کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 181 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 27 مرداد ماه 1330  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: برومند - پیراسته - فرامرزى‏

3 - بقیه مذاکره در لایحه اعتبار بیست میلیون ریال اعتبار جهت دفع سن‏

4 - اخذ رأى و تصویب اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت دو ماهه مرداد و شهریور 30

5 - اخذ رأى و تصویب هشت میلیون ریال اعتبار جهت تکمیل آرامگاه و جشن هزاره ابوعلى سینا

5 - تقدیم یک فقره لایحه راجع به معالجه کارگران مسلول به وسیله آقاى وزیر کار.

7 - تقدیم لایحه اضافات 1330 وزارت فرهنگ و سه فقره لایحه شهریه به وسیله آقای وزیر فرهنگ‏

8 - طرح فوریت لایحه معالجه کارگران مسلول‏

9 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 181

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 27 مرداد ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: برومند - پیراسته - فرامرزى‏

3 - بقیه مذاکره در لایحه اعتبار بیست میلیون ریال اعتبار جهت دفع سن‏

4 - اخذ رأى و تصویب اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت دو ماهه مرداد و شهریور 30

5 - اخذ رأى و تصویب هشت میلیون ریال اعتبار جهت تکمیل آرامگاه و جشن هزاره ابوعلى سینا

5 - تقدیم یک فقره لایحه راجع به معالجه کارگران مسلول به وسیله آقاى وزیر کار.

7 - تقدیم لایحه اضافات 1330 وزارت فرهنگ و سه فقره لایحه شهریه به وسیله آقای وزیر فرهنگ‏

8 - طرح فوریت لایحه معالجه کارگران مسلول‏

9 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

 

مجلس ساعت ده و نیم صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس.

رئیس - صورت غایبین جلسه پیش قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه - آقایان: شکرایى. امامى اهرى. بهادرى. منصف. نصرتیان. محمدعلى مسعودى. اردلان. سرتیپ‌زاده. ناظرزاده. فرامرزى. غلامرضا فولادوند. اسکندرى. دکتر مجتهدى. فتحعلى افشار. گودرزى. امیرى قراگزلو. قاسم فولادوند. سلطان‌العلما. محسن طاهرى. جمال امامى. طباطبایى.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: محمودى. خاکباز. دکتر مصباح‌زاده. دولت آبادى. اعظم‌زنگنه. خسرو قشقایى. حاذقى. مجتهدى. حسن اکبر. تولیت. رضوى. سودآور. هراتى. مخبرفرهمند. محمد ذوالفقارى. جواد مسعودى. صدر میرحسینى.

دیر آمدگان با اجازه - آقایان: شوشترى دو ساعت. پالیزى دو ساعت. دکتر طبا سى دقیقه. دکتر راجى سى دقیقه. دکتر هدایتى سى دقیقه. دکتر سیدامامى سى دقیقه.

دیر آمدگان بى‌اجازه - آقاى سلطانى سى دقیقه‏

رئیس - نسبت به صورت جلسه پیش نظرى نیست؟ آقاى صدرزاده‏

صدر‌زاده - در صورت جلسه قبل پاره‌اى کلمات اشتباهاً در صورت مجلس نوشته شده آنها را اصلاح مى‌کنم و به تند نویسى تقدیم مى‌کنم ضمناً مى‌خواستم از این وقت استفاده کنم و از مقام محترم ریاست استدعا کنم که راجع به لایحه زندانیان که گزارش آن امروز در کمیسیون دادگسترى تنظیم شده دستور بفرمایید که در جلسه آینده مطرح و تصویب بشود.

رئیس - تصور مى‌کنم که همه آقایان با این موضوع موافقت دارند مانعى ندارد که در جلسه آینده مطرح بشود آقاى عامرى.

عامرى - گزارش آن حاضر است‏

رئیس - آقاى کشاورز‌صدر

کشاورزصدر - بنده پنج دقیقه وقت می‌خواستم عرایضى داشتم‏

رئیس - نسبت به صورت مجلس نظرى دارید؟

کشاورزصدر - خیر مطلب لازمى است مى‌خواهم عرض کنم‏

رئیس - آقاى آشتیانى‌زاده‏

آشتیانى‌زاده - بنده امروز آمدم ثبت اسم کنم براى اظهارات مشروح وقت نشد در جلسه آینده راجع به وضع کارخانه‌ها و کارگران لازم است که مفصلاً صحبت کنم و الا از آن فرصت استفاده مى‌کنم و این نامه را تقدیم مى‌کنم که مربوط به یک عده‌اى از کارگران متحصن در مجلس است‏

کشاورزصدر - استدعا می‌کنم آقایان اجازه بفرمایند پنج دقیقه دفاعى از خودم بکنم‏

رئیس - در جلسه پیش در بین نطق آقاى مکى یک جمله‌اى نسبت به آقاى نخست‌وزیر عراق اینجا ذکر شد که موجب گله سفارت عراق گردیده است می‌خواستم عرض کنم که هیچ نظر خاصى در بین نبوده زیرا روابط و مناسبات ما با کشور و ملت عراق از نظرم هم دینى و علاقه هم‌کیشى و از لحاظ مناسبات تاریخى بر پایه محکمى مستقر است و همیشه حسن مناسبات و حفظ علایق مورد توجه خواهد بود (نمایندگان - صحیح است) نسبت به صورت مجلس نظرى نیست (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: برومند - پیراسته - فرامرزى.

رئیس - مذاکرات قبل از دستور شروع می‌شود آقاى برومند

برومند - چنانکه آقایان محترم به خاطر دارند در شهریور 1320 همسایگان عزیر ما از شمال و جنوب به کشور ما حمله کردند و کشور ما را اشغال کردند و واقعاً حق همسایگى را به جا آورند! در مدتى که آقایان در کشور ما بودند دار و ندار ما را بردند وسایل ما را بردند با اسکناس‌هاى خودمان تمام غلات کشور را جمع آورى کردند در حالی که مردم این کشور از گرسنگى علف مى‌خوردند غلات ایران را به خارج حمل کردند ملت بردبار و نجیب ایران در مقابل

+++

تمام این مصائب تحمل کرد و فقط یک دلخوشى داشت و آن این بود که می‌گفتند ما براى تأمین آزادى بشر و حفظ حقوق ملل کوچک می‌جنگیم و ملت ایران فقط این امیدوارى را داشت که آن مصائب را متحمل شد تمام خسارات و صدمات را تحمل نمود که در مقابل آن آزادى پیدا بکنند بعد از جنگ چنانچه ملاحظه فرمودید کنفرانس سانفرانسیسکو تشکیل شد و در آنجا منشور ملل متفق نوشته شد و به تصویب نمایندگان دول جنگنده دولى که در جنگ شرکت داشتند رسید و در آن منشور حفظ حقوق ملل کوچک را قید کردند و حق حاکمیت براى ملل مخصوصاً ملل ضعیف قائل شدند و همچنین اعلامیه حقوق بشر صادر شد و هزار وعده و وعید دیگر دادند براى این که ملل کوچک مطمئن باشند که در یک محیط آزاد و با استقلال کامل و داشتن حق حاکمیت می‌توانند زندگى کنند متأسفانه در همان اوان که این مذاکرات بود دیدیم که آقاى کافتارادزه از طرف همسایه معظم دولت روسیه آمد به ایران و من غیر حق به اتکا قوایى که در ایران داشتند نفت شمال را مطالبه کردند و کار به آنجا رسید که قشون‌شان را در تاریخى که باید از ایران خارج بکنند خارج نکردند و رئیس دولت وقت آقاى قوام‌السلطنه مجبور شد به مسکو برود و در آنجا بعد از مذاکرات زیاد قرارداد قوام سادچیکف را منعقد کردند و چون اجراى آن منوط به تصویب مجلس شوراى ملى بود آوردند به مجلس شورای ملى تقدیم کردند نمایندگان دوره پانزدهم که آن قرارداد را بر علیه مصالح و منافع ایران می‌دیدند آن را رد کردند و در ضمن رد آن قرارداد دولت را مکلف کردند که استیفاى حقوق از دست رفته ایران را از نفت جنوب بنماید در نتیجه آن تکلیفى که براى دولت معین شد دولت جناب آقاى ساعد با شرکت سابق نفت جنوب وارد مذاکره شد و نتیجه آن مذاکرات قرارداد گلشاییان - گس بود که تقدیم مجلس پانزدهم شد که در روزهاى آخر و با آن وضعى که ملاحظه فرمودید و همه آقایان اطلاع دارند و در جراید هم منتشر شد در روزهاى آخر مجلس پانزدهم با مخالفت آقاى مکى و سایر نمایندگان که تأیید کردند بیانات ایشان را رد شد یعنى به تصویب نرسید و تقریباً در حکم رد بود یعنى اگر مجلس ادامه داشت و روزهاى آخر عمر مجلس نبود قطعاً مجلس پانزدهم آن را رد کرده بود بعد این قرارداد به دوره شانزدهم کشید تا با این قرارداد به دوره شانزدهم کشید تا با این بحث‌هاى مفصل و مذاکراتى که از اول دوره که تقریباً اغلب اوقات مجلس مصروف کار نفت شده است بالنتیجه طبق منشور ملل متفق یک عده از آقایان نمایندگان مجلس و همچنین دولت آقاى دکتر مصدق که روى کار آمد تصمیم گرفت که از حق حاکمیتى که منشور ملل متفق براى ما و سایر ملل متفق قائل شده بود استفاده بکند و نفت را ملى اعلام بکند مقصود از ملى کردن یک صنعتى این است که اگر نافع خصوص اشخاصى یا کمپانى‌هایى در آن صنعت دارند یا در آن معادن دارند از بین برود و منافع عمومى بشود بنابراین بعد از اعلام ملى شدن نفت ایران تمام عواید آن باید به دولت ایران برسد و صرف ملت و مصالح کشور ایران بشود (صحیح است) یعنى هیچ کمپانى یا هیچ شخص دیگرى نمی‌تواند منافع خصوصى در نفت ما داشته باشد بالاخره بعد از مذاکرات زیاد و آمدن مستر جاکسن و نمایندگان شرکت سابق نفت که مذاکرات‌شان هم به جایى نرسید و در جلسه اول قطع شد کار منجر به میانجی‌گرى دولت آمریکا و آمدن مستر هریمن به ایران شد ایشان بعد از این که تشریف آوردند به ایران و با دولت و همچنین با هیئت مختلط و کمیسیون مختلط نفت تماس گرفتند بالاخره روى اصولى که دولت با ایشان داد رفتند به لندن که مذاکره بکنند چنانچه آقایان انگلیس‌ها و شرکت سابق‏ نفت یا دولت انگلیس که امروز در پوست شرکت سابق رفته است خواستند بیایند به ایران و مذاکره بکنند روى آن اصول شروع به مذاکره کنند و در فروعاتش اینجا توافق حاصل بشود

