کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره چهاردهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره 14
[1396/05/24]

جلسه: 188 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه دوم اسفند ماه 1324  

 

فهرست مطالب:

1- قرائت صورت مجلس

2- اخطار نظامنامه‌ای آقای فداکار

3- بیانات قبل از دستور آقایان منصف و یمین اسفندیاری

4- تشنج و تعطیل جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره 14

 

 

جلسه: 188

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه دوم اسفند ماه 1324

 

فهرست مطالب:

1- قرائت صورت مجلس

2- اخطار نظامنامه‌ای آقای فداکار

3- بیانات قبل از دستور آقایان منصف و یمین اسفندیاری

4- تشنج و تعطیل جلسه

 

مجلس مقارن ظهر به ریاست آقای ملک‌مدنی نایب رئیس تشکیل گردید.

1- قرائت صورت مجلس

صورت مجلس روز سه‌شنبه سی‌ام بهمن ماه را آقای هاشمی (منشی) به شرح زیر قرائت نمودند.

مجلس مقارن ظهر به ریاست آقای ملک‌مدنی نایب رئیس تشکیل گردید.

صورت مجلس پیش خوانده و تصویب شد.

غایبین بااجازه - آقایان: خلیل دشتی، علی اقبال، ذوالفقاری، مقدم، بهبهانی، تهرانی، رضا تجدد، حاذقی.

غایبین بی‌اجازه - آقایان: نقابت، اخوان، کفایی، عامری، رحیمیان، آصف، امیر ابراهیمی، بوشهری سید ضیاءالدین طباطبایی، جواد مسعودی، سیف‌پور، دکتر شفق، دکتر عبده، مسعودی، دهقان، کام‌بخش، گله‌داری، مهندس پناهی، دکتر آقایان، آرداشس آوانسیان، اپیکچیان، پوررضا، قشقایی، دری.

دیرآمدگان با‌اجازه - آقایان: حسن اکبر، یمین اسفندیاری، رفیعی، آشتیانی، لنکرانی

دیرآمدگان بی‌اجازه - آقایان: دکتر اعتبار، دکتر کشاورز، مؤید قوامی، صمصام، تیمورتاش، شریعت‌زاده، مجد، ایرج اسکندری، دکتر کیان، مراد آریه.

بدواً چون جمعی از آقایان نمایندگان تقاضای نطق قبل از دستور را داشته و آقای فاطمی مخالف و به ورود در دستور معتقد بودند نسبت به ورود در دستور رأی گرفته تصویب شد.

آقای دکتر مصدق پیشنهاد نمودند گزارش کمیسیون دادگستری راجع به اعلام جرم آقای سهیلی مطرح شود و چون گزارش آن حاضر نبود به جلسه بعد موکول شد.

بعداً لایحه پرداخت یک دوازدهم حقوق و هزینه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌های دولتی و سایر اعتبارات منظوره در بودجه کل کشور برای بهمن ماه طبق ماده واحده پیشنهادی با موافقت آقای وزیر دارایی به قید فوریت مطرح و در فوریت لایحه‌ آقای وزیر دارایی در پاسخ آقای دکتر معظمی اظهار داشتند بدیهی است بودجه مملکتی بایستی قبل از پانزدهم اسفند ماه هر سال به تصویب مجلس برسد لیکن چون فعلاً ماه یازدهم سال منقضی است برای پرداخت حقوق کارمندان تصویب این ماده ضرورت دارد البته تقاضا می‌شود از جلسه آینده مواد مربوط به بودجه سال 1324 برای ترتیب شالوده بودجه سال آتیه جزو دستور و مطرح شود و با انضمام بند الف لایحه سابق مربوط به کمک هزینه مهندسین به عنوان تبصره ماده واحده موافقت نمودند.

فوریت لایحه تصویب و در ماده واحده آقای دهستانی مختصری مبنی بر وجوب تصویب اعتبار وزارت بهداری برای جلوگیری از امراض گوناگونی که در کشور پیدا شده همچنین پرداخت عیدی خدمتگزاران جزء بیان نمودند در کفایت مذاکرات آقای فرمند مخالف و آقای صدر قاضی موافق بوده و ضمن موافقت دایر به لزوم پرداخت بهای توتون خریداری اداره دخانیات مختصری بیان و پس از جواب آقای وزیر دارایی نسبت به کفایت مذاکرات اخذ رأی شده تصویب گردید.

