کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/17]

جلسه: 177 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه نهم تیر ماه 1322  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقاى انوار از آقاى وزیر دارایى و اظهارات آقاى وزیر دارایى

3- بیانات آقاى طباطبایى و تقدیم ورقه سؤالیه از آقاى نخست وزیر

4- بقیه شور در لایحه استخدام شش نفر مستشار آمریکایى و تصویب آن

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 177

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه نهم تیر ماه 1322

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقاى انوار از آقاى وزیر دارایى و اظهارات آقاى وزیر دارایى

3- بیانات آقاى طباطبایى و تقدیم ورقه سؤالیه از آقاى نخست وزیر

4- بقیه شور در لایحه استخدام شش نفر مستشار آمریکایى و تصویب آن

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس دو ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز هفتم تیر ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند.

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین بی‌اجازه - آقایان: مجد ضیایی، دکتر سمیعی، منصف، تولیت، شهدوست، ملایری، سمیعی، اورنگ، طالش، رحمت سمیعی، مشار، مشیردوانی، مکرم افشار، شجاع، حمزه ‌تاش، مهذب، فرشی، دادور، کازرونیان، اصفهانی، سلطانی، صادق وزیری، شباهنگ، کامل ماکو، نصرتیان، بوداغیان، ارکانی)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2- سؤال آقاى انوار از آقاى وزیر دارایى و اظهارات آقاى وزیر دارایى

انور- اجازه می‌فرمایید.

رئیس- بفرمایید.

انوار- بنده هم عرایضى داشتم خواستم آقاى وزیر دارایى که تشریف دارند توجه بدهم که دو سؤال از شما کرده‌ام یکى راجع به اعتبار دولت که مدت‌ها است از شما سؤال کرده‌ام نسبت به اعتبارات دولت و مصارفى که دولت کرده است در خارج هم خدمتتان عرض کردم هر چه من نگاه می‌کنم در اعتبار دولت با آن سوابقى که داریم خیلى زیاده‌روى شده و مورد ندارد و براى جواب آن حاضر شوید یکى دیگر هم این که بنده قبلاً یک سؤالى کرده بودم بعد هم دیدم که در روزنامه اطلاعات هم نوشته است و بد کرده است این موضوع

+++

را متأسفانه تاکنون نه از طرف دولت و نه از طرف آقاى دکتر میلسپو رئیس کل دارایى جوابى داده نشده است و آن راجع به گزارشى است که اخیراً ایشان داده‌اند به وزارت دارایى و اظهار کرده‌اند که باید کمک‌هایى متفقین به ایران بکنند از آن جمله نوشته است راجع به کمک هفتمین این کمک هفتمین را بنده که نگاه کردم حقیقتاً اعصابم به لرزه درآمد یک عنوانى این جور و تحت یک عبارتى فیلسوفانه و پیچیده اظهار داشته متفقین کمکى که باید بکنند به اینجا یک قراردادى که نه مجلس اطلاع دارد و نه ماها اطلاع داریم رئیس کل مالیه که باید رعایت قوانین ما را بکند تا هیچ قراردادى از مجلس شوراى ملى نگذرد رسمیت ندارد ایشان این را یک عنوانى کرده‌اند یک صحبتى کرده‌اند بعد از یک عبارت فیلسوفانه نوشته‌اند منطقاً اینها هیچ نباید دعوى به ما بکنند من نفهمیدم آنها چه دعوى به ما دارند تا قانون اساسى حاکم است بر ما تا اصل 24 قانون اساسى حاکم است که می‌گوید هیچ قرارداد و مقاوله‌نامه را تا به مجلس نیاید و مجلس اطلاع پیدا نکند و تا نمایندگان ملت رأى ندهند رسمیت ندارد این چه جورى است؟ (صحیح است) این را هم خدمتتان عرض کرده‌ام وقتى به مجلس آمدید و امیدوار هستم در این خصوص هم یک جوابى بدهید موضوع دیگر این که امروز صبح که مى‌آمدم رعایاى دهات بالا آمده بودند نزد من گفتند که وزارت مالیه گفته است و اعلان کرده است هر گاوى باید پنج تومان بدهد این را من نمی‌دانم از طرف مالیه دستور داده‌اند یا از طرف شهردارى در هر صورت مالیه باشد یا بلدیه باشد نظر ما به خود وزیر محترم مالیه است و طرف ما ایشانند در گرفتن مالیات از مردم طرف ما وزارت مالیه است این است از ایشان سؤال می‌کنم تقاضا می‌کنم در این سه موضوع چنانچه مرحمت می‌فرمایند توضیحى بدهند مخصوصاً موضوع دوم را که بنده خیلى علاقه‌مند هستم بهش یعنى بنده که خیر مجلس شوراى ملى علاقه‌مند است همه علاقه‌مندیم فرقى ندارد یک موضوعى است که دارد بغرنج می‌شود و اهمیت پیدا می‌کند و ریشه پیدا می‌کند و زمینه پیدا می‌کند این زمینه براى یک ایرانى که مطلقاً آزاد بوده و هست کم‌کم دارند یک زنجیره‌هایى از اطراف براى او درست مى‌کنند که اسباب زحمت می‌شود. این را بیایند و توضیح بدهند. (صحیح است)

وزیر دارایى (آقاى بیات)- سؤالى که نماینده محترم کرده‌اند خدمتشان عرض کردم چون اصل موضوع را ننوشته‌اند که مقصودشان چیست البته بنده سوابق امر را به دست می‌آورم و بعداً جواب عرض می‌کنم خدمت‌شان به طور کلى عرض می‌کنم که این موضوعات را که مى‌فرمایید مشروح بفرمایید که اگر اطلاعاتى لازم است تهیه کنم و بعد جواب عرض کنم در قسمت دوم هم البته در جلسه بعد انشاء‌الله جواب می‌دهم قسمت اخیر را هم وزارت دارایى گمان نمی‌کنم هیچ مالیاتى که قانون نباشد مطالبه کند و از کسى بگیرد این را هم تحقیق می‌کنم بعداً جواب عرض می‌کنم.

3- بیانات آقاى طباطبایى و تقدیم ورقه سؤالیه از آقاى نخست وزیر

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- عرض کنم اگر چه ارزش سؤال هم کم‌کم دارد از بین می‌رود براى این که وزرای مسئول اینجا حاضر نمی‌شوند براى جواب یا وقتى که تشریف می‌آورند یک پرت و پلاهایى می‌گویند و راه‌شان را می‌کشند و می‌روند با این حال عرض می‌کنم بنده یک ماه متجاوز است از رئیس‌الوزراء سؤالى کرده‌ام هنوز جوابى به من داده نشده است یک سؤال دیگرى هم حالا دارم راجع به یک موضوعى عجیب که پرونده آن هم هست و موجود است. واقعاً عجب مسخره‌ای است! و در مملکت مشروطه چه جورى رفتار می‌شود!!. عرض کردم پرونده آن هم پیش بنده هست یک آدمى یکى از مأمورین عالی رتبه دولت شرحى به بنده مى‌نویسد البته بنده مقتضى نمی‌دانم که این مشروحه را اینجا بخوانم و عیناً تقدیم مقام ریاست می‌کنم و خواهش می‌کنم یک توجهى به این مسأله و به این عریضه بفرمایند که این عریضه گم نشود مثل عریضه‌هاى دیگر.

رئیس- هیچ چیزى آقا در مجلس گم نمی‌شود.

