان که اینجا تشریف دارند از رژه اول ماه مه کارگران جلوگیرى شده است این صحیح نیست کارگرى که آمده است در موقع سخت و باریک براى این مملکت مبارزه‏ کرده حالا باید چه کارش کرد باید تشویق کرد نه آن که فشار به آنها وارد آورد این صحیح نیست من توجه دولت را نسبت به این موضوع جلب می‌کنم که هرچه زودتر تضییقات دولت و شهربانى را رفع کنند عرض دیگرم که از حضور جناب آقاى وزیر دارایى استفاده می‌کنم و عرض می‌کنم این است متأسفانه یک وقتى هم در برنامه کابینه آقاى ساعد هم عرض کردم این گندم‌هایى که خریده شد این باید به مصرف صحیح برسد و بنده همان موقع متذکر شدم که بهتر این است که این گندم‌ها را در انبار نگذارید و به زارع بدهید که هر چه زودتر به مصرف کاشت برسد (فقیه‌زاده - این گندم قابل کاشت نیست) از گندم خودمان براى کاشت بدهند و در عوض این گندم‌ها را براى نان در هر صورت بنده راجع به حوزه انتخابیه خودم مکرر به وزارت دارایى مراجعه کردم و جناب آقاى گلشائیان هم دستور فرمودند بنده از آن آقاى مدیر کل غله که عضو شریفى او را تشخیص دادم آقاى وثوق تشکر می‌کنم و کمکى که به بخش مزلقان ساوه کردند که پنجاه هزار نفر جمعیت دارد البته مؤثر بود ولى خیلى ناچیز است در اثر 150 مرتبه مراجعه به بنده 150 تن گندم دادند یکى از مالکین آمد سند داد که سر خرمن گندم بدهد بنده هر چقدر عرض کردم که این 150 تن گندم کافى نیست کمى گوش به حرف من نداد بنده از جنابعالى مخصوصاً خواهش می‌کنم مأمور بفرستید ببیند اگر مردم گرسنه‌اند اگر مردم بیچاره‌اند به آنها غله بدهید که این کارگرها نیایند به تهران این مملکت این جورى است هر چه حالا داد و فریاد می‌کنى کسى به حرفت گوش نمی‌دهد حتى بهش قرض نمی‌دهند که دو مرتبه ازش بگیرند اما وقتى که آمد به تهران با قید دو فوریت لایحه می‌آورند که باید بهشان نان بدهیم برای‌شان جا درست بکنیم تا موقعى که آنها به تهران نیامده‌اند تا موقعى که گرسنگى بهشان فشار نیاورده که بیایند به تهران باید بهشان کمک کرد تا موقعی که این کارگران در محل گرسنه هستند هیچ کس توجه نمى‌کند ولى وقتى که می‌آیند به تهران همان طورى که عرض کردم لایحه با قید دو فوریت می‌آورند به مجلس که آقا کارگران بیکارند. آقا چند تن گندم در موقع آن هم مفت ندهید به او بدهید که سر خرمن از او بگیرید که او هم مجبور نشود از گرسنگى به تهران بیاید بنده این را خدمت آقاى وزیر دارایى عرض می‌کنم و خواهش می‌کنم که توجه بکنند که این مقدارى را که در مملکت زیادى است این را بدهند به کشاورزان که در همان ده خودشان بخورند و به تهران نیایند و بى‌جهت زحمت خودشان و اشکال براى دولت و ملت فراهم نکنند عرض دیگرى ندارم‏

نایب رئیس- آقاى دکتر جلالى‏

دکتر جلالى -در این یکى دو روزه باز ناظر اوضاعى بودم که مرا قدرت تحمل از دست داد و ناچارشدم که چند لحظه وقت گرانبهاى مجلس را مشغول دارم قریب به پانزده روز قبل (به شما جناب آقاى نخست وزیر) متذکر شدم که وضع دانشجویان دانشکده پزشکى را روشن بفرمایند این آقایان طبق فاضله و مؤثره کشورند و بر همه واجب است به ایشان با دیده احترام بنگرند نوابغ آتى از این دسته بیرون خواهد آمد افتخارات ما را این طبقه تأمین خواهند نمود به حرف حسابى و وارد این دسته گوش ندادید موضوع بسیار کوچک‌تر از آن بود که به مجلس برسد و حق بود در دولت پایان پذیرد متأسفانه شدت بى‌اعتنایى آقایان به امور موجب گردید که این ثمره تلخ به بار آید ممکن است وزارت بهدارى هم محق باشد و بیمارستان‌ها‌یش یا مشمول قانون آبان 19 نباشد و یا وقف و متعلق به خودش نباشد ولى تهیه وسیله و برنامه‌ای که تا مهر ماه یعنى شروع سال تحصیلى مهلت دارد کار مشکلى نبود این آقایان به بهدارى و غیره کارى ندارند می‌خواهند مراحل تحصیل بالینى خود را نیز طى نمایند اگر همت و حسن‌نیت باشد بسیار ساده و آسان است که کار را سر و صورتى داد می‌خواهند کارورز رسمى باشند وزارت بهدارى هم معاذیرى وارد دارد به علاوه پزشکانى که در آن بیمارستان‌ها کار می‌کنند مورد لزوم این دستگاه‌ها مى‌باشند اصلاً دولت می‌توانست بدون این که وارد این بحث بشود راه‌حلى تهیه نماید بدیهی است ممکن است یک عده هم از این وضع سوء‌استفاده کنند ولى گناه از شما است که تا به حال آن را کوچک شمردید و الا دانشجو و تمام مظاهرش مورد اهمیت دنیا است وقتى دانشجو‌یان حسن‌نیت نشان مى دهند و براى آن که تشنجى در کشور ایجاد نشود و همکاران وزارت بهدارى ایشان هم از کار مفید خود باز نمانند به این امر اکتفا می‌کنند که فقط این کارورزى را رسمى تلقى کنند هیئت رئیسه مجلس شورای ملى هم دانشکده پزشکى و وزارت بهدارى آن را تأیید می‌نماید بسیار جاى تأسف است دنباله کار به اینجا کشیده می‌شود. ما با کمال بى‌صبرى انتظار داریم و پزشکان مجلس کاملاً در این امر جز بهبود وضع دانشجویان نظرى ندارند تقاضا دارم همین امروز جناب آقاى منصور وضع ایشان را روشن نموده و به این صورت خاتمه دهند موضوع دیگرى که بسیار مرا متأثر کرد وضع کارگران و عید دیروزشان بود حق بود به علت تصادف عید کارگرى و تولد مولا این طبقه بیشتر در شادى و سرور باشند ولى اتفاقات نامطلوب اخیر و ضعف و سوء‌نظر داشتن بعضى مقامات این کشور و وزارت کار مانع از آن شده به جاى آن که همه را مجتمع و یک دسته سازند هر روز موجبى فراهم مى‌آورند که این مردم از هم دور شوند. زحمت‌کش و کارگر و کشاورز را باید به هم دوست و برادر کرد اگر کسانى موجب اختلاف می‌شوند وزارت کار باید حل این امور کند نه آن به نفاق و دورویى دامن زند من اسنادى دارم که بعضى ا ز صاحب منصبان این وزارتخانه نه تنها وظیفه خودرا انجام نداده‌اند بلکه به این طبقه و این مملکت خیانت کرده‌اند دولت (جناب آقاى منصور) چرا ناظر این جریانات است و عملى نمى‌کنند اصلاً چرا وزارت کار بیلانش را نمى‌دهد معنى آن در این مدت چه بوده چه ترفیه و آسایشى براى کارگر یا کارفرما حاصل نموده وضع بهداشت فرهنگخانه و اعاشه کارگران صورت خوشى ندارد از این گذشته من بارها فریاد کردم تا طبقه‌اى تأمین در زندگى آتى خود نداشته باشند نمی‌توانند علاقمند به آن دستگاه

+++

شوند تنها کارى را که این وزارت کار کرده این است که با ماده 8 قانونش اگر کارفرما در اخراج کارگر ترس و خوف و یا احتیاط و ملاحظه داشت حالا قانون او را از این بند و بار آزاد وخارج ساخته با پرداخت 2 ریال 7 روز مزد خانواده را به نیستى هدایت می‌کند این شاهکار وزارت کار است جناب آقاى منصور یا باید وزارت کار از وجود اشخاص ذى غرض و ناصالح تصفیه کرده و یا باید منحل کرد و یکى از وزارتخانه‌هاى متناسب را مأمور اصلاح وضع کارگران و حل اختلافات ایشان نمود حداقل دستمزد زیادتى مدت کار فقدان خانه فرهنگ، بهداشت کامل اینها امورى است که مورد نیاز کارگران است بعضى تصور می‌کنند که اصول بین المللى ایجاب وجود این وزارتخانه را می‌کند و حال آن که جز مخارج هنگفتى که همه ساله براى رفتن به اروپا براى عده معدود معین می‌شوند و آن هم این ظاهر امر است و هزار امر زیر پرده دارد یکى دیگر موضوع معلمین است که بارها متذکر شده‌ام این طبقه بیش از هر یک از افراد این کشور زحمت می‌کشند و مفید به حال جامعه هستند و حال آن که کوچک‌ترین توجهى به وضع و بهبود زندگى ایشان نمی‌شود وضع رتبه و مزایاى ایشان باید به صورت خوبى ترمیم شود متمم قانون تعلیمات اجبارى اگر در مورد ایشان اجرا شود مى‌توان کمى آنان را به ادامه کار امیدوار ساخت اخیرًا شنیده‌ام که قرار بود پاره از اراضى موقوفه شمیران به آموزگارانى که حائز شرایطى مناسب می‌باشند داده شود ولى چند روز قبل در یکى از روزنامه‌ها دیدم که لیستى نوشته بود و کسانی که ابداً با آموزگارى آشنایى ندارند سهم گرفته بودند جناب آقاى وزیر فرهنگ تمنا دارم ملاحظه بفرمایید اگر صحت دارد این دستگاه را به هم بریزید و از این کثافت‌کارى‌ها جلوگیرى فرمایید حیف است مثل شمایى ناظر اوضاع خلاف وجدان و انصاف باشد بنده عرایض دیگرى دارم که در لایحه فروش خالصه‌جات به عرض می‌رسانم. موضوع دیگرى که این روزها اتفاق افتاده و خاطر بسیارى از مردم را جریحه‌دار نموده‌اند عمل هیئت تصفیه و تبدیل بعضى از استانداری‌ها مانند مازندران است به فرماندارى (بعضى از نمایندگان خلاف قانون کرده‌اند) مازندران همیشه مورد اهمیت و به صورت ایالت و استان اداره می‌شد این استان هم بسیار مفصل است و معلوم نیست این وضع چه صورتى پیدا می‌کند به جاى این که سعى کنند فرمانداری‌ها و واحد مستقل شوند کوچک‌تر شده‌اند اصولا معلوم نیست چنین حقى را دارند یا این که فاقد این حق هستند تمنا دارم به این کار صورتى بدهند و این استان مهم مرزى را به جاى تقویت حقیر نشمرند (اسلامى - اگر مازندران فرماندارى شود دولت را استیضاح خواهیم کرد) ضمناً تمنا دارم نتیجه واقعه اسف‌آور شاهى را که هیئتى مأمور مطالعه و اصلاح واقعه اسف‌آور شاهى را که هیئتى مأمور مطالعه و اصلاح آن بودند و جناب آقاى دکتر کاسمى هم سؤالى فرموده‌اند به سؤال ایشان هم که سؤال همه نمایندگان مازندران است جواب بدهند.

نایب رئیس -آقاى برومند بفرمایید.

