کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 168 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 23 تیر ماه 1330  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: نریمان - شوشترى - جمال امامى.

3 - بیانات آقایان معدل و آزاد طبق ماده 90 و آقاى پیراسته طبق ماده 80 آیین‌نامه.

4 - بقیه مذاکره دایر به ترتیب رسیدگى به اوراق اداره انتشارات شرکت سابق نفت.

5 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه.

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

ساعت نه و نیم صبح روز یکشنبه 23 تیر ماه 1330 زنگ جلسه علنی زده شد و آقای رئیس و 63 نفر از نمایندگان در تالار جلسه حاضر شدند و چون برای رسمیت جلسه و مذاکره 68 نفر لازم بود پس از نیم ساعت انتظار آقای رئیس مطالبی به این قرار اظهار فرمودند :

وضع حساس کشور و تراکم امور و تعطیل تابستان که در پیش است ایجاب می‌کند علاقمندی بیشتری به کار‌ها ابراز شود ، متأسفانه الان که ساعت ده است هنوز عده برای تشکیل مجلس کافی نیست ، بر طبق آئین‌نامه جلسه را ختم و آقایان غایبین بلااستثناء جریمه خواهند شد .

بنابراین طبق ماده 72 آئین‌نامه جلسه ختم گردید .

 

جلسه: 168

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 23 تیر ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: نریمان - شوشترى - جمال امامى.

3 - بیانات آقایان معدل و آزاد طبق ماده 90 و آقاى پیراسته طبق ماده 80 آیین‌نامه.

4 - بقیه مذاکره دایر به ترتیب رسیدگى به اوراق اداره انتشارات شرکت سابق نفت.

5 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه.

 

مجلس ساعت 10 و پانزده دقیقه صبح به ریاست آقاى نورالدین امامى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس.

نایب رئیس - قبل از شروع به جلسه رسمى ماده 72 آیین‌نامه قرائت می‌شود و از طرف مقام ریاست اعلام می‌کنم که در جلسات آتیه این ماده صد درصد رعایت خواهد شد و اسامى غایبین هم در جلسه رسمى قرائت خواهد شد (انشاالله)

(ماده 72 به شرح زیر قرائت شد)

ماده 72 - نمایندگان باید در روزى که قبلاً براى تشکیل جلسه معین شده منتها تا 15 دقیقه بعد از ساعت معین در تالار جلسه حاضر شوند در صورتی که در آخر پانزده دقیقه اکثریت براى شروع مذاکره حاصل نشود مجلس را تعطیل می‌کند و غایبین بى‌اجازه معادل حقوق تمام روز جریمه می‌شوند و اسامى آنان در جلسه علنى بعد جداگانه اعلام می‌شود و در صورتی که عده کافى براى شروع مذاکره حاصل شده باشد غایبین در مقابل هر پانزده دقیقه معادل یک عشر حقوق روزانه جریمه مى‌شوند اگر اشخاصى در موقع رأى غایب شوند معادل نصف حقوق روزانه جریمه می‌شوند و نام آنان نیز در جلسه بعد اعلام می‌شود ولى در هر حال مجموع جرائم متعلقه از حقوق روزانه تجازوز نخواهد کرد. اسامى همه آنها که به ترتیب فوق جریمه شده‌اند براى نشر به جراید یومیه داده خواهد شد.

نایب رئیس - البته این جلسه، جلسه ثانوى است و جلسه اول آقایانى که دیر تشریف آورده‌اند غایب محسوب خواهند شد این جلسه جلسه فوق‌العاده است و از جلسه آینده هم ساعت 9 صبح زنگ زده خواهد شد. صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه - آقایان: یوسف شکرایى - شکرالله صفوى - اورنگ - محمدتقى برومند - محمدرضا آصف - آرام بوداغیان - غلامرضا فولادوند - شهاب خسروانى - فتحعلى افشار - امیرقاسم فولادوند - محسن طاهرى - سالار بهزادى - سلطانى - حسین مکى - محمود نریمان - دکتر بقایى - دکتر شایگان - پطرس آبکار

غایبین بى‌اجازه - آقایان: حسین خاکباز - محمود محمودى - دکتر مصباح‌زاده - خسرو قشقایى - ابوالقاسم امینى - ابوالفضل تولیت - حسن اکبر - غلامحسین ابتهاج - ابوالفضل حاذقى - ابوالحسن رضوى - جواد مسعودى.

دیر آمدگان بى‌اجازه - آقایان: محمد هراتى 2 ساعت - سودآور 2 ساعت - منصف سى دقیقه.

نایب رئیس - نسبت به صورت جلسه نظرى؟ هست آقاى فقیه‌زاده‏

فقیه‌زاده - عرضى که بنده داشتم از طرف مقام ریاست بیان شد بنده خواستم استدعا کنم که آیین‌نامه را به موقع اجرا بگذارند و استدعا دارم که ساعت زنگ جلسه بعد را تعیین بفرمایید که سر ساعت زنگ زده شود.

نایب رئیس - ساعت 9 صبح زنگ زده خواهد شد. آقاى ملک‌مدنى.

ملک‌مدنى - تصمیم هیئت رئیسه بسیار به جا است کاش زودتر این تصمیم را اتخاذ می‌کردند حالا هم امیدواریم این تصمیم هیئت رئیسه در آینده اجرا شود و بنده هم مراقبت می‌کنم که اگر تخلف شده باشد در جلسه علنى خواهم گفت اشخاصى هم که مسافرت می‌کنند جزو غایبین هستند در هر جلسه که نمی‌شود به آنها مرخصى داد الآن چند نفر را جزو غایبین با اجازه خواندند در صورتی که مسافرند باید کمیسیون عرایض و مرخصى را تصویب بکند (صحیح است) نه این که هر جلسه هیئت رئیس مرخصى بدهد یکى از علل تشنج مجلس این مطلب است بنده خواستم این را هم عرض کنم

+++

در تأیید فرمایشات حضرتعالى این نکته را هم مورد توجه قرار بدهید که مجلس منظم باشد و هر کس سر ساعت حاضر نشد معلوم بشود بنده خودم در آن جلسه اول به علت این که در مسجد مجلس ختم یکى از خویشان آقاى اعتبارالدوله بود در مجلس نبودم و غایب بودم باید خود بنده را جریمه کنند بنده اول خودم را می‌گویم که آقایان تردید نکنند اگر آیین‌نامه اجرا شود یعنى اگر چنانچه به طور تساوى و بدون تبعیض آیین‌نامه اجرا شود همه راضى خواهیم شد.

نایب رئیس - آقاى معدل.

