کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 188 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه نهم اردیبهشت ماه 1337  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌‌مجلس جلسات 31 فروردین و دوم اردیبهشت

2- سؤال آقای سراج حجازی راجع به اجازه ورود گندم به شرکت ملّی نفت و جواب آقای معاون مزارت گمرکات و انحصارات

3- سؤال آقای فضائلی راجع به تعطیل کارخانه پشم‌بافی اصفهان و جواب آقای معاون وزارت کار

4- طرح گزارش کمیسیون کشور راجع به واگذاری عرصه و اعیان کشتارگاه‌ها به شهرداری

5- طرح و تصویب طرح پیش‌نهادی راجع به اصلاح مدت رسیدگی کمیسیون تحقیق و سؤال

6- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای خلعتبری

7- شور اول گزارش کمیسیون استخدام راجع به استخدام پاسبان گارد شهری و خدمت‌گزار جزء

8- شور اول گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به اجازۀ عضویت در اتحادیه دام‌پروری اروپا

9- بیانات بعد از دستور- آقایان: خرازی. مرآت‌اسفندیاری. اردلان

10- تقدیم یک فقره لایحه قرارداد نفت به وسیله آقای نخست‌وزیر

11- بیانات بعد از دستور آقای دکتر بینا

12- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه

 

 

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

 

جلسه: 188

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه نهم اردیبهشت ماه 1337

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌‌مجلس جلسات 31 فروردین و دوم اردیبهشت

2- سؤال آقای سراج حجازی راجع به اجازه ورود گندم به شرکت ملّی نفت و جواب آقای معاون مزارت گمرکات و انحصارات

3- سؤال آقای فضائلی راجع به تعطیل کارخانه پشم‌بافی اصفهان و جواب آقای معاون وزارت کار

4- طرح گزارش کمیسیون کشور راجع به واگذاری عرصه و اعیان کشتارگاه‌ها به شهرداری

5- طرح و تصویب طرح پیش‌نهادی راجع به اصلاح مدت رسیدگی کمیسیون تحقیق و سؤال

6- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای خلعتبری

7- شور اول گزارش کمیسیون استخدام راجع به استخدام پاسبان گارد شهری و خدمت‌گزار جزء

8- شور اول گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به اجازۀ عضویت در اتحادیه دام‌پروری اروپا

9- بیانات بعد از دستور- آقایان: خرازی. مرآت‌اسفندیاری. اردلان

10- تقدیم یک فقره لایحه قرارداد نفت به وسیله آقای نخست‌وزیر

11- بیانات بعد از دستور آقای دکتر بینا

12- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و چهل دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقای رضا حکمت تشکیل گردید

1 - تصویب صورت مجلس جلسات 31 فروردین و دوم اردیبهشت ماه 37

رئیس - صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود (به شرح ذیل خوانده شد)

غائبین با اجازه آقایان: ابتهاج. عبدالحمید بختیار. صارمى. امید سالار. دشتى. جلیلوند. تیمور تاش. مهندس بهبودى. مهندس سلطانى. بزرگ ابراهیمى. موسوى. قبادیان. عامرى. دکتر رضائى. اکبر. هدى. ارباب. ساگینیان. دکتر عدل. بهادرى. رامبد. مهندس ظفر. سعیدى. بهبهانى. دکتر سید امامى. تربتى. دکتر ضیائى. کدیور. بزرگ‌نیا. مشار. قرشى. دکتر اسدى. توماج. ذوالفقارى. امامى‌خوئى. حکیمى. دکتر فریدون افشار. مهندس هدایت. اسکندرى. بیات ماکو. مهندس فروغى. دکتر دیبا. مهندس اردبیلى. دیهیم. دکتر امین. ثقة‌الاسلامی. دکتر بینا. دکتر دادفر. دکتر اصلان افشار. اورنگ. فولادوند. غضنفرى. صراف‌زاده. صادق بوشهرى. اخوان. سنندجى. فرود. دکتر سعید حکمت. دهقان‏

غائبین بی‌اجازه آقایان: دکتر طاهرى. اریه

زود رفتگان بااجازه: آقایان: علامه وحیدى. پردلى. کیکاوسى. عباسى. خلعتبری‏

رئیس - نسبت به صورت مجلس جلسات 31 فروردین و دوم اردیبهشت نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس‌ها تصویب شد.

2 - سؤال آقای سراج حجازى راجع به اجازه ورود گندم به شرکت ملى نفت و جواب آقای معاون وزارت گمرکات و انحصارات

رئیس - امروز سؤالات در دستور است، آقای سراج حجازى

 سراج حجازى- خاطر محترم آقایان مستحضر است که در اکثر نقاط حاصل خیز کشور مقدار زیادى گندم در دست کشاورزان و تولیدکنندگان گندم مانده است و از این لحاظ صدمه بسیار زیادى به ما وارد شده است در عین حال دولت اجازه داده است یکى از دستگاه‌هاى شرکت نفت مقدار معتنابهى گندم از خارج وارد کند سؤال بنده از وزارت گمرکات این است که آیا دولت نسبت به این مطلب مطلع هست؟ یانه؟ اگر مطلع است چه اقدامى کرده واگر مطلع نبوده حال که بنده عرض کردم چه اقدامى خواهند کرد و بعد از جوابى که خواهند فرمود عرایضى خواهم داشت (صحیح است)

رئیس - آقای معاون وزارت گمرکات‏

معاون وزارت گمرکات و انحصارات (خطاطان) - سؤالى که جناب آقای سراج حجازى فرمودند به قدرى منطقى وصحیح است که بنده خواستم تشکر کنم از این توجهى که ایشان فرمودند به اصول کشاورزى و اقتصادى مملکت البته اگر قوه تولید کشاورزان و مالکین کشور به قدرى باشد که ما را بی‌نیاز از ورود غلات خارجى بکند به هیچ‌وجه دولت نباید خودش اجازه بدهد که مؤسسات خودش غله از خارج وارد کنند و نه مؤسسات خارجى وارد کنند. ولى این مطلبى که جناب آقای سراج حجازى فرمودند مربوط به دولت فعلى نیست خواستم عرض کنم که در سال 35 به علت کمى محصول و آفاتى که وارد شده بود یک مقدارى از غله کشور از بین رفت و دولت وقت برای این که این نگرانى را مرتفع کند و آذوقه سالیانه را تأمین کند وقتى توجه کرد که موجودى سیلوها کفات نمی‌دهد که آذوقه سالیانه را تأمین کند به ناچار مقدار هشتاد هزار تن گندم از آمریکا خریدند مقارن تشکیل وزارت گمرکات و انحصارات یک نامه‌ای از شرکت ملى نفت رسید که برای احتیاجات شرکت‌

+++

های عامل سالیانه سى هزار تن گندم در گذشته وارد می‌کردند و از وزارت گمرکات تقاضا کردند که این اجازه را در سال 36 هم بدهند چون اول تشکیل این وزارت‌خانه بود و هنوز گندم‌ها‌یی هم که از آمریکا خریدارى کرده بودیم وارد کشور نشده بود و وضع محصول هم هنوز روشن نبود چون فروردین ماه بود به ناچار روى سیره گذشته وزارت گمرکات با تقاضاى شرکت ملى نفت موافقت کرد و سى هزار تن گندم اجازه داد شرکت‌هاى عامل از استرالیا و آمریکا وارد کنند ولى همان‌طور که جناب آقای سراج حجازى فرمودند وزارت گمرکات بعد از این که در سال 36 یک برنامه صحیح و منظمى برای جمع‌آورى غله تنظیم کرد و مخصوصاً با بالابردن قیمت محصولات کشاورزى طریقى را انتخاب کرد که سطح کشت بالا رفت و اطمینان کامل پیدا کرد که با افزایش سطح کشت و موجودى کافى و این که در سیلوها در حال حاضر به اندازه یک سال آذوقه مملکت تأمین است بعد از این اطمینان شرکت ملى نفت تقاضا کرده بود مانند سال گذشته دو مرتبه به شرکت‌هاى عامل اجازه داده شود که از خارج گندم وارد کنند ولى وقتى ما دیدیم که موجودى به اندازه کافى داریم و مخصوصاً در بعضى نقاط سطح کشت بالا رفته و همان‌طور که اشاره فرمودند یک مقدار غله مالکین در دستشان مانده که به واسطه گذشتن وقت ما نتوانستیم از آنها بخریم از این جهت با تقاضاى شرکت ملى نفت موافقت نشد و خودمان تعهد کردیم که احتیاجات سالیانه شرکت‌های عامل را چه در خوزستان و چه در اهواز و چه در سایر نقاطى که شعباتى دارند خودمان تأمین کنیم و حتى در مراکزى که لازم دارند با وسایل نقلیه خودمان تحویل بدهیم و آماده کنیم که به هیچ‌وجه از خارج گندم نخرند و با این ترتیب هم شرکت موافقت کرده الان دستور کافى به اداره غله آبادان داده شده است که خودشان را آماده کنند و همین چند روزه شروع کرده‌اند که از گندم‌هاى ایران تحویل آنها بدهند با این ترتیب خیال می‌کنم نگرانى جناب آقای سراج حجازى مرتفع می‌شود و مخصوصاً با این برنامه‌ای که وزارت گمرکات تهیه و تنظیم کرده برای جمع‌آورى غله سال 1337 هر مقدار غله که شرکت‌هاى عامل احتیاج داشته باشند خودمان تحویل خواهیم داد و مقدار آن در حدود سى هزار تن است. امیدوارى کامل هست که مالکین خوزستان و همین‌طور آقایان مالکین نقاط دیگر هر مقدار غله‌ای که داشته باشند و به موقع تحویل دهند خریدارى شود (دکتر بینا -اگر به موقع ندهند از آمریکا می‌خرید؟)