برومند -نوبتم را به آقاى دولت‌آبادى واگذار می‌کنم

نایب رئیس- آقاى دولت‌آبادى بفرمایید

دولت‌آبادى -بنده میل داشتم عرایض خودم را حضور جناب آقاى نخست وزیر و جناب آقاى وزیر کشور به عرض برسانم تمنا می‌کنم آقایان وزرا که اینجا تشریف دارند همین امروز این عرایضى که می‌شود با آقاى نخست وزیر و آقاى وزیر کشور مذاکره بفرمایند که زودتر تضمینى در این قسمت گرفته بشود. بنده یک مقدارى ا زعرایضم را نوشته‌ام و بعد داخل در اصل مطلب می‌شوم. در مدتی که افتخار نمایندگى اهالى محترم اصفهان نصیبم شده منتظر فرصت بودم تا در موقع مناسب شمه‌اى از وضع رقت‌بار مردم آن سامان را به اطلاع همکاران محترم و هیئت دولت رسانیده و اصلاح اوضاع کشاورزى و کارگرى و کارخانه‌جات و صنایع آنجا را خواستار شوم متأسفانه شواهد ظاهرى از بدبختى و فقر عمومى که به صورت آوارگان آذربایجان و سایر نقاط همه روزه از مقابل چشم نمایندگان خودنمایى می‌کرد و نمونه بارزى در زندگى عمومى را نمایش می‌داد و دلایل دیگرى که فعلاً از تذکر آنها خوددارى می‌شود موجب شد که مهر سکوت بر لب زده و باعث ملالت خاطر بیشترى براى همکاران محترم نشوم، چون اکنون هم فکر می‌کنم که به جاى بیان درد و ایجا د تشنج بیشترى باید سعى کرد که به تدریج اوضاع اصلاح شود و براى این کار هم با مساعدت رفقاى محلى همه روزه مشغول کار و فعالیت می‌باشم فقط به مختصرى از اوضاع اصفهان اشاره نموده و به اساس مطلبى که موجب تصدیع فعلى شده می‌پردازم شهر اصفهان که به شهادت تاریخ ایران و کتبى که در موضوع آنجا نوشته شده و همه آقایان هم کم و بیش اطلاع دارند زمانى عروس شهرهاى ایران بلکه خاور‌میانه بوده و آثار قدیمه آن مانند مساجد شاه و چهار‌باغ و شیخ لطف‌الله یا پل‌هاى تاریخى آن هنوز هم پس از گذشتن قرون چندى شاهکار صنعت معمارى می‌باشد و مهندسین خارجى از دیدن آنها مخصوصاً پل خواجو که با بهترین اصول فنى ساخته شده غرق در حیرت می‌شوند و همچنین صنایع ظریفه آن زینت‌بخش موزه‌هاى ایران دنیا است و فعلاً هم جزو شهرهاى درجه اول و با تأسیس چند کارخانه مرکز صنعت کشور محسوب می‌شود در اثر بحران اقتصادى و کمى آب طورى وضع مردم آن خراب و رقت‌بار شده که حتى از اغلب نقاط دیگر بدتر است براى نمونه و از نظر این که تصور مبالغه در بیاناتم نشود شرح حال چند دسته از کشاورزان و صنعتگران محل را به استحضار آقایان‏ محترم می‌رسانم. در شهر اصفهان و توابع آن متجاوز از سى هزار دستگاه نساجى دستى و ده هزار کارگاه قالى و دائر و تا دو سال پیش مشغول کار بود در اثر ورود زاید از حد قماش و گرانى هزینه زندگى دستگاه‌هاى نساجى تعطیل و به علت عدم صدور قالى و تنزل بهاى آن و بدى وضع بازار بیش از چهار پنجم کارگاه‌هاى قالى‌بافى تعطیل و بقیه هم در شرف بسته شدن می‌باشد وضع کشاورزان و کشاورزى اصفهان بسیار بد و باید مورد توجه مخصوص واقع شود به طوری که خاطر محترم آقایان مستحضر است رعایاى اصفهان به این علت که اراضى آنها خوب نیست و باید با زحمت از زمین بهره بگیرند از حیث کار و زحمت و قناعت مشهور می‌باشند در اثر خشک‌سالى سنوات اخیر یا آفت سن وضع کشاورزان به قدرى سخت شده که اغلب خانه و زندگى خود را ترک نموده و آنها هم که باقیمانده‌اند در نهایت سختى و قسمتى از ایام را با علف صحرا یا شلغم گذران می‌نمایند شاید باور نفرمایید که بعضى از همین رعایاى با استعداد و قانع که براى تهیه کار به تهران یا شهرستان‌ها هجرت می‌کنند قادر به تهیه شغلى نشده و ناچار به تکدى می‌شوند. حقاً قابل تأسف است یا وسایل امروزى که در دنیا براى یاد‌آورى و بهره‌بردارى از اراضى فراهم شده زارعین که مشغول به زراعت بوده‌اند در اثر استیصال شغل شریف خود را ترک و دست گدایى به جانب اشخاص دراز نماید. وضع کارخانه‌جات اصفهان و مشکلاتى که بعد از جنگ پیش آمده همه روزه در جراید ملاحظه می‌فرمایید بعضى از این کارخانه‌جات که با سرمایه متجاوز از بیست هزار نفر مردم بدبخت تشکیل شده تعطیل و بقیه هم آخرین رمق خود را مصرف می‌نمایند در صورتی که مسلماً امروز با صرف سیصد میلیون تومان تهیه مجموع این کارخانه‌ها میسر نخواهد بود. اگر طرز اداره کارخانه‌جات خوب نیست یا روابط کارگر و کارفرما و بر اساس مطلوبى استوار نبوده تقصیر افرادى که سرمایه هستى خود را صرف این کار نموده‌اند چیست. صنایع طریقه اصفهان هم دست کمى از سایر قسمت‌ها ندارد. صنعت شهرى که از حیث تنوع و خوبى مشهور جهان بوده فعلاً منحصر به قلم‌زنى نقره شده که آن هم در اثر بدى وضع مالى خریدار ندارد. این بود مختصرى از وضع شهر اصفهان که هنوز هم مورد علاقه مستشرقین و مسافرین خارجى بوده و هر کس به ایران بیاید ولو براى چند ساعت از آن دیدن می‌نماید و به عقیده بنده مخصوصاً از این جهت هم بیشتر باید مورد توجه قرار گیرد که لااقل در مقابل خارجیان وضع آنجا موجب خفت و سر‌شکستگى نباشد. اما مطلبى که بنده را وادار کرد چند دقیقه وقت مجلس را بگیرم خبرى بود که در شماره پریروز روزنامه‌هاى کیهان و باختر امروز راجع به سازمان وزارت کشور و تبدیل استاندارى اصفهان و چند استان دیگر به فرماندارى یا تبدیل فرمانداری‌ها به بخش درج شده واقعاً ملاحظه این خبر موجب حیرت و تأثر اینجانب گردید که چطور افرادى که از اوضاع شهرستان‌ها و مردم اطلاعى ندارند بخود جرأت می‌دهند که در تهران نشسته و برخلاف قانون و مقتضیات وقت تصمیماتى بگیرند. در دوره 15 قانونى راجع به تشکیل هیئت تصفیه گذشت که این هیئت ضمن تهیه سازمان وزارتخانه‌ها به پرونده کارمندان دولت نیز رسیدگى افراد صالح را در کارها تثبیت یا حقوق آنها را پرداخته و اشخاص

+++

ناصالح را مشمول بند (ج) قرار دهد چندى پیش خبرى در روزنامه‌ها منتشر شد که این هیئت حق رسیدگى به پرونده مستخدمین را نداشته و فقط سازمان وزارتخانه‌ها را تهیه خواهد نمود با انتشار این خبر که بعداً هم تأیید شد آقایان اعضاى هیئت تصفیه اگر افراد علاقمند به قانون بودند باید استعفا داده دنبال کار خود بروند زیرا اجراى تمام این مواد این قانون ممکن بود جزئى از مصائب این مردم بدبخت را تخفیف داده گریبان آنها را از دست ناصالحین خلاص و بار مالیاتى که صرف پرداخت حقوق آنها می‌شد تخفیف دهد ولى متأسفانه معلوم شد که تنها علاقه و عشق به داشتن این سمت مانع استعفاى آقایان و اجراى قانون شده است، این که عدم استعفاى کارمندان هیئت را مانع اجراى قانون مى‌دانم بى‌دلیل نیست. مدت اجراى قانون مصوبه یک سال است و آقایان این مدت به کار سازمان وزارتخانه خود را مشغول مى‌نماید و در نتیجه منظور غائى از تصویب قانون عملى نمی‌شود فعلاً موضوع بحث بنده این است که سازمان وزارت کشور با قوانینى که در مورد اختیار استانداران و فرمانداران‏ گذشته و مخصوصاً با تصویب‌نامه اخیر دولت راجع به اختیارات مأمورین وزارت کشور و مردم منطبق نیست (صحیح است) وقتى به مأمورى اختیار داده می‌شود باید مأمور داراى شخصیت و صلاحیت دارا بودن آن اختیار باشد. (صحیح است) به نظر بنده در کلیه شهرهایى که مرکز لشکر است و فرماندهان لشگر از امرا انتخاب می‌شوند باید استاندارانى اعزام شوند که بتوانند حفظ وضعیت مرکز حکمفرمایى خود را بنمایند و به علاوه شخصیت مأمور در رفع اختلافات محلى و بهبود اوضاع تأثیر به سزایى دارد براى اصفهان که در چند ساله گذشته در اثر تحریکات یکى از مراکز مهم خطر براى کشور محسوب می‌شد داشتن استاندارانى مانند جنابان آقایان وارسته و زند درمان و دواى قطعى بود و با تبدیل استاندارى به فرماندارى مسلماً شخصیت‌هایى مثل آقایان حاضر به قبول پست فرماندارى نمى‌باشند (صحیح است) وضع اصفهان با داشتن استانداران قابل و بی‌غرض که همه وقت خود را صرف بهبود اوضاع آنجا نموده و قادر بوده‌اند مطالب خود با عرایض حقه‌ی مردم را به عرض دولت رسانیده یا در جلسات هیئت دولت شرکت نمایند این بود که قسمتى از آن را معروض داشتم پیش‌بینى آنچه در اثر اجراى این تصمیم بر مردم خواهد گذشت از بحث فعلى خارج و اگر لازم شد در موقع دیگرى به عرض خواهم رسانید موضوعی که موجب حیرت بنده از ملاحظه خبر شد این است که چطور آقایان کارمندان هیئت که خودشان مکرر پست‌هاى وزارت داشته‌اند فکر نکرده‌اند اگر اداره بازرسى وزارت کشور منحل شد مرجع رسیدگى به شکایاتی که می‌شود کجا است و با فرض صحت این نظر که وزارت کشور اداره بازرسى نمی‌خواهد تکلیف کارمندان این اداره یا سایر دوائر منحله و همچنین کارمندان سایر قسمت‌ها که اضافه بر سازمان هستند چیست؟ وقتى به یرونده کارمندان براى تشخیص صلاحیت و شمول آنها به بندهاى مختلف قانون مصوبه مراجعه نمی‌شود از کجا معلوم است که افراد ناصالح با پشت هم‌اندازى و بند و بست در راس کارها نمانده و باز یک دسته کارمندان صالح منتظر خدمت و بلاتکلیف نشوند و به علاوه تشکیل فرماندارى در شهرکرد و شهرضا یا فریدن که بنده به وضع محلى آشنایى دارم بنابر مصالحى بوده که فعلاً از ذکر دلایل آن خوددارى می‌شود چون اصولاً هیئت تصفیه حق اتخاذ چنین تصمیمى که مخالف قانون تقسیمات کشور است نداشته از طرف مردمى که اجراى این نظریه به ضرر آنها است اعتراض خود را به این وسیله معروض و از همکاران محترم مخصوصاً نمایندگانی که در این قسمت با وکلاى اصفهان اشتراک منافع دارند تمنا دارم در صورتی که دولت در القاى این تصمیم اقدام نکرده یا بنده و نمایندگان اصفهان در تهیه طرح لازم براى لغو این تصمیمات مضره کمک و مساعدت فرمایند (احسنت، احسنت)

نایب رئیس- آقایان عباس اسلامى و مجید موقر سؤالى از وزارت بهدارى کرده‌اند که آقاى دکتر نفیسى حاضرند جواب بدهند.

کشاورز‌صدر- آقاى وزیر دادگسترى هم حاضرند جواب بنده را بدهند.

نایب رئیس -براى بعد از این سؤال نوبت سؤال شما است.

آشتیانى‌زاده- بنده هم از آقاى وزیر دادگسترى سؤالى کرده‌ام.

نایب رئیس- آقاى اسلامى بفرمایید سؤالتان را مطرح کنید.

اسلامى- عرض کنم که سؤال بنده از جناب آقاى دکتر نفیسى همان بود که به طور خلاصه تقدیم کرده بودم ولى چون در این جا بعضى از آقایان صحبت‌هایى کردند بنده هم نمی‌دانستم که آقا امروز تشریف مى‌آورید که آن اوراق و کا غذ‌جات را همراه بیاورم براى این که رفع سوء‌تفاهم از بعضى از اقایان دکترها بشود عرض می‌کنم که متأسفانه در این مملکت اگر یک نماینده‌اى بخواهد احقاق حق بکند یا اگر یک اشخاصى بیایند براى احقاق حق یک اقداماتى بکنند فوراً پیرایه‌هایى بسته می‌شود می‌گویند محصلینى که بعد از ده سال آمدند اجراى قانونى را خواستند اینها را یک اشخاصى تحریک می‌کنند بنده خودم کسى هستم که اگر بدانم کوچک‌ترین تحریکى در خارج باشد علاوه بر این که دنبال این چیزها نمی‌روم برعکس اقدامات را خنثى می‌کنم ولى من می‌توانم در اینجا به جرأت قسم بخورم که هیچ تحریکى در کار نیست براى این که همه آقایان در آنجا برادر و قوم و خویش دارند و می‌دانند محصلینى که این کار را می‌خواهند بکنند فقط براى اجراى این قانونى است که در سال 1319 گذشته است، اینها این را می‌خواهند ولاغیر چیز دیگرى نیست، بنده دیدم چند روز یک عده‌اى از محصلین آمدند اینجا اینجا را لابد یک مرجعى می‌دانستند تقاضا کردند به عرض ما برسید من دیدم که هیچ کس ترتیب اثر نمی‌دهد کمیسیونى می‌شود که اقلاً سرشان را شیره بمالند مثل سایر کارها مثل وزارت کشور که وزارت کمیسیون است یا یک اقداماتى بکنند که آنها دلگرم بشوند بروند سر کارشان این بود که بنده این سؤال را با حسن‌نیت تقدیم کردم بعد یک عده‌اى گفتند که شما چرا اینها را تقویت می‌کنید. دست‌هاى خارجى توى کار است یعنى چه؟ دست‌هاى خارجى چیست؟ هیچ دست‌هاى خارجى در کار نیست سؤال بنده که تقدیم کرده‌ام این است که در سال 1319 تاریخش درست نظرم نیست قانونى از مجلس گذشته است که کلیه بیمارستان‌هاى تهران را بدهند به دانشکده پزشکى براى چه؟ براى این که دانشجویانى که آنجا تحصیل می‌کنند در دو، سه سال آخر در بیمارستان‌ها کارورزى بکنند یعنى بروند آنجا تحصیلات‌شان را با عمل تطبیق بکنند و چیز یاد بگیرند و این خیلى مفید است بنده ضمناً پیشنهاد می‌کنم که باید همین کار را بکنند بنده وقتى در دانشکده حقوق در س می‌خواندم در وزارت عدلیه هم کار می‌کردم بعد که لیسانسیه شدم یک اطلاعاتى داشتم یعنى صورت جلسه را با دادخواست براى این که آقا الان این محصلینى که بیچاره‌ها 15، شانزده سال تحصیل می‌کنند آنجا عملاً هم چیزى یاد می‌گیرند تقاضاى بنده این است که چرا وزارت بهدارى آقاى معاون وزارت بهدارى تا به حال این قانون را اجرا نکرده؟ در مملکتى اگر دولتى ده سال قانون را اجرا نکند چه می‌شود کرد؟ این عملى که دانشجویان کردند چه می‌شود کرد؟ این عملى که دانشجویان کردند غیر از این کردند بنده حالا نمی‌دانم آقاى معاون وزارت بهدارى چه جوابى خواهند داد؟ و البته اگر جوابى که دادند قانع کننده نبود بنده مطابق نظامنامه بعد می‌توانم دوباره توضیحات بدهم.

نایب رئیس- آقاى معاون وزارت بهدارى بفرمایید.