معدل - بنده نسبت به اظهارت آقاى آزاد در جلسه گذشته طبق ماده 90 عرایضى دارم اگر حالا موقعش است اجازه بفرمایید عرض کنم‏

نایب رئیس - آقاى شوشترى‏

شوشترى - صورتى که قرائت شد راجع به غایبین جناب آ‏قاى ملک‌مدنى به طوری که می‌فرمایند در کمیسیون محاسبات اینها مطرح شده اشخاصى که غایب با اجازه محسوب شده‌اند همان‌هایى هستند که روى آیین‌نامه براى سال جارى 20 روز و براى گذشته هم که گذشته تصویب شده و هیچ تخلفى نسبت به غایبین با اجازه نشده و کمیسیون وظیفه خودش را اجرا کرده و البته از آیین‌نامه‌اى که کمیسیون محاسبات موظف است به آن عمل کند ممکن نیست تخلف بشود

نایب رئیس - کسى که به کمیسیون محاسبات ایرادى ننمود که این فرمایشات را کردید. آقاى صفایى‏

صفایى - به طوری که در صورت جلسه مفید است قرار بود روزهاى سه‌شنبه هر هفته براى پاسخ سؤالات ضرورى و فورى و لازمى است که باید مطرح شود.

نایب رئیس - فرمایش آقا مربوط به صورت جلسه نبود از طرفى جنابعالى هم از اشخاصى هستید که کمتر در مجلس تشریف می‌آورید و الا توجه مى‌فرمودید که سه‌شنبه آینده را براى این کار تعیین کردیم نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویت شد.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان نریمان - شوشترى - جمال امامى.

نایب رئیس - با اجازه آقایان به نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌کنم آقاى نریمان بفرمایید.

نریمان - اگر آقایان محترم به خاطر داشته باشند در زمان حکومت رزم‌آرا موقعى که مسأله متجاوز شناختن دولت چین در سازمان ملل متحد مطرح بود و در این باب از طرف سازمان مزبور تصمیم اتخاذ مى‌شد من در اینجا در ضمن توضیحاتى که راجع به سؤال خودم در این باب از دولت وقت به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم عرض کردم که ملت ایران بى‌طرفى خود را می‌خواهد کاملاً حفظ کند و به هیچ وجه مایل نیست آلت دست این و آن واقع شود من آن وقت گفتم که ملت ایران با کسى سر جنگ و دعوا ندارد بلکه صمیمانه طالب و خواهان صلح مى‌باشد - ملت ایران با کمال حسن نیت و صمیمیت می‌خواهد که صلح و صفاى حقیقى و واقعى در میان ملل جهان حکومت کند تا ایرانى بتواند در پرتو صلح و آرامش با خیال راحت خرابى‌ها و خسارات مادى و معنوى را که پنجاه سال سیاست شوم استعمارى و مخرب یک کمپانى خارجى در این کشور به بار آورده و مردم این مملکت را به روز سیاه نشانده است ترمیم و اصلاح نماید - ایران صمیمانه خواهان صلح است زیرا صلح در صورتى و موقعى در دنیا برقرار خواهد شد که عدالت و حقگزارى کامل در بین ملل جهان حکومت کند و در سایه یک چنین عدالت و حقگزارى حقیقى است که ملت ایران می‌خواهد به حق خود برسد و در میان ملل متمدن دنیا عضو مفید و سربلندى باشد اگر تشکیلاتى که ملل جهان بعد از دو فاجعه بزرگ و خونریزى‌هاى عظیم و قربانى دادن میلیون‌ها افراد بى‌گناه و از بین رفتن سرمایه‌هاى هنگفت به وجود آورده است بتواند عدالت اجتماعى را در میان ملل جهان تأمین کند و حق حاکمیت ملل ضعیف دستخوش مطامع و امیال دولت‌هاى قوى باشد اگر بعد از همه این فداکاری‌ها و قربانی‌هایى که به اسم تأمین حقوق بشر و استقرار عدالت بین‌المللى و صلح جهانى از طرف مردم جهان نثار گردید هنوز دولت‌هاى نسبتاً قوى به خود حق بدهند و خود را مجاز بدانند که منشور ملل متحد را زیر پا بگذارند و براى ادامه چپاول و یغماى سرمایه‌داران خود به کشتى‌هاى جنگى و نیروهاى هوایى و زمینى خود توسل جویند و بخواهند یک ملتى را که با هزاران وسائل در اعماق بدبختى دچار کرده‌اند و با هزاران اشکالات مالى و اقتصادى و غیره دست به گریبان ساخته‌اند از رسیدن به حق خود باز دارند وقتى این تشکیلاتى که براى دلخوشى مردم گیتى به اسم دادگاه عدالت و دادگسترى نام نهاده‌اند تحت نفوذ و اراده ملل قوى بر خلاف حق و عدالت و بدون داشتن هیچ گونه صلاحیت بر له اقویا نظر بدهند نه فقط اظهارنظر این سازمان به اندازه پشیزى ارزش نخواهد داشت (صحیح است) بلکه باید حقیقتاً گفت که عدالت بین‌المللى هنوز موضوع و مصداق نداشته و پایه‌هاى صلح جهانى بر روى آب قرار دارد.

ملى شدن صنعت نفت ایران گذشته از این که براى صلح جهان یک عامل بسیار مؤثرى می‌باشد یک سنگ محک خوبى است که معلوم کند آیا الفاظ و کلمات فریبنده از قبیل حقوق بشر و عدالت بین‌المللى و دموکراسى و مساوات و بشر دوستى و نوع پرورى مصداق خارجى و حقیقت باطنى دارد یا خیر.

پایه اساس ملى شدن صنعت نفت ایران همان حق مسلم و تصدیق شده‌ای است که ملل جهان براى بهره‌بردارى و استفاده از منابع ثروت کشور‌هاى خود دارند و منشور ملل متحد این حق مسلم ملل را تصدیق و تضمین کرده است.

آیا تمام تلاش و کوشش مذبوحانه که کمپانى سابق نفت و دولت بریتانیا براى جلوگیرى از اعمال این حق مشروع ملت ایران می‌کند جز این است که کم‌ترین اعتبارى براى این الفاظ و کلمات و منشور‌ها و اعلامیه‌ها و حقوق بشر قائل نمی‌باشد آیا مردم صلح دوست و نوع پرور و بشر دوست دنیا خواهند نشست و خواهند گذاشت کارگر بدبخت ایرانى مثل گذشته با نان خالى بسازد و در آفتاب سوزان 45 درجه خوزستان در زیر حصیر به مرگ تدریجى خود ادامه دهد تا لردهاى انگلیسى با دلارها و ارزهاى حاصله از فروش مواد نفتى ایران به زندگى مجلل و متمدن و قرین آسایش و سعادت خود ادامه بدهند.