طباطبایى- مطلب این است که ما هر چه سعى می‌کنیم

+++

اداره اوضاع عمومى این کشور تا یک حدى به صورت قانونى در بیاید و از آن ترتیب خودسرى و قلدرى سابق بیرون بیاید متأسفانه موفق نمی‌شویم بنده فقط دو سه سطر از این عریضه‌اى را که این شخص براى من نوشته است به جهت آقایان می‌خوانم تا ملاحظه بفرمایید که در کدام نقطه دنیا که ابداً هیچ بویى از تشکیلات و قانون‌گذارى در آنجاها برده نشده است یک همچو کارهایى می‌کنند و یک نفر از مأمورین دولت را علناً و به شهود در برابر دویست هزار نفر اهالى بعد از فحاشى ناموسى و چه و فلان که نمی‌خوانم بر اثر ضربات مشت و لگد داندانم را بشکنند چشم وی را نابینا نمایند به این مقدار هم قناعت نشده با سر نیزه‌هاى دژبانى در شهر بگردانند. این مجرم- گناهکار- بسیار خوب فرض می‌کنیم این طور باشد اگر واقعاً مجرم و گناه کار است با قانون و اصولى که معمول است باید رفتار بشود با او که بشود گفت این مملکت مملکت آدم‌ها است در حبشه هم معمول نیست این جور مأمور را که کتک بزنند و دور شهر بگردانند بر فض این که یک مأمور عالی رتبه‌اى گناه و خطا هم کرده باشد اختلاس کرده باشد این را که نمى‌زنند فحش نمى‌دهند. با سرنیزه نظامى دور شهر نمى‌گردانند نمی‌دانم این چه ترتیبى است؟ و این معمول کجا است؟

یکى از نمایندگان- در کجا آقا؟

طباطبایى- در تبریز. این شخص خودش تبریزى است رئیس شهردارى تبریز است این هم دوسیه او است که نزد بنده است این هم سؤال است که آقاى رئیس‌الوزرا راجع به این موضوع کرده‌ام که بیایند و جواب بدهند. تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

طوسى- خواستم آقاى طباطبایى را توجه بدهم چون یک چیزى فرمودند که درست متوجه نشدم گویا فرمودند گم نشود. همچو چیزى فرمودند.

طباطبایى- آخر یک وقتى یک طرحى دادم و گم شد

رئیس- آن طرح هم موجود است آقا. گم نشده است.

طوسى- بلى موجود است. حاضر است.

رئیس- آن هم طرح نبود. نه طرح بود نه پیشنهاد بود. یک عبارتى بود که نوشته بودید.

طباطبایى- پانزده نفر از نمایندگان مجلس آن را امضا کرده بودند؟ چطور طرح نبود؟

رئیس- می‌دانم ولى شما باید بنویسید که این طرح است پیشنهاد است چه چیز است اگر طرح است مقدمه لازم دارد بگیرید اصلاح کنید و بدهید و الا هر چیزى را که طرح محسوب نمى‌توان کرد. این که معقول نیست. طرح باید صورت قانونى داشته باشد.

طوسى- بنده خواستم تذکراً عرض کنم به دوست محترم خودم آقاى طباطبایى که هیچ کاغذى هیچ نوشته‌ای به هیچ وجه در دفتر مجلس مفقود نشده و نخواهد شد و هر چیزى که برسد محفوظ خواهد ماند.

4- بقیه شور در لایحه استخدام شش نفر مستشار آمریکایى و تصویب آن

رئیس- دو ماده از لایحه استخدام مستخدمین آمریکایى مانده است- ماده هفتم قرائت شده و مذاکراه هم شده است باز هم قرائت می‌شود.

ماده 7- وزارت دارایى مجاز است حقوق مستشاران آمریکایى را که به موجب این قانون استخدام می‌شوند و حقوق آنهایى را که فعلاً در ادارات مالى مشغول انجام وظیفه می‌باشند به نحوى پرداخت نماید که حقوق خالص آنها کمتر از میزان مصوبه مجلس شوراى ملى نباشد.

رئیس- آقاى انوار

انوار- در این موضوع شاید بیشتر از آقایان نمایندگان مجلس اجازه خواسته بودند که صحبت کنند آقاى معدل هم اظهاراتى در این زمینه کردند و ماند به این جلسه که امروز هم مطرح بشود و صحبت بکنیم و بنده هم اینجا امر لازمى می‌دانم به اندازه‌ای که بتوانم در این باب مجاهدت بکنم و عقیده خود را به عرض مجلس برسانم و امیدوارم مجلس و اکثریت مجلس توجهى بکنند و تفاوت عادلانه درباره عرایض من بفرمایند. و مخصوصاً آقاى معدل که در کمیسیون بودند آقایان دیگر هم بودند آقاى مخبر کمیسیون بودجه هم تشریف داشتند و در این

+++

باب شرح مایقرابیان کردند و مجلس را از جریان اطلاع دادند که به چه ترتیب این لایحه از کمیسیون گذشته خدا می‌داند آقاى وزیر دارایى خودشان در آن جلسه کمیسیون تشریف داشتند و متأثر شدند و این را گذاشتند و گفتنه باشد تا خود رئیس دارایى بیاید که جریان پیدا کند حالا بنده هم باز شمه‌اى از آن را در اینجا عرض می‌کنم و توجه می‌دهم نمایندگان محترم را و عرض می‌کنم آقایان دوره سیزدهم دارد به آخر می‌رسد ما وقتى که از اینجا می‌رویم بنده به خودم می‌گویم به کس دیگر کارى ندارم ما وقتى که از اینجا بیرون می‌رویم پیش وجدان و آن عذاب روحانى ما را اذیت نباید بکند آن عذاب وجدانى که بالاترین عذاب‌ها است نباید به ما صدمه و آزار بزند اصل موضوع این است که بنده عرض می‌کنم ایرانى که امروز احتیاج به مستخدم پیدا کرده و معتقد است که از خارج بیاورد این خارجى هم وقتى استخدام شد و آمد به کشور ما در اینجا با همه على‌السویه است. اگر چه از دولت متفقین ما باشد از دولت شوروى یا انگلیس یا آمریکا این متخصص که آمد با سایر مستخدمین‌ها على‌السویه است ایران هم بحمدالله همیشه به همه با نظر صلح‌جویى و سازش نگاه می‌کند. متفقین ما هم اینها هستند. ولى خوب فى حد ذاته ما یک ملتى هستیم که همیشه صلح طلب بوده‌ایم همیشه هم سازش با عنوان صلح داشته‌ایم بنابراین ما مى‌توانیم دست دراز بکنیم و از هر کشورى مستخدم و مستشار بیاوریم وقتى که ما مستشار و مستخدم آوردیم. آن مستخدم و مستشار اول باید قانون اساسى ایران را نگاه بکند قانون استخدام کشورى ایران را نگاه بکند و قانون استخدام خارجى را نگاه بکند و باید حفظ استخدام بکند و قوانین ما را در تحت نظر بگیرد ما که نمی‌رویم آدم جاهل استخدام کنیم لابد می‌رویم دکتر در حقوق می‌آوریم معناى دکتر در حقوق را هم آنچه که بنده شنیده‌ام این است که آن کسى که می‌آورند و دکتر است علم و قوانین آن کشور دارد دولت ایران هم با زحمات آن پادشاهى که رفت و من غلط کردم گفتم الخیرفى ما وقع- لاخیر فى ما وقع در نتیجه زحمات ایشان تمام آن پالهنگ‌ها و تمام گیرها و فشارها بحمدالله از بین رفت. و دولت مستغنى بود از حیث قشون از حیث مالیه از حیث قضاییه از حیث خارجه از حیث اقتصاد و از هیچ جهتى ما بحمدالله گیرى نداشتیم ملاحظه‌اى نداشتیم می‌گفتیم همان جور که حدیث شریف نبوى است بعثت على الاحمر و الاسود. تمام على‌السویه بودند یعنى هر کس که وارد شد در خاک ایران در تحت قانون ایران متساوى‌الحقوق است شاه و غیر شاه. وزیر و غیر وزیر. رئیس و غیر رئیس همه در کشور ایران متساوى‌الحقوقند وزیر و رعیت در مقابل قانون متساوى هستند و امتیازى ندارند یک فرد بر فرد دیگر همان حقى که آن سید قرشى دارد آن سیاه حبشى هم دارد همان حقى که ما داریم آن کسى که اقصى بلاد ایران است دارد و باید از قانون ایران استفاده کند و همان حق را آن کسى که در مرکز و پهلوى پادشاه نشسته است باید استفاده کند و همان منافعى را که پادشاه ایران از قانون می‌برد آن رعیت هم می‌برد چرا؟ چون حکومت ما حکومت ملى و دموکراسی است و حکومت قانون است. پس غرض چه چیز است؟ غرض این است که ما نمى‌توانیم یک دسته‌اى را که می‌آوریم امتیازى براى آن دسته قائل بشویم. مگر این که قانونى بیاید و بگذرد که ما باید این حقوق را براى مستشار به طور علیحده قائل شویم. اگر مجلس رأى داد و همچو قانونى از مجلس گذشت که باید این مستشار کلیتاً در تحت‏ آن قانون نباشد بنده حرفى ندارم اگر مجلس شوراى ملى رأى داد و دو مرتبه خواست پالهنگ کاپیتوسیون را در ایران ایجاد کند آن وقت‏.... خدا نکرده خدا نخواسته خدا نکند زبانم لال که من این حرف را اینجا بزنم و امکان ندارد که مجلس شوراى ملى این حرف را بزند و نخواهد زد) بنابراین حالا که این طور است من حرفش را هم نمى‌زنم من در کمیسیون هم عرض کردم اعضاى کمیسیون هم همه تصدیق کردند که ما این مستخدمینى را که استخدام کردیم و جمع کردیم احتراماتشان نزد ما محفوظ است با نظر تکریم و تعظیم به آنها نگاه می‌کنیم لکن باید در خاک ما با ما مساوى باشد و اگر قوانینى در ایران هست باید در منافع آن قوانین و در صورتی که