معاون وزارت بهدارى- (آقاى دکتر نفیسى) از طرف آقایان عباس اسلامى و مجید موقر نمایندگان محترم مجلس شورای ملى سؤالاتى ا ز وزیر فرهنگ و وزیر بهدارى شده بود که چون هر دو سؤال مربوط به یک موضوع است اجازه می‌خواهم در آن قسمت که مربوط به وزارت بهدارى است توضیح عرض نمایم. راجع به ضمیمه شدن بیمارستان‌هاى تهران به دانشکده پزشکى که آقایان سؤال فرمودند و علت اجرا نشدن آن را خواستار شدند براى مزید اطلاع متن عبارت قانون 1319 را قبلاً قرائت می‌کنم. (از تاریخ اول فروردین ماه 1319 بیمارستان‌هاى تهران ضمیمه دانشکده پزشکى می‌شود) به طوری که از سوابق موجود در وزارت بهدارى به دست مى‌آید اداره کل بهدارى سابق کلیه بیمارستان‌هایى که در آن تاریخ اداره می‌کرده است پس از تصویب قانون فوق به دانشکده پزشکى واگذار کرده است چنان که شهردارى تهران نیز بیمارستان‌هاى خود را در همان تاریخ تحویل داده است اما به طوری که ملاحظه می‌فرمایند در این قانون تصریح نشده است که در سال‌هاى بعد هم وزارت بهدارى یا سایر مؤسسات بیمارستان‌هایى که در تهران تأسیس می‌کنند به دانشکده

+++

پزشکى واگذار کنند از طرف دیگر با توجه به توضیحاتى که عرض خواهد شد ملاحظه خواهند فرمود که انتقال بیمارستان‌هاى فعلى وزارت بهدارى به دانشکده امرى نسبتاً مشکل است اول این که بعضى از بیمارستان‌هاى وزارت بهدارى از قبیل بیمارستان شفا یحیاییان (واقع در خیابان ژاله) و بیمارستان فیروز‌آبادى (واقع در شهررى) به موجب وقف‌نامه مؤیداً کلیه اداره امور آنها به وزارت بهدارى محول شده است به این ترتیب انتقال آنها به دانشکده پزشکى هم شرعاً مشکل است دوم این که بعضى دیگر از بیمارستان‌هاى وزارت بهدارى که بعد از سال 1319 تشکیل شده از قبیل بیمارستان سی‌صد تختخوابى و بیمارستان نجات آسایشگاه مسلولین شاه‌آباد بیمارستان مسلولین بوعلى براى مبارزه با بیماری‌هاى عفونى مانند تیفوس تیفویید آبله و بیماری‌هاى آمیزشى و جمع‌آورى ولگردان مبتلا به بیمارهاى آمیزشى و مبارزه با سل تأسیس شده است. آقایان نمایندگان محترم البته توجه دارند که اهم وظایف وزارت بهدارى مبارزه با بیماری‌ها است و این امر قانوناً هم از وظایف وزارت بهدارى به شمار می‌رود (صحیح است) و حتى بعضى از این بیمارستان‌ها مانند بیمارستان سیصد تختخوابى و نجات براى اجراى قانون بیماری‌هاى واگیر و قانون بیماری‌هاى آمیزشى مصوب سال 1319 تشکیل شده است چون این مشکلات در بین بود و از طرفى لازم بود سریعاً و فوراً به شکایات دانشجویان دانشکده پزشکى رسیدگى شود (صحیح است) کمیسیون‌هایى در مجلس شوراى ملى طبق دعوت نیابت ریاست محترم مجلس و در دانشگاه تهران برحسب دستو رجناب آقاى نخست وزیر تشکیل شد (احسنت) این کمیسیون‌ها پس از دقت کامل از متن قانون وظایف قانونى وزارت بهدارى و دانشکده پزشکى براى حل این مشکل طرفى پیش‌بینى نمود که عبارتند از اولاً به شماره ظرفیت فعلى بیمارستان‌هاى وزارت بهدارى از طرف دانشکده پزشکى عده‌ای از دانشجویان به عنوان کار ورز معرفى شوند و این عده در بخش‌هاى مختلف بیمارستان‌ها طبق مقرراتى که با موافقت وزارت بهدارى و دانشگاه به عمل می‌آید تحت نظر رؤساى بخش کارورزى کنند و کسب تعلیمات نمایند و دانشکده پزشکى هم بدون تفاوت براى این عده نیزمانند کار‌ورزان صادر نماید. (احسنت) ثانیاً به هیئت دولت پیشنهاد گردد که مانند سال گذشته امسال نیز بودجه کافى براى تکمیل و توسعه بیمارستان پانصد تختخوابى پهلوى به اختیار دانشکده پزشکى بگذارد. این تقاضا مورد توجه هیئت دولت قرار گرفته است (احسنت) (دکتر کاسمى - این همان تصمیم مجلس بود چیز تازه‌اى نیست) (حاذقى- دانشجویان همین را می‌خواهند که آنها را محروم از کارورزى نکنند) در خاتمه باید به استحضار آقایان محترم برسانم که چون دانشجویان دانشکده پزشکى امروز اغلب پزشکان فردا و کارمندان آینده وزارت بهدارى و خدمتگذاران حقیقى کشور خواهند بود البته وزارت بهدارى کمال علاقه را به شایستگى فنى و تکمیل اطلاعات عملى آنها دارد و به این منظور با تقاضاى دانشجویان دانشکده پزشکى تا آن جا که مربوط به فراگرفتن تعلیمات عملى و بالینى بوده با مشکلاتى که از نظر مالى داشته موافقت نموده است (احسنت) وزارت بهدارى موافقت خود را از همان ابتداى کار به اطلاع مقامات دانشکده پزشکى تهران رسانیده و حالاهم بار دیگر آمادگى خود را در این باب تأیید و تأکید می‌کند (احسنت) امیدوارم که دانشجویان دانشکده پزشکى نیز که جز تسهیل در امر تعلیم و کارورزى خود منظور دیگرى ندارند از این فرصت مناسب استفاده کنند و اطمینان داشته باشند که وزارت بهدارى براى انجام تقاضاى آنها نهایت اهتمام و مراقبت را خواهد نمود. این بود مطالعاتى که می‌خواستم در پاسخ سؤالات آقایان نمایندگان محترم عرض کنم البته قضاوت امر موکول به نظر آقایان است (احسنت، احسنت‏)

نایب رئیس- آقاى وزیر فرهنگ

وزیر فرهنگ- بنده توضیحاتى که عرض می‌کنم این است که اولاً از قرارى که رئیس دانشکده پزشکى تلفن کرده است امروز کلاس پنجم دائر شده است بنابراین هیچ نگرانى راجع به این قسمت نیست (اردلان- الحمدالله) (پیراسته- اعتصاب تمام شده) تقریباً اعتصاب تمام شده است. (احسنت) (یکى از نمایندگان- تبریک عرض می‌کنم) کلاس پنجم مشغول کار شده‌اند و شاید آقایانى که آمده‌اند اطلاع از تصمیم دولت ندارند ولى خاطر جمع باشید که دولت و دانشگاه راجع به مسئله دانشجویان اول امر هم جدیت داشت که اعتصاب نشود من‌بعد هم جدیت خواهد کرد البته انجام این امر موکول به تصویب یک مقدار وجهى است که باید این امر موکول به تصویب یک مقدار وجهى است که باید براى این کار معین بشود و امیدواریم این قوانین درست بشود بیاوریم به مجلس و در کمیسیون مربوطه تصویب بشود که معایب بر طرف شود و بعد از این که تصویب شد اجرا شود (احسنت)

نایب رئیس- آقاى کشاورزصدر سؤالى از وزارت دادگسترى کرده‌اند که آقاى وزیر دادگسترى آماده براى جواب هستند.

اسلامى- بنده اخطار دارم بعد از توضیحات آقاى معاون وزارت بهدارى مطابق نظامنامه بنده باید توضیحى عرض کنم‏

کشاورز‌صدر- بنده سؤالى از جناب آقاى وزیر دادگسترى کرده‌ام راجع به پرونده‌هایى که شنیدم در دادسراى دیوان کیفر راجع به آقاى احمد قوام نخست وزیر اسبق موجود است. به بنده اطلاع دادند که نسبت به چندین پرونده اتهامى مربوط به ایشان در دادسراى دیوان کیفر مدتى است مشغول تحقیق‌اند و هنوز گزارش آن به مجلس شوراى ملى نیامده سؤال بنده این بود که اولاً ببینم واقعاً این صحت دارد یا ندارد؟ چون به بنده خبرى رسیده بود و بعد اگر صحت دارد تحقیقات تکمیل شده است یا نه؟ و اگر تحقیقات و اقداماتى که مأمورین وظیفه دارند انجام داده‌اند چرا این پرونده‌ها طبق قانون محاکمه وزرا به مجلس شوراى ملى نیامده است؟ (صحیح است) جهت این هم که بنده این سؤال را کردم این است که معتقدم باید قانون اجرا بشود (صحیح است) و الان به سؤال خودم اضافه می‌کنم که جناب آقاى وزیر دادگسترى راجع به هر شخصى غیر از قوام‌السطنه که در دادسراها و یا در دیوان کیفر دوسیه دارند و مجوز تعقیب آنها مطابق قانون محاکمه وزرا مجلس است همه آنها گزارشش را بیاورند (صحیح است) و حالا البته ایشان می‌فرمایند یا هست یا نیست و اگر بوده است جواب فرمودند بنده مجدداً یک عرضى دارم که اشاره خواهم کرد. صاحب‌جمع حالا بگویید

نایب رئیس- آقاى وزیر دادگسترى.

وزیردادگسترى -بنده که سابقه از این پرونده‌ها نداشتم وقتى که نماینده محترم سؤال کردند رفتم مراجعه کردم در دادسراى تهران پرونده‌اى به نام ایشان ولیکن در دادسراى دیوان کیفر از دادستانش سؤال کردم مراجعه کردند یک پرونده‌هایى را آورد تسلیم من کرد با این گزارش که گزارشش این است: وزارت دادگسترى، در ضمن مراجعه و به جریان گذراندن پرونده‌هاى راکد این دادسرا دفتر دیوان کیفر گزارش داده که چند فقره پرونده مربوط به اتهامات جناب آقاى احمد قوام در بایگانى ملاحظه شده است، با مراجعه به پرونده‌هاى نام برده که جریان اجمالى هر یک از آنها به شرح زیر است،

1-پرونده مربوط به باز‌داشت آقا ابوطالب شیروانى مدیر روزنامه میهن و اشخاص دیگر که به دستور و اوامر کتبى جناب آقاى احمد قوام بوده است‏

2-پرونده راجع به جواز ده هزار تن جو به نام اسماعیل حاجیانى که به وسیله فیلیکس آقایان صادر شده‏

3-پرونده راجع به جواز ورود یک صد و پنجاه تن چاى خارجه از پانصد تن چاى خارجه سهمیه دولت به نام محمد دانشور.

4-پروند محتوى گزارش شماره 1376/ 7/ 18/ 25 آقاى امید رئیس سابق هیئت بازرسى وزارت اقتصاد ملى راجع به صدور پرونده‌هاى مقدار 31716184 کیلو برنج که صدور آن ممنوع و مشمول ماده 39 قانون مجازات مرتکبین قاچاق بوده است. چون رسیدگى به این موضوعات از صلاحیت دیوان کیفر خارج می‌باشد عین آن پرونده‌ها را مطابق فهرست ضمیمه به پیوست شش شماره روزنامه‌هاى ایران ما وارد براى تقدیم مجلس شوراى ملى ایفا می‌دارد دادستان دیوان کیفر سلطان‌زاده (احسنت)

آشتیانى‌زاده- سؤال بنده را مطرح بفرمایید

شوشترى- اسماعیل حاجیانى را هم معرفى بفرمایید چون سوابق دیگرى هم داشته.

وزیردادگسترى -درست نمی‌دانم در پرونده هست،

قبادیان- پرونده مظفر فیروز چه شد جناب آقاى وزیر دادگسترى؟

+++

وزیر دادگسترى- آن را هم اطلاع ندارم باید تحقیق کنم، آقاى مجید موقر هم سؤالى کرده بودند راجع به قاچاق جنوب چون راجع به قاچاق جنوب دونفر تحقیقاتى کرده بودند یکى آقاى اکرمى یکى هم که آنجا تحقیقات را تکمیل کرده بود آقاى لطفى چون خیلى مفصل بود من به ایشان گفتم که ایشان هم یک گزارشى تهیه کنند تا به عرض مجلس برسانیم ایشان مشغول هستند در خلال هفته آینده آن گزارش حاضر خواهد شد (احسنت)

نایب رئیس- گزارش وزارت دادگسترى با پرونده‌ها به کمیسیون عرایض احاله خواهد شد.

آقاى کشاورز‌صدر -بفرمایید.

آشتیانى‌زاده- بنده تذکر دارم.

کشاورز‌صدر- اجازه بفرمایید بنده این موضوع را تذکر بدهم شاید تأمین بشود. بنده از جناب آقاى وزیر دادگسترى یعنى جناب آقاى هیئت که از شخصیت‌هاى بسیار ممتاز دادگسترى هستند (صحیح است) تشکر می‌کنم که بلافاصله بعد از سوالى که بنده کردم تحقیق فرمودند و جواب سؤال بنده را مرحمت کردند ولى یک نکته را ناگزیرم متذکر بشوم که در امور و در این قضایا در انجام تکالیف و وظایف حاجتى ندارد که نماینده سؤال بکند مأمورین صلاحیت‌دار و موظف دولت عهده‌دار این هستند که خودشان بدون سؤال وظایف خودشان را انجام بدهند از لحن گزارش استنباط کردم که اینها را در ضمن این که به کارهاى معوقه رسیدگى می‌کنند بر خورده‌اند به آن و گزارش‌شان را داده‌اند می‌خواستم عرض بکنم که از آقاى دکتر سجادى که من به ایشان ارادت هم دارم گله دارم با این که خودشان در هیئت تصفیه هستند به جاى این که کسانى که پرونده دارند پرونده جزایى دارند و باید تعقیب بشوند آن اشخاص را تعقیب نمی‌کنند اقدام نمی‌کنند بعد می‌آیند راجع به تشکیلات وزارت کشور که شهدالله کار بسیار بی‌قاعده‌اى کرده‌اند اقدام می‌کنند (صحیح است) و استدعاى بنده از هیئت دولت و از آقاى وزیر دادگسترى این است جنابعالى بگویید که جناب آقاى رئیس هیئت تصفیه این پرونده‌ها در دیوان کیفر بوده و شما از دو جهت وظیفه داشته‌اید یکى از باب این که وزیر عدلیه بوده‌اید یکى از جهت این که رئیس هیئت تصفیه بوده‌اید چرا تا کنون نفرستادید؟ نفرستادن این پرونده‌ها و تأخیر این کار اسباب مسئولیت شدید شخصى است که وظیفه دارا است بعد نیایند بگویند و تظاهر بکنند که ما می‌خواهیم اصلاح بکنیم و درست بکنیم بنده ناچار بودم این عرایض را اینجا عرض بکنم با نهایت ارادتى که به آقاى دکتر سجادى دارم.

نایب رئیس- آقاى اسلامى به طور اختصار توضیح خودتان را بفرمایید.