آقای فرهودی در موضوع طرز پرداخت بدهی آموزگاران و دبیران به صندوق بازنشستگی آقای اردلان راجع به تعیین میزان حداقل پایه 1 در بودجه سال آینده آقای دکتر زنگنه در خصوص تعویض املاک آقای قاسم سنجابی آقای شهاب فردوسی دایر به رفع اشکال ترفیع کارمندانی که خدمت وظیفه را انجام داده‌اند آقای ثقه‌الاسلامی نسبت به پرداخت حقوق کارمندان دولتی آذربایجان آقایان دکتر کشاورز و امینی راجع به عیدی مستخدمین جزء آقای صفوی در زمینه پرداخت اعتبار ممیزی املاک مزروعی آقای دکتر معظمی در باب اعتبار هزینه انتخابات دوره پانزدهم آقای شریعت‌زاده درباره ترفیع رتبه

+++

مستشاران دیوان کشور آقای فولادوند مبنی بر لزوم ارسال دو دستگاه درمانگاه سیار به حدود چاپلق و بربرود آقای دولت‌آبادی مشعر به تعمیر و ساختمان راه‌ها و پرداخت اضافه حقوق کارمندان وزارت راه و آقایان نمایندگان استان هشتم راجع به اعتبار تسطیح راه کرمان به جیرفت هر یک پیشنهادی نموده بودند که مورد مذاکره واقع و با توضیحات آقایان وزیر دارایی و فاطمی مخبر کمیسیون بودجه دایر به وجوب مطالعه و طرح این پیشنهادات از جلسه آینده ضمن لایحه یک دوازدهم اسفند ماه پیشنهادات واصله مسترد گردید.

آقای امینی پیشنهاد دیگری نمودند که پس از کلمه بنگاه‌ها لفظ بانک‌ها اضافه شود این پنیشنهاد مورد قبول واقع و نسبت به ماده واحده با این اصلاح و تبصره مربوط به مهندسین با ورقه اخذ رأی به عمل آمده به اکثریت 72 رأی از 81 نفر نمایندگان حاضر تصویب گردید.

جلسه آینده روز پنجشنبه دوم اسفند ماه سه ساعت پیش از ظهر و دستور آن طرح لوایح موجوده تعیین و مجلس یک ساعت و نیم بعد از ظهر ختم شد.

نایب رئیس - آقای شریعت‌زاده در صورت جلسه اعتراضی دارید؟

شریعت‌زاده - بلی در صورت جلسه بنده این طور شنیدم که پیشنهادی راجع به تعیین رتبه مستشاران دیوان کشور داده‌ام و حال آن که پیشنهاد بنده دایر به تعیین رتبه برای آنها نبود پیشنهاد بنده راجع به این بود کسانی از مستشاران دیوان کشور که از رتبه 9 به رتبه 10 ترفیع حاصل کرده‌اند و حقوق ترفیعی‌شان در بودجه منظور شود استدعا می‌کنم اصلاح شود.

نایب رئیس - اصلاح می‌شود آقای طوسی در صورت جلسه نظری دارید؟ بفرمایید.

طوسی - عرایضی بنده در جلسه قبل کردم که در صورت جلسه ذکر نشده و متأسفانه در خارج از جلسه یک جور دیگری تعبیر کرده‌اند اگر اجازه می‌فرمایید توضیح عرض کنم.

نایب رئیس - بفرمایید ولی به طور مختصر

طوسی - شبهه نیست اگر نماینده‌ای در مجلس صحبتی کرد و در آن صحبت عمداً یا سهواً تحریفی شد گوینده باید در خود مجلس توضیح بدهد در جلسه قبل پریروز سه‌شنبه 30 بهمن بنده اجازه خواستم قبل از دستور تذکری عرض کنم منظورم دو موضوع بود اولاً استرحام کنم در این ایام و ساعات اخیر دوره چهارده مجلس و کارهای زیادی که روی هم انبوه شده و بیشتر از آنها امور حساسی است که تأخیرش باعث زیان مادی و معنوی کشور است برخلاف بیست و سه ماه و دوازده روز که از عمر این دوره گذشته جلسات متوالی داشته باشیم و طوری آقایان تشریف بیاورند که لااقل اول ساعت 9 صبح اکثریت حاضر بوده و مجلس تشکیل شود و برای این که در تصویب یک دوازدهم و پرداخت حقوق کارمندان تأخیری نشده باشد پیشنهادات و مذاکراتی را که در نظر دارند برای بقیه بودجه بگذارند و ضمناً عقیده و پیشنهادی را که راجع به اوقات بین‌المجلسین داشتم عرض و تقدیم کرده باشم آقای فاطمی از نظر تسریع تصویب یک دوازدهم که عیناً منظور بنده هم بود با صحبت پیش از دستور مخالفت فرمودند و شاید اگر می‌دانستند چه عرض خواهم کرد به جای مخالفت تأیید می‌کردند چون اجازه صحبت نیافتم به این مختصر اکتفا کردم که سنگ مستخدمین به سینه زدن مستلزم این است که مجلس زودتر تشکیل شود زیرا نگران بودم با وقت کم که مدتی از ظهر گذشته مبادا مجلس از اکثریت بیفتد و تصویب یک دوازدهم تأخیر شود بعد از آن که آقای فاطمی با بیانات قبل از دستور مخالف و با طرح یک دوازدهم موافق بودند روزنامه اطلاعات می‌نویسد طوسی مخالف با این نظر بودند و اظهار داشتند نباید این عمل انجام گیرد بالاخره به ورود در دستور رأی گرفته شده تصویب گردید اگر آقایان نمایندگان محترم و اشخاصی که اینجا تشریف دارند و گفته بنده را شنیده‌اند اینجا نمی‌بودند و در خارج مجلس این روزنامه را می‌خواندند از این فراز چه می‌فهمیدند؟