رئیس - آقای سراج حجازى‏

سراج حجازى - بنده بسیار سپاس گزارم که این مطلب مورد توجه وزارت گمرکات قرار گرفت و به ترتیبى که وعده دادند امیدوارم حرف نباشد و در آتیه گندم محل را تهیه کنند و به آقایان بدهند اینجا من موقع را مغتنم می‌دانم و عرض می‌کنم که وضع کشاورزان را چون بنده خودم کشاورز هستم و از محل کشاورزى ارتزاق می‌کنم در سنوات اخیر در ظل توجهات اعلیحضرت همایونى کمک‌هایی به کشاورزان شده و سطح کشت بالا آمده، یعنى مالک بیشتر کاشته و بیشتر محصول به دست آمده ولى این کار به تنهایی کافى نیست زیرا برای تولید اضافى یک محصول بازار هم لازم است والا این گندم در دست آنها می‌ماند و براى سال‌هاى آتى دولت باید یک برنامه صحیحى داشته باشد و به این سى هزار تن هم کفایت نکند برای این که با این ترتیبى که سطح کشت بالا می‌رود ما اضافه محصول زیادى داشته باشیم باید اقدامى شود تمام محصول زحمت آنها به بازار وارد شود دولت باید یک برنامه صحیحى داشته باشد و یک ترتیبى داده شود که این گندم و یا محصول دیگر کشاورزى بازار داشته باشد (صحیح است) والا با این صورت شما می‌بینید که در همین سال عده زیادى از دهات مهاجرت کرده‌اند زیرا گندم آنها مانده است و آمده‌اند در شهر به کار و کسب شهرى اشتغال ورزیده‌اند و اگر این کار ادامه پیدا کند دهات خالى خواهد شد، بعد هم برای این دولت که سهل است هیچ دولتى قادر نخواهد بود که اینها را برگرداند وقتى که دهات خالى شد و کشاورز از بین رفت قنوات خراب شد دیگر قدرت فوق بشرى لازم است که آن را درست کند ولى اگر الان توجه شود امکان اصلاحش بیشتر هست و صرفاً به علت این که محصول خریدار ندارد توجهى به ازدیاد محصول نشود این کار صحیح نیست سایر ممالک گندمشان را می‌سوزانند برای این که مبادا یک روزى سور پرودوکسیون پیدا کنند و نتوانند گندم را بفروشند این بود که خواستم یادآورى کنم برنامه صحیحى تهیه بفرمایید و مخصوصاً به عرض دولت می‌رسانم که باید اقدام اساسى بشود که آتیه صحیحى برای وضع کشاورزى پیش بیاید البته باید تضییقات برداشته شود و تسهیلات فراهم شود (فضائلى- قید وقت خریدار هم بردارند) و بنده استفاده می‌کنم از موقع البته با کاردانى و لیاقتى که در جناب آقای خطاطان سراغ داریم امیدواریم که این کار به نحو احسن انجام شود و وضع کشاورزى اصلاح شود (انشاءالله)

3 - سؤال آقای فضائلى راجع به تعطیل کارخانه پشم‌باف اصفهان و جواب آقای معاون وزارت کار

رئیس - آقای فضائلى‏

فضائلی - سؤالى که بنده از دولت کردم مقارن بود با ایامى که کارخانه پشم‌باف اصفهان تعطیل شده بود و کارگران بى‌حقوق مانده بودند سؤال بنده این است علت تعطیل کارخانه پشم‌باف اصفهان که باعث بیکارى و سرگردانى کارگران این کارخانه شده است چه بود؟ دیگر این که دولت برای جلوگیرى از بیکارى کارگران این کارخانه چه اقدامى کرده و خواهد کرد؟ حالا استدعا می‌کنم که جناب آقای دکتر صحت توضیحاتى بفرمایند و اگر توضیحاتى لازم باشد بعد عرض می‌کنم‏

رئیس - آقای معاون وزارت کار

معاون وزارت کار (دکتر صحت) - در جواب سؤال جناب آقای فضائلى نماینده محترم مجلس شوراى ملى راجع به تعطیل کارخانه پشم‌باف اصفهان به عرض نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى می‌رساند. علت تعطیل کارخانه پشم‌باف اصفهان که از اواخر آبان ماه الى اواخر اسفند ماه 36 صورت گرفته به واسطه عدم پرداخت دستمزد کارگران و نرسیدن مواد اولیه به کارخانه بوده است که خوشبختانه بر اثر مساعى متصدیان مربوطه مواد اولیه به کارخانه رسیده و دستمزد معوقه کارگران پرداخته شده و عیدى خود را نیز دریافت داشته و اکنون کارخانه مشغول کار می‌باشد ولیکن در اینجا لازم می‌داند توجه نمایندگان محترم را به این نکات جلب نماید اصولاً وضع بعضى از کارخانه‌های نساجى اصفهان به علل زیر صورت صحیح ندارد. 1 - فرسودگى ماشین‌آلات و عدم تعویض آنها. 2 - نداشتن کادر فنى کافى و مهم‌تر از مراتب مذکور نداشتن مدیران ذی‌صلاحیت و ذی‌علاقه و دلسوز ثابت می‌باشد چنانچه از بدو جنگ اخیر تاکنون سهام کارخانه‌ها متجاوز از چند دست عوض شده و بدیهى است مدیران جدید انتظار منافع سرشارى دارند که تأمین آن با توجه به نکات معروضه عملى نشده و خواه ناخواه وضع کارخانه را دچار اختلال و احیاناً تعطیل می‌نماید و بالنتیجه صنایع نساجی کشور دچار وقفه گردیده و همچنین بیکارى کارگران موجب سرگردانى و بلاتکلیفى ایشان را فراهم می‌سازد بدیهى است این اشکالات در مورد کارخانه‌ها‌یی است که تأسیس آن متعلق به قبل از جنگ بوده است و این قبیل اختلافات نه تنها در مورد کارخانه پشم‌باف اصفهان بلکه در مورد بعضى دیگر نیز رخ داده است هم اکنون در مورد کارخانه‌های اصفهان به کمک وزارت صنایع و معادن و سازمان برنامه مشغول مطالعه و بررسى می‌باشیم که اصولاً برای جلوگیرى از این قبیل اشکالات و تأمین وضع ثابت فنى و کارگران اصفهان طرح صحیح و قطعى و عملى ایجاد گردد.