آیا عدالت بین‌المللى که براى استقرار آن جوان‌هاى دنیا مرگ را به رایگان در آغوش گرفتند این است؟ اگر دنیاى متمدن به یک چنین بى‌عدالتى و زور و قلدرى می‌خواهد تن بدهد ملت ایران زیر بار آن نخواهد رفت به خواست خداوند تا یک نفر ایرانى زنده است چاه‌هاى نفت ایران دیگر به دست خارجى‌ها نخواهد افتاد و یک کمپانى غارتگر خارجى به رجان و مال و هستى مردم این کشور دیگر حکومت نخواهد کرد.

ملت ایران دیگر مقدرات خود را در دست‌هاى توانا و مصمم خود گرفته است و دیگر اجازه نخواهد داد که احیاناً افراد مزدورى با مقدراتش بازى کنند.

مخالفت که مجلس دوره پانزدهم با پشتیبانى و کمک باطنى با یک عده خیلى معدودى نمایندگان فداکار نسبت به قرارداد گس - گلشاییان عملاً از خود نشان داد تیرى که از اسلحه مردى رشید و فداکار مسلمان به عمر مداخله کننده در امر انتخابات تهران خاتمه داد و صندوق‌هایى را که به دستور این مرد با آرا قلابى پر کرده بودن طعمه حریق قرار داد.

گلوله‌اى که فرزند رشید دیگر ایران به فرمان افکار عمومى ملت ایران به سوى رزم‌آرا رها کرد و این مردى را که ملت ایران محکوم به اعدام و فنا نموده بود از بین برداشت و نام خلیل طهماسبى را در تاریخ ایران در میان فداکار و شجاع‌ترین قهرمانان این کشور براى همیشه ثبت نموده جنبش و حرارتى که ملت ایران در تمام دوره شانزدهم تقنینیه از خود نشان داده و موفقیت‌هایى که در اثر بیدارى و فشار افکار عمومى نصیب مردم ایران شده است تمام اینها آثار و علائم و مدارک و قوانین هستند که بدون تردید ثابت مى‌کند که دوران فرمانفرمایى خداوندان نفت سپرى شده است.

تمام اینها به طور غیر قابل تردیدى ثابت می‌نماید که دولت آقاى دکتر مصدق مادام که در طریق خواسته‌ها و امیال و آروز‌هاى ملت ایران قدم برمی‌دارد شکست نخوردنى خواهد بود و آن بیگانگانى که احیاناً روى سقوط این دولت حساب می‌کنند و کاخ آرزوهاى خود را بنا کرده‌اند سخت در اشتباهند.

در تاریخ مشروطیت ایران دولت آقاى دکتر مصدق تنها دولتى است که به تمام معنى از پشتیبانى ملت ایران برخوردار است و آنهایى که خیال می‌کنند با خورده‌گیری‌ها و ایرادجویى‌هاى خود مى‌توانند این دولت را متزلزل نمایند راه غلط مى‌پیمایند و خشم ملت ایران را به خود جلب مى‌کنند جناب آقاى دکتر مصدق باید با کمال شجاعت و از روى نهایت تدبیر و با خیالى فارغ موضوع ملى شدن صنعت نفت ایران را تا آخرین نقطه و مرحله به موقع اجرا بگذارند و مطمئن باشند که ملت ایران تا پاى جان پشتیبان ایشان خواهد بود و از هر نوع فداکارى در این راه مضایقه نخواهد نمود و مجلس شوراى ملى نیز به تبعیت از افکار عمومى و بنا به مصلحت کشور از دولت ایشان کمال تقویت را خواهد کرد و ضمناً انتظار دیگرى که ملت ایران از آقاى نخست‌وزیر محبوب خود دارد این است که دست‌هاى ناصالح را از کارهاى عمومى کوتاه و در امور ادارى اصلاحات ضرورى و لازم را انجام دهند تا در نتیجه موضوع ملى شدن صنعت نفت بهتر و سریع‌تر خاتمه پیدا کند (صحیح است، احسنت)

نایب رئیس - آقاى شوشترى

+++

شوشترى - بسم الله الرحمن الرحیم. در زمان جاهلیت عرب‌هایى که آشنا با علم و دانش و فضل و فضیلت نبودند عادت کرده بودند به یک عادت عجیبى که رئیس اسلام هم آن عادت را از آن اعجوبگى در آورد به یک صورت اخلاقى و آن مسأله این ماه‌هاى حرام بود چرا این کار را عرب‌ها درست کردند؟ خود خواهى حس حسادت، حس بى‌علمى، حس بى‌دانشى، حس جنگجویى، اینها را به هم انداخته بود کار به جایى رسیده بود که این عرب از این بادیه از این چادر به آن چادر نمى‌توانست برود تمام زندگی‌شان مختل شده بود به طورى که ناچار شدند چهار ماه را ماه حرام قرار دادند که در این چهار ماه مردم بیچاره بتوانند بروند توى دهات‌شان سر کارشان کاسبى‌شان سر گاو و گوسفندشان زندگى بکنند وقتى که نور مقدس اسلام تابش کرد و شروع به اصلاح کرد و آن مفاسد اجتماعى را در هم ریخت براى زن‌ها احترام قائل شد براى تمام مردم آزادى تمام قائل شد مردم را توحید خواند آن وقت براى این چهار ماه هم چون این اعراب عادت کرده بودند یک مقررات اخلاقى و یک احکامى وضع کرد که آن مفاسدى که آنها عادت کرده بود در این 4 ماه یعنى ماه‌هاى حرام اصلاح شوند.