«طوسی با این نظر مخالف و اظهار داشت نباید این عمل انجام گیرد» یعنی حقوق کارمندان نباید داده شود؟!! آیا از بیان بنده چنین معنایی مستفاد می‌شود (اردلان - هرگز) و آیا آقایان بنده صاحب این عقیده بوده‌ام تا حالا؟ (جمعی از نمایندگان - خیر آقا) (اردلان - شما همیشه طرفدار بودید) من از بی‌مهری‌های کارکنان این روزنامه نسبت به خودم سوابق زیادی دارم حق هم با آنها است ولی باید تذکر دهم که همین صحبت بنده را اغلب روزنامه‌های ملی مثل روزنامه ستاره و دیگران هم شنیدند و حقیقت را نوشتند چطور است که فقط روزنامه اطلاعات آن طور که انتشار داده شنیدند خوب است برای هر مقصودی دارند حدودی قائل شوند خلاصه کوتاه کنم قضیه را بنده در دوره زندگانی به قدری که جامعه به افکارم آشنا شده باشد امتحان داده‌ام اهل تظاهر نیستم پروایی هم از این قبیل سم‌پاشی‌ها ندارم (صحیح است) صورت مجلس‌های موجوده خوب نشان می‌دهد و در و دیوار کمیسیون‌ها و مجلس هم شهادت می‌دهند (صحیح است) که همیشه گفته‌ام دولت‌ها باید بیش از هر کاری به فکر اصلاح وضع فکار کارمندانش باشد این حقوقی را که می‌دهند برای هر کارمندی در هر مقامی هست شاید یک هشتم معاشش را نمی‌تواند تأمین کند همیشه استدلال کرده‌ام کسانی که سوابق اداری نداشته باشند دیرتر تشخیص می‌دهند که کارمند با چه مشکلاتی مواجه است و قدر و قیمت کار او که چشم و فکر و مغز و عمرش را فدای خدمت کشور کرده چه مقام بلندی را حائز است و چطور باید از او دلجویی شود با این عقیده کی بنده مخالفت با تصویب یک دوازدهم خواهم کرد تا باعث شود که یک عده از آقایان با گله‌گذاری آمیخته به تعجب توسط تلفن و شفاهاً گله‌هایی بکنند چون برای رفع شبهه این آقایان ناچار بودم عرض این توضیح را لازم دیدم حالا اگر اجازه بدهند برای این که بار دیگر امروز پشت تریبون نیایم پیشنهادی را که دارم با توضیح مختصری عرض و تقدیم کنم (زنگ نایب رئیس).

نایب رئیس - جنابعالی آقای طوسی که خودتان از اشخاصی هستید که چهل سال است در مجلس هستید سابقه دارید راجع به صورت جلسه رفع اشتباه باید بفرمایید دیگر بنا نبود که لایحه بخوانید این نطق قبل از دستور بود اگر یک سلسله مطالب و منویات را بخواهید بفرمایید بایستی اجازه قبل از دستور بخواهید.

طوسی - اگر آقای نایب رئیس مجلس اجازه می‌دهند که در یک جامعه‌ای بعد از یک عمر امتحان دادن به بنده بگویند که من مخالف بااین عده مستخدمین هستم این برای بنده ناگوار است اجازه نطق قبل از دستور هم خواسته‌ام.

نایب رئیس - آقای ایرج اسکندری در صورت جلسه اعتراضی دارید؟

ایرج اسکندری - بنده عرضی ندارم فقط راجع به این بود که بنده را غایب بدون اجازه نوشته‌ بودند خواستم خواهش کنم که اصلاح شود.

نایب رئیس - اصلاح می‌شود چون عده برای تصویب صورت جلسه کافی نیست موکول به بعد می‌شود. چند نفر هم اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.

2- اخطار نظامنامه‌ای آقای فداکار

فداکار - اخطار نظامنامه‌ای دارم.

نایب رئیس - بفرمایید.

