کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 172 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه چهارم اسفندماه 1336  

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2-بیانات قبل از دستور آقایان: دکتر امین- سلطان‌مراد- بختیار- بزرگ ابراهیمی- قنات‌آبادی

3-بیانات آقای سلطان‌مراد بختیار طبق ماده 82 آیین‌نامه

4-طرح و تصویب یک فوریت لایحه تقسیم 23 میلیون دلار وام دریافتی از امریکا

5-طرح و تصویب یک فوریت لایحه اصلاح ماده 8 قانون برنامه عمرانی ساله دوم

6-شور دوم گزارش کمیسیون دارایی راجع‌ به عوارض فرود و توفق هواپیماها و ارسال به مجلس سنا

7-بیاتان بعد از دستور آقای دکتر شاهکار راجع‌ به بحرین و جواب آقای نخست‌وزیر

8-تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 172

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه چهارم اسفندماه 1336

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2-بیانات قبل از دستور آقایان: دکتر امین- سلطان‌مراد- بختیار- بزرگ ابراهیمی- قنات‌آبادی

3-بیانات آقای سلطان‌مراد بختیار طبق ماده 82 آیین‌نامه

4-طرح و تصویب یک فوریت لایحه تقسیم 23 میلیون دلار وام دریافتی از امریکا

5-طرح و تصویب یک فوریت لایحه اصلاح ماده 8 قانون برنامه عمرانی ساله دوم

6-شور دوم گزارش کمیسیون دارایی راجع‌ به عوارض فرود و توفق هواپیماها و ارسال به مجلس سنا

7-بیاتان بعد از دستور آقای دکتر شاهکار راجع‌ به بحرین و جواب آقای نخست‌وزیر

8-تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس ساعت ده صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

1-تصویب صورت ‌مجلس‏

رئیس - صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه- آقایان: توماج. کاظم شیبانى. اسفندیارى. طباطبایى قمى. اکبر. ذوالفقارى. دکتر ضیایى. تیمورتاش. دکتر عمید. عرب شیبانى. دکتر فریدون افشار. دکتر مشیر فاطمى. مهران. صراف‌زاده ارباب. حشمتى. اورنگ. امامى‌خویى. دهقان. کورس. مهندس شیبانى. دکتر هدایتى. دولتشاهى. بوربور. اخوان. ابتهاج. مهندس فروغى. پرفسور اعلم. دکتر سید امامى.

غائبین بى‌اجازه- آقایان: دکتر طاهرى. سنندجى. اریه. کیکاوسى.

رئیس - نظرى نسبت به صورت ‌مجلس نیست؟

(اظهارى نشد)

صورت ‌مجلس تصویب شد

2- بیانات قبل از دستور آقایان: دکتر امین سلطان‌مراد بختیار بزرگ ابراهیمى قنات‌آبادى‏

رئیس - نطق‌هاى قبل از دستور را شروع می‌کنیم آقاى دکتر شفیع امین دکتر

شفیع امین - بنده قبل از شروع عرایضم مى‌خواستم به مناسبت روز سوم اسفند که روز تاریخى براى ملت ایران است و با دست تواناى اعلیحضرت رضاشاه کبیر که در حقیقت بانى ایران نو بود به روح شاهنشاه فقید درود بفرستم امیدوارم که شاهنشاه محبوب اعلیحضرت همایون محمد رضاشاه پهلوى به طوری که عملاً چه از نظر سیاست داخلى چه از نظر سیاست خارجى در تمام قسمت‌ها و در تمام شئون نظریات عالیه شاهنشاه فقید را تأیید و تکمیل‌تر فرموده‌اند امیدوارم موفق بوده و سعادت و عظمت مقام شامخ سلطنت و شخص شاهنشاه و خانواده جلیل سلطنت را از خداوند مسئلت مى‌نمایم (احسنت) در دنیاى علم و صنعت و کار و فعالیت امروز ما با تحولات و تبدلات و جنگ و جدال‌هاى جهانى ازجنگ اول به این طرف مخصوصاً بعد از جنگ دوم ممالک متمدنه و ملل راقیه بیش از پیش به علم و دانش و فن و هنر اهمیت داده و عملاً احتیاج بشرى را براى گردش دستگاه‌هاى فنى و اجتماعى و فرهنگى و بهداشتى و متأسفانه جنگى در اهمیت فرهنگ و تحصیل اطفال و جوانان بیشتر حس نموده‌اند و با مطالعات لازم در ازدیاد مدارس اعم از کودکستان و دبستان و دبیرستان و مدارس حرفه و عالى کوشش بزرگ تحصیل و کسب علوم و دانش را براى عموم از دارا و مستمند بازگذاشته‌اند خوشبختانه در میهن عزیز ما هم علاقه به کسب علم و دانش و هنر زیاد شده و مخصوصاً بعد از مشروطیت کسب علم و دانش از انحصار طبقات مخصوص خارج شده و هر کسى مى‌تواند طفل خود را به تحصیل بگذار و تا اندازه‌اى تحصیل کند و در دانشگاه‌هایى که از پول مملکت و دولت اداره مى‌گردد تحصیل بکند و با علاقه و توجهات عالیه شاهنشاه انشاء‌الله امیدواریم روزبه‌روز جامع‌تر خواهند شد مخصوصاً به اجراى تعلیمات اجبارى در همه جا مخصوصاً در آذربایجان که قانون تصویب نموده و شاهنشاه هم اخیراً تأکید فرموده‌اند اجرا گردد بعد از جنگ اخیر که متأسفانه صدمات و ضرر و زیانى براى بشر و دنیاى متمدن از جنگ و خون‌ریزى حاصل شده از نظر علمى و فنى و اجتماعى و فرهنگى نایجى هم داده که امروزه مورد استفاده‌هاى بزرگ دنیاى متمدن می‌باشند که امیدواریم همیشه در راه صلح و سعادت بشر مصرف شود مخصوصاً از نظر فرهنگى روزبه‌روز مطالعات زیادتر مى‌کنند و براى اطفال و جوانان ازهر حیث وسایل تعلیم و تربیت فراهم‌تر می‌شود در اروپا و امریکا مخصوصاً مدارس عالى و دانشگاه‌ها با در نظر گرفتن اصول تعلیم و تربیت و روان‌شناسى تکمیل نموده‌اند که محصل ازحیث علم و فن تئورى و پراتیک استفاده کامل از قسمت‌هاى مختلفه علوم و صنعت و پزشکى نمایند جوانان میهن ما هم در داخله و خارجه علاقه مفرط و عشق سرشارى به تکمیل معلومات و تحصیل در مدارس عالیه نشان می‌دهند و عملاً صلاحیت خود را از حیث خوش و ذکاوت و کار و عمل در داخل و خارج کشور ثابت نموده‌اند امروز بیش از ده هزار نفر محصل ایرانى درممالک اروپا و امریکا به تحصیل مشغول هستند از سال 1307 چندین دوره صد نفرى با همت و علاقه شاهنشاه فقید که روحش شاد باد به اروپا رفته‌اند و اکثراً با ارمغان‌هاى