+++

تصور می‌شود سهیم و شریک باشند. این که می‌فرمایید اگر قوانینى بعداً وضع شود شامل اینها نشود بنده مخالفت کردم اعضا کمیسیون هم دو سه مرتبه بینى و بین‌الله مخالفت کردند و این ماده 7 را قبول نکردند. بعد در جلسه دیگرى بود که این لایحه و این ماده قبول شد آقاى وزیر مالیه هم تشریف داشتند و عبارت ماده را خواندند و گفتند کجاى این عبارت تویش کاپیتولاسیون است بلى! درست است لفظ کاپیتولاسیون تویش نیست اما گفتند اینها از این پولى که در این قانون برایشان مقرر شده نباید کمتر گیرشان بیاید یعنى اگر دولت ایران فردا یک قانونى بگذراند که مستخدمین دولت ایران هفته‌اى یک روز حقوق نگیرند یا یک ماه کلیتاً حقوق نگیرند همین جور که در ممالک دیگر هم واقع شده است همان طور که ترکیه کرد در این صورت چرا آنها نباید مشمول این قانون باشند؟ حرف من همین است که اینها مستخدم ایرانند و مطیع قوانین ایرانند و در تحت قوانین ایرانند چرا نباید مشمول باشند؟ بنده این را عرض می‌کنم. این ماده را بردارید بعد از خاتمه کار انشاء‌الله ما حاضریم ملت هم تصدیق می‌کند انشاء‌الله که من لیاقت وکالت مجلس را دارم یعنى آن دوره‌ای که می‌خواهند اینها تشریف ببرند بنده بیایم در اینجا موافقت کنم مجلس موافقت کند که یک انعام یک فوق‌العاده یک قالی‌هاى خوب و یک چیزهاى خوبى که در ایران اهمیت دارد برداریم و به عنوان پاداش تقدیم کنیم به این آقایان. ولى با این ماده من مخالفم و فردا که ما می‌خواهیم از این مجلس برویم باید داراى یک سربلندى و شرافتى باشیم فکر کنید کاپیتولاسیون را ایجاد نکنید هر چیزى اولش جزیى است بعد کلى می‌شود معاهده ترکمانچاى در اولش خیلى جزیى بود عباس میرزا هیچ ملتفت نبود این چیزها را بعد از آن رفته رفته دیدید که چطور شد و چه اثرات شومى داشت که در همین داخله یک زمانى که درب فلان اطاق می‌رفتیم از دست قزاق‌ها چه می‌کشیدیم. بلى هر امرى اول جزیى است و بعد کلى می‌شود. پس تا اختیار در دست خودتان است مراقبت کنید خدا را شاهد و ناظر بدانید اخلاف آتیه را در نظر بگیرید و ببینید این ماده‌اى که اینجا نوشته‌اید فردا براى ما یک سیئه بزرگى ایجاد خواهد کرد این را در نظر داشته باشید. این حاصل عرایضم بود.

مخبر کمیسیون بودجه (امیر تیمور)- بنده در جلسه قبل توضیحات مفصلى در این زمینه به عرض مجلس رسانده بیش از آن هم عرض نمی‌کنم ولى همان طور که آقاى وزیر دارایى فرمودند در کمیسیون مذاکره شد منظور و مقصود ایشان این است که این حقوقى که براى مستخدمین خارجى مقرر شده است این حقوق خالصاً به آنها تسلیم شود یعنى همان ده هزار دلار یا 12 هزار دلار سالیانه که فرضاً مقرر شده یک دلارش هم کم نشود حالا انجام این مقصود را به هر جور و هر نظرى که مصلحت می‌دانید تأمین بفرمایید. ایشان هم موافقت خواهند فرمود اگر به جاى عبارت ماده عبارت بهترى در نظر دارید پیشنهاد بفرمایید بنده موافقت می‌کنم قبول می‌کنم که رفع نگرانى هم بشود.

رئیس- آقاى طهرانچى

طهرانچى- بنده اصولاً با استخدام مستشاران خارجى مخالف بوده و هستم. این موضوع در سر جاى خودش محفوظ اگر هم بنا است متخصصین خارجى استخدام شوند البته مزیت دادن آنها به سایر افراد ایرانى یک کار فوق‌العاده غلطى است چون هیچ وقت نمی‌شود مالیاتى که در مملکت پرداخته می‌شود و خارجى و داخلى در مقابل آن یکسان است فرقى قائل شد که فلان دسته از مستخدمین خارجى ندهند. چرا؟ آنها هم در مقابل حقوق کاملاً با سایر کارمندان ایرانى یکسان هستند و فردا اگر این طور بشود عرض کنم که تمام مؤسسات خارجى یا اشخاص خارجى که در این مملکت هستند می‌خواهند از این ترتیب استفاده کنند و یواش یواش وارد در این مبحث مى‌شوند که مجلس شوراى ملى فلان دسته از مستخدمین را مستثنى کرده است ما را هم از پرداخت مالیات باید مستثنى کند بنده تعجب می‌کنم ملاحظه بفرمایید جناب آقاى وزیر دارایى این حقوق که به ایشان می‌دهید حقوق چند تا مدیر کل و چند تا معاون و چند تا

+++

وزیر است استدعا می‌کنم بفرمایید جنابعالى که خودتان وزیر این کشور هستید حقوقتان را با این دوازده هزار و پانصد دلار و سایر مزایایى که این مستخدمین دارد از قبیل سوخت و روشنایى و خانه مقایسه بفرمایید ببینید چند برابر شما مى‌گیرند؟ خوب پس چرا نباید مالیات بدهند؟ به علاوه اینجا عطف فرموده‌اید به مستخدمین گذشته در صورتی که آنها کنتراتشان تصویب شده و چندین ماه است گذشته و تمام مخارجشان را هم از قبیل سوخت و روشنایى و خانه هم را در نظر گرفتیم و این تحمیلات بزرگ به بودجه ملت فقیر ایران شده است حالا بیاییم آنها را هم مستثنى کنیم که شما مالیات ندهید، مقصود بنده این است آقایان را باز می‌گذارند که بعدها لوایح مالیاتى که مى‌آید توى مجلس براى مستخدمین و غیرذلک آنها خودشان را قبلاً معاف کرده باشند و این خوب ترتیبى نیست! بنده این خواهش می‌کنم با حذفش موافقت بفرمایید چون این ماده موافق با مصالح این مملکت نیست.