فداکار - عرض کنم ماده 69 آیین‌نامه مجلس راجع به کمیسیون عرایض. همان طور که واقعاً دستگاه دولتی ما به هیچ چیز رسیدگی نمی‌کند کمیسیون عرایض ما هم بدبختانه بدتر از ادارات است (یک نفر از نمایندگان - آقای حاذقی نیستند) ماده 69 می‌گوید: کمیسیون پس از رسیدگی به عرایض آنها را به ترتیب ذیل مرتب می‌نماید:

1- عرایضی که رجوع آنها را به یکی از وزارتخانه‌ها صلاح می‌داند.

2- عرایضی که علاوه بر ارجاع به یکی از وزارتخانه‌ها کمیسیون صلاح می‌داند که به ملاحظه مجلس برسد.

3- عرایضی که رجوع آنها را به مجلس یا وزرا بی‌فایده می‌داند.

دایره صورت مجلس صاحب عریضه را از هر یک از این سه قراری که کمیسیون درباره عریضه او داده است مسبوق داشته و نمره عریضه را به او می‌دهد.»

عرض کنم که از اول دوره تا حال کمیسیون عرایض هیچ یک از این وظایفی را که ماده 69 برای او مقرر کرده عمل نکرده است، الان یک ماه است کلیه اهالی اصفهان مدیران جراید . . . (زنگ رئیس)

نایب رئیس - آقای فداکار اخطار نظامنامه‌ای جنابعالی وارد نیست.

فداکار - بنده عرض می‌کنم تلگرافاتی آمده است و رسیدگی نشده.

نایب رئیس - از کمیسیون عرایض چیزی مطرح نیست.

فداکار - بنده ایرادم به کمیسیون است که مطابق ماده 69 رفتار نکرده‌اند باید به کی شکایت کرد؟

نایب رئیس - شما باید شکایت به هیئت رئیسه بکنید. راهش این نیست. باید شرحی بنویسید ما هم اقدام کنیم، اجازه هم خواسته‌اید نوبت‌تان می‌رسد.

دکتر رادمنش - آقا اجازه بدهید اخطارشان را بگویند . . .

دکتر کشاورز - آقا اجازه بدهید مطالب‌شان را بگویند تلگرافی است به کمیسیون عرایض شده است ترتیب اثر نداده‌اند.

نایب رئیس - اخطار نظامنامه‌ای ایشان وارد نیست.

فداکار - اگر یکی از کمیسیون‌های مجلس وظایف خودش را انجام ندهد باید به کی بگوید.

نایب رئیس - باید به عنوان قبل از دستور صحبت کنید اجازه هم خواسته‌اید شخص سوم هم هستید قبل از دستور می‌توانید. ولی اخطار نظامنامه‌ای مورد ندارد.

+++

فداکار - عرض کنم یک ماه است مدیران جراید و اهالی اصفهان در تلگرافخانه متحصن شده‌اند به مدیران جراید نوشته‌اند تلگراف کرده‌اند، آقا اصفهان را دارند بدتر از آذربایجان می‌کنند از طرف دیگر استاندار محل یک عده‌ای را با سرنیزه واداشته که نمی‌گذارند رأی بدهند یک انجمن قلابی درست کرده‌اند. یک عده‌ای از مدیران جراید هم می‌نویسند که اصفهان را بدتر از آذربایجان می‌کنند. بنده باید به مجلس تذکر بدهم.

نایب رئیس - بنده به نوبت اجازه به شما می‌دهم صحبت بفرمایید.

امینی - بنده هم مطابق ماده 109 عرض دارم. چون عضو کمیسیون عرایض هستم.

نایب رئیس - در موقعی که مطرح کردند آن وقت. آقای منصف بفرمایید.