رئیس - آقای فضائلى‏

فضائلی - بنده قبلاً از اقداماتى که از طرف دولت به عمل آمده برای این که کارگران مشغول کار شوند و حقوق خود را بگیرند و مواد اولیه هم به این کارخانه برسد تشکر می‌کنم و به خاطر دارم در همان موقع همکار محترم جناب آقای سلطان‌مراد بختیار در اینجا یک نطق مفصلى کردند و دولت را راجع به این موضوع متوجه کردند و کارگران هم عده این نماینده فرستاده بودند اینجا باعث خوش‌وقتى است که دولت توجه کرده است و این طور که از بیانات آقای دکتر صحت برمی‌آید یک چاره موقتى انجام شده است که همین هم کار کمى نبوده و البته مایه تشکر است ولى نسبت آخر بیانات آقای دکتر صحت به نظر بنده همان‌طور که الاسما‌ تنزل من‌السما اسمشان صحت است و بیاناتشان هم البته با صحت صداقت توأم است از این جهت قابل تقدیر است ولى از جهت دیگر موجب نگرانى است با بیاناتى که ایشان فرمودند تصور می‌کنم که جامعه کارگران در همه جا و مخصوصاً اصفهان و تمام کارخانه‌‌هایی که قدرى البته دچار همین‌جور ترتیبات باشد دچار تزلزل می‌شود و نگرانى برای تمام کارگران ایجاد می‌شود و این نگرانى بزرگ‌ترین بلاى اجتماع است که حتماً دولت وظیفه دارد این نگرانی‌ها را رفع کند از طرق بسیار صحیح و منطقى (صحیح است) ما اصولاً همیشه مراقبت داریم در همین دسته اجتماعى که داریم فراکسیون ما حزب ما و همه آقایان هم همین نظر را دارند که هرگز بهانه ندهیم که کار‌هایی که مضر برای تولید یا مضر برای نظم باشد از طرف کارگران اتفاق بیفتد همیشه به آنها نصیحت می‌کنیم که باید منظم باشند از بى‌نظمى و کار نکردن و اعتصاب کردن دورى بگزینند کار بکنند و تولید را زیاد بکنند و در نتیجه عواید زیادتر شود و سهم آنها هم زیادتر بشوند و این مطلبى است که در برنامه ما هست مسلم می‌دانم در برنامه تمام نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى هم و البته دولت هم هست اما از آن طرف هم علاقه داریم که ضرورتى ایجاب نکند که کارگران بى‌نان نمانند و نتیجه آن بشود که مساعى ما خداى نخواسته مؤثر نباشد راه این کار البته طرحى است که باید علاوه از این کمیسیون‌ها‌یی که می‌شود نتیجه و عمل هم در بین باشد و ترتیبى فراهم شود که کارخانه‌ها از عوایدى که به دست می‌آورند و یا از کمک‌هایی که دولت به آنها می‌کند این نتیجه را بگیرند که وسایل کارخانه را فراهم کنند مواد اولیه را فراهم کنند کارخانه خودشان را نو کنند و نگذارند دچار یک شکست اقتصادى

+++

بشوند که این شکست اقتصادى دودش به چشم هم کارفرما می‌رود و هم به چشم کارگر می‌رود و هم سطح تولید مملکت را پایین می‌آورد این است که من از دولت تقاضا می‌کنم که نسبت به این موضوع و موارد مشابه آن که بنا به فرمایش آقای دکتر صحت عمومیت دارد کمال توجه را بکند و مخصوصاً نتیجه اقداماتشان را به اطلاع مجلس شوراى ملى برسانند (احسنت)

رئیس - آقای دکتر صحت‏

معاون وزارت کار - بنده از جناب آقای فضائلى خیلى متشکرم و بسیار بیانات به جایی فرمودند و در خاتمه آن یادداشتى که کرده بودم عرض کردم وزارت کار سعى کرده با مساعدت وزارت صنایع و معادن و سازمان برنامه در ظرف این چند ساله اقداماتى برای تأمین وضع ثابت فنى کارگران به عمل آمده و امیدوارم همان‌طور که عرض کردم خیال آقایان راحت باشد

4 - طرح گزارش شور دوم کمیسیون کشور راجع به واگذارى کشتارگاه‌ها به شهرداری‌ها و تصویب آن‏

رئیس - گزارش کمیسیون کشور راجع به واگذارى کشتارگاه‌ها مطرح است گزارش کمیسیون قرائت می‌شود: (به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شورای ملّی

 کمیسیون کشور لایحه شماره 21240 ارسالى از مجلس سنا راجع به واگذارى عرصه و اعیان کشتارگاه‌هاى کشور به شهردارى هر محل را با حضور آقای وزیر کشور برای شور دوم مطرح و مورد رسیدگى قرار داده خبر شور اول را تأیید نمود اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملّی تقدیم می‌دارد:

ماده واحده- به وزارت کشاورزى اجازه داده می‌شود عرصه و اعیان و کلیه متعلقات و ملحقات کشتارگاه‌هاى کشور را به شهردارى‌های هر محل بلا عوض واگذار نماید.

مخبر کمیسیون کشور - سعید مهدوى

گزارش از کمیسیون قوانین دارایی به مجلس شورای ملّی کمیسیون قوانین دارایی لایحه شماره 21240 ارسالى از مجلس سنا راجع به واگذارى عرصه و اعیان کشتارگاه‌هاى کشور به شهردارى هر محل را با حضور آقایان معاونین وزارت دارایی و وزارت کشاورزى برای شور دوم مورد رسیدگى قرار داده ماده واحده مصوبه مجلس سنا را تصویب نمود اینک گزارش آن را تأیید خبر کمیسیون کشور را تقدیم می‌دارد

مخبر کمیسیون دارایی - مشایخى

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شورای ملّی کمیسیون کشاورزى لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به واگذارى عرصه و اعیان کشتارگاه‌هاى کشور به شهردارى هر محل را با حضور آقای معاون وزارت کشاورزى برای شور دوم مورد رسیدگى قرار داده خبر کمیسیون کشور را تأیید و تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

رئیس کمیسیون کشاورزى خلعتبری‏

رئیس - آقای دکتر مشیر‌فاطمى

دکتر مشیر‌فاطمى - شکایتى است به وسیله بنده از سازمان برنامه که تقدیم می‌شود

رئیس- بدهید اقدام می‌شود ماده واحده مطرح است، کسى اجازه صحبت نخواسته است پیشنهادى هم نرسیده چون شور دوم است کلیات آخر مطرح است مخالفى نیست پس مربوط به واگذارى اراضى کشتارگاه‌ها است با ورقه رأى گرفته می‌شود.

 (اسامى آقایان به ترتیب زیر اعلام و اخذ رأى به عمل آمد)

آقایان: پروفسور اعلم. سعید مهدوى. دکتر دیبا. دکتر بینا. جلیلى. دولت‌آبادی. خرازى. صفارى. عماد تربتى. بزرگ‌نیا. قنات‌آبادی. فضائلى. مهندس هدایت. قوام. رامبد. مهندس جفرودى. محمودى. اکبر. غضنفرى. پردلى. خلعتبری. صدرزاده. دکتر مشیر فاطمى. مشایخى. مهران. سراج حجازى. مهندس فیروز. اردلان. دولت‌شاهی. کورس. فخر طباطبائى. کیکاوسى. یار افشار. دکتر جهانشاءهى. مهندس دهستانى. دکتر نفیسى. دکتر وکیل. شادلو. اسدى. دکتر ضیائى. دکتر عمید. مرآت‌اسفندیارى. علامه وحیدى. دکتر افشار. ارباب. گیو. دشتى. دکتر نیرومند. برومند. بهبهانى. شیبانى. شادمان. دکتر شاهکار. عمیدى نورى. مجید ابراهیمى. نصیرى. دکتر آهى. خزیمه علم. دکتر پیرنیا. سلطان مراد بختیار. آقایان. عزیززنگنه. مرتضى حکمت. سالار بهزادى. دهقان. استخر. ثقة‌الاسلامی. پناهى. مسعودى. باقر بوشهرى. مهندس شیبانى. (شمارش آرا به عمل آمد نتیجه به قرار ذیل اعلام گردید)

ورقه سفید موافق 68 ورقه سفید بى‌اسم دو برگ‏

رئیس - گزارش کمیسیون به تصویب رسید.

اسامى موافقین- آقایان: دکتر آهى. یار افشار. دکتر وکیل. کورس. نصیرى. مجید ابراهیمى. دولت‌شاهی. کیکاوسى. اردلان. دکتر امیر نیرومند و مهندس دهستانى. دکتر ضیائى. سراج حجازى. قوام. عزیز زنگنه. دهقان. مرتضى حکمت. استخر. آقایان. خلعتبری. مهندس هدایت. پناهى. دکتر مشیر‌فاطمى. ثقة‌الاسلامی. دکتر حسن افشار. مهندس قراگزلو. دکتر دیبا. مهران. مسعودى. اکبر. مهدوى. دکتر عمید. باقر بوشهرى. پردلى. مشایخى. دکتر جهانشاءهى. شادمان. عمیدى‌نورى. فخر طباطبائى. دکتر بینا. دکتر اسدى. دولت‌آبادی. مهندس جفرودى. کاظم شیبانى. برومند. بزرگ‌نیا. پرفسور اعلم. مهندس شیبانى. خزیمه علم. دکتر نفیسى. خرازى. جلیلى. قنات‌آبادی. صدرزاده. سالار بهزادى. سلطان‌مراد بختیار. شادلو. محمودى. مهندس فیروز. دشتى. فضائلى. عماد تربتى. گیو. علامه وحیدى. مرآت‌اسفندیاری. غضنفرى. صفارى. رامبد.