اسلامى- عرض کنم که آقاى دکتر نفیسى بیاناتى فرمودند که بنده به حسن‌نیت ایشان اعتماد دارم براى این که در وزارتخانه هم که راجع به این موضوع صحبت کردم دیدم ایشان کمال علاقه را دارند که این کار حل بشود ولى اینجا به طورى که فرمودند مثل این است که کارها تمام شده است بنده عرض می‌کنم که تمام و چند نفر از دانشجویان اینجا نشسته‌اند و موقعى که آقا این بیانات را فرمودید چند نفر از آنها این نامه را نوشته‌اند. امروز هم دانشجویان دانشکده‌ها به عنوان همدردى با دانشجویان پزشکى در میدان بهارستان اجتماع کرده‌اند و نوشته‌اند شایسته است جنابعالى راجع به این قسمت تذکر بدهید (نمایندگان بیخود کرده‌اند) بنده که طرفدار این نیستم که چرا این کار را کرده‌اندحرفى هم ندارم که مالک بیمارستان کى باشد اینجا یکى از رفقاى بنده آقاى ابتهاج خوب بیان کردند بنده کار ندارم که مالک بیمارستان‌هاى وزارت بهدارى باشد یا دانشگاه باشد هر دو مال مملکت ایران است ولى حرف در این است که بایستى این عمل انجام بشود، دانشجویان بروند کارورزى بکنند و آقا دو اشکال اینجا بیان فرمودند که مطابق ماده 167 مجبورم توضیح عرض کنم یکى این که فرمودند این بیمارستان‌ها وقف است و ما نمی‌توانیم بدهیم نخیر اتفاقاً بیمارستان گوهر‌شاد وقف هم هست و دادند به دانشکده پزشکى چون دانشکد ه پزشکی در خارج باز هم تحت نظر وزارت بهدارى و وزارت فرهنگ است دانشگاه درست است که مستقل است و در بودجه و در سازمان مملکتى این طور وانمود می‌شود ولى جزو دستگاه مملکت است بنابراین مالکش تغییر نمی‌کند یکى دیگر به این که این جا متن قانون سال 1319 را قرائت فرمودند که ما اشکال داشتیم که بتوانیم این بیمارستان‌ها را ضمیمه دانشکده بکنیم آقا این قانون دارد پس شما یک قانونى بیاورید اینجا که قانون را نسخ کنیم به هر حال نظر بنده این است چون بنده نمی‌خواهم این دانشجویان سرگردان باشند حالا هم کلیه دانشگاه اعتصاب کرده‌اند جنابعالى یک تاریخى را معین بفرمایید 10 روز بیست روز یک ماه که اینها مشغول کارشان بشوند تا این که جنابعالى تصمیمى در این باره بگیرند راجع به کاورزى من هم پشتیبان آن هستم نه پشتیبان این که مالک بیمارستان کى باشد بنده پشتیبان آن هستم و تا لحظه آخر هم ایستاده‌ام که آن روزى که دانشجویان می‌خواهند بکنند عملاً بکنند عرض بند ه همین بود.

پیراسته- بنده اخطار دارم.

نایب رئیس- مطابق کدام ماده؟

پیراسته- مطابق ماده‏ 9

نایب رئیس- ماده 9 قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) اگر در ضمن مذاکرات صریحاً یا تلویحاً نسبت سوئى به یکى از نمایندگان داده شود یا عقیده و اظهار او را برخلاف واقع جلوه دهند و نماینده مذکور براى رد آن نسبت یا رفع اشتباه اجازه نطق بخواهند بدون رعایت نوبت اجازه داده می‌شود و نطق او نباید از مدتى که در فقره 3 بند الف قبل معین شده تجاوز نماید.

نایب رئیس- عرض کنم که آقاى کشاورز‌صدر فرمودند که دیوان کیفر و وزارت دادگسترى قصور کرده است بنده می‌خواستم عرض کنم که در آن موقع مجلس نبوده و آقاى دکتر سجادى هم به این علت این اقدام را نکرده‌اند و بنده هم دادستان دیوان کیفر بوده‌ام مکرر فرمودند ولى در آن موقع چون مجلس نبود و دوره فترت نبود تقدیم مجلس نشد.

6-طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایى راجع به شور اول فروش خالصه‌جات..

نایب رئیس- حالا مجلس وارد دستور می‌شود گزارش کمیسیون قوانین دارایى راجع به فروش خالصه‌جات ماده اول مطرح می‌شود.

آشتیانى‌زاده -بنده سؤالى کرده بودم از آقاى وزیر دادگسترى راجع به تبعیدهاى غیر‌قانونى

نایب رئیس- آقاى وزیر دادگسترى سؤالى آقاى آشتیانى‌زاده کرده‌اند که فرستاده شده در جواب آن تسریع فرمائید. گزارش کمیسیون دارایى قرائت می‌شود. گزارش از کمیسیون دارایى به مجلس شوراى ملى. لایحه شماره 3767 دولت مربوط به فروش خالصه‌جات در جلسه چهارشنبه ششم اردیبهشت ماه کمیسیون قوانین دارایى با حضور آقایان وزیر دارایى و معاون آن وزارتخانه مورد شور و مطالعه قرار گرفت در نتیجه مواد پیشنهادى با اصلاحاتى به این ترتیب به عنوان شور اول تصویب و اینک جهت تأیید تقدیم مجلس شوراى ملى می‌گردد. ماده اول وزارت دارایى مکلف است کلیه املاک زراعى و اراضى قابل کشت و اراضى بایر خالصه را حداکثر تا آخر شهریور ماه 1239 به مکلف است که املاک و اراضى انتقال یافته را در ظرف مدت پنج سال از تاریخ تصویب این قانون به رعایا و کشت‌کاران ملک در بودجه اول و اگر آنها داوطلب نبودند به کسانى که وسیله زراعت را در اراضى ابتیاعى از اولین نسق‌بندى شتوى بعد از تاریخ فروش فراهم نمایند به شرط سکونت به فروش برساند.

نایب رئیس -حالا شروع می‌شود به مذاکره در کلیات مدت نطق براى موفقین و مخالفین مطابق نظامنامه نیم ساعت آقاى دکتر جلالى مخالف هستند. بفرمایید، آقاى دکتر جلالى‏

دکتر جلالى- به عقیده من بزرگ‌ترین خدمتى که در این کشور مى‌توان به کشاورزان و زارعین نموده و به وضع نامطلوب ایشان خاتمه دارد مالک ساختن افراد این کشور است تا آنجا که قانون شرع و قانون اساسى آن را مجاز دانسته و براى آن که توزیع و تقسیم اراضى خالصه و تصویب قوانینى است که بهره رعیت به میزان کافى گردد این بهترین وسیله براى ایجاد و شدت حس و میهن‌دوستى آنها است ملاحظه می‌کنید که خالصه‌جاتى که در چندی قبل از دست دولت بیرون آمد و مردم در آنها شروع به کار شدند امروز به صورت آبادى در‌آمده و حال آن که در آن قانون شرایط مساعد و متناسب و مفید به حال رعیت رعایت

+++

نشده بود علت این که در مازندران علاقه به محل و ملک خود بیش از رعایاى دیگر نقاط کشور است قرار مطلوبى است که از قدیم پدران ما در آنجا گذاشته‌اند در مازندران حاصل در موقع خرمن به چهار قسمت تقسیم می‌شود 3 قسمت سهم رعیت و یک قسمت سهم مالک است این است که در این منطقه حس اطاعت از قوانین و مقررات بیشتر شده مردم آرام و موافق و میهن‌دوست و شاه‌پرستى تربیت می‌کند من با اصل تقسیم و فروش خالصه به طور کلى موافق و معتقدم نه تنها املاک زراعتى بلکه کارخانه‌جات و مستقلات دولتى همه باید به صورت ملى در‌آید تا مردم بیشتر علاقه‌مند شوند نه آن که ایشان را از هر مزیتى محروم ساخت و امیدوار بود که در برابر هر سوء‌تبلیغى منحرف نشوند من یقین دارم اگر در همه مناطق این کشور به طرفى عادلانه رعایت رعایا شود هیچ تبلیغ و اسلحه قادر به اختلال در کشور و اختلاف در بین طبقات ما مردم نیست من همه این زیان‌ها را ناشى از کج سلیقه‌گی‌ها و یاخداى ناکرده سوء‌نیت زمامداران گذشته می‌دانم که اگر گاهى هم حفظ حقوق کارگر و کشاورز را عنوان قرار داده‌اند مقرراتى مجرى ساخته‌اند که موجب اختلاف و انحراف و عصیان بوده نه آن که بیشتر حس برادرى را تحکیم سازند. قانون فروش خالصه‌جات بهترین قدم اصلاحى این د ولت است (صحیح است) ولى متأسفانه مواد و مقررات آن طورى تهیه شده که باز چنانچه باید نظر تأمین حال طبقه مؤثره و مولده کشور رعایت نشده و به علاوه می‌توان اصول دیگرى را مقرر داشت تا بتوان حداکثر استفاده اجتماعى از آن نمود کارمندان دولت چه باز‌نشسته و چه شاغل یکى از طبقاتى هستند که پس از کشاورزان محلى احق از هر کسى می‌باشند به شما اگر به عهده کارمندان دولت توجه بفرمایید عده بی‌شمارى حاضرند که با شرایط متناسبى به کار کشاورزى مشغول و از این زندگى سخت راحت شوند واگذارى این املاک و اراضى بانک کشاورزى با صورت فعلى آن اشتباهى بیش نیست من مکرر عرض کرده‌ام که تا یک تغییر کلى در مقررات و افراد آن نشود ابداً قابل اعتماد نیست حالا معلوم می‌شود اگر کسى در کار مملکتى خلافى کند به او جزاى حسن‌خدمت می‌دهید دیگر حس وظیفه‌شناسى و درستى محو و نابود خواهد شد کم کم کار به جایى می‌رسد که اگر بگوییم کسى درست است این عیب او خواهد بود یعنى معنى و مفهوم و فایده ندارد او را باید از کارهاى اساسى دور داشت شما الان در این بانک خلاف‌کارى و سوء‌نیت به حدى غیر ممکن مشاهده می‌فرمایید چرا این دستگاه طویل و عریض دادگسترى به پرونده‌هایى که مکرر اشاره کردم نظرى نمی‌کند چرا مردم را در زحمت مى‌اندازید چندى قبل چند فقره خلافکارى متصدى بانک را متذکر شدم ولى از قراری که شنیده‌ام جز زحمت کسانى که از آنها دوراند و از خلاف برکنار فایده حاصل نشده بى‌جهت کارمندان شریف را اذیت می‌کنند که ممکن است این حرف‌ها از شما ناشى شده باشد من محتاج به کمک فرد یا افراد به خصوصى از این جهت نیستم همه مردم می‌دانند که اینها چه می‌کنند، آقاى منصور به علت نیت خوبى که دارند همه را مثل خودشان مى‌دانند دفاع کلى می‌کنند و سى میلیون تومان هم به میزان سالیانه آن اضافه می‌کنند یک مرد هر قدر کارى هم باشد یا نباشد آن قدر بارش کرد که تحمل نتواند چرا این کار را به بانک دیگرى نمى‌دهید که کم‌تر حرف زده شده ما اصولاً به این دستگاه اعتراض نداریم. متأسفانه جناب آقاى منصور به علت وضع مملکت از دستگاه برنامه و مضافاتش بى‌خبر مانده‌اند دستگاه برنامه که 48 میلیون تومان خرج کارخانه‌جات‏ و 360 هزار تومان عایدش می‌شود قادر به ادامه کار یا اصلاح است این مى‌دانید نتیجه چیست نیتجه این است که دو ماه قبل عرض کنم شرکتى از 4 نفر که رفیق و شریک‌اند در شمال تشکیل شده و تمام محصول کارخانه‌جات نساجى شمال را به ایشان داده‌اند اما با طرز و رویه با‌مزه‌اى اول مقدارى پارچه به ایشان داده‌اند که به هر قیمت میل دارند در بازار بفروشند آن را سرمایه قرار دهند بعد هم پارچه‌ها را به هر قیمت دلش مى‌خواهد بفروشد و سهم ثابت خود را ببرند نتیجه این می‌شود که کارخانه‌جات خرج و دخل نمی‌کنند به فکر می‌افتند که دور و بر خرج را بگیرند می‌آیند و از کارگرها کم می‌کنند و یا اضافات‌شان را نمی‌دهند نتیجه می‌گردد که آن واقعه تأسف‌آور حاصل می‌گردد من مسئول این واقعه را کسانى می‌دانم که به این ترتیب موجب این نارضایتى شده‌اند البته دزد هم بازار آشفته می‌خواهد و ماجراجویان هم پى وقت می‌گردند و از آب گل‌آلود ماهى می‌گیرند. به یک معلم یا کارمند دولت ده تومان اضافه و ترفیع نمی‌دهند آن وقت می‌روند شخصى را به نام یعقوب‌پور که در راه‌آهن ماهى صد وبیست تومان می‌گرفت و کارهم نداشت یا ماهى 1100 تومان به سازمان می‌برند این روزها هم که بیکاران را در کرج جمع نموده بودند روزى پنجاه تومان به ایشان اضافه و فوق‌العاده می‌دهند و البته با نان آن بیچارگان هم شریک است به یک راننده تاکسى ماهى یک هزار و صد یا دویست تومان می‌دهند دیگر قدرت خدمت و تحصیلات در این دستگاه ارزش ندارد چرا سازمان بیلان خود را نمى‌دهد شنیده‌ام یک فالگیر قهوه را به عنوان متخصص امور قعر دریاها استخدام کرده‌ادند این ناظرین بر حق بود زودتر انتخاب شوند ایشان افراد درست و پاک و خوبى هستند امیدوارم شما با کمک ایشان و بعضى افراد صالح و فعال آن جا موفق شوید که به این وضع خاتمه دهید. به هر حال من گناه می‌دانم بار بانک کشاورزى را که خودش کار زیادى دارد زیادتر کنید و مصلحت این است که یا در آنجا تغییراتى در همه چیزش مقررات و افراد بدهید و یا به جاى دیگر مانند بانک رهنى بدهید موضوع دیگر آن است که مدت استهلاک زیادتر یعنى به جاى ده سال لااقل 20 سال معین گردد زیرا مقصود شما از این کار اگر تجارت و بنجل آب کردن است مختارید ولى اگر اصلاح است و فکر دیگر دارید با این مدت نمی‌توان هم زندگى را اداره کرد و هم قسط داد به علاوه همان طور که در ماده 11 ذکر شده لازم است در مورد این زمین‌ها قرض‌هاى طول‌المدت براى آبادانى دهد ولى طویل‌المدت از پنج سال تا پنجاه سال است به هر حال این مدت باید معین و محدود باشد و به نظر می‌رسد کم‌تر از پانزده سال و بیش از بیست وپنج سال نشود. موضوع دیگر که در این مواد رعایت نشده این است که پس از کشاورزان بایستى کارمندان دولت مقدم بر هر طبقه باشند و به علاوه تا میزانى هم تخفیف داد از این نظر که از حقوق خود صرف نظر کنند و در مقابل به کشاورزى مشغول شوند این عمل هم از بودجه پرسنلى دولت که شاید 80% بودجه کل مملکتى است می‌کاهد و هم مانع از تشنجات و اختلافات است که ماجراجویان موقعیت مساعدى فراهم نکنند و این یأس که بزرگ‌ترین مسبب و موجب انحراف است از بین برود. موضوع دیگر که ابداً در این قانون رعایت نشده این است که اضافه شود املاکى که به این صورت به ملکیت اشخاص که در می‌آید مبلغى از قیمت که فروخته می‌شود تخفیف داده شود تا مؤسسات بهداشتى فرهنگى و راه در آن نقاط فراهم گردد ده و قریه که فروخته می‌شود لازم است قبلاً به دست وزارت دارایى یا مؤسسه‌اى که صالح براى این امر است این نوع مؤسسات را ایجاد نماید و یا در این قانون تعهد نمایند به هر حال بهتر است حالا که می‌خواهید این املاک را مورد استفاده قرار دهید اولاً وسایل این که این ار اضى نمونه و سر‌مشق سایر اراضى قرار گیرد که فراهم آورید البته هم باید تعهد در آبادانى گرفت و هم تسهیل نمود وسایل لازمه در دسترس ایشان قرار داده شود تا این شهرها و قرا به بهترین صورت بیرون آید نه آن که خراب‌تر از روز اول شود این است نظریات و انتظار دارم هیئت دولت در این لایحه بیشتر امعان نظر فرموده و این مطالب وارد و حقه را ضمیمه فرمایند و این فکر خوب را هم وسیله ارضا رفقا و دوستان خود قرار نداده‏

و با طریقه سمبل به نفع قوم و خویشان و شرکا خود تمام نکنند (احسنت)

نایب رئیس- آقاى حاذقى.