3- بیانات قبل از دستور آقایان منصف و یمین اسفندیاری

منصف - بنده مدتی است که در صدد بودم تحصیل اجازه و فرصتی بکنم و خاطر محترم نمایندگان را به یک موضوع مهمی که برای یک قسمت از ایران اساسی و حیاتی است متوجه کنم متأسفانه تا امروز چندین بار اجازه خواستم اجازه به بنده داده نشده، و شکرگزارم که امروز این فرصت به من داده شد. آقایان نمایندگان محترم، جسته و گریخته به مناسبات مختلف در جراید ملاحظه فرموده‌اید که از چندی پیش نوشته می‌شود که افغان‌ها در مسیر رود هیرمند مشغول حفر یک نهر جدیدی هستند که گر این نهر با آن خصوصیاتی که به ما اطلاع داده‌اند تمام شود و جریان پیدا کند یک ضرر فوق‌العاده موحش و جبران‌ناپذیری به اهالی سیستان و شهرستان‌های مجاور سیستان وارد می‌آید. این موضوع اگر نظر آقایان باشد در مجلس شورای ملی هم چندی پیش عنوان شد وقتی که بحث در برنامه بود آقای فرخ مطلب را یادآوری کردند و به نام اهالی سیستان و تمام مجاورین سیستان که ارتزاق از سیستان و رودخانه هیرمند می‌کنند استدعا کردند دولت توجه مخصوصی بکند و از ضرر احتمالی جلوگیری شود یک متأسفانه این انتظار برآورده نشد. و شاید به صرف یک مبادله یادداشت و یک مذاکره خصوصی که با مأمورین دولت افغانستان به عمل آمده همین که مطلب را تکذیب کردند به همان دولت قناعت کرده ولی اطلاعاتی که به بنده رسیده مطلب را خیلی مهم‌تر از این بیان می‌کند که ما به صرف یک مذاکره خصوصی و یادداشتی قناعت کنیم زیرا می‌نویسد این نهر جدیدی که افغان‌ها مشغول احداث و حفر آن هستند در 15 کیلومتری جنوب کرشک که یکی از نواحی قندهار است واقع می‌شود و این نهر در حدود 5 الی 9 متر عمق دارد و تا میزان 59 متر عرض این رودخانه است و در حدود شاید سی و پنج فرسخ هم طول این رودخانه است که برای آن نهر جدید در نظر گرفته‌اند که اراضی زیادی را می‌خواهند از این نهر سیراب کنند و باز اطلاع می‌دهند به این که در نه ماه از سال که نسبتاً وقت مقتضی کار کردن است بین 24 الی 36 هزار نفر عمله در این نهر مشغول حفاری و کار هستند و از ماشین‌آلات جدید هم در اینجا استفاده می‌کنند و به علاوه باز می‌گویند که یک عده مهندسین خارجی هم به عملیات آنها راهنمایی و تعلیمات فنی می‌دهند با این تفصیل آقایان تصدیق می‌فرمایند که اگر این موضوع واقعاً حقیقت داشته باشد و تمام بشود تصور نمی‌کنم که بعداً سیستانی وجود داشته باشد (صحیح است) در حدود 250 هزار نفر سکنه سیستان است شهرستان سیستان و قاینات و مکران و قسمتی هم ار کرمان که شاید آقایان نمایندگان کرمان هم اطلاع دارند در غالب اوقات از سیستان استفاده و ارتزاق می‌کنند و بنابراین کمترین تصرفی که در رود هیرمند بشود در تمام نقاط سیستان مؤثر است (صحیح است) زیرا آب آنجا منحصر است به رود هیرمند و کوچکترین قناتی در سیستان وجود ندارد که بگوییم مختصری از آب هیرمند کم بشود از قنوات استفاده بکنند انتظار داشتم جناب آقای نجم وزیر امور خارجه سابق که مدت‌ها خودشان در کابل تشریف داشتند و قطعاً داخل جریان بوده‌اند اقدام سریع و مؤثری برای این کار خواهند کرد و به همین جهت هم مجموع اطلاعاتی که به بنده رسیده بود به ایشان عرض کردم و حتی یادآوری کردم که به موجب وظیفه پارلمانی بنده موظف هستم که مطلب را به استحضار مجلس شورای ملی برسانم و تمنی می‌کنم که این موضوع را مجلس شورای ملی توجه داشته باشند (صحیح است) ولی متأسفانه ایشان هم از صحبت در مجلس گریزان بودند و آن طوری که بنده انتظار داشتم قضیه را تلقی نکردند این بود که دولت در همان اوان سقوط کرد و منتظر دولت جدید بودیم و چون اعضای دولت هم فعلاً تشریف دارند و در عین حال که مطلب را به عرض مجلس شورای ملی می‌رسانم آقایان هم استماع می‌فرمایند همان اندازه که لازم است در این موضوع توجه خواهند کرد (صحیح است) عرض کنم که البته دولت افغانستان با ما دولت دوست و هم‌جوار و هم‌کیش است و ما همیشه ملاحظه این هم‌جواری و هم‌کیشی و برادری را با آنها کرده‌ایم تا آنجایی که بنده اطلاع دارم در نیم قرن اخیر در دو سه مورد اختلاف مرزی آن طوری که ما تعبیر می‌کنیم تجاوزاتی به حدود و حقوق ما شده است معهذا روی اصل همجواری و همبستگی تحمل کرده‌ایم (صحیح است) ولی قضیه رود هیرمند حیاتی‌تر و مهم‌تر از این است که بتوانیم صرف‌نظر و تحمل کنیم (صحیح است) این است که بنده استدعا می‌کنم مجلس شورای ملی (نه به بنده تنها چون قضیه مربوط به ملت ایران است) (صحیح است) از دولت می‌خواهیم که جداً این قضیه را مورد تعقیب قرار بدهد و حقیقت این قضیه را معلوم بکند اگر شایعه است تکذیب کنند و خاطر نمایندگان محترم و اشخاصی که در زابل کمال ناراحتی را دارند آرام و آسوده بشود و اگر حقیقت دارد جلوگیری بفرمایند که نگرانی رفع بشود (لنکرانی - اینها نتیجه یک سیاست تاریخی است که همیشه ما را بدبخت کرده است) به این مناسبت چون صحبت آب رودخانه پیش آمد تصمیم گرفتم یک مأموریتی را که اهالی شهرستان قائنات و بیرجند به بنده داده‌اند انجام بدهم. آقایان سابقه دارند که شهرستان قائنات بخصوص بیرجند یکی از شهرستان‌های خشک است و روی همین اضطرار و احتیاج بوده است که از 20 سال پیش به کمک و راهنمایی مرحوم علم اقداماتی برای آوردن آب شده بود اخیراً چون لوله‌هایش رو به فساد می‌رفت و ضایع شده بود محتاج به تکمیل و ترمیم بود خود اهالی اقدام و وجوهی جمع‌آوری کردند و در صدد تعمیر آنجا برآمدند البته چون بودجه کافی نبود بنده مراتب را به عرض اعلیحضرت همایون شاهنشاهی رساندم و مورد توجه قرار گرفت و عطیه‌ای مرحمت فرمودند که به مصرف تعمیر آنجا برسد و این حسن اثر کرد و موجب سپاسگزاری تمام اهالی آنجا شد و بنده را مأمور کردند که مراتب شکرگزاری مردم آنجا را حضورشان تقدیم بدارم (صحیح است).

