کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/28]

جلسه: 17 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه هفتم اردیبهشت ماه 1329  

فهرست مطالب‏:

1-تصویب صورت مجلس‏

2-بیانات قبل از دستور آقایان مکرم و شوشترى و آشتیانى‌زاده و دکتر علوى و ارباب‏

3-اجراى مراسم تحلیف از طرف چهار نفر از آقایان نمایندگان‏

4-قرائت نتیجه آرای متخذه اعضاى هیئت نظارت برنامه و اعضاى دیوان محاسبات‏

5-عدم تصویب دو فوریت طرح پیشنهادى راجع به اصلاح چند ماده از آیین‌نامه داخلى و تصویب ارجاع اصلاح آیین‌نامه کمیسیون 12 نفرى منتخبه از شعب‏

6-طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به پنجاه میلیون اعتبار براى امور عمرانى و بیکاران‏

7-تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر دارایى‏

8-تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 17

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه هفتم اردیبهشت ماه 1329

 

فهرست مطالب‏:

1-تصویب صورت مجلس‏

2-بیانات قبل از دستور آقایان مکرم و شوشترى و آشتیانى‌زاده و دکتر علوى و ارباب‏

3-اجراى مراسم تحلیف از طرف چهار نفر از آقایان نمایندگان‏

4-قرائت نتیجه آرای متخذه اعضاى هیئت نظارت برنامه و اعضاى دیوان محاسبات‏

5-عدم تصویب دو فوریت طرح پیشنهادى راجع به اصلاح چند ماده از آیین‌نامه داخلى و تصویب ارجاع اصلاح آیین‌نامه کمیسیون 12 نفرى منتخبه از شعب‏

6-طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به پنجاه میلیون اعتبار براى امور عمرانى و بیکاران‏

7-تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر دارایى‏

8-تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

 

مجلس دو ساعت و یک ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى گنجه (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس

نایب رئیس- اسامى غایبین جلسه گذشته قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل خوانده می‌شود)

غایبین با اجازه آقایان: فرهودى، مرتضى حکمت، محمد‌على منصف، ابوالفتح قهرمان، ابریشم‌کار، عبدالحمید سالار سنندجى، اقبال، سود آور، سلطانى. غایبین بى‌اجازه آقایان: محمد‌على نصرتیان، معدل، غضنفرى، محمد ذوالفقارى، محمد حسن امیر، افشارى، دیرآمدگان بى‌اجازه آقاى محمد‌على مسعودى 30 دقیقه آقاى ابوالفضل تولیت 30 دقیقه آقاى حسن اکبر یک ساعت‏

نایب رئیس - نسبت به صورت جلسه گذشته اعتراضى نیست؟ آقاى دکتر طبا اعتراضى دارید؟

دکتر طبا - بنده اعتراض دارم. در صورت جلسه نوشته شده است که بنده گفته‌ام هیچ ناخوشى نیست که در اینجا قابل معالجه نباشد بنده همچو حرفى نزدم بنده گفتم هیچ ناخوشى نیست که در تهران معالجه نشود و در خارج معالجه شود و بنده یک روز هم اگر اجازه داده شود یک بیاناتى قبل از دستور در این موضوع خواهم کرد چون این موضوع وضع مخصوصى به خود گرفته است و یک عده‌اى از ایرانیان به خیال این که بیماری‌شان در خارجه قابل معالجه است و در تهران معالجه نمی‌شود به خارجه می‌روند و ارز مملکت رابه خارج می‌برند و به‌این وسیله مقدار خیلى زیادى ارز مملکت خارج می‌شود.

نایب رئیس- این قسمت در صورت جلسه گذشته نیست مربوط به جلسه سابق است و اصلاح شده است، آقاى امامى‌خوئى، امامى‌خوئى -عرض کنم آقاى موقر ضمن بیاناتشان آن روز فرمودند که ما در مملکت پزشک کم داریم و من عرض کردم در ولایات اصلاً نداریم نوشته شده است ما اصلاً پزشک نداریم و این جمله در ولایات از قلم افتاده و در خارج انعکاس بدى می‌کند و خواهند گفت که ما در ایران اصلاً طبیب نداریم در صورتی که من عرض کردم در ولایات اصلاً طبیب نداریم.

نایب رئیس- آقاى کشاورز‌صدر.

کشاورز‌صدر -در جلسه قبل بنده یک اظهارى بر طبق اصل 11 قانون اساسى کردم ودر آنجا متذکر شدم و وقتى به مجلس هم آمد معلوم شد مجلس هم عقیده بنده است و همین طور که بنده از اصل 11 استنباط کردم آقایان هم تأیید کردند و به همین دلیل هم آقایان نمایندگان تهران تشریف آوردند و در مجلس قسم یاد کردند، بنده در آنجا تصریح کردم با این که اقتضا دارد اگر این اخطار وارد بود باید به آقایانى که در خارج مجلس در هیئت رئیسه مجلس قسم یاد کرده‌اند اخطار شود و اطلاع داده شود که مطابق این اصل بیایند اینجا قسم بخورند تا اصل یازدهم تکمیل شود و ضمناً لازم است به عرض برسانم که‌این مطلبى که بنده عرض کردم از طرف خودم بود وبعد از این هم هر اظهارى بکنم از طرف شخص خودم خواهد بود زیرا بنده بعد از این به عنوان منفرد در مجلس هستم و از طرف فراکسیون

+++

و جمعیتى نیستم.

نایب رئیس- آقاى فقیه‌زاده.

فقیه زاده- بنده راجع به صورت جلسه عرضى ندارم بنده خیال کردم موضوع دستور است و راجع به آن عرض داشتم.

نایب رئیس- آقاى حاذقى.

حاذقى -در جلسه قبل وقتى انتخاب شش نفر نظار برنامه مطرح بود بنده تذکرى دادم و مطالب من تحریف شده است تذکر من دائر به‌این بود که مجلس شوراى ملى این طور تفسیر کرد که حقوق اعضا سازمان برنامه همان حقوقى باشد که در دستگاه دولت است بعد خود جناب آقاى منصور‌الملک این جا متعهد شدند که اگر ضرورت واقعى ایجاب کرد که به اشخاص معینى اضافه‌اى بدهند کمیسیون برنامه نظر موافق بدهد و داد ولى اخیراً همان طورى که عرض کردم حقوق‌هاى خارج از حدود قانون استخدام کشورى به آنجا داده‌اند که مورد اعتراض آقایان ادارى‌ها و اکثر نمایندگان مجلس شوراى ملى است و باید دولت توجه جدى روى این موضوع بکند که اسباب یأس مستخدمین صالح فراهم نشود.

نایب رئیس- این تذکر اصلاح می‌شود نسبت به صورت مذاکرات جلسه سه‌شنبه اعتراض دیگرى نیست؟ (گفته شد خیر) صورت مذاکرات جلسه سه‌شنبه 5 اردیبهشت تصویب شد، حالا شروع می‌کنیم به نطق‌هاى قبل ازدستور (بعضى از نمایندگان- نتیجه آرا هیئت نظار و دیوان محاسبات را بفرمایید قرائت می‌شود) آن در دستور است بعداً خوانده می‌شود.

ناصر ذوالفقارى- اجازه می‌فرمایید؟ بنده اخطار دارم طبق ماده 12. (ماده 12 آیین‌نامه به شرح ذیل توسط آقاى صدر‌زاده خوانده شد). ماده 12 نمایندگانى که بعداً وارد مجلس می‌شوند قبل ازحضور در جلسه علنى مکلف‌اند در حضور هیئت رئیسه سوگند یاد و ذیل سوگند‌نامه را امضا کنند.

نایب رئیس- آقاى ذوالفقارى.

ناصر ذوالفقارى- عرضم همین بود که در ماده تصریح شده زیرا یک عده‌اى از آقایان نمایندگان تشریف آورده‌اند و قسم نخورده‌اند از این جهت خواستم تذکر بدهم که لازم است قسم بخورند.

نایب رئیس- ترتیبش داده شده و پس از نطق‌هاى قبل از دستور مطابق همان ترتیبى که در جلسه قبل معمول شد اجرا خواهد شد.

2-بیانات قبل از دستور آقایان مکرم و شوشترى و آشتیانى‌زاده و دکتر علوى و مهدى ارباب‏

نایب رئیس- آقاى مکرم.

حسن مکرم - آقایان نمایندگان محترم می‌دانند که بنده کمتر در اینجا صحبت می‌کنم هر وقت هم برحسب ضرورت مطلبى را خواسته‌ام به عرض مجلس برسانم عادتم این نبود که بیاناتم را بنویسم و قرائت کنم. اما چون یک قسمت از مطالب امروز بنده به جهاتى که ضمن عرایضم توضیح خواهم داد خالى از اهمیت نیست لزوماً نوشته‌ام که بیاناتم در تند‌نویسى مجلس و خبرنگارى روزنامه‌ها اشتباهاً تحریف نشده و سوءتفاهم و نگرانى تازه ‌ایجاد ننماید و باعث مزاحمت مجدد بنده و تضییع اوقات گرانبهاى مجلس شوراى ملى نشود. انصاف می‌دهم که تندنویسى مجلس حقیقتاً زحمت می‌کشند و تا حدی که ‌امکان پذیر است سعى می‌کنند بیانات نمایندگان را درست یادداشت کنند و به چاپ برسانند لیکن متأسفانه با این چند نفر تند نویس انجام این منظور مقدور نیست و غالباً صورت مذاکرات مجلس مورد ایراد و اعتراض آقایان نمایندگان قرار می‌گیرد امیدوارم همانطور که مکرر در این خصوص صحبت شده و کارپردازى مجلس وعده داده‌اند باتهیه و نصب یک دستگاه ضبط صوت رفع این نقیصه را بفرمایند

اما مطلبى که می‌خواستم به عرض مجلس برسانم این است که در جلسه 27 فروردین ماه بنده یک تذکر قانونى راجع باصل الحاقى بمتمم قانون اساسى دادم و توضیح مختصرى هم عرض کردم. در جلسه بعد که صورت مذاکرات جلسه قبل بایستى قرائت وتصویب می‌شد بنده مریض و غایب بودم بعداً که صورت مذاکرات مجلس را مطالعه کردم معلوم شد بیانات بنده با اشتباهات فاحشى چاپ شده است این اشتباهات و مندرجات بعضى روزنامه‌ها در قسمت نقل مذاکرات مجلس که متأسفانه غالباً نطق نمایندگان را به طور ناقص و دست و پا شکسته درج می‌کنند سوء‌تفاهمى ایجاد کرده است که موجب نگرانى و ایراد و اعتراض عده زیادى از اشخاص روشن‌فکر و اصلاح‌طلب به بنده شده است کارتى هم با پست شهرى از طرف جمعى طرفداران قانون اساسى به بنده رسیده است که عیناً تقدیم مقام ریاست می‌کنم. تذکر قانونى بنده‌این بود که مطابق اصل‌ الحاقى به متمم قانون اساسى مجلسین شوراى ملى و سنا مکلف‌اند پس از رسمیت یافتن مجلسین بلافاصله در مورد اصول 4- 5- 6- 7- قانون اساسى و تفسیر مربوط به اصل هفتم و همچنین در اصل هشتم و اصل 49 متمم آن تجدید نظر نمایند توضیحى که در این خصوص عرض کرده بودم و محرک اصلى بنده در این تذکر قانونى بوده و هست این بود که چون شایعات و انتشاراتى بین مردم در محافل سیاسى و غیر سیاسى و روزنامه‌ها در اطراف این مطلب داده می‌شود که ممکن است موجب نگرانى ملت ایران شده باشد. براى روشن شدن وضعیت و رفع نگرانى ملت اقدام شایسته قانونى به عمل آید و این اصل قانون اساسى معوق نماند. متأسفانه در صورت مذاکرات مجلس پایان بیانات بنده‌این طور چاپ شده است. بنده می‌خواستم یاد‌آورى کنم که‌این اصل متمم قانون اساسى نماند این بود اشتباه یا غلط فاحش چاپ صورت مذاکرات مجلس که استدعاى تصحیح آن را دارم اما راجع به سوء‌تفاهمى که براى بعضى از آقایان محترم پیدا شده شفاهاً به بنده‌ایراد و اعتراض فرموده‌اند و با پست شهرى نوشته‌اند که چرا اصلاً چنین عنوانى در اینجا کرده‌ام چون یقین دارم که‌این اعتراضات حاکى از کمال وطن‌پرستى و علاقه کامل افراد ملت ایران به حفظ قانون اساسى است و این احساسات پاک قابل تقدیر و تقدیس است فقط عرض می‌کنم که تذکرات قانونى اولین وظیفه نمایندگان مجلس شوراى ملى است. به طوری که در جلسه گذشته جناب آقاى نخست وزیر در اینجا بیان فرمودند معلوم شد تذکر قانونى بنده مرکب ا زهیئت رئیسه مجلسین شوراى ملى و سنا بوده صحبت کرده‌اند و قرار شده است زودتر اقدام بفرمایند. نماینده محترم جناب آقاى دکتر مصدق هم در جلسه گذشته تشکیل مجلسین را به منظور اصلاح قانون اساسى با شرط این که لایحه قانون انتخابات و لایحه اصلاح قانون مطبوعات مقدم بر آن قرار بگیرد پیشنهاد و یادآورى فرمودند (دکتر مصدق - من هیچ وقت همچو چیزى نگفتم) (مکى- گفتند با این که من مخالفم) بنابراین شایسته است آقایان معترضین حس بدبینى و سوءظن را از خود دور ساخته تحت تأثیر تبلیغات مغرضین قرار نگیرند و ملت ایران که رشد فکرى و سیاسى خود را به دنیا نشان داده به نمایندگان مجلسین شوراى ملى و سنا که نخبه مردان وطن‌پرست که نمایندگان ملت ایران براى حفظ قانون اساسى که تنها سند استقلال ایران و خون بهاى شهداى راه آزادى و مشروطیت است تا پاى جان ایستاده‌اند و جز در راه خیر و صلاح کشور

و سعادت ملت ایران قدمى بر نخواهند داشت. و مطمئن باشند با حسن‌نیت وخیر‌خواهى اعلیحضرت همایون شاهنشاهى که حافظ قانون اساسى می‌باشند کم‌ترین خللى به ارکان قانون مقدس اساسى وارد نخواهد شد (صحیح است احسنت) این قسمت را بنده نوشته بودم و به عرض آقایان رساندم از نظر این که مبادا اشتباهى بشود و سوءتفاهمى پیش بیاید اما راجع به‌این که جناب آقاى مکى فرمودند که مخالفم با این جریان بنده هم به نوبه خودم یاد آورى می‌کنم و عرض می‌کنم که‌این قانونى است که از مجلس مؤسسان گذشته (حائرى‌زاده- قاچاق بود آن مجلس مؤسسان) صراحت هم دارد که بایستى مجلسین قبل از هر کارى اقدام به تجدید نظر در این اصول بکنند  (صحیح است) (کشاورز‌صدر - بودجه را هم خوب نبود رسیدگى کنند) به عقیده من هیچ کار نبایستى می‌کردند. این عقیده در نظر بنده است باید اول این کار را می‌کردند حالا هم تعیین تکلیف باز با مجلس شورای ملى است که تصمیمى بگیرند البته روى مصلحت و خیر مملکت و سعادت ملت ایران و غیر از این نخواهد بود. ضمناً بنده استفاده می‌کنم از موقع و یک نامه و تلگراف‌هایى از درجز به بنده رسیده است راجع به بیمارستان درجز که از پول مردم و کمک و عطیه

+++

ملوکانه ساخته شده و دو سه سال است ناقص مانده و هیچ استفاده‌اى از آن نمی‌شود بنده خواستم اینجا یادآورى کنم ضمن عرض تشکر از اقدامات هیئت مدیره جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران و زحماتى که حقیقتاً کشیده‌اند براى ساختمان‌هایى که متجاوز از هزار خانه است براى رعایا و شش باب دبستان و شش باب حمام و ساختمان‌هاى دیگرى که در مدت کوتاهى ساخته شده و آقاى ویژه رئیس اداره کار‌گزینى مجلس شوراى ملى که متصدى این کار بودند واقعاً زحمات قابل تقدیر و تقدیسى کشیدند که بنده از نزدیک شاهد و ناظر بوده‌ام ضمناً از مقام ریاست استدعا می‌کنم که به پاداش زحمت و خدمات ایشان قدر‌دانى بشود وتشویق و کمکى بشود از طرف جمعیت شیر و خورشید هم البته از ایشان قدردانى خواهد شد، مطابق تلگرافات و نامه‌هایى که به بنده رسیده از طرف مردم درجز و به خصوص رعایایى که از زلزله آسیب دیده بودند مأموریت دارم که تشکرات آنها را به پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و ریاست عالیه جمعیت شیر و خورشید سرخ تقدیم کنم و ضمناً استدعا می‌کنم که از محل وجوه اعاناتى که جمع‌آورى شده بود براى زلزله‌زدگان درجز و افراد ملت ایران از تمام نقاط کشور با کمال سخاوتمند‌ى و جوانمردى کمک‌هاى شایانى کردند مجلس شوراى ملى هم کمک کردند و مبلغ متنابهى ازآن اعانات موجود است از آن محل کمک بفرمایند که بیمارستان آنجا زودتر تکمیل شود و مورد استفاده قرار بگیرد. شرحى هم از طرف جمعى از مستخدمین دولت و غیر مستخدمین دولت رسیده است که چون مفصل است از قرائت آن صرف‌نظر می‌کنم و خلاصه آن این است که عده‌اى از افراد بى‌بضاعت براى این که از پرداخت کرایه منزل که واقعاً خیلى سنگین و سرسام‌آور است نجات پیدا کنند و کمکى به هزینه زندگانی‌شان بشود از اراضى شمال نهر کرج خریدارى کرده‌اند و چند سال است هر کدام شاید یک ساختمان مختصرى هم براى خودشان درست کرده‌اند یا در دست ساختمان است اداره لوله‌کشى سال گذشته اعلان کرده است که چون اراضى مزبور براى تصفیه‌خانه لوله‌کشى لازم است این اشخاص بایستى اراضی‌شان را به اداره لوله‌کشى بفروشند و قیمت را هم به نرخ سال 1323 بگیرند معلوم نیست اداره لوله کشى با چه مجوزى چنین اعلانى کرده و چنین تصمیمى را گرفته است (حاذقى- کار عمومى مقدم بر منافع خصوصى است) آقا منافع افراد را هم باید در نظر گرفت و حقوق طبقه مستخدم دولت و طبقه ضعیف را هم باید مراعات کرد و باید به آنها کمک کرد. بنده از مقام ریاست استدعا می‌کنم که عین این نامه را به بنده نوشته‌اند مقرر فرمایند با یک شرحى به اداره لوله‌کشى بفرستند و توصیه مؤکد بشود که به‌ این اشخاص تعدى نکنند (صدر‌زاده- براى پیشرفت لوله‌کشى باید یک مقررات خاصى وضع شود) عرایض دیگرى هم داشتم ولى چون می‌دانم وقت گذشته است موکول می‌کنم به وقت دیگر. (نامه‌ها و تلگرافات را تقدیم مقام ریاست نمودند)

نایب رئیس -نامه‌ها و تلگرافات به کمیسیون عرایض فرستاده می‌شود.