+++

بسیار خوبى مراجعت کرده‌اند که امروز عملاً در قسمت‌هاى مختلفه مى‌بینیم مشغول هستند امسال هم اولین عده صد نفرى که با مسابقه تحت‌نظر وزارت فرهنگ انتخاب شده‌اند چند روز قبل براى کسب اجازه مرخصى به پیشگاه بندگان اعیحضرت همایون شاهنشاه شرفیاب شدند شاهنشاه فرهنگ پرور با بیانات و نصایح عالیه و راهنمایی‌هاى شاهانه و پدرانه‌شان آتیه براى این دسته از جوانان وطن به طوری که مکرر هم فرموده‌اند براى عموم جوانان مملکت و محصلین علم و دانش و معرفت توضیح و تشریح فرمودند که مملکت ما به وجود متخصصین در رشته‌هاى مختلفه احتیاج مبرم دارد که این عده با تحصیل علم و دانش به میهن مراجعت و براى خدمت به ایران عزیز حاضر و آماده شوند بنده با ملاقات‌ها و تماس‌هایى که در اروپا و امریکا و فعلاً نیز در ایران با محصلین و خانواده‌هاشان دارم ایمان و اطمینان دارم و حتم می‌دانم که همگى یعنى هر جوان ایرانى که خون پاک ایرانى در عروقش جریان دارد با عشق میهن و علاقه به ایران و زادگاه خود و شاهنشاه محبوبش و خانواده‌اش تحصیل می‌نماید و علاقه دارد که به وطن بازگردد و در ایران وطن عزیزش خدمت نموده و دین وجدانى و ملى و اجتماعى‌اش را با خدمت خود به مملکت و برادران و خواهران ایرانى ادا نماید اگر آقایان محترم توجه فرمایند براى تحصیل و تربیت این جوانان در خارجه از ایران دولت سالى بیش از 30 میلیون تومان کمک مى‌کند به اضافه عده را هم به اخرج خود و یا مأمور مطالعه کرده است بنده عقیده دارم دولت و وزارت فرهنگ باید با تمام قوا دقت و کوشش نماید که دانشگاه‌هاى فعلى کشور را از حیث لوازم فنى و آزمایشگاهى و ساختمان تکمیل کرده مخصوصاً فعلاً که بودجه تحت تنظیم می‌باشد جداً از دولت خواستارم که به بودجه دانشگاه‌هاى شهرستان اضافه نمایند با این بودجه‌ها اداره دانشگاه‌ها خیلى با زحمت انجام می‌گیرد باید اعتبار کافى به دانشگاه‌هاى شهرستان‌ها داده شود که آنها بتوانند در محیط ساکت و آرام و دور از سیاست به تربیت علمى و روحى‏ و فکرى جوانان مشغول باشند اگر دانشگاه‌هاى ما کامل بشوند و جاى کافى و زیاد داشته باشند از مسافرت عده زیاد محصل به خارجه و صرف پول هنگفت و مخصوصاً امروزه که این دانشجویان در نهایت زحمت و عسرت زندگى و تحصیل مى‌کنند راحت خواهند شد و خانواده‌ها براى تأمین پول تحصیل زیاد در فشار و مضیقه نخواهند بود متأسفانه اطلاعى که بنده دارم اغلب از حیث معاش و زندگى ناراحت هستند. بنده عقیده دارم این عده که در حدود ده هزار نفرند و عده زیاد دیگرى که امروز در مدارس عالیه ایرانى تحصیل مى‌کنند ثروت بى‌کران آتیه مملکت ما هستند و از نظر اقتصادى ارزش هر فرد مخصوصاً فرد تحصیل کرده و با فن و هنر خیلى زیاد است اگر خوب اداره شوند ثروت و سعادت بزرگى براى نسل فعلى و آتیه کشور خواهند بود در امریکا و اروپا عدة در حدود 400 نفر با امید کمک ارزى وزارت فرهنگ هستند هر روز با نامه‌هاى آه ناله به دستگاه‌هاى دولتى و آقایان نمایندگان متوسل می‌شوند و یا خانواده‌های‌شان ناراحت و گرفتارند که باید دولت و وزارت فرهنگ تصمیم لازمى براى آنها بگیرند. دولت به وسیله وزارت فرهنگ که مسئول اداره محصلین خارجه است یا به وسیله سرپرستی‌ها به وضعیت عموم محصلین رسیدگى دقیق و کامل نماید و وضعیت تحصیلى و زندگى این جوانان را با دقت کامل و بى‌غرضى و بى‌نظرى در نظر بگیرند و نگذارند این جوانان ناراحت و ناراضى شده و یا خدا نخواسته اخلاق‌شان خراب شود و با کنترل دقیق راحتى آنها را تأمین نمایند. دولت و دستگاه‌هاى دولتى که حتم دارم براى افتخار سعادت این مملکت علاقمند هستند باید از همین حالا با برنامه مرتبى تعداد فارغ‌التحصیل‌هاى رشته‌هاى مختلفه را داشته باشد براى آنها تسهیلاتى فراهم نماید که اولاً آنها را به دستگاه‌هاى دولتى و ملى خوشبین نموده و فوراً کار و زندگى براى آنها تهیه نماید و یا اقلاً راهنمایى کند و با تبلیغات خوب و مهربانى آنها را به مملکت و به خانه خود جلب نماید و راضى نشود این جوانان پاک که با ضمیر روشن و قلبى صاف که به میهن مراجعت مى‌کنند وا نخورده و خدا نکرده با تبلیغات سوء ناراضى شوند به طوری که عرض شد همه جوانان ایرانى علاقمند به خدمت به میهن و مملکت هستند چه بسا دیده شده که روى علل مادى و عدم تأمین زندگی‌شان و یا علل اجتماعى وا خورده و ناراضى و ناراحت و دل شکسته از میهن به اروپا و آمریکا مراجعت مى‌کنند باید دستگاه‌هاى معین و ثابت و کامل و کافى اینها را هدایت کنند باید به درد دل اینها گوش داد و چاره کرد چون عده‌اى ممکن است باشند که از نزدیک با مردم تماس ندارند و مغرور مقام و میز شده و از ملت بى‌خبر می‌مانند و درد دل جوانان را نمی‌دانند یا می‌دانند و اهمیت نمی‌دهند و می‌خواهند با تندى و درشتى با آنها رفتار کنند چه نتایج بدى براى مملکت خواهد داشت جوانان ایران که با پول ایران و ایرانى فرق نمی‌کنند از کیسه خانواده‌شان یا از خزانه دولت براى تحصیل و تکمیل معلومات و اخذ علم و دانش به اروپا و امریکا می‌روند باید به ایران مراجعت نمایند و مدیون هستند و باید از نظر اخلاق و وجدان دین خود را به این مملکت با خدمت‌شان ادا کنند و حتم دارم حاضر هستند باید زندگى آنها را تأمین کرد باید آنها را دل شکسته و ناراحت ننمود چند روز قبل در یک مجلس صحبت از این بود که یک عده ایرانى که تحصیلات خودشان را در آمریکا کرده‌اند گویا به دانشگاه و سازمان برنامه مراجعه کردند اینها دکتر در حقوق در فلسفه و پزشکى بودند و چون کار پیدا نکردند بیکار ماندند و دو مرتبه به امریکا و اروپا مخصوصاً یکى از آنها نامه‌اى نوشته بود که با ماهى در حدود 600 و هفتصد دلار در آنجا خدمت مى‌نمایند تصدیق می‌فرمایید با کمال افتخار حاضر بود که به وطن خودش بیاید و کار کند ولى کار بهش ندادند لذا رفته است بنده عقیده دارم که در مملکت ما در بعضى رشته‌ها به متخصص خارجى احتیاج داریم ولى حقوق‌هاى گزافى به آنها می‌دهند ماهى پنج هزار تومان و بیشتر به آنها حقوق می‌دهند اگر نصف آن حقوق را به ایرانى‌ها بدهند، به جوانان تحصیل‌کرده ایرانى بدهند خواهند توانست که آنها را به مملکت آورده و از وجود آنها استفاده کنیم (صحیح‏ است) بنده با تشکر از وزارت فرهنگ این مطالب را عرض کردم آقایان می‌دانند که وزارت فرهنگ وظیفه مشکلى دارد براى آینده و آتیه خودمان باید کارى کند که بودجه وزارت فرهنگ زیاد شود بنده نمى‌خواهم زیاد مزاحم آقایان شوم دو سه مورد را متذکر می‌شوم در خصوص بهداشت و بهدارى آقاى وزیر بهدارى وعده دادند در خصوص آسایشگاه‌هاى قسمت‌هاى مختلفه مملکت در مازندران و آذربایجان اقدام بکنند اخیراً مردم آذربایجان نامه‌هایى نوشته‌اند و از مذاکراتى که آقاى وزیر بهدارى راجع‌ به جذامى‌ها کرده بودند که مى‌خواهند تمام جذامى‌ها در آذربایجان جا بدهند شکایت کرده بودند بنده عرض مى کنم که آقاى وزیر بهدارى فرموده‌اند که منظور تمام جذامی‌ها نیست و بنده مى‌خواهم بگویم که از نقطه‌نظر علمى وقتى سرایت مرض جذام آن اندازه‌ها نیست که مردم می‌ترسند ولى از نقطه‌نظر پسیکولوژى از نقطه‌نظر روحى مردم احتیاط مى‌کنند و می‌ترسند فعلاً یک آسایشگاه براى مجذومین در آذربایجان هست یکى هم درمشهد هست و ممکن است یک آسایشگاه هم در خوزستان بسازند که هر قسمت را در منطقه خودش جا بدهند مه مجذومین معالجه بشوند حال جناب آقاى وزیر بهدارى علاقه دارند که از نظر بهدارى کمک کنند و آقاى وزیر بهدارى در روزنامه‌ها این مطلب را روشن کنند که با حرف‌هاى کوچک ملت ناراحت نشوند امیدوارم که جناب آقاى وزیر بهدارى براى بهدارى آذربایجان نامه بنویسند و این موضوع را روشن بکند موضوع دیگر راجع‌ به بازنشستگان است حتماً به آقایان هم مراجعه کرده‌اند کارمندان بازنشسته هم حرف‌هایى دارند و ما آنها را تذکر می‌دهیم‏.

رئیس - آقاى دکتر وقت شما تمام شد.

دکتر شفیع امین - اجازه بدهید یک دقیقه دیگر عرضم تمام می‌شود.

دکتر شفیع امین - دیروز جناب آقاى وزیر پست و تلگراف با توجهات عالیه شاهنشاه در تأمین و تکمیل بى‌سیم و نصب دستگاه فرستنده آذربایجان اقدام فرمودند خواستم به نام آقایان همکاران محترم آذربایجان تشکر کنم (صحیح است) که با مراحم شاهنشاه و اقدام خود وزیر پست و تلگراف رفته‌اند آن را افتتاح فرمودند (احسنت) مطلب دیگر این که در سرشمارى که شده است جمعیت آذربایجان را دو میلیون و هشتصد هزار نفر نوشته‌اند این اشتباه است آقایان می‌دانید که اگر جمعیت آذربایجان دو میلیون و 800 هزار نفر باشد جمعیت ایران 11 یا 12 میلیون خواهد شد بنده از آقایان خواهش و تمنا مى‌کنم که توجه کنند و بى‌جهت ارقام ندهند همکاران آذربایجان علاقمند هستند (چند نفر از نمایندگان صحیح است) بنده تمنا می‌کنم که دولت یک بخش کوچک هشترود را کنترل بکند و ببیند این سرشمارى که شده است آیا درست است بنده حتم دارم که در این سرشمارى اشتباه شده است جمعیت آذربایجان بیش از چهار میلیون است و دو میلیون و هشتصد هزار اشتباه است امیدوارم که دولت توجه کند و این اشکال را براى ما حل کند (احسنت)

رئیس - آقاى سلطان‌مراد بختیار

سلطان‌مراد - بختیار چند روز قبل کارگران کارخانه پشم‌باف اصفهان بنده و جناب آقاى رستم امیر بختیار را براى مخابره حضورى به تلگرافخانه دعوت نموده بودند. پس از حضور معلوم شد از جنابان آقایان‏

نخست‌وزیر - وزیر دربار و وزیر کار نیز چنین دعوتى به عمل آمده است. در آن روز تلگرافاتى مبادله شد که متن بعضى از آنها را قرائت می‌کنم. (تلگراف اول) اصفهان به تهران حضورى جناب آقاى نخست‌وزیر محبوب جناب آقاى علاءوزیر محترم دربار جناب آقاى وزیر کار و حضار محترم در تلگرافخانه مدت 2 سال و نیم است آقاى میر‌اشرافى کارخانه پشم‌باف را از سازمان برنامه تحویل گرفته و از آن تاریخ تا به حال فاقد مواد اولیه و وسایل کار و به علت عدم پرداخت حقوق کارخانه نامرتب بوده و از چند ماه گذشته ابداً حقوق پرداخت نکرده 7 هزار نفر کارگر و عائله‌اش در استیصال به سر می‌برند مدت 6 ماه است شکایات و تلگرافات متعددى از طرف کارگران شده نتیجه حاصل نگردید فعلاً کارخانه قسمت اعظم آن تعطیل و کارگران در تلگرافخانه متحصن تا اولیا امور اقدام مؤثر در پرداخت حقوق و گردش کارخانه براى همیشه به عمل آوردند.

نماینده کارگران - حیدرى (تلگراف دوم) بر حسب مراجعات مکرر کارگران کارخانه پشم‌باف در انجمن شهر و اطلاعى که اعضا انجمن شهر از نزدیک به مشکلات زندگانى و گرفتاری‌هاى

+++

کارگران مزبور حاصل نموده‌اند و از لحاظ مصالح عمومى و اجتماعى شهر از طرف انجمن شهر بذل توجه مخصوص و اقدام فورى مؤثر نسبت به تقاضاى معروضه کارگران کارخانه پشم‌باف اصفهان مورد استدعا است غلام‌حسین توسلى نایب رئیس انجمن شهر فرج‌الله زمانى مصطفى افهام نمایندگان انجمن شهر. تلگراف سوم) تهران با اصفهان آقاى حیدرى مستدعیات کارگران مورد کمال توجه و علاقه وزارت کار می‌باشد بر طبق دستور جناب آقاى نخست‌وزیر کمیسیونى زیر نظر جناب آقاى مهندس شریف امامى وزیر صنایع و معادن و نمایندگان وزارت کار و سازمان برنامه تشکیل می‌شود و قریباً ترتیبى داده خواهد شد که موجبات آسایش کارگران فراهم شود و نسبت بپرداخت حقوق معوقه کارگران اقدام جدى به عمل مى‌آید.