اینها در طى این ماه‌ها وظایفى داشته باشند در این ماه‌ها تزکیه نفس بکنند، چه کنند، چه کنند متأسفانه تاریخ دارد تکرار مى‌شود براى جنگ چویى براى مبارزه با اشخاص روى حس خودخواهى مردم را دعوت به جنگ مى‌کنند احترامى هم براى هیچ کس قائل نیستند من در آن جلسه قبل که آقاى دکتر مصدق تشریف آورده بودند در آن اطاق که آقاى زاهدى بود و بعضى از وزرای‌شان بودند به ایشان عرض کردم آقا مردم را به جنگ دعوت کردن مردم را فحش دادن مردم را ناسزا گفتن و آن هم مردمى که بار روح وحدت کلمه همه راجع به ملى شدن نفت رأى دادند همه زحمت کشیدند این را به یک عده اختصاص دادن و دیگران را مورد حمله و افترا قراردادن بر ضرر ایران است این مطابق مصلحت سیاست نیست ممکن است هزار‌ها عیب براى ما پیدا بکنید آقا کل یوم هو فى شأن هر روز یک سیاستى در دنیا است چرا ما باید یک چیزى را که تمام نمایندگان مجلسین تمام ملت ایران از مظالم اجانب از تعدى اجانب ناله مى‌کردند به دست برادرى و اتحاد که به مذلول‌المؤمنون اخوه ایرانى‌ها با برادرى یک رأى دادند آن وقت یک عده‌اى می‌آیند جلو درب مجلس شوراى ملى به نمایندگانى که حتى 15 سال در محبس خوابیده‌اند توهین می‌کنند یا به مثل من پیرمردى که غیر از خدمت با سلام و غیر از خدمت به ایران و با فقر و مسکنت زندگى کرده‌ام امروز مى‌آیند مرده باد زنده باید مى‌کویند عرایضم را کردم دیدم به به عجب گفته‌ام ولى البته آنچه به جایى نرسد عرایض بنده است فرمود احساسات مردم را که نمى‌شود جلوگیرى کرد این احساسات طبیعى است؟ این احساسات واقعى است؟ این معنى وقتى تأیید شد دیدم آن ورق پاره‌هایى که هویت آنها را بعد هم اگر آقایان خراسانی‌ها مرا منع نکنند یک روز آن پرونده‌هاى شهربانى آن بى‌عفتی‌ها را می‌آورم علنى می‌کنم آن وقت در میتینگى که در تجریش می‌دهند من و آقاى جمال امامى و آقاى عبدالقدیر آزاد و یا کسان دیگر را مورد حمله قرار مى‌دهند آقا عامل نفتیم آقایان وکلا من پول خور نفتم؟ بعد از این روز یک روزى است. آن وقت هم یک آقازاده‌اى که هیچ وقت از او پسندیده نبود آقاى حائرى‌زاده به من می‌فرمایند که ما همیشه اقلیت بودیم و مورد احترام بودیم خودتان را اصلاح کنید آقا ما چه بدعتى در دین گذاردیم؟ آقا آن روزى که در دوره 5 که به جدت تا امروز نگفته‌ام وقتى که نسبت به شما توهین کردند نسبت به آیت‌الله العظمى مرحوم مدرس قدس سره توهین کردند من اعتراض کردم این من بودم وقتى که مرحوم آیت‌الله مدرس در خواف بودند رفتم آنجا و زیارتش کردم و به این مزخرفات اعتنا نکردم و از جیب فقیرم 18 ماه ماهى سى تومان دادم آن روز احساسات ملى بود؟ احساسات تصنعى بود؟ والله امروز آقاى نریمان به من نصیحت کرد امروز می‌خواستم با زره بیایم بفهمانم که من همان هستم که در کابینه آقاى دکتر مصدق در برنامه‌شان گفتم که زره من پشت ندارد من پسر على بن ابى طالبم به چربى خیانت. به پیه رشوه، به دزدى، تعدى به ناموس مردم عادت نکرده‌ام والله قطره خونم ریخته مى‌شود و این عوام فریبى را پاره می‌کنم ولى چون یک نفر از آمریکا آمده یعنى می‌خواهد امروز بیاید و سیاست مملکت باریک است (صحیح است) و همه علاقه داریم که استیفاى منافع خودمان را بکنیم (صحیح است) همه علاقه داریم که دست سیاست اجنبى از مملکت ما قطع شود (صحیح است) همه علاقه داریم مملکت ایران با وحدت کلمه با برادرى بعضى حرف‌ها را نمی‌گویم جناب آقاى دکتر مصدق آقاى زاهدى، سر لشگر، تیمسار فضل‌الله من کجا در امور مملکت اخلال کرده‌ام کجا وکلا اخلال کرده‌اند اخلال را آنها می‌کنند که خودشان را به جبهه ملى چسبانده‌اند و در تمام ادارات انفاذ کلمه می‌کنند (صحیح است) در تمام ادارات مأمور تعیین می‌کنند پول می‌گیرند دزدى مى‌کنند استفاده مى‌کنند ما اخلالگریم؟ خدا لعنت کند اخلالگر را (حائرى‌زاده - آنها را معرفى بفرمایید) مى‌گویم دستت را مى‌گیرم مى‌برم نشان می‌دهم توصیه‌ها را این وزیر خوب است اینجا نشسته است پریروز رفتم پیش وارسته تو سرش زد که هى توصیه چى چى مگر چه چیز شده نفت مال ملت ایران است (صحیح است) نفت مورد توجه عموم وکلا است (صحیح است)

این که‏ حربه گرفته شده هى زده می‌شود از کجا آقا کاغذهاى مارکدار شرکت نفت را آن شخص مرموز بر نداشته باشد انگلیسى تویش نوشته باشد چرا تمام صورت را در نمى‌آورند آن روزى که گفتم شخص على هیئت بیاید بگوید براى این بود چون من در زمان مرحوم رضا شاه مأموریتى داشتم رفتم به آذربایجان هیچ کس انتظار نمی‌برد والله على هیئت از من می‌ترسید (جمال امامى - حالا هم می‌ترسد) از من هیچ کس نباید بترسد همه باید از خدا بترسیدند و بس خدا، خدا، خدا غیر خدا موجود قابل وجود نیست (صحیح است) این حرف‌ها چیست می‌زنید خدا، خدا، رفتم در آذربایجان با او مشورت کردم راجع به موقوفات آستانه صوفیان ولیوان علیا هیئت تعجب کرد گفت شوشترى تو هم مأمورى که آمدى اینجا گفتم بلى من مأمورى هستم که باید حق را عمل بکنم ولى اگر به من بگویند که برو سر فلان آدم را بیاور من نمی‌کنم چون سر ببر نیستم من اولاد روحانیم من اولاد رشید اسلامم باید آنچه را که جدم دستور داده و قرآن دستور داده من به او عمل کنم (فرامرزى - لایحب الله الجهر بالسوء) گوش کن آقا من مثل دیگران نیستم من در کابینه رزم‌آرا دیدید که رأى ندادم در رأى اعتمادى که خواست رأى ندادم ولى آنهایی که با او همراه بودند در هر کار با او بودند امروز مرا آلوده می‌کنند به این که من نفت خورم و پول از شرکت نفت می‌گیرم این شرافت من شرافت دودمان من جدامى من سید مجاهد در قفقاز جنگیده جد پدرى من سید نعمت‌الله جزایرى است فامیل من بزرگ‌ترین فامیل اسلام است آن وقت می‌روند در میتینگ مى‌گویند من نفت خوردم اى رویتان سیاه‌اى مسلمان مجاهد به تو اسلام این طور دستور داده؟ لاتقو لو المن القى الیکم السلام لست مومنا کجا اسلام افترا را دستور داده؟ کجا دین اسلام گفته است عوام فریبى و مردم گول زنى بکنید، گفتیم نفت مال ایران است مال ملت ایران است ما همه رأى دادیم النهایه ما ایران را سرمایه قمار یک قمار باز قرار ندادیم که برود جلو یک دفعه ایران را بر باد دهد من در موقعش می‌گویم چون فعلاً مهمانى به مملکت ما آمده امیدوارم روح مقدس ایرانیت امیدورام ذات پروردگار در آمدن این مسافر طورى بکند که این تشنج از بین ملت ایران و دنیا برداشته شود (انشاالله) ولى اگر آقایان این روش باشد به خدا با لباس لخت با قرآن به سرگذاردن مى‌آیم اینجا مطالب را می‌ریزم بیرون و خود را فدا می‌کنم وقتى خود را فدا کردم وکالت چیست وکالت دون شأن من است الآن بروید اوشان ببینید تمام محترمین گرگان نشسته‌اند که چرا از وکالت گرگان نفى نمى‌کنى 53 نفر در آنجا نشسته‌اند من نه پول مى‌گیرم خدا باید به من بدهد بشر لایق نیست به من چیزى بدهد آقاى امیرتیمور کلالى من 9 ساله در شهر شما بودم آیا شنیدى من از کسى چیزى بگیرم (امیرتیمور کلالى - نه خیر آقاى شوشترى شما منزه هستید) چرا باید نسبت بدهید که من از نفت پول می‌گیرم (فرامرزى - کى گفته؟) گوش کن آقا توى میتینگ تجریش (فرامرزى - اینجا که میتینگ نیست به مجلس چه مربوط است) گوش کنید این مردم تهران آنهایى که موى سرم را براى شفا می‌بردند اینها به من فحش نمى‌دادند محرک دارد و الا آقا جان من زندگانى خیامى دارم تو خودت آمدى دیدى 15 تا شعر فردوسى توى خانه‌ام برایت خواندم تعجب کردى بالله تاریخ اسرار خراسان را دارم مى‌نویسم این تاریخ‌هاى مجعولى که آقایان نوشته‌اند به نام خودشان تمام را مفتضح مى‌کنم به من عامل اجنبى مى‌گویند؟ امروز آمدم با تمام معنى و ادت این عرایض را کردم آقایان در عمل‌تان تجدیدنظر بکنید و الا خواهید دید و تصدیق خواهید کرد که یک تنه همه را شکست خواهم داد.