آنچه را که بنده اطلاع دارم که به آقاى هریمن داده شده بود این بود که ملى شدن نفت را به رسمیت بشناسند یعنى همان طور که قانون وضع شده و مجلسین شوراى ملى و سنا تصویب کرده است بشناسند و مقصود از ملى شدن هم این است که بهره‌بردارى و اکتشاف و استخراج نفت صرفاً باید به دست ایرانى و دولت ایران انجام بگیرد یعنى هیچ کمپانى و شخص دیگرى چه از داخل و چه از خارج نمى‌تواند نظارت داشته باشد دولت باید این کار را بکند دیگر از چیز‌هایى که باید صحبت بشود یکى راجع به دعاوى بود که چنانچه شرکت سابق اصولاً دعوایى نسبت به ما دارد و یا ما حسابى با او داریم ادعایى داریم بنشینند در اطرافش مذاکره بکنند و با توافق تمام بکنند با این شرایط هیئت نمایندگان انگلستان به ریاست مستر استوکس که الآن در تهران هستند دعوت شدند که بیایند اینجا و در اطراف آن چهار اصلى که از طرف دولت تهیه شده بود و به وسیله آقاى هریمن به آنها داده شده بود مذاکره بکنند آقایان آمدند و الآن چند روز است که جلسات متعدد تشکیل شده است و مجلس شوراى ملى و ملت ایران هر آن منتظر نتیجه بودند و امید داشتند که با مذاکراتى که قبلاً شده است به خصوص با حسن نیتى که شخص آقاى هریمن در حل این قضیه دارند و با وساطت دولت امریکا مذاکارت به یک جایى برسد که به خیر و صلاح طرفین باشد و این کار خاتمه پیدا بکند که هم آنها از مضیقه نفت خارج بشوند و هم ما از این بلاتکلیفى خلاص بشویم متأسفانه پریروز دیدم پیشنهاداتى که استوکس به دولت ایران داد مثل این است که تمام این حرف‌هایى که از یک سال پیش تا حال در ایران گفته شده است تمام مبارزات، تمام میتینگ‌ها، تمام سخنرانی‌هایى که از طرف نمایندگان مجلس شده است تمام کمیسیون‌ها به هیچ وجه من‌الوجوه اتفاق نیفتاده یک پیشنهادى کردند که از پیشنهادى که در زمان دولت اسبق کرده بودند به مراتب بدتر است براى این که آن روز صدى پنجاه پیشنهاد کرده بودند یعنى نصف عواید نفت مال ما باشد و نصف مال آنها ولى این شرط را نداشت که ماشین آلات و وسایل کار را ما بخریم و پولش را بدهیم و توزیع نفت را که در داخله ایران هر سال مبلغى ضرر دارد قبول کنیم در این قرارداد تمام آنها را به عهده ما گذاشته‌اند و از آن نفع خالص که به دست مى‌آید پیشنهاد کرده‌اند که در خلیج فارس نصفش را آنها بگیرند و نصفش را به ما بدهند و من نمی‌دانم که این چه جور پیشنهادى که آنها داده‌اند با ملى شده نفت چه جور منطبق مى‌شود؟ و به چه قاعده‌اى درست در مى‌آید؟ بنده ناچارم با این عدم توجهى که نمایندگان انگلیس دارند و با این بى‌مهرى که نسبت به ما می‌کنند یک حقیقت تلخى را اینجا یاد آور بشوم و آن این است که عده‌اى در کمین نشسته‌اند و می‌خواهند ببینند که نتیجه این کار چه می‌شود و به کجا مى‌کشد و پى مختصر بهانه‌اى مى‌گردند که همه جور دست اندازى به مملکت ما بکنند البته اگر چنانچه ما مورد تجاوز قرار گرفتیم این تنها ضررش متوجه ما نخواهد شد یعنى تنها ما از بین نخواهیم رفت این براى صلح جهانى خطرناک است و براى انگلستان هم بعد از ما مسلماً و به طور قطع خطر دارد و بنده تصور مى‌کنم آقایان وصیت پطر کبیر را فراموش کرده‌اند که روسیه به هر تقدیرى که هست به هر قیمتى که هست باید به خلیج فارس دست پیدا بکند بنده تصور مى‌کنم که نفت ما براى آنها ضرورى نباشد براى این که در دو جنگ دیده شد که آنها به قدر کافى نفت دارند و احتیاح به نفت ما ندارند و این مملکت لم یزرع هم چندان سودى ندارد و آنها اگر انتره‌اى دارند و کوشش و جد و جهدى مى‌کنند که به مملکت ما دست پیدا کنند و یا تحریکاتى مى‌شود از طرف عناصر مخل داخلى، آنها فقط منظورشان این است که به خلیج فارس دست پیدا کنند و این ناسازگارى که با ما شده است و این عدم توجه و بى‌اعتنایى که به افکار عمومى ملت ایران شده‏ است که تمام این مبارزات و تمام این کشمکش‌ها را نادیده گرفته‌اند و توجه نمى‌کنند

بنده فکر مى‌کنم که به طور قطع این خطر را در بر خواهد داشت و بنده از پشت این تریبون اعلام مى‌کنم که اگر چنانچه خطرى متوجه شد از این راه مسئولش دولت و ملت ایران نیست و چنانچه صلح جهان در خطر افتاد و ممالکى از این موضوع خطرى و ضررى دیدند تمام تقصیر متوجه آن کسانى است که نمى‌خواهند ب خواست‌ها و امیال ملت ایران توجه کنند و حقوق حقه ما را بدهند موضوع دیگرى که مى‌خواستم به عرض مجلس شوراى ملى برسانم از قرار اطلاع در اثر اختلافى که بین پاکستان و هندوستان ایجاد شده است قواى ارتش هندوستان در مرز پاکستان متمرکز شده است و این بسیار موجب نگرانى مسلمانان پاکستان که با ما برادر و هم‌کیش هستند شده است (صحیح است) و همچنین مسلمان‌هاى کشمیر، این نه تنها موجب نگرانى مسلمانان پاکستان و کشمیر است بلکه به نظر بنده عموم ایرانیان که با آنها هم‌کیش هستند و سایر مسلمان‌هاى دنیا از این پیش آمد نگران هستند و امیدوارم دولتین هندوستان و پاکستان بتوانند با توافق و وحدت نظر این اختلاف را رفع بکنند که خداى نکرده کار به کشمکش و جنگ و جدال نکشد (انشاءالله) موضوع دیگرى که در دو جلسه قبل حضور آقایان عرض کردم راجع به فرهنگ بود و حالا به خصوص از حضور آقاى وزیر فرهنگ استفاده می‌کنم راجع به متد بیژن مه‌داد که البته گواهینامه‌اى هم دارد که به طور خصوصى هم خدمت آقا عرض کردم تقاضاى او این است که وزارت فرهنگ قراردادى با ایشان منعقد بکند که ایشان به جاى شاگرد درس دادن معلم تربیت بکند و از قرارى که ادعا می‌کند در سال شش هزار معلم می‌تواند تربیت بکند که هر معلم در ظرف هفتاد روز یک روز نه یک روز در هر جلسه پانزده دقیقه و یا ده دقیقه عده زیادى را می‌توانند در حدود کلاس سه و چهار ابتدایى تربیت کنند و به نظر بنده این امتحاناتى که داده و گواهینامه‌هایى که داده است و مورد تأیید وزارت فرهنگ هم قرار گرفته است چنانچه آقاى دکتر سنجابى بذل توجهى بفرمایند اقدامى بفرمایند این بهترین راه است براى تعلیمات اجبارى و ضمناً این متد را چاپ کرده‌اند و تقاضا

+++

کرده‌اند که جناب آقایان نمایندگان محترم تقدیم بکنم که از این راه بیشتر یک نتایجى بگیرند و یک کمکى بشود که انشاءالله وزارت فرهنگ توفیق پیدا کند که از این مرد که زحمت کشیده است نتیجه‌اى ببرد

رئیس - آقاى برومند وقت شما تمام شد

برومند - یک دو تا تلگراف است اجازه بفرمایید تقدیم کنم این یک تلگرافى است از مراغه که توسط آقاى حمیدیه رسیده است مردم مراغه از عموم نمایندگان مجلس و دولت و همچنین از توجهات بندگان اعلیحضرت همایونى نسبت به کار نفت و پیشرفتى که در این امر شده است البته تا آنجا که شده و انشاءالله بعد هم به خوبى خاتمه خواهد پذیرفت قدردانى و سپاسگزارى کرده‌اند که عیناً تقدیم مقام ریاست می‌کنم تلگراف دیگرى هم از طرف اهالى اهر شده که از جناب آقاى امامى‌اهرى قدردانى کرده‌اند که با همت ایشان کارخانه برقى وارد شده است و شهر را روشن کرده‌اند (احسنت)