قبادیان- بنده یک تذکرى داشتم اجازه می‌فرمایند؟ خیلى مختصر است.

نایب رئیس -بفرمایید.

قبادیان- همان طور که در جلسات پیش هم تذکر داده شد در موقع مذاکرات قبل از دستور بایستى یک یا دو نفر از هیئت وزرا حضور داشته باشند حالا هم هیچ یک از آقایان وزرا نیامده‌اند تقاضا می‌کنم این را تذکر بدهید.

نایب رئیس -بسیارخوب، آقاى شوشترى‏

شوشترى- بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم، مخصوصاً شمرده صحبت می‌کنم و استدعا دارم آقایان نمایندگان محترم و مخبرین جراید این عرایض اصولى مرا کاملاً دقت بکنند که هیچ‌گونه تحریفى درش داده نشود و تصور نکنید و نکنند و نرود که خداى ناخواسته در عرض عرایض خیال تشنج یا تباین فکرى یا عدم الفت و ائتلاف در نظرم باشد ما براى وصل کردن آمدیم، همه که‌اینجا جمع شده‌ایم از نمایندگان محترم تهران که تشریف آورده‌اند اینجا و نمایندگان ولایات هم انشاء‌الله، انشاء‌الله براى خدمت به ‌این مملکت و به ‌این جامعه آمده‌ایم (انشاء‌الله) در جلسه قبل این هم مکرم و به منزله پدر من یک تذکرى فرمودند که آن تذکر صحیح بود وهم کردند که من موضوع خاصى را در نظر دارم و نظر شخصى دارم از این جهت از شخص ایشان هم متشکر به ایشان هم عرض کردم استغفار می‌کنم و ایشان هم قبول فرمودند بنده در دو جلسه ‌اینجا راجع به اساس انتخابات تهران اعتراض اصولی کردم این اعتراض من یا از نظر کوتاهى بیان و عدم فصاحت یا از نظر تحریف و نظر خاص جورى جلوه کرد که تصور کردند من با افراد خاصى نظر مخصوصى دارم از این جهت آقاى کتر بقایى در روزنامه خودشان استعلامى کردند و من پاسخ روشن دادم و در ذیل آن استدعا کردم که اگر پاسخ من قانع کرده است شما را بسیار خوب و گرنه به من پاسخ بدهید، جوابى ندادند معلوم شد ارضا شد خاطر ایشان از عرایض بنده، عرایض من چه بود؟ موضوع این است و استدعا دارم در این عرض من شخص آقایى دکتر مصدق و آقاى حائری‌زاده پسر عموى عزیزم، آقاى عامرى یا آقاى دکتر معظمى یا آقاى گنابادى یا آقاى نبوى یکى از اینها از این چهار تا بنشینند و یک راه حلى پیدا کنند و آن این است انتخابات سوخته شده تهران تا یک حدودى طبق تشریفات به عمل آمد یعنى چه؟ از طبقات شش‌گانه دعوت شد دوازده نفر معتمد هم آمدند وارد شدند 9 نفر اعضای اصلى انتخاب شدند هیئت اصلى شروع کردند، اعلان شد و شروع شد به توزیع تعرفه و اخذ آرا انجمن ختام اخذ آرا را در روز معین اعلام کرد همه فهمیدند آرا تهران و حومه تهران تمام شده است شروع کردند به خواندن آرا البته تا بیست و پنج هزار بیست و شش هزار، سى هزار راى که خوانده شد کاندیدها یک روش مخصوصى داشت انجمن هم هر روز صورت آرا را می‌داد و روزنامه‌ها هم منتشر مى‌کردند بعد از سى هزار بود یا سى و پنج‌هزار نمی‌دانم کاندیدها عوض شدند این کاندیدها که عوض شدند البته سر و صداى عده‌اى مردم بیرون آمد یا مردمى که ذى‌نفع بودند مردم بی‌غرض که چطور شد این طور شد البته اعتراض نازل به اشخاص می‌شد و همه می‌گفتند که دست زدند به صندوق، موش رفته زیر صندوق، راى عوض شده از این جور حرف‌ها و این اعتراضات در‌آمد این انجمن‌ها پنجاه و چهار تا بودند این پنجاه و چهارتا را نمى‌تواند همه را گفت که از مردمان غیر‌شریف بودند البته ممکن است شش تا ده تا دوازده تا، پانزده تا، بیست صندوق دست خورده باشد تردید هم ندارد من خودم در آن انتخابات رفتم تعرفه گرفته و راى دادم ولى این انتخابات دوم را قانونى نمی‌دانم هر چه اصرار کردند و فشار آوردند گفتم نمی‌روم من شخصاً راى مخصوصى داریم و تا قانون انتخابات اولیه را ابطال ننماید انتخاب فعلى یعنى دوم قانونى نیست (حاذقى- وقتى باطل بشود چه کنند؟) اجازه بدهید من عرایضم را بکنم بیایید حل بکنید من آقایان را حکم قرار می‌دهم چرا؟ براى این که باید این کار در مملکت درست بشود که هر کس دلش می‌خواهد نباید آرا را بسوزاند (حاذقى- کار از این درست‌تر نمی‌شد راى‌ها را عوض کرده بودند) بسیار خوب آرا را عوض کرده بودند این آرا که عوض شد در قانون انتخابات جعل کنند تطمیع کننده، تزویر کننده برخلاف مقررات عمل کننده برایش یک فکرى شده برایش یک مجازاتى معین شده (صحیح است) (حاذقى- کمک کنید اجراء شود) آقاى حاج حاذقى در قانون انتخابات می‌گوید باید صورت مجلس باشد، باید انجمن ابطال کند بنده خودم رفتم پیش آقاى عماد ممتاز استاندار محترم تهران که حقیقت را تجسس کنم (امامى‌خوئى و بهادرى مرد شریفى است) بلى آقا عماد ممتاز نوه مرحوم میرزا‌رضا قلى‌خان وزیر رفتم پیش ایشان گفت آقا من این صورت را دارم گفتم آقا صورت‏ مجلس را بیاورید، آن وقت یا بخشیان یا بدخشیان نامى است (ناظرزاده بخشیان) بلى بخشیان نامى گزارش می‌دهد جناب آقاى فرماندار یا استاندار، حسب‌الامر رفتم براى رسیدگى وقتى وارد شدم در آنجا، یک مرتبه به من گفتند آرا را سوزاندند آرا را سوزاندند؟ از افراد انجمن پرسیدم آقایان شما در این موضوع شرکت داشتید گفتند نه؟ خوب پس این یک رکنش که داشتن صورت مجلس است که بگویند آقا صندوق نمره 8 یا صندوق حسن‌آباد یا مسجد جامع این را فلان آدم و فلان آدم تزویر کردند، تقلب کردند عوض کردند و باید به محکمه سپرده شوند، محکمه برود این که تویش نیست، انجمن هم امضا نکرده، آخر این عمل قبیح که واقع شده ‌این را هم آخر آقایان هر قدر انسان وجاهت ملی‌اش زیاد شد هر قدر شاخصیت ملى و نماى مملکتی‌اش زیاد شد به عقیده من باید بیش‌تر پاى‌بند اصول باشد، رعایت کند که درسى باشد براى بعدها خوب این آرا را سوزاندند من آقایان استعلام می‌کنم از شما بعدها در مملکت هر رئیس انجمن یا هر انجمن بدون بیته، بدون اصول، بدون نشان دادن دزد، بدون نشان دادن جاعل بیاید به میل خودش این کار را بکند این براى مملکت صلاح است؟ البته حالا آقایان تشریف آوردید الحمد‌الله گل بود به سبزه نیز آراسته شد، بنده که

+++

نمی‌توانم، چه بگویم، بگویم با میر سیدعلى بهبهانى پسر علم‌دار آزادى، پسر آقا سید‌عبدالله مخالفم؟ با جمال امامى پسر مرحوم حاج آقا امام جمعه خوئى مخالفم؟ دوسه تا از آقایان توى اینها تازه ‌آمده‌اند اینها که همه‌شان صلاحیتشان مسلم است اینها هم یکی‌شان نبیره عموى من است آقاى نریمان، در چهار پشت می‌شویم به هم، او هم اولاد سید جزایرى است پس در صلاحیت حرفى ندارم، من ناچارم چون اعتبار‌نامه مطرح می‌شود اصولاً بگویم آقایان بروند یک توبیخ‌نامه است نمی‌دانم، با یک اصولى آن انتخابات قبل را فسادش را بیاورند که بعد از این در تمام مملکت، شهرستان‌ها بدانند که اگر کسى حرکت قبیحى کرد با راى مردم با افکار مردم با اراده مردم بر‌خلاف ملت حرکتى کرد، لااقل توى مجلس شوراى ملى یک عده وکلاى صالح مى‌نشینند می‌گویند این حرکت قبیح بود این حرکت بد بود، این حرکت زشت بود، از این جهت شرفیاب شدم الان هم از آقاى مصدق خواهش می‌کنم بنشینند با آقایان ما همه هم‌فکریم انشاء‌الله دیگر توى مجلس ما اختلافاتى ایجا د نمی‌شود آن دست مرموز دویست ساله را انشاء‌الله با شمشیر حقیقت قطع می‌کنیم، توجه کنید یک موضوع دیگر را هم استفاده می‌کنم، یکى از آقایان مبتدعین تجزیه ادویه (براى این که لغت خاصى مثل شیمیست یا مثل فلان چیز نگویم) به من گفت که آقا این روغن‌هایى که دارند از خارجه وارد می‌کنند اینها روغن نباتى نیستند اینها مضر براى مردم است (ملک‌مدنى- نباید بیاورند) البته صحیح است، حالا من این یک تذکرى دادم (دکتر سید ‌امامى - طباً ضررى ندارد) (فقیه‌زاده- من در نطق قبل از دستور استدعا کردم آقاى فقیه‌زاده یک موضوع دیگر البته‌ این را من نمی‌دانم چون اینها فن من نیست ولى اظهار می‌کنند که معمول شده تمام اغذیه مردم را در این حلبى‌هاى مسموم می‌ریزند و تمام غذاهاى مردم مسموم است، این را نمی‌دانم آقایان پزشکان عالى مقام باید اظهار نظر کنند اگر این است باید حتماً جلوگیرى کنند (دکتر سید ‌امامى - روغن نباتى طباً ضرر ندارد) آخر می‌گویند نباتى نیست بنده عرض دیگرى ندارم (فقیه‌زاده - طباً ضرر ندارد آقاى دکتر ولى براى مملکت ضرردارد)

نایب رئیس- آقاى آشتیانى‌زاده.

آشتیانى‌زاده- بنده از حضور جناب آقاى نخست وزیر استفاده می‌کنم و از ایشان استدعا می‌کنم نسبت به وضع آب رودخانه جاجرود که در جلسه گذشته عرض کردم دستور بفرمایید اقدام عاجل و فورى بشود که خرده مالکین و رعایاى قسمت اعظم از ورامین دچار بى‌آبى نشوند تذکر هم نسبت به ‌این موضوع به بعضى اشخاص دیگر هم داده‌ام در موقع خود، و اگراقدام عاجلى نشود مجبورم موضوع را بعداً در مجلس مطرح کنم. در 17 سال پیش در این مملکت دانشگاه تأسیس شد، آن شخصى که مؤسس دانشگاه بود، خودش از مردم بود از توى کاخ نیامده بود که توى کاخ بنشیند از میان مردم آمده بود به همین دلیل برعکس یکى از رجال مملکت که یادم هست گفته بود در دوره گذشته، اینجا در اواخر دوره یا اواسط دوره گذشته گفته بود که معتقد بود به‌این که هر کس که پول ندارد نباید برود حقوق بخواند، یک همچو اعتقادى اینجا بود، من یادم نیست کى بود، گفت باید اشخاصى بروند تحصیلات عالیه بکنند که پول داشته باشند شهریه بدهند ولى آن شخص که دانشگاه را ایجاد کرد براى این که از این دسته نبود راهى براى مردم، براى طبقات دانیه و توده مردم باز شود که آنجا بروند و موفق به کسب علم بشوند. امسال 17 سال است که دانشگاه باز شده است و یک عده کثیرى از طبقات پایین مردم و از جوان‌ها موفق شدند که کسب علم بکنند و روشن بشوند و خوب ببینند و خوب بفهمند و مدعى بشوند و تمام این نارضایتى‌ها و تمام این جریاناتى که‌امروز موجب تشنج مملکت شده علتش هم همین هفت، هشت هزار نفر هستند که از دانشگاه بیرون آمده‌اند و اینها حق‌شان را می‌خواهند تمام شد و رفت. اینها می‌گویند آقا ما درس خواندیم ما می‌فهمیم، ما می‌بینیم، راه را باز کنید و البته هر که بفهمد، هر که ببیند، و بگوید که آقا این راهى که شما می‌روید اساسى نیست و به هدف نائل نمی‌شوید یک مهر آشوب‌طلبى و مفسده‌جویى به او می‌زنند و ملکوکش می‌کنند می‌گویند آشوب‌طلب است مغرض است منفى‌باف است نمی‌دانم اگر تمام مردم آشوب‌طلب‌اند و منفى‌باف‌اند خوب ما هم که چندین سال است داریم در این مملکت حکومت مى‌کنیم باید مملکت را گلستان بکنیم حقیقتاً اگر مملکت گلستان شده مدیون هیئت حاکمه است که در طول این مدت این همه خدمت کرده مملکت گلستان شده‌ این مردمى که می‌گویند آقا وضعیت بد است، راه‌مان بدهید، ما همه چیز می‌فهمیم اینها مغرض‌اند، غرض دارند، بنده گله‌مند شدم از آقاى دکتر علوى، در جلسه گذشته یک عده جوانى که براى تحصیل خودشان، براى این که آن فنى را که دارند تعقیب بکنند و می‌خواهند بیاموزند این فن را و بهتر بفهمند این فن را و تجربه‌شان بیش‌تر بشود می‌گویند آقا ما می‌خواهیم وقتى که از مدرسه طب، از دانشکده پزشکى بیرون آمدیم گذشته از یک قسمت اطلاعات و موضوعات نظرى عمل و پراتیک و مجرب بشویم به ‌اینها نباید گفت که یک مقاصدى در کار است اعمال غرض می‌کنند ایجاد فساد می‌کنند، بنده مخالفم آقایان باید بدانند که تنها طبقه‌اى که در این مملکت حق دارد و بایستى رجال آتیه مملکت از آن طبقه بیرون بیایند افراد دانشگاه است، دانشجویان حق دارند و ما بایستى به افکار آنها احترام بکنیم و از این اقدامى که کردند حتماً نتیجه اخذ بکنند و بنده نمی‌دانم چطور بعضى از آقایان فکر می‌کنند و نمی‌خواهند بفهمند که ‌امروز در دنیا وضعیت عوض شده، در تمام دهات رادیو هست امروز در مدت 12 ساعت تا پاریس می‌شود رفت، ارتباطات زیاد است ابعاد کوتاه شده، طول مدت نیست زمان عوض شده دوره عوض شده، مردم چیز می‌فهمند خاصه ‌این که یک مشت دانشجو می‌گویند آقا وسایل تحصیل و کسب علم را براى ما تکمیل بکنید، همین طور دانشکده علوم و دانشکده دندان‌سازى و صنایع زیبا این نامه‌ها را هم تقدیم می‌کنم خدمتتان که به بنده دادند وخواهش کردند که تقدیم کنم این هم مربوط به یک عده از پزشکیاران است‏

نایب رئیس - به کمیسیون عرایض فرستاده می‌شود

آشتیانى‌زاده- دیگر موضوع سنا است این اختلافى که گفته می‌شود هم در اینجا هم در مجلس ملى و هم در مجلس سنا که اختلافى بین مجلس سنا و مجلس شوراى ملى است، بنده مخالفم (صحیح است) بنده معتقدم که در اطراف این موضوع صحبت نکنیم و صلاح هم نیست (صحیح است) و البته ما بایستى که تبعیت بکنیم از آقایان سناتورها براى این که ‌این بالاخره تازه درست شده و ما باید تبعیت بکنیم (فقیه‌زاده - آنچه قانون گفته است) آخر ما تازه داریم بر‌می‌گردیم به دویست، سی‌صد سال قبل، تازه، طبقه اشراف و طبقه ممتازه قائل شده‌ایم براى خودمان خوب، اینها را تازه پاى کار آورده‌ایم اینها حق دارند وضع مالیات بکند اصلاً مجلس شورا ى ملى هم لازم نیست حقیقت عرض می‌کنم، حق بدهید به آقایان سناتورها که وضع مالیات بکنند کارها را رسیدگى بکنند خوب، براى آقایان هم، براى مجلس شوراى ملى هم بعداً انشاء‌الله وقتى تحول ایجاد شد، تحول کامل انشاء‌الله تکمیل شد در ولایات انجمن‌هاى محلى ایجاد می‌کنند و آن روز نظافت خیابان‌ها، سرود، مارش، امور خیریه، و از این قبیل براى ماها هم کار پیدا می‌شود در این صورت آقایان در این مورد زیاد اصرار نفرمایند، ضمناً این را هم بنده تقدیم می‌کنم خدمت آقاى وزیر دارایى .... (یک نفر از نمایندگان - این چیست؟) این نان تبریز است تبریز، دیروز یک عده‌اى بنده را ملاقات کردند که بعضى از آنها تازه از تبریز آمده بودند (بهادرى - الان وضع نان آنجا خوب است) خوب پس اینها اختراع کرده‌اند (امامى‌خوئى- آقاى آشتیانى‌زاده اجتهاد در مقابل نص مورد ندارد) وضع مملکت خیلى خوب است

موضوع دیگر جریان قضیه شاهى است که گفته می‌شود تحریکاتى در کار بوده است آقا مردم نان ندارند پول‌ها در جاهاى مخصوصى خرج می‌شود و مخصوصاً در سازمان برنامه که مبالغ زیادى آنجا تلف می‌شود بنده مشغول جمع‌آورى یک اطلاعات کامل و کافى هستم نسبت به جریان برنامه هفت ساله یا هفده ساله یا هفتاد ساله که بعداً در مجلس مطرح می‌کنم و از ولخرجی‌ها و گشادبازی‌هاى بی‌موردى که در آنجا هست صحبت خواهم کرد. نسبت به آب جاجرود هم بنده ‌اینجا تحلویحاً عرض می‌کنم که اگر هر چه زودتر آب جاجرود که متعلق به تمام خرده مالکین و مالکین ورامین است حق آنها به آنها داده نشود و چاپلوس‌ها و متملقین به منظور نفع خودشان بیش‌تر از این موجب بدنامى اشخاصی که در رأس این مملکت واقع شده‌اند بشوند بنده ‌اینجا حتى حاضرم استیضاح کنم.

+++

نایب رئیس- آقاى دکتر علوى.