حاذقى -لایحه تقسیم خالصه‌جات دولت به کشاورزان و زارعین که در قانون پیش‌بینى شده یکى از لوایح بسیار مفید و مورد علاقه اکثریت آقایان نمایندگان مجلس است (صحیح است) مکرر در دوره‌هاى گذشته مجلس از طرف آقایان نمایندگان علاقمند به بهبود وضع کشاورزان مملکت این تذکر به دولت‌ها داده شده است که دولت خوب متصدیى و خوب عاملى نیست هر کارى دست دولت باشد چون مأمورین دولت آن علاقه و صمیمیت و دلسوزى که یک صاحب‌کار و یک مالک و یک صنعتگر دارد ندارند کارهاى آنها نوعاً خوب اداره نمی‌شود و به ضرر اجتماع انجام می‌گیرد (صفائى- به طور کلى این طور نیست) مخصوصاً موضوع خالصه‌جات که سال‌ها است املاکى را دولت در حیطه اختیار خودش نگاه داشته نه خوب زراعت می‌شود و نه خوب بهره‌بردارى می‌شود و

+++

نه وضع زارعین و کشاورزان آن دهستان‌هایى که خالصه هستند خوب است و نه آتیه طورى تأمین می‌شود که این زارعین با دلگرمى مشغول باشند، بنابراین همه این تذکر را به دولت می‌داریم که هر چه زودتر موجبات تقسیم املاک خالصه و دهستان‌هایى که جزو املاک خالصه هست و به زارعین و کشاورزان فراهم بکند و لایحه این تقسیم را تهیه کند و به مجلس شوراى ملى تقدیم کند هر کس نسبت به این موضوع تقسیم خالصه‌جات به رعایا (مکرم- تقسیم به صورت فروش) به عین تقسیم به صورت فروش نه تقسیم بلاعوض (مکرم- منظور این است که توضیح داده شود) این موضوع بیش از هر کس مورد توجه شخص اعلیحضرت شاهنشاه است من به نمایندگى از مردمى که علاقمند هستند به این اصلاحات به حسن‌نیت اعلیحضرت همایونى درود می‌فرستم اعلیحضرت در ضمن ملاقات‌ها و مجالس‌هاى مختلفى که پیش آمده علاقمندى مفرط خودشان را به بهبود وضع طبقه زارع و کشاورز مملکت اعلام فرمودند (صحیح است) و در این مسافرتى هم که به آنجا منعکس فرمودند که به وسیله رادیوها به ما آن اطلاع رسید و بعد هم در جراید منعکس شد که علاقه شدید اعلیحضرت بر این است که در این مملکت یک تعدیلى در امر ملک‌دارى بشود که قدم اولش یک تعدیلى در امر مالک‌دارى بشود که قدم اولش البته عبارت در امر ملک‌دارى و تقسیم به صورت فروش املاک خالصه دولتى است (صحیح است) نکته‌اى که مورد سوء‌تفاهمى شده بود یک روز یکى از همکاران محترم در مجلس تذکر داد و آن عبارت از تعدیل به طور مطلق ملک‌دارى بود که موجب سوء‌تفاهم بعضى‌ها شده بود و نظر اعلیحضرت همایونى در این مورد بسیار نظر منطقى و اصولى و بر طبق شرع مقدس اسلام بود (صحیح است) (آشتیانى‌زاده- در قانون اسلام صد تا ده است) می‌خواهم همین را عرض کنم یک قدرى مجال بدهید من همین را تأکید می‌کنم فرصت بدهید و این صحبت و زمزمه تقسیم املاک که بعضی‌ها فرمودند تقسیم املاک مخالف شرع است هیچ‌وقت کسى از بیانات اعلیحضرت همایونى این استنباط را نکرد که بدون دلیل و بودن مجوز بیایند املاک را بگیرند از مالکیتش و تقسیم بکنند، شرع اسلام براى مالکیت شرایط متعددى قائل شده یکى از آن شرایط این است که ملک را از راه حلال تحصیل کرده باشد یکى از شرایطش این است که آن مالک از آن وظایفى که به عهده‌اش هست از زکوة و خمس و سهم امام و وجوهى که به ضعفا و فقراى اسلام تعلق می‌گیرد آنها را به موقع خودش بپردازد و یکى از شرایطش این است که آن علل و عواملى که موجب این تملک به مالک شده است همه از موجبات و مجوزات شرعى و مطابق با قوانین شرع اسلام است و از همه بالاتر یکى از شرایطش این است که اگر فردى مقدار زیادى از علاقه ملکى را تحجیر کرده و به نفع خودش نگاه‌ داشته بتواند آن را به نفع جامعه مسلمین مورد استفاده قرار بدهد و اگر چنانچه یک کسى باشد یک یا ده یا صد ملک را نگاه دارد به اسم این که مالک است و نتواند یا نخواهد وسایل عمران و آبادى آن را هم فراهم بکند بدون تردید باید حاکم شرع او را مکلف بکند که یا این که خوب اداره بکند و خوب بهره‌بردارى بکند و یا این که طورى تقسیم بکند با احکام شرعى که هم بهره‌بردارى صحیح بشود و هم به نفع مالک و هم به نفع مردم باشد پس بنابراین یک اشتباهى شده بود و اما راجع به این لایحه‌اى که دولت تقدیم مجلس شوراى ملى کرده است در کمیسیون قوانین دارایى این لایحه مطرح شد آقایانى که نظرهاى اصلاحى داشته‌اند نظرهاى خودشان را داده‌اند و آن‏ لایحه‌اى که دولت داد با این لایحه فعلى یک تفاوتى دارد که البته این منظور تعدیل شده است با وصف این تذکراتى که نماینده محترم آقاى دکتر جلالى به عنوان مخالف دادند قسمتى از آن باید مورد توجه قرار بگیرد و در ضمن اجرا طورى باشد ک مورد سوء‌استفاده و تبعیض نباشد به این معنى که ملاحظه کرده‌ایم که بسیارى از قوانین مفید که به نفع مردم به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده است در موقع اجرا و عمل که به دست مأمورین داده می‌شود متأسفانه رعایت مصلحت‌اندیشى اجتماعى نمی‌شود و کسانى که بیشتر بتوانند اعمال نفوذ بکنند و بیشتر بتوانند تشبثات و وسایل به کار ببرند در آنجا بهره‌مند می‌شوند و به دست آن مستحق واقعى نمی‌رسد و آن مثل معروف المستحق محروم بیشتر در این مورد صدق می‌کند چنانچه در خیلى از موارد تقسیم اراضى خالصه و فروش آن به کارمندان دولت با تقسیم اراضى که از طرف وزارت فرهنگ صورت گرفته است ما می‌شنویم که رعایت مستحقین کم‌تر می‌شود و حالا در این قانون به خصوص بایستى دولت حاضر که شخص جناب آقاى وارسته هم وزیر دارایی‌اش هستند و ایشان به پاکدامنى و حسن‌نیت و تقواى سیاسى معروف هستند (صحیح است) مراعات تمام و کمال بشود که حق به ناحق نرسد و تقسیماتى که می‌شود براى فروش بیشتر روى طبقه مشخصى که در درجه اول منظور مجلس شوراى ملى کمک کردن به آنها است و حسن‌نیت نسبت به آنها است به آنها برسد نه این که باز هم یک دسته‌اى اشخاص متمکن و ذى‌نفوذ با همدیگر کمپانى تشکیل بدهند و یک مقدماتى فراهم بکنند که املاک خالصه را هم با قیمت ارزان‌تر و با شرایط سهل‌ترى به دستگاه‌هاى خودشان منتقل کنند و با کمال تأسف متوجه نباشند که این گونه اعمال موجب عکس‌العمل بسیار شدیدى می‌شود زیرا همه هدف‌ها خلاصه می‌شود به این که ما باید به آن طبقات ضعیف مملکت حمایت کنیم ما باید وسایل رفاه و آسایش و زندگانى آن طبقه‌اى که محروم از حداقل زندگى هستند و از همه چیز، نان و لباس و وسایل زندگى خودشان محروم هستند به آنها کمک بکنیم نظرى که آقاى دکتر جلالى همکار محترم تذکر فرمودند که خوب است در این قانون پیش‌بینى بشود که براى کارمندان دولت که می‌خواهند از خدمت دولت بر کنار شوند سهمى قائل شوند من صد در صد موافق هستم (کشاورز‌صدر- این درست نیست باید به خود رعیت داد) اجازه بفرمایید در قانون پیش‌بینى شده ملاحظه بفرمایید می‌گوید:. وزارت دارایى مکلف است کلیه املاک مزروعى و اراضى قابل کشت و اراضى بایر خالصه را حداکثر تا آخر شهریور 1329 به بانک کشاورزى ایران منتقل و بانک نام‌برده مکلف است که املاک و اراضى انتقال یافته را در ظرف مدت 5 سال از تاریخ تصویب این قانون به یکى از دو طریقه زیر به فروش برساند.

عده‌اى از نمایندگان -این لایحه دولت است که گزارش کمیسیون را قرائت بفرمایید.

حاذقى- این گمان می‌کنم بعد تصحیح شده است این اصل صحیح است و مورد تأیید است که در درجه اول کشاورزان هستند گزارش کمیسیون می‌نویسد، وزارت دارایى مکلف است کلیه املاک مزروعى و اراضى بایر خالصه را حداکثر تا آخر شهریور ماه 1329 به بانک کشاورزى ایران منتقل نموده و بانک نام‌برده مکلف است که املاک و اراضى انتقال یافته را در ظرف مدت 5 سال از تاریخ تصویب این قانون به رعایا و کشت‌کاران ملک در درجه اول (صحیح است) (یک نفر از نمایندگان درجه دوم ندارد) حالا اگر خواست در درجه دوم (همهمه نمایندگان) در این لایحه قید است و من نظر خودم را براى روشن شدن آقایان می‌دهم راى نهایى با مجلس است پیشنهادات اصلاحى با آقایان است (کشاورزصدر- خودتان اظهار عقیده نکنید) چرا اظهار عقیده نکنم آمده‌ام اینجا که اظهار عقیده کنم این جا می‌گوید املاک و اراضى را در درجه اول به رعایا و کشت‌کاران و اگر آنها داوطلب نبودند به کسانى که وسیله زراعت را در اراضى ابتیاعى از اولین نسق‌بندى شتوى بعد از تاریخ فروش فراهم نمایند به شرط سکونت به فروش برسانند. من می‌خواهم عرض کنم موافق هستم که در این درجه دوم که می‌خواهند به اشخاص عادى بدهند کارمند حقوق بگیر دولت که حاضر می‌شود از حق خودش صرف نظر کند و تحمیل به خزانه مملکت نباشد و این وسایل را هم داشته باشد بر اشخاص عادى یعنى بر اشخاصى که صاحب نفوذ و وسایل شخصى باشند مقدم باشند (اردلان- عملى نیست) اجازه بفرمایید پس بنابراین در موقعى که مواد مطرح است البته این نظر راخواهم داد و راى نهایى هم با مجلس شوراى ملى این است موضوعى که آقاى دکتر جلالى تذکر دادند راجع به تصفیه کارمندان دولت بود که در ضمن بیانات خودشان تذکر دادند که یکى از طرفش به وسیله اجراى این قانون است من می‌خواستم عرض کنم که همین هیئت تصفیه هم که انتخاب شدند به نظر مجلس شوراى ملى بر این بود که این آقایان هفت نفر معتمدین مجلس و معتمدین دولت بنشینند و با دقت بررسى به پرونده‌ها و سوابق حسن‌شهرت با سوء‌شهرت کارمندان از عالى تا دانى دولت رسیدگى بکنند و آنها را به سه طبقه تقسیم بکنند آنهایى که حسن‌شهرت دارند در کار‌های‌شان پشتبانى و تأیید بکنند.