رئیس - آقاى پیراسته‏

پیراسته - عرض کنم براى یک دفعه دیگر در پشت این تریبون تکرار می‌کنم و به نمایندگان خارجى که با دولت ایران مشغول مذاکره هستند پیام می‌فرستم که مسأله نفت مسأله‌اى است مربوط به تمام ملت ایران و مربوط به یک دسته خاصى نیست و ملت ایران کمال علاقه را دارد که به حق خودش برسد و بعد از سال‌ها رنج و تعصب به این دستگاه خاتمه داده شود و بعد از سال‌ها بدبختى و بیچارگى بتواند با دست خودش و با عواید خودش جبران محرومیت‌هاى خودش را بکند و اما متأسفانه چون حالا بنده وسیله ندارم و دولت هم هنوز گزارش خودش را نداده است و لکن قرار شده که در جلسه خصوصى به مجلس گزارش بدهند بنده مى‌بینم گفته می‌شود مذاکرات روى 3 ماده یا روى 4 ماده است بنده نفهمیدم که 9 ماده چیست و چهار ماده چیست؟ (گنجه - چهار ماده فرمول است) اگر 9 ماده است پس چهار ماده کدام است؟ و اگر 4 ماده است پس این 9 ماده از کجا است بنده انتظار دارم که دولت بیاید و این مسائل را روشن بکند و باز تکرار می‌کنم که این مسأله مربوط به دسته خاصى و فرد معینى نیست و تمام ملت ایران به این مسأله علاقمندند و می‌خواهند که خواسته‌هاى ملت ایران عملى شود (صحیح است) در هر صورت دولت باید توضیح بدهد که این 9 ماده چیست 4 ماده کدام است (فرامرزى - هر چه باشد که بالاخره دولت باید بیاورد به مجلس) عرض دیگر بنده این است که بنده معتقدم که وقت مجلس شوراى ملى آن هم در یک همچو موقع خطیرى بایستى صرف امور مهم مملکت بشود و کمتر به امور دیگر بپردازد بنده تا حال سعى کرده‌ام که آنچه که گفته‌ام و می‌گویم بیشتر مطالب کلى و راجع به امور مهمه مملکتى باشد و هیچ وقت مطالب شخصى را نگفته‌ام حتى راجع به حوزه انتخابیه اگر حرفى داشته‌ام به وزراى مسئول رجوع کرده‌ام هیچ وقت در مجلس عرض ننموده‌ام ولى به نظر بنده اگر یک نماینده‌اى به اعتبار شغل نمایندگى مورد حمله قرار بگیرد چاره‌اى ندارد جز این که از تریبون مجلس شوراى ملى استفاده کند (فرامرزى - اگر این عمل در مجلس انجام بگیرد حمله توى کوچه را باید توى کوچه جواب داد) (صفایى - به عنوان نمایندگى است آقاى فرامرزى) اگر کسى نتواند از خودش دفاع بکند محققاً نمی‌تواند از منافع جامعه دفاع بکند مکرر تا به حال در بعضى از مطبوعاً و حتى در مجلس راجع به قتل محمدمسعود صحبت شده و می‌شود نمی‌دانم چرا در میان این عده دلسوز براى این موضوع تاکنون براى تعقیب آن هیچ گونه اقدامى ننموده‌اند حتى در دولت حاضر هم که غالب انتقادکنندگان وابسته به دولت و تمام دستگاه‌ها در اختیارشان است چرا تعقیب نشده است بنده نامه‌اى به آقاى دکتر مصدق نوشته‌ام که عیناً به عرض مجلس شوراى ملى می‌رسانم.

به تاریخ دوازدهم مرداد 30 - جناب آقاى دکتر مصدق نخست‌وزیر محترم.

به طوری که خاطر عالى مسبوق است راجع به قتل مرحوم مسعود مدیر روزنامه مرد امروز در مجلس و خارج مطالبى اظهار شده و می‌شود و این موضوع وسیله دستاویزى براى عده‌اى گردیده که به وسیله آن انواع اتهامات و اسنادات را به مخالفین شخصى و سیاسى خود نسبت دهند چون طرح این موضوع در دادسراى تهران هنگام دادستانى اینجانب بود به این بهانه مخالفین بنده گاه به گاه مرا نیز مورد حمله قرار داده و می‌دهند.

در اوایل دورده 16 طرحى به امضاى بالغ بر چهل نفر از نمایندگان از جمله اینجانب تقدیم مجلس گردید که به شخص جنابعالى و چند نفر دیگر از نمایندگان بی‌طرف و بی‌غرض مجلس و چهار نفر از قضات دیوان کشور اختیار داده شود که به پرونده امر رسیدگى فرمایند متأسفانه به وضعى که استحضار دارید طرح مزبور به تصویب نرسید.

در این مدت که قبول زمامدارى فرموده‌اید انتظار می‌رفت که در این مورد دستور مؤکد براى رسیدگى صادر فرمایید و ظاهراً کثرت گرفتارى جنابعالى مانع از توجه به این امر شد و چون بیم آن می‌رود که در زمان زمامدارى آن جناب هم به این موضوع رسیدگى به عمل نیاید و کماکان مردم از جریان این پرونده بى‌اطلاع بمانند به این وسیله خاطر شریف را یادآور و استدعا می‌شود که به وسیله هر کس و به هر نحو که مقتضى می‌دانید دستور فرمایید نسبت به این پرونده رسیدگى به عمل‌ آید تا حقیقت امر روشن شود و خون یک نفر روزنامه‌نویس شهید پایمال اغراض شخصى و سیاسى اشخاص نگردد و اگر کسى هم در جریان رسیدگى قصور یا تقصیرى کرده به مجازات قانونى برسد و عامه نیز از جریان امر مستحضر شوند و چون با کثرت گرفتارى آن جناب و اشتغال تمام اوقات شریف به مسائل مهمه مملکت دریغ آمدم که مطالب خود را حضورى عرض و وقت جنابعالى را تضییع کنم به وسیله این نامه در صدد تصدیع بر آمدم - با تقدیم احترام - سید مهدى پیراسته‏

توضیحاً عرض می‌کنم حضور آقایان وقتى که این جنایت فجیع به وقوع پیوست با شدت وحدت بیشترى از آن روز اشخاصى سعى کردند که از این جنایت سوء استفاده کنند و به این طریق سعى کردند که مخالفین خودشان را آلوده کنند بنده از همان روز اول از جناب آقاى دکتر مصدق که نخست‌وزیر نبودند و نماینده هم نبودند استدعا کردم که قیمومت صغیر فقید سعید را به عهده بگیرند و منظورم این بود که آقاى دکتر مصدق که مورد اعتماد عامه است به عنوان شاکى خصوصى در این پرونده نظارت داشته باشند آقاى دکتر مصدق این استدعاى بنده را قبول کردند بعد از چندى به انحصار وراثت مرحوم مسعود اعتراض شد یعنى کس دیگرى پیدا شد و ادعا کرد که وارث مسعود است و آقاى دکتر مصدق استعفا دادند بنده چون عقیده داشتم که از اشخاص حقوقدان مورد اعتماد این قیمومت را قبول بکنند و ناظر پرونده باشند به حضرت آیت‌الله امام جمعه تهران و به عده‌اى از استاد دانشکده حقوق و قضات عالی مقام و وکلاى معروف دادگسترى مراجعه کردم و تمام این آقایان به واسطه همان جار و جنجالى که بود قبول نکردند و مطلعین به امور قضایى به خوبى می‌دانند که دادستان در جنایات حق رسیدگى ندارد و این حق منحصراً به عهده بازپرس است که به وسیله دستگاه کشف جرم وظیفه خودش را انجام می‌دهد و دادستان حق نظارت دارد و بیشتر از نظارت حقى ندارد و در این پرونده که بنده دادستان بودم چه شخصاً و چه به وسیله دادیاران فقط نظارت داشتم و این پرونده تحت‌نظر دستگاه شهربانى و بازپرسى بوده است این پرونده هنوز هم موجود است که بنده از جناب آقاى دکتر مصدق مخصوصاً استدعا دارم که دستور بفرمایند به این پرونده رسیدگى بشود و جریان امر در معرض افکار عمومى قرار بگیرد بنده در تمام زندگیم توکلم به خداوند و توسلم به ائمه اطهار بوده است و از هیچ چیز و هیچ کس نترسیده‌ام و همیشه با کمال صراحت نظریه خودم را گفته‌ام این موضوع محققاً در یک محیطى که نان را به نرخ روز خوردن و هر روز به رنگى در آمدن یک سرمایه‌اى است سرمایه رایجى است براى بنده مخالفین بسیارى تهیه کرد متأسفانه بعضى از مخالفین از تمام وسایل ناجوانمردانه استفاده می‌کنند بنده حتى قادر نیستم که یک نامه چاپ کنم و جواب اینها را بدهم براى این که زندگى مالى به من اجازه این کار را نمی‌دهد و من وسیله دیگرى جز این تریبون مجلس ندارم و برخلاف میل خودم مجبورم از این به بعد جواب انتشاراتى که می‌دانم مخالف مخارج آنها از کجا می‌آید و بودجه اینها از کجا تأمین می‌شود جواب اینها را از پشت این تریبون بدهم و بنده بیش از این توضیح نمی‌دهم چون براى این که اتحاد و اتفاق حفظ شود فقط متذکر مى‌شوم که اشخاصى که این اوراق را منتشر می‌کنند می‌شناسم و می‌دانم که بودجه آنها از کجا تأمین می‌شود و اگر لازم باشد آنها را به اسم و رسم معرفى مى‌کنم خیلى متأسفم که وقت مجلس شوراى ملى را به عرایض شخصى خود گرفته‌ام ولى ناگزیرم عرض کنم که چون من استطاعت ندارم که یک ورقه‌اى منتشر بکنم و از خودم دفاع ناچارم از تریبون مجلس استفاده بکنم در این شهر چندین سال کار داشتم کارهاى حساس داشته‌ام ولى بنده حتى حکمیت را که حق مشروعى است قبول نکرده‌ام و حق الحکمیه که ظاهراً یک حق مشروعى است نگرفته‌ام آقاى ارباب که نمی‌دانم تشریف دارند یا خیر می‌دانند که بنده در یک دعوایى حکمیت داشتم و طرفین به بنده حکمیت دادند ولى بنده دینارى نگرفتم (ارباب - صحیح است) و الآن هم با وجود این که وکیل دادگسترى هستم تا دعوایى را به فکر خودم تشخیص ندهم که صاحب دعوى محق است قبول نمى‌کنم بنابراین برای دفاع خودم مجبورم على رغم عقیده باطنى خودم از تریبون مجلس استفاده کنم براى این که وسیله دیگرى ندارم چون ممکن است انتشار این اوراق در اشخاص بى‌اطلاع ایجاد سوء تفاهمى بکند از این به بعد از تریبون مجلس شوراى ملى استفاده می‌کنم عرض دیگر بنده این است بنده یقین دارم با وجود این که حربه