وزیر دارایى- بنده در جلسه قبل هم شرحى در این موضوع عرض کردم گمان می‌کنم آقاى طهرانچى تشریف نداشتند عرض کنم موضوع این است که اولاً این آقایان مستشاران که به خدمت ایران دعوت می‌شوند اینها یک مالیاتى را در مملکت خودشان مى‌پردازند و اگر اینجا هم یک مالیاتى بپردازند دیگر چیزى براى زندگى آنها باقى نمى‌ماند راجع به حقوقشان هم که فرمودید البته پریروز هم عرض کردم حقوقاتى که در آمریکا داده می‌شود به مستخدمین و غیرذالک طرف نسبت با حقوقاتى که ما در ایران می‌دهیم نیست البته آن حقوقات با حقوقات ما خیلى فرق دارد ولى چون ما محتاج هستیم و چون مجلس شوراى ملى تصویب کرده است مستخدمینى را دعوت کنیم براى خدماتى و این قسمت را هم البته توجه داشته‌ایم همان طور که نسبت به سایر مستخدمین سابق هم همین نظریات را ملحوظ داشتیم باید این حقوق به آنها داده شود زیاد هم نیست البته نمى‌شود متوقع بود از یک مستخدمى از دولت مملکت آمریکا پا می‌شود می‌آید اینجا از آن حقوقى هم آنجا می‌گرفته است کمتر بگیرد پس این حقوقاتی که برای‌شان معین شده است روى این اصل است بنابراین می‌خواهند ثابت باشد- آقاى انوار خودشان فرمودند ممکن است فردا مجلس شوراى ملى صلاح بداند مستخدمین مملکت یک ماه حقوق نگیرند دو ماه نگیرند سه ماه نگیرند یا چه کار کنند اما یک مستشارى که از خارج می‌آید در این مملکت او می‌خواهد روى زندگانى داخلى خودش اطمینان داشته باشد که چه به او داده مى‌شود از این جهت پیشنهاد کرده‌اند که حقوقشان مقطوع باشد که اگر شما یک مالیاتى براى مملکت لازم دانسته وضع کنید او نمى‌تواند زندگى کند و باید منصرف شود و استعفا بدهند و از کار کناره‌گیرى کند البته این مطابق قراردادش هم درست در نمى‌آید عبارت را هم درست دقت بفرمایید این اشکالى که آقاى انوار فرمودند وارد نیست چون با یک کسى قرارداد طرفینى است و بین دو نفر است وقتى که در خود ایران یک کسى با یک کسى قراردادى منعقد مى‌کند که من ماهى صد تومان خالص از شما می‌گیرم و فلان کار را می‌کنم. اگر یک عوارضى هم داشته باشد به عهده شما است این هیچ وقت امتیاز و غیرذلک نیست و به هیچ جاى دنیا هم برنمى‌خورد.

طهرانچى- اضافه‌تر بدهید.

وزیر دارایى- آخر معلوم نیست که چه اندازه است که ما زیاد کنیم و اضافه بکنیم ما گفتیم هر چه که به او تعلق می‌گیرد یعنى به قدر مالیات و غیرذلک که به او تعلق می‌گیرد دولت جبران کند که در واقع به او همان حقوقى که دولت تعهد کرده است و مجلس تصویب کرده است داده شود و به نظر بنده در کمیسیون هم خیلى روى این زمینه صحبت شد و این زمینه را البته بهتر صلاح دانسته‌اند مع ذلک اگر حالا یک پیشنهاد دیگر دارید که این مقصود را برساند آقایان هم نظریه‌اى بدهند که این مقصود را تأمین کند بنده حاضرم که این نظر تأمین بشود.

جمعى از نمایندگان- پیشنهاد قرائت بشود.

رئیس- آقاى انوار شما پیشنهادى دارید.

+++

انوار- بنده پیشنهاد حذف ماده را کرده‌ام پیشنهاد حذف شده است آقا شش نفر را آقاى تدین آوردند عین همین ماده بود آنجا در کمیسیون و حذف شد حالا هم پیشنهاد حذف را کرده‌ام اگر هم ارفاق مى‌خواهید بکنید باید در تحت یک ماده جداگانه‌ای باشد الان پیشنهاد حذف را تقدیم می‌کنم. چشم

رئیس- آقاى رضوى‏

رضوى- عرض کنم با مذاکراتى که پریروز در اینجا شد بنده تصور می‌کردم آقاى وزیر مالیه فرصت را از دست ندهند و در این چند روز فاصله بین دو جلسه یک نظریه اصلاحى و تعدیل در این موضوع بفرمایند بنده البته نمی‌خواهم که مثل بعضى از آقایان اظهار این مطلب را بکنم که نویسنده این ماده واقعاً داراى سوء‌نیتى که در اذهان الان جاى گرفته است بوده و خواسته است که یک حقى از دولت ایران و مملکت ایران اساساً سلب شود. البته بنده همچو سوء‌ظنى ندارم ولى قدر متفقین و قدر مسلم این است که با طرح شدن ا ین نوع لوایح در مجلس شوراى ملى تولید و ایجاد یک نگرانى و سوء‌ظن حقیقى براى مملکت می‌شود که روى هم رفته موافقت کردن با یک چنین موضوعى الان با یک چنین فکرى شایسته نیست و در هر حال عجالتاً موافقت کردن در این مطلب که تصور می‌رود یک سوء‌تفاهمى شده است این خوب نیست و بهتر است که آقایان اساساً این را توجه بفرمایند که با حسن‌نظر به عقیده بنده بهتر است روى این موضوع اقدام کرد بنابراین بنده عقیده دارم اساساً که اینجا هم اجازه داده شود این لایحه از دستور خارج شود و گذاشته شود براى جلسه دیگر و در آنجا مخصوصاً خود حضرتعالى با رئیس کل دارایى مذاکره بفرمایید یک راه حلى که تأمین هر دو نظر را بکند تهیه بفرمایید و به مجلس تقدیم بکنید. عرض کنم که در کاغذى که دکتر میلیسپو به آقاى وزیر نوشته‌اند و براى آقایان خوانده شد ایشان درج کرده بودند مالیاتى که پرداخته می‌شود زیاد است و مخارج زیاد است مخارج در ایران گزاف است اگر ممکن بشود این مالیات سالیانه به آنها تعلق بگیرد البته حرف دیگرى که ایشان ندارند حالا این موضوع مطرح است اگر بنا باشد همین طور بدون اصلاح و مسکوت عنه بماند و یا با عدم اصلاح بگذرد تصور می‌کنم یک امرى باشد که از عهده مجلس شوراى ملى خارج است و حتى آقایان نمایندگان وظیفه‌شان است که در یک چنین موقعى یک چنین ماده‌اى را تصویب کنند و پیشنهاد بنده این است که اگر موافقت بفرمایید یک جلسه به تعویق بیفتد با مستشاران و هیئت دولت مذاکره بفرمایید و یک نظرى اتخاذ کنند که هر دو نظر تأمین بشود هم منظور آقایان هم نظریه مجلس شوراى ملى.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

منشور- بنده با کفایت مذاکرات مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

منشور- در جلسه گذشته که حضرتعالى تشریف نداشتید آقاى دکتر طاهرى مجلس را اداره می‌کردند وقتى که این ماده مطرح شد جمعى از آقایان در این موضوع صحبت کردند و موضوع هم به اندازه‌اى اهمیت دارد که اجازه بفرمایید هفت هشت دقیقه دیگر صحبت بشود. آقا این موضوع خیلى اهمیت دارد مخصوصاً از نظر لایحه مالیات بر درآمد که از طرف دولت پیشنهاد شده است و الان هم در کمیسیون مطرح است اینها با هم ضد و نقیض است و کوسه و ریش پهن می‌شود شما اگر بخواهید به واسطه گذارندن این ماده آنها را از پرداخت مالیات معاف بفرمایید نمی‌شود در لایحه مالیات بر درآمد براى کمک به کارمندان نوشته شده است که از مالیات باید معاف بشوند حالا چون آقاى دکتر میلیسپو مى‌بیند آن امور را بى‌مطالعه آورده به مجلس و در نتیجه پافشارى اعضا کمیسیون مورد موافقت نشد این موضوع را به این شکل آورده است و پیشنهاد کرده است که اینها از مالیات معاف بشوند و این واقعاً از ایشان تعجب است که اظهار بکنند من مالیات بر درآمد را نمى‌خواهم بدهم اساساً چرا این موضوع را مخلوط می‌کند با استخدام این عده یک عده فعلاً استخدام می‌شوند و اینها کاملاً مطلع هستند که در هر مملکتى که مالیه

+++

دارد باید همه مالیات بدهند مخصوصاً در آمریکا تا سه هزار دلار اشخاصى که متأهل نیستند و اشخاصى که متأهل هستند تا چهار هزار دلار معاف هستند و این خیلى اسباب تعجب است آقاى وزیر دارایى مى‌فرمایند که اینها می‌گویند چون ما یک مالیات باید آنجا بپردازیم در صورتى که در آمریکا معمول است اشخاصى که از خارج عایدى دارند از عایدى آنها مالیات کسر نمی‌شود و اگر واقعاً بخواهند اینها مالیات ندهند باید نسبت به مالیاتى که فعلاً مقرر است بدهند و اگر مالیاتى بعداً وضع شد نسبت به آن معاف بشوند و الا این طور که نمی‌شود فقط براى این که خودشان از مالیات معاف بشوند یک همچو موضوعى را مطرح کنند و این موضوع اساسى را لغوش کنید به این جهت بنده با کفایت مذاکرات مخالفم.