نماینده وزارت کار - آبکارى تلگراف دیگرى هم مخابره شده که قرائت می‌کنم. اصفهان به تهران جنابان آقایان رستم‌خان امیر بختیار و سلطان‌مراد بختیاری و آبکارى قبلاً تا نتیجه مطلوب حاصل نگردد کارگران از تحصن خارج نمی‌شوند مگر توجه فورى بشود. حیدرى به طورى که ملاحظه می‌فرمایید کارخانه پشم‌باف به دستور آقاى میراشرافى تعطیل شده است و در این شب عید کارگران را به جاى پرداخت پاداش و عیدى بیکار نموده لقمه نان بخور ونمیرى هم که آنها می‌دادند از گلوی‌شان بریده‌اند متأسفانه تا امروز هم کارگران از تحصن خود کوچک‌ترین نتیجه‌اى نگرفته و کم‌ترین توجه به مستدعیات آنها نشده است (بهبهانى- تقصیر دولت است که در اجناس خارجى را باز کرد) (قنات‌آبادى- اجازه بفرمایید ایشان بفرمایند بنده هم عرض مى‌کنم) (بهبهانى - مقصودم این نیست که مخالفتى با شما کرده باشم مقصودم این است که اگر وضع بد است تقصیر دولت است)

بنده عقیده‌ام را عرض می‌کنم آنچه جنابعالى هم مى‌فرمایید البته صحیح است. بنده چون از وضع کارخانه مزبور اطلاعاتى دارم و از نزدیک نیز شاهد بدبختى‌هاى کارگران آن کارخانه بوده‌ام ازطرف فراکسیون حزب مردم مأموریت دارم مطالبى را به عرض آقایان برسانم و دولت را متوجه بدبختى‌هاى کارگران آن کارخانه می‌نمایم کارخانه پشم‌باف که یکى ازکارخانه‌جات یک کشور است مدتى زیرنظر سازمان برنامه اداره مى‌شد بعد از این که کارخانه سروصورتى گرفت معلوم نشد به چه دلیل اداره بشود آن را به دست عده‌اى سودپرست سپردند در خلال این احوال چند نفر از کسانی که در کارخانه ذی‌نفع بودند با آقاى میراشرافى تماس گرفته و قراردادى تنظیم نمودند که مشارالیه از نفوذ خود سوء‌استفاده کرده محصول کارخانه را به مؤسسات دولتى بفروشد و در مقابل کمیسیون خوبى دریافت دارد پس از انجام چند فقره معامله آقاى میراشرافى پى به استفاده‌هاى سرشارى که کارخانه دارد برد و درصدد خرید سهم و قبضه نمودن کارخانه افتاد و با پشت‌اندازى به مدیریت کارخانه رسید لازم به توضیح می‌داند که در حدود هشت میلیون تومان سازمان برنامه به این کارخانه کمک کرده بود و قسمت اعظم این کمک به صورت مواد اولیه و مایحتاج کارخانه درآمده و در انبارها موجود بود. آقاى میر‌اشرافى پس از این که زمام امور کارخانه را به دست گرفت کلیه محصولى که حاضر شده بود یا بعداً تهیه گردید وسیله دلالان خود در بازار فروخت ولى به جاى اینکه وجوه حاصله از فروش محصول را براى خرید مواد اولیه و نیازمندى‌هاى کارخانه به مصرف برساند صرف ساختمان پارک و منزل و مستغلات نمود از این جهت رفته رفته به علت نبودن مواد اولیه چرخ‌هاى کارخانه از گردش بازماند و در نتیجه مبالغ هنگفتى به اشخاص و در حدود یک میلیون تومان به وزارت دارایى و یک میلیون و کسرى به سازمان بیمه‌هاى اجتماعى مدیون شد. سازمان برنامه نیز براى 8 میلیون تومان طلب خود اجراییه صادر و وضع کارخانه به جایى رسید که امروز منظره ورشکستگى به خود گرفته و تعطیل شده است. به طوری که بنده تحقیق کرده‌ام منظور ازتعطیل کارخانه ایجاد صحنه‌اى براى جلب‌نظر اولیاى امور وگرفتن کمک و اعتبارات تازه‌اى از سازمان‌هاى دولتى بوده است یعنى می‌خواهند با تعطیل کارخانه و بیکار نمودن کارگران وضعى به وجود آوردند که دولت مجبور شود وجوهى در اختیار آنان بگذارد تا باز هم به راحتى بتوانند به سوء‌استفاده‌هاى خود ادامه دهند این آقایان هیچ فکر نمی‌کنند نقشه‌هاى شوم و اقدامات ناپسند آنها چه مصائبى براى کارگران به وجود خواهد آورد. تعطیل نمودن بی‌موقع کارخانه در شب عید علاوه بر این که هزار خانواده کارگر را پریشان نموده به اندازه‌اى در روحیه اهالى اصفهان سوء‌اثر بخشیده که عده‌اى از اعضاى انجمن شهر به طوری که ضمن تلگرافات ملاحظه فرمودید در روز تحصن کارگران با آنها هم ‌صدا شده و از دولت خواستار جلوگیرى از این بى‌عدالتى مدیران کارخانه بودند ضمناً ناگفته نماند هیئت‌مدیره دست‌ نشانده آقاى میراشرافى چون در اثر صدور اجراییه‌ها موقعیت خود را در خطر دیده‌اند کارخانه را به آقاى میراشرافى اجاره داده‌اند تا طلب کاران موفق نشوند به آسانى اداره امور آن را از اختیار اینان خارج سازند.

چندى قبل که بنده در اصفهان بودم روزى به اتفاق جناب آقاى رستم امیر ‌بختیارى به کارخانه پشم‌باف رفتیم یکى از کارگران در حضور حاضرین به صراحت اظهار می‌داشت وضع فلاکت‌بار کارگران به جایى رسید که خانواده برخى از آنها از فرط استیصال براى به دست آوردن قوت لایموت دست تکدى به سوى این و آن دراز نموده مرتکب اعمالى می‌شوند که بنده از ذکر آن در این مکان مقدس شرم دارم. آقایان محترم عید نزدیک است و همه براى اطفال و خانواده خود سرگرم تهیه پوشاک و خوراک و لوازم زندگى هستند ولى در شهر صنعتى اصفهان در اثر نیات پلید و نظریات شخصى یک نفر مدیر کارخانه بیش از هزار نفر کارگر بیکار و حتى براى نان شب خود هم محتاج مى‌باشند اغلب این کارگران جوانى و عمر خود را در این کارخانه گذرانده و اینک باده سر عائله بایستى وجه‌المصالحه آقاى میراشرافى قرارگیرند تا ایشان با متلاشى نمودن زندگى آنها منافع خود را تأمین کند؟ من نمى‌دانم مسئولین امر چه فکرى براى نجات این عده از هموطنان ما نموده‌اند و چرا اجازه داده مى‌شود تا شخصى خوشبختى و سعادت خود را با بدبختى و بى‌خانمانى هزاران نفر تأمین کند و آیا معنى عدالت اجتماعى همین است که عده معدودى در سایه حمایت دولت مرتکب انواع جنایات بشوند حقیقتاً این وضع قابل تأسف است زیرا در همان شهر کارخانه‌جات دیگرى هم هستند که سال‌ها است تأسیس شده بدون این که کار خود را تعطیل کنند و یا هر روز تقاضاى مساعدت و کمکى از دولت بنماید به کار خود ادامه می‌دهند و نقشه‌هاى تازه‌اى هم براى بدبختى کارگران خود طرح نمى‌کنند. آیا چه تفاوتى بین کارخانه پشم‌باف و کارخانه‌جات دیگر وجود دارد؟ به‌ نظر من فقط اختلاف در طرز تفکر و عمل مدیران می‌باشد و بس.

در هر حال بنده زیاد مزاحم آقایان نمی‌شوم و فکر می‌کنم این کارگران و اطفال معصوم آنها گناهى ندارند و نباید وجه‌المصالحه عده‌اى سود‌پرست قرارگیرند از دولت جدا خواستارم که به این وضع شرب‌الیهود کارخانه پشم‌باف خاتمه داده ترتیبى دهند که کارگران بتوانند لااقل قوت لایموت خود را تهیه و براى لقمه نانى نزد اطفال خود شرمسار و سرافکنده نباشد. موضوع دیگرى که بنده می‌خواستم عرض کنم موضوع کارگران کارخانه پشم‌باف و آقاى میراشرافى و دولت است کارگران که تقصیرى ندارند می‌گویید حق با آقاى میراشرافى یا دولت است در هر صورت با این اختلافى که پیش آمده است آنها وجه‌المصالحه شده‌اند در این مملکت مد شده یا رسم شده که می‌گویند فلان کس به نان شب معطل است اینها جداً به نان شب معطلند و دولت نه آمده است که کارخانه را راه بیندازد و نه پولى می‌دهد که اداره بکنند و نه متصدى کارخانه حاضر است از خودش چیزى بدهد و این کارخانه را داره بکند بنده معتقدم که اگر حقیقتاً دولت عقیده دارد که باید به این مملکت خدمت کرد این کارخانه را باید از دست ایشان بگیرد و به دست یک کارفرما بدهد یک کسى که مدیر کارخانه باشد این آقا مدیر کارخانه نیست ده پانزده میلیون تومان هم این کارخانه به عناوین مختلف بدهکار است و ایشان قادر نخواهند بود به هیچ‌وجه این کارخانه را اداره بکنند بنده استدعا می‌کنم که آقاى ذوالفقارى این عرایض را به عرض آقاى نخست‌وزیر برسانند که این کارگران شب عید است و بیچاره‌اند اگر یک دسته کارگر نجابت می‌کنند و چیزى نمی‌گویند نباید کارى کرد که خداى نخواسته یک حرکاتى بکنند شما شاید خودتان هم عقیده داشته باشید که شکم گرسنه ایمان ندارد.

(صحیح است)

رئیس - آقاى بزرگ ابراهیمى‏

بزرگ ابراهیمى - بنده تقاضاى نطق قبل از دستور کرده بودم که عرایض دیگرى را به عرض همکاران محترم برسانم بیان جناب آقاى دکتر شفیع امین راجع‌ به سوم اسفند بنده را متوجه یک روز تاریخى کرد این است که به جاى آن عرایض که قبلاً فکر می‌کردم عرض کنم لازم دیدم مختصرى از سوم اسفند حرف بزنم (احسنت) قبلاً باید دید که مملکت قبل از سوم اسفند بچه روزى بود و چه شد که قیام یک مرد تاریخ توانست تحولى تا امروز در مملکت ایجاد کند از اوضاع مملکت قبل از سوم اسفند چند تکه کوچکش را عرض می‌کنم آقایانى که اینجا نشسته‌اند یک عده‌اى هستند که ارشد از بنده هستند و سن‌شان بیشتر است یا متوجه این تکه‌ها نیستند یا فراموش کرده‌اند حالا بنده با شهادت از آن آقایان می‌پرسم و یادشان خواهد آمد که در همین مملکت در همین شهر تهران پایتخت ایران مرحوم سپهسالار بیکار در الهیه نشسته بود حاکم تهران را به چوب بست آقاى اردلان این‌طور نیست (دولت آبادى ایشان در تاریخ خوانده‌اند) یکى از خوانین عشایر در همین تهران در خیابان سپه وزیر مالیه را بست به چوب انداخت طویله درست است یا نه؟ گوش بدهید وضع مملکت این‌طور بود در بازار تهران میرزا على‌اکبر ساعت‌ساز