+++

‌هاى سیاسى که امروز یاد شده است و تهمت و افترا متاع رایجى است بنده خیال نمى‌کنم مرا طرفدار افکار چپ و یا افراطى و کمونیسم بدانند با این مقدمه عرض می‌کنم که یک دسته از کارگران امروز صبح که ما آمدیم آمدند شکایت کردند و حرف‌شان این بود که ما را رؤساى مربوطه‌مان به ما گفتند که ما برویم در یک دسته‌هاى معینى چون نرفته‌ایم ما را بیرون کردند همان طور که عرض کردم به هیچ وجه کسى نمی‌تواند به بنده این نسبت را بدهد که بنده کمونیست و طرفدار افکار چپ هستم ولى این مسأله را همیشه عرض کردم که نمی‌شود طبقه کارگر را که واقعاً طبقه زحمتکش و وطن پرست مملکت است به زور نمی‌شود او را مجبور کرد که برود و از رویه خودش دست بردارد باید تحقیق کرد دید موجب عدم رضایتش چیست براى مردم نان باید تهیه بشود فرهنگ و بهداشت تهیه بشود مسکن تهیه بشود و البته شما تمام وسائل را دارید ملت ایران مسلمان است ملت ایران وطن پرست است روح ایمان در آن کارگر فوق‌العاده قوى است شما باید از آن کمال استفاده را بکنید و نگذارید نارضایتى ایجا بشود و البته بنده منکر این هستم که یک کسى را بشود به زور وادار کرد که یک مسلکى را قبول بکند نامه‌هایى هم به بنده نوشته‌اند که بنده تقدیم مقام ریاست مى‌کنم و استفاده مى‌کنم که آقایان توجه بفرمایند که این آقایانى که متحصن شده‌اند رفع شکایت‌شان بشود و از حضور هیئت محترم دولت هم استدعا مى‌کنم که به عرایض‌شان توجه بشود و رسیدگى بکنند و همین طور یک عده‌اى دیگر از شرکت سابق نفت و طرز کار آنها شاکى هستند و در هیئت مدیره هم به شکایت اینها رسیدگى نشده بنده تقاضا مى‌کنم از دولت که به شکایت آنها رسیدگى بنمایند بین آنها یک نفر مسلول هم هست بایستى حتماً به اینها توجه بکنند این آقایان متحصنین شکایت دیگرى داشتند که می‌گفتند از ورود بقیه رفقاى دیگر ما به مجلس شورای ملى جلوگیرى شده است با توجه به این که تحصن اشخاص در مجلس براى هیئت رئیسه تولید اشکال مى‌کند متذکر می‌شوم که اینجا خانه مردم است، پناهگاه مردم است مردم پناه دیگرى ندارند اگر مردم به مجلس شکایت نکنند به کجا شکایت بکنند؟ نباید از دست مردم این آخرین پناه و ملجا را گرفت (صحیح است) یقین دارم که جناب آقاى رئیس توجه خواهند فرمود و استدعا دارم که به این موضوع توجه بفرمایند اگرشما کارگر را در مجلس راه ندهید کارگر خدای نخواسته روى عصبانیت روى عدم اطلاع روى تعصب خداى نکرده به تحریک تبلیغات خارجى متوسل به اشخاص خارجى ایران بر باد ده که طرفدار این هستند که استقلال ما از بین برود خواهند گردید بنابراین من یقین دارم که افکارى که باعث می‌شود که خداى نخواسته ایران از بین برود و استقلال ایران را تهدید مى‌کند اینها را بایستى که جلویش را با تأمین وسایل زندگى و بهداشت و فرهنگ گرفت عرض دیگرم این است که آقایان محترم گزارش دیروز مجلس سنا راجع به واقعه 23 تیر لابد به عرض‌شان رسیده در این گزارش صریحاً قید شده است که شخصى متصدى کار مسئول این وقایع بوده است بنده نمی‌دانم که کى بایستى به این کار رسیدگى بیشترى بشود اعلام جرمى تهیه کرده‌ام که تقدیم مقام ریاست مى‌کنم و استدعا دارم که مطابق نظامنامه قرائت بشود و بعد هم به کمیسیون مراجعه شود بنده در کمیسیون توضیحات بیشترى خواهم داد عین اعلام جرم را تقدیم مقام ریاست می‌کنم و عین شکایتى را هم که آقایان کارگران کرده‌اند تقدیم مقام ریاست می‌کنم و استدعاى بذل توجه دارم.

رئیس - آقاى نریمان‏

نریمان - بنده نوبتم را به آقاى فرامرزى داده‌ام‏

رئیس - آقاى فرامرزى‏

فرامرزى - تشکر می‌کنم از جناب آقاى نریمان که اظهار لطف فرمودند و وقت‌شان را به بنده دادند که بنده بعد از یک ماه و چیزى بیمارى حالا که حرکت کرده‌ام عرایضى بکنم من هم جناب آقاى پیراسته مى‌خواستم راجع به متحصنین صحبت کنم به طور کلى عرض می‌کنم که اینها یک عده‌اى هستند که مسلول بودند این کارگر‌هاى شرکت نفت و بعضی‌شان کار دارند و بعضى ندارند بعضى کارگر و کارآموز هستند و بعضى نماینده کارخانه‌ها هستند و کسان دیگر اگر اینها کسانى هستند که حقى دارند رسیدگى بشود و اگر حقى هم براى آنها نیست دیگر معنى ندارد آن طور که جناب آقاى پیراسته فرمودند تمام کارگرها بیایند و در مجلس تحصن اختیار بکنند یکى دو تا نماینده ایشان که آمده رسیدگى بکنند و اگر دیدند حق دارند رسیدگى بشود و گرنه باید گفت که تشریف ببرید فعلاً از وجود چند نفر از اعضاى هیئت دولت می‌خواهم استفاده بکنم و متأسفم که جناب آقاى امیر همایون اینجا بودند و حالا نیستند در این راه لار هر سال مقدارى پول خرج آنجا می‌شود و هیچ وقت تمام نمى‌شود و من تعجب می‌کنم که چرا پول خرج می‌شود براى این که مطلقاً مزد کارگران را نمی‌دهند و وقتى که پول به کارگر نمی‌دهید من تعجب مى‌کنم که شما چرا تمام مملکت را اسفالت نمى‌کنید؟ من موافقم که پول از دولت نگیرند و به دهاتى‌ها ندهید و راه درست بکنید و اگر پول مى‌گیرید و از خزانه دولت برداشت می‌کنید به این که حقیقتاً از صدى نودش را مى‌خورید ده تا را لااقل به مردم بدهید این را هم استدعا می‌کنم هیئت دولت رسیدگى بکند که چرا مزد کارگران راه ساحلى و راه لار را نمی‌دهند؟ چرا نمی‌دهند؟ کى می‌خورد این پول را؟ تذکر دیگرى داشتم راجع به وسائل ارتباط لارستان آنجا پست را با الاغ می‌برند آن الاغ هم مال خود پستخانه نیست که مستقیماً برود مثلاً یک قسمت از بند لار به بندر لنگه 28 روز الى 29 روز می‌رسد براى این که یک الاغ دارى که راه مى‌افتد می‌رود و پست را مى‌برد بین راه به معامله و پیشه‌ورى مشغول می‌شود خواهش کردیم که در 3 بخش لارستان سه تا دستگاه بى‌سیم بگذارند. این دستگاه بى‌سیم یکى صد تومان قیمتش بیشتر نیست که خودشان را به آن وسیله ارتباط بدهند با مرکز آقاى وزیر پست و تلگراف به تصور این که به یک تشکیلاتى مثل اینجا مى‌خواهیم بدهیم می‌گوید بى‌سیم بخریم، بى‌سیم دایر کنیم؟

آقا بى‌سیم یکى صد تومان تمام مى‌شود سه تا صد تومان مى‌شود سیصد تومان سه تا دویست تومان مى‌شود ششصد تومان در هر بخش که صد تا آبادى دارد و هیچ وسیله ارتباط ندارد شما نمى‌خواهید یک بى‌سیم صد تومانى بگذارید براى این که وزیر پست و تلگراف نمى‌فهمد بى‌سیم یعنى چه؟ مردم وسیله ارتباط ندارند باید کفاره جهل و بى‌اطلاعى وزیر پست و تلگراف را مردم بدهند اگر پول نمى‌دهید بى‌سیم بخرید پس پول بدهید وزیرى بخرید که چیز بفهمد (محمودى - آدم بسیار خوبى است) بسیار آدم شریفى است اما بسیار آدم نفهمى است با این که جناب آقاى دکتر مصدق رسماً به ایشان نوشته‌اند که در این سه بخش لارستان وسایل ارتباط بگذارید آنهایى که مأمور ملخ بودند مأمور نظامى بودند وسیله بى‌سیم داشتند این جاها هم بخرید بگذارید ولى تا به حال ترتیب اثر نداده‌اند مطلب دیگر می‌خواستم از موقع استفاده کنم و از این رویه‌ای که دولت در مقابل پیشنهاد‌هاى مستر استوکس پیش گرفته تقدیر کنم (صحیح است). از دولت دکتر مصدق از شخص دکتر مصدق همین انتظار هم می‌رود که منافع ملت را نگهدارد و حفظ کند و در مقابل هیچ مانورى و در مقابل هیچ تظاهرى و جلوه هیچ شکوهى مقهور نشود (صحیح است) ما این انتظار را از آقاى دکتر مصدق داشتیم و دکتر مصدق هم انتظار ما را برآورد و من به نوبت خودم از ایشان تقدیر مى‌کنم اینها براى چه آمدند؟ اگر آمدند که همان الفاظى که اول مى‌زدند پس و پیش بکنند یا عوض بکنند و مطلب و مفهوم همان باشد که آن بود احتیاجى به این گفتگو‌ها نبود احتیاجى به زحمت ایشان نبود (اسلامى - اولى بهتر بود آقا) مى‌خواهم عرض بکنم که این طور لفظ عوض کردن و عبارت را پیچیده‌تر کردن و باز همان چیزهاى اول را خواستن این مسخره‏ کردن ملت ایران است (صحیح است)

اینها قبول دارند که این نهضت را ملت ایران کرده و ملت ایران علاقه‌مند به این موضوع است یا قبول ندارند؟ اگر باورشان است که یک ملتى قیام کرده است و یک هیئتى حرف مى‌زند باید طورى کنار بیایند و حرف بزنند با آن دولتى که از طرف آن ملت است بلکه راضى بشود، اگر فرضاً این دولت راضى شد به آن چیزى که منافع ملت را متضمن نیست! مگر ملت قبول مى‌کند! مگر بعد از دولت یک مجلس و یک سنایى نیست؟ اگر باید کارى بکند و چیزى بگوید باید کارى بشود که ملت ایران راضى بشود.