نایب رئیس - پیشنهاد ورود در دستور رسیده است.

وزیر دارایی (آقای بیات) - اجازه می‌فرمایید؟

دکتر مصدق - بنده پیشنهادی داده‌ام.

نایب رئیس - بفرمایید.

وزیر دارایی - عرض کنم این مطلبی را که آقای منصف اظهار کردند البته مورد توجه دولت واقع خواهد شد و اقداماتی که لازم است و باید از طرف وزارت خارجه و دولت به عمل بیاید مذاکره می‌شود و اقدام خواهد شد و بعد نتیجه‌اش را هم به عرض خواهم رساند.

نایب رئیس - پیشنهاد آقای دولت‌آبادی در ورود در دستور است بعد از این که وارد دستور شدیم آن وقت پیشنهاد حضرتعالی مطرح خواهد شد (پیشنهاد به این مضمون خوانده شد)

پیشنهاد می‌نمایم که مجلس وارد دستور شود.

دولت‌آبادی - اگر مخالفی ندارد که بنده توضیحی ندارم.

نایب رئیس - آقای فداکار مخالف هستید با ورود در دستور؟

فداکار - بلی.

نایب رئیس - آقای دولت‌آبادی توضیح بفرمایید.

دولت‌آبادی - البته بر هیچ کس پوشیده نیست که آقایان نمایندگان اگر مطالبی داشته باشند باید به استحضار مجلس برسانند مخصوصاً موضوعی را که آقای منصف تذکر دادند یک امر لازمی بود که باید بر آن اطلاع حاصل شود دولت هم البته اقدام می‌کند که هرچه زودتر این موضوع مورد رسیدگی قرار گیرد اما این که بنده پیشنهاد ورود در دستور داده بودم برای این بود که پیشنهاد دیگری کرده بودم که امروز با موافقت آقایان نمایندگان لایحه تبدیل مستخدمین پیمانی به مستخدمین رسمی طرح شود (صحیح است) از این لحاظ خواستم وارد دستور شویم و بعد از چندین ماه که این آمده است به مجلس و سه ماه صرف وقت شده است این موضوع طرح بشود و تمام بشود (صحیح است)

نایب رئیس - آقای فداکار

فداکار - هیچ کس از نمایندگان مجلس با مطرح شدن لایحه تبدیل مستخدمین پیمانی به رسمی مخالف نیست ولی چیزی که هست اولاً عده برای رأی کافی نیست و به علاوه چون مطالب گفتنی هست و اگر موقع بگذرد عواقب وخیمی خواهد داشت موافقت بفرمایید آن مطالب گفته شود.

نایب رئیس - باید رأی بگیریم تا تکلیف پیشنهاد معلوم شود ولی عده کافی نیست . . .

دولت‌آبادی - چون عده کافی نیست برای رأی ممکن است آقای فداکار اگر مطالبی دارند بگویند بنده هم موافقت می‌کنم که بعداً مطرح شود.