دکتر علوى -بنده خیلى تشکر می‌کنم از همکار محترم آقاى آشتیانى‌زاده که عین بیانى را که در آن جلسه راجع به بیدار شدن افراد جامعه بنده کردم و عرض کردم که افراد جامعه به علت رادیو و روزنامه و اصطکاک بیش‌تر با همدیگر امروز بیدار شده‌اند امروز ایشان مطالب بنده را تکرار کردند، اما راجع به گله ‌ایشان از بنده، بنده ‌این گله را غیر‌وارد می‌دانم براى این که خیلى بیش از ایشان به دانشجویان پزشکى و به حرفه شریف ومقدس پزشکى علاقه دارم تا آقاى آشتیانى‌زاده براى این که بنده در این کشور در این دنیا هر چه دار و ندارم هست در خلال طبابت به دست آورده‌ام ولى اساساً مثل این که ‌ایشان گوش به عرایض بنده آن طوری که باید و شاید نداده‌اند. بنده اصل این که همه دانشجویان باید کارورز شوند صد در صد قبول دارم ولى این موضوع مستلزم تحریف حقایق نیست این آقایانى که تظاهر می‌کردند به هیچ‌وجه من‌الوجوه حق ندارند که بگویند فلان مریض‌خانه یا فلان تختخواب باید تابع دانشکده پزشکى باشد یا تابع وزارت بهدارى (آشتیانى‌زاده - قانون این تکلیف را تصریح کرده است) این کار از وظایف دولت و مجلس شوراى ملى است اجازه بفرمایید تشریح می‌کنم در آن قانون بنده خودم وارد بودم و در آن قانون تصویب شد که بیمارستان‌هاى تهران و هیچ قید نشده بود بیمارستان‌هاى بهدارى به دانشکده پزشکى واگذار شود و منظور بیمارستان‌هاى شهردارى بود که در آن وقت تحت نظر وزارت کشور بود و آن بیمارستان‌ها واگذار شد به دانشکده پزشکى دو تا از آن بیمارستان‌هاى شهردارى هم رجوع شد به خود شهردارى براى این که زاید بود براى احتیاجات آنها الان هم اگر دانشجویان مى‌خواهند کارورز بشوند در خود بیمارستان پهلوى و بیمارستان‌هاى دانشکده پزشکى ممکن است در ظرف 15 روز یا یک ماه تمام وسایل را فراهم کرد ولى اساساً تحریک کردن یک عده دانشجو به صلاح مملکت نیست آشوب‌طلبى با علم و معرفت توأم نیست

آقاى آشتیانى‌زاده دانشجویان آشوب‌طلب نیستند آقاى دکتر.

نایب رئیس- آقاى ارباب

ارباب- بدواً از حضور جناب آقاى نخست وزیر و آقاى وزیر دارایى استفاده می‌کنم و دو نکته را متذکر مى‌شوم در این دو دوازدهم که در مجلس تصویب شد و یک دوازدهم‌ها که شاید در مجلس .... (حاذقى- باید بودجه کل مملکت بیاید آقاى ارباب) همین طور من چیز دیگرى است تمام متوجه پرداخت حقوق کارکنان دولت هستند صحیح هم هست اما نکته‌اى را که دولت و مجلس توجه نمی‌فرمایند حقوق کارگرها است یعنى مقاطعه‌کارانى که با دستگاه دولت طرف محاسبه هستند و ارتزاق می‌کنند این کارگرها توجهى مبذول بفرمایید که همان طوری که به کارمندان دولت توجه دارند به آن طبقه کارگر هم توجه مبذول بشود و دیگر به طوری که خود جناب آقاى نخست وزیر و جناب آقاى وزیر دارایى بهتر از بنده مسبوق هستند سازمان برنامه اخیراً دست به کارهاى متعددى زده وقفه در کار سازمان ضررش بیش‌تر از بعضى صرفه جویى ها است و گویا یک مطالباتى ازسابق وزارت دارایى با بانک صنعتى دارند موضوعى است که آقاى وزیر دارایى بهتر می‌دانند و قسمتى از پول آنها را نگاه داشته‌اند استدعا دارم بذل توجه بفرمایید موضوع دیگر تلگرافى است از کرمان رسیده و سایر آقایان هم یک کپی دارند و مربوط به تقسیمات کشور است بنده مى‌خواستم این جا عرض کنم مداخله در تقسیمات کشور از صلاحیت هیئت عالى تصفیه خارج است (صحیح است) هیئت عالى تصفیه براى بر‌کنار کردن عناصر غیر مفید و غیر لازم از کار بود و به‌این منظور تشکیل شده (حاذقى- چنین معجزه‌اى که نمی‌تواند بکند) این سازمان‌بازی‌ها که سال‌ها است در این مملکت رواج دارد این همیشه به ضرر مملکت تمام شده هر روز یک سازمانى تازه داده می‌شود یک دولت بعد یک سازمان بعد می‌آید آن را خراب می‌کند این دستگاه‌هایى که تازه می‌خواهید، مجدد می‌خواهید آن را تأسیس کنید جز تضییع وقت سود دیگرى ندارد و جز از بین رفتن پول نفع دیگرى ندارد نتیجه‌اى هم که منظور است ترتیب نخواهد داد خاصه ‌این که کرمان همیشه مرکز استاندارى بوده (صحیح است) و حالا شایسته نیست که تبدیل به فرماندارى بشود و بنده ‌اینجا متذکر می‌شوم الان که کرمان یک استان ویرانه و خرابى است وقتى که یک استاندار آنجا باشد گزارشات استاندار را به طوری که در مرکز توجه می‌دهند به گزارش یک فرماندار معمولاً توجه نمی‌دهند عین تلگرافاتى که رسیده است می‌دهم خدمت جناب آقاى رئیس که اقدامى که لازم است مقرر بفرمایند مبذول شود، و نسبت به‌ این موضوع تقسیمات کشور در شماره 97 روزنامه صفیر به قلم همکار ارجمند محترم بنده جناب آقاى دکتر بقایى یک شرحى به صورت سر‌مقاله نوشته شده است که بنده خوشبختانه یا متأسفانه روزنامه‌اى ندارم که بنده هم یک سرمقاله جامعى را بنویسم اختلاف نظر اصلى هم با جناب آقاى دکتر ندارم، جناب آقاى دکتر و فکر آقاى دکتر را بنده خیلى بلندتر از اینها می‌دانم که دیگر به فکر اینها باشند که کجا ولایت ایشان است و کجا حوزه انتخابیه بنده، ایشان و آقایان هر یک وکیل تمام مملکت هستند یک نقطه‌اى که خراب شده است باید گفت و باید با دستگاهى که بهتر آباد و معمول است با همان دستگاه آن قسمت را اداره کرد، نباید دیگر من فکر بکنم که من یزدى هستم فلان عنوانى باید شامل عنوان یزد باشد نه‌این طور نیست نظر ما نظر کلى است همه و کیل تمام مملکت هستیم و نکاتى را که لازم به توضیح دانستم این است که اولاً غالباً دولت‌ها ضعف نشان می‌دهند اگر یک مطالبى در جراید درج شد و انتشار یافت تحت تأثیر قرار می‌گیرند و خداى نخواسته مصالح کشور را آن قدر که لازم است توجه نمی‌کنند و براى این که دولت مرغوب این نوشته‌جات یا اظهارات نشود من ناچارم یک حقایقى را عرض کنم اولاً از 1304 که خود بنده در زاهدان ساکن شدم همیشه استاندارها و فرماندار‌هاى آنجا رابطه مستقیم با مرکز داشتند مرحوم سرتیپ تاج بخش (یک نفر از نمایندگان- خدا رحمتش کند) از استاندار‌هاى خوب بلوچستان بوده بلوچستان به طوری که الان اشاره به یک مورد قانونى خواهم کرد همیشه خودش مستقل بوده است عنواناً کرمان و بلوچستان با هم گفته می‌شود در حالی که فرق نمی‌کند اگر انشاء‌الله کرمان از این وضع خرابى و فلاکت بیرون آمد و آن قدر عمران در آنجا سرریز کرد و انرژى زیاد بشود چه بهتر که بلوچستان را توجه کنید و آنجا را هم آباد بکنید (صحیح است) بلوچستان آباد بشود مردم از فقر و بیچارگى بیرون بیایند جزو قم شناخته بود براى من چه فرق می‌کند تمام حدود و ثغور این مملکت‏ جزو مملکت ایران است و من هم ایرانى هستم (اردلان- صحیح است) اینجا نوشته‌اند تصویب‌نامه مجزا شدن بلوچستان از کرمان غیر‌قانونى بوده است بنده می‌خواستم عرض کنم که غیر‌قانونى نبوده است قانون تقسیمات کشور و وظایف فرمانداران و بخشداران مصوب 16 آبان ماه 1316 تصریح دارد اولاً در قسمت شش آن قانون استان مکران به طور مجزا تصریح شده است (سالار‌بهزادى - استان نبوده آقاى ارباب) نوشته است استان مکران قانون را بخوانیدشما مبتدى هستید حالا دوره اول است که‌این جا تشریف آورده‌اید یک دوره ما اینجا زحمت کشیده‌ایم قانون را ملاحظه کنید ثانیاً تبصره دو دوازدهم ماده دو می‌نویسد وزارت داخله می‌تواند با تصویب هیئت وزرا تقسیمات داخلى کشور را و مراکز آنها یا حدود شهرستان‌ها را تغییر دهد و پس از آزمایش و رفع نواقص تقسیمات قطعى را براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى نماید این قانون است، تصویب‌نامه متکى به همین قانون صادر شده دوم در مقاله اشاره دارد که بلوچستان که فرماندار کل براى آن تهیه شده ‌این محل فرماندار کل براى آقاى علم تعیین شده است در حالی که ‌این طور نیست و پس از آن که بنده در دوره پانزدهم انتخاب شدم رفتم پیش رئیس دولت گفتم بلوچستان خراب‌تر از آن است که شما فکر می‌کنید صدها نفر هستند که یک سانتى‌متر ساتر بدن ندارند باید یک توجهى کرد افتخارى براى من ندارد که من وکیل باشم و کارى انجام ندهم اولین قدمى که مصلحت اقتضا کرد این بود که یک شخص شایسته‌اى برود در رأس امور کشورى آنجا فعالیت کند (سالار‌بهزادى- آقاى علم مورد تصدیق همه است) آقاى علم آن موقع در اروپا بود بنده فکر کردم دیدم تنها جوانى که داراى انرژى و علم و فضل است و احترامات خانوادگى هم در آن ناحیه دارد و می‌تواند ماهیانه مبلغى از جیب خودش خرج بکند و داراى سفره‌اى هم هست، ایشان هستند، رفتم به عرض اعلیحضرت همایونى رسانیدیم و استدعا کردیم ایشان تعیین شدند رفتند و کردند آنچه را که آقایان هم شاید تا حدى می‌دانند، این است و نظرى غیر از این نبوده و این اقدام را بنده کردم (نورالدین امامى- یک اقدام براى ما بکنید آقاى ارباب) دیگر اشاره به‌ این شده است که تمام این مقدمات براى این بود که خداى نخواسته بلوچستان و سیستان تجزیه بشود این حرف‌ها صحیح نیست بلوچستان جزو لاینفک ایران است (صحیح است) (نورالدین امامى - کى

+++

گفته است؟) (حاذقى- این مطالب را در مجلس صحبت نکنید) بنده تذکرى است که نسبت به مندرجات این روزنامه و می‌دانم که یک عناصر مشکوکى هستند می‌روند یک تلفیقات می‌کنند و سبب می‌شود به روى کاغذ می‌آید و این کاغذها می‌رود در ولایات

نورالدین امامى- پاره کنید بریزید دور

نایب رئیس- آقاى ارباب چند دقیقه وقت بیش‌تر باقى نمانده.

ارباب- بلى چشم به هر حال چون آقاى رئیس اظهار فرمودند که وقت قریب به اتمام است بنده بقیه عرایضى که دارم موکول به وقت دیگرى می‌کنم و در عین حال که روح و فکر جناب آقاى دکتر بقایى را بلندتر از این‌ها می‌دانم و مطمئن هستم که شاید نوشتن این مطالب ناشى از تلقین بعضى از عناصر است که نفع خودشان را مى‌بینند این بود که خواستم در این جا متذکر شده باشم که ما مقصودى نداریم جز عمران و آبادى بلوچستان و تمتم نقاط کشور ایران و به هر کیفیتى که بهتر اداره بشود ما خواهان آن هستیم و چنانچه در وضع مأمورین بلوچستان و ترتیبى که مقرر است و وارد عمل هستند دولت دست بزند و یا تغییرى بدهد یا فلان فرماندارى یا به بخش‌دارى و یا فرماندار کل را به فرماندارى تنزل بدهد بنده ‌این اقدام را یک اقدام تخریبى می‌دانم و ناشى از سیاستى می‌دانم که نمی‌خواهد بلو چستان آباد و عمران بشود.

فولادوند -همچو تصمیمى دولت نگرفته است‏

3-اجرا ى مراسم تحلیف از طرف چهار نفر آقایان نمایندگان‏

نایب رئیس -حالا آقایان بهبهانى، جمال امامى، جواد مسعودى، امیر افشارى مطابق معمول قسم یاد می‌نماید. (در این موقع کلام‌الله مجید را با احترامات لازمه به مجلس آورده روى میز خطابه گذارده و حضار به احترام آن قیام نمودند) (متن قسم‌نامه به شرح زیر توسط آقاى بهبهانى قرائت و سایرین تکرار نمودند) ما اشخاصی که در ذیل امضا می‌نماییم خداوند را به شهادت می‌طلبیم و به قرآن قسم یاد می‌کنیم مادام که حقوق مجلس و مجلسیان مطابق قانون اساسى محفوظ و مجرى است تکالیفى را که به ما رجوع شده است مها امکن با کمال راستى و درستى وجد و جهد انجام بدهیم و نسبت به اعلیحضرت شاهنشاه متبوع عادل مفخم خودمان صدیق و راستگو باشیم وبه اساس سلطنت و حقوق ملت خیانت ننماییم و هیچ منظورى نداشته باشیم جز فواید و مصالح دولت و ملت ایران (آقایان، بهبهانى، جمال امامى، جواد مسعودى امیر افشارى قسم‌نامه را امضا نمودند)

4- قرائت نتیجه آرا متخذه جهت هیئت نظارت برنامه و اعضاى دیوان محاسبات‏

نایب رئیس- نتیجه آرا متخذه جهت اعضا هیئت نظارت برنامه و اعضاى دیوان محاسبات قرائت می‌شود. (نتیجه استخراج آرا نسبت به انتخاب شعبه اعضا دیوان محاسبات و اعضا نظارت سازمان برنامه به شرح زیر قرائت شد) ریاست محترم مجلس شورای ملى هیئت نظارت استخراج آرا جهت انتخاب شش نفر براى نظارت سازمان برنامه با حضور آقایان صدر‌زاده و دهقان و دکتر سید‌ امامى از طرف هیئت محترم رئیسه آرا متخذه را استخراج و قرائت نموده ‌اینک نتیجه آن را به عرض می‌رساند.

1- آقاى دکتر خشایار 73 راى‏

2 - آقاى مهندس معظمى 61 راى

3 - آقاى دکتر شیخ 54 راى

4 - آقاى سلطان‌محمد عامرى 51 راى‏

5 - آقاى زرین‌کفش 44 راى

6 - آقاى دکتر جلالى 44 راى

ریاست محترم مجلس شوراى ملى آرا متخذه در جلسه سه‌شنبه پنجم اردیبهشت 29 بهمن براى انتخاب هیئت مرکزى اعضا دیوا ن محاسبات با حضور نمایندگان محترم هیئت رئیسه مجلس استخراج و قرائت گردیده ‌اینک نتیجه آن را به عرض می‌رساند.

1-آقاى اشترى (هادى) 64 راى‏

2-آقاى آق اولى 60 راى‏

3-آقاى شاهرخ 58 راى

4- آقاى فرداد 45 راى‏

5-آقاى هادى 43 راى‏

6-آقاى مجید‌زاده 40 راى‏

7-آقاى عندلیبى 39 راى

8- آقاى فاطمى (محمد) 35 راى‏

نایب رئیس -بنابراین به ترتیبى که قرائت شد شش نفر به عضویت هیئت نظارت سازمان برنامه و هشت نفر به عضویت دیوان محاسبات انتخاب شدند.

نایب رئیس-حالا طراحى به امضاى پانزده نفر راجع به آیین‌نامه رسیده است که قرائت می‌شود، مجلس شوراى ملى آیین‌نامه جدید داراى معایبى است که باید در عمل معلوم و تدریجاً اصلاح شود ولى بعضى از مواد آن از قبیل ماده 8 که اعتبار‌نامه‌هاى نمایندگان در جلسه کمیسیون تحقیق رسیدگى و احتمال هرگونه سازش بین کمیسیون با دولت و یا نمایندگان با کمیسیون داده می‌شود چنان که تمام اعتبارات‌نامه‌هاى این دوره بى‌سر و صدا گذشت و هیچ کس نفهمید که دخالت دولت در انتخابات دوره 16 تا چه حد بوده و نسبت به عدم صلاحیت بعضى از نمایندگان که افکار عمومى به انتخاب آنها موافق نبود رویه قضایى کمیسیون تحقیق چه بوده است و چنانچه به ‌این منوال بگذرد کار به جایى خواهد رسید که هیچ یک از نمایندگان با آرا طبیعى مردم انتخاب و وارد مجلس نشوند و هیچ وقت کشور ایران داراى حکومت ملى نباشد و تا ابد آن را جزو کشورهاى عقب مانده قلمداد کنند و هم چنین ماده 139 آیین‌نامه جدید که شور در طرح فورى نمایندگان را موکول به جلسه بعد می‌کند و به ‌این جهت ممکن است ضررهاى غیر قابل جبرانى نصیب مملکت بشود و یا این که نمایندگان برخلاف اصل 11 قانون اساسى به ترتیب قسم نخورند و نمایندگانى که بعد از افتتاح مجلس وارد می‌شوند و در هیئت رئیسه سوگند یاد نمایند و نیز تا سى نفر از نمایندگان درخواست نکنند دستور جلسه تغییر نکند و مطالب غیر مهم بر مطالب ضرورى و فورى مقدم گردد که مواد مزبور برخلاف اصل 11 قانون اساسى و مصالح مردم و مملکت تنظیم شده و باید هر چه زودتر در آن مواد تجدیدنظر به عمل آید. لذا امضا کنندگان مواد ذیل را پیشنهاد و درخواست می‌نماییم که با قید دو فوریت مورد شور و تصویب واقع شود، ماده اول ماده 8 آیین‌نامه جدید نسخ و به جاى آن ماده نظامنامه سابق تصویب می‌شود (پس از آن که مخبرین گزارش شعب را در مجلس قرائت نمودند در مورد انتخاباتى که صحت آن را شعبات تصدیق نموده و در مجلس معارض ندارد مجلس براى هر یک جداگانه راى می‌دهد و رئیس اسامى آنهایی که صحت انتخاب‌شان محقق شده اعلام می‌کند. در صورتی که گزارش شعبه مشعر بر عدم صحبت انتخابى باشد تا این که در باب انتخاب شخصى از بین نمایندگان معارض باشد مباحثه آن در همان روزی که گزارش قرائت می‌شود واقع نخواهد شد. ماده دوم جمله (بلافاصله به طبع و توزیع اقدام و پس از 24 ساعت از موقع توزیع) مندرج در قسمت اول از ماده 139 آیین‌نامه ملغى است. ماده سوم مراسم سوگند در مجلس شوراى ملى به طوری است که اصل 11 قانون اساسى مقرر داشته و در ادوار تقنینیه سابق معمول بوده است و ماده 11 و 12 آیین‌نامه نسخ می‌شود. ماده چهارم عده 30 نفر مندرج درماده 80 آیین‌نامه پنج نفر تقلیل می‌یابد. ماده پنجم عبارت (طبق ماده 80) از قسمت اول از ماده 139 آیین‌نامه حذف می‌شود دکتر مصدق، دکتر بقایى، حسین مکى، حائرى‌زاده، عبدالقدیر آزاد، دکتر شایگان، دکتر مصباح‌زاده، عامرى، دکتر طبا، تیمور‌تاش، آشتیانى‌زاده

نایب رئیس - دوفقره پیشنهاد هم رسیده است که قرائت می‌شود.