+++

صبح مى‌آید تا بعد از ظهر کابینه مى‌آورد کابینه مى‌برد فرج بابى نانوا نان به مردم نمی‌داد کابینه می‌انداخت درست است یا نه؟ آقایان می‌دانند این وضعیت امنیت کشور شاهنشاهى ایران قبل از 1299 بود (دکتر امیر حکمت خزانه‌اش را بفرمایید) خزانه را کارى ندارم یک روز هم گفتم مدیر کل دارایى هم گفت که برو به شاه بگو که پرداخت حقوق تو مربوط به اجازه فلان سفارت‌خانه است (یکى از نمایندگان از این حرف‌ها نزنید) خلاف عرض نمى‌کنم قبل از 99 را عرض می‌کنم که می‌دانید چه خبر بوده است و آن کسانى که می‌گویند برو و به جهنم خجالت بکشند در 99 یکى از ایادى آزادی‌خواه مملکت در اثر اشتباهى که کرده بودم قواى اجنبى را وارد خاک ایران کرد به طوری که تا منجیل آمدند یک قوه اجنبى دیگرى در مقابل آن عقب‌نشینى کرد و رفت به همدان تهران در معرض خطر اشغال بود این آقاى سعداله درویش که الان عضو هیئت مدیره کارخانه‌جات قند است یا صفر انزلى چى با یک کشتى خارجى به بابل‌سر حمله کرد و بابل و بابل‌سر و تمام منطقه مازندران را شغال کرد این سپهبد آق اولى فرمانده قواى مازندران بود عقب نشست بعد از او هم سرلشگر شیبانى از آن طرف از راه منجیل داشتند به قزوین مى‌آمدند وضع مملکت این‌طور بود راه آذوقه به تهران بسته بود به میل مرحوم امیر مکرم لاریجانى و سیف‌الله‌خان سواد کوهى و امیر معظم سواد کوهى و قائم‌مقام و جهان‌شاه‌خان افشار یک خرده هم جلوتر بیایید خوانین شاهسون و بعد هم مصدق‌السلطنه ابوالمله تحریک می‌کرد از احمدآباد که گندم به تهران نیاید و مردم گرسنه مى‌ماندند بعد معاون وزیر مالیة می‌شد بعد مخبر‌الملک وزیر مالیه را مستأصل می‌کرد و خردش وزیر مالیه می‌شد این وضع مملکت بود صحیح است یا نه؟ (چند نفر از نمایندگان صحیح است)

بزرگ‌ترین خدمتگزار مملکت کمیته مجازات شده بود آن هم با قتل و ترور عمومى این جمشید اعلم مرحوم نصرت‌الدوله بى‌تقصیر که هیچ تقصیرى نداشت روى منافع شخصى که بود خودش را ملوت کرد این بود وضع مملکت قبل از کودتا اینجا باید سرتیپ صفارى را شاهد بگیرم در جنگ رشت به نسبت یک به سى و پنج یعنى اگر یک نفر قزاق در جنگ براى دفاع شرکت می‌کرد 35 نفر در مقابلش با اسلحه مجهز بود کار را به جایى رساندند که روز عید قربان در انار کل جلوى غازیان 700 نفر از سربازان ایران در عرض یک ساعت به کلى قید شد 16 نفر مجروح شد آمدیم به منجیل تجمع کردیم گفتیم عقب‌نشینى ما شروع شد آنجا تمهید سفر شد در اثر فشار به طورى مستأصل شدیم که دیگر موضوع عقب‌نشینى در کار نبود و قرار بود (احسنت) حقیقت می‌گویم خودم اقرار مى‌کنم تنها قسمتى که توانست خودش را جمع‌آورى بکند از بین بازار برود و به طرف قومن رضاشاه کبیر بود با آن قسمتى که در دست داشت بنده هم بعد از ظهر در رشت مأمور شدم که بروم با عبدالحسین ثقفى که بعدها در بهبهان کشته شد و عضو نظامى جنگل میرزا کوچک‌خان بود مذاکره بکنم که این عده که عقب‌نشینى مى‌کنند مورد تجاوز میرزاکوچک‌خان واقع نشوند در قصبه زیدق چهار کیلومترى فومن به رضا شاه کبیر برخودم میرپنج و فرماندار آتریاد تهران بود احیاناً فکر می‌کنم در حضورش بهبودى پدر مهندس بهبودى یا یدالله خان بود داشت قدم میزد سلام عرض کردم اول از من پرسید که چه طور شد گفتم این‌طور شد گفت چرا آمدى گفتم این‌طور شد گفت چرا آمدى گفتم که به این جهت فرمودند میرزا کوچک خان با ما موافقت کرد که ما از اینجا رد بشویم و از ما پذیرایى هم کرد و همین‌قدر براى ما کافى است ببخشید تاریخ مى‌گویم قصه نیست گوش کنید (بفرمایید)

درحین صحبت با رضاشاه کبیر عده‌اى از قزاق‌هاى آتریا تهران در یک خانه گالشى نشسته بودند و از زور خستگى یک تصنیفى را عارف مرحوم گفته بود بماندیم و ما مستقل شد ارمنستان به طرز و قیحى می‌خواندند آنها مى‌گفتند بخوردیم با اشکنه به ضرب ترشى رضاشاه یک نگاهى کرد و گوش داد البته آن زمان میرپنج بود تأثیر شدیدى او را گرفت لزرید و گفت ملتى که آن تصنیف حماسه را این‌طور تفسیر می‌کند و می‌خواند محکوم به زوال است تا این روح است ما شکست می‌خوریم مملکت می‌دهیم آبرومان می‌رود از حیثیت می‌افتیم و نابود می‌شویم و گفت خدایا من را مقتدر کن این روح را عوض کنم آقاى بهبودى از پدرت بپرس این حقیقت را به تو می‌گوید بهبودى در آنجا بود از آن ساعت این مرد بزرگ تصمیم گرفت که این روح را در ملت عوض کند به اختصار می‌پردازم در آقا باباى قزوین جمع شدیم حسب‌الامر احمد شاه روس‌ها را بیرون کردیم سرپرست تازه‌اى معلوم کردیم، این سرهنگ کاظم سیاح که الان در سازمان برنامه است این مترجم یک ژنرال انگلیسى بود آمد به‌ ما پیشنهاد خلع سلاح کرد گفت بایستى سلاح را به ما بدهید چون ما به شما مطمئن نیستیم امراى بزرگ ارشد ایستاده بودند بنده ستوان دوم جوان کوچکى بودم تنها کسى که در مقابل عرض اندام کرد با یک بیانات منطقى همان‌طور که عادت او برود یواش حرف میزد و یک تغییرى به این سیاح کرد که توچه جرأتى کردى که این کلمه را براى ما ترجمه کردى به آن افسر فهماند که اگر ما افسران روس را به امر شاه خودمان از دیویزیون طرد کردیم براى این بود که نمی‌خواستیم که خارجی‌ها به ما حکومت کنند (احسنت) ولى اگر همان شاه دستور خلع سلاح به ما بدهد چون می‌دانیم که در تحت مضیقه و فشار است اجراى امر نخواهیم کرد این هم که شما می‌گویید از پول شما اعاشه می‌کنیم من رد می‌کنم این پول نفت مملکت ما است و مال ملت ما است که شما به زور و به قدرت خودتان در تحت کنترل گرفته‌اید و در جاهاى لازم مصرف می‌کنید ولى به شما می‌گویم که ایرانى پول را از شما می‌گیرد وخواهد گرفت (نمایندگان خدا رحمتش کند)

شاید این قضیه سپهبد یزدان پناه، سپهبد شاه بختى، سرلشگر مطبوعى، سرلشگر کیکاوسى و تمام رفقایى که در آن ساعت حضور داشتند هستند این بود که این مرد تاریخ این شخصیت بزرگ و فداکار تصمیم گرفت که از آن روز روح ملت ایران را که اشکنه را به ضرب ترسى می‌خورد عوض کند عوض هم کرد آمد و آمد جمع شدیم و به تهران آمدیم چه شد کار ندارم یکى از بدبختی‌هایى که داشتیم این بود که رجال آن روزى نتوانستند خودشان را نسبت به این مرد قانع کنند و با او همکارى کنند همه از زیر بار در رفتند و می‌گفتند این بابا بگذار برود اگر همین روز آن آقایان ابوالمله‌هاى قلابى و آن آقایانى که واقعاً مؤثر بودند هر دسته‌شان با این مرد همکارى می‌کردند اعتلاى مملکت چندین برابر امروز بودن کردند یا منفعت نداشتند یا منافع‌شان در خطر بود یا سلیقه‌شان کج بود من نمی‌دانم ببخشید همه اینها را از روى حافظه می‌گویم من شرح نمی‌دهم که توى همین شهر دم این خیابان ناصر خسروپرویز خان خرقانى یا ته بازار حسین بوجار و اسماعیل خون‌ریز، توى بازار فرح‌یابى و میرزا على‌اکبر ساعت ساز یا سعید هاشم پهلوان و سید محمد اسلام‌ بولچى فرمانروایى و فرمانفرمایى می‌کردند همه را خواباندش اقبال‌السلطنه‌ها و سمیتقوها و خزعل‌ها و هر چه بود و نبود همه آن کسانى که این مملکت را آن روز به بدبختى انداخته بودند و اغلب آلت فعل یک عده از همین ابوالمله‌ها بودند خواباند ملت توانست بفهمد که رضاشاه کیست که در همین مجلس روز نهم آبان به او رأى سلطنت دادند (پرفسور اعلم- قدر رضاشاه را تاریخ می‌داند) (دکتر امین- این هم تاریخ است) بنده هم تاریخ عرض می‌کنم وقتى عموى شما را بى‌جهت و بى‌تقصیر ومعصوم کشتند من تهران بودم شاگرد مدرسه بودم بنده دو تا از خاطراتى که از این مرد بزرگ دارم برایتان می‌گویم (پرفسور اعلم رضاشاه بزرگ‌ترین شاهان ایران است) در شهریور 1306 با دستگاه سلطنت وارد آذربایجان شدیم سپهبد امیر احمدى فرمانده لشگر بود من هم افسر لشگر بودم شبى دستور فرمود که شامى تهیه بکنند.

رئیس - آقاى بزرگ ابراهیمى از حالا از وقت آقاى مجید ابراهیمى که به شما داده‌اند استفاده می‌کنید.