اینها قبول دارند که نفت مال ملت ایران ست یا قبول ندارند؟ و اگر این طور که گفته‌اند اگر واقعاً قبول کرده‌اند قانون ملى شدن صنعت نفت ایران را، اگر قبول کرده‌اند که نفت ما ملت ایران است و باید هم قبول بکنند به دلیل این که معاون زغال انگلستان مال انگلستان است به دلیل این که ماهى‌هاى رودخانه تایمز مال ملت انگلستان است به همان دلیل معادن سرزمین و نفت ایران مال ملت ایران است (صحیح است) هیچ فرقى نمی‌کند اگر قبول دارید چه حقى در مال یک ملتى دارید که می‌أیید مى‌گویید بالمناصفه قسمت کنیم آن هم بعد از این که خساراتش را بدهید و مخارجش را تحمل بکنید اینها که بالمناصفه می‌گویند یعنى صدى پنجاه اینها که در آن هیاهو اولیه تا صدى شصت و شصت و پنج هم مى‌گفتند بدون این که این قانون بگذرد و قبل از این که این نفت ملى بشود خساراتش را هم ما نمى‌دادیم خودشان مى‌دادند خودشان گفتند صدى پنجاه حتى تا صدى شصت و پنج حالا بعد از این که ما این قانون را گذرانده‌ایم این هیاهو بر پا شده و حالا بیاییم صدى پنجاه بدهیم! موضوع آن بشود که بیلمان پارو شود گفتند یک کسى چهل سال ریاضت کشید که خضر را ببیند پس از چهل سال یک کسى به او رسید گفت که تو چه مى‌خواهى این قدر ریاضت مى‌کشى گفت

+++

خضر را مى‌خواهم ببینم گفت خیال کن من خضر هستم چه مى‌خواهى گفت تو خضر نیستى و اگر راست مى‌گویى بیا این بیل مرا پارو کن گفت چیزى نیست چشمت را هم بگذار چشمش را به هم گذاشت و بعد که باز کرد دید بیلش پارو شده آن شخص هم رفته و خضر هم نیست حالا اگر معجز آقایان این باشد که بعد از این هیاهو این کشمکش بیل را پارو کنند این که نمى‌شود قیمت بیل که بیش از پارو است چون که قیمت آهن از چوب بیشتر است (صفایى خضر ما این کا را هم نمى‌تواند بکند) عرض کنم که تمام اتکا آنها به این امتیازى است که داشته‌اند (حائرى‌زاده - موضوعش از بین رفته است و خودشان هم قبول کردند) عرض کردم داشته‌اند، یک شرکت خارجى که در یک مملکتى بیش از یک شرکت داخلى حق ندارد آیا بعد از آن که در انگلستان صنایع فولاد را ملى کرده‌اند آن شرکت‌هاى انگلیسى فولاد استخراج می‌کردند و ذغال استخراج می‌کردند و راه آهن مى‌ساخته‌اند بعد از ملى کردن صنایع آنها آیا آن امتیازات آنها از بین رفته است یا سر جاى خودش باقى است. همان طورى که آنها از بین رفته این هم از بین رفته است یک بام و دو هوا که نمى‌شود از اینها گذشته تمام مستعمرات انگلیس را از امریکا بگیرید تا برسد به شرق در هر یکى از اینها که یک اطاق درست کرده‌اند یک چاه زده‌اند قبلاً یک قراردادى بسته‌اند و یک امتیازى گرفته‌اند در همین جزیره بحرین هر قدمى که گذاشتند بعد از یک واقعه‌اى بود و بعداً روى آن قرارداد مى‌بستند تمام استعمار انگلیس‌ها به واسطه این قراردادها و به واسطه این امتیاز‌ها بوده است یک روزى مستشار سفارت امریکا با من صحبت می‌کرد راجع به این کارها گفتم آقا اگر شما اجازه می‌دهید که انگلیس‌ها برگردند به امریکا روى آن حقوق که اول داشتند به اتکا آن حقوق برگردند و بیایند حکومت بکنند که ما هم اجازه بدهیم اگر در مملکت شما حق ندارند توى مملکت ما چه حق دارند؟ حق که کوچک و بزرگ ندارد حق که قوى و ضعیف ندارد همان طور که شما بر چیدید ‌این بساط استعمار را ما مى‌خواهیم بساط استعمار را از بین ببریم بعد مى‌آییم روى تراضى شخصى و منافع طرفین نه این که او بگوید که من چون یک حقى دارم تو باید بکنى بدهى او دیگر هیچ حقى ندارد همان طور که در امریکا دیگر هیچ حقى ندارد همان که در هند دیگر هیچ حقى ندارد اینجا هم باید بگوییم که دیگر هیچ حقى ندارد حالا هم ما باید معامله‌اى بکنیم مثل دو نفر متقابل که منافع طرفین در حدود معامله آزاد تأمین بشود غیر از این را قبول نمى‌کنیم نه دولت ما قبول می‌کند نه مجلس ما قبول مى‌کند (صحیح است) و حالا بنده معتقد هستم که اینها از این موقع استفاده بکنند یعنى این موقعى است که ایران‏ و انگلستان مى‌توانند درست روى منافع طرفین کنار بیایند چرا؟ براى این که اگر آنها راست مى‌گویند ترضیه خاطر ملت ایران را می‌خواهند و قطعاً هم می‌خواهند یا مى‌خواستند به دلیل همان قرارداد الحاقى که مى‌خواستند به ما چیز دیگرى بدهند اگر راست مى‌گویید امتیاز نامه دارند امتیاز دارید ببرید دیگر؟ چرا مى‌خواستید تعدیل بکنید؟ چرا مى‌خواستید به قول خودتان زیادتر بدهید؟ براى این که افکار عمومى ملت ما را راضى بکنید، براى این که خاطر ملت ما را آرام بکنید پس این را باید بدانند که با چه دولتى اگر قرارداد ببندید و کنار بیایند ملت ممکن است که راضى بشود این ممکن نیست مگر به وسیله دولتى که صد در صد طرف اعتماد ملت ایران باشد مطمئن باشد که این منافع او را دولت نخواهد فروخت به حق یا باطل از دیر زمانى در این مملکت گفته شده حکومت و دولت‌هایى که می‌آیند دست نشانده آنها هستند مگر ممکن است که این دولت برود و دولت دیگرى بیاید قرارداد ببندد این حرف‌ها تمام شود و ملت راضى شود؟ ملى‌ترین دولتى که ممکن است در ایران روی کار بیاید همین دولت است و قراردادى اگر ببندند و با آنها کنار بیایند و ملت قبول خواهد کرد همین دولت است من نمى‌دانم دنبال این کار به کجا برسد (احسنت - صحیح است)

رئیس - آقاى کشاورزصدر یک بیانى دارند که چند دقیقه مى‌خواهند به عرض مجلس برسد (معدل - بفرمایید) بفرمایید که می‌گویید بایستى با آیین‌نامه تطبیق کند (آشتیانى‌زاده - مخالفى نیست) بنده هم می‌دانم ولى چون ممکن است سابقه بشود این است که می‌خواهم از مجلس کسب اجازه بکنم براى این که سابقه نشود و همین طور فردا ده نفر صحبت مى‌کند آقاى کشاورزصدر چقدر وقت مى‌خواهید؟

کشاورزصدر - ده دقیقه کافى است‏

رئیس - براى این که ایشان ده دقیقه بتوانند صحبت کنند در مجلس رأى مى‌گیریم آقایانى که موافقند قیام کنند؟ (عده کمى برخاستند) متأسفانه تصویب نشد.

آزاد - بنده آقاى رئیس اخطار نظامنامه‌اى دارم بر طبق ماده 169 راجع به سؤالات.‏

رئیس - براى سؤالات مکرر گفته‌ام قصور بر آقایان وزرا نیست زیرا همیشه حاضر هستند حتى امروز جواب یکى از سؤالات را آقاى وزیر خارجه کتبى داده‌اند ما حالا هفته‌اى یک مرتبه بیشتر مجلس نداریم آقایان یک روز دیگر مثلاً روز سه‌شنبه را در نظر بگیرند برای سؤالات.

آزاد - بنده سه ماه است که از دولت سؤال کرده‌ام در این مدت سه ماه حاضر نشده‌اند براى جواب بالاخره ممکن است که این سؤالات از بین برود بایستى جنابعالى یک روزى را تعیین بفرمایید که آقایان وزرا همه حاضر باشند و بیایند جواب سؤالات را بدهند

دکتر طبا - یکشنبه آتیه‏

آزاد - روز پنجشنبه را قرار بدهید

رئیس - اگر آقایان موافق هستند براى پنجشنبه اطلاع می‌دهیم آقایان وزرا براى جواب سؤالات بیایند

آزاد - یک مطلب دیگر می‌خواستم عرض کنم روز جمعه فداییان اسلام مى‌خواستند میتینگ بدهند دولت جناب آقاى دکتر مصدق بر خلاف قانون عده‌اى را گرفته‌اند و حبس کرده‌اند این عمل آقاى امیر علایى بر خلاف قانون بوده است‏

رئیس - پس پنجشنبه براى این کار یعنى سؤالات تعیین شد اول جلسه خصوصى داریم بعد جلسه علنى.

3 - بقیه مذاکره در لایحه بیست میلیون ریال اعتبار جهت دفع سن.