ابوالقاسم امینى - بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم. (پیشنهاد آقاى رفیع به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم براى تجدید نظر در آیین‌نامه مجلس کمیسیونى مرکب از 12 نفر از هر شعبه دو نفر منتخب شده در مدت یک ماه آیین‌نامه را براى تصویب مجلس تقدیم کند (صحیح است) (پیشنهاد آقاى تیمور‌تاش به شرح زیر قرائت شد) براى مطالعه دقیق‌ترى در طرح تقدیمى و تجدید نظر کلى راجع به مواد نظامنامه داخلى مجلس شوراى ملى دونفر از هر شعبه براى تشکیل کمیسیونى انتخاب گردیده و در ظرف مدتى که از آخر اردیبهشت

+++

 تجاوز نخواهد نمود گزارش آن را تقدیم خواهد نمود.

نایب رئیس- آقاى امینى اخطار قانونى شما طبق چه ماده‌اى بود؟

ابوالقاسم امینى- طبق ماده 139. (ماده 139 آیین‌نامه به شرح زیر قرائت شد) لوایح و طرح‌هاى فورى آنها است که فقط یک شور در آنها لازم باشد و لوایح و طرح‌هاى دو فورى آنها است که پس از تصویب دو فوریت بلافاصله به طبع و توزیع آن اقدام و پس از 24 ساعت از موقع توزیع در مجلس مطرح شود. تقاضاى دو فورى بودن طبق ماده 80 در حکم تقاضاى تغییر دستور است تقاضاى یک فوریت مستلزم آن نیست که بلافاصله فوریت لایحه یا طرح در مجلس مطرح شود ولیکن در موقعى که دو فورى بودن تقاضا شود باید در آخر همان جلسه در لزوم و عدم لزوم فوریت بحث وراى گرفته شود اگر تقاضاى فوریت یا دو فورى بودن در ضمن لایحه یا طرحى که در مجلس مطرح است درج نشده باشد و پنج نفر از نمایندگان کتباً تقاضاى فوریت یا دو فوریت آن لایحه یا طرح را بنمایند بدون مباحثه در باب فوریت اخذ راى به عمل می‌آید.

ابوالقاسم امینى- این ماده 139 است که قرائت شد و آنچه از این ماده استنباط می‌کنم این است که در آخر جلسه باید در اطراف این موضوع بحث بشود براى این که دستورى در جلسه ‌امروز داریم یا این که‌این ماده ابهامى دارد یا بنده استنباطم از ماده 139 درست نیست.

نایب رئیس -تقاضاى دو فوریت فرمودید آقا

دکتر شایگان- مطلبى که به عرض نمایندگان محترم رسید همان است که در بدو ورود نمایندگان تهران به مجلس به عرض هیئت رئیسه رسیده است، آقایان همه تقریباً متحد‌الراى هستند که‌ این آیین‌نامه‌ای که گذشته است مضار متعددى دارد (آشتیانى‌زاده- صحیح است خیلى زیاد) (غلامرضا فولادوند- منافع زیادى هم دارد) اثبات شیئى نفى ما عدا نمی‌کند، عرض می‌کنم براى رفع این مشکلات و براى تصحیح این آیین‌نامه البته وقت ممتدى و مذاکرات ممتدى لازم دارد ولى تشخیص پانزده نفر از آقایان که‌ این طرح را تقدیم کردند این است که بعضى از این مواد اصلاحش فوریت دارد که اگر این مواد اصلاح نشود اصلاح کارهاى دیگر تقریباً غیر مقدور است (یک نفر از نمایندگان - چرا؟) عرض کنم که قاعده گویا بر این جارى است که بعد از این که بنده از اینجا از حضورتان مرخص شدم تشریف بیاورید و اشتباهات بنده را بگوید و بنده هم خیلى خوشحال می‌شوم. در اینجا نوشته شده است دو فوریت ولى بنده از طرف آقایان مأمورم که عرض کنم که یک فوریت را پس می‌گیریم و فقط تقاضاى یک فوریت می‌شود براى این که به کمیسیون برود و اصلاحاتی که لازم است در باب این چهار ماده که عرض شده است انجام بگیرد. عرض دومى دارم و آن این است که معمولاً تصور می‌رود بعضى از مواقع که پیشنهادى می‌رسد شاید بعضى تصورات برود براى رفع این تصورات بنده عرض می‌کنم که مطابق اصول کلى هر قاعده‌اى که بگذرد. هر قانونى که بگذرد این قانون براى آینده است و بنابراین هیچ نوع تأثیرى در گذشته نخواهد داشت بنابراین اگر چنین تصورى برود بنده براى رفع این تصور تصریح کردم.

نایب رئیس- بنابراین یک فوریت مطرح خواهد بود، آقاى نبوى مخالف هستید؟

نبوى- آیین‌نامه مطابق آنچه بنده تصور می‌کنم فوایدى داشت و در بسیارى از موراد فواید آیین‌نامه در مجلس مشهور شد (صحیح است) آیین‌نامه‌اى که در گذشته بود آن طورى که در سابق در مجلس عمل شد باعث ایجاد یک تشنجات تازه‌اى شد و آن آیین‌نامه قدیم بعضى از مقامات را نسبت به طرز کار مجلس ظنین نمود و کارى در مجلس مطابق آن آیین‌نامه نمی‌گذشت این بود که یک عده‌اى در صدد برآمدند که وضع بهترى براى آیین‌نامه در نظر بگیرند البته بنده عرض نمی‌کنم که‌این آیین‌نامه هیچ نقصى ندارد همان طور که جناب آقاى دکتر شایگان فرمودند نواقصى در آیین‌نامه‏ هست (قبادیان - زیاد هم هست) یک دو جا مواد متضاد است، موادى که در اول نوشته شده است مخالف آن چیزهایى است که در آخر آیین‌نامه هست و با یک فرصت بهترى باید نشست و اصلاح کرد (صحیح است) و ما هم حالا نمی‌توانیم وارد بشویم به اصلاح آیین‌نامه نباید که یکى دو ماده‌اش را اصلاح بکنیم و بقیه‌اش را که اصلاح لازم دارد آنها را کنار بگذاریم باید در آیین‌نامه تجدید نظر بشود و مطابق معمول طرح در مجلس بشود و تصویب بشود در گذشته که‌آیین‌نامه را در کمیسیون نوشتند باز این عجله شد و به طور موقت نوشتند و به طور موقت و با‌عجله در مجلس تصویب شد و این نواقص در آن پیش آمد اگر آن دوره هم می‌گذاشتند که‌ این آیین‌نامه مطابق قانون در مجلس طرح بشود قطعاً این طور نمی‌شد مثلاً این طرحى که آقایان پیشنهاد کردند ذکر شده که فلان ماده نقض می‌شود و فلان ماده از آیین‌نامه سابق به جایش گذاشته می‌شود در صورتى که‌  آیین‌نامه سابق نقض شده است و بایستى در قانون مطلب کاملا انشا شده باشد که ما می‌بینیم به چه طرزى اصلاح خواهد شد (دکتر بقایى - ذکر شده) بنابراین این معایب در کار هست همان طور که آقایان محترم موافقت فرمودند که یک فوریتش را پس بگیرند موافقت بفرمایند که یک فوریت دیگر را پس بگیرند (یک نفر از نمایندگان - اصلاً پس بگیرند بهتر است) این کار بهتر انجام خواهد شد، موضوع دیگرى که فرمودند این بود که به کمیسیون برود الان کمیسیون براى این کار نیست (تیمورتاش - پیشنهاد شده که تعیین بشود) کمیسیون خاصى در دوره گذشته بود آن کمیسیون هم مأموریتش را انجام داد از بین رفت حالا مطابق همان فرمول‌هایى که آقایان پیشنهاد فرمودند جناب آقاى رفیع و آقاى تیمور‌تاش باید کمیسیون انتخاب بکنیم و بعد بفرستیم به کمیسیون.

نایب رئیس - حالا یک نفر موافق صحبت می‌کند.

ابوالقاسم امینى - بنده اخطار دارم طبق ماده 139 اجازه بفرمایید. این ماده می‌گوید تقاضاى یک فوریت مستلزم آن نیست که بلافاصله فوریت لایحه یا طرح در مجلس مطرح بشود الان ملازمه ندارد که طرح بشود.

نایب رئیس -چنانچه بخواهیم راى به فوریت بگیریم ببینیم تصویب می‌شود یا خیر.

ابوالقاسم امینى- آن هم ضرورت ندارد اصلاً نبایستى طرح بشودباید طبع و توزیع بشود.

نایب رئیس- مانعى هم ندارد آقاى کشاورز‌صدر موافق هستید بفرمایید.

کشاورز‌صدر- به نظر بنده حالا که آقایان تقاضاى یک فوریت کردند هیچ اشکالى ندارد از جناب آقاى نبوى هم بنده خواهش می‌کنم که ‌ایشان هم مخالفتشان را پس بگیرند زیرا تردیدى نیست که در این آیین‌نامه مواد بسیار مضرى دارد و شاید موادى هم باشد که نافع باشد آقایانى که‌امضا کرده‌اند نیامده‌اند بگویند که تمام آیین‌نامه از بین برود و آیین‌نامه قدیم بیاید. می‌گویند که‌این مواد ضرورت و اصلاحش زیادتر از مواد دیگر است به ‌این جهت آمدند گفتند در این مواد تجدید نظر بشود و این مواد را ما پیشنهاد می‌کنیم آقایان موافقت کنند برود به کمیسیون و خاصه وقتى که یک فوریت را قبول کردند و فوریت دوم را گذشت کردند می‌رود آنجا رسیدگى می‌شود آقایان و بنده هم که‌این پیشنهاد را کرده‌ایم در کمیسیون قبول کنیم یا نکنیم در آنجا استدلال می‌شود که ‌این ماده باشد یا نباشد ماده دیگر باشد اگر ما بخواهیم این موادى که اصلاح آن نهایت ضرورت دارد موکول کنیم به اصل آیین‌نامه مثل این است که تعلیق به محال بکنیم و بنده ‌این آیین‌نامه را نمى‌بینم که به‌این زودى اصلاح بشود و مواد آن به قدرى زیاد است که به درد مجلس و حال ما نمی‌رسد، بنابراین بنده استدعا می‌کنم که به یک فوریت این لایحه راى بدهید و بروید به کمیسیون هر کدام هم نظر مخالفى دارند بیایند بگویند دلیل نقص این آیین‌نامه هم همین بس،،. (افشار‌صادقى - کدام کمیسیون) کمیسیونى که الان پیشنهاد کردند انتخاب بشود این است به نظر بنده دلیل نقص این آیین‌نامه بزرگ‌ترین نقص آن این است که دیروز و امروز مجلس علنى و عمومى اعتراف کرد که ماده 12 این آیین‌نامه خلاف اصل 11 قانون اساسى است (دهقان - معنى ندارد) چطور می‌گویید که‌آیین‌نامه ناقص نیست. اما یک نکته‌اى را که آقا تذکر دادند که متأسفانه در دوره پانزدهم بود مگر در آیین‌نامه سابق نوشته شده بود که وکلا بلند شوند و به هم بد بگویند و با آیین‌نامه جدید در دوره شانزدهم این عمل نشده‌ امیدوارم که مثل دوره پانزدهم تشتت و اختلاف نباشد (یک نفر از نمایندگان - انشاء‌الله) در دوره شانزدهم از ابتداى ورود نمایندگان پیدا بود که یک هم‌آهنگى دارند و اگر آن آیین‌نامه سابق هم در این مجلس بود و این افکار در نمایندگان بود همان موقع هم کارها زود می‌گذشت البته درآن مواردى که تسریع در امور کشور و وضع قوانین است لازم است ولى مواد دیگرش نقص دارد که باید جبران بشود مثلاً

+++

یک موقعى است که سى نفر یک طرحى را امضا می‌کنند با یک فوریت می‌دهند، گاهى اتفاق میافتد که خطرى متوجه مملکت است که نمی‌شود یک ساعت نیم ساعت تأخیر کرد ولى این آیین‌نامه می‌گوید باید 24 ساعت قبل طبع و توزیع شده باشد مثلاً همان طرحى را که جناب آقاى دکتر مصدق‌السلطنه راجع به نفت در دوره چهاردهم پیشنهاد کردند من قطع و یقین دارم که اگر 24 ساعت جلوتر طبق و توزیع می‌شد به تصویب نمی‌رسید و مجلس تشکیل نمی‌شد بنابراین یکى از آن موارد این است از آقایان استدعا می‌کنم به یک فوریتش راى بدهند اگر آنجا نظرى دارند می‌گویند.

فولادوند -بنده اخطار دارم.

نایب رئیس -راجع به ایرادى که فرمودند اولاً باید در نظر داشته باشند وقتى این طرح مطرح شد موضوع دو فوریت بود ثانیاً مطابق ماده 143 که قرائت می‌شود باید راى گرفت. (ماده 143 به شرح زیر قرائت شد) در موارد لوایح با طرح‌هائى که یک فوریت آن تصویب شده باشد موضوع به کمیسیون مربوط ارجاع می‌شود و پس از وصول گزارش کمیسیون یک نوبت درباره آن شور به عمل مى آید به‌ این ترتیب که بدواً در کلیات و پس از آن در باب مواد فردا فرد مذاکره و اخذ راى به عمل می‌آید هرگاه در مورد شور مواد تصویب نشد آن طرح یا لایحه رد شده محسوب خواهد گردید.

نایب رئیس -بنابراین یک فوریت است،

فولادوند- اجازه می‌فرمایید این موضوع اهمیت دارد که بنده تذکر بدهم بنده دو دقیقه عرض دارم، ما در دوره پیش به طورى که خود مقام ریاست اطلاع دادند نهایت زحمت را کشیدیم براى این آیین‌نامه، این آیین‌نامه را ما در دوره پانزدهم تهیه نکردیم بلکه از دوره دوم مجلس شوراى ملى کمیسیونى براى این آیین‌نامه تشکیل شده و براى اصلاح این آیین‌نامه در زمان فترت مجلس دوره چهاردهم آقاى آقا سید‌محمد صادق و عده‌اى از اشخاصى که وارد بودند به قوانین یک آیین‌نامه تهیه کردند آن آیین‌نامه در دوره پانزدهم مورد شور و مذاکره کلیه آقایان نمایندگان واقع شد خلاصه یک زحمات زیادى براى تصویب این آیین‌نامه کشیده شده و بنده مطابق حق و انصاف عرض می‌کنم که ما خدمت کردیم براى این مملکت براى این که ما تریبون مجلس را تقریباً میز سخنرانى و خطابه کرده بودیم وتقریباً چهارده پانزده روز یک وکیل مى‌آمد اینجا و حرف می‌زد و وقت مملکت را تلف می‌کرد و همچنین موارد دیگر ما این جا خدمت کردیم زحمت کشیدیم و رنج بردیم تا این آیین‌نامه تصویب شد این آیین‌نامه نواقصى دارد همان طورى که آقاى نبوى فرمودند یک عده‌اى حاضر نشدند مواد یکى یکى مطرح بشود (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است نه فقط براى این سه چهار موردى که جناب آقاى دکتر مصدق و سایر آقایان نمایندگان محترم پیشنهاد کردند بلکه براى سایر مواد هر کدام اشکال داشت در کمیسیون مورد شور قرار بگیرد و در مجلس علنى براى تصویب بیاید که یک بار دیگر یک کمیسیونى براى تصویب بقیه مواد تشکیل نشود.

نایب رئیس- آقاى ملک‌مدنى.

ملک مدنى -بنده یک قسمت از بیانات آقاى فولادوند را مى‌خواهم جواب بدهم چون به ایشان اجازه فرمودید به بنده هم اجازه بدهید

نایب رئیس -بفرمایید.

ملک‌مدنى- آقایانى که در دوره پانزدهم بودند خاطر دارند وقتى که ‌آیین‌نامه پیشنهاد شد که به کلیه موادش راى گرفته بشود یکى از اشخاصى که مخالفت کرد بنده بودم (صحیح است) آقایان نمایندگان تهران چند نفرشان در آن دوره تشریف داشتند و اطلاع دارند که ما تجربه کردیم هر کارى که با عجله و شتاب‌زدگى از این مجلس بگذرد یک نواقصى مسلماً در آن مشهود شده است تردیدى نیست، به ‌این جهت مقصودم این است عرض کنم این آیین‌نامه موادى دارد که مضر است و یکى از آن قسمت‌ها همین قسمتى است که آقایان پیشنهاد کردند راجع به گذشتن اعتبار نامه‌ها بود، حقیقت قضیه را باید اینجا بیان کنیم که عیب مطلب کجا است، یک وکیل حق دارد و در مجلس شوراى ملى به صلاحیت یک وکیل اعتراض کند یکى از مسائل اصولى یک وکیل این است که باید جریان انتخابش صحیح باشد و حقیقتش مسلم باشد و این حق را این آیین‌نامه از وکلا سلب کرد، حالا تشریح می‌کنم که‌این آیین‌نامه به چه صورتى در کمیسیون تصویب شده و به چه صورتى به اعتبار‌نامه‌ها رسیدگى می‌شود کمیسیونى مرکب از 18 نفر انتخاب می‌گردد، از 18 نفر اعضاى کمیسیون یا 10 نفر کمیسیون تشکیل می‌شود. و اکثریت دارد، اگر ده نفر بود با اکثریت 6 نفر یک اعتبار‌نامه تصویب می‌شود 136 نفر ما هستیم 130 نفر اظهار نظر کردند 6 نفر آنها اظهار نظر کردند و دیگر این که وقتى کمیسیون تحقیق اظهار نظر کرد مجلس دیگر حق ندارد اظهار نظر بکند، بنده خودم یکى از اشخاصى هستم که اگر غیر از این بود یک مطالبى در مجلس می‌خواستم راجع به بعضى از اشخاص اظهار بکنم و این حق از بنده حذف شود و نتوانستم عرض کنم بنابراین به نظر من نواقص این آیین‌نامه محرز است. بنده هم نظر آقاى فولادوند را دارم که در اغلب مواد باید اظهار نظر بشود (آشتیانى‌زاده - راجع به نطق هم بفرمایید) همان طورى که گفته شد یک شورا باشد، یک کمیسیون خاصى هم آقاى قائم مقام‌الملک پیشنهاد کردند از هر شعبه اى دو نفر انتخاب بشوند، این مواد را که مورد ابتلا هست اظهار نظر بکنیم و یک چیزى که مفید باشد بفرستیم به مجلس بنده می‌دانم که همه آقایان نمایندگان حسن‌نیت دارند و طرفدار این هستند که کارهاى مهم و اساسى در این دوره 16 از روى اصول و مبانى صحیح بگذرد بنابراین اصلاح به نظر من عملى نمی‌شود مگر این که به یک فوریت راى بدهیم و به کمیسیون ارجاع شود و تصمیماتى که لازم است اخذ بشود.