دشتى- آقا ایشان به عنوان مخالفت با کفایت مذاکرات در اصل موضوع داخل می‌شوند.

منشور- آقا شما یک موضوع را بهانه می‌کنید و دو ساعت حرف می‌زنید. شما حق ندارید به من ایراد بکنید حق ندارید مزاحمت کنید به نطق یک نفر وکیل.

ملک مدنى- یک ساعت است سر یک ماده صحبت می‌کنند این که عملى نیست.

رئیس- پیشنهاد آقاى نراقى و یمین اسفندیارى‏

پیشنهاد می‌نمایم ماده هفت به طریق زیر اصلاح شود:

وزارت دارایى مجاز است مستشاران آمریکایى را که به موجب این قانون استخدام می‌شوند و مستشاران آمریکایى را که فعلاً در خدمت وزارت دارایى هستند از پرداخت مالیات بر درآمد معاف نماید.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- آقاى انوار توجه بفرمایید برحسب ظاهر این پیشنهاد این است که آقایان مستشاران را از پرداخت مالیات معاف کنیم یعنى صورت ظاهر این است که می‌خواهیم یک امتیازى براى آنها قائل بشویم اما وقتى که با عبارت ماده‌اى که از تصویب کمیسیون گذشته تطبیق بفرمایند مى‌بینید رفع یک ابهام و سوء‌تفاهم را به وسیله این پیشنهاد خواسته‌ایم بکنیم در عبارت ماده نوشته شده ست به نحوى به آنها حقوق داده شود که حقوق خالص آنها از این مبلغ مصرح در اینجا کمتر نباشد این مبهم است یعنى مالیات‌هاى بر درآمد ایران را تحمل نکنند شاید مالیات بر درآمد خارجى را اگر بر آنها تحمیل می‌کنند تحمل بکنند مع ذلک حقوق خالص آنها را از فلان مبلغ کمتر نباشد براى این که رفع این سوء‌تفاهمات بشود و مشخص و معین باشد که حقوق اینها چه مبلغ است و از خزانه چه مبلغ به آنها باید داده شود و چه مبلغ خالص به آنها داده می‌شود بنده پیشنهاد می‌کنم که اینها را از پرداخت مالیات بر درآمد معاف بدارند و در واقع این مبلغ که در قاننن نوشته شده عاید آنها خواهد شد آقاى وزیر دارایى هم موافقت بفرمایند و آقاى مخبر کمیسیون هم موافقت بفرمایند که به این ترتیب رفع این شبهه بشود و این را هم عرض کنم که این تا یکى دو ماه بیشتر نیست براى این که قانون مالیات بر درآمد جدید که الان در کمیسیون مطرح است و تصویب می‌شود در آن قید شده است که حقوق بگیرها که از خزانه دولت حقوق می‌گیرند از پرداخت مالیات بر درآمد معاف هستند وقتى که آن تصویب شد خواهى نخواهى این عمل خواهد شد پس پیشنهاد بنده براى یکى دو ماه است در حقیقت و رفع اشکال هم می‌کند.

مخبر- اشکال آقاى انوار و سایر آقایان از نظر کمى و زیادى حقوق و پرداخت حقوق نیست آقایان مخالفت نکردند که زیادى ندهید آقایان مى‌فرمایند در ایران مستخدمین داخلى و خارجى همه باید تابع مقررات کشورى باشند و اگر بنا باشد از حقوق آنها هم قسمت مالیاتى حذف بشود آن را طورى بکنند که بر اصل حقوق اضافه شود بنده براى تأمین نظریه آقایان و براى این که براى آقایان اشکالى باقى نماند یک چیزى به نظرم رسید اگر موافقت بکنند این طور نوشته شود معادل مالیاتى که در ایران به حقوق مستشاران آمریکایى که به موجب این قانون استخدام می‌شوند یا آنهایى که فعلاً در ادارات مالى مشغول انجام وظیفه هستند تعلق می‌گیرد به عنوان انعام در وجه آنها بپردازید و این رفع اشکال را می‌کند مع هذا البته بسته به نظر مجلس است.

+++

یمین اسفندیارى- بنده هم پیشنهاد کرده‌ام اجازه بفرمایند توضیح عرض کنم.

رئیس- بفرمایید.

یمین اسفندیارى- بنده پیشنهادى را که آقاى نراقى کردند موافق بودم و امضاء کردم منظور از این تذکر چیست آقاى انوار شما باید یک فرقى بین مستخدمین خارجى که دعوت می‌کنید براى خدمت یا مستخدمین خودتان که در مملکت مشغول خدمتگزارى هستند قائل بشوید (یک مؤسسه آمریکایى نیست که بخواهند بیایند اینجا کار بکنند که ما بگوییم با سایر اشخاص نباید فرق داشته باشند نه آقا اینها اشخاصى هستند که شما دعوت کرده‌اید احتیاج داشتید که بیایند خدمات شما را انجام بدهند حالا اینها با همین اندازه حقوق می‌گرفتند یا کمتر یا بیشتر بالاخره موافقت حاصل شده است بین دولت ایران و دولت آمریکا که این اشخاص (مطابق آن ماده قانونى که نوشته شده بود و ما موافقت نداشتیم) مطابق مبلغى که اگر آنها در خارج هم مالیات بپردازند بر بودجه کشور ایران تحمیل بشود و از طرفی هم مالیات را هم که نباید از نظر دور کرد آنها هم چون براى خدمت دولت ایران دعوت شده‌اند نذر که نداشته‌اند آن حقوقى را که در آمریکا می‌گرفته‌اند در ایران هم بگیرند و یک مبلغى هم بابت مالیات به جنابعالى که آقاى انوار هستید در ایران بپردازند این پیشنهادى که شده است اگر موافقت بفرمایند هم نظر جنابعالى تأمین شده است و هم آن ماده اصلاح شده است بنده تصور می‌کنم با توضیح آقاى نراقى به این که تا دو سه ماه دیگر به کلى این قضیه از بین می‌رود با این پیشنهاد موافقت بفرمایید که این آقایان از این مالیات بر درآمد معاف بشوند تا بتوانند به وظایف خدمتگزارى خودشان اقدام کنند و براى انجام خدمت حاضر باشند.

وزیر مالیه- بنده به جاى ماده این پیشنهادى را که آقایان کردند قبول می‌کنم.