رئیس - لایحه اعتبار دفع سن مطرح است در جلسه پیش آقاى معدل یک پیشنهادى داده بودند که محتاج به رأى بود بعد آن را اصلاح کردند قرائت مى‌شود و رأى گرفته مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى معدل به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.

تبصره - دفع آفت سن و ملخ در هر شهرستان با نظارت سه نفر از معتمدین محل به انتخاب رئیس کشاورزى به عمل خواهد آمد.

رئیس - آقاى ملک‌مدنى توضیحى دارید بفرمایید

ملک‌مدنى - عرض کنم که نظر بنده این است که مبارزه با سن باید یک طورى باشد که یک سوء استفاده‌اى در آن نشود و خود آقاى وزیر کشاورزى هم با این نظارت موافقت کرده‌اند که سه نفر از معتمدین محل در این کار نظارت بکنند که این به نحو خوبى انجام بشود بنده تصور می‌کنم با این ترتیب کارهاى فنى را که دستگاه ادارى اداره مى‌کند و معتمدین محلى هم نظارت مى‌کنند و دیگر سوء استفاده‌اى نمى‌شود.

رئیس - آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى - در جلسه گذشته این پیشنهاد را آقا فرمودند و بنده عرض کردم که تعهد مى‌کنم که این عمل را انجام بدهم حالا معلوم مى‌شود که مورد اعتماد واقع نشده و پیشنهاد اصلاح شده مطرح شده است چون بنده همیشه میل دارم که یک نظارتى در کارها بشود این است که بنده قبول مى‌کنم.

رئیس - آقاى وزیر کشاروزى پیشنهاد را قبول کردند بنابراین رأى مى‌گیریم به این پیشنهاد آقایانی که موافقند با این پیشنهاد قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد

پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود

(پیشنهاد آقاى کشاورزصدر به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم از مبلغ هشت میلیون ریال براى مبارزه با سن دینارى براى خرید اتومبیل هزینه سفر و فوق‌العاده مأمورین ادارى نرسد.

رئیس - آقاى کشاورزصدر

کشاورزصدر - بنده این پیشنهاد را کردم به تمایل جمیع آقایان نمایندگان دیدم همه اظهار مى‌دارند که نبایستى اعتبارى که ما مى‌دهیم به امور پرسنلى و فوق‌العاده مأمورین ادارى و خرید اتومبیل و امثال آن برسد (صحیح است) این را هیچ کس تردید ندارد یک نکته‌ای را قبلاً عرض کنم تا جناب آقاى وزیر کشاورزى مخالفت با بنده نکنند علت این است که دیدم که هر کس پیشنهاد مى‌کند شما مى‌آیید با او مخالفت مى‌کنید خواستم عرض کنم که بین من و جنابعالى و نمایندگان دیگر در امور کشاورزى و اطلاعات و تحصیلات کشاورزى تفاوتى نیست حتى اسم من کشاورز هست و شما نیستید (خنده نمایندگان) و اگر جنابعالى که ضیاءالملک هستید در امر برق و روشنایى وارد شوید البته مقدم‌تر بودید این است که استدعا می‌کنم که با این مقدمه منطقى با نظر بنده اگر مخالفتى دارید نکنید آقایان تصدیق می‌کنند که همین عدم مراقبت‌ها از طرف مجلس بوده است که کار به جایى کشیده که تمام بودجه مملکت یعنى هشتاد درصد هشتاد و پنج در صد بودجه به مصرف امور پرسنلى و استخدامى و غیره می‌رسد (صحیح است) بنابراین از جنابعالى توقعم این است که با این پیشنهاد بنده موافقت بفرمایید یک تلگرافى هم راجع به سن از هرسین کرده‌اند و یک کاغذى هم این بیچاره بیرانوندها از لرستان نوشته‌اند و اینها را هم به آقاى وزیر کشاورزى تقدیم مى‌کنم که انشاءالله بعد از تصویب این قانون اقدام بکنند حالا اگر آقایان اجازه

+++

بدهید سه دقیقه، یا چهار دقیقه آن مطلبى که داشتم عرض کنم آقایان محترم راجع به قضیه 23 تیر که جلب توجه مجلس را کرد و ترتیباتى شد که موجب این پیش آمد شد از طرف مجلس سنا چند نفر مأمور شدند براى رسیدگى به این امر ...

رئیس - آقاى کشاورزصدر بگذارید به وقت دیگر

کشاورزصدر - می‌فرمایید بعد عرض کنم بی‌دادگرى کرده سنا و برخلاف حقیقت گزارش داده است اعضاى حزب ایران که عموماً تحصیل کرده هستند چاقوکشى نمی‌کنند حتى روزنامه آنها و خود میتینگ‌دهندگان هم جبهه کار را شرکت نداده بودند و اسم نبرده بودند و این آقایان برخلاف واقع گزارش داده‌اند و مغرضانه بوده است.

صفایى - دولت خواسته آنها که از پیش خود گزارش نداده‌اند پیش خود و توى خانه‌شان گزارش را تهیه کرده‌اند

رئیس - آقاى وزیر کشاورزى بفرمایید.

وزیر کشاورزى - آقاى کشاورزصدر استدعا مى‌کنم که این عرض بنده را درست توجه بفرمایید فرمودید که جنابعالى و بنده در علم کشاورزى مساوى هستیم این طور نیست، بنده کتاب‌هاى کشاورزى فراوان خواندم و مطالعات فراوان کرده‌ام (کشاورزصدر - املاک زیادى هم دارید) املاک کشاورزى هم دارم سر کار خودتان که مهندس کشاورزى نیستید یک روز با یک مهندس کشاورزى عالم تشریف بیاورید به منزل بنده و بنده را امتحان بفرمایید مثل آن اشخاص که براى مهندسى کشاورزى امتحان می‌دهند تا این که گفته نشود که بنده صرفاً ادعا مى‌کنم بنده مطالعات فراوانى در امر کشاورزى کرده‌ام و در امور کشاورزى کاملاً اطلاع دارم این است که جنابعالى بى‌لطفى فرموده‌اید این کارها را در آن دوره‌اى که به قول آقاى قوام‌السلطنه خانه‌نشین بودم دو سال فراوان کتاب مطالعه کردم و مطالعات فراوان کردم و اما پیشنهاد که فرمودید و تقاضا داشتید که بنده قبول بکنم پیشنهاد آقا را بنده به رأى مجلس واگذار مى‌کنم.

رئیس - آقاى صدرزاده بفرمایید.

صدرزاده - عرض کنم براى دفع آفت سن پیشنهاد تصویب یک قانون کافى نیست وسائل لازم است ملاحظه بفرمایید اغلب نقاط که آلوده به سن هستند بایستى مأمور و متخصص به آن نقاط براى دفع این آفت برود البته آنها هم براى رفتن وسیله نقلیه مى‌خواهند یک مأمور که به فلان نقطه کشور می‌رود البته فوق‌العاده می‌خواهد نمى‌شود براى آنها فوق‌العاده جداگانه تصویب کرد بنابراین این مبلغى که هست باید هم براى مأمورین به کار برود و هم براى خرید سموم و غیره و هم براى فوق‌العاده آنها نهایت وزارت کشاورزى باید اهتمام کافى مبذول دارد که این وجوهى که از تصویب مجلس مى‌گذرد به مصرف حقیقى خودش برسد و نتایج آنها هم معلوم شد مى‌توانیم اعتماد داشته باشیم این مبلغى هم که براى دفع آفت سن تصویب شده است همان طور عیناً براى دفع آفت سن مصروف خواهد گشت و از این جهت استدعا مى‌کنم از آقاى کشاورزصدر که عنایت بفرمایید و پیشنهاد خودشان را مسترد بدارند (کشاورزصدر - ممکن است ایشان وزیر نباشند)

اسلامى - اگر این پیشنهاد رد بشود مفهوم مخالفش این نیست که پول‌ها را به مصرف فوق‌العاده برسانند

ملک‌مدنى - پیشنهاد آقاى کشاورزصدر را بفرمایید یک دفعه دیگر قرائت کنند.

رئیس - پیشنهاد آقاى کشاورزصدر مجدداً قرائت مى‌شود

(به شرح سابق قرائت شد)

صفایى - پس مأمورین به چه وسیله بروند؟

کشاورزصدر - به مصرف مأمورین فنى برسد نه ادارى مأمورین فنى بروند.

رئیس - چون یک عده زیادى پیشنهاد راجع به این اعتبار هست و دو لایحه مالى از سنا برگشته است راجع به دو دوازدهم و قسمت اعتبار ساختمانى بوعلى سینا اجازه بفرمایید اول رأى نهایى به آن دو لایحه گرفته شود بعد از رأى نهایى این دو موضوع برگردیم به این قسمت و پیشنهادات مطرح شود.

صفایى - در مجلس سنا راجع به دو دوازدهم یک تذکراتى دادند باید جواب داده شود

رئیس - این مربوط به رأى نیست قبل از دستور ممکن است بفرمایید. رأى گرفته مى‌شود به پیشنهاد آقاى کشاورزصدر

کشاورزصدر - اگر نمی‌خواهند ممکن است بنده پیشنهادم را پس بگیرم چون بسته به نظر آقایان نمایندگان مجلس است.

4 - اخذ رأى و تصویب اجازه پرداخت حقوق و هزینه کل کشور بابت دو ماهه مرداد و شهریور 1330

رئیس - نامه مربوط به دو دوازدهم که از مجلس سنا رسیده است قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

در جواب مراسله شماره 16151 - 21/5/330 راجع به لایحه اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت 1 مرداد و شهریور 330 که براى اظهارنظر به مجلس سنا ارسال شده بود در جلسه روز شنبه 26 مرداد جارى با نظر موافق عیناً به تصویب رسید.

رئیس مجلس سنا - سید حسن تقى‌زاده‏

اسلامى - ما با این اظهارنظرها مخالفیم.