نایب رئیس -مربوط به این ماده نیست در کلیات لایحه صحبت بفرمایید

حاذقى- ایشان توضیح دادند و من خواستم عرض کنم آنهایى که متوسط هستند آنها را به کارهاى متوسط با حقوق مشغول بکنند و آنهایى که دزدند و سوء‌شهرت دارند و از بیت‌المال ملت سوء‌استفاده کردند، معروف به فساد هستند عذرشان را بخواهند حالا متأسفانه هیئت تصفیه که فاقد یک چنین شهامتى بوده‌اند از زیر بار وظیفه اولیه خودش خارج شده و پرداخته است به سازمان و دستگاه وزارتخانه‌ها به صورتى که در هیچ جاى دنیا معمول نیست و در همه جاى دنیا مناطق مملکت را به قسمت‌هاى به اصطلاح بیشترى تقسیم می‌کنند تا بتوانند قوانین نظامات را درست اجرا کنند و این نظرى که دادند بسیار به ضرر مملکت است براى این که طبق قوانین مصوب مجلس شوراى بخش و شوراى شهر یک وظیفه عمرانى دارد در هر بخش و هر شهرستانى حالا یک اگر شهرستانى را که داراى چندین بخش است و هر بخش یک شوراى بخش دارد اگر بنا باشد اعتبارات را از آنها بگیرند و فرمانداری‌ها را به بخش‌دارى تبدیل کنند تمام این اختیارات قانونى از آنها سلب می‌شود (صحیح است) و راجع به استان‌ها هم این نظر هیئت تصفیه بسیار قابل تقبیح و قابل نکوهش است (صحیح است) و بایستى دولت جناب آقاى منصور این نظر را برگرداند به خودشان و بگوید آن کارى را که در درجه اول شما موظف بودید راجع به کارمندان درست و نادرست آن را دنبال بکنید، راجع به بانک کشاورزى آقاى دکتر جلالى تذکرى دادند که انتقال این املاک به بانک کشاورزى مورد موافقت نظر ایشان نیست من خواستم عرض کنم که بانک کشاورزى به خودى خود اصولاً یک مؤسسه خوب و مفیدى است و بانک کشاورزى .... (دکتر جلالى- به این صورت عرض کردم) (فقیه‌زاده- به کشاورز که پول قرض نمی‌دهند) بانک کشاورزى به طور مطلق یک مؤسسه لازم و مفیدى است که اگر تقویتى از حیث سرمایه و از طرف دولت نسبت به این بانک بشود منشأ خدمات بزرگى به طبقه کشاورز می‌شود (فقیه‌زاده- به شرط این که به طبقه کشاورز قرض بدهند) تصدیق می‌کنم عرض کردم به خودى خود بانک کشاورزى یک مؤسسه عام‌المنفعه‌ای است که مسئولین زارع و کشاورز باشند که سرمایه‌شان را در اختیار زارعین بگذارند و وام‌شان را به آنهایى که منحصراً می‌خواهند در امور زراعت و تولید قدم بردارند و در امور عمران و آبادى و فلاحتى و کشاورزى کار می‌کنند در اختیار ایشان بگذارند این حرف بسیار صحیح است بانک کشاورزى در حوزه‌اى که خود بنده نماینده آنجا هستم و 95 درصد از اهالى آنجا فلاح و کشاورز هستند سر و کار آنها و بالطبع سر و کار من براى گرفتن وام و کمک به کشاورزى است بانک کشاورزى در وحله اول مدعى بود که سرمایه کافى براى وام دادن به زارعین ندارد (یک نفر از نمایندگان- سرعت عمل ندارد) مجلس گذشته یک قانونى تصویب کرد که دولت مکلف است 160 میلیون ریال در ظرف حداقل چهار ماه در اختیار بانک کشاورزى به عنوان افزایش سرمایه بگذارد این قانون را دولت سابق که خیلى از قوانین را متأسفانه اجرا نمی‌کرد اجرا نکرد و در نتیجه بانک کشاورزى در دادن وام به زارعین و کشاورزان خود را مجبور نمی‌دانست قانون دیگرى که مجلس تصویب کرد که سازمان برنامه 150 میلیون ریال از اعتبار خودش در اختیار بانک کشاورزى به منظور صرف کمک به زارعین و کشاورزان و اعطا وام‌هاى طویل‌المدت بگذارد و ا ین یکى البته اجرا شد و ما از دولت جناب آقاى منصور انتظار داریم که آن قسمت اول را هم اجرا بکنند یعنى آن 16 میلیون تومان یا 160 میلیون ریال را که مجلس تصویب کرد به سرمایه بانک کشاورزى بی‌افزایند تا بتواند به نسبت مستقیم بین تمام کشاورزان و زارعین مملکت به صورت وام طویل‌المدت کمک بدهند البته اگر این اعتبار در اختیار بانک بود و بانک باز خوددارى از دادن وام کرد اقایان حق خواهند داشت که به اولیا بانک اعتراض بکنند بانک کشاورزى اگر مجهز بشود بهترین مکانى است که می‌تواند این قانون را اجرا بکند براى این که خود دستگاه وزارت دارایى اگر این کار را انجام بدهد و چار یک عسر و حرجى خواهد شد که موفق نخواهد شد قانون را انجام بدهد و چون بانک مقرراتش ساده‌تر وسریع‌تر است و معمولاً اعضا بانک عادت به سرعت عمل بیشترى دارند شاید زودتر بتواند که مقررات این قانون را دایر به تقسیم املاک به صورت فروش به مدتى که در قانون مقرر شده انجام بدهد این است که از دولت تقاضا داریم توجه بیشترى به این نکته داشته باشند که بعد ازتصویب این قانون دولت بتواند مطابق روح این‏ قانون در انتقال این املاک به زارعین و کشاورزان و در صورتی که یک منطقه‌اى بود که زارع وکشاورزش این قدر بى‌پا و ناتوان بودند باز هم به وسیله اعطا وام آنها را پایدار کنند و اگر استثنائاً جائى بود که وسیله پرداخت وام هم فراهم نبود باز کارمندان مستحق دولت را که حاضر باشند خدمت دولت را ترک کنند مقدم بدارند و اشخاص متمکن و اشخاص ثروتمند نتوانند دست به این املاک بیابند آخرین نکته‌اى که آقاى دکتر جلالى تذکر فرمودند راجع به لزوم مؤسسات بهداشتى بود در روستاها ودهستان‌ها این نکته قابل توجه است تمام این وسایلى که براى این مملکت به وجود آمده است همه را اختصاص می‌دهند به هیئت حاکمه به تهران و استان‌ها و شهرستان‌هاى بزرگ و کم‌تر به فکر ساکنین روستاها و دهستان‌هاى مملکت هستند در حالی که اگر آقایان توجه بفرمایند 9 در ده سکنه این مملکت را همین زارعین و کشاورزان تشکیل می‌دهند (صحیح است) و دولت در درجه اول مکلف است به کمک و مساعدت به همین طبقه‌اى که مولد ثروت و عامل حیات این کشورند (کشاورز‌صدر- این مطلب خوب است ولى مربوط به این لایحه نیست) اجازه بفرمایید وقتى که آقا این جا تشریف آوردید مجاز هستید که صحبت بکنید حالا هم تذکر از طرف مقام ریاست بایستى داده شود عرض کنم هدف اصلى تقدیم این لایحه به مجلس همین طورى است که عرض شد یعنى کمک به زارعین است بنابراین از در‌آمد فروش این املاک باید یک توجه خاصى در امر بهداشت و فرهنگ روستایى بشود و بسیار تذکر صحیح و واردى است و مخصوصاً نظرى که به عدالت نزدیک است من عرض می‌کنم این است که پنجاه درصد از این وجوهى که از فروش این املاک به دست دولت می‌رسد باید منحصراً صرف بهداشت و فرهنگ همان زارعین و همان روستاییان ساکن دهستان‌ها نشود براى این که این مخصمه بزرگى که گریبان‌گیر این مملکت شده که زارعین از دهستان‌ها مهاجرت می‌کنند و براى پیدا کردن کار و عملگى در راه‌آهن و در راه‌سازى به تهران می‌آیند و مستخدم خانه‌ها شده‌اند این رویه باید متروک شود براى این که این رویه مملکت را تهدید به خطر می‌کند. ما مملکتى بودیم که همیشه محصول کشاورزی‌مان بیشتر از مصرف ملت ایران بود و مقدار زیادى محصول کشاورزى از قبیل گندم و جو و حبوبات و غلات و محصولات دیگر به خارج می‌فرستادیم و در مقابل ارز و طلا می‌آوردیم به مملکت در حالى که در این یکى دو سال اخیر روى عدم توجه به حال زارعین و روستاییان سطح کشت و تولید ما به اندازه‌اى پایین آمده است و نتیجه این شده است که دولت در سال گذشته براى خرید 220 هزار تن گندم پول مسلم طلاى این مملکت را که با چه خون دلى و با چه زحماتى براى این مملکت تحصیل شده بود تسلیم آمریکا و شوروى و عراق کرد و این سند بى‌لیاقتى خودش را در مقابل تمام انظار دنیا تسحیل کرد که یک کشور زارعتى که 10 میلیون مرد زارع در این مملکت هست این طور بشود که این طور از مملکت آمریکا که یک کشور صنعتى است و از مملکت شوروى که همسایه ما هست و صنعت و زراعت دارد پول بدهد و از آنجا گندم بیاورد پس بنابراین توجه به حال کشاورزى مهم است و بایستى به وضع بهداشتى و وضع فرهنگى و وضع عدالت اجتماعی‌شان توجه بشود و الا زارعین از زیر با وظیفه‌شان فرار نمی‌کنند و دهستان‌هاى خود را ترک نمی‌کنند و اصل زراعت برای‌شان صرف می‌کند زیرا که زارع چه می‌خواهد نان و لباس و مسکن وقتى برایش تأمین شد چرا حاضر می‌شود به اسم مزدور و عمله و قعله به شهرها رو بیاورد زارعین در شهرها که وضع خوبى ندارند هیچ‌گونه وسایلى ندارند نه مسکن خوب و نه زندگى خوب دارند چه بکنند وقتى که در دهستان هیچ‌گونه وسایل راحتى ندارند ناچار از دهستان خودشان فرار می‌کنند. پس بنابراین من معتقد هستم که در ضمن فراهم شدن پول از محل فروش خالصه‌جات یک توجه خاصى به این امر از طرف دولت بشود.

نایب رئیس- آقاى حاذقى وقت تمام است.

حاذقى- بسیار خوب مطالبى هم البته در مواد هست که اگر آقایان مطالبى داشته باشند لطف می‌فرمایند و ما امیدوار هستیم با تصویب لایحه فروش خالصه‌جات دوره شانزدهم به قاطبه مردم این مملکت عملاً حالى کند که مجلس طرفدار بهبود وضع زندگى زارعین و کشاورزان مملکت است و هر قدمى از طرف دولت در این مورد برداشته شود با حسن‌قبول تلقى می‌کند

+++

در پایان عرایضم 3 فقره سؤال بود که از دولت کرده بودم الان تقدیم سؤال اول راجع به کشف چهار میلیون ریال دزدى بود که مأمور راه‌آهن از دولت کرده (نایب رئیس- این موضوع مربوط به لایحه نیست) توضیح مى‌دهم فقط خواستم سؤال را تقدیم کنیم وعرض کنم دولت چه اقدامى کرد براى کشف این چهار میلیون ریال دزدى در راه‌آهن سؤال دوم راجع به صلاح نظامنامه حقوقى سازمان برنامه است که آقایان به اتفاق تأیید کردند که این حقوق‌هاى گزاف باید تعدیل بشود. سؤال سوم راجع به عمل هیئت تصفیه بود که دولت باید جواب بدهد این سؤال‌هارا تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

 نایب رئیس -دو پیشنهاد براى کفایت مذاکرات رسیده است که قرائت می‌شود. پیشنهاد اول از آقاى صدرزاده است پیشنهاد دوم از آقاى کشاورز‌صدر. (این طور خوانده شد) بعد از مذاکرات یک موافق و یک مخالف پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌کنم. (صدرزاده) پیشنهاد می‌کنم مذاکرات بعد از یک موافق و یک مخالف که صحبت کردند کافى است (کشاورز‌صدر)

نایب رئیس- آقاى صدر‌زاده

صدر زاده -عرض کنم که موضوع پیشنهاد فروش خالصه‌جات گذشته از این دوره در ادوار سابق هم مطرح بوده است و الان هم اکثریت نمایندگان محترم با این موضوع موافق هستند چنان که آقاى دکتر جلالى که به عنوان مخالف بیاناتى فرمودند ایشان هم با موضوع و اصل فروش خالصه‌جات اظهار موافقت فرمودند و راستى هم این کار به مصلحت مملکت است براى این که دولت یک اداره عریض و طویلى براى اداره کردن این املاک دارد و خوب هم اداره نمی‌شود در صورتى که افراد بهتر مى‌توانند اداره کنند بعد از آن که این قانون به تصویب مجلس رسید چون فروش به رعایا را در درجه اول قرار داده است تقویت خرده مالکى که امروز مورد نظر ما است عملى می‌شود و بر میزان تولید مملکت هم افزوده می‌شود و ممکن است یک مقدار زیادى از اشکالات این مملکت بر اثر تصویب این قانون و با شرط ضمن اجراى آن مرتفع بشود. این است که از آقایان استدعا می‌کنم اجازه بفرمایند مذاکره در کلیات کافى باشد و شروع بکنیم به رسیدگى به پیشنهادات (صحیح است) زیرا یک پیشنهاداتى ا زطرف آقایان رسیده است که اگر آن پیشنهادات مورد تصویب واقع شود این معایبى که در ضمن این مذاکرات تذکر داده می‌شود با تصویب آن پیشنهادات مرتفع خواهد شد دیگر بسته به نظر آقایان است.

نایب رئیس- آقاى مکى مخالفید بفرمایید

مکى -بنده با کفایت مذاکرات مخالفم (نورالدین امامى- اولاً بسم‌الله بگویید نطق اولتان است) این را آقاى شوشترى باید بگویند. قبلاً هم مى‌خواستم به آقاى نورالدین امامى عرض کرده باشم که ما در دوره گذشته هم ظهر کربلا را دیدیم هم غروب کوفه را بنده با کفایت مذاکرات مخالف هستم و دلیل مخالفتم هم این است که این موضوع پخته نشده است یک موافق و یک مخالف فقط صحبت کرد ناطق اول که به عنوان مخالف صحبت کرد که همه آقایان توجه فرمودند که یک مقدار زیادى از مطالبى را که بیان داشتنند مربوط به تقسیم اراضى نبود ناطق دوم آقاى حاذقى هم همین طور راجع به مطالب دیگر راجع به هیئت تصفیه و غیره صحبت کردند و اصلاً راجع به کلیات این موضوع در حقیقت صحبت نشده یک موضوعى را که من می‌خواهم راى بدهم باید کاملاً روشن بشود و پخته شود که بتوانم راى بدهم متأسفانه قوانینى که در این مملکت مى‌گذرد براى اشخاص معین و به جهات معین مى‌آورند و به سرعت هم مى‌گذارنند ولى ما که می‌خواهیم راى بدهیم و اظهار نظر کنیم نمی‌توانیم بدون امعان خطر و بدون درک موضوع راى بدهیم قوانین توى این مملکت براى یک دسته غنى و یک دسته قوى هیچ مانع و رادعى را در کار ایجاد نمی‌کنند ولى براى اشخاص ضعیف مثل تار عنکبوت که مگس را شکار می‌کند همان طور دست و پاى آنها را می‌گیرد و از قانون جز زیان و ضرر نتیجه دیگرى عایدشان نمی‌شود.