صفایى - همیشه حقیقت به باطل غلبه می‌کند آقاى شوشترى‏

نایب رئیس - آقاى جمال امامى‏

جمال امامى - عرض کنم که بنده از آقاى مهدوى تشکر مى‌کنم که نوبت نطق خودشان را به بنده مرحمت کردند ایشان یک موضوعى را مى‌خواستند به مجلس تذکر بدهند خواهش می‌کنم آخر بیانات بنده یادآورى بفرمایید که بنده از طرف جنابعالى به مجلس شورای ملى تذکر بدهم قبلاً عرض کنم که در جلسه گذشته در بیاناتى که بنده کرده‌ام بعضى‌ها سوء تعبیر کرده‌اند و خیال کرده‌اند که بنده قصد اعتراض یا تعرض نسبت به جناب آقاى معدل داشتم بنده خواستم نظرم را روشن بکنم قصد تعرض به ایشان نداشتم مى‌گویند اگر بینى که نابینا و چاه است اگر خاموش بنشینى گناه است امروز روزى است که اگر گفتنى‌ها گفته نشود ممکن است فردا گناه تلقى بشود (صحیح است) و مقصر باشیم در مقابل وجدان‌مان در پیشگاه مملکت‌مان و پیشگاه ملت‌مان و پیشگاه خدا (آقاى

+++

فرامرزى با یکى دیگر از آقایان مشغول مذاکره بودند) آقاى فرامرزى تفسیر می‌فرمایید عرایض من را؟ (فرامرزى - نه خیر چیزى مرقوم فرمودند جواب دادم) حالا که آمده‌ام اینجا ایستاده‌ام مى‌بینم که تکلیف بسیار شاقى به عهده گرفته‌ام چون از یک طرف نمی‌خواهم تمام گفتنى‌ها را بگویم و نمی‌خواهم پرده از روى تمام اسرار بردارم چون به نفع مملکت نیست (صحیح است) از طرف دیگر هم بالاجبار باید گفتنى‌ها گفته شود که هم مجلس شورای ملى و هم ملت ایران متنبه بشود تلفیق این دو موضوع با هم خیلى مشکل است از عهده بنده خارج است بنده کارى ندارم که جریان نفت چى بود و چه می‌خواستند و چه شد (آزاد - بگویید آقا چرا نمى‌گویید) نه حالا موقعش نیست قربان آقاى آزاد بین خادم و خائن چه تفاوتى هست خادم آن است که دندان روى جگر بگذارد و مصالح کشور را در نظر بگیرد (صحیح است) و همه گفتنى‌ها را نگوید گو این که به ضرر خودش باشد خاطرتان می‌آید یک روزى در دوره 13 آمدند مرحوم فروغى را اینجا سنگ زدند و این مرد لب نگشود حرفى نزد تا بعد فهمیدند علت چه بود (اسلامى - دستورى بود) عرض کنم که همه گفتنى‌ها نباید گفت وقتى که آدم تشخیص داد به مصلحت کشور نیست و به موضوعى که در بین داریم ممکن است لطمه بخورد نباید گفت حالا جریان ملى شدن نفت هر چه بود بود عجالتاًَ من وارد آن بحث نمی‌شود که چه می‌خواستند چه منظور بود چه کردیم بنده تا اعلان ملیت نفت با آقایان موافق بودم به دلیل این که طرحش را خودم دادم ولى در موقع اجراى قانون نفت بنده با آقایان موافق نبودم به دلیل این که هم به آن 9 ماده رأى ندادم هم اعتراض کردم براى این که آقا یک وقتى ملت احساسات دارد باید داشته باشد و مستحسن است ولى زمامدار احساسات نباید داشته باشد زمامدار باید مصالح مملت را در نظر بگیرد بدبختانه آقاى فرامرزى هیچ وقت تقریباً مصالح با حق در یک ردیف در نمی‌آید حالا عرض می‌کنم چرا (صفایى - مصالح با احساسات؟) مصالح با حق حالا عرض مى‌کنم چرا مصالح با حق در یک راه نمی‌رود حق یک چیزى است مصالح یک چیزى است شما دارید توى خیابان می‌روید دو تا دزد گردن کلفت یقه‌ات را مى‌گیرند که عینکت را به من بده اگر ندهى جانت در خطر است و اگر بدهى جانت خلاص می‌شود و حال آن که حقیقت این است که عینک را ندهى ولى به مقتضاى مصالح حقت را می‌دهى جانت را خلاص می‌کنى به این دلیل مصالح و حق همیشه با هم توأم نیست (صحیح است) (حائرى‌زاده - هم جان ما را می‌گیرند هم عینک‌مان را) (آقاى فرامرزى اجازه خواست) آقاى فرامرزى اعتراض دارید به عرایض بنده؟

نایب رئیس - بین‌الاثنین حرف نزنید آقا (فرامرزى - سؤال می‌کنند باید جواب داد)