بزرگ ابراهیمى - فرمودند که شامى تهیه بکنید من با افسران زیر دستم شام بخورم براى ما خیلى افتخار بود که یک مرد بزرگ تاریخ با پادشاه‌مان شام بخوریم عده این هم از مردمان سبویل منصور‌الملک شیخ خزعل صولت‌الدوله قشقایى اسعد مرحوم، حاجى قائم‌مقام حضور داشتند بعد از آن که شام خوردیم امر فرمودند که سبویل‌ها بروند من با افسران کار دارم استدعا می‌کنم این چند کلمه را درست گوش بکنید افسران را حلقه کردند دور خودشان فرمودند عزیزان من فرزندان من، من از خدمات شما راضى هستم و تقدیر می‌کنم ولى یک عیب دارید و آن این است که تابع روح فرماندهى هستید ابتکاراً و مستقلاً فکر نمی‌کنید وقتى شیبانى فرمانده شما است لاهوتى را منکوب می‌کنید امان‌الله میرزا فرمانده است اسماعیل آقا را خلع سلاح می‌کنید و وقتى عبدالله خان است راه مى‌سازید آبادى می‌کنید وقتى محمد حسین‌خان آیرم مى‌آید به رقص مى‌پردازید همه چیز شما گیر فرمانده است وقتى احمد آقا هست فاتح می‌شوید و وقتى دیگرى است شکست مى‌خورید این نمونه این است که شما مطیع فرماندهان خود هستید و این از شرایط زندگى یک سرباز است اما یک بدبختى دیگر دارد وآن به کلى مرا نگران نگه داشته که هرچه مى‌کنید به نام من می‌کنید جنگ براى پهلوى صلح براى پهلوى در این موقع توقف کردند بعد فرمودند من براى اعتلا این ملت براى پیشرفت مملکت در زمان زندگانى خودم خیلى زحمت مى‌کشم میل دارم که در وقت مرگ و در رختخواب مرگ در قبرم راحت بخوابم اگر این‌طور فکر کنید که براى پهلوى کار مى‌کنید من را بعد ازمرگ نگران نگه می‌دارید بیایید به من رحم کنید البته بگویید متکى به یک پادشاه مقدرى هستیم که ما را دیر بزه می‌کنید وحوائج ما را رفع مى‌کند نگویید که براى او می‌کنیم بگویید براى مملکت مى‌کنیم این فلسفه فکرى این مرد بزرگ بود من از این یادداشت‌ها زیاد عرض هم کردم که می‌خواستم چیز دیگر بگویم این پیش آمد کرد و از رفقاى مخبر روزنامه‌ها هم استدعا مى‌کنم که عرایض من را تحریف نکنند چون اغلب مى‌بینم اشتباه مى‌نویسند سوم شهریور شد این مرد بزرگ را یک قدرت دنیا کوبى از دنیا برد و کسانی که خواستند نداشتن شخصیت را با کلمات مستهجنى تأمین کنند پشت این تریبون گفتند برو به جهنم آن هم به کسى که موجودیت آنها از مرد بود، شخصیت‌شان از آن مرد بود با دست آن مرد آمده بودند با دست آن مرد ترقى کرده بودند (یک نفر از نمایندگان- آنها احمق بودند) در ردیف ملت بودند

+++

منتهى استعداد بیشترى نشان داده بودند (یک نفر از نمایندگان کى بود؟) خودتان بهتر مى‌دانید ولى شکر مى کنم خدا را که فرزند نیرومند او به حمدالله توانسته است با تمام مشکلاتى که ابوالمله‌هاى دروغى، کلاه‌سازى‌هاى قدیمى مملکت در مقابل او فراهم کردند موفق بشود و مملکت ما را بهمان وضع زمان پدر بزرگوارش به طرف ترقى ببرد.

رئیس - آقاى بزرگ ابراهیمى ابوالمله کى بوده؟

بزرگ ابراهیمى - قربان مصدق‌السلطنه‌ها

رئیس - بله درست است بفرمایید

بزرگ ابراهیمى - به هر صورت اجازه می‌خواهم به روح بزرگوار آن مرد تعظیم کنم و درود بفرستم به روانى که باعث رنسانس ایران است (صحیح است احسنت) و دعا می‌کنم که خداوند این پادشاه بزرگوار و این فرزند برومند او را براى ما حفظ کند (انشاء‌الله) و ملت ایران در اثر توجهاتش پیشرفت بکند (احسنت، احسنت) بنده چند دقیقه از وقتم که باقی‌مانده به آقاى قنات آبادى مى‌دهم.

رئیس - یک نفر دیگر به شما وقت داده و دیگر شما نمی‌توانید به دیگرى بدهید اگر آقاى مجید ابراهیمى بدهند آقاى قنات‌آبادى می‌توانند صحبت کنند (مجید ابراهیمى بنده بقیه وقت را به آقاى قنات‌آبادى می‌دهم) بسیار خوب بفرمایید آقاى قنات‌آبادى

قنات‌آبادى - بنده قبل از این که وارد مطلب بشوم یک سؤالى از دولت کرده‌ام که الساعه تقدیم ریاست می‌کنم و متن سؤال من این است که از دولت پرسیده‌ام که که در ظرف چهار سال گذشته چه رأسا و چه به وسیله سازمان برنامه به کارخانه‌جات اصفهان چه مقدارى کمک شده به طور انفراد، واحد، واحد این مطلب البته در موقع خودش در مجلس مطرح می‌شود و آن وقت ثابت می‌شود که اطلاعاتى که حزب محترم مردم راجع‌ به کمک به کارخانه‌جات اصفهان در اختیار دارند تا چه حد صحیح بوده است یا نبوده است این سؤال تقدیم مقام ریاست می‌شود و اما راجع‌ به ادعا نامه‌اى که جناب آقاى سلطان‌مراد بختیار دوست محترم بنده علیه آقاى میر‌افشارى قرائت فرمودند اساساً این مطلب را عرض کنم که بنده به سهم خودم بسیار خوش‌ وقتم و خشنودم و به آینده این مملکت امیدوارم که جناب آقاى سلطان‌مراد بختیار و رفقاى محترم ایشان دست مردانگى و همت به کمر گذاشته‌اند و می‌خواهند از طبقه کارگر این مملکت حمایت و نگاهدارى کنند این را جدى خواستم بگویم این عرض من هیچ ایهام و ابهامى ندارد زیرا من معتقدم وقتى طبقه علاقمند به بقا و استقلال این مملکت از طبقه کارگر حمایت بکنند هیچ موقعى این طبقه گمراه نمی‌شوند و اما تو مو میبینى و من پیچش مو تو ابرو من اشارت‌هاى ابرو یک خورده دید را بازتر و وسیع‌تر بکنید اشارت‌هاى ابرو را هم خواهید دید موضوع کارگر و گرفتارى‌هاى کارگر و محرومیت کارگر مطالب بسیار صحیحى است و باید رفع گرفتارى اینها بشود ولى دوست ارجمند و عزیز من هیچ ‌وقت در دنیا براى حل هیچ مسئله و هیچ مشکلى چوب را به معلول نزده‌اند یعنى می‌روند ببینند چرا این‌طور شده است چرا کارگر بیکار شده است چرا کارخانه تعطیل شده است چرا یک عده‌اى که شما براى آنها دلسوزى کردید و من هم به کمک شما وجداناً از صمیم قلب براى آنها دلسوزى می‌کنم در این موقع سال بیکارند آقاى عزیز خوشحالم در خلال فرمایشاتتان وقتى که کلمه 8 میلیون تومان را فرمودید با لفظ ماضى استعمال کردید یعنى گفته بودیدکه کمک کردند آقا این آن قبل از تصدى مهدى میر اشرافى است من این سؤال را مخصوصاً کردم که مجلس محترم و آقایان محترم بدانند که در موقع تصدى مهدى میر اشرافى دستگاه کمک نکرده و سازمان برنامه هم ابداً کمکى نکرده است هیچ با این که اگر یک صدم پولى که دستگاه جان مولم حیف‌و‌میل کرد و یک وجب راه در این مملکت نساخت سازمان برنامه حسن نیت به خرج مى‌داد و کمک مى‌کرد این مؤسسه کار مى‌کرد و ابداً چنین وضعى پیدا نمی‌شد من باب مثال عرض می‌کنم آقا راجع‌ به آن کلمه‌اى که جنابعالى فرمودید به نام حزب مردم اولاً آقایان این مطلب را به شما بگویم والله و بالله به شرافت پیغمبر و اجداد طاهرینم قسم که اگر من با مهدى میراشرافى دوست هم نبودم صرفاً به این که در گذشته شهامت و فداکاری‌هاى او را در راه وطن و مملکت می‌دیدم از او دفاع می‌کردم چه رسد که من با او دوست هستم حریف مجلس ما خود همیشه دل می‌برد على‌الخصوص که پیرایه‌اى بر او بستند من اعتقادم به مهدى میر اشرافى این است که او یکى از سربازان کوچک اما از خود گذشته و فداکار براى کشور و وطن و مردم مملکت می‌باشد (صحیح است)

در این هیچ معطلى ندارد جنابعالى به نام حزب محترم مردم فرمودید چون صحبت از گذشته شد اجازه می‌خواهم که آقایان اجازه بدهند که من هم از گذشته عرضى بکنم ما با دسته‌جات مختلفى که طرفدار مصدق‌السلطنه‌ها بودند می‌جنگیدیم مبارزه می‌کردیم آقاى ذوالفقارى خوب این مطلب را از نزدیک شاهد بودند یک روز دیدیم که روزنامه‌هاى ارگان مصدق‌السلطنه همه‌شان متحدالمال یک عمارت را کراوور کردند و زیرش نوشتند که کاخ خداپسندانه شمس قنات‌آبادى من آمدم این روزنامه‌ها را جمع کردم و رفتم در فراکسیون نهضت ملى گفتم آقایان شما اگر مردید اگر به اصول و شرافت پابندید من خواهش می‌کنم یک نفر از طرف شما بیاید الساعه با من که شمس قنات آبادی هستم برویم محضر و همین کاخى را که کراوور کردید من همین الساعه به شما صلح می‌کنم این صحیح نیست که آدم در مبارزه یا احقاق حق هر چه دلش می‌خواهد بگوید. جناب آقای سلطان‌مراد بختیار بنده الان این مطلب را در این مقام رسمى عرض می‌کنم و فردا هم سندش را خدمت شما تقدیم می‌کنم هر استفاده‌اى که بعد از تصدى این کارخانه از طرف مهدى میراشرافى شده بلاعوض به حزب محترم مردم تقدیم می‌کنم و فردا هم سندش را تقدیم می‌کنم این عرضى که کردم چون یقین دارم و قطع دارم که میراشرافى این کار راخواهد کرد به ضرس قاطع می‌گویم موضوع ساختمان‌هایى که فرمودید هیچ ساختمانى هیچ بنایى بعد از تصدى‌ ایشان به کارخانه اصلاً به وجود نیامده است شما خودتان مى‌دانید قبل از این که کارخانه به تصدى ایشان در بیاید بعضى اوقات با شما توى این کارخانه بوده این ساختمان مال قبل از تصدى ایشان در کارخانه بوده است نه بعد و هیچ بنایى بعد از تصدى ایشان به وجود نیامده اما یک مطلبى هست چون من در جریان این کار از همان جهتى که جناب آقاى سلطان‌مراد بختیار دل‌شان می‌سوزد یعنى از همان جهت حمایت کارگران مدت‌هاست درآمد و رفت هستم چندین مرتبه مزاحم آقاى دکتر اقبال نخست‌وزیر شدم و چندین مرتبه اوامر ایشان صادرشد که کمیسیونى تشکیل شود و سازمان برنامه این مطلب را حل کند متأسفانه عرض کردم یک سر سوزن حسن‌ نیت از طرف دستگاه سازمان برنامه وجود نداشت که این مطلب را حل کند البته وقتى که سؤال من مطرح شد این مطالب روشن مى‌شود که آیا دولت و سازمان برنامه به این کارخانه کمک کرده است یا خیر؟ این بود عرضم.