در این لایحه شاید همه موافق باشند که این اراضى قسمت شود ولى باید پخته شود که به چه اشخاصى و چه کیفیتى و به چه طورى داده شود که ملاک درجه اول این مملکت نتوانند به عنوان این که چون زارع دست اول پیدا نشد بروند این املاک را تصاحب کنند و باز آن عمل قرون وسطى را در این مملکت برقرار کنند و میزان املاکى را که دارند صد پارچه را چند ده دیگر هم به آن اضافه کنند. این است که به عقیده بنده حالا که همه آقایان توجه دارند مخصوصاً آقایانی که نهایت مراعات را می‌کنند که به نفع طبقه کشاورز این قانون بگذرد چون هنوز پخته نشده است و نمى‌دانیم که به چه کیفیتى است بنده خیال می‌کنم راجع به این موضوع هنوز به قدر کفایت صحبت نشده است اجازه بفرمایند یک موافق و یک مخالف دیگر صحبت کنند چون مطالبى بود که ما یادداشت کردیم اینجا به عرض آقایان برسانیم (کشاورز‌صدر بنده پیشنهاد کفایت مذاکراتم را پس گرفتم) این جا قانون تصویب می‌شود ولى در عمل طور دیگرى اجرا می‌شود مثلاً راجع به اراضى یوسف آباد گفتند این اراضى را بین مستخدمین بى‌بضاعت دولت قسمت کنید ولى ببینید چه اشخاصى بردند بنده مى‌خواهم به طور کلى صحبت کنم اراضى یوسف‌آباد را من‌باب مثال عرض کردم آیا این اراضى را به یک کارمندى که ماهى صد تومان حقوق دارد دادند؟ اراضى را وزرا و معاونین و مدیر کل‌ها گرفتند (یک نفر از نمایندگان نخست وزیر‌ها گرفتند) بلى نخست وزیرها گرفتند آقایان می‌خواهند این املاک را هم به یک عده ملاک درجه اول تقسیم کنند. اجازه بدهید ما یکى یکى مواردش را عرض کنیم بعد مجلس به کلیات راى بدهد البته در کلیات یک موارد کلى باید صحبت شود آقایان اجازه بفرمایید بنده در کلیات یک مطالبى که هست عرض کنم بعد به مواد برسد گفتند اراضى خوزستان را تقسیم کنید مى‌خواهیم سؤال کنم آیا به یک کشاورز داده شد؟ فلان سرلشکر باز‌نشسته رفت چندین هزار هکتارش را گرفت (آزاد سناتور‌ها هم گرفتند) و الان دارند رویش معامله می‌کنند پس باید در این مورد هم مجلس با کفایت مذاکرات با این ترتیبى که عرض کردم مخالفم و استدعا می‌کنم چون بحث اصولى است اجازه بدهند یک موافق و یک مخالف دیگر صحبت کند که مجلس خوب آشنا به قانون بشود و البته هر رایى که اکثریت مجلس بدهد منبع است.

نایب رئیس- آقاى نبوى موافقید.

نبوى- بلى‏

نایب رئیس -بفرمایید (آزاد- آقاى کشاورز‌صدر که پیشنهادشان را پس گرفتند دیگر چه صحبتى می‌فرمایند) دو نفر پیشنهاد کرده بودند. آقاى صدر زاده هم پیشنهاد کرده بودند.

نبوى- عرض کنم که راى دادن به کفایت مذاکرات منافى با آنچه که جناب آقاى مکى فرمودند نیست (صحیح است) حالا صحبت در کلیات لایحه است و کلیات براى این است که اصولاً این لایحه لازم است یا خیر (مکى- همان را می‌خواهم عرض بیاناتى که حضرتعالى فرمودید راجع به خصوصیات است و راجع به سوء‌اجرا در قوانین است. البته سوءاجرا در قوانین هست و ماشاء‌الله امیدواریم موفق بشویم این رویه را بر‌طرف کنیم و در این قانون مخصوصاً و در جاهاى دیگر هم سوء‌اجرایى پیش نیاید راجع به این که این کار لازم است و خالصه‌جات باید فروخته شود آن هم به زارعین خود حضرتعالى و سایر آقایان ناطقین هم که به عنوان مخالفت صحبت کردند همه تصدیق فرمودند و به عقیده بنده بسیار کار خوبى دولت کرده که این لایحه را آورده چون از سابق هم قانون فروش خالصه‌جات هست و با آوردن همین لایحه مانع از اجراى همان مواردى می‌شود که حضرتعالى فرمودید و این لایحه نمی‌گذارد خالصه‌جات به آن صورتى که فرمودید فروش برود و حالا  هم باید سعى کنیم هر چه زودتر این لایحه تصویب شود و اگر نواقصى هم در آن هست در موقع مذاکره در مواد و دادن پیشنهادات و طرح و تصویب پیشنهادات مفید مرتفع شود و الا اگر بیست نفر از آقایان هم درکلیات صحبت کنند در اصل لایحه تغییرى داده نمی‌شود و باز لایحه به همین صورت ناقص است که ملاحظه فرمودید بنابراین تمنا می‌کنم موافقت بفرمایید این کلیات که منظور اصل وجود و عدم وجود لایحه است و باید در آن صحبت می‌شد تمام بشود و راى به کفایت مذاکرات بدهیم و وارد در مواد بشود و البته تمام پیشنهادات اصلاحى که در مواد است در نظر گرفته خواهد شد و لایحه مطابق منظورى که هست اصلاح خواهد شد.

+++

نایب رئیس- راى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایان موافقین قیام بفرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد حالا راى می‌گیریم به ورود در شور مواد آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده اول مطرح است قرائت می‌شود (به شرح ذیل خوانده شد)

ماده 1 -وزارت دارایى مکلف است کلیه املاک مزروعى و اراضى قابل کشت و اراضى بایر خالصه را حداکثر تا آخر شهریور ماه 1329 به بانک کشاورزى ایران منتقل نموده و بانک نام‌برده مکلف است که املاک و اراضى انتقال یافته را در ظرف مدت پنج سال از تاریخ تصویب این قانون به رعایا و کشت‌کاران ملک در درجه اول و اگر آنها داوطلب نبودند به کسانى که وسیله زراعت را در اراضى ابتیاعى از اولین نسق‌بندى شتوى بعد از تاریخ فروش فراهم نمایند به شرط سکونت به فروش برساند.

نایب رئیس- آقاى ملک‌مدنى.

ملک‌مدنى- به عقیده بنده این لایحه یکى از لوایح بسیار خوبى است که دولت فعلى تهیه کرده و تقدیم مجلس شده است و همان طور که آقایان فرمودند البته امید این است که در موقع اجرا هم رعایت نکاتى که لازم است دولت جدید بکند زیرا گذشته به ما نشان داده است که همیشه وقتى قوانین خوبى از مجلس شوراى ملى گذشته متأسفانه مورد سوء‌استفاده اشخاص معینى شده مثل قانون فروش خالصه‌جات در گذشته که الان اگر در نظر بگیریم اکثراً به اشخاصى واگذار شد که ملاک بودند و صلاحیت نداشتند. چون اینجا یک وقتى صحبت از ملاکى و ملک‌دارى و خرید و فروش و زارع و کشاورز شد و من هم یکى از اشخاصى بودم که همیشه در موضوع طرز ملک‌دارى و کشاورزى اظهار نظر می‌کردم لازم می‌دانم که بدواً نظریات و عقاید خودم را در این موضوع اینجا عرض کنم زیرا اقتضا دارد در این موقع که این لایحه مطرح است بنده هم عقیده سیاسى و اجتماعى خودم را به عرض مجلس شوراى ملى برسانم، به عقیده من ما باید سعى کنیم که اصول خرده مالکى را در کشور تشویق کنیم و این اصول خرده مالکى مستلزم این نیست که به اصول مالکیت یک نقصان و ضررى وارد شود اینجا اشتباه نباید بشود که اگر گفته شود تشویق خرده مالک یعنى الغا مالکیت اینها و مطلب متفاوتى است دنیاى امروز این قدر پیشرفت کرده است که به نظر بنده و از قافله تمدن و ترقى دنیا عقب نمانیم. یکى از جریانات امروز دنیا این است که ملاک باید به قدرى ملک داشته باشد که بتواند آباد کند و استعداد جمع‌آورى داشته باشد نه این که مثل قرون گذشته یک کسى بخواهد یک املاک زیادى داشته باشد و نتواند آباد کند زیرا ملک و آب همه مال مملکت است تردیدى در این نیست و همه اینها تشکیل یک جامعه و یک کشورى را مجتمعاً می‌دهد و همه باید به نسبت خودشان از آن استفاده کنند و بهره‌مند شوند و بنده خودم که در این مجلس نماینده هستم و در یک حزبى هم عضویت دارم عقایدم را به طوری که آقایان می‌دانند صریح و باز اظهار کرده‌ام و مردى نیستم که هیچ‌وقت کتمان عقیده کرده باشم اگر هم یک وقت با یک جریانى مخالف بوده‌ام عقیده‌ام را صریح گفته‌ام و باک هم نداشته‌ام و حالا هم به طور صریح عرض می‌کنم که ما باید سعى کنیم که املاک ایران آباد باشد آن دسته مردمى که املاک‌شان را اینجا می‌گذارند و می‌روند کنار دریاچه سوئیس به آمریکا و نقاط دیگر به تعیش مشغول می‌شوند و از سرمایه این مملکت استفاده می‌کنند اینها مردم گناهکارى هستند (صحیح است) مالک ملک کسى است که خودش توجه به عمران و آبادى ملکش داشته باشد و در کشورش سکنى داشته باشد نه این که در خارج کشور مشغول تفنن و تعیش باشد و آخر ماه هم سى هزار تومان، چهل هزار تومان، پنجاه هزار تومان پیش‌کارش براى او چک بفرستد که آنجا مشغول عیاشى و قمار بازى یا کارهاى دیگر باشد نظایر و امثال زیاد دارد و اگر لازم شد من به نوبه خود اینها را عرض می‌کنم. چون اینها دشمن طبقه ملاکین هستند و ملاکین در ایران یک طبقه‌اى بوده‌اند که همیشه خدمتگزار مملکت بوده‌اند (صحیح است) همیشه مردمى بوده‌اند که در هر موقعى از هر نوع فداکارى مضایقه نکرده‌اند آنهایى که عرض کردم کارى کرده‌اند که موجب سوء‌تفاهماتى براى طبقه ملاک شده ملاکین آن مردمى هستند که اگر لازم شد براى استقلال و بقاى مملکت‌شان جان خودشان و اولاد خودشان را فدا می‌کنند و باید هم بکنند زیرا مملکت به اشخاص پایدار و برقرار است بنده خواستم این جا عرض کنم که دولت فعلى که این قدم را برداشته است باید توجه داشته باشد مخصوصاً چون این لایحه را جناب آقاى وارسته به مجلس تقدیم کرده‌اند و من صلاحیت آقاى وارسته را تصدیق می‌کنم و ایشان را از رجال و شخصیت‌هایى می‌دانم که همیشه در موقع خود عقاید خودشان را حفظ کرده‌اند و هیچ‌وقت تحت تأثیر واقع نشده‌اند (صحیح است) گذشته هم همین رانشان داده است و امیدوارم که آینده و زمان حال هم همین طور باشد. جناب آقاى وارسته باید توجه داشته باشند که این منظور مقدس به صورت صحیحى انجام شود بنده این جا در یک قسمتى ایراد دارم و آن قسمت آخرش است مثل آن جمله (و غیره) که یکى از رفقا در لایحه پنجاه میلیون اشکال داشتند و در این لایحه هم باید از لغاتى که قابل تفسیر و ابهام باشد و براى بعضى اشخاص وسیله و موجب سوء‌استفاده شود احتراز کنیم و نباید از آن لغات بگذرانیم بنده اعتقادم این است که این لایحه را کمیسیون قوانین دارایى حالا که دو شورا است و بعد از تذکرات شور اول به آن کمیسیون خواهد رفت باید اصلاح ‌کنم که ما باید هدفمان از واگذارى این املاک به دو طبقه باشد یک طبقه زارعین و کشاورزان که خودشان ساکن ملک هستند و یک طبقه هم مستخدمین بى‌بضاعت به این وسیله از فشار به طبقات پایین کم شود همین مذاکراتى را که آقایان راجع به اراضى یوسف‌آباد دادند جناب آقاى مکى تذکر دادند حقیقتى بود که ما واقف هستیم این اراضى را دولت خواست با حسن‌نیتى تقسیم کند باز رفت روى قاعده و اصل کلى که در کشور ما معمول است که به قول معروف هر کس به بخارى نزدیک‌تر است از حرارت بخارى بیشتر استفاده می‌کند و اشخاصى که دورتر هستند از حرارت و گرما محروم هستند الان یکى از همین مستخدمین مجلس به من تذکر داد (بعد از بیان آقاى مکى) که من خودم یکى از اشخاصى بودم که تقاضا کردم و هیچ توجهى نشد اما فرض بفرمایید فلان مردى که‏ شوفرش تقاضا کرده است چون همان طور که عرض کردم به دستگاه نزدیک‌تر بوده است به شوفرش هم یک مقدار از این اراضى داده است. ما قصدمان این است که در زمان جنابعالى این لایحه انشاء‌الله یک صورت خوبى بگذرد و بعد هم دولت جناب آقاى منصور آقایانى که در هیئت دولت هستند باید تعقیب کنند که خوب اجرا شود و آنچه به خیر و صلاح مملکت است عمل شود. دوره شانزدهم به عقیده بنده باید روش و رویه‌اش بر‌خلاف گذشته باشد و دولت فعلى هم همین طور و ما نباید امروز امساک کنیم از گفتن حقایق ما نباید امروز مراعات اشخاص را بکنیم که تا کنون موجب این بدبختی‌ها شده‌اند این فاصله بین مردم و طبقات که پیدا شده به خدا به دست یک عده معدودى شده و الا طبقات دیگر گناهى ندارند یک عده معدودى بوده‌اندکه از هر جریانى سوء‌استفاده کردند بنده عقیده دارم و به طورى که احساس می‌کنم در مجلس شوراى ملى متفقاً براى این فکر همه آقایان آماده هستند که هر اصلاحى را تصویب کنند (صحیح است) هر فسادى را جلوگیرى کنند (صحیح است) بنده احساس می‌کنم و من می‌توانم این مطلب را به نام تمام رفقا و همکاران عزیزم عرض کنم و گمان می‌کنم که در این مجلس یک فردى نباشد که دولت اگر کارى براى خیر مملکت در نظر بگیرد مخالفت کند (صحیح است و بنده امیدوارم تمام آقایانى که این جا حاضر شده‌اند توفیق پیدا کنند در راه پیشرفت کار و هیئت دولت هم تا وقتى که به خیر و صلاح مملکت کار کنند البته اقدام می‌کنم و تقویت‌شان می‌کنم (صحیح است، احسنت)

نایب رئیس- آقاى مکى موافقید یا مخالف چون یک مخالف صحبت کرد (مکى بنده موافق هستم) بفرمایید.