جمال امامى - زمامدار اگر بنا بود که همیشه حرفش را به کرسى بنشاند این را هر فردى مى‌تواند تشخیص بدهد حق چیست ناحق چیست زمامدار آن است که مصلحت جامعه‌اى را به عهده گرفته آن را تشخیص بدهد و اعمال بکند عرض کردم جامعه حق دارد احساسات داشته باشد ما آمدیم نفت را ملى کردیم خلاصه‌اش براى چه؟ براى این که یک عایدات بیشتر نصیب این کشور بشود براى این که این ملت از این فقر و مسکنت خلاص بشود (اسلامى - تنها عایدات نبود) آن طولانى می‌شود اگر وارد آن مرحله بشوم عرایض گفتنى زیاد است عرض کنم که فرض بفرمایید تنها عایدات نبود راست است خود بنده هم وقتى که طرح را دادم به آن منظورى که آقا می‌فرمایید ناظر بودم ما می‌گوییم که می‌خواهیم دست عمال اجانب را از سیاست این مملکت کوتاه کنیم یک قسمت از منظورتان هم این بود (صحیح است) حالا من از شما‌ها انصاف می‌خواهم تاکنون شنیده‌اید یک ایرانى بگوید من طرفدار انگلیس هستم اگر شنیده این به من بگویید معاذالله ممکن نیست یک ایرانى بگوید من می‌خواهم ایران مستعمره انگلیس بشود (فرامرزى - گفتنش را نشنیده‌ایم اما کردنش را دیده‌ایم) (حائرى‌زاده - عملش را دیده‌ایم) کردنش را شما دیدید من ندیدم عرض کنم آقاى فرامرزى ... عرض کنم که آقاى رئیس مى‌فرمایند که بین‌الاثنین صحبت نکنیم ولى ایشان بى‌لطفى مى‌فرمایند.

نایب رئیس - آقا فرمایشات‌تان را بفرمایید اداره مجلس با بنده است.

جمال امامى - حالا ما به فرض این که شرکت نفت عمالى در این مملکت دارد که اخلال مى‌کنند یک قسمت از اعمال ما هم مربوط به این فرض است گفتیم نفت را ملى کنیم دست اینها را کوتاه کنیم ولى الآن این هیاهو را می‌کنیم از طرف دیگر یک عده عمال اجنبى دیگر که خودش اقرار می‌کند که من عمال آن اجنبى هستم پول از آن اجنبى مى‌گیرم کاغذ هم می‌گیرم شعارم شعار او است پولم پول او است گفته‌ام گفته او است و نتیجه هم آن است که ایران مستعمره آن اجنبى شود (صحیح است) این را آزاد گذاشته‌اید اگر ما خواستیم ایادى اجنبى را از ایران قطع کنیم راهش این است؟ نه. حالا برگردم به سر مطلب‌مان عرض کردم که مصلحت و حق همیشه با هم توأم نیست زمامدار باید مصالح جامعه را در نظر بگیرد الآن راهى را که ما انتخاب کرده‌ایم هر روز فاصله بین ما و بلوک غربى را زیادتر مى‌کند نتیجه آن چیست؟ نتیجه آن آن است که ما در دامان بلوک شرقى مى‌افتیم ما این را می‌خواهیم آقا؟ گوش رادیوى مسکو وقتى که مى‌گوید که ما جلو 30 میلیون مسلمان را نمی‌توانیم بگیریم که سرازیر نشود براى جهاد این را یک قدرى تأمل بفرمایید تعمق بفرمایید و در هر صورت ما آمدیم زیر ابرویش را برداریم چشمش را کور مى‌کنیم حکایت آن طبیب است که مباهات کرد من سنگ کلیه بزرگى را در آوردم گفتند مریض چه شد گفت او مرد این اهمیت ندارد آقا سنگ کلیه عجیبى بود در آوردم این عمل ما آن طور نباشد خداى نکرده در هر صورت هر چه شده شده ما مایل نبودیم کار را به دیوان دادگسترى لاهه بکشانند بدبختانه در آنجا محکوم هم شدیم اعتراض هم به آن رأى دادیم ولى تصدیق مى‌کنید به آنجا نمی‌رسید بهتر بود (فرامرزى - حکم در اصل قضیه نداده) می‌دانم آن رأیى که داده به ضرر ما است (فرامرزى - صحیح نیست آن رأى) عرض کردم بنده با طرز اجرایى دولت آقاى دکتر مصدق موافق نبودم براى این که می‌دیدم چه عواقب وخیمى خواهد داشت براى ما ولى امیدوارم حالا که نماینده رئیس جمهورى امریکا را پذیرفته‌اند کارى بکنند که سر و ته قضیه را به هم بیاورند که خداى نکرده نماینده رئیس جمهورى امریکا از اینجا ناراضى بر نگردد از آقاى دکتر مصدق و دولت ایشان توقع این را دارم که اولاً در جریان مذاکراتى که با آقاى هریمن مى‌کنند مجلس را همیشه آگاه کنند (صحیح است) ثانیاً چون بنده با همه این حرف‌هایى که زده می‌شود باز براى آقاى دکتر مصدق بیشتر حسن نیت و حسن تشخیص قائلم تا نسبت به بعضى از رفقاى ایشان امیدوارم آقاى دکتر مصدق این قضیه را خودش در دست بگیرد و با این شخصى که مى‌آید قضیه را حل بکند نگذارد که اطرافیان ایشان زیاد دخالت کنند (پیراسته - تمام شکایت از اطرافیان ایشان است از خود ایشان کسى شکایتى ندارد) خود ایشان شخصاً و رأساً دخالت بکنند و از مذاکراتى که می‌شود مجلس را آگاه کنند چون آقا شما که نشسته‌اید اینجا مسئولیت تمام امور دکتر مصدق را به عهده دارید نمى‌توانید فردا شانه خالى کنید چون در تمام مراحل به او رأى داده‌اید بنابراین حق دارید از دکتر مصدق بخواهید که شما را از جریان امور آگاه کند فردا اگر خداى نکرده آتش زبانه کشید مى‌دانید چه جواب بدهید؟ اگر این کار را نکنید به تکلیف نمایندگى خودتان عمل نکرده‌اید و وجدان‌تان راحت نخواهد بود.

نایب رئیس - جناب آقاى امامى دو دقیقه دیگر بیشتر از وقت‌تان نمانده‏

جمال امامى - بنده عرضى ندارم آقاى مهدوى مرقوم فرموده‌اند که تذکر مرا فراموش نکنید عرض کنم که ایشان می‌خواستند راجع به امتداد راه آهن آذربایجان و خراسان که تلگرافاتى رسیده و طرحى هم از طرف نمایندگان داده شده است بذل توجه بیشترى بشود (صحیح است) هم از طرف مجلس و هم از طرف دولت این را بنده هم به نوبه خودم تقاضا مى‌کنم که انجام بفرمایید در هر صورت در خاتمه عرایضم باز تکرار می‌کنم که استدعا مى‌کنم از آقاى دکتر مصدق که بدون اجازه مجلس تصمیمى نگیرند.