نایب رئیس - آقای یمین اسفندیاری

یمین اسفندیاری - عرض کنم یکی از مسائل مهمی که آقای فداکار فرمودند که اگر گفته نشود عاقبت وخیمی دارد همین قضیه‌ای است که بنده می‌خواهم به عرض برسانم، بنده چندین ماه است که

+++

از مازندران اطلاع مستقیمی ندارم ولی شکایت‌هایی که مرتباً می‌رسد که (دکتر رادمنش - غیرمستقیم) آقای رادمنش اجازه بفرمایید بنده عرایضم را بکنم حرفم که تمام شد بیایید حرف بزنید، عرض کنم یک عناصری در مازندران به عنوان حزب توده که بنده نمی‌دانم فراکسیون حزب توده آنها را می‌شناختند یا خیر و واقعاً رسمیتی دارند یا ندارند مدت‌ها است عرض اندام کرده‌اند و به جان مردم افتاده‌اند و از هیچ گونه زحمتی برای مردم فروگذار نمی‌کنند مأمورین‌شان از پنبه، از دهات، از دهقانان، از کارخانه بهشهر صدی سی می‌گیرند از پارچه‌هایی که از تهران حواله می‌شود و مردم می‌روند که جنس خودشان را تحویل بگیرند صدی سی از آنها دریافت می‌کنند (دکتر کشاورز - این طور نیست آقای یمین) از اتومبیل‌های شخصی هر اتومبیلی پانزده قران می‌گیرند از برنج می‌گیرند (دکتر کشاورز - دروغ است آقای یمین) شما بعد بیایید اینجا پشت تریبون تکذیب کنید (دکتر کشاورز - شما چرا دروغ می‌گویید که بعد ما بیاییم تکذیب بکنیم!) بنده آقا میل دارم به شهادت این تلگرافی که می‌خوانم این دروغ را بگویم بعد شما بیایید این دروغ بنده را تکذیب کنید (دکتر کشاورز - خوب نیست آقا شما دروغ بگویید!) چطور خوب نیست، تمام مردم به بدبختی افتاده‌اند، در هر حال چه دروغ چه راست بنده عرض می‌کنم یک عناصری به اسم حزب توده مزاحم مردم هستند بنده نمی‌توانم بگویم یک حزبی که اسمش توده یا هرچه باشد غیر از مقاصد سیاسی و مقاصد حزبی نباید کار دیگری داشته باشد، در یک مملکتی که دولتی هست، حکومتی هست و مقرراتی هست افرادی بروند در توی ده، در توی شهر، درب دروازه، در توی خانه‌های مردم مزاحمت وارد کنند و از مردم پول بگیرند این را بنده نمی‌دانم چه اسم بگذارم! امیدوارم انشاءالله از حزب توده نباشند. در هر حال دولتی که امروز روی کار است و فراکسیون حزب توده‌ای که محترم است و در مجلس وجود دارد قطعاً در صدد تحقیق این موضوع برخواهند آمد که اگر واقعاً از حزب توده هستند جلویشان را بگیرند که چرا یک همچو مزاحمت‌هایی برای مردم فراهم می‌آورند و اگر هم از حزب توده نیستند به دولت اطلاع بدهند تا دولت تکلیف آنها را معین بکند در هر صورت بنده نظر خاصی با کسی ندارم (دکتر کشاورز - و طرفیتی هم با کسی ندارم) هرچه هم در روزنامه نوشته شود نسبت به بنده بنویسند بنده دخالتی در کار مازندران چند ماه است به هیچ نوع و هیچ نظری نداشته و ندارم و نمی‌توانم هم داشته باشم چرا برای خاطر این که این دخالت‌ها جز این که برای مردم بیشتر اسباب زحمت و بدبختی فراهم می‌کند نتیجه دیگری ندارد ما باید تابع مقرراتی باشیم، ما که مجلس شورای ملی هستیم یگانه راهی که داریم این است که اگر زحمتی برای اشخاص فراهم می‌شود بایستی از دولت بخواهیم و هر دولتی هم که تاکنون آمده است روی کار من تذکر داده‌ام، حالا دولت نتوانسته است، نخواسته است یا صلاح ندیده است یا نمی‌دانم به اشکالات دیگر برخورده این موضوع را فعلاً بنده از عرضش خودداری می‌کنم این یک تلگرافی است که از آمل رسیده که بنده عیناً قرائت می‌کنم. (بعضی از نمایندگان - بفرمایید)

(به شرح زیر قرائت نمودند)

جناب آقای نخست‌وزیر رونوشت مجلس شورای ملی رونوشت وزارت کشور رونوشت جناب آقای شریعت‌زاده رونوشت جناب آقای یمین اسفندیاری رونوشت اقدام رونوشت هراز رونوشت اطلاعات حزب توده آمل به نام آزادی‌خواهی به عملیات دیکتاتوری پرداخته اولاً از هر تن برنج که به تهران حمل می‌شود یکصد و پنجاه ریال دریافت ثانیاً دیشب امیر سلیمانی و حسن نوروزبگی از تجار محترم آمل فیروزی را در مهمانخانه ساعت 12 شب برده پس از کتک زدن مفصل و فحاشی تهدید با اسلحه‌ گرم که چرا برنج بدون اجازه حزب توده آمل و نپرداختن تنی 150 ریال برنج حمل می‌نمایید ثالثاً امروز عده از افراد حزب توده به اتفاق حسن سلطان‌پرست، (لنکرانی - آقا این عبارت را تکرار بفرمایید.) . . . سلطان‌پرست را تکرار کنم؟ (لنکرانی - آقا این شرک است بر سلطان‌پرست یعنی چه اینجا . . . مجلس اسلامی است (خنده نمایندگان و تماشاچیان) . . . بنده عین تلگراف را می‌خوانم.

