کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/17]

جلسه: 174 صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه 31 خرداد ماه 1322  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر خواربار و پاسخ ایشان به سؤال آقاى سمیعى راجع به شرکت برنج گیلان و بهاى خرید چاى

3- اقتراع شعب

4- طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایى راجع به اعتراض آقاى امیر تیمور در ماده ششم پیمان مالى و موکول شدن آن به جلسه بعد

5- شور اول گزارش کمیسیون بهدارى راجع به تشکیل انجمن‌هاى پزشکى

6- تقدیم دو فقره لایحه از طرف وزیر بهدارى

7- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 174

صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه 31 خرداد ماه 1322

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر خواربار و پاسخ ایشان به سؤال آقاى سمیعى راجع به شرکت برنج گیلان و بهاى خرید چاى

3- اقتراع شعب

4- طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایى راجع به اعتراض آقاى امیر تیمور در ماده ششم پیمان مالى و موکول شدن آن به جلسه بعد

5- شور اول گزارش کمیسیون بهدارى راجع به تشکیل انجمن‌هاى پزشکى

6- تقدیم دو فقره لایحه از طرف وزیر بهدارى

7- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

(مجلس دو ساعت و ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز یکشنبه 29 خرداد ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند.

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین بی‌اجازه- آقایان: مجد ضیایی، دکتر سمیعی، مرآت اسفندیاری، رهبری، شهدوست، مؤید ثابتی، ملایری، مؤید احمدی، ارگانی، گورزنیا، مشیردوانی، لیقوانی، اکبر، عطا‌ءالله پالیزی، مهذب، هدایت‌الله پالیزی، فرشی، دادور، کازرونیان، اصفهانی، فاطمی، دهستانی، سلطانی، صادق وزیری، شباهنگ، مسعودی، مستشار، امامی، دشتی، کامل ماکو، نصرتیان، همراز، بوداغیان)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست (خیر) تصویب شد.

2- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر خواربار و پاسخ ایشان به سؤال آقاى سمیعى راجع به شرکت برنج گیلان و بهاى خرید چاى

وزیر خواربار (آقاى تدین)- به طورى که خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مدتى است که وزارت خواربار درصدد تهیه وسایل جمع‌آوری محصول برآمده است در تمام نقاط مملکت مأمورین براى جمع‌آوری غله و اخذ مازاد از مالکین روانه کرده است و همه جا مأمورین اشتغال به انجام وظیفه دارند و در یک قسمت مهمى تعهداتى اخذ شده است و در یک قسمت‌هایى هم عن قریب تعهدات گرفته خواهد شد که تفصیل آن را ممکن است در یکى از جلسات آتیه کاملاً به عرض آقایان برسانم ولى جمع‌آوری غله محتاج به این است که باید پول داد به مالکین و به مقدار کافى وجه و اعتبار در وزارت خواربار وجود ندارد این است که با صلاحیت وزارت دارایى یک لایحه‌ای تنظیم شده است براى تجدید اعتبار و تقدیم می‌کنم

+++

رئیس- آقاى وزیر خواربار براى سؤال آقاى نبیل سمیعى حاضرید؟

وزیر خواربار- بلى‏

نبیل سمیعى- بنده چندى پیش سؤال از آقاى وزیر خواربار مربوط به انحصار برنج و تشکیل شرکت که در رشت از طرف مأمورین خواربار تشکیل شده کردم اگر چه از طرف ایشان مورد توجه واقع شده و دستورى به استاندارى دادند که توجهى بکنند و رسیدگى بکنند متأسفانه تا به حال نتیجه گرفته نشده تلگرافات زیادى است و شکایات زیادى است چه به خود ایشان و چه به نمایندگان رسیده بود نسبت به شرکتى که براى خرید برنج تشکیل شده است و یک کمک‌هاى مالى هم از طرف وزارت خواربار به آن شرکت شده است و علت تشکیل این شرکت هم این بود که سال گذشته متأسفانه موفق نشدند برنج را خوب جمع‌آوری نموده و تعهدی را که با شوروى داشتند انجام کنند و بالاخره این موضوع باعث شکایت تجاری که سابقه خرید و فروش برنج بودند گردید و کمیسیونى هم براى رسیدگى به شکایات آنها تشکیل شده و تا اندازه‌ای هم رفع زحمت اهالى گردید حالا بنده از آقاى وزیر خواربار خواهش می‌کنم که در این قسمت یک توضیح مشروحى بدهند که ببینیم وزارت خواربار در این قسمت چه اقدامى فرموده‌اند و چگونه توانسته‌اند این موضوع را حل کنند که این شکایاتى که از آنجا است و به نظر ایشان رسیده چه اقدامى کرده‌اند از حضور ایشان باز استفاده می‌کنم و همان طور که در خارج هم خدمتشان تذکر دادم مربوط به چاى و قسمت چاى کارى است که عده زیادی از چای‌کاران و کشت‌کاران چاى اعتراض کرده متأسفانه این موضوع در محل حل نشده و یک عده از اینها آمده‌اند در طهران و هر روز شکایت می‌کنند و قرار هم بود که یک کمیسیونى برود به رشت ولى همین طور امروز و فردا مانده است اگر چه ایشان هم در این قسمت توجه کرده‌اند و دستورات لازم داده‌اند ولى بنده میل داشتم که ایشان این قسمت را تأیید بفرمایند تا این که در نتیجه امرار وقت طورى نشود که آقایان معطل بمانند و نتیجه‌ای ازش گرفته نشود.

وزیر خواربار- وضعیت برنج شمال ایران در سال گذشته به واسطه یک ترتیبات مختلفى که پیدا شده بود صورت خوشى به خودش نگرفته بود به این معنى که در اول سال انحصار برنج لغو شده بود و در وسط سال انحصار نسبت به بعضى از قسمت‌ها برقرار شده بود و در نتیجه تشنج وزارت خواربار موفق نشده بود که این برنج را از مالکین دریافت کند واز طرفى اشخاصى که به عنوان عامل خرید از طرف وزارت خواربار معین شده بودند آنها هم کاملاً وظیفه خودشان را انجام ندادند و در اثر این مقدار زیادى از سهمیه برنجى که مى‌بایست دولت شوروى داده شود از آن موقع معین تأخیر افتاد در چندى قبل از طرف وزارت خواربار براى تصفیه این امر رئیس مربوط به این کار به گیلان مسافرت کرد و با مشاهده اوضاع محلى این طور در نظر گرفت که صرف نظر از عاملین سابق بکند و یک شرکتى را تشکیل بدهد و آن شرکت را مأمور کند براى خرید برنج تا این که سهمیه دولت شوروى داده شود و هم این که مقدار برنجى که لازم است براى طهران و سایر نقاط کشور تهیه شود یک عده را در آنجا انتخاب کرده است به نام مؤسسین شرکت از تأسیس این شرکت این طور سوء‌استفاده و تفاهم شده بود که این شرکت انحصارى است یعنى خرید کلیه برنج گیلان منحصراً باید به عهده این شرکت باشد به این قسمت شکایاتى از آنجا رسید و در همان موقع که شکایات رسید به طورى که خود آقاى سمیعى هم مسبوق هستند چون منظور وزارت خواربار انحصار خرید برنج به این شرکت نبود بلکه مقصودش این بود که تمام اشخاصی که سابقه خرید و فروش برنج را دارند آنها تماماً با این شرکت شریک باشند به این جهت این شرکت را شرکت سهامى قرار گذاشتیم یعنى سهامى را توزیع بکنند و تمام اینهایى که سابقه خرید و فروش برنج دارند اینها سهیم باشند در همان تاریخ تلگرافى کردم بنده به مأمورین که تکلیف این است و بعداً یک عده زیادى آمدند به طهران به آنها هم همان طور اظهار کردم و حالا هم اظهار می‌کنم که اگر تأسیس این شرکت در آنجا دوام پیدا کند

+++

باید همه آن اشخاص که سابقه خرید و فروش برنج دارند در اینجا سهیم باشند و هیچ کس از آنها محروم نشود اما راجع به قسمت چاى قیمت چاى را در چندى قبل معین کردند و تصویب‌نامه هم از طرف هیئت دولت صادر شد حالا آن اشخاص که مالک چاى و تهیه کننده چاى هستند نسبت به قیمتى که تعیین شده است یا مختصر اعتراضاتى دارند براى آن هم کمیسیونى تشکیل شده است و اگر حرف حسابى باشد البته پذیرفته خواهد شد و گرنه رد خواهد شد مع ذلک این که بیشتر اشکال آنها مربوط است به عمله و کارگر در صورتى که چند ماه پیش مزد پایین‌تر بود این موضوع یک قدر محتاج به تحقیقات بیشترى بود و عن قریب مدیر کل اداره برنج براى این قسمت که خواهد رفت یعنى براى رسیدگى به اوضاع برنج و در این قسمت هم رسیدگى خواهد کرد و بنده عقیده دارم که بعد از رسیدگى به طور حق و عدالت رفتار خواهد شد.