ورقه سفید بى‌اسم علامت امتناع دو برگ‏

 

 

 

 

 

 

 

5 - طرح و تصویب طرح پیشنهادى راجع به اصلاح مدت رسیدگى کمیسیون تحقیق سؤالات‏

رئیس - خاطر آقایان هست که یک اصلاحى در یکى از مواد آیین‌نامه راجع به کمیسیون تحقیق وتبدیل از یک ماه بدو ماه تقاضا شده بود که گزارش آن قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى نظر به این که مدت یک ماه برای رسیدگى به کار‌هایی که کمیسیون تحقیق سؤالات وهمچنین یک ماه تمدید که با تصویب مقام ریاست داده می‌شود مصرح در قانون مصوب 4 تیر ماه 1336 کافى برای جمع آورى سوابق و رسیدگى دقیق نیست لذا امضا کنندگان تقاضا دارند مدت‌هاى مذکور در ماده واحده فوق‌الذکر به شرح زیر اصلاح گردد: « هریک از مدت‌هاى مقرر در ماده واحده مصوب 4 تیرماه 1336 راجع به سؤال آقایان نمایندگان مجلس شورای ملّی از آقایان وزیران به جای یک ماه دوماه تعیین می‌گردد و در موارد ضرورت هم با تصویب مجلس شوراى ملى قابل تمدید می‌باشد »

دولت‌آبادی. محمد‌رضا خرازى. مشار. عمیدى‌نورى. استخر. دکتر مشیر فاطمى. بزرگ‌نیا. بهادرى. مشایخى. مجید ابراهیمى. مهدى ارباب. دکتر هاشم وکیل. خسرو قبادیان. فیلکس آقایان. محمد دیهیم.

رئیس - به دو فوریت این اصلاح رأى گرفته شده است حالا اصل موضوع مطرح است گویا کسى صحبتى ندارد مخالفى نیست بنابراین رأى گرفته می‌شود آقایانی که با این اصلاح آیین‌نامه موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد آقای خلعتبری بفرمایید.

6 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای خلعتبری‏

خلعتبری- سؤالى است راجع به اعتبار بانک رهنى و ساختمانى که تقدیم می‌کنم.

7- شور اول گزارش کمیسیون استخدام راجع به استخدام پاسبان گارد شهرى و خدمتگذار جزء

رئیس - گزارش کمیسیون استخدام راجع به استخدام پاسبان گارد شهرى و مستخدم جزء مطرح است گزارش کمیسیون‌های مربوطه قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد)

گزارش از کمیسیون امور استخدام  به مجلس شورای ملّی کمیسیون امور استخدام در جلسه 5 اسفندماه 1336 لایحه شماره 25128 دولت راجع به استخدام پاسبان گارد شهرى و خدمتگزار جزء را با حضور آقای معاون وزارت دارایی مورد رسیدگى قرار داده و ماده واحده تقدیمى دولت را با اصلاح تصویب و اینک گزارش آن را به شرح زیر تقدیم مجلس شورای ملّی می‌دارد:

ماده واحده به شهربانى کلى کشور اجازه داده می‌شود به جای مستخدمین جزیی که به علل فوت و اخراج و بازنشستگى محل آنها بلا متصدى گردیده و اعتبار آن در بودجه شهربانى کل محفوظ می‌باشد و در آتیه نیز پست آنها خالى می‌شود در همان محل خدمتگزار جزء استخدام نماید همچنین برای حفظ انتظامات و صندوق وزارت‌خانه‌ها و سایر ادارات دولت و بنگاه‌هاى ملى که ضمن تأمین و تعهد پرداخت کلیه حقوق و مزایا از بودجه خود پیشنهاد استخدام پاسبان را می‌نمایند پاسبان گارد شهرى استخدام شود

مخبر کمیسیون امور استخدام - احمد مهران

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملى کمیسیون کشور لایحه دولت راجع به استخدام پاسبان گارد شهرى و خدمتگزار جزء را با حضور آقای معاون وزارت دارایی مورد رسیدگى قرار داده وخبر کمیسیون استخدام را تأیید و تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد. مخبر کمیسیون کشور سعید مهدوى‏

رئیس کلیات مطرح است در برگ مخالف و موافق کسى نام‌نویسى نکرده رأى می‌گیریم به ورود در ماده واحده آقایان موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد در ماده واحده هم کسى اجازه نخواسته پیشنهادى هم نرسیده است چون شور اول است برای شور دوم به کمیسیون فرستاده می‌شود.

+++

 8- شور اول گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به اجازه عضویب در اتحادیه دامپرورى اروپا

 رئیس- گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به اجازه عضویب در اتحادیه دامپرورى برای شور اول مطرح است گزارش کمیسیون قرائت می‌شود (به شرح آتى خوانده شد) گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شورای ملّی کمیسیون کشاورزى در جلسه 20 آذرماه 1336 لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به اجازه عضویت وزارت کشاورزى در اتحادیه اروپایی دامپرورى را با حضور آقای معاون وزارت کشاورزى مورد رسیدگى قرار داده ماده واحده مصوب مجلس سنا را تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملّی تقدیم می‌دارد:

ماده واحده- به وزارت کشاورزى اجازه داده می‌شود از تاریخ 17/10/1332 عضویت اتحادیه اروپایی دامپرورى را که دفتر آن در شهر رم می‌باشد قبول نموده و حق عضویت سالیانه آن را از محل درآمدهاى بنگاه دامپرورى پرداخت و در مجمع سالیانه آن شرکت نمایند.

رئیس کمیسیون کشاورزى- ارسلان خلعتبری

 گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شورای ملّی

 کمیسیون امور خارجه لایحه شماره 18325 ارسالى از مجلس سنا راجع به اجازه عضویت وزارت کشاورزى در اتحادیه اروپایی دامپرورى را با حضور نماینده دولت مطرح و ماده واحده مصوب مجلس سنا را تصویب نمود اینک گزارش آن را در تأیید خبر کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون امور خارجه - محسن مرآت‌اسفندیاری

 گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى

کمیسیون بودجه در جلسه هفتم اسفند ماه 1336 با حضور آقای معاون وزارت کشاورزى لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به اجازه عضویت وزارت کشاورزى در اتحادیه اروپایی دامپرورى را مورد شور و رسیدگى قرار داده با خبر کمیسیون کشاورزى موافقت نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد

مخبر کمیسیون بودجه - مشایخى‏

رئیس- کلیات این لایحه مطرح است کسى اجازه صحبت نخواسته است بنابراین رأى می‌گیریم به ورود در ماده واحده آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد در خود ماده واحده هم کسى اجازه صحبت نخواسته است پیشنهادى هم نرسیده بنابراین برای شور دوم به کمیسیون فرستاده می‌شود چون دیگر چیزى در دستور نداریم.

آقاى خرازى بفرمایید.

9- بیانات بعد از دستور آقایان: خرازى. مرآت‌اسفندیاری. اردلان.‏

رئیس- چون دیگر چیزى در دستور نداریم چند نفر از آقایان می‌خواهند از تبصره ماده 66 آیین‌نامه استفاده کنند.

آقاى خرازى بفرمایید.