نایب رئیس- فوریت اول مطرح است راى می‌گیریم آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد بنابراین طرح باید به طو رعادى تلقى شود و جریان پیدا کند حالا نسبت به پیشنهاد آقاى رفیع باید راى بگیریم. (قبادیان - واقعاً آقایان بى لطفى کردند که پیشنهاد یک فوریت را ندارند) (دهقان - آقا هرکسى آزاد است در رأیش) (بعضى از نمایندگان- با یک امضا نمی‌شود طرحى را مطرح کرد) (بعضى از نمایندگان - ما پیشنهاد آقاى رفیع را امضا می‌کنیم) بنابراین آقاى دکتر مصدق مخالف‌اید؟

دکتر مصدق -بند می‌خواهم صحبت کنم پیشنهاد آقاى رفیع (گفته شد، خیر) بنابراین راى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى رفیع موضوع انتخاب دو نفر از هر شعبه براى اصلاح و رفع نواقص آیین‌نامه آقایانى که موافقت دارند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

نایب رئیس -طرح تقدیمى آقایان به کمیسیونى که به همین ترتیب انتخاب خواهد شد مراجعه می‌شود

6- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار 50 میلیون ریال جهت امور عمرانى و بیکاران.

نایب رئیس- لایحه مربوط به 50 میلیون ریال که در کمیسیون بودجه تصویب شده قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد) گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى کمیسیون بودجه با حضور آقایان نخست وزیر و وزیر راه و معاون وزارت دارایى لایحه پیشنهادى دولت در تعقیب لایحه دو دوازدهم فروردین و اردیبهشت ماه 1339 را مورد رسیدگى قرار داده و در نتیجه پس از توجه به آیین‌نامه داخلى مجلس شوراى ملى و دقت به لزوم این نکته که لایحه تقدیمى دولت باید مربوط به موضوع معینى باشد ماده اول را طبق نظر نمایندگان دولت از سایر مواد تفکیک و پس از اصلاحات لازم ماده مزبور را به عنوان ماده واحده به شرح زیر تصویب و این که گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید. ماده واحده اجازه داده می‌شود مطابق تشخیص و تصویب هیئت دولت در حدود پنجاه میلیون ریال از محل در‌آمد عمومى سال 1329 کشور در اختیاز سازمان برنامه بگذارند تا بر طبق تصمیمات متخذه از طرف دولت براى عودت دادن افراد به منازل و محل کار خودشان و مشغول نمودن آنها به کارهاى راه‌سازى و کشاورزى و غیره به ترتیبى که سازمان مزبور مقتضى بداند به مصرف رسانیده و وزارت دارایى اسناد آن را که اسناد سازمان برنامه روى مقررات خود تنظیم و پرداخت مى‌نماید پذیرفته و به خرج منظور گردد

نایب رئیس- آقاى حاذقى مخالف اسم نوشته‌اند، بفرمایید.

حاذقى -مخالفت من با اجازه پرداخت 50 میلیون ریال در اختیار سازمان برنامه براى این است

+++

که با اجرا، قانون برنامه 7 ساله مخالف هستم، برنامه هفت ساله کارى است که مورد علاقه اکثریت قاطع مردم این مملکت است و بدون تردید (یک نفر از نمایندگان- فایده‌اش چیست؟) تمام مردم اصلاح‌طلب این مملکت علاقه‌مند هستند که روى یک اصول و یک مبانى صحیحى یک کارهاى اساسى به نفع توده مردم انجام بگیرد و یک قدم‌هاى مفید عمرانى و تولیدى براى بهبود وضع کشاورزان و کارگران که اکثریت مردم این مملکت را تشکیل می‌دهند در کشور برداشته شود، به طور خلاصه می‌توان گفت که‌ این برنامه هفت ساله آخرین امید و انتظارى است و آخرین سنگرى است که مردم اصلاح‌طلب این مملکت به آن پناه برده‌اند و انتظار دارند که با خواست خدا و با همت کسانى که به پیشرفت این مملکت علاقه‌مند هستند و با توجه خاص دولت این برنامه صورت عمل به خود بگیرد و آن طور که آرزوى مردم هست منشا یک اصلاحات و منافع براى مردم و بهبود وضع مردم بشود (خسرو قشقایى- تا حالا که نشده است انشاء‌الله بعد از این می‌شود) بنابراین من با اجرا قانون برنامه مخالف نیستم ولى موافق بودنم هم این معنى را نمی‌دهد که از معایب و نواقصى که در آن دستگاه دیده می‌شود انتقاد نکنم و انتظارات خودم و عده زیادى از آقایان محترم که توجه خاص در رفع این نواقص موجوده ننمایم. وقتى که مطالعات دولت‌هاى اخیر را راجع به سازمان برنامه تمام شد و لایحه‌اش به مجلس داده شد و بعد به کمیسیون برنامه ارجاع شد خود من عضو آن کمیسیون بودم چند هفته با حضور سایر آقایان اعضا کمیسیون جلسه‌هاى مکررى تشکیل شد و از طرف دولت و از طرف آقایان عده‌اى اقتصاد و متخصصین رشته‌هاى مختلفه برنامه ‌آمدند و توضیحاتى دادند و ما را قانع کردند که بالأخره ما می‌خواهیم در طى این مدت هفت سال این کارهایى که پیش‌بینى شده است یکى بعد از دیگرى در تمام مملکت اجرا کنند سطح زندگى افراد این مملکت را بالا ببرند یعنى وسایل لازم زندگى مردم را فراهم کنند و احیاناً بتوانیم هزینه زندگى مردم را هم پایین ببریم و کار براى بیکاران فراهم کنیم و وضع کشاورزان مملکت بهبودى پیدا کند (خسرو قشقایى- براى دوستان‌شان که کار پیدا شد) و به تناسب اوضاع و احوال اقتصادى و شهرستان و سایر جهات اجتماعى هر استان و شهرستان یک قدم‌هاى مؤثرى برداشته شود، هر جا مقتضى است سد بسته بشود. هر جا لازم است کارخانجات مختلفى که متناسب باشد تأسیس شود هر جا منطقه مالاریا‌خیز است با مالاریا مبارزه شود و هر قسمتى که مردم احتیاج مبرم به وسایل و دام کشاورزى دارند به آنها داده شود، خانه‌هاى روستایى ساخته شود و مشکلاتى که الان جلوى پاى مردم هست برداشته شود که مردم این مملکت اکثراً فاقد وسایل اولیه زندگى هستند آنها می‌توانند حداقل مایحتاج زندگى را تحصیل بکنند و خلاصه ملت در یک راهى بیفتد که ‌آینده او بهتر از گذشته او باشد توضیحات البته براى اعضاى کمیسیون سازمان برنامه قانع کننده بود خاصه‌ این که هر یک از اعضا نظریاتى داشتند که به موقع خودش دادند (خسرو قشقایى- نمونه‌اش هم دیده شد) و نماینده دولت هم که اغلب خودنخست وزیر وقت بودند پذیرفت بالأ‌خره مجلس شوراى ملى هم مصوبات کمیسیون برنامه را به صورت قانون تصویب کرد و براى اجرا به دولت ابلاغ نمود این قدمى بود که مجلس شوراى ملى برداشت و عملاً نشان داد که علاقه‌مند و خواهان اصلاحات اساسى در مملکت هست و در حقیقت از این کسالت و بطالتى که در دستگاه‌هاى وزارتخانه‌ها مشاهده می‌کنید که موفق نیستند قدم‌هاى مفید و عمرانى براى مملکت بردارند خسته شده و مطابق این قانون به ‌این دستگاه اعتماد دارد که تشکیل بشود و شروع کند به اجرا مواد مختلف این برنامه دو نکته اساسى در آنجا مورد توجه کمیسیون بود که مجلس شوراى ملى به آن مواد راى موافق داد نکته اول این بود که سازمان برنامه یک دستگاه عالیه نظارت و مراقبت در اجراى این مواد و مقررات است زیرا ما می‌دانستیم که‌این وزارتخانه‌ها با این بودجه‌هاى پر عرض و طول با این دستگاه‌هاى پر عرض و طولى که دارند در حال حاضر خودشان به خودى خود کارهاى مثبتى نمی‌کنند تحت نظارت سازمان برنامه به اقتضاى کارهایى که برایشان معین می‌کنند به کار مشغول باشند و تدریجاً نتیجه کارهاى آنها به اطلاع مجلس شوراى ملى برسد نکته دوم این بود که از بین اعضا و کارمندانى‏ که حقوق از دولت می‌گیرند و همان طورى که مکرر اینجا در پشت این تریبون اعلام شده است بیش از 90 درصد بودجه ‌این مملکت که با چه وضع رقت‌آورى از مردم این مملکت گرفته می‌شود صرف حقوق آنها می‌شد از همین اشخاص و همین اعضا و همین مستخدمین استفاده شود که در حقیقت یک مشکل جدیدى براى مملکت تولید نشود و یک افراد تازه‌اى توى این ضرر نفع براى خودشان تصور نکنند و مجدداً تحمیل به دستگاه ‌این مملکت نشوند و از راه حقوق‌بگیرى سر بار این مملکت نشوند زیرا ما می‌دانستیم که در میان مستخدمین دولت مهندس، کارشناس، دکتر در علوم اقتصاد افراد تحصیل کرده عالم ارو پا رفته دانشکده دیده فراوان است متأسفانه خرابى سازمان مملکت و نبودن حس مسئولیت و اختیار و عدم وجود یک قوه ناظره‌اى براى این که آن کسى که خدمت نمی‌کند گریبانش را بگیرد و تحت محاکمه بکشد و آن کسى که خدمت می‌کند تشویق بکند سبب شده است که‌اینها در دستگاه‌هاى دولت وجودشان نافع نباشد و کار نکرده آخر ماه لیست امضا کنند حقوق بگیرند و اکثراً هم متأسفانه حق دارند از اوضاع ناراضى باشند و خودشان جزو منقدین دستگاه باشند وهر روز معایب دستگاه‌هاى مملکت را بگویند نظر این بود آقاى افشار‌ صادقى که همین مستخدمین را متمرکز کنند در آن کارهایى که الان تحت نظر سازمان برنامه است و با یک مسئولیت و اختیاراتى شروع به کار کنند البته منکر این نیستم که اگر افراد ایرانى با یک سازمان صحیحى وارد خدمات اجتماعى خودش بشود شاید بهتر از افراد فرنگى و بهتر از افرادى که مرتباً می‌شنویم در کشورها براى مملکتشان فداکارى می‌کنند حاضر است خدمت به مملکت خود بکند و فداکارى کند ولى دستگاه ادارات ما که یک دستگاه و سازمان پوسیده و کهنه و زنگ‌زده شده بود و کارى پیش نمی‌رفت ما براى نمونه یک دستگاه تازه به آنها بدهیم گر چه حالا هم مى‌بینیم بعضى از دستگاه‌هاى توى این مملکت هست که خوب کار می‌کنند. بانک ملى را آقایان مستحضراند ملاحظه می‌فرمایند بانک ملى یک مؤسسه‌اى است که تمام اعضاى آن ایرانی هستند هیچ عضو خارجى هم اینجا وجود ندارد ولى کار این بانک مورد رضایت عمومى است زیرا هر فردى مسئول کار معینى است و همان روز باید کارش را انجام بدهد محاسباتش را توى دفتر عمل کند کار ارباب رجوع را انجام بدهد و خلاصه هیچ کارى را از امروز به فردا معوق نگذارد این مراقبتى که در این سازمان هست و از طرف فرد فرد اعضا هست سبب شده است که بانک ملى خوب اداره شود دستگاه‌هاى دیگرى هم هست در مملکت از آن جمله قسمت‌هایى در وزارت جنگ هستند که ما مى‌بینیم در کارهاى خودشان خیلى سریع و خیلى چابک و خیلى منظم به مراجعات مردم رسیدگى می‌کنند و کارهایى که به عهده‌شان هست انجام می‌دهند و خلاصه کم‌تر کار امروز و این هفته را به ‌آینده می‌گذارند. این براى نمونه بود، اما بیش‌تر دستگاه‌هاى مملکت این طور نبودند و نیستند زیرا همان طور که عرض شد هیچ عضو دولت خودش را مسئول هیچ کارى نمی‌داند و افراد زیادى که داخل در یک مشاغل خاصى شده‌اند اکثراً در عرض هم و به موازات هم یک کارى را شروع می‌کنند و آخر هم هیچ کارى انجام نمی‌شود مسئولیت هم لوث می‌شود ونمی‌توانیم بگوئیم آقاى مدیر کل، آقاى معاون اداره یا یک عضو در سایه بى‌علاقه‌گى تو به قانون و بى‌توجهى تو به وظیفه یک همچو ضررى به مملکت واقع شد هم حقى از مردم اضافه شد، بنابراین نظر این بود که سازمان برنامه مجاز باشد یک اشخاصى که تا کنون عضو دولت شده بودند حقوق از دولت می‌گرفتند به خدمت دعوت بکند و خلاصه یک قسمت مهمى از بودجه برنامه صرف حقوق این اعضا جدید نشود، (افشار‌صادقى - از اشخاص متخصص باید استفاده کرده) اشخاص متخصصى که تا کنون بیمارى عضو دولت شدن پیدا کرده بودند عضو دولت شده بودند و دنبال کار آزاد نمی‌رفتند منظور این بود که از اینها استفاده شود براى این که ما سال گذشته را که حساب کردیم دیدیم بیش از 8 هزار میلیون بودجه که داشتیم بیش از 90 درصد به منظور حقوق پرداخت شده بود و در حدود 10 در صد آن صرف یک کارهایى شده بود که مربوط به پرداخت فوق‌العاده و اضافه مزایا و غیره شده بود و براى این مملکت هیچ کار عمرانى انجام نشده بود و خزانه هم پولى نداشت و منظور این بود که اعضا جدیدى استخدام نشود علاوه بر این در اصل‏ قانون پیش‌بینى شده اعضا مورد احتیاج از دستگاه‌هاى دولت به سازمان برنامه داده شود با همان حقوق و مزایا