3- اقتراع شعب

رئیس- موقع اقتراع شعب رسیده است.‏

عده حاضر 111 نفر به هر شعبه 18 نفر می‌رسد و به شعبه 1 و 2 و 3 یک نفر علاوه می‌شود آقایان شعبه اول 18 نفر:

(اقتراع به عمل آمده و نتیجه به قرار ذیل حاصل شد)

شعبه اول- آقایان: مقدم- لاریجانى- معتضدى- بوداغیان- فریدونى- اوحدى- محیط- افخمى- فرخ- پارسا- مسعودى- منصف- مخبر فرهمند- صفارى- دکتر سمیعى- اصفهانیان- ملک مدنى- هدایت

شعبه دوم- آقایان: مشار- مهدوى- لیقوانى- ملک‌زاده آملى- هدایت‌الله پالیزى- نوبخت- عزیزى- مستشار- منشور- آزادى- فاطمى- شهدوست- نمازى- فرمانفرماییان- طوسى- خسروشاهى- گیو- سزاوار

شعبه سوم- آقایان: امیر تیمور- نبیل سمیعى- صدر- معدل- طهرانچى- ناهید- اردبیلی- طباطبایى- فتوحى- افشار- گرکانى- دکتر قزل ایاغ- دکتر تاج‌بخش- اوحدى- جلیلى- موقر- فروهر- حمزه ‌تاش‏

شعبه چهارم- آقایان: همراز- دادور- ذوالقدر- معتصم سنگ- جلالى- دکتر ملک‌زاده- نراقى- صفوى- رفیعى- روحى- شاهرودى- دکتر غنى- فیاض- معینى- دشتى- نایینى- مؤید احمدى- عطاء‌الله پالیزى

شعبه 5- آقایان: رضوى- بهبهانى- دکتر طاهرى- هاشمى- شیرازى- نقابت- امامى- ریگى- محمد گرکانى- مکرم افشار- ثقة الاسلامی- فرشی- دکتر سنگ- اورنگ- ناصرى- حریرى- رحمت سمیعى- دبستانى‏

شعبه 6- آقایان: پناهى- نواب یزدى- اصفهانى- ساکینیان- شباهنگ- اقبال- انوار- دکتر ضیاء- دولتشاهى- چایچى- دکتر سمیعى- مرآت اسفندیارى- اسفندیارى- یمین اسفندیارى- مهدوى- نیک‌پور- دکتر لقمان- دکتر ادهم

به شعبه اول اضافه می‌شود: نقابت

شعبه دوم: امیر ابراهیمى

شعبه سوم: مؤید قوامى‏

رئیس- آقایان البته هیئت رئیسه خودشان را معین خواهند کرد و اعضا کمیسیون مبتکرات را هم معین خواهند کرد.

4- طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایى راجع به اعتراض آقاى امیر تیمور در ماده ششم پیمان مالى و موکول شدن آن به جلسه بعد

رئیس- خبر کمیسیون قوانین دارایى قرائت می‌شود:

خبر کمیسیون قوانین دارایى: کمیسیون قوانین دارایى با مشارکت کمیسیون امور خارجه لایحه شماره 676 دولت راجع به پیمان مالى بین ایران و انگلستان را براى شور دوم با حضور آقاى وزیر دارایى تحت شور قرار داده و اعتراض آقاى امیر تیمور نسبت به ماده ششم که قابل توجه و به کمیسیون ارجاع شده بود مورد دقت و توجه کمیسیون واقع شده ولى نظر به توضیحات مفصلى که آقاى وزیر دارایى دادند بالاخره گزارش شور اول کمیسیون که مبنى بر موافقت با عین ماده واحده پیشنهادى دولت بود تأیید گردیده اینک گزارش آن براى تصویب مجلس شوراى ملى تقدیم می‌گردد.

رئیس- شور دوم لایحه است.

+++

امیر تیمور- این لایحه جزو دستور امروز نبود.

رئیس- ما گفتیم لوایح موجوده‏

امیر تیمور- آقا یک چنین لایحه‌ای را باید قبلاً بدانیم که مطرح می‌شود نباید مجلس را غافلگیر کرد نباید مجلس و نماینده غافل‌گیر کرد شما می‌فرمایید دستور لوایح موجوده گفته شد آخر ما باید بدانیم که این لایحه جزو دستور است این را نباید غافل‌گیر کرد این یک چیزى است که اثر عظیم در تمام شئون مملکت دارد نباید این طور باشد باید قبلاً معلوم شود.

رئیس- چندى لایحه جزو دستور بود و دستور در جلسه پیش لوایح موجوده معین شده بود و این هم جزو لوایح موجوده گذاشته اعتراضات را چاپ کردند اسمى نبردند که شما می‌خواهید اعتراض کنید در مواد 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 و 10 و 11 و 12 و 13 و 14 اعتراضى نرسیده.

امیر تیمور- بنده الان به همه اینها اعتراض دارم هنوز مطرح نشده که شما می‌فرمایید اعتراضى نرسیده است.

یکى از نمایندگان- شور دوم است آقا

امیر تیمور- آقا شور دوم باشد مطرح بکنید بنده به تمام موادش اعتراض دارم.‏

رئیس- شما اعتراض دادید به کمیسیون هم رفت‏.

امیر تیمور- آن مربوط به شور اول بود.

رئیس- شما چرا این قدر اصرار دارید شور اول شما اعتراض دادید به کمیسیون و حالا شور دوم است.

امیر تیمور- شور دوم هنوز مطرح نشده است‏.

رئیس- الان شور دوم مطرح است. آقاى انوار

انوار- عرض کنم جریان مجلس از جریان قانونى خارج است آقاى رئیس اعلان کردند که شور ثانى قرار‌داد مالى دولت ایران با دولت انگلیس شور اول شده بود در شور اول شما اعتراض کرده‌اید مجلس هم موافقت کرد آن اعتراض رفت به کمیسیون کمیسیون هم فرستاد به وزارت مالیه وزات مالیه هم از قرار اطلاعى که بنده دارم دکتر میلسپو را مأمور کردند که در این باب صحبت بکنند حالا دیگر صحبت به کجا رسیده است بنده نمی‌دانم همین قدر خبر دادند که قرارداد با دولت انگلستان همان طور که بوده و به همان ترتیبى که سابق بوده است تغییرى نکرده است یعنى قبول نمی‌کنند اعتراض را حالا رئیس اعلان کرد شور ثانى شما اگر اعتراض دارید پا می‌شوید سر پا اجازه می‌خواهید که من در شور ثانى اعتراض دارم می‌رود به کمیسیون آقاى مخبر هم راجع به یک موضوعاتی که مهم است باید دفاع کنند نمى‌کنند آن وقت آقاى رئیس که بی‌طرف است ناچار می‌شود دفاع کنند من می‌خواهم جریان را عرض کنم شما اعتراض دارید بدهید اگر در مجلس قبول شد می‌رود به کمیسیون و الا رأى گرفته می‌شود.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- اولاً عرضى که بنده کردم این بود که معهود نبود این لایحه امروز جز دستور بشود و لوایح دیگرى بود که ناتمام گذاشته بودیم و آن لوایح بنا بود جز دستور باشد و اگر بنا بود که این لایحه جز دستور بشود بایستى در جلسه قبل گفته می‌شد حالا هم پیشنهادى که بنده به مجلس تقدیم کردم و مورد توجه مجلس شوراى ملى قرار گرفت عبارت از این بود که طبق این قرارداد مالى که بین دولت ایران و انگلستان می‌خواهند بگذارند مقرر شده که تمام لیره انگلیسى که به دولت عرضه می‌شود از قرار هر لیره کاغذى را دولت ایران مکلف باشد که دوازده تومان و هشت قران پول بردارد و متفقین مخارج خودشان را به این طریق با پول ایران بکنند اعتقاد بنده این بود که این لیره سیزده تومان ارزش ندارد و پرداخت این مبلغ براى مدت جنگ فوق قوه و بنیه مالى این کشور است دلیلش هم همین است که این وضعیت سختى که ما دچار هستیم سطح زندگى این طور بالا رفته و این تورم که همه جا صحبت می‌کنند که سفته باز و محتکر هست و همه را بدنام می‌کنند اینها همه دروغ است و اینها همه به واسطه این پولى است که از این مملکت به جیب انگلیس‌ها ریخته می‌شود و مخارج جنگى اینها به دوش این مملکت گذاشته شده است از این جهت است که عرض کردم این 128 قران در عهده و توانایى ما نیست یا این که این را به همان قیمتى