خرازى- البته همکاران محترم استحضار دارند که بزرگترین عامل در پیشرفت ممالک راقبه مسئله ارتباطات است و ارتباطات اعم است از زمینى، هوایى، دریایی و پست و تلگراف و تلفن رادیو و امثالهم و نیز آقایان همکاران محترم استحضار دارند که اعلیحضرت همایون شاهنشاه برای افتتاح راه‌آهن تبریز مسافرتى به آذربایجان فرمودند درست است که بعضى از ممالک مثل آمریکا دارند راه‌آهن را بر می‌چینند و جایش طرق شوسه به ترتیب اتوباند درست می‌کنند (یک نفر از نمایندگان - نه در راه دور) ولى چیزى که هست در کشور ما همه آقایان تصدیق می‌فرمایند که به هر جایی راه‌آهن برود موجب عمران و آبادى و ترقى آن نواحى خواهد شد (صحیح است)

آقایان بهتر از بنده در مورد آذربایجان استحضار دارند که همیشه یکى از استان‌های بزرگ و داراى مردمان غیور و مدافع وطن بوده است و در این راه صدمات و لطماتى که آذربایجان دیده است از سایر استان‌ها زیادتر بوده و این توجهى که دولت به آذربایجان از حیث راه‌آهن کرده فوق‌العاده به جا و به موقع بود و ما انتظار داریم همان‌طور که طبق قرارداد ترانزیتى بفرستد به اروپا یک توجه مخصوصى هم بشود از نظر اقتصادى راه‌آهن را از راه تبریز به ترکیه متصل کنند که ما یک راه ترانزیتى داشته باشیم هم از نظر مسافر و هم از نظر صادرات و اقدامى بشود که اگر از این راه صادرات کشور برسد به اروپا و راه‌آهن وصل شود برای کشور ما خیلى مفیدتر خواهد بود موضوع دومى که بنده می‌خواستم به عرض آقایان برسانم ابراز احساسات کم نظیر قاطبه اهالى تبریز نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاه بود که فوق‌العاده بى‌نظیر بود و همه آقایانى که تشریف داشتند و الان جلوى چشم بنده هستند می‌دیدند که طبقات مختلفه آذربایجان نسبت به شخص اعلیحضرت همایونى با این که مأمورین شهربانى و ارتش از نظر انتظامات و رعایت اصول انتظامات جلوگیرى می‌کردند ولى نمی‌توانستند جلوى این احساسات مردم را بگیرند و مردم فوق‌العاده ابراز احساسات می‌کردند موضوعى که بنده خودم شخصاً مطالعه کردم و می‌خواستم به عرض مجلس شوراى ملى برسانم عده‌ای از آقایان تشریف نداشتند که این مطالعه را بکنند این بود و بنده نمی‌گویم طبقه 3 و 4 برای این که بنى‌آدم اعضاى یکدیگرند وهمه مساوى و یکسان هستند ولى نسبت به طبقات محروم در تمام کشور باید یک توجهى بشود بنده دیدم بعضى از مالکین رعایت حال زارعین و رعایاى خودشان را نمی‌کنند وهمچنین کارفرمایان رعایت حال کارگرها را نمی‌کنند وکارگرها و زارعین عدم رضایت داشتند مخصوصاً قانون کار در آذربایجان اجرا نمی‌شود این سازمان بیمه‌های اجتماعى با این که از کارگرها حقشان را می‌گیرند اغلب کارفرماهاى آذربایجان حقشان را نمی‌دهند و این بیچاره‌ها در مضیقه هستند حتى در مریضخانه‌ای که مجاناً برای کارگرهاى آذربایجان درست کردند باید غذا و قند و چاى را خود کارگرها ببرند بنده رفتم این قسمت را دقت کردم  نه این که به حرف حسن وحسین گوش کردم این یک موضوعى است که از جهت قوام کشور باید یک توجهى به روابط بین مالک و رعیت و کارفرما و کارگر از نقطه‌نظر اجراى قانون کار و آن حق بیمه‌ای که می‌دهند بشود کارفرماها باید رعایت آن حق را بکنند بنده حمام رفته بودم کارگران حمامى می‌گفتند ما باید هفته‌ای یک روز تعطیل داشته باشیم روى نوبت یعنى پنج‌شنبه و جمعه تعطیل نکنیم و روى نوبت شنبه و یکشنبه و دوشنبه و سه‌شنبه تعطیل کنیم این را هم کارفرماها به ما اجازه استفاده نمی‌دهند و ما خیلى ناراحت هستیم و نمى‌توانیم یک روز آزاد با خانوادمان زندگى کنیم یک موضوع دیگرى که بنده نظر داشتم این است که باید سعى شود به شهرستان‌ها یک آوانتاژهایی از هر جهت داده شود که مردم این ‌قدر به تهران هجوم نیاورند و برگردند به شهرستان‌ها مخصوصاً در اجتماعات ملاحظه بفرمایید این قدر که از آذربایجان متمکنین و اشخاص درجه اولشان به تهران آمده‌اند از سایر شهرستان‌ها نیامده‌اند و این اشخاص باید برگردند به شهرستان‌هاى خودشان و در مراکز خودشان عمران و آبادى کنند و این طور به تهران هجوم نیاورند تا آن مناطق هم از جهت عمران و آبادى و بالا بردن سطح تولیدات کشاورزى و صنعتى و استخراج معادن و این قبیل کارها به حالت وقفه نیفتد (احسنت)

رئیس- آقای مرآت‌اسفندیاری بفرمایید

مرآت‌اسفندیاری- بنده با کمال تأسف خواستم به استحضار نمایندگان محترم و هیئت محترم دولت برسانم که با کمال بدبختى برای سال چهارم در کرمان یک ضایعه تأسف‌آورى پیش آمده شده که اگر توجه عاجلى نشود بنده پیش‌بینی می‌کنم کشاورزان و زارعین این استان تا سال آینده به صورت بدى از این استان کوچ کنند به گواه صورت جلسات مجلس در سه سال گذشته در اثر پیش آمد سیل وسایر آفت‌هاى طبیعت محصول استان کرمان به کلى از بین رفته به‌ طوری که اگر توجه عاجل دولت و نظر و اوامر شخص اعلیحضرت همایونى نبود شاید در سال جارى یک تن یا یک من گندم در کرمان پیدا نمی‌شد متأسفانه در سال جارى هجوم ملخ‌های بالدار به‌ طوری محصول کرمان را در این چند روز مورد تهدید قرار داده که بنده خیال می‌کنم در استان کرمان از زراعت چیزى تا آخر سال باقى نماند در این مورد بنده با کمک سایر همکاران و بودن خود آقای استاندار در تهران اقداماتى در وزارت کشاورزى و سایر دستگاه‌هاى دولت انجام داده‌ایم و تقاضاهایی کرده‌ایم که خوشبختانه تا کنون تا آن جایی که بنده اطلاع دارم ده هواپیما برای سمپاشى فرستاده شده ولى یکى از مأمورین عالى‌رتبه دولت که دیروز از کرمان مراجعت کرده بود به بنده وسایر آقایان اطلاع داد که هجوم ملخ در منطقه کرمان به حدى است که با ده فروند هواپیما هیچ شاید با دو برابر آن هم محال است از این آفت سرسام‌آور در سال جارى جلوگیرى کرد و به خصوص که این ملخ پوره‌ریزى کرده و شاید در فاصله خیلى کوتاهى نوزاد‌های این ملخ‌ها به کلی محصول کرمان را از بین ببرند بنده خواستم تمنى کنم از نماینده محترم دولت آقای فرهودى که اینجا تشریف دارند لطف بفرمایند که توجهى بشود اقلاً 30 فروند هواپیما به آنجا بفرستند محصول چغندر و تمام حاصل کرمان امروز مورد تهدید است (صادق بوشهرى- در همه جاى جنوب) بلى همه جا هست بنده خواستم این اعلام خطر را بکنم به خصوص در کرمان خوشبختانه در سال گذشته شیراز محصول خوبى داشت و واقعاً به کرمان کمک خوبى شد ولى بدبختانه امسال شیراز وسایر نقاط هم تا آنجایی که بنده شنیده‌ام آلوده است و این خطر بزرگى است که تمام صفحات جنوب را آلوده و تهدید می‌کند و اگر توجه عاجلى به آن نشود من بعید می‌دانم که حتى یک رعیت بیچاره قادر باشد که خانه و گاو خودش را حفظ بکند بنده نظر دولت را به این موضوع جلب می‌کنم که با نظرى که مجلس شوراى ملى و نمایندگان محترم نسبت به ازدیاد سرمایه بانک کشاورزى فرمودند و این لایحه هرچه زودتر به موقع اجرا گذارند و از آن استفاده شود و برای جلوگیرى از پاشیده شدن زارعین در صفحات جنوب به خصوص کمک‌هایی بشود که حداقل جلوگیرى بشود اینها از حالا قدرت تأمین آذوقه خودشان را داشته باشند والا بنده