رئیس- آقاى انوار

انوار- آقاى یمین اسفندیارى قربان وجود مبارکت شوم خیلى دیپلمات هستى احسنت خیلى دیپلمات هستى من باید زانوى شما را ببوسم هیچ نخواستم کمک مرا بکنى چنان حمایت از مستشاران آمریکایى کردى که اگر خودشان هم بودند به این خوبى نمی‌توانستند دفاع کنند بنده می‌گویم ما نمی‌توانیم نسبت به مستخدمین خارجى خودمان امتیازى قائل بشویم ما مستخدم از اتحاد جماهیر شوروى داریم از انگلیس داریم (یمین اسفندیارى- نداریم) اجازه بدهید قربان وجود مبارکت آقاى یمین بینى و بینى‌الله خیلى زرنگى ما غیر از مستخدمین آمریکایى در این مملکت باز هم مستخدم داریم فردا اگر آن مستخدمین برگردند و بگویند آقا چه فرقى است بین ما و آنها ما هم مستخدم خارجى هستیم علت این که درباره آنها همچو مرحمتى می‌کنید چه بوده است بنده می‌گویم چون آقاى یمین آنجا موافق بوده است و با شما موافق نیست این که نمی‌شود، نه آقا مجلس باید قضاوت بکند که میان مستخدمین خارجى فرقى نگذرد و ما هم نظر به قوانین‌مان نباید فرق بگذاریم هر چیزى که درباره این مستخدم قائل شدیم درباره دیگرى هم قائل بشویم و این کار را بکنیم بنده مخالف امتیاز هستم نه مخالف این هستم که پول داده شود یا داده نشود امتیاز نباید باشد مستخدمین ما تمام على‌السویه باید باشند مقصود این است که امتیاز نباشد شما می‌فرمایید باشد چون که آمده‌اند اینجا و نیامده‌اند براى آقاى انوار مجاناً کار بکنند کى من گفتم مجاناً کار بکنند! آقا سالى دوازده هزار و پانصد دلار و صدى بیست مخارج هم که بالغ بر چهل و هشت هزار ریال می‌شود ببینید چقدر می‌شود بودجه ایران به کجا خواهد رسید حالا ما پول هم بدهیم امتیاز هم قائل بشویم. چرا؟ چه کار کرده‌اند؟ آن سر کچلى را که خوب کرده‌اند کجا است که هم پول بدهیم و هم امتیاز قائل بشویم بنده می‌گویم امتیازى نباید قائل بشویم.

وزیر دارایى- اصول آقاى انوار باید توجه بکنند که قرارداد هر طورى ممکن است ما بین دو نفر بسته شود قرارداد منوط به رضایت دو طرف است هر طورى که با یکدیگر توافق کردند بسته می‌شود این نه امتیازى است و نه چیزى دیگر این توافق و تراضى پیدا شده است آقایان مستشاران

+++

هم آمده‌اند در این کشور و مجلس شوراى ملى هم رأى داده است و تصمیم گرفته‌اند آقایان هم که اینجا آمده‌اند الان هم مشغول یک خدماتى هستند و شب و روز مشغول خدمتگزارى به این مملکت هستند و امیدواریم که ما هم بتوانیم از وجود آنها استفاده بکنیم و خدمات به این مملکت از حیث اقتصادى و مالى بکنیم و نباید براى یک امور جزیى این قدر اشکال بکنیم براى این که نتیجه‌اش را باید منتظر باشیم البته امیدوار هستیم نتیجه آن هم به زودى معلوم بشود البته تا به حال یک قدرى پیشرفت‌هایى هم شده است بعد هم بتوانند عملیاتى بکنند که به نفع کشور باشد.

رئیس- پیشنهاد آقاى طباطبایى‏

ماده 7- مستشاران آمریکایى که به موجب این قانون استخدام می‌شوند و آنهایى که فعلاً در ادارات مالى مشغول انجام وظیفه می‌باشند از این تاریخ از پرداخت مالیات بر درآمد نسبت به حقوقى که از دولت می‌گیرند معاف می‌باشند.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- بنده دیدم اینجا چون یک مطلب بدیهى این قدر صحبت می‌شود این است که بنده هم پیشنهاد کردم که عرض کنم شما خودتان می‌فرمایید که قرارداد دو طرفى است تراضى هم کردیم تصویب هم کردیم تمام شد دیگر صحبت از کار دو ماه پیش نیست بنده هم اینجا قید کردم از این تاریخ یعنى آنهایى که حالا استخدام می‌شوند مشمول این قانون هستند ولى آنهایى که قبلاً استخدام شده‌اند از هفت هشت ماه پیش و پول گرفته‌اند و مالیات هم داده‌اند حالا دیگر آمدن و قرارداد او را به هم زدن براى یک چیز جزئى کار خوبى نیست و این پیشنهاد نظر آقا را تأمین می‌کند.

هاشمى- بنده هم یک پیشنهاد دیگرى داده‌ام.

رئیس- پیشنهادها همه خوانده می‌شود بعد رأى بگیریم.‏

وزیر دارایى- این پیشنهاد را چون آقایان موافقت دارند بنده هم موافقت و قبول کردم.‏

بعضى از نمایندگان- رأى بگیرید به ماده‏

پیشنهاد آقاى هاشمى

پیشنهاد می‌کنم که پس از جمله پرداخت نماید نوشته شود پس از کسر مالیات حقوق خالص آنها.

رئیس- آقاى هاشمى‏

هاشمى- عقیده بنده این بود که از مجموع پیشنهادات یک عبارت خوبى در بیاید اساساً بنده هم گویا هم عقیده آقاى انوار باشم و امتیازى چندان قائل نباشم ولى پیشنهاد دیگرى شده است که باید آن طور قائل بشویم بنده این طور پیشنهاد می‌کنم پرداخت شود به مستشارانى که استخدام می‌شوند بنده پیشنهاد کردم عبارت این جور نوشته شود: به نحوى پرداخت نمایند که پس از کسر مالیات حقوق خالص آنها کمتر از میزان مصوبه مجلس شوراى ملى نباشد. این یک جور است بالاخره مطلب یک مطلب است اما اینجا تصریح دارد که کسرى مالیات را دولت در هر ماه در نظر بگیرد و بعد از کسر کردن مالیات یک میزانى را به آنها بپردازد.

مخبر- اجازه می‌فرمایید.

رئیس- پیشنهادات دیگر خوانده نشده است.

مخبر- خوب پیشنهادات دیگر هم خوانده شود.

طوسى- آن پیشنهاد را دولت قبول کرده است بنده دو مرتبه می‌خوانم.

رئیس- به نظر بنده عبارت خود ماده قانون پیشنهاد آقاى طباطبایى بهتر باشد که از این تاریخ مقصود است وقتى که قانون هم گذشت از این تاریخ به موقع اجرا گذاشته می‌شود در واقع پیشنهاد شما با این ماده لایحه موافق است.

پیشنهاد آقاى نراقى دو مرتبه قرائت می‌شود:

ماده 7- وزارت دارایى مجاز است مستشاران آمریکایى را که به موجب این قانون استخدام می‌شوند و مستشاران آمریکایى را که فعلاً در خدمت وزارت دارایى هستند از پرداخت مالیات بر درآمد معاف نماید.

بعضى از نمایندگان- رأى بگیرید آقا.

مخبر- با نظر آقاى وزیر دارایى یک ماده‌اى نوشته شده است که به جاى ماده 7 نوشته شود:

وزارت دارایى مجاز است معادل مالیاتى که در ایران

+++

به حقوق مستخدمین آمریکایى که به موجب این قانون استخدام می‌شوند یا آنهایى که فعلاً در وزارت دارایى مشغول خدمت هستند در وجه آنها از این تاریخ به عنوان فوق‌العاده بپردازد.

طباطبایى- این صحیح نیست این یک پیشنهاد خرج است نه حقوق به این جهت در لایحه گذاشتن آن خلاف نظامنامه و ترتیب است و صحیح نیست ما فقط می‌خواهیم یک کار بکنیم و آن این است که آنهایى که البته مالیات پرداخته‌اند تا به حال آنها که گذشته و ما حرفى نداریم از حالا این سه نفر یا 6 نفر که استخدام می‌شوند و مستشارانى که هستند در خدمت دولت از این تاریخ از پرداخت مالیات معاف باشند این پیشنهاد شما پیشنهاد خرج است در صورتی که این حقوق است و آن صحیح نیست آن پیشنهاد بنده و آقاى نراقى و آقاى یمین اسفندیارى بهتر است.

مخبر- این هم پیشنهاد خرج می‌شود و بنده هم به نام کمیسیون با آن پیشنهاد نمی‌توانم موافقت کنم بسته به رأى مجلس است.