+++

که سابقاً خریدارى می‌شده نرخش شصت و هفت ریال باشد با این که آزادش بگذارند تابع عرضه و تقاضا باشد که هر چه در عرضه و تقاضا بازار نرخ گذاشت همان قدر بپردازند....

رئیس- شما در کلیات حرف می‌زنید یا در مواد؟

امیر تیمور- بنده در روى پیشنهاد خودم صحبت می‌کنم‏.

رئیس- شما در کلیات حرف می‌زنید.

امیر تیمور- خیر من روى پیشنهاد خودم حرف می‌زنم عرض می‌کنم این مبلغ فوق توانایى این مملکت است.

طباطبایى- در ماده ششم باید بگویید حالا پیشنهاد شما مطرح نیست.

امیر تیمور- آقاى طباطبایى روى خبر کمیسیون عرض می‌کنم. شما را چه می‌شود آقاى طباطبایى!. (طباطبایى- آقا کهنه شد اینها) کهنه شد یعنى چه؟ این پیشنهاد قابل توجه مجلس شوراى ملى شد و مجلس قابل توجه قرار داد عرض بنده این است که یا آزاد باشد یا در شش تومان و هفت قران باشد حالا می‌فرمایید کمیسیون موافقت نکرده است بنده عرض می‌کنم کمیسیون نمى‌تواند براى خاطر منافع کشور موافقت بکند زیرا این لیره دوازده تومان و هشت قران فوق قوه و طاقت و بنیه مالى کشور ایران است و این مملکت دچار یک بدبختى و انفلاسیون سختى خواهد شد و براى بسیارى از طبقات همان طور که الان هم زندگى منحصر شده بدتر خواهد شد حالا مجلس شوراى ملى خود می‌داند آقایان شما که مقدرات این مملکت امروز به دست شما افتاده نباید کارى بکنید که بیش از این بدبختى براى مملکت ایجاد بشود دیگر خود دانید.

وزیر دارایى- اولاً آقاى نماینده محترم گویا فراموش کرده‌اند که این قرارداد عین همان قراردادى است که سابق از طرف دولت امضا شده و مدتى است که به موقع اجرا گذاشته شده ولى البته در موقع شور اول پیشنهادى هم کرده بودند ما آن پیشنهاد را مذاکره کردیم چون قرارداد طرفینى است البته کمیسیون یا ما نمی‌توانیم یک چیزى را که نظر خودمان است آن را اعمال کنیم بایستى با طرف مذاکره کرد و صورت توافق ممکن است اصلاح شود اگر موافقت نشود البته روى آن قراردادى که امضا شده نمی‌شود دخل و تصرف کرد دولت و وزارت دارایى مذاکرات مفصلى کرده‌اند و تلگرافاتى شد و اقداماتى شد ولى از قرارى که صحبت می‌کنند روى وضعیت قیمت اجناس و روى وضعیت کالایى که براى آنها در مقابل این لیره انجام مى‌شود نظر آنها این است که این قیمت البته زیاد نیست و به واسطه این که همه چیز ترقى کرده است مزد ترقى کرده اجناس ترقى کرده بعد از قرارداد در قیمت‌ها تفاوت کلى پیدا شده اگر ملاحظه بشود با تبادلى که می‌شود این قیمت تصور می‌کنم زیاد نیست و آنچه هم که از طرف دولت مذاکره شد قبول نکردند که درش تجدید‌نظرى بشود شرحى هم نوشته بودند که به عرض کمیسیون رسید و چون اظهاراتى را که می‌کنند یک قدرى موافق بود با این اظهارات این بود که کمیسیون موافقت کرد با این قیمت و این خبر را داده است و گمان می‌کنم امروز چون مدتى است این در جریان است و امضا هم شده است و طرف هم قبول نکرده است دیگر قابل بحث باشد و اگر اظهارى هم بکنند نتیجه نخواهد داشت.

امیر تیمور- همان نتیجه ندارد که فرمودید درست است حرف آخر را بفرمایید که نتیجه ندارد.

رئیس- آقاى امیر تمیور در کلیات صحبت کردند در موادى که خوانده شد اعتراضى نشده آن هم که اعتراض شده بود کمیسیون جواب داد.

مخبر کمیسیون قوانین دارایى (آقاى افشار)- عرض کنم بنده عین ماده نظامنامه را می‌خوانم. ماده 32: هرگاه دولت لایحه قانونی به مجلس فرستاد و بر وفق اصل 24 قانون اساسى تصویب عهدنامه‌اى که یکى از دول خارجه بسته می‌شود تقاضا نمود در باب مواد عهدنامه رأى گرفته نمی‌شود و تغییرى هم در متن آن داده نمی‌شود. اگر در ضمن شور اول یا دوم بعضى از نمایندگان در برخى از شرایط اعتراض و ایرادى دارند این اعتراض و ایراد باید به عنوان رجوع

+++

به کمیسیون در مجلس اظهار بشود قبول یا رد رجوع به کمیسیون وقتى مطرح می‌شود که لااقل بیست و چهار ساعت قبل اعتراضات مزبور طبع و توزیع شده باشد. در موقع شور ثانوى کمیسیون راپورتى در باب موارد اعتراض طبع و توزیع کرده و در ضمن آن عقیده خود را درباب تصویب یا رد یا تعویق لایحه بیان می‌نماید و پس از آن مجلس ملاحظات خود را کرده و رأى قطعى می‌دهد. موضوع همین قسمت ثانى است، همین راپورت هم به مجلس داده شده است حالا در این باب باید مجلس رأى بدهد. در صورت رد یا تعویق لایحه مجلس به این طریق رأى می‌دهد مجلس شوارى ملى به دولت تکلیف می‌کند که در باب شرایط معترض علیها مجدداً با دولت متعاهد داخل مذاکره و گفتکو بشود. حالا مطابق نظامنامه بسته به رأى مجلس است و بنده تصور نمی‌کنم که در این باب بیش از این صحبت بشود زیرا بسایر مواد اعتراضى نشده فقط اعتراض آقاى امیر تیمور به ماده شش بود که در این خصوص هم در کمیسیون مذاکرات زیادى شد و بالاخره همان لایحه اولى دولت ناگزیر تصویب شد که راپورتش به مجلس تقدیم شده است حالا باید نسبت به این لایحه خود مجلس رأى بدهد.

طباطبایى- آقا بنده در کلیات لایحه عرض دارم.

انوار- آقا ماده واحده است کلیات ندارد.

نوبخت- آقا سابقه دارد در دوره پنجم و ششم. پس این سابقه‌ها چیست.

انوار- آقا سابقه غلط است دلیل نمى‌شود.

نوبخت- چطور سابقه غلط است سابقه دارد.

انوار- چه مى‌گویى! بى‌ادب!

نوبخت- بى‌ادب تویى.

رئیس- یعنى چه! اینجا که دعوى نمی‌کنند! قباحت دارد! رعایت نظامنامه را بکنید.