3- بیانات آقاى سلطان‌مراد بختیار طبق ماده 82 آیین‌نامه‏

سلطان‌مراد - بختیار بنده بر طبق ماده 82 عرضى دارم اجازه می‌فرمایید عرض کنم؟

رئیس - بفرمایید

سلطان‌مراد بختیار - جناب آقاى قنات‌آبادى عرایضى که بنده کردم مربوط به این نبود که آقاى میراشرافى درگذشته چه کرده و چه نکرده و بنده هم نگفته‌ام که آقاى میراشرافى در دوره شانزده و هفده خدمتى به این مملکت نکرده است آقا باید موضوعات را از هم جدا کرد اگر کسى خدمتى به این مملکت نکرده است آقا باید موضوعات را از هم جدا کرد اگر کسى خدمتى به مملکت کرده تا ابدالدهر نباید ساکت نشست که او هر کارى می‌خواهد بکند.

رئیس - آقاى بختیار راجع‌ به آنچه که نسبت به شما گفتند بفرمایید

سلطان‌مراد بختیار- در همان مورد عرض می‌کنم این هشت میلیون تومانى که ایشان فرمودند صلح می‌کنند به حزب مردم، حزب مردم احتیاجى ندارد این 8 میلیون تومان آن روزی که ایشان تحویل گرفتند کارخانه را بنده حاضرم در حضور آقایان نمایندگان صورت مجالس را بیاورم که تمام این اجناس موجود بوده و این اجناس به دست ایشان از بین رفته است و کارگران بیچاره شده‌اند خود آقاى قنات‌آبادى می‌دانند که بنده دو ماه پیش می‌خواستم این صحبت را بکنم ایشان هى واسطه فرستادند و گفتند می‌کنند (قنات‌آبادى همان کارگرى که مورد نظر شما بود 15 هزار تومان گرفت و صلح کرده) آقاى قنات‌آبادى دیگران ده تا پانزده هزار تومان و پانزده تا پانزده هزار تومان گرفته‌اند

رئیس - گفتم در آنچه به شما نسبت داده‌اند بفرمایید در اصل موضوع نفرمایید

بختیار - ایشان مدعى بودند که بنده گفتم که وقتى که ایشان متصدى کارخانه شدند هشت میلیون داده شد بنده این‌طور نگفتم ولى گفتم وقتى کارخانه تحویل ایشان شد هنوز مواد اولیه از کارخانه خارج نشده بود و اجناس موجودى و مواد اولیه به ایشان تحویل داده شد و بنده تمام این صورت مجلس‌ها را پشت همین تریبون ارائه می‌دهم و بنده کسى نیستم که از این حرف‌ها بترسم و بیدى هم نیستم که از این بادها بلرزم.

قنات‌آبادى - بنده هم طبق ماده 82 عرایضى دارم‏

رئیس - این مملکت کار هم دارد و براى مباحثه و مشاعره مجالى نیست‏

قنات‌آبادى - ایشان طبق ماده 82 استفاده کردند بنده هم طبق اجازه مقام ریاست می‌خواهم از همان ماده استفاده کنم ایشان شعرشان را گفتند. اجازه بفرمایید بنده هم بگویم‏

رئیس - ایشان به شما نسبتى ندادند که شما جواب بدهید

قنات‌آبادى - مگر بنده به ایشان نسبتى دادم؟ اجازه بفرمایید نوبت بنده محفوظ بماند.

رئیس - نمی‌شود آخر آن‌ وقت ایشان هم مى‌آیند دو مرتبه از ماده 82 استفاده می‌کنند و این که نمی‌شود ما کارهاى دیگرى هم داریم‏.

4- طرح و تصویب یک فوریت لایحه تقسیم 23 میلیون دلار وام دریافتى از آمریکا

رئیس - در جلسه قبل لایحه‌اى از طرف دولت راجع‌ به تقسیم 23 میلیون دلار تقدیم شد با قید فوریت که حالا قرائت‏

+++

می‌شود و فوریت آن مطرح است

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملی

چون در لایحه تقدیمی ضمن شماره 6211 مورخ 2 و 4 و 1336 راجع‌ به استفاده از مبلغ بیست و سه میلیون دلار قسمتی از 150 میلیون دلار وام و موضوع تبصره 2 قانون تحصیل اعتبار از کشورهای متحده آمریکا و انگلستان تغییری داده شده لهذا به جای لایحه تقدیمی مذکور ماده واحده زیر تقدیم و استدعای تصویب آن را به قید یک فوریت دارد:

ماده واحده- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ بیست و سه میلیون دلار قسمتی از وام آمریکا موضوع تبصره 2 قانون تحصیل اعتبار از ممالک متحده آمریکا و انگلستان را دریافت و هم ارز ریالی آن را که بالغ به 1748 میلیون ریال خواهد شد به طریق زیر در اختیار سازمان برنامه و بانک‌های رهنی و ساختمانی بگذارد:

1- در وجه سازمان برنامه 1000000000 ریال

2- در وجه بانک رهنی 300000000 ریال

3- در وجه بانک ساختمانی 248000000 ریال

تبصره- سازمان برنامه در مقابل مبلغ دریافتی مذکور مبلغ 1000 میلیون ریال از درآمد نفت در وجه وزارت دارایی پرداخت خواهد نمود که به مصرف بودجه کل کشور برسد

تبصره- استفاده بانک رهنی بر طبق برنامة خواهد بود که به وسیله وزارت دارایی تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید همچنین استفاده بانک ساختمانی بر طبق برنامه‌ای خواهد بود که به وسیله وزارتین دارایی و کشاورزی تهیه و به تصویب هیئت وزیران برسد.

تبصره 3- وزرات دارایی اجازه دارد آن قسمت از وجوهی را که در نتیجه معاملات مربوط به قانون 480 دولت آمریکا (فروش مازاد محصولات کشاورزی آمریکا) به صورت وام قابل استفاده است اخذ و برای تکمیل باند فرودگاه مهرآباد و کمک به بانک‌های صنعتی و معدنی اعم از دولتی و یا غیردولتی اختصاص دهد.

نخست‌وزیر- دکتر اقبال

وزارت دارایی- ناصر

رئیس- فوریت لایحه مطرح است آقای اردلان

اردلان- موافقم

رئیس- بنابراین مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به فوریت آقایانی که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد

5- طرح و تصویب یک فوریت لایحه اصلاح ماده 8 قانون برنامه عمرانی هفت ساله دوم

رئیس - لایحه‌ای هم که راجع‌ به اصلاح قانون سازمان برنامه است که نسبت به آن هم تقاضای فوریت شده که قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملی

به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مجلس شورای ملی مستحضر است احتیاجات دولت و پرداخت هزنه‌های ضروری براساس درآمدهای مالیاتی مبالغی که تا آخر سال 1336 از درآمد نفت در اختیار وزارت دارایی گذارده شده پایه‌گزاری گردیده است چون سهمیه‌ای که از عواید نفت در سال 1337 طبق بند الف ماده (8) قانون سازمان برنامه بایستی برای رفع نیازمندی‌های دولت در اختیار وزارت دارایی گذارده شود کمتر از سال 1336 تعیین گردیده و درآمد عمومی کشور با سهمیه مزبور احتیاجات سال 1337 دولت را تأمین نمی‌نماید برای اصلاح ماده فوق‌الذکر و این که درآمد نفت براساس پرداخت‌های سال جاری در اختیار سازمان برنامه گذارده شود ماده واحده ذیل را با قید یک فوریت تقدیم و استدعای تصویب آن را دارد.

قانون اصلاح ماده 8 قانون برنامه عمرانی هفت ساله دوم

ماده 1- از اول سال 1337 تا پایان دوره برنامه هفت ساله دوم کل عواید نفت اعم از مالیات بر درآمد و پرداخت مشخص بین سازمان برنامه و وزارت دارایی و شرکت ملی نفت ایران به ترتیب مشروح زیر تقسیم خواهد شد

در سال 337

الف- سهم سازمان برنامه شصت درصد (60٪) از 188 میلیون دلار

ب-سهم شرکت ملی نفت ایران بیست درصد (20٪) از 188 میلیون دلار

ج- سهم وزارت دارایی بیست درصد (20٪) از 188 میلیون دلار به علاوه آنچه اضافه بر 188 میلیون دلار عاید شود.

از ابتدای سال 1338 تا اول مهرماه 1341 انتهای دوره برنامه هفت ساله دوم.

الف) سهم سازمان برنامه شصت درصد (60٪) از کل عواید نفت اعم از مالیات بر درآمد و پرداخت مشخص

ب) سهم شرکت ملی نفت ایران پانزده درصد کل عواید نفت

ج) سهم وزارت دارایی بقیه آنچه از کل عواید نفت باقی خواهد ماند

ماده 3- چون بر اثر اجرای این قانون سهم سازمان برنامه از عواید نفت تقلیل پیدا می‌کند به سازمان برنامه اجازه داده می‌وشد از اول سال 1337 تا خامه دوره برنامه هفت ساله دوم تا حدود برنامه‌های مصوب به اضافه مخارجی که برای تهیه و استفاده از وام تعلق می‌گیرد وام تحصیل نماید

رئیس- وام چیست؟! وام دیگر برای این مملکت بس است (بهبهانی- اصلاً حق ندارند ضمن این لایحه لایحه وام بیاورند) بقیه لایحه را بخوانید (این‌طور خوانده شد) که از محل عواید نفت در سال‌های بعد از دوره برنامه هفت ساله دوم از طرف دولت مسترد شود و در هر مورد سازمان به برنامه مذاکرات لازم را با مؤسسات وام‌دهنده به عمل آورده و طرح قرارداد وام را تهیه و امضا نماید و پس از تصویب مجلسین به مرحله اجرا بگذارد

نخست وزیر- دکتر اقبال

وزیر دارایی- ناصر

رئیس- فوریت مطح است آقای دکتر پیرنیا مخالفید بفرمایید

دکتر پیرنیا- بنده چون با اصل فکر یعنی این که قسمتی از درآمد مملکت را درآمد حاصله از عواید نفت را از برنامه عمرانی و اقتصادی مملکت مجزا بکنیم و او را اختصاص به کسر بودجه و مخارج جاری اداری بدهیم مخالف هستم دلایل مخالفتم را این لایحه مخالف هستم دلایل مخالفتم را با این فکر که در حقیقت یک فتح باب بسیار خطرناکی است که به تدریج در طی سنوات آینده متدرجاً ممکن است که درآمد مملکت از عمل نفت بیشتر به مصارف بودجه‌ای و احتیاجات بودجه‌ای اختصاص داه شود این را در موقع مقتضی به عرض مجلس شورای ملی خواهم رساند فقط در اینجا عرض می‌کنم که در هر دوره و در هر زمانی یک جامعه یا یک مملکتی یک هدف‌های اساسی دارد

رئیس- آقای دکتر راجع‌ به فوریت صحبت کنید توجه داشته باشید که فوریت مطرح است.