رئیس - مجلس شوراى ملى براى این که با مجلس سنا همکارى کامل کرده باشد حتى در امور مالى که قانون اساسى هیچ گونه حقى براى مجلس سنا قائل نشده یک رأى مشورتى ما خودمان قائل شدیم اگر آن طور که بنده در روزنامه خواندم آقاى رئیس مجلس سنا فرموده باشند به لوایحى که از سنا به اینجا مى‌آید مجلس شوراى ملى بی‌علاقگى نشان مى‌دهد باید عرض کنم هرگز این طور نبوده ما کمال علاقه را داریم به کارهایى که از مجلس سنا مى‌آید توجه کنیم و بایستى بدانند که مجلس شوراى ملى کارهایش خیلى بیش از آن مجلس است (صحیح است)

فرامرزى - اصلاً مجلس سنا یک چیز زائدى است‏

کشاورزصدر - عصر اتم که سنا دیگر لازم ندارد

اسلامى - اظهارنظر یعنى چه‏

رئیس - این اظهارنظر مجلس سنا به حکم سابقه بوده است در کمیسیون توافق این قضیه حل خواهد شد

اسلامى - به حکم سابقه نباید باشد اظهارنظر یعنى چه، اینها خیال می‌کنند اینجا مجلس سناى آمریکا است آنها که مدعى نوشتن قانون اساسى هستند چرا قانون اساسى را رعایت نمى‌کنند؟

صفایى - یک مطالبى هم راجع به لوایح گفته بودند که صحیح نبوده است.

رئیس - رأى می‌گیریم به لایحه دو دوازدهم با ورقه آقایان موافقین ورقه سفید مى‌دهند

(اسامى آقایان به شرح ذیل اعلام و در محل نطق حاضر و رأى دادند)

آقایان: فرامرزى، کشاورزصدر، بزرگ‌نیا، دکتر هدایتى، دکتر طبا، حمیدیه، گنجه، حکیمى، کهبد، صفوى، دکتر کاسمى، اعظم زنگنه، صدرى، نصرتیان، وهاب‌زاده، دولتشاهى، موسوى، نورالدین امامى، حائرى‌زاده، ابریشم‌کار، دکتر نبوى، آبکار، شادلو، نبوى، خزیمه علم، عماد تربتى، محمود محمودى، صفایى، ابتهاج، دکتر کیان، ملک‌مدنى، گنابادى، ثقه‌الاسلامى، ظفرى، جمال امامى، دکتر بقایى، افشار، صادقى، پناهى، عباسى، آصف، صاحب‌جمع، قبادیان، غضنفرى، گرگانى، عرب‌شیبانى، دکتر علوى، آزاد، قرشى، دکتر معظمى، رفیع گودرزى، عامرى. بهبهانى، دکتر طاهرى، برومند، سالار بهزادى، معین‌زاده، مرتضى حکمت، معدل، ارباب‌گیو، کوراوغلى، شهاب خسروانى، دهقان، دکتر برال، ناصر ذوالفقارى، صدر‌زاده.

شماره آرا به عمل آمد نتیجه به قرار ذیل حاصل گردید.

ورقه موافق 44

ورقه سفید بى‌اسم 20

رئیس - از عده حاضر لایحه دو دوازدهم با 44 رأى موافق تصویب شد یک ورقه هم هست که نوشته است موافقم ولى امضا ندارد جزو ممتنع محسوب شد.

اسامى موافقین - آقایان: شهاب خسروانى. دکتر معظمى. مرتضى حکمت. سالار بهزادى. معدل. گرگانى. دکتر بقایى. ظفرى. برومند. حائرى‌زاده. ملک‌مدنى. قبادیان. صاحب‌جمع. عرب‌شیبانى. دکتر برال. نورالدین امامى. دکتر کیان. نبوى. کشاورزصدر. دکتر کاسمى. بزرگ‌نیا. گنابادى. موسوى. حمیدیه. گنجه. صدرى. وهاب‌زاده. شادلو. دکتر علوى. عامرى. دکتر نبوى. حکیمى. آبکار. دکتر طبا. معین‌زاده. کوراغلى. گودرزى. صدر‌زاده. علی‌محمد دهقان. ناصر ذوالفقارى. ابریشم‌کار. فرامرزى. رستم‌گیو. قرشى.

ورقه سفید بى‌اسم. علامت امتناع 20 برگ.

5 - اخذ رأى و تصویب هشت میلیون ریال اعتبار براى مصارف تکمیل آرامگاه و جشن هزاره ابوعلى سینا

رئیس - لایحه اعتبار تکمیل آرامگاه بوعلى سینا هم گزارش آن از مجلس رسیده است قرائت می‌شود به آن هم رأى می‌گیریم.

اسلامى - بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم مطابق ماده 76

رئیس - طبق چه ماده‌اى؟ باید ماده نظامنامه را بگویید در ماده 76 به طور کلى است که نماینده می‌تواند طبق نظامنامه اخطار کند.

اسلامى - راجع به همان ماده‌اى که یک عده از مجلسین انتخاب شدند براى حل اختلاف به همین ماده اجازه بدهند توضیح عرض کنم

+++

رئیس - تأمل بفرمایید حالا مى‌خواهیم رأى بگیریم نامه مجلس سنا راجع به اعتبار ساختمانى آرامگاه بوعلى سینا قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

در جواب مراسله شماره 15671 - 17/5/330 راجع به لایحه مربوط به اجازه اعطاى هشت میلیون ریال اعتبار از محل درآمد سال جارى کشور جهت تکمیل ساختمان آرامگاه و تهیه مقدمات و مراسم جشن هزاره حکیم بوعلى اشعار مى‌داد که لایحه مزبور در جلسه روز شنبه 26 مرداد جارى با اظهارنظر موافق عیناً به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا - سید حسن تقى‌زاده‏

رئیس - عده براى رأى کافى نیست (نورالدین امامى - تقصیر ما چیست که اینجا نشسته‌ایم بوى الرحمن گرفته‌ایم) باید از رفقای‌تان بپرسید 65 نفر معطل سه نفر هستند (در این موقع با ورود سه نفر عده براى رأى کافى شد) رأى مى‌گیریم به لایحه اعطاى هشت میلیون ریال اعتبار آقایان موافقین ورقه سفید می‌دهند

(اسامى آقایان به شرح ذیل اعلام و در محل نطق حاضر و رأى دادند)

آقایان: آشتیانى‌زاده - مهدى ارباب - دکتر معظمى - دکتر نبوى - دکتر کاسمى - محمدعلى مسعودى - ابوالحسن حکیمى - جمال امامى - کهبد - فرامرزى - صفوى - عزیز اعظم‌زنگنه - محمود محمودى - وهاب‌زاده - بهبهانى - آزاد - دولتشاهى - موسوى - حائرى‌زاده - دکتر بقایى - آبکار - افشار صادقى - دکتر طبا - نبوى - شادلو - عماد تربتى - ابتهاج - اسلامى - خزیمه علم - دکتر جلالى - کشاورزصدر - ملک‌مدنى - ثقه‌الاسلامى - حمیدیه - ظفرى - مکرم - پناهى - صاحب‌جمع - صفایى - قرضى - بزرگ‌نیا - قبادیان - غضنفرى - نصرتیان - عباسى - گرگانى - عرب‌شیبانى - دکتر علوى - گنابادى - شهاب خسروانى - رفیع - گودرزى - جواد عامرى - دکتر طاهرى - دکتر کیان - برومند - سالار بهزادى - معین‌زاده - معدل - ارباب‌گیو - کوراوغلى - دهقان - مرتضى حکمت - دکتر برال - ناصر ذوالفقارى - صدر‌زاده

(شمارش آرا به عمل آمد نتیجه به قرار زیر حاصل گردید)

ورقه سفید موافق 41 ورقه - ورقه سفید بى‌اسم علامت امتناع 23

رئیس - لایحه اعتبار آرامگاه بوعلى با 41 رأى تصویب شد

اسامى موافقین - آقایان: دکتر کیان - دکتر بقایى - ظفرى - مهدى ارباب - گودرزى - اسلامى - دکتر معظمى - دکتر کاسمى - دکتر نبوى - وهاب‌زاده - فرامرزى - دکتر طبا - دکتر جلالى - حمیدیه - ملک‌مدنى - حائرى‌زاده - موسوى - شهاب خسروانى - گرگانى - دکتر علوى - قبادیان - قرشى - صاحب‌جمع - ثقه‌الاسلامى - کشاورزصدر - آبکار - سالار بهزادى - صدرزاده - ناصر ذوالفقارى - على‌محمد دهقان - رستم‌گیو - مرتضى حکمت - دکتر برال - کوراوغلى - معدل - دکتر طاهرى - گنابادى - عامرى - برومند - معین‌زاده - عرب‌شیبانى‏

ورقه سفید بى‌اسم علامت امتناع - 23 برگ.

6 - تقدیم یک فقره لایحه راجع به معالجه کارگران مسلول به وسیله آقاى وزیر کار.

رئیس - آقاى وزیر کار فرمایشى دارید بفرمایید

وزیر کار (آقاى امیرتیمور) - لایحه‌اى براى معالجه کارگران مسلول تهیه شده است که با اجازه مقام ریاست تقدیم پیشگاه مجلس شوراى ملى می‌کنم.

اسلامى - اخطار نظامنامه‌اى دارم.

7 - تقدیم لایحه اضافات 1330 وزارت فرهنگ و سه فقره لایحه شهریه به وسیله آقاى وزیر فرهنگ.