3 - بیانات آقایان معدل و آزاد طبق ماده 90 و آقاى پیراسته طبق ماده 80 آیین‌نامه.

فرامرزى - جناب آقاى رئیس اجازه بفرمایید بنده چند کلمه توضیحاتى بدهم.

نایب رئیس - آقاى فرامرزى توجه بفرمایید اشاره به حکم دیوان داورى لاهه فرمودند این قسمت باید توجه شود که حکمى که دیوان داورى لاهه صادر کرده بر خلاف قوانین حقوقى دنیا است (صحیح است) و به هیچ وجه مورد توجه ملت ایران نیست. با اجازه آقایان وارد دستور می‌شویم آقاى معدل فرمایشى دارید.

معدل - به بنده توهین شده است اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم.

نایب رئیس - به شما توهین نشده است.

معدل - در جلسه قبل آقاى آزاد ضمن بیانات‌شان راجع به بنده صحبت کردند اجازه بفرمایید

آزاد - من که صحبتى نکردم اگر اجازه می‌دهید من اول حرف‌هایم را بزنم بعد ایشان بیایند به عنوان ماده 90 صحبت کنند

نایب رئیس - آقاى معدل صرف‌نظر بفرمایید اجازه بدهید وارد دستور شویم مجلس را متشنج نکنید.

معدل - مطمئن باشید که من عرایضى نخواهم کرد که ایجاد تشنج بکند.

آزاد - آقاى امامى اجازه بدهید من بیایم صحبت بکنم آن وقت ایشان ببینید مطابق ماده 90 حرف بزنند

معدل - وکیل وقتى محترم است که حیثیت داشته باشد

نایب رئیس - انشاالله همه آقایان حیثیت دارند بفرمایید آقاى معدل‏

معدل - در جلسه اسبق وقتى بنده از

+++

پشت تریبون آمدم پایین اظهارى شد به جلسه سابق حقیقتش این است که من متوجه بیان نشدم دیروز یکى از دوستانم روزنامه مربوط به جناب آقاى آزاد را به من دادند که در آن شرحى نوشته بودند.

آزاد - ایشان راجع به روزنامه به عنوان ماده 90 صحبت می‌کنند.

معدل - الآن هم آمدم صورت جلسه را به دستم دادند آن اظهارى که فرموده بودند و من نشنیده بودم در صورت مجلس بود آقای آزاد من هم مثل شما هستم من به شما ادب می‌کنم (آزاد - من چه گفتم من گفتم قتل محمد مسعود را بگویم موضوع گربه است و چوب) من به شما احترام می‌کنم خواندم دیدم که راجع به قتل محمد مسعود از من سؤال کرده‌اند بنده از سال 1311 ساکن این اطاقم یک دوره پانزده را نبودم با شما و یک عده‌اى مثل شما حشر و نشر داشتم من نسبت به نمایندگان جز ادب و احترام چیز دیگرى نداشتم اگر کسى از من خلاف ادبى دیده است خودش من را تنبیه کند این مرد آزاد را هم یک آدم آزادی خواه که زجر دیده و شکنجه و ستم کشیده مى‌شناسم هیچ حساب خورده‌اى هم در زندگى با او ندارم می‌دانم که به او اشتباه کرده‌اند و وادار کرده‌اند که به من حمله کند ولى نه این است که این مطلب به بنده بچسبد که من دفاع بکنم ولى یک چیز است و کسى که به او نسبتى بدهند و از آن دفاع نکند معنى ندارد وکیل باید صاحب حیثیت باشد تا بتواند از موکلینش و از حقش دفاع کند (صحیح است) بنده در مجلس می‌بایستى در معرض سیاست باشم اینجا جاى سیاست است اینجا کار دیگرى ما نداریم ما همه با هم دوست و رفیق هستیم گاهى دسته دیگر آن طرف قضیه واقع می‌شویم ولى اگر همان طور که آقاى شوشترى گفتند اگر بنا شود که هر کس براى اظهارنظرش در معرض اتهام و افترا واقع بشود سنگ روى سنگ قرار نمی‌گیرد آقاى آزاد شما چندى قبل جزء جبهه ملى بودید آن روز بنده آدم خوبى بودم شما به هر جهتى (من چون نظر توهین ندارم) با آنها به هم زدید من باید پا شوم بروم در خانه آنها را بکوبم و بگویم چون آقاى آزاد با شما به هم زدند من دیگر از امروز با شما نیستم و اگر چنین کارى نکردم باید بگویید که محمد مسعود را تو کشتى محمد مسعود همکارم بود توى روزنامه‌اش به من حمله کرده بود به اصطلاح اختلاف مال داشتیم، بنده بهترین دوست محمد مسعود هستم و من نمى‌آیم آقاى آزاد را در این موقع به قول رفقا یک شکستى در قطار بیندازم و از این حیث ایجاد یک تفرقه این بکنم شما سن‌تان از من بیشتر است صدمه خوردید زجر کشیدید من از خداوند براى همه ملت ایران سعادت و انصاف مى‌خواهم و براى آنها هم که بیمارى روحى دارند شفاى عاجل مى‌خواهم‏

آزاد - بنده اخطار دارم حرف بنده تحریف شده است دو سه دقیقه اجازه بدهید (به طرف تریبون آمدند)

نایب رئیس - آقاى آزاد اجازه بگیرید بعد تشریف بیاورید

آزاد - حالا اجازه می‌گیرم، اجازه دادید؟

نایب رئیس - بفرمایید سر جای‌تان اجازه می‌دهم به آقا استدعا می‌کنم از همانجا سرجای‌تان بیانات‌تان را بفرمایید

آزاد - بنده پنج دقیقه بیشتر صحبت نمى‌کنم و این فرقى نمى‌کند همان عرایضى را که می‌خواهم آنجا عرض کنم اینجا عرض می‌کنم.

نایب رئیس - بفرمایید

آزاد - بنده خیلى تعجب می‌کنم که از طرف بعضى از آقایان نمایندگان مجلس به نمایندگان دیگر هى توصیه می‌کنند که در این موقع شما اختلافات را کنار بگذارید و با هم همکارى کنید ولى از صبح تا شام هى می‌آیند نیش می‌زنند و هى هل من مبارز می‌طلبند وقتى که هل من مبارز طلبیدند آدم که پا می‌شود جواب اینها را بدهد می‌گویند آقا شما تشنج ایجاد مى‌کنید ملاحظه فرمودید که پریروز آقاى حائرى‌زاده آمدند اینجا یک نیش‌هایى زدند و حالا آقاى معدل آمد یک نیش‌هایى زد خیلى من تعجب دارم یک عده اشخاص که پرونده‌شان سیاه است در این مملکت یک عده اشخاصى که مدرس را کشته‌اند در قضایاى سیاسى یک عده اشخاصى که توصیه سفارت انگلیس در پرونده استخدامى آنها موجود است اینها مى‌آیند نیش می‌زنند وقتی که آدم مى‌آید اینجا صحبت بکند پا می‌شوند اینجا قل اعوذ برب الناس می‌خوانند آقاى معدل من هزار تا نامه خطى دارم، نامه چاپى دارم که نوشته‌اند شما در قتل محمد مسعود شریک بودید من یک کلمه آنها را نگفتم الآن آنها توى خانه من است ولى شما هى مى‌آیید اینجا نیش می‌زنید (معدل - من به شما جز احترام چه گفتم) شما مطالبى که اینجا مى‌آیید مى‌گویید نمى‌فهمید که چه مى‌گویید وقتی که می‌روید می‌فهمید که به زمین و آسمان نیش زده‌اید، بعد که مى‌روید به خانه مى‌فهمید پرونده جنابعالى در خانه من است اجازه مى‌دهید مى‌آوردم اینجا مى‌خوانم.