نوبخت- به آقای آقا سید یعقوب بفرمایید.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- بنده در جواب اخطار نظامنامه خواستم عرض کنم که این مواد بیشتر به یک معامله شبیه است و یک داد و ستدى تا به یک قرارداد. این مواد نظامنامه که اینجا خوانده شد متوجه عهدنامه‌ها و قراردادها است (مخبر- این هم قرار‌داد است) در قرارداد نمى‌شود گفت یک ملت را بیایند با او معامله بکنند و بگویند که لیره را می‌خواهم به شما دوازده تومان و هشت قران بدهیم و دو ریال هم تفاوت خرید و فروشش هست و آن وقت یک موادى وضع بشود اسمش را بگذارند قرار‌داد این قرار‌داد یا عهدنامه نیست این معامله است و در اینجا تصریح شده است کمیسیون ارز در صورتی که کمیسیون ارز را هم بنده اطلاع دارم گویا برچیده و منحل شده است و حالا باز اینجا صحبت از کمیسیون ارز است و دیگر بنده منظوری که داشتم راجع به قیمت لیره بود که در پیشنهادات چایى بنده که اعتراض داده بودم ما مکرر اینجا عرض کردیم وقتی که بنا شد ما مجبور باشیم یک پولى را به قیمت معین که در بازار قیمت حقیقى این نیست خریدارى کنیم و هر ماهه و هر روزه به دولت تحمیل بشود این تحمیل بر جامعه است حالا اگر شور دوم است و بحث هم نمی‌شود کرد و آقاى وزیر دارایى موافقت کرده‌اند این بحث علیحده است ولى در هر صورت باید تذکر داد و تذکر هم اینجا گفته شده است که با این وضعیت و با این بنیه مالى مملکت متناسب نیست من اینجا یک روزى عرض کردم که اگر ملاحظه فرمودید که در مخارج متفقین یک زیاده روی‌هایى در ایران می‌شود این مستقیماً تحمیل به ملت ایران است یعنى فرض بفرمایید (تکرار می‌کنم عرضى را که سابق کرده‌ام) یک عمله مزدش در روز هفت ریال است اگر حالا سه تومان می‌دهند بیست و سه قران زیادى می‌گیرد این زیادى از زیادى نرخ لیره براى خرج کننده جبران می‌شود و تأمین می‌شود اما سنگین آن به دوش کیست به دوش این مملکت و این مردم است، تمام مواد تنظیم شده این قرارداد یک سمت این موضوع از لحاظ اقتصاد عمومى ایران به یک طرف و من می‌خواهم براى بار آخر که چون شور دوم است و دیگر مطرح نخواهد شد از دولت و آقاى رئیس کل مالیه (که دیدم خود او هم در راپورت‌هایش مکرر به این موضوع

+++

اشاره کرده است حالا بنده یادم نیست که عین عبارت چیست) که ایشان مکرر گوشزد کرده‌اند که این مطلب روى هم رفته به نفع مملکت نیست و ما را روز به روز فقیرتر کرده است و این سختى و فقر مالى که ملاحظه می‌فرمایید (البته نمی‌خواهم عرض کنم که صد در صد این بوده است) ولى این قیمت تحمیلى خیلى در این مسئله تأثیر کرده است اگر ممکن بشود راهى پیدا بکنید که در این باب یک موافقت بیشترى بشود خیال می‌کنم به نفع مملکت است.

حالا که بنده اینجا شرفیاب شدم براى این که دو مرتبه وقت مجلس را تضییع نکنم تلگرافى است از طرف کارخانه شاهى که درخواست استخدام یک نفر متخصص کرده‌اند براى کارخانه‌جات آنجا که از کار افتاده عیناً تقدیم مقام ریاست می‌کنم. و شرح دیگرى است به امضا عده کثیرى راجع به تبصره چهار ماده شصت و پنج قانون نظام وظیفه که تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

مخبر کمیسیون قوانین دارایى- عرض کنم این که فرمودند که این قرار‌داد مالى نیست و این یک معامله‌ای است گویا درست ملاحظه نفرمودند یک قرار‌داد و یک پیمان مالى است که بین ایران و انگلستان بسته شده مثل قرار‌دادهاى مالى که بین دو دولت متمدن بسته می‌شود ما نمى‌توانیم قرار‌داد را یک معامله تجارتى تلقى کنیم این یک قرارداد تجارتى است که دولت ایران با دولت انگلستان بسته است و باید روى آن معامله بکنند و این که راجع به قیمت لیره و کمیسیون ارز و غیره فرمودند این یک بحث نظرى است و بنده نمی‌خواهم مطرح کنم فقط یک نکته را می‌خواهم تذکر بدهم که تمام روزنامه‌ها فریاد می‌زنند که سرمایه از ایران فرار می‌کند و می‌رود به آمریکا و سایر ممالک دیگر البته خودتان تصدیق می‌فرمایید که اگر قیمت لیره را از این هم پایین‌تر بیاورند به همان تناسب سرمایه بیشتر قرار خواهد کرد البته در این قسمت هم چون یک قسمت اقتصادى است خیلى مى‌شود بحث کرد و مجالى در اینجا ندارد و اگر بحث می‌شد شاید به خود آقا هم ثابت می‌شد که این طور نیست.

رئیس- این لایحه شور اولش شده آقایانى که اعتراض داشتند اعتراض خودشان را دادند به کمیسیون و مذاکره شده و جواب رد داده شده دیگر مورد ندارد که پیشنهادى بدهند (بعضى از نمایندگان- چرا ندارد؟) حالا حکم لایحه با مجلس است به مجلس عرض می‌کنم اگر مجلس ماده واحده را تصویب کرد که هیچ و اگر نکرد آن وقت مورد دارد.

امیر تیمور- این شور دوم است و مثل شور اول می‌شود پیشنهاد کرد سوابق تمام عهدنامه‌ها را ملاحظه می‌فرمایید در هر دو شور می‌شود اعتراض داد.

رئیس- آقاى انوار

انوار- اولاً بنده هیچ میل ندارم که نسبت به هیچ کس خارج از نزاکت صحبت بکنم و من آقاى نوبخت را فوق‌العاده دوست می‌دارم که نه من نظر خصوصى دارم و نه ایشان این سوء‌تفاهم نشود. ثانیاً خود ایشان و تمام نماینده‌ها تصدیق دارند که بالاخره نظامنامه باید در مسائل مختلف فیه حکومت بکند و غیر از نظامنامه چیزى نیست اگر بنده مواد نظامنامه را صحبت می‌کنم آقاى نوبخت که از قدیم در یک ملک آزادى‌خواهى با هم قدم برمی‌داشتیم نباید اعتراض بکنند (نوبخت- خیر من با شما نبودم) نظامنامه یک شور اول و یک شور دوم قائل شده است شور اول را ما کردیم و آقاى امیر تیمور اعتراض کردند مجلس هم با ایشان موافقت کرد و اعتراضش رفت به کمیسیون و کمیسیون هم اقدام خودش را کرد و دولت هم رفت مذاکره کرد و بعد آمد گفت که این پذیرفته نمی‌شود آن وقت کمیسیون این راپورت را به مجلس می‌دهد حالا مقام ریاست یا هیئت رئیسه توجه فرمودند که باید لایحه راپورت کمیسیون مطرح بشود کمیسیون این راپورتش است که مطرح شده اجازه مى‌فرمایید این خبر شور ثانى را الان بنده مى‌خوانم آن وقت قضاوت هم با مجلس است اینجا می‌نویسد: کمیسیون قوانین دارایى با مشارکت کمیسیون امور خارجه لایحه شماره 676 دولت راجع به پیمان مالى بین دولت ایران و انگلستان را براى شور دوم ملاحظه مى‌فرمایید این شور دوم است و ماده واحده است در

+++

شور ثانى اگر اعتراض رسید اگر مخبر قبول کرد می‌رود به کمیسیون اگر قبول نکرد که در مجلس رأى گرفته می‌شود (امیر تیمور- پس حالا می‌شود اعتراض داد) حالا اگر شما با آقاى بهبهانى یا آقاى نوبخت اعتراضى دارید چون شور ثانى است می‌دهید اگر مخبر قبول کرد که می‌رود به کمیسیون اگر نکرد در مجلس باید رأى بگیرند آقاى منشور شما را به خدا اشکالات عدلیه‌اى را نکنید در اینجا بنده این ماده نظامنامه می‌خوانم.