+++

‌پیش‌بینی می‌کنیم که اگر این موضوع نتیجه‌ای به دست نیاورد تمام زارعین آن صفحات گاو و گوسفند و مایملک خودشان را خواهند فروخت و به مراکز شهرستان‌ها و سایر نقاطى که ممکن است هجوم می‌آورند بانک کشاورزى از آیین‌نامه لایحه‌ای را که تصویب شده نکرده و هنوز نمی‌تواند از این سرمایه‌ها‌یی که با این عجله تصویب شده استفاده کند مخصوصاً استدعا دارم که این موضوع مورد توجه قرار بدهند البته اطلاع که وزارت کشاورزى از روزی که این را به وجود آمده یک پست در کرمان تأسیس شده همه روز هم با آن پست تماس دارد ولى نظر تنها وزارت کشاورزى نیست نظر بنده این است که هیئت محترم دولت باید واقعاً یک نامه‌ها‌یی بفرستد و از حالا به این استان‌ها رسیدگى کند و ببیند که هر شهرستانى واقعاً مشکلاتش چیست و از حالا پیش‌بینی کند برای هر شهرستانى چه وسایل و چه احتیاجات و چه لوازمى را می‌توانند کمک کند بنده با تماسى که با یکى از مقامات وزارت کشاورزى راجع به این موضوع اظهار می‌داشت ملخ موجود نسبت به ملخ‌ها‌یی که حرکت کرده‌اند و ممکن است به ایران برسند این قدرها خطر ندارد آن ملخ‌ها بدبختى را برای این کشور فراهم آوردند و آن ملخ قرمز است که به ایران نزدیک شده و شاید تا چند هفته دیگر ملخ‌ها به صفحات جنوب صدمات زیادى بکند بنده مجدداً تأکید می‌کنم که امروز حیات و زندگى هزاران هزار خانواده مستمند جنوب که حیاتشان بستگى به درآمد سالیانه‌شان دارد مورد خطر است استدعا دارم هیئت دولت هیئت‌های مخصوصى تعیین کنند که هرچه زودتر به هر استان بروند به عملیات وزارت کشاورزى و سم پاشى و مبارزه نظارت کنند ورسیدگى کنند که در هر استان چه‏ احتیاجاتى هست که از حالا پیش‌بینی بشود و آن احتیاجات مرتفع شود.

رئیس- آقای اردلان‏

اردلان- موضوع مهمى که در هفته گذشته اتفاق افتاد و واقعاً اسباب مسرت و خوش‌وقتى و افتخار ملت ایران است افتتاح آهن آذربایجان بود (صحیح است) همه آقایان محترم مسبوق هستند جناب رئیس محترم مجلس شوراى ملى و چند نفر از نمایندگان محترم و این بنده هم افتخار این مسافرت را داشتیم و در التزام مبارک اعلیحضرت همایونى شاهنشاهى عازم تبریز شدیم حقیقتاً رسیدن خط آهن تهران به تبریز ودیدن وضعیت مردم آنجا و احساسات نسبت به شاهنشاه معظم طورى بود که قادر به توصیف کامل آن نیستم و نمایندگان محترم آذربایجان هنوز نتوانسته‌اند به تهران مراجعت کنند والبته خدمت آقایان خواهند رسید و وظیفه اختصاصى آقایان است که به شکرانه این نعمت بیاناتى کنند و البته این کار اختصاص به آذربایجانى تنها ندارد بلکه همه افراد ملت ایران در این امر سهیم هستند (صحیح است) بنده وظیفه خود می‌دانم با اجازه ریاست محترم ابتدا از این خدمت و پشتکار و خدماتى که مهندسین ایرانى در این راه انجام داده‌اند در پشت تریبون اظهار تشکر کنم (صحیح است) مخصوصاً راه‌آهن از میانه به تبریز که به دست مهندسین ایرانى انجام شده و این موجب کمال قدردانى و خوش‌وقتى است البته این همه آوازه‌ها از شه بود یعنى اگر اوامر ملوکانه و آن دستوراتى که همیشه پى در پى در این باب می‌دادند از طرف اعلیحضرت همایون شاهنشاه دادن نمی‌شد این موفقیت حاصل نمی‌شد و باز اگر آن، حماقت بگویم، چون این یک کلمه ارفاقى است آن حماقتى که دولت مصدق کرد وآن وضعیت آن وقت پیش نیامده بود خیلى زودتر این کار انجام می‌شد در سال 1326 ده سال قبل که بنده وزیر راه بودم حسب‌الامر ملوکانه مأمور شدم پروژه اتصال راه‌آهن تهران را به مشهد مقدس و تبریز مورد مطالعه قرار بدهم و یک مهندس آلمانى بود بنام کایزر که مهندس ساختمانى راه‌آهن بود و بعد شنیدم که فوت شده از ایشان دعوت شد او یک پروژه‌ای برای اتصال این دوخط داد که من به عرض ملوکانه رسانیدم با آن پروژه راه‌آهن در عرض 5 سال شد ده سال چرا؟ برای همان حرکات ناشایسته (عرض کردم پشت تریبون نمی‌خواهم توهین زیاد کرده باشم دولت دیوانه مصدق) خوشبختانه ملت ایران قیامى کرد وآن وضعیت را تبدیل به وضعیت حاضر کرد کار راه‌آهن با اوامر اعلیحضرت همایون شاهنشاهى مجدداً به راه افتاد و پس از چند سال در این سفر ما موفق شدیم ببینیم که خدمات مهندسین ایرانى به نتیجه خودش رسیده و راه‌آهن به تبریز متصل شده است و به عقیده بنده این عمل زندگى اهالى آذربایجان را به یک نمو و ترقى و تعالى خواهد رساند (صحیح است) و مخصوصاً این راه راه صادرات است که اگر تبریز را به سرحد بازرگان ترکیه برسانند و اگر از آن طرف هم به خط آهن ترکیه برسد در حقیقت یک راه دیگرى را که قدیم مال‌التجاره از راه تبریز وارد ایران می‌شد یا از ایران صادر می‌شد همان راه دومرتبه ایجاد خواهد شد بنابراین به طور اختصار امیدوارم  همه نمایندگان با من هم عقیده باشند ودعا کنیم به سلامت وعظمت و قدرت و طول عمر اعلیحضرت همایون شاهنشاه که در سایه ملوکانه شاهنشاه و اوامر هر روز ما می‌بینیم یک خدمات بزرگ خیلى مهمى برای سعادت ملت ایران فراهم می‌گردد (انشاءالله)

10- تقدیم یک فقره لایحه قرارداد نفت به وسیله آقای نخست‌وزیر

رئیس- آقای دکتر اقبال‏

نخست‌وزیر (دکتر اقبال)- آقایانى که این هفته در التزام رکاب بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به تبریز تشریف فرما شدند ملاحظه فرمودند که در اجراى اوامر ملوکانه وزارت راه به بهترین وجهى وظیفه خودش را انجام داده است و این افتخار نصیبش گردید که راه‌آهن سرتاسرى در اردیبهشت ماه به تبریز رسید بنده وظیفه خودم می‌دانم که از تمام کارمندان و کارکنانى که در این راه به هر نحوى انجام وظیفه کرده‌اند سپاسگزارى کنم البته این راه‌آهنى که به تبریز رسیده است یکى از موفقیت‌های بزرگ کشور می‌باشد (صحیح است) و اشخاصى که دائماً تنقید می‌کنند و به حقایق یا واقف نیستند یا نمی‌خواهند وقوف پیدا کنند این کار یک نشانه خوبى است برای این که آنها هم بدانند که منفى‌بافى حدى دارد و منفى‌بافى در این مملکت مکتبش بسته شده است (صحیح است) و بایستى همگى تحت حمایت و راهنمایی ذات شاهانه همان طورى که مکرر به عرض مجلس رسانیدم دست به دست هم بدهیم و با اتحاد و اتفاق کار بکنیم و امیدوار هستم که در آتیه نزدیکى اقداماتى که شروع شده به نتیجه برسد و در پیشگاه خداوند و پیشگاه شاهانه همگى سرافراز باشیم (انشاءالله) آقایان محترم به خاطر دارید که در چند سال قبل یک عده‌ای در این مملکت پیدا شدند بنام ملت و بنام ملیون خواستند و ادعا کردند که ما آمدیم برای خدمت به کشور و بعداً نشان داده شد که این اشخاص متأسفانه چیزى که در سر نداشتند همان خدمت به مملکت بود منابع نفت ما را به عنوان این که می‌خواهیم منافع بیشترى برای ملت ایران تأمین کنیم بستند و به‌ طوری که در چند جلسه قبل به عرض رسانیدم تمام ارزها را مصرف کردند و حتى برخلاف قوانین جارى مملکت اسکناس چاپ کردند و این قدر هم شهامت نداشتند که این عمل خلافشان را اظهار کنند در اثر اقدامات این آقایان یک اثر بسیار سویی در روحیه افراد این مملکت پیدا شد عوض این که افراد را به کار و جدیت و پشتکار هدایت کنند برعکس همان‌طور که در چند جلسه قبل هم عرض کردم افراد را به میتینگ دادن به اعتصاب کردن و خلاصه به هرج و مرج سوق دادند البته مملکتى که در آن هرج و مرج بر قرار شد به هیچ وجه توفیقى برای کار و پیشرفت کار وجود نخواهد داشت خوشبختانه در مرداد ماه 1332 همان طور که همیشه خداى بزرگ ایران حافظ این خاک است باز هم دست غیبى آمد دست غیبى که همان افکار بلند بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى است که ما را هدایت فرمودند و مملکت توانست از شر این خائنین نجات پیدا کند و از آن به بعد مدت چهار سال و ‌اندى است که دولت‌ها و دولت فعلى سعى کردند که در این مملکت تولید کار بکنند و کارهایی هم شروع شده است تا بتوانیم این ضررهاى هنگفتى که در مدت حکومت آنها به این مملکت وارد شده جبران کنیم امروز بنده افتخار دارم که یک قرارداد جدیدى راجع به اکتشاف و استخراج نفت تقدیم مجلس شوراى ملى می‌کنم، قراردادى که امروز تقدیم می‌شود برای آن اشخاصى که وارد هستند به این امور بعد از مطالعه ملاحظه خواهند فرمود که یکى از شاهکارها است (دکتر پیرنیا- نتیجه مزایده است) این کار تحت رهبرى و هدایت شاهنشاه که همیشه در فکر منافع و مصالح کشور هستند و دولت‌ها را هدایت می‌کنند انجام شده است (صحیح است)