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک مدنى- حضرتعالى اگر رعایت نظامنامه را بکنید این هرج و مرج دیگر نمی‌شود. بنده از نظر علاقه‌اى که به مقام ریاست و حفظ انتظامات مجلس دارم استدعا می‌کنم آقا توجه بفرمایند و نظامنامه را اجرا کنند. یک پیشنهادى وقتى در مجلس شوراى ملى می‌شود در یک موضوع ممکن است بیست تا سى تا پیشنهاد بشود. پیشنهاد کننده باید اول در پیشنهادش توضیح بدهد و مخبر کمیسیون هم می‌تواند موافقت یا مخالفت کند و بعد که مخالف صحبتش را کرد باید رأى گرفته شود و تکلیفش معلوم می‌شود و الا هى پیشنهادات را نگهداشتن و رأى نگرفتن این سابقه ندارد و برخلاف نظامنامه است. پیشنهاد آقاى نراقى را وزیر مالیه قبول کرده است باید رأى بگیرید اگر آن قبول شد تکلیف معلوم می‌شود و دیگر این همه هرج و مرج هم این جور پیش نمی‌آید. (صحیح است)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقایان نراقى و یمین اسفندیارى و طباطبایى آقایانى که موافقت دارند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده هشتم حذف شود.

ماده 8- سایر شرایط استخدامى سه نفر نامبرده بر طبق مقررات قانون مصوب 23 عقرب 1301 معین خواهد شد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده 8 آقایان موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. مذاکرات در کلیات ثانى است. آقاى انوار فرمایشى دارید؟

انوار- بنده به خودم نوید و امیدوارى می‌دهم که انشاء‌الله مطابق همان مطلبى که بنده در روزنامه ستاره خواندم ایران داراى یک استقلال کاملى است و هیچ این نوع موضوع‌ها و کارها به استقلال تام ما ضررى نمى‌رساند. اولاد ایران از بین نمی‌رود، آزادى ایران از بین نمی‌رود، همین اولاد ایران است که در این مدت روزگار که در مقابل خطر است ایستادگى کرده است مقاومت به خرج داه است همه جور استقامت کرده است و نگذاشته است که حیات سیاسى خودش را از بین ببرد. این پیشنهاد هم مبنى بر همان مهمان دوستى ایرانی‌ها است: مهمان دولت هستند چه کارش بکنیم می‌گویند چون آنها از آن طرف دنیا آمده‌اند به این طرف دنیا باید از آنها پذیرایى بشود. حالا بنابراین این موضوع را امیدواریم هستیم مجلس شوراى ملى کاملاً تصدیق بکند که این موضوع امتیازى نیست که به مستخدمین بدهیم که یک عده دیگرى هم حقوقى را تقاضا کنند. نه ما چنین امتیازى را قائل نشده‌ایم براى آنها و تمام افراد ایران که در این کشور هستند متساوى‌الحقوق هستند و همه مساوى هستند و امتیازى براى کسى نیست. ولى چون در آنجا مالیات گزافى می‌دهند اینجا دیگر نباید نسبت به آنها تعدى بشود من آن رحم و انصاف ایرانی‌ها را در برابرشان ملاحظه می‌کنم و می‌گویم شما رأى دادید و انشاء‌الله رأى شما باطل نخواهد بود و انشاء‌الله بعدها چنین کارى را دیگر نکنید و حاضر نشوید امتیازى قائل بشوید زیرا هر چیزى اولش جزئى است بعد کلى می‌شود هر تبعیضى که بر ما وارد شده است اول به یک زبان ساده و به یک زبان دیپلماسى و به یک زبانى که همه ما

+++

ها را نرم کرده است بوده است و اینها خیلى تا به حال سر ما آمده است. ولى وقتى که درست متوجه شدیم دیدیم که آنها به منزله یک پالهنگى بوده است که بر سر ما آمده است امیدوارم که دیگر ما حاضر نشویم و زیر این بارها نرویم و همین جور انشاء‌الله ایران همان طور که استقلال دارد باز هم داشته باشد و خواهد داشت. امیدوارم آقاى وزیر دارایى هم اینجا بیایند و تصدیق کنند که این هیچ گونه امتیازى نیست و تصور نشود که ما امتیازى قائل شده‌ایم براى یک دسته‌اى.

رئیس- آقاى مؤید احمدى

مؤید احمدى- استدعا می‌کنم مخصوصاً آقاى انوار به این عرایض بنده یک توجه خاصى بکنند ایشان علاوه بر این که چند سال است که وکیل هستند داراى اطلاعات زیادى هم هستند این امور شخصى آقا مربوط به استقلال نیست (صحیح است) یک ایرانى اگر در لندن مرحوم شد قانون ارث ایران درباره او اجرا می‌شود و یک نفر ایرانى اگر در پاریس مرد قانون ایران را در مورد او اجرا مى‌کنند و یک پاریسى هم اگر در ایران مرد قانون ارث پاریسى را درباره‌اش اجرا می‌کنند. این دیگر مربوط به استقلال مملکتى نیست. اینها مستخدمینى هستند که ما اجیر می‌کنیم و می‌گوییم مالیات ندهند این مربوط به امور شخصى است دیگر این چه ارتباطى به استقلال ممکلت دارد؟ (صحیح است) چه می‌فرمایید آقا؟ اجیر شدن از امور شخصیه است. این قانون مدنى را بردارید ببینید یک ایرانى هم می‌تواند بگوید من کار شما را می‌کنم ماهى هم دویست تومان می‌گیرم و مالیات بر درآمد بنده هم با شما است این به استقلال مملکت چه مربوط است آقا این مربوط به استقلال نیست؟ بنده می‌گویم که ما یک اشخاصى را اجیر کردیم به این شرط و بیایند اینجا خدمت کنند و بعد بروید پى کارشان و این که آقایان می‌گویند صدمه دارد این هیچ مانعى ندارد براى این که آنها در مملکتشان باید مالیات بدهند و هر چه زیاد کنید آنها را ازشان می‌گیرند و این هم باز مانعى ندارد آقا. (صحیح است - صحیح است)

رئیس- آقاى یمین اسفندیارى

یمین اسفندیارى- عرض کنم پایه احساسات آقاى انوار گاهى به حدى می‌رسد که اسباب زحمت می‌شود و واقعاً براى این که ایشان اینجا دارند یک موضوع خیلى عادى که این را اصلاً اهمیت براى آن فرض نمی‌شود کرد یک امتیازى برایش قائل هستند که این امتیاز مورد ندارد. یک اشخاص اولاً آقاى انوار بنده هیچ خارجى براى بنده فرق نمی‌کنند می‌خواهد آمریکایى باشد یا شخص دیگرى باشد. ولى افراد آنها فرق می‌کند با هم ممکن است شما یک نفر سوئدى را اینجا استخدام کنید باى یک شرایط سهل‌ترى و ممکن است یک نفر دیگرى را با یک شرایط سخت‌ترى بیاورید استخدام کنید این موضوع امتیاز نیست آقا! این آمریکایى‌هایى را که شما آورده‌اید اینجا خدمت بکنند می‌گویند ما با این شرایط حاضریم براى شما کار کنیم این موضوعى نیست که ما بتوانیم امتیازى براى آنها قائل بشویم و نه موردى دارد که شما نگران باشید در قسمت استقلال هم همان طور که آقاى مؤید احمدى فرمودند تصور می‌کنم هیچ موردى نداشت که در این مورد جنابعالى این مطلب را با استخدام آمریکایى‌ها بیاورید به قصد این که استقلال ایران همان طورى که جنابعالى ایرانیت‌تان غلبه دارد امیدوارم دیگران هم همین طور باشند و همیشه هم عقیده باشند امیدوارم نه فقط ما بلکه اولادهاى ما هم که زنده هستند نسبت به استقلال مملکت علاقه‌مند هستند هیچ کس نتواند به استقلال مملکت صدمه‌اى وارد بکند. (کافى است)