+++

خدمت کنند و منظور اول این بود که اعضا دولت با تشبث همه حمله و هجوم به سازمان برنامه نیاورند و نظر دوم این بود که تفاوتى بین آن کسانى که در سازمان برنامه خدمت می‌کنند و آنهایى که در دستگاه دولت هستند تفاوتى از حیث حقوق و مزایا نداشته باشند تا این که سیل اعتراضات هر روز به طرف مجلس شوراى ملى و نمایندگان ملت سرازیر بشود در قسمت اول با فشار و اصرارى که دولت کرد یک استثنا قائل شد که تنها در صورت ضرورت، ضرورت قطعى که متخصص لازم دارند که در حال حاضر از دستگاه‌هاى دولت حقوق نگیرد می‌توانند او را استثنا به خدمت دعوت بکنند با چندین قید تا این که در حقیقت اطمینان خاطر پیدا شده بود که جز در مورد ضرورت یک عضو تازه‌اى به خدمت دعوت نشد اما در موضوع دوم که مجاز بودن دستگاه سازمان برنامه بود با انتقال اعضایى از ادارات دولتى به سازمان برنامه ‌این موضوع البته در قانون معین شده بود و تصریح شده بود ولى دولت یک تقاضایى کرد از مجلس شوراى ملى و آن تقاضا به کمیسیون برنامه مراجعه شد، آن تقاضا این بود که سازمان برنامه مجاز باشد در مواردى که ضرورت ایجاب کند و غیر از آن راهى نباشد براى اخذ نتیجه بتواند به هر کسى که صلاح می‌داند و ضرورت دائمى باشد یک اضافه حقوقى، اضافه خرجى کمک کند که کمیسیون برنامه با قبول این تقاضا که در حقیقت ماده واحده شده بود موافقت نداشت موافقت نداشت چندین جلسه تشکیل شد. بحث شد و مذاکره شد و خلاصه با توجه به‌ این مطالب زیر این بار نمی‌رفتیم و قبول نمی‌کردیم زیرا می‌دانستیم در این مملکت همین قدر که یک راهى کوچک باز شد براى فرار از وضع عادى همه اصرار می‌کنند همه متشبث می‌شوند سعى می‌کنند که از آن طریق انحصارى و اختصاصى حداکثر استفاده را ببرند و متأسفانه تجاربى که در این موضوع بود تأیید می‌کند، جناب آقاى منصور‌الملک که ریاست شوراى عالى برنامه را عهده‌دار بودند در آخرین جلسه‌اى که در تابستان گذشته بود و در حیاط بهارستان تشکیل شده بود تشریف فرما شدند آقاى ناصر‌قلى اردلان هم تشریف داشتند آقاى دکتر امینى هم رئیس کمیسیون بودند ایشان یک اظهاراتى فرمودند به ما و فرمودند من به شما اطمینان می‌دهم که در این قانون سواى مصلحت مملکت استفاده دیگرى نشود و جز در موارد ضرورى به هیچکس اضافه حقوق ندهیم البته فرمودند و ایشان هم مورد اعتماد ما بودند و تأیید کردیم فرمایش ایشان را و راى دادیم و بالاخره مجلس هم قبول کرد و تصویب کرد و ابلاغ شد حقیقت امر این است که ما به شخص جناب آقاى منصور این اعتماد را داشته و داریم که مردى هستند به تمام معنى داراى اراده و صاحب قریحه و فکر در حقیقت متخصص از نظر سازمان دستگاه‌هاى مملکت زیرا من خودم فراموش نکردم در حدود دو سال پیش بود که یک اوضاع و احوال غیر عادى در مملکت دیدیم با دو نفر از معلمین با یکا‌یک رجالى که در مملکت بودند مراجعه کردیم و به آنها پیشنهاد کردیم که اولاً براى نجات این مملکت و ملت دست هم‌کارى بدهند بهم و خدمت بکنند و هم‌فکرى که دارند به ما بگویند شبى که خدمت جناب آقاى منصور رسیدیم و این فکر را خدمتشان عرض کردیم ایشان حسن‌استقبال فرمودند و خلاصه عقیده و نظرى که به ما فرمودند براى اوضاع و بهبود این مملکت این بود که فرمودند این سازمان فعلى مملکتى به هیچ‌وجه نمی‌تواند مفید به حال مملکت و اصلاحاتى بشود و بایستى که ‌این دستگاه را به تناسب احتیاج این مملکت و ملت طورى تنظیم کرد که براى رفع نواقص هر کسى را یک کارى به او سپرد و مسئول آن کار دانست که اگر آن کار را انجام نداد بشود از او سؤال کرد و مؤاخذه کرد و اگر هم انجام داد و خدمت کرد باید تشویق کرد او را البته‌این یک فکر پسندیده‌اى بود و ما اعتماد داشتیم به ایشان و داریم فکر کردیم که‌ایشان می‌توانند با خواست خدا همان طورى که در برنامه‌شان در پیشگاه مجلس شوراى ملى توضیحاتى دادند می‌توانستند این دستگاه‌هاى ادارى مملکت را منظم کنند اما متأسفانه بیش‌تر در کارهاى سازمان برنامه که با نظر ایشان و با راى ایشان و با تصویب ایشان انجام می‌گیرد و ایشان البته آن عقیده‌اى را که داشتند و باز هم فرمودند شاید هنوز هم دارند آن عقیده ملى نشد و ما دیدیم سازمان برنامه درست به یک کارهایى زد یک اشخاصى را با یک حقوق‌هاى گزافى دعوت به کار کرد که موجب سر و صدا و سیل اعتراضات مردم و جراید مملکت شد و این حرف هم حسابى بود براى این که در یک مملکت که به قضات عالی‌رتبه دیوان تمیز حداکثر ماهیانه هفت هزار ریال تا هشت هزار ریال می‌دهد به معاونین وزارتخانه‌ها و مدیر کل‌ها او به همین مقدار حقوق می‌دهند و در همین حدود است حداکثر حقوقى است که می‌دهند و ما قانونى وضع کردیم که هیچ‌کس به هیچ عنوانى بیش‌تر از ده هزار ریال مزایا و حقوق و اضافه کار و غیره داده نشود، در سازمان برنامه کسانى آمدند با یک حقوق‌هاى گزافى استخدام شدند که موجب تعجب همه شد می‌گویند اشخاصى را به اسم شوفر و راننده با ده هزار ریال حقوق استخدام کرده‌اند، توى این مملکت و این مردم فقیر که مالیاتى را می‌دهند با چه جور از آنها وصول می‌کنند و آنها این مالیات را چه جور تهیه می‌کنند و می‌پردازند من توقع ندارم که هئیت حاکمه مثل خلفاى صدر اول اسلام داراى آن قدر دلسوزى نسبت به مردم باشند که بخواهند افرادى که حکومت می‌کنند زندگانی‌شان مثل پست‌ترین افراد به اصطلاح طبقه محکومه باشد آن توقع را نمی‌کنم ولى این عرض را هم می‌کنم که على علیه‌السلام که بزرگ‌ترین مرد دنیا و اسلام است و امام ما هم هست عمل او در دوره حکومت و زمامدارى او چه بود من تأسى به ولایت او نمی‌کنم، و تصور می‌کنم باز هر چه باشد ما احساسات داریم، عواطف داریم این مالیات که نفیر و قطمیر آن با چه شکنجه و زجر و زحمت از آن زارع و کشاورز و کاسب تحصیل می‌شود در خرجش نهایت مراقبت باید به عمل بیاید و نهایت دلسوزى بشود (صحیح است) چرا نفله بشود؟ چرا ریخت و پاش بشود، هیئت حاکمه مخصوصاً باید این نکته را مورد توجه قرار دهد که آن اشخاصى که کار اجتماعى می‌کنند آنها کافى است که از حیثیت و شئون اجتماعى استفاده بکنند و کار اجتماعى دیگر نباید وسیله جمع کردن ثروت و حقوق‌هاى گزاف براى آنها بشود زندگى طبقه حاکمه از نظر مادى نباید بسى شباهت به وضع مردم باشد این است که بنده می‌خواهم عرض کنم دلایلى دارم اطلاعاتى به من دادند که اشخاصى را با حقوق‌هاى گزاف استخدام کردند و دعوت به کار نمودند راننده با ده هزار ریال و ماشین‌نویس‌هاى متعددى که هر کدام را تقریباً 5 هزار ریال استخدام کرده‌اند اطلاع داده‌اند یکى از مستخدمینى که در بانک ملى است تعریف می‌کرد گفت خانم ماشین‌نویسى مدت‌ها براى کار به بانک ملى میامد اورا امتحان کردیم و حاضر شد با ماهى 1400 ریال در یکى از شعبات بانک ملى خدمت کند پیش‌نویس استخدام او امضا شد مدیر بانک گفت اول او را در یک دایره‌اى بگذارید تا ببینیم از او راضى هستند یا خیر اگر خوب کار کرد او را استخدام کنید. در یک دایره‌اى گذاشتند از او امتحان کردند نتوانست کارش را انجام دهد او را در یک دایره دیگرى بردند در آنجا هم نتوانست کار کند بعد عذر او را خواستند گفتند ما براى شما کار نداریم او رفت و پس از سه روز آمد گفت من با پنج هزار ریال در سازمان برنامه استخدام شدم و حکمى هم دستش بود. ملاحظه بفرمایید یک ماشین‌نویسى که خودش حاضر بود با 1400 ریال استخدام شود و او را نپذیرفتند می‌رود با فاصله یکى دو روز بعد با تغییر حقوق فاحشى در آنجا او را استخدام می‌کنند همین طور به من گفتند که یک نسخ انگلیسى که به زبان انگلیسى تهیه شده بود براى مقام و هر چه شده بود بنا شد که یک نفر افتخاراً یک تجدید نظرى در آن بکند و کلمات غلط را او تصحیح بکند بسیار خوب حرف هم بسیار صحیح بود شوراى عالى برنامه هم به او ارجاع کرد که تجدید نظر بکند همان شخص بلافاصله براى کارى که قرار بود افتخاراً انجام بدهد تقاضاى یک حقوق زیادى کرد و یک قسط اول را هم گرفت و بلافاصله چند نفر ماشین‌نویس در اختیار خود خواست به او دادند کارى هم نبود که بکند این ماشین‌نویس‌ها روزى یک ساعت براى امضا دفتر حضور و غیاب خودشان را نشان می‌دادند و هیچ کارى هم نمی‌کردند بعد از چند روز گفتند که اضافه کار می‌خواهیم مسئول کار گفت اصلاً کارى وجود ندارد چه اضافه؟ گفتند شما به‌این مطالب کار

نداشته باشید شما یک یادداشتى بدهید که به ما اضافه کار بدهند او به خنده و شوخى برداشت نوشت که به آنها اضافه بدهید بعد از دو روز این دو سه نفر خانم احکامى دستشان آمد که هر کدام ماهیانه علاوه بر هفت‌هزار ریال حقوق اصلى ماهیانه دوهزار و پانصد ریال اضافه کار می‌گیرند درحالى که کار اصلى را انجام نمی‌دادند تا برسد به اضافه کار و همین طور در روزنامه‌ها خواندم که یک معروفه‌اى که در بار نینا خدمت می‌کرده او را برده‌اند با ده هزار ریال حقوق ماهیانه در سازمان برنامه

+++

مشغول خدمت کرده‌اند این مسائل اسباب تأثر مردم و مخصوصا اسباب تأثر نمایندگان است (صحیح است) براى این که ما از این برنامه توقع زیادى داریم و معتقدیم که ‌این تنها راهى است که بتواند جلو مخاطرات احتمالى و آتى مملکت را بگیرد و در این مملکت یک قدم‌هاى مؤثر اصلاحى بردارد و اگر از حالا این گشاد‌بازى شروع شود البته من عرض کردم اطمینان دارم که‌این مطالب به گوش آقاى منصور‌الملک نرسیده براى این که ‌ایشان با آن فکر اراده‌اى که دارند اساساً تن به ‌این کار نمی‌دهند ولى چه می‌شود کرد همان اشخاصى که زیر دست بودند و مورد اطمینان بودند از این اعتمادى که به ایشان شده است سوء‌استفاده کردند و یک همچو خرابکاری‌هایی را اجازه دادند انجام شود این است که می‌خواستم ضمن بحث در کلیات این لایحه 50 میلیون ریال که در اختیار سازمان برنامه گذاشته می‌شود نظر معظم له را به‌این موضوع جلب بکنم که دستور بفرمایید تمام این کارهایی که بر‌خلاف اصول و برخلاف نظرشان شده مورد تجدید نظر قرار بدهند و هر خراب‌کارى که شده است قلم نسخ و باطل روى آن بکشند و به تمام رؤساى شعب اداره سازمان برنامه ابلاغ کنند که اگر آنها مقدم به یک کارى شدند که برخلاف اصلوب و اساس کار سازمان برنامه و برخلاف نیات اصلاحى باشد مورد بازخواست و محاکمه واقع خواهند شد تا مجاز ندانند خودشان را به یک چنین کارهاى خلاف اصولى و اما راجع به ‌این 50 میلیون ریال البته چون قید شده ضمن بودجه سال جارى پیش‌بینى شده و در اختیار سازمان برنامه گذاشته می‌شود که بعد از انجام کارهایی که اجرا می‌شود و مخارجى که می‌شود اسناد هزینه آن را طبق مقررات تهیه کند و در قسمت سازمان برنامه به حساب‌هاى عمرانى کشور در سال جارى گذاشته می‌شود بنده هیچ عرضى در این مورد ندارم منتها نکته‌اى که هست این است که در ضمن پیدا کردن راه براى بیکارها باید اصل الاهم فالا هم در نظر گرفته شود کارهایى که ضرورت دارد و مهم است مقدم بر کارهاى تفننى منظور شود زیرا به طورى که می‌گفتند اشخاصی که مشغول مطالعه شده‌اند براى تهیه کار اغلب براى سرعت در اخذ تصمیم مطالعه لازم نمی‌کنند که چه کارى الان بیش‌تر ضرورت دارد و فقط به صرف از سرباز کردن یک کارى ولو به اصلاح و پهن کردن یک جاده که الان مورد استفاده است چندى وقت می‌گذرانند و در نتیجه وقت و پول ممکن است از یک کار مهمى به یک کار غیر مهمى صرف بشود و در پایان عرایضم خواستم نظر جناب آقاى منصور را که عهده‌دار ریاست دولت هستند به ‌این موضوع جلب می‌کنم که در حال حاضر تمام مردم این مملکت از دور و نزدیک چشم‌شان به‌این دولت دوخته شده است و همه منتظر هستند دولتى که با این نحوه به اتفاق آرا راى اعتماد مجلس شوراى ملى و با اکثریت نزدیک به اتفاق آرا راى اعتماد مجلس سنا را تحصیل کرده با خواست خدا و با حسن‌نیتى که در اعضا کابینه سراغ داریم موفق به برداشتن یک قدم‌هاى مؤثر و مثبتى بشوند (نمایندگان - انشاء‌الله) به انتظار این که جلسات هیئت دولت که همیشه تشکیل می‌شود تمام وقتشان صرف چاره‌جویى و پیش‌بینى کارهاى مفید و عمرانى و اصلاحى بشود ما انتظار داریم که هیئت دولت وقتش صرف توجه به کارهاى فرعى و جزیى و کارهاى افرادى که اغلب متأسفانه دستگاه‌هاى مملکت به نفع آنها می‌چرخد نباشد بلکه توجه‌شان به کارهاى مهم و اساسى مملکت باشد که ما نمایندگان ملت در نزد موکلین خودمان و در نزد ملت رو سفید باشیم و بتوانیم از یک دولت فعال و کارى که همت او صرف خدمات اجتماعى می‌شود با کمال حسن‌نیت پشتیبانى بکنیم.

نمایندگان -احسنت‏

نایب رئیس- آقاى کهبد.

کهبد -بنده در این لایحه ثبت‌نام کرده‌ام به نام موافق مشروط البته هیچ شک و تردیدى نیست که یک مشت مردمى که واجد شرایط زندگى نیستند و به تهران آمده باید وسایل زندگى براى آنها فراهم آورده مخصوصاً که قسمت اعظم آنها از طبقه کشاورزان‌اند و بنده معتقدم این 50 میلیون ریال که باید صرف کار براى این آقایان بشود منحصراً صرف امور کشاورزى و تولیدى بشود (یک نفر از نمایندگان - بیش‌تر این مبلغ صرف شده) و آنها را بر گردانند به محل‌هاى خودشان و کار به آنها بدهند آنها را وادار نکنند به کارهاى غیر عمرانى بنده وضع زندگى یک زارع را براى آقایان تشریح می‌کنم و آن این است که یک زارع حد‌اکثرى که می‌تواند با یک لنگه گاو کشت کند یک خروار است و میزان متوسط محصولى که به دست می‌آید بیش از ده برابر نیست یعنى تصور نمی‌کنم بیش از 10 برابر یک تخم ده تخم باشد (چند نفر از نمایندگان - هفت تخم) عرض کردم حدأکثرى که به دست می‌آید 10 تخم است یک خمس آن صرف تهیه آب می‌شود یک خمس هم سهم مالکانه است و براى زمین بقیه می‌ماند 6 خروار ده در صد آن‌هم که بذرش کسر می‌شود می‌ماند 5 خروار و 40 من و این خودش هست و قطعاً زن دارد و حتماً دو اولاد هم دارد که یک عائله چهار نفرى را تشکیل می‌دهند که ‌این چهار نفر اگر هر کدام روزى یک چارک نان خالى بخورند می‌شود یک من و یک سال 360 روز است در سال 360 من صرف خوراک روزانه آنها می‌شود دو خروار برایش باقى می‌ماند آیا با این دو خروار زندگى چهار نفر از لحاظ بهدارى، لباس و سایر امور می‌گذرد و می‌تواند زندگى کند هر خروار گندم را 150 تومان فرض کنیم با آن چه می‌تواند بکند به عقیده بنده باید وسایل کارشان را مهیا کرد یعنى به جاى این که 10/ 5 تخم به دست بیاورد 15 تخم به دست بیاورد باید اینها را مشغول کرد یکى از وسایلى که می‌خواستم عرض کنم و وسیله‌اش را هم در دست داریم این است که در سال 1310 قریب 52 میلیون گوسفند در ایران بود و متأسفانه در سنه گذشته البته تفریبى عرض می‌کنم آنچه بنده حساب کردم و احصائیه دارم بیش از 10، 11 میلیون نیست چه شده که‌این طور شده است 40 میلیون گوسفند از بین رفته جز این که موجبات نا‌امنى و اسباب زحمت براى این زارع فراهم شده چیز دیگرى هست؟ و همین چیزها است که باعث شده که آنجا را ول کرده و به شهر هجوم بکنند بنده وضع این آقایان را تشریح کردم وضع زندگی‌شان همین طور است که عرض کردم وقتى که وضع معیشت این آقایان این طور شد و نتوانستند خودشان را اداره کنند و معیشتشان با نان خالى هم تأمین نشد مجبورند که به شهر هجوم بیاورند وقتى هجوم آوردند اینها را به کارهاى غیر تولیدى وادار می‌کنند، چرا آقا 32 میلیون دلار گندم از خارج وارد می‌کنند؟ بیایید این 32 میلیون دلار را با یک دستگاه منظمى صرف این آقایان بکنید ببینید بعد از یک مدتى می‌توانید مقدار زیادى هم گندم صادر کنید یا خیر قطعاً می‌توانید بنده موافق با این عمل هستم به شرط آن که صرف امور عمرانى بشود یعنى باید فهمید این کسى که بلند شده‌ آمده صدایش کرد و گفت اهل کجا هستى چرا آمدى موجب آمدنت چیست کارت چیست اگر موجب آمدنش فرض بفرمایید مالک سختگیرى کرده است باید مالک فرض بفرمایید مالک سختگیرى کرده است باید مالک را خواست و از او علت را سؤال کرد که آقاى مالک براى چه او را بیرون کردى اگر دردى داشت دردش را رسید و به حرفش توجه کرد و کمک به او کرد و اگر غیر از این بود بالأخره یک تکلیف دیگر باید براى او تعیین کرد در هر صورت بنده با این دستگاه برنامه البته اشخاص شریفى در این برنامه هستند مخصوصاً در قسمت کشاورزى آن و هم چنین سایر قسمت‌هاى دیگر و همین طور تذکراتى که آقاى حاذقى نماینده محترم دادند در هر دستگاهى عیوبى هست، نواقصى هست باید آقایان توجهى بفرمایند که‌این امور عیوب و نواقصش مرتفع بشود و بنده عرضم این بود که‌این مبلغ صرف این نباشد که آنها را بیاورند در جاده‌ها به کار بگمارند بدون این که کار کنند تنبل بار می‌آیند و پول را بگیرند بنابراین بنده می‌خواستم تمنا بکنم از آقایان که متصدى امر هستند وسایلى اتخاذ بشود که تولید این مملکت به وسیله‌این آقایان اضافه بشود یکى از نمایندگان قبل از دستور راجع به روغن نباتى مطالبى فرمودند دلیلش را عرض کردم نبودن اغنام و احشام است، این قدر وسایل داریم که طبیعت‏

به اختیار ما گذاشته واقعاً چرا از این کوه‌ها و مراتع ما نباید استفاده کنیم، چرا حشم‌دارى ما به‌این روز افتاده که ما محتاج بشویم به یک روغنى که اسماً نباتى است ولى نباتى نیست و مضر است (دکتر طبا - از نظر طبى مضر نیست) این طور گفته می‌شود بنده که طبیب نیستم به هر جهت می‌خواستم تمنا بکنم که‌این دستگاه یک توجه بیش‌ترى معطوف کند به‌این وضعیت که‌این آقایان به امور کشاورزى مشغول شوند عرض دیگر بنده‌این بود که طبق ماده 4 21 میلیارد باید در ظرف 7 سال صرف عمران و آبادى کشور بشود که از این مبلغ 10 میلیارد باید اختصاص داده شود به شهرستان‌ها متأسفانه به شهرستان‌ها توجهى نشده است بنده خواستم تمنا بکنم که به شهرستان‌ها هم توجهى بشود که از این وضعیت نامحروم نباشند (نمایندگان محروم نباشند) ببخشید محروم نباشند به هر جهت بنده تمنا می‌کنم آقایان این 50 میلیون را تصویب بفرمایند و دولت هم با سازمان برنامه داخل مذاکره بشود که‌این مبلغ صرف امور کشاورزى و بر گرداندن این آقایان به محلهاى خوشان بشود (صحیح است)

+++

 نایب رئیس - یک فقره پیشنهاد راجع به کفایت مذاکرات رسیده قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) مقام ریاست مجلس شوراى ملى بعد از خاتمه بیانات آقاى کهبد پیشنهاد کفایت مذاکره می‌کنم نورالدین امامى.

فقیه‌زاده -ما قبلاً اجازه خواستیم یک عرایضى داشتیم

نایب رئیس- آقاى نورالدین امامى

نورالدین امامى- آقاى فقیه‌زاده اجازه بفرمایید و به عرایض من توجه داشته باشید این لایحه را که دولت آورده است بیانات آقایان مخالفین و موافقین هر دو صحیح بود در اطراف کلیات لایحه اگر فرمایشات آقایان صحیح بود و اغلب آقایان تصدیق دارند که در برنامه یک گشاد‌بازی‌هایى شده است و باید جلوگیرى شود (دکتر طبا - مخصوصاً در قسمت استخدام خارجی‌ها) درباره استخدام خارجى و قسمتى هم داخلى من اساساً مخالفم که‌این خانم‌ها را در ادارات راه بدهند اینها را باید بریزند بیرون بروند بچه‌دارى بکنند خانه و زندگى درست کنند و به جمعیت مملکت اضافه بکنند این ماشین‌نویس‌ها را باید ریخت بیرون (همهمه نمایندگان) ولى 50 میلیون ریال که دولت اعتبار می‌خواهد براى این بیکارها بود که پشت دیوارهاى همه ما شب و روز خوابیده بودند و از گرسنگى می‌مردند و یک قسمت هم از این مبلغ مصرف شده است و این به عنوان یک مرفینى است که به یک مریض زده شده است در اطراف این مذاکره احتیاج ندارد آقایان همه هم تصدیق می‌کنند که دولت آقاى منصور‌الملک از قدم اول بزرگ‌ترین قدمى که برداشته همین عمل بود و بزرگ‌ترین خدمت را کرد که احتیاجى به مذاکره ندارد همه موافقیم که راى بدهیم و لایحه تمام بشود به سلامتى برود و دنبال کارش (راى، راى)

فقیه‌زاده -بنده اول استدعا کرده بودم.