مکى - از لحاظ این که معلوم بشود که من موافقم یا مخالف توجه آقایان نمایندگان دوره شانزدهم را جلب می‌کنم که در دوره پانزدهم موقع طرح بودجه بنده یک پیشنهادى کردم که املاک خالصه به اقساط ده ساله به کشاورزانى که در همان ملک به کشاورزى مشغول هستند واگذار شود بنده پس از یک سال همان عقیده را دارم و با همه آقایان هم عقیده هستم که باید این کار بشود ولى در چگونگى و طرز واگذارى آن براى بنده یک قدرى اسباب نگرانى است. همان طور که عرض کردم (حالا این قسمت را عرض می‌کنم بعد می‌رسم به اصل موضوع) گفتند اراضى یوسف‌آباد را قسمت کنند به کارمندانى که بضاعت ندارند و نمى‌توانند خانه اجاره کنند بنده از مجلس شوراى ملى سؤال می‌کنم که آیا منظور از این قانون این بود که آقاى ساعد یا آقاى دکتر زنگنه هر کدام دوسه هزار متر از این زمین‌ها بگیرند؟ یک زمینى را

+++

که براى کارمندان رتبه یک و دو و سه و چهار و مستخدمین جزء در نظر گرفته‌اند باید اینها بگیرند؟ (یکى از نمایندگان- آقاى به‌نیا هم گرفته است) همان طور که عرض کردم میلیونرها گرفتند متمکنین گرفتند، معاونین وزرا گرفتند این جا هم بنده مى‌ترسم از این که یک مشت ملاک بزرگ بیایند این املاک را تصرف کنند به عنوان این که به خرده مالکین داده شده است (فقیه‌زاده- همین طور هم هست) در دوره پانزدهم بنده عرض کردم اصولاً این عقیده‌اى که می‌گویند اراضى را قسمت کنیم این در ایران وارد نیست، ایران مملکتى است که چندین برابر جمعیتش زمین دارد آب در بیاورید آب قسمت کنید این پولى را که شما چندین میلیون صرف برنامه کردید با آن چهار تا سد می‌ساختید، این را یک سد می‌ساختید و از این گشادبازی‌ها جلوگیرى مى‌کردید هم قوه تولید این مملکت زیاد می‌شد و هم این که زارعین داراى ملک می‌شدند چون زمین به قدر کافى در ایران هست لازم نیست شما زمین قسمت کنید، آب قسمت کنید شما این رودخانه قره‌سو که دارد آبش هرز می‌رود یا رودخانه شاهرود که دارد آبش هرز می‌رود همین رودخانه جاجرود، کرج، کارون، اینها را بیایید جلوش را بگیرید و با آب این زمین‌هاى بایر را که در ایران زیاد هست آباد کنید آن وقت ما باید آدم را از خارج بیاوریم که این زمین‌ها را آباد کند شما عوض این که چهار تا کار عمرانى بکنید، چهار تا کار مثبت بکنید نود میلیون صرف اتومبیل آخرین سیستم سازمان برنامه و خرج‌هاى گزاف شده است این سازمان برنامه شما می‌خواست عوض این کارها یک سد کوچک ببندد یک کار کوچکى در این مملکت بکند که قوه تولید این مملکت را بالا ببرد زمین‌هاى بایر را دایر بکند این همه رودخانه‌هایى که در اطراف این مملکت هست و همه آنها به دریا یا دریاچه و یا دریاهاى آزاد مثل خلیج‌فارس و بحر عمان مى‌ریزد اینها را جلویش را بگیرید آن وقت ملاحظه خواهید فرمود که چندین میلیون جمعیت هم باید از خارج بیاورید که این زمینهایى هم که این مملکت دارد آباد کنید آن کشورهایى که می‌گویند زمین را قسمت کنید براى این است که جمعیت زیاد دارند و زمین کم و مى‌آیند زمین‌ها را قسمت می‌کنند ولى ما زمین زیاد داریم و آدم کم داریم باید کارى بکنیم که زمین‌هاى زیادمان را آباد کنیم حالا هم که در نظر گرفته شده یک قدرى کمک به وسایل کشاورزى مدرن بکنند یعنى استعمال ماشین‌هاى کشاورزى را تشویق بکنند بیشتر احتیاج داریم که آب ایجاد بکنیم شما مى‌بینید که هر جا آب هست اگر زمین هم کم است حتى در شدیدترین جاهایى که از لحاظ سرما زندگى مشکل است همان قدر که یک آبى هست یک زارع هم هست یک زراعتى هم هست و به اندازه همان آب زمین زراعتى هم دارد پس بدبختى مملکت ما آب است باید براى این مملکت آب ایجاد کرد آب شما هم در این مملکت دارد یک قسمت زیادى هرز می‌رود یا به دریاى آزاد می‌ریزد یا به دریاچه‌ها یا به باطلاق‌ها یا به ریگ‌زارها می‌ریزد و آن وقت این سازمان برنامه با این وضعى که درست کرده‌اند با این حقوق‌هاى گزاف هزار و دو هزار و سه هزار تومانى که هر روز اضافه می‌شود (یک نفر از نمایندگان- نان ایجاد می‌کند) نان براى کى؟ براى کسانى که شکم‌شان سیر است نان ایجاد می‌کنید اگر براى فقرا و کارگران این مملکت نان درست می‌کردند من حرفى نداشتم یک مهندسى که سال گذشته‏ در وزارت دادگسترى چهار صد و پنجاه تومان می‌گرفته او را برده‌اند هزار تومان یا دو هزار تومان در سازمان برنامه بهش می‌دهند یک اتومبیل هم بهش داده‌اند. یک خانم ماشین‌نویس لاتین را ماهى نهصد تومان حقوق می‌دهند نمى‌دانم معلوم می‌شود تمام کارهاى برنامه همه‌اش لاتین است و اصلاً فارسى ندارد مثل این که سازمان برنامه اصلاً کارى ندارد جز این که از این گشاد‌بازی‌ها بکند شما وقتى که تعادل زندگى را به هم زدید حافظ می‌فرماید، ساقى به جام عدل بده باده تا گدا غیرت نیاورد که جهان پر بلا کند. شما دارید طورى تعادل را به هم می‌زنید یک عده در نهایت بدبختى به سر می‌برند و در نهایت عسرت و بیچارگى زندگى می‌کنند یک دسته در نهایت لوکسى و تجمل آخرین سیستم اتومبیل آخرین سیستم کاخ ییلاقى و قشلاقى برای‌شان فراهم می‌کنید از پول دولت، از پول ملت این تعادل را دارید به هم می‌زنید تعصب ایجاد می‌کنید و مملکت را به طرف خطر و عصیان سوق می‌دهید بیایید یک کار عمرانى و تولیدى براى مملکت درست بکنید وقتى که ممکلت قوه تولیدش زیاد شد آن طبقه ضعیف هم قوى می‌شود تعادل ایجاد می‌شود و می‌توانید به این ترتیب جلو این نگرانی‌ها را بگیرید. در این ماده اول نوشته است (در ظرف مدت 5 سال از تاریخ تصویب این قانون به رعایا وکشت‌کاران ملک در درجه اول و اگر آنها داوطلب نبودند به کسانى که فلان) اگر اینها داوطلب نبودند چیست؟ یک کشاورزى که در ده خالصه دارد زندگى می‌کند یا اصلاً سواد ندارد یا به قدرى از شهر دور است که از این جریاناتى که در شهر هست خبر ندارد بنده خودم اینها را دیده‌ام در یکى از دهات گویا غرب ایران بود به یک کشاورزى گفتم چند سال دارى گفت 60 و چند سال گفتم چند سلطان را در نظر دارى، گفت ناصر‌الدین شاه را که تیر زدند بنده بودم، گفتم حالا کى سلطنت می‌کند گفت مظفر‌الدین شاه اینها این قدر از مرحله دور هستند و بى‌اطلاع هستند که نمی‌دانند وضع ممکلت‌شان مشروطه است یا استبداد اینها این قدر از جریان دوراند آن وقت شما می‌گویید اگر آنها داوطلب نبودند، اگر مایل نبودند آنهایى که اطلاع ندارند دولت می‌خواهد خالصه قسمت کند بلکه هیچ‌وقت باور هم نمی‌کنند دولت می‌خواهد خالصه قسمت کند اگر هم باور کنند ما در این مملکت زندگى می‌کنیم می‌دانیم آن کسى که می‌خواهد این ملک را تصاحب کند یک روز کلکى درست می‌کند آنهایى که سر بجنبانند پرونده برای‌شان درست می‌کنند حبس‌شان می‌کنند اینها را مى‌برند گرفتارشان می‌کنند یا سارق مسلح آنها را معرفى می‌کنند یا به هر عنوان دیگر آن چهار نفرى که می‌خواهند پیشنهاد بدهند می‌برند در آن موقع آنها را حبس می‌کنند که نتوانند تقاضا کنند و پیشنهاد بدهند آن وقت مى گویند کشاورزان آن ملک نیامده‌اند تقاضا کنند و فلان شخص آمده است تقاضایى کرده است و ما مجبوریم مطابق قانون به این شخص بفروشیم بعد مشاهده می‌شود که یک مالک عمده‌اى آمده است یک ملک خالصه را به ثمن بخس از دست دولت در آورده است تازه اگر موقعى که این ملک دست دولت بوده است آن فشارى را که ممکن است به زارع آن ملک وارد نیامده وقتى که یک مالک عمده‌اى این ملک راخرید فشار را زیاد می‌کند بنابراین در قسمتى که نوشته است (اگر آنها دواطلب نبودند) این عنوان براى من یک نارضایتى درست کرد و اشکال پیدا می‌کند و مبهم است (نبوى باید اصلاح بشود) بعد هم یک حداقل و حداکثرى باید در نظر گرفت که به هر کس چقدر می‌توانند از این املاک بفروشند مثلاً تا ده هزار تومان تا پانزده هزار تومان تا بیست هزار تومان نه این که تا یک میلیون تومان و یک نفر بیاید پیشنهاد بدهد و یک ملک یک میلیونى را بخرد باید یک تبصره این جا اضافه شود که یک نفر نتواند میزان ملکى را که می‌خرد از این مبلغ تجاوز کند این نظر مصرحا ًباید در این لایحه تأمین شود مگر این که یک شرکت‌هایى که می‌خواهند یک باطلاقى را خشک کنند و آباد کنند یا یک خالصه را می‌خواهند بخرند و به طور دسته‌جمعى و به صورت شرکت اداره کنند آنها هم باید عده شرکای‌شان معین باشد و از پنجاه نفر زیادتر نباشد و میزان سهم هر نفر هم در آن شرکت از پنجاه هزار تومان بیشتر نباشد و طورى باید سرمایه را محدود کرد که ما دو مرتبه یک مالکیت‌هاى بزرگى در مملکت ایجاد نکرده باشیم و رفاه و آسایش‏ طبقه فقیر و کشاورز را هم در نظر داشته باشیم نظرهایى که بنده در کلیات می‌خواستم عرض کنم مجلس و آقایان موافقت نفرمودند عرض کنم حالا راجع به موادش همان طور که عرض کردم نسبت به ماده اول یک قدرى این ماده مبهم است و هم این که بهانه به دست یک اشخاصى می‌دهد که بروند این املاک را تصاحب کنند و چون مى‌بینم وقتى کلیات و مواد مطرح می‌شود و در کلیات یا مواد صحبت می‌شود اکثریت آقایان موافق با اصلاح هستند و دل‌شان می‌خواهد اصلاحاتى در مملکت بشود استدعا می‌کنم اجازه بفرمایند هر کس نظریات اصلاحى دارد تذکر بدهد و من خیال می‌کنم همه موافقیم که یک کارهاى اصولى در مملکت بشود و هیچکس مخالف این نیست که کار اصولى بشود که اکثریت این مملکت را از این بدبختى و فقر نجات بدهیم باید قدم‌هاى مفیدى در این مملکت برداشته شود ولى شرطش این است که مطالب را با حسن‌نیت تلقى کنیم و عرایض کسى را که صحبت می‌کند اگر صحیح می‌گوید قبول کنیم و جهاتى را که در این لایحه اسباب زحمت ایجاد می‌کند تذکر بدهیم که

+++

اصلاح شود و الا بنده هم می‌توانم در این موقع که می‌خواهیم لایحه خالصه را تصویب کنیم حاشیه بروم و بگویم پرونده محمد‌ مسعود را چرا نمى‌آورید اینجا مطرح کنید و آن کسانى را که محمد مسعود را مقتول کردند آمدند این جا نشسته‌اند ولى من اینها را نمی‌گویم.

نایب رئیس -پیشنهاد ختم جلسه رسیده است‏

حاذقى -بنده مخالفم.

کشاورزصدر- بنده مخالفم.

وزیر دارایى -اجازه می‌فرمایید؟

نایب رئیس -بفرمایید.

7-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقاى وزیر دارایى‏

وزیردارایى (آ‌قاى وارسته) - بنده بدواً لازم می‌دانم از جناب آقاى ملک‌مدنى و جناب آقاى حاج حاذقى و سایر آقایان نمایندگان محترم که نسبت به طرز خدمت بنده ابراز حسن‌ظن فرمودند صمیمانه تشکر کنم. براى خدمتگذارانى که ترقى و تعالى و سعادت کشورشان را در سایه انجام وظیفه جستجو می‌کنند رو به رو شدن با این قبیل احساسات تشویق‌آمیز بهترین محرک آنها در ادامه خدمتگذارى خواهد بود (صحیح است) امیدوارم بنده در مرحله خدمت و کار بتوانم شایستگى این اطمینان و اعتماد را براى خودم جلب و ذخیره کنم. (انشاء‌الله) ضمناً دو لایحه بود که می‌خواستم تقدیم کنم یکى لایحه‌ای است که به منظور ایجاد تسهیلات لازم در امر وصول مالیات املاک مزروعى و تقویت خرده مالکین و کمک به عمران و آبادى املاک مزروعى تهیه شده و براى تصویب تقدیم می‌شود این لایحه در واقع متمم و مکمل قانون مالیات مستقیم است که در دوره پانزدهم تقنینیه به تصویب کمیسیون قوانین دارایى رسیده است، لایحه دیگرى است راجع به عوارض چوب‌هاى جنگلى که تاکنون دفعه واحده گرفته می‌شود و حالا تقاضا شده است که اجازه بفرمایند به سه قسط گرفته شود.

کشاورز‌صدر- لایحه تصاعدى را بیاورید آقاى وزیر دارایى.

نایب رئیس -لوایح به کمیسیون‌هاى مربوطه احاله خواهد شد.

8-تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه‏

نایب رئیس- اجازه می‌فرمایید جلسه راختم کنیم (صحیح است) جلسه آینده روز پنجشنبه 14 اردیبهشت ساعت 9 دستور بقیه این لایحه.

( مجلس پنجاه دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوارى ملى - جواد گنجه‏

+++

 

 

یادداشت ها
Parameter:294537!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)