بنده وظیفه خودم می‌دانم که از جناب آقای انتظام و همکارانشاءن که در این مدت به پیروى از منویات همایونى سعى بلیغ کردند و این قرارداد را تنظیم کردند در این محضر تشکر می‌کنم وقتى که در سال گذشته این دولت تشکیل شد و قانون نفت را تنظیم کرد به خاطر دارم که اشخاص، دوستان خیلى تذکراتى به بنده دادند و به بنده گفتند که مواظب سلطان‌هاى نفت باشید که برای مملکت خطرى به وجود نیاورند با احتیاط اقدام بکنید به حدى بود که اگر پشتیبانى و هدایت و حمایت ذات شاهانه نبود و با این که خود بنده در این گونه امور سعى می‌کنم که یک قدرى رشادت به خرج بدهم مطمئناً قانون نفت و قرارداد بعدش به مجلس نمی‌آمد این اشخاص که تهدید می‌کردند بعضى‌هاشان حقیقتاً نظرشان صمیمانه بود ولى شاید متوجه نشده بودند که اوضاع و احوال دنیا به کلی تغییر کرده است هر ملتى حاکم بر وضعیت خود و بر امور داخلى خودش می‌باشد (صحیح است) ما باید تشخیص بدهیم که منافعمان چیست؟ و از هیچ منبعى و از هیچ دولت خارجى ما درس نمی‌گیریم (صحیح است) آن چیزى را که تشخیص می‌دهیم مطابق مصالح کشور ما است بدون هیچ ترس و رعبى انجام می‌دهیم دیگران هم سابقاً آمدند و گفتند که ما می‌خواهیم منافع ایران و ملت ایران را بیشتر تأمین بکنیم ولى به تصدیق همه آقایان و به تصدیق تمام ملت ایران و به تصدیق تمام دنیا دروغ گفتند و خیالاتى در سر می‌پروراندند و تحت عنوان این که می‌خواهیم منافع ملت ایران را بیشتر تأمین بکنیم اقداماتى کردند که به ضرر ملت و

+++

مملکت ایران تمام شد و همان‌طوری که تذکر دادم برای تأمین منافع خودشان و برای جاه‌طلبیشان بود (صحیح است) مدتى است که راجع  به ناسیونالیسم در ایران صحبت می‌شود ناسیونالیسم عبارت از فکرى است تزى است که منافع این مملکت را به طرز عاقلانه‌ای تأمین می‌کند ما ادعا می‌کنیم که در راه ناسیونالیسم صحیحى قدم گذاشته‌ایم که آنها برای این که تمام این کارها را می‌توانستند بکنند مثل این که ما کردیم منتهى با عقل و درایت ولى در فکر این کارها نبودند فقط و فقط به فکر خودشان و منافع خودشان بودند امیدوارم این وضعى که از چهار سال پیش به اینطرف از پنج سال پیش به اینطرف تحت رهبرى بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایجاد شده این وضعیت ادامه پیدا بکند و البته اگر کارهایی در این مملکت می‌شود انجام داد اینها در مرحله اول در نتیجه ثبات و آرامشى است که بحمداله در مملکت برقرار شده است در مناطق شمال و در آذربایجان که آقایان تشریف فرما شدید مردم در سال‌هاى قبل از مرداد 32 هیچ آماده برای کارهاى تولیدى نبودند برای این که اطمینان و آرامش نداشتند و مملکت در هرج و مرج بود و هیچ کس نمی‌دانست که فردا وضع چه خواهد بود ولى آقاین تشریف می‌برید می‌بینید و عده‌ای از آقایان تشریف بردند دیدند که چه فعالیت‌ها‌یی شروع شده است و مردم چه جور مشغول آبادانى هستند البته کارها در مملکت ما خیلى خیلى زیاد است و همان‌طور که کراراً تذکر دادم اینها در ظرف یک روز و دو روز انجام نمی‌شود فرصت می‌خواهد حوصله می‌خواهد و خوشبختانه هر دوى اینها در ملت ایران هست و امیدوار هستیم که آثار این آبادى روز بروز بیشتر هویدا و آشکار بشود (انشاءالله) قرارداد نفتى که امروز تقدیم مجلس شوراى ملى می‌کنم همان‌طور که الان توضیح خواهم داد یک قراردادى است که هیچ کس انتظار آن را نداشته است یعنى هیچ کس نمی‌تواند تصور بکند که یک همچو قراردادى ممکن است راجع به استخراج و اکتشاف نفت در دنیا تنظیم شده باشد و این یک حقیقتى است و به عقیده بنده این در نتیجه مقاوتى است که سال گذشته دولت و نمایندگان محترم مجلسین از خودشان نشان دادند و ما به این توفیق کامل رسیدیم در سال گذشته بعد از تصویب لایحه قانونى نفت یک قراردادى با ایتالیایی‌ها تنظیم کردیم و تقدیم مجلسین شد و به تصویب رسید البته آن قانون نفت و آن قرارداد لازم بود بگذرد تا ما امروز به این موفقیت بزرگ برسیم (صحیح است) و اگر آن قانون تصویب نشده بود بنده امروز این افتخار را نداشتم که این قرارداد را تقدیم بکنم (صحیح است) این موافقت‌نامه حاضر از لحاظ مصالح و منافع کشور متضمن مزایایی است که حقاً می‌توان امضاى آن را به عنوان پیشرفت فوق‌العاده‌ای در راه تحقق آمال ملى ایران تلقى کرد اینک به طور اجمال مزایاى عمده آن ذکر می‌شود.

1- مواد و شرایط موافقت‌نامه از هر حیث منطبق با اصول و مقررات قانون نفت مصوب نهم مرداد 1336 می‌باشد

2- موافقت‌نامه بر اساس مشارکت 50 50 که بیشتر مورد نظر قانونگذار بوده و تنها طریقى است که تصدى و مباشرت مستقیم شرکت ملى نفت ایران در کلیه جنبه‌های فنى و ادارى و بازرگانى صنعت نفت تأمین می‌نماید تنظیم گردیده است 3 - با وجود این که شرکت ملى نفت ایران در نفت کشف شده بالمناصفه شریک می‌باشد دینارى از بابت مخارجى که تا پیدا شدن نفت به مقادیر تجارتى لازم می‌باشد بر عهده نخواهد داشت طرف قرارداد به موجب ماده 29 متعهد است که ظرف دوازده سال اول حداقل مبلغ 82 میلیون دلار برای عملیات اکتشافى در ایران خرج کند هر گاه در خاتمه مدت مزبور تمام این مبلغ به مصرف نرسیده باشد نصف باقى مانده به شرکت ملى نفت ایران پرداخت خواهد شد. (احسنت)

4 - به موجب ماده 16 موافقت‌نامه طرف دوم ملزم است که حداکثر 18 ماه از تاریخ تصویب اقلاً حفارى یک چاه را در ناحیه عملیات آغاز کرده باشد و حال آنکه این مهلت به موجب بند ب ماده 7 قانون نفت چهار سال تعیین گردیده است

5 -اداره عملیات به دست یک شرکت ایرانى خواهد بود که به طور غیر انتفاعى عمل خواهد کرد سهام این شرکت عامل به طور متساوى متعلق به طرفین خواهد بود