ماده 62- اصلاحاتى که در ضمن شور ثانوى پیشنهاد می‌شود در صورتی که از طرف کمیسیون ارجاع آن خواسته نشود صاحب اصلاح به طور اختصار آن را توضیح و استدلال می‌کند و فقط اعضا کمیسیون حق جواب دارند پس از آن مجلس در باب قبول توجه یا عدم قبول توجه رأى می‌دهد. در صورت قبول توجه آن اصلاح به کمیسیون فرستاده می‌شود. درباره این قبیل اصلاحات نمی‌توان همان روزى که پیشنهاد شده است رأى داد. این مسئله حتم است حالا اگر آقاى امیر تیمور یا آقاى نوبخت اعتراض دارند می‌دهند اگر مخبر قبول کرد که می‌رود به کمیسیون و اگر قبول نکرد باید از مجلس رأى گرفته شود آن وقت به خود آن مسئله باید رأى گرفته شود.

وزیر بهدارى- آقایان اگر توجه بفرمایند نظامنامه صریح است اگر بخواهند باز هم مطرح شود شور سوم می‌شود. در شور اول پیشنهادى شده به کمیسیون رفته اگر کمیسیون موافق بود با آن چیزى که قابل توجه شده رد نمی‌کرد و قبول می‌کرد و مجلس هم رأى می‌داد ولى چون کمیسیون آن پیشنهاد را قبول نکرده است اگر کسى میل دارد این لایحه به تعویق بیفتد باید یک پیشنهادى مطابق این ترتیبى که در نظامنامه هست به مجلس تقدیم کند و مجلس روى آن پیشنهاد باید رأى بدهد و اگر یک همچو فکرى در آقایان نیست که پیشنهاد نمى‌کنند و مجلس هم رأى می‌دهد این یک چیز صریحى است.

امیر تیمور- شور دوم هم باید مثل شور اول به عمل آید و آقاى اردلان اشتباه فرمودند و اشتباه ایشان هم اشتباه محض است.

رئیس- آقاى بهبهانى فرمایشى دارید؟

بهبهانى- در ضمن مذاکره یک مطلب نظامنامه‌اى پیش آمده و هم یک مطلب پیمانى. بنده تصور می‌کنم در مورد اعتراض آقاى امیر تیمور حق با ایشان است ولى آقاى رئیس هم حق دارند بگویند که جز لوایح دستورى بوده است و از طرف دیگر آقاى امیر تیمور هم حق دارند براى این که اصل لایحه پیمانى رسیدگیش در مجلس یک طرز دیگرى است یعنى پیشنهاد کننده باید به عنوان رجوع به کمیسیون پیشنهاد کند. و هم در شور اول حق دارد که پیشنهاد را ارجاع به کمیسیون کند و هم در شور دوم (وزیر دارایى- حق ندارد) اجازه بفرمایید آقا این ماده را که آقاى انوار خواندند راجع به لوایح عادى است ولى لوایح قراردادى هم پیشنهاد در شور اول و هم پیشنهاد در شور دومش باید به عنوان ارجاع به کمیسیون باشد. در شور دوم هم حق پیشنهاد هست ولى به همان عنوانى که در شور اول داشته است. اما این که حق با آقاى رئیس است براى این است که این وضعیت یک وضعیتى است که وکلا نباید در پیشنهادى که می‌کنند صحبت کنند باید ارجاع به کمیسیون بشود و در آنجا مطالب خودشان را بگویند ولى البته تصدیق بفرمایید آقاى رئیس یک همچو پیمانى را که البته وکلا حق دارند درش پیشنهاد کنند این نباید یک دفعه بیاید به مجلس. البته این پیمان در دو ماه پیش شور اولش گذشته ولى هیچ خبرى ازش نبود که بیاید جز دستور حق هست که جز دستور باید اما حق این است که آقایان وکلا را قبلاً مطلع کنند که فردا یا دو روز دیگر یا یک ساعت دیگر یا عصر امروز این جز دستور می‌باشد که اشخاص هم یادداشت‌هایى تهیه کنند براى پیشنهادات خودشان که آنها بتوانند در این موضوع صحبت کنند و على العجاله پیشنهاد این شور هم ارجاع به کمیسیون می‌شود و بنده تصور می‌کنم در این جلسه ما نمى‌توانیم رأى بگیریم به این پیشنهاد و دو مرتبه باید برود به کمیسیون و روز طرحش معین شود و بیاید به مجلس (امیر تیمور- صحیح است)

+++

رئیس- آقاى معدل‏

معدل- بنده اینجا مى‌بینم منحصراً از موضوع نظامنامه بحث می‌شود و مثل این است که آقایان نمى‌خواهند به اصل موضوع بپردازند و نسبت به اشخاصى که انتقاداتى و نظریاتى نسبت به این قرار‌داد اظهار کرده‌اند جواب اساسى هم داده باشند. یک تعجب دیگر هم از این است که رفقایى از ما این اعتراضات را کرده‌اند که در هوش و فراست ممتاز هستند بین نمایندگان مجلس مثل آقاى امیر تیمور و آقاى طباطبایى و آقاى نوبخت و نمی‌شود گفت که عنایت و توجه ندارند بلکه بایستى گفت که می‌خواهند تعبیر بکنند و بگویند که این طور مى‌فهمیم بنده خواستم عرض کنم از نظر مصالح عالیه و بزرگى که ما همه‌مان بایستى آن را مراعات کنیم چند کلمه توضیح عرض کنم حالا نظامنامه چه جور ترتیب این کار را معین می‌کند این سر جاى خودش و بنده معتقد نیستم که رفقا را با نظامنامه متقاعد کنم. می‌بایستى اگر واقعاً اشکالى در ذهن‌شان هست ما باید اساساً رفع کنیم. خیلى در این بابت من توضیح نمی‌خواهم عرض کنم که وضع امروزى که ما می‌خواهیم این را تصویب کنیم با وضع آن روزى که تعیین شده بود این قیمت براى لیره یک تفاوت فاحشى دارد. چنان که آقاى افشار مخبر کمیسیون هم در این باب توضیحى فرمودند ولى خود آقاى امیر تیمور توجه کامل دارند براى این که وارد موضوع هستند که ما آن روز اگر بنا بود که تصویب می‌کردیم به خودمان هم خیلى زیاد فشار می‌آوردیم و البته آن بحث آن روز مورد توجه بود همین طور که فرمودند. اما با این گران شدن اجناس می‌بایستى توجه کرد که امروز که ما این را تصویب می‌کنیم فرقى دارد با آن روز یکى از آقایان می‌فرمایند که این قرار‌داد صورت یک معامله‌اى را دارد بنده تعجب می‌کنم که یکى از آقایان نمایندگان مجلس این نظر را اظهار می‌فرمایند و می‌خواهند یک صورت معامله عادى به آن بدهند در صورتی که این معامله نیست و یک قرارداد سیاسى است و رأى دهنده به این موضوع بایستى قسمت سیاست این موضوع را رعایت کند و مصلحت عالیه کشور را در نظر بگیرد و بعداً در این موضوع رأى بدهد. این قضیه خرید جوراب و دستمال نیست که از این مغازه نشد از مغازه دیگر بخرد اینجا جاى مقدسى است براى ملت ایران و براى نمایندگان و براى مجلس که ایجاد احساساتى کنند و به این وسیله با آنها با ملل متفق همکارى کنیم تا این جنگ را به پایان برسانیم بنده عرض می‌کنم فرمایشات آقایان هم صحیح است فرض هم می‌کنم که در اینجا ما غبنى داریم این اشکالى ندارد. اگر چنانچه ما به آنها متفق هستیم و این را اکثریت مجلس رأى داده است که ما از متفقین آنها هستیم بایستى ضرر و زیان هم در راه متفق و دولت خود بدهیم. ما داریم امتحان عملى براى این کار می‌دهیم ما هست و نیست خودمان را در راه آنها داده‌ایم آقاى من این را توجه کنید آقا که این مختصر خسارت چیزى نیست در مقابل آن خساراتى که تا حالا داده‌ایم.

امیر تیمور- به قدر بنیه و توانایى‌تان بکنید این کشور به زانو در می‌آید این فوق توانایى کشور است.