نایب رئیس -پیشنهاد کفایت مذاکرات است توجه نمی‌فرمایید نام‌نویسى قبلاً شده و بعد از پیشنهاد کفایت مذاکرات دوباره اسم‌نویسى شروع می‌شود آقاى ارباب مهدى مخالفید؟

مهدى ارباب- بله بنده مخالفم، مخالفت بنده بسیار مختصر است در این ماده واحده تصریح دارد این اعتبار براى به منظور عودت دادن افراد به منازل و محل کار خودشان و اشتغال به کارهاى عمرانى مصرف می‌شد بنده فقط یک استدعا و تذکر دارم و آن این است که همین طور که افراد را به منازل خودشان و خانه‌هاى خودشان دولت می‌خواهد عودت بدهد این فکر را هم بکند که افرادى که از خانه بزرگ‌تر خارج شده‌اند مخصوصاً در استان بلوچستان که‌این سال‌هاى اخیر در حدود 150 هزار نفر هجرت کرده‌اند در آنجا هم یک کارهایى ایجاد بشود که آنها برگردند به وطن و خانه خودشان.

نایب رئیس- این مخالفت وارد نبود

ارباب مهدى -مخالفتم را هم پس می‌گیرم راى هم می‌دهم.

نایب رئیس- آقاى نخست وزیر

نخست وزیر -البته عموم آقایان توجه دارند به لزوم تصویب این پیشنهاد (صحیح است) معهذا چون راجع به وضع سازمان برنامه یک فرمایشاتى شد آقاى حاج حاذقى تذکراتى دادند البته از روى کمال علاقه و خیر‌خواهى و نظر به ‌این که ممکن است اطلاعاتى که به آقایان می‌رسد یک قدرى اغراق‌آمیز باشد و توجه هم دارند ولى فرصت ندارند در قسمت برنامه چند کلمه براى روشن شدن اذهان آقایان به عرض می‌رسانم البته ترتیب برنامه و زندگى برنامه‌اى در محیط ما و در جامعه ما معمول نبود نیات خوب هم خیلى بوده است و هست همه نیتشان خوب است. حرف خوب هم خیلى گفته می‌شود ولى از قوه به فعل آوردن آنها ترتیباتى لازم دارد اصول و به اصطلاح متدى لازم دارد که باید تصدیق بکنیم که هنوز نداشته‌ایم یا اگر داشته‌ایم که داشته‌ایم و عادت نداریم این است که وقتى صحبت برنامه شده است اولاً دو سه سال مقدماتش طول کشیده است براى این که ببینیم چه چیز ها لازم است و چه نظرهایى باید اتخاذ کنند و بعد هم که تحقیقاتى شده است مطالعات مقدماتى شده است رسیدیم به مرحله تشکیل، تشکیل سازمان برنامه هنوز یک سال نگذشته است از عمرش در صورتى که کارهاى برنامه‌اى یک مقدمات مطالعه‌هاى دقیقى لازم ندارد در هر قسمتى اصلاً خود تشکیل یک سازمان جدید که باید یک کارهاى مهم و تولیدى و عمرانى بکند هر جزئش یک بحثى دارد و یک ترتیبات و یک مقدماتى لازم دارد، طول و تفضیل زیاد دارد که با حرف‌هاى سابق چندان وفق نمی‌دهد زیرا وقتى که ما توجه به عمل داشته باشیم آن وقت می‌دانیم که مسئله آبیارى چه قضیه‌ای است و چه جور می‌شود وعده داد که فردا می‌شود یا یک ماه یا یک سال دیگر همین طور موضوعات دیگر راجع به رشته‌هاى مختلف عمرانى و تولیدى که هر کدام یک بحث مفصلى است امور صنایع و داریم،همه‌اش جزئی است که یک جزء معادن و صنایع است، راه می‌خواهیم، تشکیلات می‌خواهیم که نه فقط جنبه‌هاى فنى ساختمانى و عمرانى دارد جنبه‌هاى اجتماعى هم لازم دارد بالأخره‌اینها یک مباحثى است یک زمینه خیلى مفصلى دارد تصدیق بفرمایید وقتى یک چنین سازمانى شروع می‌شود از روز اول نمی‌شود توقع داشت که صد در صد موافق منظور و مقصود باشد بنده تصدیق می‌کنم که نواقصى در کارمان هست ولى اگر نواقص هست باید یک قدرى فرصت بدهیم، یک قدرى حوصله داشته باشیم که در ضمن عمل نواقص و معایب را رفع کنیم (صحیح است) اگر از روز اول یک امر تازه غیر متعادى، کوچک‌ترین انحرافى را بچسبیم و وقت را صرف آن بکنیم بالأخره از اصل موضوع و از آن راه مستقیم منحرف می‌شویم (یک نفر از نمایندگان - متأسفانه انحراف شده است) به عقیده بنده صبر بفرمایید عرض مرا گوش بدهید آن وقت هر جزئش را بنده حاضرم توضیح بدهم بالأخره تمام این جزئیات و معایب اعم از بزرگ یا کوچک را باید رسیدگى کرد و رفع کرد باید اعتراف کرد که ممکن است انحرافى در کار باشد ولى من مقصودم این است که آن را نباید دلیل قرار داد براى بدى کار و بد بودن موضوع و اساس ما الان یک دستگاهى داریم و یک کار وسیعى داریم تمام این رشته‌ها دستگاه می‌خواهد بنده ‌اینجا یک دفعه دیگر عرض کردم یک کلمه می‌گویم اصلاح کشاورزى چندین رشته کار دارد چندین ده نفر متخصص و مقنن لازم دارد که در هر قسمتش کار بکند اینها اجزاء می‌خواهد بالأخره ‌اینها وسایل می‌خواهد (شوشترى - تدریجى‌الحصول است) هر چه سعى کنیم که محدود و مختصر باشد باز از آن نقطه نظر اصل کار که ملاحظه می‌کنیم زیاد است، بزرگ است و بالأخره ‌این را اگر تمام اوقاتمان را صرف بکنیم که یک نفر عضو زیاد است یا پنج نفر عضو زیاد است از اصل موضوع دور می‌افتیم بنده ‌این نظر را خودم دارم که هر چه کار سهل و ساده باشد و هر چه مختصر و کم کار باشد بهتر است اما یک قسمت را از ابتدا نمی‌شود فهمید باید در عمل دید، جمع‌آورى کرد عقیده‌ام در عمل این است اما از روز اول آن نقطه آخر را در این جور تشکیلات نمى‌توان دید اعتراضى است می‌گویند که حقوق فلان عضو خیلى زیاد است یا فلان عضو بى‌جهت استخدام شده ‌اینها قابل رسیدگى و قابل اصلاح است اما عرض کنم که یک مقدار زیادی‌اش هم اغراق‌آمیز است مثلاً می‌گویند ماشین‌نویس، یک عده‏ زیادى مشاور و متخصص خارجى داریم باید یک اشخاصى باشند که به زبان آنها آشنا باشند مثلاً تند‌نویس اینها لازم دارند ماشین‌نویس استنوگراف لازم دارندخوب این یک چیزى است که کم است و وقتى پیدا شد یک حقوقى می‌خواهد که البته باید این حقوق را بهشان داد و آنها را راضى کردهمه آقایان تصدیق دارند که حقوقى که‌ امروز داده می‌شود فرد، فرد که نگاه کنیم زیاد نیست مجموع تشکیلات ما زیادى دارد و اگر به زندگى همان اشخاصى که می‌گویندحقوق زیادمی‌گیرند دقت بکنند مى‌بینند که به زحمت حقوق آنها مخارج آنها را تکافو می‌کند (صفایى- ولى این حقوقى که می‌گیرند سایر مستخدمین را مأیوس کرده) بالأخره ‌اینها یک کارهاى حساسى است و یک اشخاص مخصوصى براى این کارها لازم است و بایدراضى باشند که بیایند کار بکنند یک نکته دیگر هم که تذکر می‌دهم این هم براى توضیح است که متوجه باشید در سازمان برنامه یک محدودیت‌هایى است اولاً ساعات کار زیادتر است، صبح و عصر است و شب‌ها هم کار می‌کنند بدون این که اضافه همان طورى که در سایر ادارات معمول است براى ساعات اضافه کار بگیرید و حقوق آنها همین حقوق مقطوعى است که می‌گیرند هر قدر هم کار زیاد داشته باشند باید بکنند ولى فوق‌العاده و اضافه کار نیست و دیگر این که کار آزاد در خارج نمی‌توانند داشته باشند در صورتى که ا غلب اعضا ادارات وزارتخانه‌هاى ما در ساعات فراغت می‌توانند کار آزاد بکنند ولى در سازمان برنامه معمول است کسى که آنجا وارد شد نمی‌تواند کار آزاد بکند بالأخره محدود است. به علاوه ‌این هم که می‌گویند اشخاصى را که از ادارات و وزارتخانه‌ها آورده‌اند بسیار کم است، اشخاصى را که آورده‌اند آنجا نسبتاً عده‌شان را می‌شود گفت متنابه است اشخاص متخصص و متفنن است که یک عده‌شان شاید در ادارات دولتى بود‌ه‌اند آنجا وجودشان لازم‌تر بوده است آورده‌اند آنجا، آنجا خدمت می‌کنند

+++

و مصدر کار هستند، به آقایان هم عرض کنم خوب هم خدمت می‌کنند یک طرحى و یک برنامه‌ها و یک نقشه‌هاى بسیار مفیدى الان طرح شده و اینها در شرف اتمام است و یک قسمتش تمام شده و براى عمل حاضر است و به زودى به جریان می‌افتد الان هم نمایندگان بانک بین‌المللى هم آمده‌اند و مشغول هستند مشغول دیدن این لوایح و این نقشه‌ها و این طرحها هستند که‌امیدوارم یک قسمت آنها کاملاً مورد تصدیق آنها واقع بشود و موضوع کمک اقتصادى که در نظر داریم. یعنى کمک اقتصادى بانکى آن هم عملى بشود اینها پیشرفت‌هایى است که در کار برنامه ما حاصل شده است این سال اول در واقع سال تهیه عمل بوده است به جهت این که قبلاً که طرح‌ها و نقشه‌هاى عملى حاضر نشده بود و تحقیقات کلى بوده است اما در این یک سال است که دستگاهى که تشکیل شده است پرداخته است به تهیه طرح‌ها یعنى طرح‌ها وقتى که تمام بشود می‌توانند به عمل بگذارند، مناقصه بگذارند چنان که دو سه قلمش الان شده است این دو سدى که در سیستان الان شروع به ساختمان کرده‌اند نتیجه همان مطالعات است سدکرج که الان یک قسمتش شروع شده است به ساختمان نتیجه همان مطالعات و نقشه‌هاى دقیقى است که تهیه شده است و همچنین جاهاى دیگر که براى قسمت آبیارى گروه‌هاى زیادى فرستاده شده است (فقیه‌زاده - غیر از قزوین) این را عرض کنم همه جا مشغول هستند و این مقدمات را دارند تهیه می‌کنند و امیدواریم از سال دوم فعالیت خیلى زیادى آقایان ملاحظه بکنند اما این کارها یک کارهاى پر دامنه‌اى است مال آینده است کار امروز و فردا، یک ماه و یک سال نیست اینکارها‌یى است که‌امیدواریم براى آینده مملکت سعادت و ترقى داشته باشد این که فرمودند به همه جا باید برسد، البته باید به همه جا برسد اما به همه جا رسیدن این نیست که ما یک پولى را تقسیم بکنیم و به هر جا یک سهمى بدهیم باید اول دید هر جایى چه کارى لازم دارد آن وقت کارش را تهیه کرد و سهمش را داد چنانچه ملاحظه می‌فرمایید یک جا آبیارى شروع شده است پول می‌دهیم، یک جا کشاورزى، یک جا معادن، یک جا صنایع و کارخانه‌ها چه بسازند و چه کارخانه‌هاى موجود را اصلاح بکنند، جاهاى دیگر جنگل دارد، دستگاه جنگلبانى اصلاح می‌شود، جاى دیگر پرورش براى دام و حیوانات است و تشکیلات می‌خواهد این است که وقتى به‌ این جور نگاه مى کنیم می‌بینیم همه جا سهم خودش را می‌گیرد، هیئت‌هاى اکتشافى که به جنوب رفته‌اند اینها مشغول اکتشافات معادن‏ هستند در قسمت نفت و سایر معادن مشغول مطالعات هستند، همچنین مشغول مطالعات آبیارى هستند، بالأخره هیئت‌هایى براى بهداشت رفته‌اند براى دفع مالاریا الان چندین هیئت داریم در نقاط مختلف که دارند کارهاى اساسى می‌کنند این براى سلامت مردم است وقتى که مردم سالم نبودند کار اصلاً ازشان بر‌نمى‌آید، خوب اینها همه جنبه برنامه‌اى دارد، همه جزو کارهاى برنامه است و اما قسمت این که آقاى کهبد هم تذکر دادند تولیدى باشد، خوب همه‌ این کارها مربوط به تولید است وقتى ما در آبیارى کار می‌کنیم این براى تولید است، وقتى براى اصلاح کشاورزى کار می‌کنیم به جهت تولید است بالأخره وقتى کار بهداشتى می‌کنیم این را می‌خواهیم عرض کنم که‌این کار تولیدى است، به جهت ‌این که وقتى مردم سالم نباشند، قوه نداشته باشند تولید خوب نمی‌شود اینها همه مربوط به هم است. من از آقایان می‌خواستم استدعا بکنم با یک نظر وسیع‌ترى، با یک نظر بازترى کارهاى سازمان برنامه را در نظر بگیرند این کارها کار اساسى است و هر روز ایراد کردن به آن ... البته بنده‌ایراد نمی‌کنم به تذکرات آقایان البته عرض می‌کنم معایبى هم هست که باید رفع کرد ولى طرز حمله کردن، طورى نباشد که موجب دلسرد کردن بالأخره سست کردن این دستگاه باشد زیرا همان طورى که فرمودند چندین سال زحمت کشیده شده، خرج شده و الان هم خرج سنگینى می‌شود این را باید کوشش بکنیم با فعالیت و جدیت انشاء‌الله به جریان بیفتد (نمایندگان - انشاء‌الله) بنده قول می‌دهم به سهم خودم که همیشه‌ این علاقه را داشته‌ام حالا مخصوصاً بیش‌تر علاقه دارم براى این که مسئول قسمت‌هاى عمومى هم هستم و در برنامه هم ما نهایت دقت را می‌کنیم که اگر نواقص و معایبى هست انشاء‌الله رفع بشود تا با تقویت و پشتیبانى آقایان بتوانیم این کار را پیش ببریم و به یک نتیجه‌اى برسیم این راجع به کارهاى سازمان برنامه بود اما این لایحه در واقع این یک تحمیل کاری است به سازمان برنامه ‌این کار خود برنامه نبوده وضع بیکارانى که هجوم آورده‌اند هر ساعت مخصوصاً یک جنبه خاصى داشت و ما مجبور بودیم به فوریت یک علاجى بکنیم قریب بیست هزار نفر ویلان و سرگردان و بیکار در تهران جمع شده بودند که هم اسباب نگرانى بود و هم اسباب تأثر بالأخره در همان روزهاى اول که بنده مأمور تشکیل کابینه شدم، خوب قضایاى مملکتى است مأمور حل و فصل آنها هستیم اول قضیه‌ای‌ که جنبه حادى هم پیدا کرده بود بر‌خوردیم این بود که به عجله فکر کردیم یک ترتیبى داده شود هم براى اعاشه‌ اینها ضمناً یک کارى هم بکنند یک تشکیلات فورى و موقتى دادیم و یک تصمیماتى اتخاذ شد البته چون فوریت داشت آن وقت هم جلسات مجلس منعقد نبود یعنى دوره تعطیل بود بنده مقتضى ندانستم که تأمل بشود (صحیح است) یک کارهاى فورى کردیم چنان که نتیجه‌اش را امروز آقایان مى‌بینید و نتیجه خوب هم داد بالأخره ‌اینها جمع شدند اعاشه شدند پول بهشان داده شد فرستاده شدند به محل‌هاى خودشان قریب 20 هزار نفر بودند الان در کرج که یک مرکزى بود براى جمع‌آورى اینها متجاوز از ده هزار نفر شده بودند تا دو روز قبل 1800 نفر بیش‌تر باقى نماندند که تصور می‌کنم امروز شاید کم‌تر از هزار نفر باشند تمام وسایل ممکنه نمى‌گویم خیلى عالى ولى به اندازه‌اى که ضرورت داشت برای‌شان فراهم آمد و به ترتیب و تدریج اینها به جاهاى خودشان اعاده داده شدند و یک کارهاى فورى و موقتى هم براى اینها تهیه شد آقایان گفتند که ‌این جور کارها با نقشه نبود کارهاى اساسى نبود ما هم مقید نبودیم که به ‌این فوریت کارهاى با نقشه و با اساس بشود منظور اساسى ما مشغول کردن اینها و اعانه ‌اینها بود اینها را گفتیم که کارهایى هم بکنند در یک جاهایى در یک راه‌هایى براى درست کردن جاده‌ها، براى عریض کردن جاده تسطیح جاده، یک جاهایى یک کارهاى مفیدى بود مثلاً در مغان یک سدى داریم یک دهى را که حسن‌خان لو هست و دارد از بین می‌رود از همین وسایل استفاده شد گفتیم آنجا هم کار کنند اینها با هم است نمی‌شود ایراد کرد که نقشه می‌خواست صبر کنیم نقشه بکشیم به درد آن روز نمی‌خورد پس اینها مجموعاً سبب شد که ما اینکار فورى را بکنیم و چون سازمان برنامه یک دستگاهى بود آماده‌تر و می‌توانست فورى‌تر این کار را بکند چنانچه کرد این را تحمیل کردیم به سازمان برنامه بنابراین این یک اعتبارى نیست که سازمان برنامه براى نقشه‌هاى خودش گرفته‏ باشد. این یک مأموریتى است فوق‌العاده که دولت داد به سازمان برنامه‌این پول را خرج بکند هیئت نظارت هم هست حسابش را هم تمام با اسناد به وزارت دارایى تحویل می‌دهد حالا بیش از این نمی‌خواهم در این موردعرض بکنم (احسنت)

بعضى از نمایندگان- راى، راى

نایب رئیس - نسبت به کفایت مذاکرات راى می‌گیریم آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقت دارند قیام فرمایند (عده کثیرى برخاستند) تصویب شد شروع می‌کنیم به قرائت پیشنهادات پیشنهاد آقاى کهبد (به شرح ذیل خوانده شد) ریاست محترم مجلس شوراى ملى اینجانب پیشنهاد می‌نمایم که تبصره ذیل اضافه شود. تبصره وزارت بهدارى مجاز است سالیانه ده نفر از پزشکان خود را با رعایت شرایط تقدم که عبارت از سابقه خدمت در وزارت بهدارى (بعضى از نمایندگان - پیشنهادخرج است) (زنگ رئیس) و اهمیت مشاغلى که عهده‌دار بوده‌اند در مقابل هر شش سال خدمت یک سال براى مطالعه و تکمیل معلومات به خارجه اعزام دارد.