6- طرف قرارداد علاوه بر تعهد 82 میلیون دلار مخارج اکتشافى مبلغ بیست و پنج میلیون دلار نقد نیز به عنوان پذیره سى روز پس از تاریخ اجراى قرارداد خواهد پرداخت و حال آنکه قانون نفت در مورد شرکتى که براساس مشارکت پنجاه درصد پیشنهاد تسلیم کند پرداخت پذیره را شرط ننموده است. (صحیح است)

7 - از نفت و گازى که در نتیجه اجراى این قرارداد تولید می‌شود مقدارى که به طور معقول برای تأمین مصرف پخش داخلى ایران مورد نیاز باشد به قیمت تمام شده تحویل شرکت ملى نفت ایران خواهد شد

 8 - کلیه نفتى که تولید شود پس از تأمین احتیاجات داخلى یا به وسیله هر یک از طرفین و یا به وسیله شرکت عاملى که تأسیس می‌شود به بهاى اعلان شده (البته پس از وضع هزینه‌های مذکور در قرارداد و با ترتیبات معینى که در مورد اعطاى تخفیفات در نظر گرفته شده) فروخته و درآمد فروش بالمناصفه بین طرفین تقسیم خواهد شد

 9- راجع به کار آموزى فنى ایرانیان مقررات عملى بسیار جامعى در نظر گرفته شده است بدین شرح که مقرر گردیده برنامه‌های وسیعى برای تعلیم صنعتى و فنى طرح و با همکارى طرفین اجرا شود تا با تربیت کادر فنى و ادارى ایرانی و سپردن کار به دست آنها عده کارمندان خارجى مرتباً و متدرجاً تقلیل یابد به‌ طوری که در پایان ده سال از تاریخ شروع قرارداد عده مستخدمین خارجى شرکت عامل از دو درصد کل کارمندان تجاوز ننماید. به‌ طوری که ملاحظه فرمودید اینها رؤوس مطالبى است که بنده به طور خلاصه به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و لایحه را الان تقدیم مقام ریاست خواهم کرد و استدعا می‌کنم دستور بفرمایند کمیسیونى که مخصوص نفت انتخاب شده بود هر چه زودتر نسبت به این لایحه رسیدگى بکند و برای تصویب مجلس تقدیم بشود همان طورى که آقایان استحضار دارند جمع کل درآمدى که به دولت ایران خواهد رسید به نسبت 75 درصد از کل سهم ما خواهد بود (احسنت) و 25 درصد مال آنها خواهد بود علاوه بر این که همان‌طور که توضیح دادم 25 میلیون دلار سى روز پس از تصویب فوراً به دولت ایران پرداخت خواهد شد 82 میلیون دلار هم موظف هستند برای اکتشاف و استخراج در اینجا خرج بکنند و چناچه بعد از مدت معین به نفت نرسیدند یا منصرف شدند آن بقیه 82 میلیون دلار هم متعلق به دولت ایران خواهد بود (چند نفر از نمایندگان- نصفش) (پرفسور اعلم- نهضت حقیقى همین است)

براى این دولت نهایت افتخار و مباهات است که در اجراى منویات بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاه توفیق حاصل کرده است که در حقیقت موضوع نفت ایران به طور کلى حل شده است با قانون خاصى که داریم و با این دو قرارداى که یکى پارسال و یکى امسال تنظیم کرده‌ایم مطمئن هستیم که یک امر مهمى در دنیا خواهدشد برای این که برای اول دفعه است که یک ملتى توانسته است از منابع خودش به بهترین وجهى استفاده بکند و استفاده می‌کند و این افتخار برای ملت ایران است (مرآت‌اسفندیاری- انشاءالله پولش هم نصیب ملت ایران بشود) (عمیدى‌نورى- طرف قرارداد کیست؟) طرف قرارداد یک شرکت آمریکایی است بنام ایندیانا این وجوهى که از این محل حاصل خواهد شد همان طورى که قبلاً هم به استحضار آقایان در سال گذشته رساندم این وجوه به عنوان ذخیره خواهد بود و هر موقعى که مصرفى برای آن داشته باشیم با تقدیم لایحه وتصویب مجلسین مصرف خواهد شد (صحیح است) به این ترتیب خواهد بود که هر موقع یک برنامه‌ای ضرورت داشت با اجازه مجلسین به مصرف خاصى خواهیم رسانید مورد مصرف را مجلسین تصویب خواهد کرد بنده امیدوارم این اقداماتى که این چهار پنج سال شده است برای آن عده از مردم ایران که تصور می‌کردند اشخاصى که آمدند خدمت می‌خواستند بکنند و بعد دیدیم که خدمت نکردند دیگر گول آن تبلیغات و این طور عوامفریبى را نخورد (صحیح است) و این بهترین درس بود برای ما که الحمدلله یک فصل جدیدى در زندگى پر افتخار ما باز شده است و آن فصل کار است که همه باید کار بکنند در همین آذربایجان که اعلیحضرت همایونى تشریف فرما شدند در تمام مدت و موقعى که تمام طبقات افتخار شرفیاب داشتند این قسمت را تذکر فرمودند که همه کار بکنند و همه چیز را از دولت انتظار نداشته باشند دولت راهنما است دولت باید وسایل را فراهم کند خود دولت باید بیش از پیش کار بکند و امیدوارهستم که به یک نتیجه بسیار بسیار خوب و درخششى در آتیه نزدیکى برسیم (احسنت)

رئیس- به کمیسیون نفت فرستاده می‌شود چاپ هم می‌شود و بین آقایان توزیع می‌شود کمیسیون هم به وظایف خودش عمل خواهد کرد چون در دستور چیزى نیست آقای عمیدى‌نورى بفرمایید

عمیدى‌نورى- بنده فعلاً عرضى ندارم‏.

11 - بیانات بعد از دستور آقای دکتر بینا

رئیس- آقای دکتر بینا

دکتر بینا - بنده از مقام ریاست اجازه گرفته بودم راجع به اتصال خط آهن ایران به آذربایجان عرایضى بکنم ولى وقتى جناب آقای نخست‌وزیر مژده لایحه را دادند واقعاً خط آذربایجان و راه‌آهن در مقابل این مژده خیلى خیلى کوچکتر بود و این کارى که شده است برای دنیا یک انقلابى از جهت نفت است که از طرف ایران به وجود آمده است و همان‌طور که همکاران محترم من به عرض رساندند این همه آوازه‌ها از شه بود ما به دنیا نشان دادیم به تمام ملل نشان دادیم اگر دوسال سه سال چهار سال ما را به حال خود باز بگذارند قادریم خودمان را اداره بکنیم ما قادریم به دنیا نشان بدهیم که ایران همان ایران است که از دروازه‌های خود گذشت و به دنیا حکومت کرد ما به دنیا حکومت نمی‌خواهیم بکنیم ولى خودمان را خوب اداره خواهیم کرد تمام عواملى که امروز در ایران به دست آمده است فقط و فقط روى امنیت و آرامش و روى اعتمادى است که بسته به وجود یک نفر است و آن هم شاه مملکت است خداوند انشاءالله وجود ایشان را برای این ملت و

+++

 مملکت زجردیده همیشه پایدار و پاینده نگهدارد (انشاءالله) اغلب آقایان فرمودند خط آهن به آذربایجان وصل شده است بنده نگویم خط آهن آذربایجان وخط آهن ایران به اروپا وصل شده است آسیا به اروپا وصل شده است شرق به غرب وصل شده است کار خیلى بزرگى است که در نتیجه توجهات اعلیحضرت همایون شاهنشاهى نصیب این مملکت گردیده ما همیشه پرچمدار و مشعل‌دار تمام این نهضت‌ها بوده‌ایم با این نهضت نفت به دنیا و به‌ خاورمیانه نشان دادیم که ایران همان نقش رهبرى را داشته و خواهد داشت و شاهنشاه ما را در هدایت به این راه مؤید و منصور خواهند داشت (احسنت)

12- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس- در دستور چیزى نداریم از آقایان اعضاى کمیسیون‌ها و مخصوصاً از رؤساى کمیسیون‌ها تقاضا داریم که تمام کمیسیون‌ها را تشکیل بدهند و بالاخص کمیسیون نفت و لوایحى که در کمیسیون‌ها هست زودتر گزارش آن را به مجلس بدهند فعلاً جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه خواهد بود

 (مجلس یک ربع ساعت پیش از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

+++

 

 

یادداشت ها
Parameter:295252!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)