رئیس- آقاى دکتر ملک‌زاده

ملک‌زاده- عرض کنم چون خیلى یعنى دو جلسه در اطراف این ماده مذاکره شده است خود من استنباط می‌کنم ممکن است واقعاً یک سوء‌تفاهمى در اطراف این موضوع در خارج پیدا شود این است که مى‌خواهم این دو موضوع اساسى را تذکر بدهم. یکی این که قانون و قانون‌گذار چه راجع به افراد مملکت و چه راجع به افراد خارجى حق دارد و مى‌تواند استثنائاتى قائل بشود و وقى قانونى استثنایى قائل شد یعنى براى یک عده از افراد مملکت استثنایى قائل شد این هیچ گونه موانع قانونى و حیثیتى و کیفیتى ندارد مثل این که خیلى از

+++

قوانین داریم مثل قانون نظام وظیفه که یک طبقاتى را معاف کرده است این وقتى که قانون‌گزار یک عده‌اى را معاف داشت این دیگر قضیه استقلال و حیثیت و این چیزها نیست؟ شما استخدام کرده‌اید اشخاصى را اشخاص خارجى را و همین طور که گفته شد اینها می‌گویند من ماهى صد تومان می‌گیرم به شما خدمت می‌کنم حالا شما این را در مقابل یک امر مجهولى می‌خواهید بگذارید یعنى این معلوم نیست که این مالیات چقدر است ممکن است معاف نشوند ممکن است وضع این اشخاص طورى باشد که 50% از حقوق امروزش را مجبور کنیم که به عنوان مالیات بدهد در این صورت او نمی‌تواند خودش را در مقابل وضع نامعلومى قرار بدهد او می‌گوید من ماهى صد تومان می‌گیرم و به شما خدمت می‌کنم مقطوعاً. من دیگر آقا نمى‌فهمم این حرف چیست و در اطراف آن اینجا قید چه موضوع و چه موردى دارد که در این باب پیشنهاد می‌کنند مخصوصاً چون دولت در نظر دارد که کلیه مستخدمین را معاف کند از مالیات بر درآمد و چون اینها هم مستخدمین ما هستند معاف می‌شوند این دیگر حرف ندارد براى یکى دو ماه است نمی‌خواهید این کار را نکنید او هیچ منظورى ندارد می‌خواهد مبلغى را که با او قرار گذاشته‌اید به او برسد نمى‌خواهید این کار را نکنید. ممکن است همان پیشنهادى را که آقاى امیر تیمور کرده‌اند.

جمعى از نمایندگان (با همهمه)- تمام شد آقا کافى است رأى رأى.

رئیس- رأى می‌گیریم به مجموع لایحه با ورقه موافقین ورقه سفید می‌دهند.

(اخذ و شماره آرا به عمل آمده 53 ورقه سفید و سه ورقه کبود و 5 ورقه سفید بى‌اسم شماره شد)

(اسامی موافقین- آقایان: گیو، معینی، معتضدی، مؤید قوامی، گودرزنیا، دکتر لقمان، اصفهانیان، مؤید ثابتی، اردبیلی، پناهی، عباس مسعودی، موقر، دکتر ملک‌زاده، مقدم، فیاض، دکتر غنی، دکتر طاهری، نواب یزدی، فرخ، ملایری، دبستانی، یمین اسفندیاری، ذوالقدر، نمازی، معدل، ناهید، دکتر ضیا، ملک‌زاده آملی، هاشمی، ثقه‌الاسلامی، رهبری، نراقی، پارسا، ساکینیان، طوسی، مهدوی، معتصم سنگ، فتوحی، مؤید احمدی، حریری، دکتر سنگ، لیقوانی، ملک مدنی، مرآت اسفندیاری، لاریجانی، جلایی، گرکانی، امیر ابراهیمی، ناصری، امامی، آزادی

اسامی مخالفین- آقایان: امیر تیمور، انوار، نوبخت

ورقه سفید بی‌امضا: 5)

رئیس- عده حضار در موقع اعلام رأى 86 به اکثریت 53 رأى لایحه تصویب شد.

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- با این که مدتى است شعبه‌ها تعیین شده‌اند هنوز آقایان براى کمیسیون عرایض و مرخصى و کمیسیون مبتکرات عده‌اى که باید معین بشوند معین نفرموده‌اند. اگر اجازه بفرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) و آقایان ترتیب شعبات را بدهند که زودتر این کار تمام شود. (صحیح است)

جلسه آتیه روز یکشنبه 12 تیر ماه سه ساعت و نیم پیش از ظهر.

وزیر دارایى- خواستم استدعا کنم که یکى لایحه اسناد خزانه و یکى هم لایحه تبدیل زر به اسکناس جز دستور گذارده شود.

رئیس- بسیار خوب. در دستور هم همین دو لایحه باشد.

(مجلس یک ربع ساعت پیش از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

قانون اجازه استخدام شش نفر از اتباع آمریکا براى همکارى رئیس کل دارایى‏

ماده اول- دولت مجاز است اشخاص نامبرده در پایین را که از اتباع کشورهاى متحده آمریکاى شمالى هستند به عنوان همکاران رئیس کل دارایى به مدت پنج سال استخدام نماید.

آقاى رکسن آپیکسلى به سمت معاون ادارى با سالى 12500 دلار حقوق

آقاى فرد. آ. شاکمن به سمت معاونت براى تعیین قیمت‌ها با سالى 10000 دلار حقوق

آقاى لى کنت- به سمت کارشناس مالى با سالى 12500 دلار حقوق

آقاى برنارد لمب به عنوان رئیس اداره تحصیل مواد با حقوق سالیانه 12500 دلار

آقاى هربرت لون به عنوان معاونت با حقوق سالیانه 7500 دلار

آقاى ا. س. کان به عنوان معاونت با حقوق سالیانه 10000 دلار

ماده دوم- آغاز خدمت این شش نفر از روز حرکت‌شان از آمریکا محسوب می‌شود و پس از انقضاى سه سال دولت ایران یا اشخاص مزبور مخیر خواهند بود دو سال باقى مدت استخدام را ادامه دهند یا فسخ نمایند ولى هر یک از طرفین باید قصد خود را دایر به فسخ قرارداد استخدام چهار ماه قبل از انقضا سه سال اول به طرف مقابل اعلام نموده باشد.

ماده سوم- خانه و سوخت و روشنایى این شش نفر به هزینه دولت خواهد بود و لیکن اشخاص نامبرده مختارند در عوض آن معادل 20% از حقوقشان دریافت دارند.

ماده چهارم- هزینه مسافرت به ایران و مراجعت اشخاص مزبور و خانواده بلافصل ایشان از طرف دولت ایران تأدیه می‌شود و همچنین هزینه مسافرت در ایران براى انجام خدمت به عهده دولت خواهد بود.

ماده پنجم- در صورتی که اشخاص مذکور قبل از پایان مدت استخدام فوت نمایند و یا در نیتجه خدمت به دولت ایران ناتوان شوند و از کار فرومانند دولت ایران معادل حقوق دو سال به ورثه متوفى یا به خود او تأدیه خواهد نمود و همچنین هزینه برگشتن خانواده بلافصل متوفى یا خود او به عهده دولت ایران خواهد بود. هرگاه علل فوق در دو سال آخر خدمت پیش آید ورثه متوفى یا خود او فقط به دریافت حقوق مدت خدمت ذی‌حق خواهند بود.

ماده ششم- در صورتی که قرار استخدام شش نفر مذکور به جهاتى غیر از آنچه در ماده پنجم ذکر شده پایان یابد دولت ایران به طور منصفانه با آنها رفتار خواهد نمود.

ماده هفتم- مستشاران آمریکایى که به موجب این قانون استخدام می‌شوند و آنهایی که در ادارات مالى مشغول انجام وظیفه می‌باشند از این تاریخ از پرداخت مالیات بر درآمد نسبت به حقوقى که از دولت می‌گیرند معاف می‌باشند.

ماده هشتم- سایر شرایط استخدامى شش نفر نامبرده بر طبق مقررات قانون مصوب 23 عقرب 1301 معین خواهد شد.

این قانون که مشتمل بر هشت ماده است در جلسه نهم تیر ماه یک هزار و سیصد و بیست و دو به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده است.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294050!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)