نایب رئیس - آقایان تماشاچی‌ها در مذاکرات مجلس اظهار احساسات نفرمایید. بفرمایید آقای یمین.

یمین اسفندیاری - با کارد در وسط بازار به مقدس نام حمله نموده نامبرده فراراً به تجارتخانه‌ نادری پناه برده عده از افراد توده برای مقصد شوم خودشان به قصد قتل رحمت مقدس مغازه نادری را به جرم این که مقدس را در پناه خود جا داده غارت نموده و اموال زیادی چپاول نموده‌اند علاوه از عملیات شرح بالا امیر سلیمانی به تمام امورات ما دخالت کرده از ما سلب امنیت شده و تأمین جانی و مالی و ناموسی نداریم و فعلاً نیز تمام دکان‌ها بسته و در تلگرافخانه متحصن تا اطمینان امنیت حاصل نشود از تلگرافخانه خارج نشده دست به کار و کسب نخواهیم گذاشت استرحاماً به نام ملت‌خواهی ایران حقوق یکصد هزار نفر نفوس آمل و توابع را از مقامات محترم تقاضا داریم از طرف عموم اهالی آمل و مضافات. احمد پیرزاده هاشمیان مرتضی لیتکوهی (دکتر کشاورز - تقی، علی بفرمایید کاری ندارد) (اردلان - آقای یمین تاربخش مال کی است؟) . . . آقا این پریروز به ما رسیده عرض کنم که بنده خیلی متأسف هستم که نام یکی از اشخاصی که از خانواده‌های شریف و محترم این کشور محسوب میشود در این جزء تلگراف برده شده است متأسف هستم و این آقای امیر سلیمانی است امیر سلیمانی نوه مرحوم عضدالملک نایب‌السلطنه و پسر آقای مشیرالسلطنه است مشیرالسلطنه یک آدم بسیار درویش و منزه هستند از هر عیبی و بی‌اندازه واقعاً این خانواده همیشه نظرشان این بوده که از مردم رفع زحمت بکنند (صحیح است) در هیچ عصری چه در زمان نیابت مرحوم عضدالملک و چه در مواقع دیگر همیشه از خانواده‌های متنفذ، از خانواده‌های بسیار محترم این کشور بوده‌اند از ناحیه اینها کوچک‌ترین مزاحمتی برای کسی وارد نشده است و تعجب می‌کنم که چطور آقای امیر سلیمانی که پسر آقای مشیرالسلطنه هستند و رفته‌اند به آنجا که املاک پدرشان را اداره بکنند و به وظایفی که پدرشان برای ایشان معین کرده است برآیند و خدمتی هم به مردم کرده باشند و هم به پدرشان و هم این که این جور اظهاراتی که بنده در این تلگراف می‌خوانم و واقعاً بی‌اندازه متأثر هستم که چرا از یک همچو خانواده‌ای یک چنین اقداماتی بایستی بشود اگر راست باشد این است که بنده متأسفانه اظهار می‌کنم (دکتر کشاورز - مثل باقی قسمت‌ها این هم دروغ است) حالا آقا حال ما که معلوم است آقای دکتر کشاورز جنابعالی را همه می‌شناسند و بنده را هم می‌‌شناسند باید اسباب بدبختی را فراهم نکنیم.

4- تشنج مجلس و تعطیل جلسه

دکتر کشاورز - آقای یمین شما و بنده را در مجلس مقایسه کردن به ضرر شما است برای این که شما دزد هستید (زنگ ممتد نایب رئیس)

یمین اسفندیاری - (اشاره به دکتر کشاورز) دزد پدرت است.

دکتر کشاورز - دزد آن کسی است که مال مردم را می‌خورد . . . شما دزد هستید.

یمین اسفندیاری - آن پدرسوخته‌ای که بتواند در مجلس به من بگوید دزد کیست؟

(صدای زنگ رئیس . . . همهمه بین نمایندگان)

دکتر کشاورز - من ثابت می‌کنم که تو دزد هستی، من حرفم را پس نمی‌گیرم ثابت می‌کنم که تو دزد هستی و پرونده هم داری.

یمین اسفندیاری - دزد تو هستی و تمام آن اشخاصی که به تو کمک می‌کنند . . .

(در این موقع آقای نایب رئیس جلسه را ترک نمودند و مجلس سه ربع ساعت بعد از ظهر تعطیل شد.)

نایب رئیس مجلس شورای ملی-ملک‌مدنی

+++

یادداشت ها
Parameter:294303!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)