معدل- آقا توجه بفرمایید ما باید خودمان تشخیص بدهیم که امروز براى این که دنبال این ملل متفقى که داریم برویم باید تا آنجا که می‌توانیم به هر وسیله‌اى هست کار را به پایان برسانیم. اگر آقایان اکثریتشان موافق هستند پس چرا در موضوع 128 ریال حرف می‌زنند اصلش را بگویند که باطل است و برود پى‌کارش. اگر ما بایستى که با متفقین خودمان همراهى کنیم همراهى کردن یعنى خسارات دادن یعنى ضرر دادن یعنى کارى که باب کیف انسان نیست کردن تمام اینها هست. شترسوارى که دولا دولا برنمی‌دارد آقا امروز صحبت ماده 1 و ماده 2 و بیست و چهار ساعت فاصله نیست یک جمعى با کمال رشادت در یک موقعى که وضعیت مثل امروز هم نبوده است این طور تشخیص داده‌اند که دولت ایران متفق روس و انگلیس است و وقتى که متفق شد باید بار جنگ را هم بکشد و به پایان برساند این هم یکى از شرایط این کار است و ملت ایران هم با کمال سرافرازى این بار را مى‌کشد و انتظار

+++

دارد در روزى که بیرق صلح برافراشته می‌شود و نداى صلح برخاسته می‌شود متفقین او هم در مقابل این خسارت و صدها خسارت دیگر حفظ استقلال او را بکنند و امیدواریم که این کار را خواهند کرد.

دکتر ملک‌زاده- آقاى رئیس بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.

رئیس- آقاى دشتى

دشتى- آقاى رئیس یک نظامنامه‌ای که شما در دست دارید باید آن را اجرا کنید این نظامنامه حکم قانون را دارد و باید مرّ نظامنامه را اجرا کنید و من تعجب می‌کنم که چرا در یک مسائل مهمى که باید مرّ نظامنامه اجرا شود شما آن قدر مسامحه و اهمال روا می‌دارید متأسفانه حضرتعالى در کارهاى عادى این کار را می‌کنید و مجلس اهمیت نمی‌دهد ولى در این قسمت هم باید کارى کنید که مجلس در تحت نظم در بیاید و این قدر منحرف نشود. آقاى آقا سید یعقوب هم در این قسمت آمدند و ماده نظامنامه را خواندند و البته یک نحو ابهامى دارد که اگر به سابقه نگاه کنیم روشن خواهد شد. اولاً این اعتراض آقاى امیر تیمور را بنده خوب می‌دانم زیرا همیشه آقاى رئیس مجلس باید دستور جلسه را معین کند حتى در نظر هست که تعیین دستور مجلس با خود مجلس شوراى ملى است ولى غالباً رئیس باید معین کند که اگر اعتراضى هست قبلاً تهیه شود. پس آقاى رئیس باید که در آخر هر جلسه‌اى دستور جلسه آتیه را تعیین کنند که آقایان بتوانند در لوایح صحبت کنند و فکر کنند و خلاصه بدانند چه لایحه‌اى مطرح است که حاضر باشند براى صحبت کردن. خود بنده خیلى از اوقات شده است که یک لایحه‌اى مطرح بوده است که ابداً نتوانسته‌ام اظهار عقیده کنم و مخصوصاً آقایانی که در لوایح علاقه‌مند هستند که صحبت کنند باید به آنها مجال داد یعنى قبلاً بایستى اذهان حاضر بشود و شما به طور حتم تعیین کنید که دستور جلسه آتیه چیست. شما می‌گویید دستور لوایح موجوده این معنى ندارد باید گفت اول فلان و دوم فلان لایحه مطرح است این یکى اما راجع به معاهده با دول خارجه مطابق نظامنامه هیچ وقت خود معاهده مطرح نمی‌شود ماده واحده دولت مطرح می‌شود باقى دیگر مواد منضمات است چیزى که در مجلس شوراى ملى مطرح می‌شود این است که برود این مواد را با دولت ببندد از این جهت نه کلیات اول دارد نه کلیات دوم دارد (نوبخت- پس این سوابق خراب بوده است؟) عرض کنم بنده بیشتر از آقاى نوبخت وکیل بودم در مجلس و همیشه هم مبنى بر همین بوده است و به طور یقین این طور است. صورت جلسات را ملاحظه کنید ماده پیشنهادى دولت فقط مطرح می‌شود آن وقت اگر نسبت به بعضى از مواد نظامنامه کسى اعتراضى داشته باشد همان طور که در نظر هست بایستى 24 ساعت قبلاً اعتراض را بنویسد و به رئیس مجلس بدهد. آن وقت او هم چاپ می‌کند و منتشر می‌کند آن وقت وقتى که آن معاهده مطرح می‌شود آن اعتراض وکیل معترض هم مطرح می‌شود یعنى می‌گویند در ماده 6 مثلاً فلان وکیل اعتراضى داشته است و باید صحبت کند. آن وقت آقاى وکیل پا می‌شود به عنوان ارجاع کمیسیون می‌گوید به این دلیل بنده اعتراضى دارم و حق هست که برود به کمیسیون. آن وقت رأى گرفته می‌شود راجع به ارجاع به کمیسیون اگر مجلس رأى داد در ارجاع به کمیسیون که معلوم می‌شود تا اندازه‌اى حق بوده است و می‌رود به کمیسیون و اگر رأى نداد که گذشته است و به ماده واحده رأى گرفته می‌شود عمل کردن این قسمت به نظر بنده اشکالى ندارد ولى همان طور که آقاى امیر تیمور اشاره کردند باید رئیس مجلس قبلاً تعیین کند که دستور چیست تا این که وکیل بتواند اعتراض بدهد. مثلاً الان شما معاهده را مطرح می‌کنید آقاى امیر تیمور و آقاى نوبخت و آقایان دیگر که اطلاع نداشتند که این لایحه مطرح می‌شود که اعتراض بدهند. براى این که این بایستى 24 ساعت قبل فهمیده باشند و علت این که این صحبت‌ها می‌شود از این جهت است که در موضوع معاهده با دول خارجه باید از روى نظامنامه رفتار شود (صحیح است) علاوه بر این این معاهده بین‌الاثنین است و نمى‌توانیم که آن را تغییرى درش بدهیم زیرا که متن

+++

آن به زبان فرانسه و انگلیسى و روسى می‌باشد و تماماً معتبر خواهد بود و بنابراین از آن طرف مجلس شوراى ملى هم حق دارد که قبول کند یا نکند. پس در این طور موارد اعتراضات باید به عنوان ارجاع به کمیسیون باشد که مجلس شوراى ملى اگر آن اعتراض را مواجه دانست بفرستند به کمیسیون و در کمیسیون آن وکیل معترض می‌رود و مفصل صحبت می‌کند و دولت را موظف می‌کند (امیر تیمور- مرا نخواستند در کمیسیون) بلى. این اشتباهى است که می‌کنند و اساساً اگر این طور جریانات نباشد ما دچار این زحمات نمی‌شویم. بعضى از وکلا ممکن است با یک لایحه‌اى اساساً مخالف باشند و کسى اعتراض نداده باشد ولى البته بایستى مجال به آنها داد که مطابق مقررات نظامنامه حرف بزنند و خارج از نظامنامه حرف نزنند. حالا اگر می‌خواهید نظامنامه را زیر پا بگذارید یا اگر آقاى رئیس می‌خواهند نظامنامه را زیر پا بگذارند این را بنده موافق نیستم خیر این نظامنامه را که ما دادیم باید طابق‌النعل بالنعل عمل کنیم.

رئیس- شور اولش هم گذشته بود آقا.

دشتى- همان خیرى که از کمیسیون خارجه رسیده است و اعتراض آقاى امیر تیمور راجع به آن باید صحبت شود حالا که کمیسیون راجع به اعتراض آقاى امیر تیمور رأى نداده است بهتر این است که امروز اعتراض ایشان داده شود و روز پنجشنبه این موضوع مطرح شود که اگر آقایان هم اعتراض دارند بدهند که روز پنجشنبه مطرح مى‌شود بیایند و صحبت کنند (صحیح است)

وزیر دارایى- اصلاً طرز شور و طرز نظامنامه را باید درست تطبیق کرد آن وقت ببینیم که چه کار کنیم یک لایحه‌اى را همان طور که اظهار شد قرار بود که همان مطرح بشود در شور اول هر کسى 24 ساعت قبل باید اعتراضش داده شود و چاپ شود. شور اول که مطرح می‌شود به عنوان اعتراض به ارجاع به کمیسیون می‌رود و این در همان شور اول است. در شور دوم دیگر نمی‌شود.