بعضى از نمایندگان- پیشنهاد خرج است نمی‌شود.

نایب رئیس -چون وارد نیست مطرح نخواهد شد بحث نمی‌شود پیشنهاد دیگرى قرائت کنید. (پیشنهاد آقاى آزاد به شرح زیر قرائت شد)

ریاست مجلس شورا ى ملى پیشنهاد می‌کنم به جاى این که در لایحه قید شده در اختیار سازمان برنامه بگذارند قید شود در اختیار چند نفر از اعضاى دیوان محاسبات عمومى بگذارند. آزاد (صحیح است)

نایب رئیس -آقاى آزاد بفرمایید.

عبدالقدیر آزاد- بنده با پیشنهاد جناب آقاى نخست وزیر راجع به ‌این کمکى که آوارگان شده است موافقم ولى ازنقطه نظر این که در اینجا قید شده است که ‌این پول در اختیار سازمان برنامه گذاشته شود مخالفم و دلیلى هم که دارم این است که ما در دوره گذشته وقتى که بودجه را مى آورند مطالعه مى کردیم مى‌دیدیم 93 درصد خرج پرسنل می‌شود

+++

یا این که یک مقدار از بودجه مملکت را به اشخاص معینى مى‌سپاریم که صرف عمران و آبادى ممکلت بشود ولى طبق مندرجات جراید تقریباً 130 میلیون تومان سازمان برنامه خرج کرده است و به هیچ‌وجه من‌الوجوه از این بهره بردارى نشده است من معتقد هستم که در سیاست تخریب سازمان برنامه از سایر وزارتخانه‌ها رکورد را برده است (شوشترى- فارسى بفرمایید) (حاذقى -اگر رکورد را بشکند به شکننده باید رجوع کنید) سازمان برنامه ما چیزهاى عجیب و غریبى درست کرده است یک اداره درست کرده است براى تعمیق دریاها را گود بکنند چندین میلیون هم بودجه برایش گذاشته‌اند یک اداره درست کرده به نام مهمانخانه برنامه که یک خرج هاى بیهوده‌اى آنجا می‌شود بنده در موقعش زیاد صحبت می‌کنم اسناد و مدارکى به بنده داده‌اند و من در روز معین این مطالب را ذکر خواهم کرد مقصود بنده ‌این است که شخصاً اعتماد و ایمان به ‌این که ‌این سازمان برنامه ‌این پول را به مصرف خودش برساند ندارم از جناب آقاى نخست وزیر دو خواهش دارم یا این که ‌این پول را در اختیار یک کس دیگرى بگذارند یا این که‌ این پنج میلیون تومان را از سازمان خود برنامه معین کنید خرج بکنند از این دو یکى را بکنند سازمان برنامه یک پول‌هایى گرفته است که نفله می‌کند حالا هم باز این قسمت از بودجه مملکت را ما بیاییم 50 میلیون ریال اختصاص بدهیم براى این کار و بدهیم به سازمان برنامه ‌این را اعتماد ندارم این است که معتقد نیستم و خواهش می‌کنم یک هیئت دیگرى تعیین کنید یا این را بسپارید به یک سازمانى یا وزارت راه، یا وزارت کشور، یا یک وزارتخانه دیگر یا این که چند نفر دیگر از هیئت دیوان محاسبات عمومى که محل اعتماد و اطمینان خود آقاى نخست وزیر هم بودند و دیروز اسامى آنها را آوردند به آنها بسپارند که‌ این خرج با نظر آنها به مصرف خودش برسد.

نایب رئیس- آقاى مخبر بفرمایید.

مخبر (دکتر کیان) - پیشنهاد آقاى آزاد البته دو اشکال اساسى داشت یکى این که دیوان محاسبات یک دستگاهى است که براى نظارت خرج و دخل بودجه طبق مقرراتى که در قانون دیوان محاسبات تنظیم شده است، تصویب شده است براى آن ایجاد شده است انحراف آن برخلاف اصول و برخلاف قانون است یک اشکال دیگرى که در فرمایش آقاى آزاد بود این است که اگر این دستگاه برنامه را آقاى آزاد مجهز براى صرف 50 میلیون ریال نمى‌دانند به طریق اولى براى نقشه‌هاى اساسى و مصارف بیش‌ترى و غیر مجهز و غیر مناسب مى‌دانند (آزاد - عقیده من این است) لازمه ‌این پیشنهاد ایشان این است که‌این دستگاه مجهزى که براى تأسیس آن مبالغى خرجش شده است و این کار 5 میلیونى را با کمال سهولت می‌تواند بدون صرف هزینه اعضا و غیر و ذالک به مصرف برساند به دستگاه دیوان محاسبات یا هر دستگاه دیگرى که مقتضى می‌دانند واگذار کنند و مصارف خیلى زیادى صرف آن دستگاه بشود تازه آن دستگاه وضعیتش معلوم نیست که بتواند به آن درجه سازمان برنامه برسد که ‌این 5 میلیون تومان را براى به کار انداختن یک عده بیکار به مصرف برساند این یک عمل فورى و آنى و ضرورى بود لازم بود از یک دستگاه مجهزترى استفاده شودو مجهزتر و آماده‌تر از دستگاه برنامه هم انصافاً وجود نداشت بنابراین استدعا می‌کنم آقاى آزاد پیشنهادشان را پس بگیرند و به یک موقع دیگرى موکول بفرمایند.

نایب رئیس- نسبت به پیشنهاد آقاى آزاد راى می‌گیریم آقایانى که با پیشنهاد آقاى آزاد موافق‌اند قیام کنند (عده کمى قیام کردند) تصویب نشد. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (پیشنهاد آقاى نریمان به شرح زیر قرائت شد) اینجانب محمود نریمان نماینده تهران پیشنهاد می‌کنم لایحه شماره 2282- 28/ 11/ 27 دولت (شماره ترتیب چاپ) به شرح زیر اصلاح و ماده زیر به جاى آن تصویب گردد. ماده 1 وزارت دارایى مجاز است مطابق تشخیص و تصویب هیئت دولت تا میزان پنجاه میلیون ریال از محل در آمد عمومى کشور در اختیار سازمان برنامه بگذارد و پس از تصویب بودجه کل کشور وجوه پرداخت شده را بابت اعتبارات وزارتخانه‌هاى ذی‌مدخل احتساب نماید سازمان برنامه وجوهى را که به ‌این ترتیب به اختیارش گذارده می‌شود بر طبق تصمیمات متخذه از طرف دولت صرفاً براى عودت دادن افراد به منازل و محل کار خودشان و مشغول نمودن آنها به کار‌هاى راه‌سازى و کشاورزى و غیره به ترتیبى که مقتضى بدانند با نظارت وزارت دارایى به مصرف خواهد رسانید و حساب و اسناد آن را که سازمان به مصرف خواهد رسانید و حساب و اسناد آن را که سازمان برنامه روى مقررات خود تنظیم و با نظارت وزارت دارایى پرداخت می‌نماید به وزارتخانه‌هاى ذی‌مدخل تحویل خواهد نمود که آنها بابت اعتبارات مربوطه خودشان پذیرفته و به خرج منظور دارند. نریمان.

نایب رئیس- آقاى نریمان.

نریمان - چون در ضمن توضیحاتى که عرض می‌کنم اشاره به اشخاص می‌شود و ممکن است در اداى مطلب سوء‌تفاهمى ایجاد شود به ‌این جهت مطالب را یادداشت کرده‌ام که قرائت می‌کنم.

1-آنچه به نظر می‌رسد مقصود دولت از پیشنهاد این ماده ‌این است که تا میزان 50 میلیون ریال با استفاده از آزادى عملى که سازمان برنامه از مقررات محاسبات عمومى دارد هر چه زودتر به مصرف عودت دادن افراد به منازل و محل کار خودشان و مشغول نمودن آنها به کارهاى راه‌سازى و کشاورزى و غیره برسانند و با در نظر گرفتن وضع فعلى بیکارى این اقدام دولت که خیلى هم به جا است به ناچار نهایت فوریت را دارد ولى به کفیتى که‌این ماده انشا شده مصرف این وجوه تا زمانى که بودجه کل کشور از تصویب مجلس نگذشته است در حدود همان دو دوازدهم‌هاى مصوبه و آنچه بعداً به تصویب برسد خواهد بود زیرا در این ماده تصریح شده است از محل بودجه سال 1329 وزارتخانه‌هاى ذی‌مدخل چنانچه ‌این ماده به همین کیفیت به تصویب برسد وزارت دارایى در انجام منظور دولت که علاج فورى بیکارى و سرگردانى افراد است دچار اشکال خواهد شد بنابراین، این ماده از این جهت محتاج به یک اصلاح عبارتى انشایى است (شوشترى - ذی‌مدخل را اصلاح بفرمایید به ذى‌دخل)

2-مطالب دیگرى که راجع به ‌این ماده باید به عرض مجلس شوراى ملى برسد نگرانى است که ما از حیث مصرف این وجوه داریم به طوری که آقایان محترم اطلاع دارند با این که متجاوز از یک سال و چند ماه ازتاریخ شروع به کار سازمان برنامه می‌گذرد هیئت نظامى که در مقررات مربوط به سازمان پیش‌بینى شده تا به حال مشغول کار نشده و تازه در جلسه پیش مجلس شوراى ملى بود که از بین 18 نفرى که از طرف دولت پیشنهاد شده بود 6 نفر انتخاب شدند و در این مدت کارهاى سازمان برنامه بدون نظارت جریان داشته و در اطراف جریان امور سازمان و ریخت و پاش‌هایى که در آنجا می‌شود مطالبى گفته می‌شود که ‌ایجاد نگرانى می‌کند و همکار محترم آقاى آشتیانى‌زاده هم به آنها اشاره فرمودند متأسفانه عمل دولت هم به طوری که دیدیم بر این نگرانى می‌افزاید و انسان از خود مى‌پرسد چه نظرى در کار است که دولت امثال آقایان هادى اشترى را که عمرى با درستى و صداقت به دولت خدمت کرده و در جامعه معروفیت به سزایى دارند و در کارهاى بانک صنعتى و معدنى پیشین و در سازمان برنامه هم سابقه خدمت دارند و یا امثال آقایان مجید‌زاده و احمدى و ایمانى و برخوردار و غیره که از صاحب منصبان کار‌آزموده و درست دولت هستند براى مستشارى دیوان محاسبات که با مقررات فعلى منشاء اثرى نمی‌تواند باشد پیشنهاد می‌نماید ولى نمی‌خواهند از وجود امثال آن مردمان شریف و خدمتگذاران صدیق براى خدمات مؤثرترى مانند خدمت در سازمان برنامه استفاده نمایند روى همین نگرانى است که بنده پیشنهاد می‌کنم این پنجاه میلیون ریالى که باید استفاده از آزادى عمل سازمان برنامه به مصرف برسد تحت نظارت یک چنین مأمورین از وزارت دارایى مصرف شود به خصوص که بالمال اسناد هزینه ‌این وجوه باید به پاى اعتبارات مربوطه وزارتخانه‌ها منظور گردد و اصولاً نظارت وزرات دارایى در مخارجى که از اعتبارات دولتى می‌شود مطابق قانون محاسبات عمومى ضروری است من با اغلب آقایانی که براى هیئت نظارت سازمان برنامه پیشنهاد شده‌اند ارادت دارم ولى ارادت من به آنها مانع از این نیست که بگویم بیش‌تر آنها در کارهاى مالى داراى سوابق طولانى و عمل و آزمایش نمی‌باشد و تصدیق می‌فرمایید نظارت امور سازمان برنامه بیش‌تر از هر چیز جنبه مالى دارد بنابراین صحیح این بود که از بین کارمندان عالى رتبه دولت هم که داراى این گونه سوابق هستد براى عضویت هیئت نظارت سازمان برنامه اشخاص موجهى در نظر گرفته و پیشنهاد می‌شدند تا نه فقط نسبت به مصرف این پنجاه میلیون بلکه مصرف تمام وجوه سازمان برنامه رفع نگرانى می‌شد. حالا که متأسفانه ‌این طور نشده است و از طرف دیگر هیئت نظارت سازمان هم تازه تعیین شده‌اند من پیشنهاد می‌کنم که‌این وجوه تحت نظر

+++

وزارت دارایى که به وسیله اشخاص آزموده و امتحان داده و صحیح‌العمل اجرا شود به مصرف برسد.

نایب رئیس- آقاى نورالدین امامى.

نورالدین امامى -بدبختانه آقاى نریمان دیشب با مطالعه کاملى یادداشت‌هاى مفصلى برداشته بودند که پیشنهاد بکنند بنده هم اگر می‌دانستم در جواب ایشان زیاد یاداشتهائى بر میداشتم آقاى نریمان توجه بفرمایید چند جمله ‌اینجا فرمودید چون وقت دیر است و باید زودتر راى گرفته شود من مختصراً می‌خواهم جواب عرض کنم این که فرمودید باید به مصرف برسد همان طورى که جناب آقاى نخست وزیر توضیح دادند یک قسمت عمده‌اش به مصرف رسیده است (صحیح است) یعنى در اوایلى که دولت جدید تشکیل شد و جناب آقاى نخست وزیر مأمور تشکیل هیئت دولت شدند تصمیم گرفتند فوراً هم و این موضوع عملى شد و دلیلش هم این است که‌ این 20 هزار نفر که فرمودند از تهران رفتند و مشغول کار شدند حالا هم تصور می‌کنم چیزى از این وجه باقى نمانده باشد که پیشنهاد‌ها عملى بشود که تحت نظر هیئت نظارت یا وزارت دارائى یا دیوان محاسبات بگذارند و این وجوه مصرف شود اما راجع به هیئت نظارت که فرمودید خود آقا از اشخاصى بودید که دیروز به‌این اشخاص که انتخاب شدند راى دادید (مکى- از کجا می‌دانید؟ شما مگر علم غیب دارید) آقاى مکى شما چه حق دارید وسط حرف من حرف می‌زنید من نگفتم به‌ این اشخاص راى داده‌اند. آقایان راى داده‌اند هر کس اکثریت داشته او برده است عرض کنم این اشخاص که انتخاب شده‌اند از اشخاص صالح و پاکدامن و صحیح‌العملى هستند دلیلش هم این است که اکثریت نمایندگان مجلس به آنها راى داده‌اند (آشتیانى‌زاده‌ - این دلیل نمی‌شود ما راى برخلاف اصول خیلى داده‌ایم و باز هم می‌دهیم.

نایب رئیس- آقاى دکتر کیان بفرمایید.

دکتر کیان (مخبر کمیسیون بودجه)- این پیشنهاد جناب آقاى نریمان البته با‌ نهایت حسن‌نیت تنظیم و تقاضا شده است و من خیلى خوش‌وقت و خوشنودام که همان طور که فرمودند با مطالعه قبلى تنظیم شده است ولى زمینه‌اى که ‌ایشان پیشنهاد فرمودند روى طرح قبلى است که به مجلس داده شده است و بعد در کمیسیون بودجه آن را تغییر دادند و این لایحه تازه‌اى که فعلاً داده شده است آن منظورى را که جناب آقاى نریمان داشتند تأمین کرده در این ماده فعلى به هیچ‌وجه ذکرى از در‌آمدهاى وزارتخانه‌هاى ذی‌مدخل برده نشده و نوشته شده از در‌آمد عمومى کشور بنابراین آن منظورى را که داشتند اساساً خود به خود در این ماده تأمین شده است فقط منظور از این پیشنهاد این است که به وسیله یک دستگاه سریع‌العمل‌تر و بدون رعایت و مقید بودن به اصول محاسبات عمومى معمولى این ابتلاى ضرورى فعلى را از پیش پاى کشور بردارد بنابراین البته آقایان نمایندگان تهران در موقعى که راى خواهند داد توجه به ‌این خواهند فرمود که نظر دولت از این پیشنهاد این است که با سرعت عمل کار بکند و مقررات دیوان محاسبات عمومى در این بابت رعایت نشود و از این جهت است که لابد این پیشنهاد هم خلاف نظر دولت و خلاف نظر عملى است که می‌خواهد انجام بشود بنابراین تقاضا می‌شود که پیشنهاد خودشان را پس بگیرند و موافقت بفرمایند که به همین صورت عملى بشود

نایب رئیس - چون صحبت می‌شود که مبلغى از این اعتبار قبلاً به مصرف رسیده است لازم است توضیح بدهم شاید در موقعى که مجلس تعطیل بوده است به اضطرار اقدام به ‌این کار شده باشد و الا ممکن نیست مجلس شورای ملى پولى را که خرج شده است و دولت بعد لایحه آن را بیاورد اجازه بدهد (صحیح است) این مطلب باید گفته شود که سابقه پیدا نکند. راى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى نریمان آقایانى که موافق‌اند قیام کنند (عده کمى قیام نمودند) تصویب نشد چون چند فقره پیشنهاد دیگر هم رسیده و وقت هم گذشته و آقاى وزیر دارایى هم می‌خواهند لایحه‌اى تقدیم بکنند هم لایحه‌شان را تسلیم بکنند بعد جلسه را ختم می‌کنیم و موکول می‌شود براى روز یکشنبه بفرمایید آقاى وزیر دارایى.

7-تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایى‏

وزیر دارایى -بنده اول می‌خواستم راجع به نان تبریز که آقاى آشتیانى‌زاده تذکر دادند یعنى مورد توجه و عنایت آقاى آشتیانى‌زاده واقع شده است عرض بکنم. عرض کنم با این که آقاى نورالدین امامى و آقاى بهادرى که ارتباط نزدیک و تماس بیش‌ترى با مردم آنجا دارند و از وضعیت نان آنجا اظهار رضایت فرمودند مع‌الوصف دستور رسیدگى و تحقیق داده می‌شود و کوشش و اهتمام خواهد شد که اگر واقعاً نواقصى در کار نان آنجا باشد مرتفع بشود و انشاء‌الله نان آنجا و سایر نقاط نسبت به وضعى که دارد بهتر می‌شود ضمناً یک لایحه‌ای است راجع به پرداخت مخارج کمیسیون بی‌طرفى که باید به کار رود هیرمند توجه کند این را تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

نایب رئیس - به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌شود

8-تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه‏

نایب رئیس - جلسه را تعطیل می‌کنیم جلسه ‌آینده روز یکشنبه دستور بقیه لایحه و در صورتى که خبر کمیسیون بودجه راجع به مخارج سنا هم آماده باشد مطرح خواهد شد.

(پنجاه و پنج دقیقه بعد از ظهر مجلس تعطیل شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - جواد گنجه

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294535!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)