دکتر پیرنیا- اطاعت می‌کنم در ممالکی مثل مملکت ما و ممالکی که وضع صنعتی و اقتصادی آنها شبیه مملکت ما است بهرتین هدف ملی و اساسی آن ممالک ترقی اقتصادی و ترقی صنعتی است و همین مسئله در این مملکت باید هدف اساسی دولت قرار بگیرد و تمام منابع و قوا و کوشش دولت باید صرف پیش بردن مملکت در طریق ترقی و توسعه و پیشرفت صنعتی بشود در ممالکی که یک در آمدهایی به این ترتیب ندارند جهد می‌کنند مبالغ هنگفتی به وسیله مالیات از عواید عمومی وصول بکنند و آن را به مصرف توسعه صنعتی و ترقی مملکت‌شان می‌رسانند حالا ما در این موقع این عمل را نمی‌کنیم و علاوه بر او اقدام بکنیم یک درآمدهای مسلمی که برای این کار داریم 25 درصد از آنها را کسر بکنیم و اختصاص بدهیم به بودجه مملکت به هیچ‌وجه این منطبق با مصالح و منافع جامعه ایرانی و یک اقدامی است بر علیه ترقی و تعالی و توسعه اقتصادی و صنعتی مملکت ایران

رئیس- آقای عمیدی نوری موافقید؟

(عمید نوری - بلی) بفرمایید.

عمیدی نوری- بنده با اساس این فکر موافقم و خیلی هم معتقدم که هر چه زودتر ما سعی بکنیم که این فکر عملی شود چون سازمان برنامه که در حال حاضر ادعای عمران و صنعتی کردن مملکت را دارد متأسفانه این ادعا به صورتی در آمده است که جز خرج مطالعه و ریختن پول مملکت به یک جریاناتی که قسمت عمده‌اش خرج جاری بشود و بیاید در اختیار مقامی که مسئولیت در مقابل مجلسین دارد بنده دیروز شنیدم که پل لوشان که یکی از پل‌هایی است که راه ارتباط بین رشت و تهران است دارد خراب می‌وشد و چند روز دیگر راه رشت به تهران قطع می‌شود برای یک چنین پلی وزارت راه صد هزار تومان پول ندارد که این پل را نگه‌ دارد و این راه را حفظ کند در سازمان برنامه این گزارش که به عرض‌تان رسیده و بنده مطالعه می‌کنم و هر روز در روزنامه خورم می‌نویسم میلیاردها پول به اسم مطالعه از بین می‌رود این که جنابعالی می‌فرمایید بنده هم جداً‌ موافقم که ما پول نفت را اختصاص بدهیم برای برنامه‌های عمرانی و صنعتی ولی آیا این برنامه عمرانی است که ما در سازمان برنامه داریم؟ من قطع دارم که بسیاری از وجوه سازمان برنامه خرج ادارات است قسمتی که کمک به وزارت بهداری می‌کند الان چندماه از حقوق اطبا داده نشده غیر از این است؟ بنده معتقد هستم اگر حقیقت امر را ما بخواهیم برسیم بایستی این برنامه هفت ساله خودمان را ببریم به صورت طرح‌های واقعی و حقیقی (صحیح است) عمرانی و پیشرفت صنعتی که هر کدام از این پروژه‌ها فی حد ذاته مثل همه جای دنیا قابل اجرا و پیشرفت و برگشت و استهلاک و عواید داشته باشد اگر یک چنین چیزی داریم بنده معتقدم که صد درصد عواید نفت را اختصاص بدهیم به این کار ولی درحال حاضر که دو سال و نیم است از عمر برنامه 7 ساله دوم می‌گذرد شما یکی از برنامه‌هایی که در این مدت 2 سال و نیم اجرا شده باشد به بنده نشان بدهید که ما معتقد باشیم که یک برنامه عمرانی یا صنعتی ما اجرا شده و این کار کار تولیدی است و عوایدش ممکن است به مملکت نفع برساند بنابراین به بنده نشان بدهید که ما معتقد باشیم که یک برنامه عمرانی یا صنعتی ما اجرا شده و این کار کار تولیدی است و عوایدش ممکن است به مملکت نفع برساند بنابراین بنده معتقد هستم که در یک چنین موقعی که مملکت وضع پولیش به این شکل است که هنوز

+++

بودجه مملکت با صراحتی که جناب آقای نخست‌وزیر به عرض آقایان رسانید معلوم نیست که هنوز خرج و دخلش قابل تطبیق هست این راه‌ها را پیدا کردند که یکی همین راه است که از بودجه نفت باید قسمت بیشتری را به دولت برسانیم این کار، کار فوری و صحیحی است البته در قسمت وام همان‌طوری که عرض کردم و آقایان موافقند معلوم نیست در اصل اعتبار سازمان برنامه چه نظرهایی هست به علاوه بنده خیال نمی‌کنم که بشود موضوع وام را در یک همچو ماده واحده گذرانید و گمان نمی‌کنم مجلس شورای ملی موافق باشد که بیش از همان هفتاد و پنج میلیون وامی که به سازمان برنامه داده شده ما بیاییم عواید نفت را بعد از 7 سال از حالا گرو بگذاریم و وامی بگیریم ای را بنده هم مخالفم و خیال نمی‌کنم که مجلس شورای ملی هم موافق باشد (صحیح است) اما این که ما بیاییم چهل درصد را به این کیفیت از اعتبارات سازمان برنامه تسلیم دولت بکنیم بنده با اصل آن موافقم و هم معتقدم که فوری است چون این که گذشت بلافاصله لایحه بودجه کل مملکتی هم یک تعدیلی درش پیدا می‌شود و این جور خرج‌های ضروری که پیش می‌آید پل لوشان دارد از بین می‌رود اینها را صحبت می‌کنیم و این را معتقدم که لایحه صحیحی است

رئیس- رأی گرفته می‌شود به فوریت لایحه آقایانی که با فوریت آن موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به کمیسیون بودجه و کمیسیون برنامه فرستاده می‌شود

دکتر شاهکار- بنده یک دقیقه وقت می‌خواهم که عرایضی دارم بکنم

رئیس- طبق چه ماده‌ای؟

دکتر شاهکار- طبق همان ماده‌ای که می‌توان به دولت تذکراتی داده ماده‌اش یادم نیست

رئیس- بعد از دستور صحبت بفرمایید

6- شور دوم گزارش کمیسوین قوانین دارایی راجع ‌به عوارض فرود و توقف هواپیماها و ارسال به مجلس سنا

رئیس- گزارش کمیسیون قوانین و دارایی راجع ‌به عوارض فرودگاه‌ها و توقف هواپیما مطرح است گزارش کمیسیون قرائت می‌شود

(به شرح ذیل خوانده شد)

گزارش از کمیسیون قوانین دارایی به مجلس شورای ملی

کمیسیون قوانین دارایی لایحه مشاره 4646 دولت راجع‌ به عوارض فرود و توقف هواپیماها را با حضور آقایان وزیر راه و معاون وزارت دارایی برای شور دوم و مورد رسیدگی قرار داده و با اضافه نمودن یک تبصره لایحه مزبور را تصویب و اینک گزارش آن را به شرح زیر به مجلس شورای ملی تقدیم می‌دارد

ماده 1- عوارض مربوط به هواپیماهایی به شرح زیر تصویب می‌شود

الف- برای صدور گواهینامه ثبت و تابعیت هر هواپیما پانصد ریال (500)

ب- برای گواهینامه قابلیت پرواز هواپیما هشتصد ریال (800) و برای تجدید آن هشتصد ریال (800)

ج- برای صدور گواهینامه بی‌سیم هواپیما دویست ریال (200) و تجدید آن دویست ریال (200)

د- برای صدور گواهینامه دانشجوی خلبانی یا خلبان خصوصی صد ریال (100) و برای تجدید آن پنجاه ریال (50)

هـ- برای صدور گواهینامه خلبان- سرویس حمل‌ونقل هوایی هوانوردی مکانیسین هواپیمایی- متصدی بی‌سیم هواپیمایی و هواشناسی دویست ریال (200) و برای تجدید هر یک از آنها صد ریال (100)

و- برای ثبت اختیارات جدید در هر یک از گواهینامه‌های مذکور در بند (هـ) هر دفعه صد ریال (100)

ز- برای تصدیق ارزش هر یک از گواهینامه‌های مذکور در بندهای ب- ج- د- هـ که به وسیله کشورهای بیگانه صادر شده باشد صد ریال (100)

ح- برای صدور اجازه‌نامه استفاده از فرودگاه خصوصی پانصد ریال (500) و برای تجدید آن دویست ریال (200)

ط- برای هر دفعه فرود آمدن هواپیمایی که از خارجه به ایران وارد می‌شود نسبت به هر یکصد کیلوگرم وزن حداکثر هواپیما که در گواهینامه قابلیت پرواز آن تعیین شده دو ریال (2)

تبصره 1- هواپیماهای خارجی موضوع این بند در صورتی که از چند فرودگاه کشوری در داخل ایران استفاده کنند برای هر فرود حق فرود و توقف و سایر عوارض مقرره را باید بپردازند

تبصره 2- فرودهایی که به منظور آزمایش پس از اولین فرود هواپیماها در یک فرودگاه کشوری صورت می‌گیرد مشمول مقرررات این بند و تبصره و آن نخواهد بود.

ی- برای استفاده از وسایل روشنایی یک فرودگاه کشوری جهت فرود آمدن هواپیمایی که از خارجه به ایران وارد شده و بلند شدن هواپیمایی که به خارجه عزیمت می‌نماید هر دفعه نسبت به هر یکصد کیلوگرم وزن حداکثر هواپیما که در گواهینامه قابلیت پرواز آن تعیین شده دو ریال

ک- برای نگاهداری هواپیمایی که از خارجه به ایران وارد شده و در یک فرودگاه کشوری در هوای آزاد خارج از آشیانه توقف بنماید برای شش ساعت اول توقف معاف از هر گونه پرداخت و برای بیش از این مدت تا 24 ساعت از قرار ده دینار (10) نسبت به هر متر مربع از زمین اشغال شده و قس علیهذا (در محاسبه طول و عرض هواپیما در نظر گرفته می‌شود).

ماده 2- هواپیماهای زیر از پرداخت عوارض مذکور در بندهای ط- ی- ک ماده یک معاف می‌باشند:

الف- هواپیماهای متعلق به دربار سلطنتی.

ب- هواپیماهای متعلق به دولت اعم از نظامی و غیرنظامی مادامی که برای خدمات عمومی و بدون قصد انتفاع به کار می‌رود و همچنین هواپیماهای حامل مهمانان دولت.

ج- هواپیماهای متعلق به رؤسای کشورهای خارجی.

د- هواپیماهای نمایندگان سیاسی دول خارجی در ایران به شرط معامله متقابله مادام که بدون قصد انتفاع به کار می‌رود.

و- هواپیماهایی که بنا به تقاضا یا اجازه دولت ایران به منظور جست‌وجو و نجات هواپیماهای مفقود در ایران پرواز می‌کنند مادامی که بدون قصد انتفاع به کار روند کلیه هواپیماهایی که بنا به تقاضا و یا اجازه دولت ایران برای کمک در امور سمپاشی و مبارزه با آفات نباتی و غیره در ایران پرواز می‌کند مادامی که بدون قصد انتفاع به کار روند.