یکى از نمایندگان- در هر موقع می‌شود.

وزیر دارایى- اجازه بفرمایید درلوایح دو شورى ملاحظه فرمودید که در شور اول پیشنهادات می‌رود به کمیسیون بدون رأى و بعد در شور دوم می‌آید به مجلس و رأى گرفته می‌شود یا قبول می‌شود یا رد می‌شود یعنى در همان شور اول نظر مجلس معلوم می‌شود لوایح قراردادى هم همین طور است چهار شورى که نیست نظامنامه دو شور فرض کرده در شور اول اعتراضات باید قبلاً داده شده باشد و طبع شده باشد و به نظر آقایان رسیده باشد. در شور اول اعتراضات خودشان را می‌کنند هر کدام را مجلس قابل توجه دانست می‌رود به کمیسیون و کمیسیون با آن طرف متعاهد صحبت می‌کند و نتیجه‌اش می‌آید به مجلس دیگر در شور دوم که نمی‌شود اعتراضات در شور اول می‌شود.

امیر تیمور- آقا سوابق را ملاحظه کنید شما اشتباه می‌کنید این طور نیست.

وزیر دارایى- شما اگر نظرى دارید باید بفرمایید که لایحه بماند.

امیر تیمور- من خبر نداشتم که امروز مطرح می‌کنند.

وزیر دارایى- خبر را شما همیشه داشته‌اید براى این که یک لایحه که می‌آید به مجلس مذاکراتى می‌شود و آقایان نمایندگان مکلفند که اگر پیشنهاداتى می‌شود باید در شور اول بشود چنان که کمیسیون تمام آن پیشنهادات را قابل توجه ندانست جز این یکى را و این هم رفت به کمیسیون و در کمیسیون چنانچه آقایان هم ملاحظه فرمودند مدتى مورد مذاکره واقع گردید و رد شد و حالا خبرش آمده است به مجلس و آقایان هم اطلاع دارید و لایحه هم مدت‌ها خدمت‌شان بوده و مکرر خوانده‌اید (نوبخت- بنده الان مسبوق شدم) در هر صورت حالا ممکن است آقایان یک پیشنهادى بدهند در تعویق یا رد لایحه و الا روى خود لایحه باید رأى گرفته شود و نمی‌شود برود به کمیسیون.

دشتى- آقاى بیات یک اشتباهى کرده‌اند.

امیر تیمور- اشتباه بزرگ‏

دشتى- اولاً یک اشتباهى شده است و آن این است که دولت نباید در نظامنامه مجلس مداخله کند حفظ نظامنامه

+++

مجلس با خود مجلس و وکلا است و دولت باید از لوایح خودش دفاع کند و در نظامنامه حق مداخله ندارد اما اشتباه دوم این است که می‌گویند چهار شورى می‌شود خیر نمی‌شود مقصود از شور که در نظامنامه می‌نویسد شور در مجلس شوراى ملى است (صحیح است) نه در کمیسیون ممکن است یک لایحه ده مرتبه هم در کمیسیون برود مقصود از دو شور شورى است که در مجلس شوراى ملى و جلسه علنى مجلس به عمل آید چون می‌نویسد اگر در ضمن شور اول یا دوم بعضى از نمایندگان در بعضى از مواد اعتراض دادند الى آخر یعنى در شور اول و در شوردوم می‌توانند اعتراض کنند از این صریح‌تر چیست؟ (صحیح است) و بهتر این بود آقاى رئیس مجلس در آخر جلسه گذشته گفته باشند که در دستور جلسه آتیه قرارداد مالى ایران و انگلیس مطرح است و آقایان هم اعتراضات‌شان را می‌دادند آن وقت در اول جلسه مطرح می‌شد حالا هم باید بماند براى جلسه آینده و جزو دستور جلسه آینده باشد و آقایان هم اعتراضات خودشان را می‌دهند و مطرح می‌شود و تکلیفش معلوم می‌شود.

نقابت- آقا یک اشکال دیگر هم هست و آن مربوط به این است که در ضمن یک لایحه دیگرى صدى چهل را صدى شصت کرده‌اند آن لایحه هم باید ضمیمه شود بهتر این است بماند براى جلسه دیگر که آن لایحه هم ضمیمه شده و یک جا مطرح گردد.

طباطبایى- پس بماند براى جلسه بعد (بعضى از نمایندگان- ختم جلسه)

رئیس- اگر موافقت می‌فرمایید لایحه تبدیل اسکناس به زر مطرح شود.

بعضى از نمایندگان- به ما نداده‌اند.

5- شور اول گزارش کمیسیون بهدارى راجع به تشکیل انجمن‌هاى پزشکى

رئیس- گزارش کمیسیون بهدارى خوانده می‌شود.

کمیسیون بهدارى لایحه شماره 49273 دولت راجع به تشکیل انجمن‌هاى پزشکى شهرستان‌ها را با حضور آقاى وزیر بهدارى تحت شور و مطالعه قرار داده بالاخره با مواد زیر موافقت حاصل شده اینک گزارش آن براى شور اول تقدیم می‌شود.

ماده 1- وزارت بهدارى به منظور حفظ سلامت نفوس و تعیین وظایف و حقوق پزشکان در جامعه و حفظ حدود و شئون حرفه پزشکى مجمعى به نام انجمن پزشکان در مرکز هر استان و شهرستان که مقتضى بداند تشکیل خواهد داد مطابق این قانون انجام وظیفه نمایند.

کلیه پزشکان و دندانسازان و ماماها و پزشک‌یارهاى هر شهرستان تابع مقرراتى خواهند بود که این قانون و آیین‌نامه مصوبه به عهده انجمن پزشکان واگذار می‌کند در هر شهرستان فقط یک انجمن پزشکان خواهد بود.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- عرض می‌کنم این لایحه الان توزیع شد و الان هم صحبت از رعایت نظامنامه بود در صورتی که بایستى بیست و چهار ساعت قبل از توزیع شدن مطرح شده باشد بنده این لایحه را خواندم از اول تا آخرش هیچ معنى ندارد واقعاً مزخر‌فتر از این لایحه هنوز به اینجا نیامده است بنده ارادت دارم به آقا ولى این لایحه مفهومش این است که یک عده از اطباء انجمن تشکیل بدهند خوب این که قانون لازم ندارد یکى دیگر این که اگر شکایتى شد این انجمن بتواند تعقیب کند مرجع شکایات عدلیه است و بنده نمی‌دانم چه شکایتى شکایت از این است که اگر دوا‌فروش گران فروخت اولاً این را تا به حال روزنامه‌ها هم نوشتند کسى گوش نمی‌دهد حالا یک نفر خواست برود شکایت کند می‌رود به انجمن پزشکان شکایت می‌کند یا اگر یک طبیبى به غلط معالجه مریض را کرد این انجمن باید رسیدگى کند یا اگر بعضى از اطبا بدون اجازه به شغل طبابت بپردازند بالاخره این از وظایف وزارت فرهنگ است و اینها تمام قانون دارد مقررات دارد بنده نفهمیدم که شما این کارى را که می‌خواهید بکنید خوب اینها اگر تخلف کردند وظایف خودشان را انجام نیاوردند چه مجازاتى براى اینها

+++

قائل شده‌اید به علاوه اینها یک وظایف اخلاقى است چه لزومى دارد شما قانون بنویسید بعد هم البته این انجمن یک محلی خواهد داشت که باید آن تو جمع شوند و این مستلزم یک کرایه و یک خرجى است و یک لوازمى می‌خواهد لوازم‌التحریر می‌خواهد بالاخره اینها را انجمن خواهد داد یا وزارت بهدارى در لایحه که پیش‌بینى نشده است که محل خرجش از کجا است بنده از آقاى وزیر بهدارى خواهش می‌کنم که این لایحه را پس بگیرند و بماند براى سال دیگر.