رئیس - تأمل بفرمایید آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید

وزیر فرهنگ (آقاى دکتر سنجابى) - از توجه و عنایتى که آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى همواره نسبت به امور فرهنگ مبذول مى‌فرمایند بنده لازم مى‌دانم به نام عموم فرهنگیان تشکر کنم، تشویقى که نسبت به خدمتگزارى بنده از طرف آقایان نمایندگان محترم مى‌شود در واقع اظهار علاقه و لطفى است که نسبت به کار فرهنگ و پیشرفت امور فرهنگى کشور دارند به طورى که خاطر آقایان مستحضر است سال تحصیل فرهنگ از مهر ماه شروع مى‌شود و با مقرراتى که ما براى پیشرفت تعلیمات اجبارى داریم و کوششى که دولت باید براى این کار بکند که از مهم‌ترین امور مملکت است و همیشه هم مورد توجه آقایان محترم بوده است هر سال احتیاج به اضافات بودجه داریم (صحیح است) که در این موقع باید به تصویب مجلس برسد که در ابتداى سال تحصیلى وزارت فرهنگ بتواند اقداماتى که لازم است شروع بکند (صحیح است) و ما فعلاً به طور متوسط با وسایل ناقصى که داریم در سال صد هزار نفر محصل جدید داوطلب براى مدارس مى‌پذیرم و با مدارس متوسطه و ابتدایى که موجود داریم فوق‌العاده در تنگنا و در مضیقه هستیم و آقایان همه مى‌دانید که اغلب کلاس‌هاى مدارس بیش از گنجایش آنها شاگرد دارند و همین امر هم یکى از موجباتى است که سطح فرهنگ و معلومات دانشجویان پایین آمده به موجب مقرراتى که ما داریم در ابتداى سال تحصیلى باید فارغ‌التحصیل‌هاى دانشسرایعالى و دانشسراهاى مقدماتى را براى خدمت در دبیرستان‌ها و دبستان‌ها استخدام کنیم در حدود خزار و هفتصد نفر ما فراغ التحصیل دانشسراهاى مقدماتى و دانشسرایعالى داریم که متأسفانه این عده هم باز کافى نخواهد بود به طورى که آقایان به مستحضر هستند در سال وزارت فرهنگ در حدود هزار تا هزار پانصد نفر هم آموزگار و دبیر قراردادى استخدام مى‌کند، نظر به این موجباتى که به عرض رسید و خود آقایان نمایندگان محترم هم به خوبى متوجه هستند چنانکه در یکى از جلسات پیش هم از طرف یک عده کثیرى از آقایان نمایندگان محترم تبصره‌اى پیشنهاد شد که از اعتبارات دولت مبلغى اضافه براى بودجه سال جارى وزارت فرهنگ بدهند و این مطلب مورد توجه دولت واقع شده است و اینک لایحه‌اى که راجع به اضافه اعتبار بودجه سال 1330 وزارت فرهنگ است به مبلغ 200 میلیون ریال با قید فوریت تقدیم می‌کنم و امیدوار هستم که مورد توجه آقایان محترم قرار بگیرد و البته همان طور که دولت علاقمند است آقایان محترم هم علاقه‌مند هستند که در درجه اول این وجوه و اعتبارات به مصرف پیشرفت تعلیمات عمومى اجبارى در شهرستان‌ها برسد (مسعودى - نظر مجلس همین است) و وزارت فرهنگ به آن توجه کافى دارد و آقایان هم همین طور توجه دارند بنابراین کوشش مى‌کنیم پیشرفت فرهنگ را در تحت تعلیمات فنى قرار بدهیم یعنى تعلیمات کشاورزى و حرفه‌اى و فنى و ما کوشش می‌کنیم که انشاءالله در همین سال تحصیلى پیشرفت اساسى و شایانى بکنیم البته فرهنگ اصلاحات فوق‌العاده دارد و ما در آخر هر سال دیپلم‌هایى به صورت گواهینامه و دانشنامه به دانشجویان متوسطه و عالى می‌دهیم ولى کاملاً متوجه هستیم که گواهینامه تحصیلى را افکار عمومى مردم که آقایان نماینده آن افکار عمومى هستید باید به فرهنگ بدهید موقعى که وزارت فرهنگ اعمالش مورد تصدیق افکار عمومى مردم و نمایندگان مجلس واقع شد آن موقع است که وزارت فرهنگ خدمتش را درست انجام داده است و می‌تواند به خدمت خودش امیدوار باشد مطلب دیگر را که مى‌خواستم عرض کنم سه لایحه دیگر است راجع به وراث فرهنگیان که تقدیم مجلس شورای ملى مى‌شود یکى راجع به وراث دکتر شهید نورایى است و دیگرى بازماندگان مرحوم دکتر زنگنه و مرحوم عظیمى دبیر وزارت فرهنگ است که هر سه لایحه را تقدیم مى‌کنم (نمایندگان - بسیار خوب است) (آشتیانى‌زاده - راجع به وراث آقاى بهارى هم بفرمایید) آن هم در وزارت دارایى است همین روزها تقدیم مى‌شود

اسلامى - بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم.

رئیس - مطابق چه ماده‌اى؟

اسلامى - مطابق ماده 76

رئیس - ماده 76 این است که اگر هر یک از نمایندگان در صورتی که تخلف در اجراى آیین‌نامه مجلس مشاهده نماید حق دارد مورد تخلف را با استناد به ماده مربوط بگوید حالا که تخلف نشده است اگر تخلفى شد آن وقت بفرمایید و شما ماده 76 را قرائت بفرمایید و بعد این صحبتى که مى‌خواهید بکنید معین کنید طبق چه ماده‌اى است (اسلامى - طبق همین ماده‌اى که این لایحه به مجلس سنا می‌رود) این طبق رأیى است که مجلس داده است یک کمیسیون حل اختلافى مجلس تعیین کرده است (اسلامى - بنده طبق همان ماده اخطار دارم) شما یک طرحى تهیه کنید یا قبل از دستور بیایید صحبت کنید.

8 - طرح فوریت لایحه راجع به معالجه کارگران مسلول.

رئیس - در ضمن لوایحى که داده شده لایحه‌اى مربوط به مسلولین است که آقاى وزیر کار دادند تقاضاى دو فوریت کرده‌اند چون دو فوریت دارد باید طبق آیین‌نامه تکلیف دو فوریت آن معلوم شود (اسلامى - در سنا آقاى رئیس مجلس سنا اجازه می‌دهند که صحبت بکنند ولى شما اجازه نمی‌دهید) بایستى مطابق نظامنامه باشد (اسلامى - حقوق ما پایمال شده است) عرض کردم باید مطابق آیین‌نامه باشد و اگر جاهاى دیگر هم این کار‌ها را می‌کنند بى‌ترتیب است.

رئیس - لایحه راجع به مسلولین قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد)

مجلس شورای ملى‏

به طوری که استحضار دارند چند سال متوالى است کارگران مسلول کشور شکایات زیادى مبنى بر معالجه و پرداخت دستمزد ایام بیمارى و سایر مزایاى خود تقدیم داشته‌اند براى رسیدگى به شکایات مکرر آنها کمیسیون‌ها متعددى تشکیل گردیده طى

برسى‌ها و مطالعات فنى که نسبت به این موضوع

+++

به عمل آمده معلوم شده است درآمد صندوق تعاون و بیمه کارگران که مجموعاً شش درصد دستمزد و مزایاى کارگران است تکافوى کلیه وظایف مصرحه را که به موجب مواد 6 و 8 و 16 قانون کار عبارت از:

1 - حوادث و امراض ناشى از کار

2 - حوادث و امراض غیر ناشى از کار

3 - حوادث و امراض خانواده بلافصل کارگر

4 - پیرى و از کار افتادگى کارگر

5 - ازدواج و حاملگى - عائله‌مندى و وضع حمل و هزینه کفن و دفن و کمک به بازماندگان قانونى کارگر در موارد عسرت و استیصال‏

6 - کمک به کارگران اخراجى‏

7 - مرخصى زنان باردار می‌باشد نخواهد نمود و بنیه مالى این دستگاه قادر نخواهد بود هزینه کمر شکن بیمارى خانمانسوز سل را که متأسفانه به جهات اقتصادى و بهداشتى رو به تزاید است انجام دهد و از همین نظر است که تاکنون با وجود کوشش و مجاهدت فراوان موضوع شکایات کارگران مسلول لاینحل مانده و موجبات نارضایتى آنها فراهم گردیده است. چون اصولاً براى دستگیرى و حمایت کارگران مسلول وضع و ایجاد قانون مخصوصى ضرورى می‌باشد به این جهت لایحه قانون حمایت و معالجه کارگران مسلول را که براى این منظور تهیه گردیده تقدیم داشته و با قید دو فوریت تقاضاى تصویب آن را می‌نماید.

ماده 1 - از تاریخ تصویب این قانون کلیه کارفرمایان و مؤسسات اقتصادى بازرگانى صنعتى و مدنى - باربرى راه آهن - راه و به طور کلى هر مؤسسه‌اى که مشمول مقررات کار می‌شود مکلفند علاوه بر چهار در صد مندرجه در ماده 16 قانون کار معادل یک در صد دستمزد و مزایاى کارگران خود را به منظور حمایت و معالجه کارگران مسلول و ترتیب نگاهدارى از آنها به صندوق تعاون کارگران بپردازند.

تبصره 1 - وزارت کار آیین‌نامه‌اى براى اجرا این قانون و طرز رسیدگى به تخلفات آن تهیه و پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا خواهد گذارد.

تبصره 2 - این قانون شامل کارگرانى که از تاریخ اول سال 1329 مسلول شده و بیمارى آنها ناشى از کار تشخیص داده شده و به هزینه شرکت سهامى بیمه ایران در آسایشگاه تحت معالجه بوده‌اند نیز خواهد بود.

ماده 2 - عدم تأدیه و تأخیر پرداخت یک در صد مذکور در ماده یک در موعد مقرر مستلزم پرداخت جریمه معادل دو برابر مبلغ اصل و در صورت تکرار معادل چهار برابر مبلغ اصل در هر مورد خواهد بود که به نفع صندوق تعاون و بیمه کارگران اخذ و محسوب خواهد شد.

ماده 3 - وزارت کار مأمور اجراى این قانون می‌باشد.

9 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه.

رئیس - فعلاً فوریت به این لایحه مطرح است کارهاى دیگرى هم دارم یکى موضوع سن است بقیه پیشنهادات باید مطرح شود و لایحه‌اى هم آقاى وزیر فرهنگ داده‌اند که فوریت دارد به این فوریت آن مطرح شود و عده هم براى رأى کافى نیست بنابراین جلسه را ختم مى‌کنیم و جلسه آینده براى این کارها روز یکشنبه خواهد بود و روز پنجشنبه هم جلسه فوق‌العاده داریم که آقایان اول وقت تشریف می‌برند به جلسه خصوصى و به عده هم جلسه علنى تشکیل می‌شود راجع به سؤالات.

(مجلس یک ربع بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294700!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)