تبصره- به استثنای هواپیماهای موضوع (بند ج- د - و) کلیه هواپیماهای خارجی دیگر که در ایران اجازه پرواز تحصیل می‌نمایند مکلفند نمره و مشخصات خارجی خود را تبدیل به نمره و مشخصات ایرانی نمایند.

ماده 3- اداره کل هواپیمایی کشوری می‌تواند ساختمان‌ها و اراضی وسایل مورد احتیاج هواپیماها را که متعلق به آن اداره می‌باشد به نرخ عادله و با تصویب وزارت راه به اجاره واگذار و عواید آن را به حساب درآمد عمومی کشور وصول و تحویل خزانه‌داری کل نماید.

ماده 4- از تاریخ تصویب این قانون هر نوع عوارض دیگری راجع‌ به هواپیمایی کشور ملغی می‌شود.

ماده 5- وزارت راه و وزارت دارایی مأمور اجرای این قانون می‌باشند.

مخبر کمیسیون دارایی- مشایخی

رئیس- گزارش کمیسیون راه قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شورای ملی

کمیسیون راه لایحه شماره 4646 دولت راجع‌ به عوارض فرود و توقف هواپیماها را با حضور آقای وزیر راه برای شور دوم مورد رسیدگی قرار داده و خبر کمیسیون دارایی را تأیید و تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملی تقدیم می‌دارد.

رئیس- ماده اول مطرح است در برگ مخالف و موافق کسی اجازه صحبت نخواسته است چون شور دوم است باید رأی گرفته شود لذا رأی گرفته می‌شود به مادة اول آقایان موفقید قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده دوم- هواپیماهای زیر از پرداخت عوارض مذکور در بندهای ط- ی- ک ماده یک معاف می‌باشند

الف– هواپیماهای متعلق به دربار سلطنتی

ب- هواپیماهای متعلق به دولت اعم از نظامی و غیرنظامی

مادامی که برای خدمات عمومی و بدون قصد انتفاع به کار می‌رود و همچنین هواپیماهای حامل مهمانان دولت

ج- هواپیماهای متعلق به رؤسای کشورهای خارجی

د- هواپیماهای نمایندگان سیاسی دول خارجی در ایران به شرط معامله متقابله مادام که بدون قصد انتقاع به کار می‌رود

و- هواپیماهایی که بنا به تقاضا یا اجازه دولت ایران به منظور جست‌وجو و نجات هواپیماهای مفقود در ایران پرواز می‌کنند مادامی که بدون قصد انتفاع به کار روند

تبصره- به استثنای هواپیماهای موضوع (بند ج- د- و) کلیه هواپیماهای خارجی دیگر که در ایران اجازه پرواز تحصیل می‌نمایند مکلفند نمره و مشخصات خارجی خود را تبدیل به نمره و مشخصات ایرانی نمایند

رئیس- در ماده دوم کسی اجازه صحبت نخواسته بنابراین رأی گرفته می‌شود به ماده دوم که آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده سوم مطرح است و قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 3- اداره کل هواپیمایی کشوری می‌تواند ساختمان‌ها و اراضی و وسایل مورد احتیاج هواپیماها را که متعلق به آن اداره می‌باشد به نرخ عادله و با تصویب وزارت راه به اجازه واگذار و عواید آن را به حساب

+++

درآمد عمومی کشور وصول و تحویل خزانه‌داری کل نماید

رئیس- چون مخالفی نیست رأی گرفته می‌وشد به ماده سوم آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده چهارم مطرح است قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 4- از تاریخ تصویب این قانون هر نوع عوارض دیگری راجع‌ به هواپیمایی کشور منتقل می‌شود

رئیس- مخالفی نیست، رأی گرفته می‌شود به ماده چهارم آقایانی که با ماده چهارم موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده 5 مطرح است قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 5- وزارت راه و وزارت دارایی مأمور اجرای این قانون می‌باشند

رئیس- رأی گرفته می‌شود به ماده پنجم آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد کلیات آخر مطرح است چون مخالفی نیست بنابراین برای ملاحظه به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

7- بیانات بعد از دستور آقای دکتر شاهکار راجع ‌به بحرین و جواب آقای نخست‌وزیر

رئیس- چون چیزی در دستور نداریم آقای دکتر شاهکار می‌توانید طبق تبصره ماده 66 مطلبی دارید بفرمایید

دکتر شاهکار- بنده از حضور آقای نخست‌وزیر می‌خواهم استفاده بکنم و این مطلب را از ایشان بپرسم و از ایشان تقاضا بکنم که همین حالا جواب بدهند. در روزنامه‌ها خواندیم که آقای شیخ سلیمان گفته است که می‌خواهد وارد اتحادیه سوم عرب بشود (یکی از نمایندگان- کدام شیخ سلیمان؟) این‌قدر این حرف مضحک و در عین حال تأسف‌آور است که نهایت ندارد از نظر کوچک بودن دماغ و عدم آشنایی به قوانین و حقوق بین‌المللی از طرف شیخ مذکور، تأسف‌آور این است که چطور شده است روزنامه‌ای ما یک چنین خبر بی‌سروپایی می‌نویسند و چرا جناب آقای نخست‌وزیر تا به حال سکوت اختیار فرموده‌اند من از ایشان تقاضا دارم که پشت تریبون مجلس بیایند و این مطلب را برای نمایندگان محترم تذکر بدهند (امید سالار- کمیسیون خارجه را هم برای این موضوع دعوت کرده‌ایم) که چنین موجودی را ما نمی‌شناسیم بحرین متعلق به ایران است (صحیح است- صحیح است) و جز ایران است و وارد هیچ اتحادیه مثلث یا مربعی نخواهد شد و اقداماتی را که دولت کرده است هر چه زودتر در پشت تریبون مجلس شورای ملی به اطلاع نمایندگان برسانند.

رئیس- آقای نخست‌وزیر

نخست‌وزیر- بنده شرفیاب شدم که قدری باز راجع‌ به بودجه خدمت آقایان عرایضی بکنم ولی چون جناب آقای دکتر شاهکار سؤالی فرمودند از این فرصت استفاده می‌کنم و جواب ایشان را می‌دهد و در‌به‌در تشکیل دولت آقایان به خاطر دارند که از نظر سیاست خارجی عرض کردم که هر دولت وطن‌پرست ایرانی چه این دولت، و چه دولت دیگری باشد با ممالکی روابط حسنه و دوستی و مودت برقرار می‌کند و خواهد داشت که آن ممالک نسبت به اصل حاکمیت و نسبت به حقوق ایران و تمامیت ارضی ایران احترام متقابل داشته باشد (صحیح است) و بنده اطمینان دارم که این دولت را هر دولتی که بعد از این دولت به امر اعلیحضرت همایون شاهنشاهی متصدی کار شود توجه به این امر خواهد داشت

عرض کنم دیشب بنده هم در اطلاعات این خبر را خواندم به طوری که آقای دکتر شاهکار فرمودند باعث تأسف کم شد و آن این که شیخ بحرین به ریاض رفته است و می‌خواهد در یک اتحادیه سومی که از کویت و عربستان سعودی تشکیل خواهد شد شرکت کند بنده خیال نمی‌کنم که این خبر یک مبنای صحیحی داشته باشد و این شیخ هم برای این منظور به آن صفحات رفته باشد حالا که این سؤال را فرمودید بنده وظیفه خودم می‌دانم که نظریه و رویه قطعی دولت شاهنشاهی را به سمع نمایندگان محترم برسانم هر دولتی که چنین فکری داشته باشد و چنین عمل بکند اما این‌طور استنباط می‌کنیم که ان دولت نمی‌تواند با ما روابط داشته باشد (صحیح است) یعنی به هیچ‌وجه من‌الوجوه ما این رویه را نمی‌پسندیم و این را دال بر آن می‌دانیم که آن دولت نمی‌خواهد با ما روابط داشته باشد (صحیح است) آقایان اطمینان داشته باشید که دولت شاهنشاهی با تمام قوا و مقدوراتی که دارد از حق خودش و مخصوصاً از خاک خود دفاع خواهد کرد و هیچ تردیدی نداشته باشید ما وظیفه‌مان کاملاً روشن است و گفته‌ایم و باز هم تکرار می‌کنیم این جمله را هم عرض کردم که همه تکلیف خودشان را بدانند و اگر خواستند یک همچو کاری بکنند ما فوراً با آنها قطع رابطه خواهیم کرد و برای همیشه هم قطع رابطه می‌کنیم برای همیشه قطع رابطه خواهیم کرد (احسنت) و با تمام قوا و مقدورات خودمان از خاک خودمان دفاع می‌کنیم (احسنت) (دکتر شاهکار- تمام نمایندگان هم از شما حمایت خواهند کرد و مردم هم پشتیبان شما هستند)(دکتر بینا- چیزی هم گم نمی‌کنیم) و عرض دیگری که دارم این است که فوریت دو لایحه که دولت تقدیم کرده بود مطرح بود و آقایان محترم رأی دادند (ان‌شاءالله) پس فردا امیدوارم که بودجه را تقدیم مجلس شورای ملی بکنیم (احسنت) و همین‌طور هم که بنده عرض کردم ما تصمیم داریم یک بودجه حقیقی بدهیم، یعنی یک بودجه‌ای که متأسفانه کسر دارد و لازم است که این حقیقت را آقایان نمایندگان محترم بدانند که بودجه ما در چه حدودی کسر دارد تا ما یک بودجه متعادلی بیاوریم و بعد بگوییم کسر دارد این است که امیدواریم که با جدیتی که کارمندان وزارت دارایی کرده‌ا‌ند و حتی دو روز تعطیل را هم که بنده کسالت داشتم از هشت صبح در نخست‌وزیری مشغول کار بودیم و امیدواریم که سه‌شنبه لایحه را تقدیم مجلس شورای ملی بکنیم (انشاء‌الله)

8- تعیین موقع جلسه بعد ختم جلسه

رئیس - مطلبی را که می‌خواستم به اطلاع آقایان نمایندگان محترم برسانم یک لوایح زیادی در کمیسیون‌ها هست من‌جمله در کمسیون دادگستری تقریباً 43 لایحه است و همین‌طور در کمیسیون دارایی و در خارجه 7 لایحه هست چون آقایان مسبوق هستند وقتی بودجه در مجلس مطرح شد و در دستور گذارده شد از دستور خارج نمی‌شود قبل از این که بودجه را بدهند و کمیسیون بودجه تصویب کند و گزارشش را بدهد کاری در دستور نداریم، این است که تمنا می‌کنم کمیسیون را هر چه زودتر تشکیل بدهند و لوایحی که هست به ترتیب الاهم فالاهم تصویب بفرمایند و گزارش آن را بدهند که در مجلس مطرح شود

رئیس - جلسه را ختم می‌کنیم. جلسه آینده روز سه‌شنبه خواهد بود.

(مجلس نیم ساعت پیش از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملی- رضا حکمت

+++

یادداشت ها
Parameter:295236!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)