وزیر بهدارى- بنده اگر جاى آقاى طباطبایى بودم از جنبه مخالف این طور صحبت می‌کردم که اگر یک کار اساسى مثل قرارداد بین دو دولت مطرح شود گفته شود آقا این خیلى مهم است ما ندیدیم بماند براى چهار پنج روز دیگر شور کنیم بالاخره بماند براى جلسه آتیه چون خیلى مهم است اما اگر یک چیزى در درجه دوم اهمیت باشد گفته شود که اصلاً هیچ معنى ندارد و اصلاً نباید شور بشود این حکایت آن آخوند است که گفت می‌دانید می‌دانید و همان طور گذشت در صورتی که این لایحه هم به موقع خودش خیلى مهم است و البته در مقابل قرارداد که بگذاریم در درجه دوم اهمیت است بنده در موقعى که قرارداد مطرح بود نسبت به مطرح شدن لایحه بهدارى ساکت بودم و نظر داشتم که آقاى وزیر دارایى صحبت کنند ولى چون حالا آن لایحه به جلسه آینده موکول شد بنده خیال می‌کردم که لایحه تلقیح عمومى مطرح می‌شود و بالاخره آن هم مطرح نشد و این لایحه مطرح شد و حالا در جواب اعتراض آقاى طباطبایى عرض می‌کنم خدمت آقا که این لایحه یک قدم بزرگى است که ما مردم را دخالت در کارها می‌دهیم و از جنبه اجتماعى فوق‌العاده مؤثر است و از قدیم هم درایران معمول بوده حالا مشروطیت و دموکراسى را کنار بگذار اساساً اصناف ما هم این وضعیت را همیشه داشته‌اند که اگر یک اختلافى براى یکى از اصناف پیش مى‌آمد ما بین خودشان اصلاح می‌کردند پس این وضعیت که در قدیم هم معمول بوده در کارهاى صنفى حالا هم به موجب قانون در کارهاى دیگر مثل اطاق بازرگانى معمول و متداول است و اگر ما متابعت کنیم از دولى که از ما جلوتر بوده‌اند مى‌بینیم که در سایر ممالک هم معمول بوده است پس با وضعیت ایران مى‌بینیم که باید از آقایان دکترهاى آزاد کمک بیشترى بخواهیم و از آقایان دکترها غیر از آن کسانى که موظف هستند به خدمات دولتى و مجبور نیستند که یک کارهایى بکنند از آنها هم استفاده کنیم بنابراین براى این که اینها هم تحت یک مقررات و قوانینى باشند این لایحه تدوین شده اصولاً هم گمان می‌کنم که آقاى طباطبایى از نظر عمومى که دارند بفرمایند که هر چه لوایح دولت می‌آید به مجلس فایده ندارد و چیز مهمى نیست آن یک مطلب علیحده‌ای است ولى این لایحه یک لایحه‌ای است که راه ضررش مسدود و منافعش هم مشهود است این است که خواهش می‌کنم آقا هم موافقت بفرمایند که کلیاتش تصویب شود.

رئیس- آقاى معدل

معدل- الساعه آقاى دشتى شرحى راجع به رعایت مواد نظامنامه داخلى تذکر دادند و باید هم ما مقید باشیم به رعایت اصول و مواد نظامنامه داخلى و اگر تخلف از او بکنیم فردا به یک اشکالاتى بزرگى ما گرفتار می‌شویم و در حضور آقایان الساعه آقا سید کمال آمده است توزیع می‌کند بنده مقصودم این است که هر چیزى که از بین برود یواش یواش سابقه مى‌شود و فردا ممکن است یک نفر بلند شود و بگوید که این را هم همان طور که فلان لایحه بود مطرح کنیم این چه کارى است بنده عرض مى‌کنم به آقاى وزیر بهدارى که آیا در این موقع مشکل مملکت ما دیگر کارى امروز مهم‌تر از این نداریم که به مجلس بیاوریم این را تاریخ قضاوت می‌کند و ثبت می‌کند که ما در چه مواقع مهمى چه لایحه‌ای را آورده‌ایم در مجلس و مطرح می‌کنیم و داریم چه می‌کنیم از این که بگذریم الان با حضور همه آقایان توزیع می‌کنند و با حضور همه طرح می‌کنند.

رئیس- این را باید خدمت آقایان عرض کنم که هر

+++

وزیرى باید وظایف خودش را انجام بدهد. آقاى دکتر ملک‌زاده

دکتر ملک‌زاده- اینجا یک اشتباهى شده است و آن این است که دو لایحه بوده است یکى راجع به تلقیح عمومى که جزو دستور بود و خدمت آقایان هم توزیع شده بود بنده هم انتظار داشتم که آن لایحه مطرح شود حالا این لایحه را منتشر کرده‌اند و وقت هم گذشته است بنده تصور می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند که آن لایحه تلقیح عمومى براى جلسه آینده جزو دستور شود و این لایحه بماند براى جلسات دیگر.

6- تقدیم دو فقره لایحه از طرف وزیر دارایى

وزیر دارایى- دو فقره لایحه راجع به استخدام معاونین رئیس کل دارایى که تقدیم مجلس شوراى ملى می‌کنم و یک لایحه دیگر هم راجع به ما به‌التفاوت مالیات بر درآمد حقوق مستخدمین نسبت به آن یک ماه مساعده است که دیگر مطالبه نشود.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى

دکتر طاهرى- بنده می‌خواستم عرض کنم که امروز وقت مجلس بر این گذشت که چرا این لایحه مطرح شد و آن لایحه مطرح نشد (معدل- تقصیر با هیئت رئیسه است) تصدیق بفرمایید اشخاصى که حاضر براى کار نیستند غالباً این اشکالات را پیش می‌آورند و الا لایحه را حالا آوردند یا روز قبل این لوایح همین پشت گذاشته شده است مقصودم این است که خوب است مقام ریاست از حالا دستور جلسه بعد را معین کنند که چه چیز مطرح می‌شود که همه آقایان فکرشان حاضر باشد.

وزیر دارایى- بنده می‌خواستم تقاضا کنم که این لوایحى را که ما دادیم از نظر وضعیت مالى اهمیت دارد اگر واقعاً مجلس شوراى ملى نظر به تصویبش دارند موافقت بفرمایند جزو دستور گذارده شود یک قسمت راجع به اسناد خزانه بود لایحه‌ای بود که یک ماده‌اش گذشت ماده اول و دومش باید شور شود یکى هم همین قرار‌داد مالى است اگر موافقت بفرمایید در مرحله اول و بعداً آن لایحه اسناد خزانه جزو دستور باشد.

رئیس- آقاى وزیر دارایى سه لایحه مهم دارند یکى راجع به قرارداد مالى بین ایران و انگلیس یکى هم اسناد خزانه است و یکى هم تبدیل اسکناس به زر آقاى انوار.

انوار- بنده می‌خواستم عرض کنم با این که آن روز آن ماده سوم راجع به پول خرد را با کمال عجله گذراندیم پول خرد ابداً پیدا نمی‌شود الان جیب بنده پر از کبریت و سیگار شده است چون که بنده اتومبیل ندارم باید این اتوبوس‌ها را سوار شوم به جاى پول سیگار یا کبریت می‌دهند این عجله که مجلس کرد و احتیاجات که مردم دارند (جواب بده آقاى وزیر دارایى ببین من چه می‌گویم) تمام مردم محتاج هستند چه فکرى کرده‌اید جواب بدهید.

وزیر دارایى- پس از این که لایحه تصویب شد به ضرابخانه دستور داده شد و مشغول هستند یک مقدارى هم حاضر شده است به بانک تحویل شده و به تدریج هر چه حاضر شود در دسترس بانک گذارده خواهد شد و مشغول هستند و به تدریج که ضرب شود به بانک تحویل داده می‌شود و به تدریج هم منتشر می‌شود.

7- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

رئیس- اگر اجازه بفرمایید جلسه را ختم کنیم جلسه آینده روز یکشنبه 5 تیر ماه سه ساعت و نیم قبل از ظهر دستور قرارداد مالى بین دولت ایران و انگلیس‏

(مجلس یک ربع ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294047!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)