نایب رئیس - وارد دستور می‌شویم‏

پیراسته - اخطار نظامنامه‌اى دارم. طبق ماده 80

نایب رئیس - بفرمایید

پیراسته - با اعتمادى که بنده دارم که مجلس شوراى ملى توجه به حال قضات داشته است طرحى هم تقدیم شد که لایحه افزایش حقوق قضات در دستور قرار بگیرد 36 نفر هم امضا کرده‌اند از جمله خود جناب آقاى نایب رئیس معهذا من نمى‌فهمم که چرا جناب آقاى وزیر دادگسترى نمى‌خواهند بیایند اینجا و تقاضا بکنند که این در دستور قرار بگیرد مثل این است که اصرار دارند قضات بیشتر گرسنه باشند (معاون نخست‌وزیر - در مجلس هستند) حالا اگر تشریف دارند خودشان بیایند این تقاضا را بکنند براى این که همیشه وزرا مى‌آیند به سراغ وکلا که شما بیایید لوایح ما را بگذرانید حالا وکلا می‌روند دنبال آقاى وزیر دادگسترى که آقا این لایحه‌ای را که شما آورده‌اید و معتقدید تصویب شود بیایید این را تصوب بکنیم من مى‌خواستم تقاضا کنم از جناب آقاى رئیس که اگر دولت نمى‌خواهم توجه به حال قضات داشته باشد بنده عقیده دارم خود مجلس آقایانى که امضا کرده‌اند این را در دستور قرار بدهند استدعا مى‌کنم این را خودتان توجه بکنید.

نایب رئیس - اخطار آقاى پیراسته اینجا وارد نبود براى این که دستورى هست که طبق آیین‌نامه معین شده و مطابق آن دستورى کار مى‌کند آقاى معاون نخست‌وزیر فرمایشى دارید.

معاون نخست‌وزیر - می‌خواستم عرض کنم که آقاى وزیر دادگسترى همیشه حاضرند.

نایب رئیس - مذاکره در پیشنهادات راجع به اوراق شرکت سابق نفت است پیشنهاد آقاى کشاورزصدر قرائت می‌شود مخالف و موافق صحبت کرده‌اند و اعلام رأى هم شده حالا قرائت مى‌شود و رأى می‌گیرم‏

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم نمایندگان منتخب از کمیسیون دادگسترى نفت نظارت داشته باشند نه این که در رسیدگى مداخله داشته باشند کشاورزصدر

تیمورتاش - آقا این اصلاً تحصیل حاصل است.

اسلامى - بنده پیشنهادى داده‌ام که مقدم است‏

نایب رئیس - آقاى اسلامى پیشنهاد مسکوت ماندن را فرموده‌اند هر جلسه آقا یک چنین پیشنهادى کرده‌اید و با این که بر خلاف آیین‌نامه می‌دهید اجازه گرفته صحبت می‌کنید و بعد پس می‌گیرد.

اسلامى - نه آقا این یک چیز تازه این است‏

نایب رئیس - هر جلسه یک چنین پیشنهادى مى‌دهید و بعد پس مى‌گیرید و می‌فرمایید یک چیز تازه هست اصلاً پیشنهاد سکوت قبل از بحث در اصل موضوع است و حالا دیگر موردى ندارد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم دولت مکلف است دادگاه‌هاى بدایت و استیناف مخصوص کیفر همکارى نامشروع با اجانب و خیانت به کشور مرکب از قضات عالى مقام تشکیل و کار این دادگاه‌ها صرفاً رسیدگى به اتهام جرائم همکارى با بیگانگان خائنین به کشور خواهد بود. مهدى ارباب (چند نفر از نمایندگان - خودشان هم در مجلس نیستند)

نایب رئیس - با تصویب آن پیشنهاد قبلى این پیشنهاد وارد هم نیست یک پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم کلیه پرونده‌ها نزد دادستان مربوطه فرستاده شود تا در تحت‌نظر دادستان کل مورد تعقیب و رسیدگى قرار گیرد - جواد عامرى‏

نمایندگان - تشریف ندارند

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم دادگاه عالى مرکب از سه نفر رؤساى شعب دیوان کشور با انتخاب هیئت عمومى دیوان مزبور معین بشود که فورى با نظارت شخص دادستان دیوان کشور رسیدگى و نتیجه را به مجلس شوراى ملى و سنا گزارش دهند و هر کس در این اتهام قابل تعقیب تشخیص شد بلادرنگ تا خاتمه محاکمه و تعیین کیفر در باز داشت خواهد بود. کشاورزصدر.

نایب رئیس - با تصویب آن پیشنهاد قبلى پیشنهاد ایشان وارد نیست و خودشان هم نیستند.

اردلان - آقاى عامرى تشریف آوردند.

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى عامرى مجدداً قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم کلیه پرونده‌ها نزد دادستان مربوطه فرستاده شود تا در تحت‌نظر دادستان کل مورد تعقیب و رسیدگى قرار گیرد - جواد عامرى‏

نایب رئیس - جناب آقاى عامرى توجه بفرمایید بعد تشریف بیاورید این پیشنهاد آقا با آن پیشنهادى که به تصویب رسیده مغایرت دارد از این جهت وارد نیست و بر خلاف آیین‌نامه است.

+++

نایب رئیس - یک پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم در ماده واحده این عبارت اضافه شود اسناد و مدارکى که اخیراً از قسمت‌هاى مختلف شرکت سابق نفت. دکتر کاسمى‏

نایب رئیس - آقاى دکتر کاسمى پیشنهاد شما وارد نیست‏

دکتر کاسمى - چون در ماده واحده اول پیشنهاد شده بود، نوشته شده بود اسناد و مدارکى که در قضیه اخیر مبهم بوده این پیشنهاد را کردم که واضح نوشته بشود در قسمت‌هاى مختلف شرکت نفت حالا آن ماده واحده را بخوانند اگر نظر بنده تأمین مى‌شود با این پیشنهادى که به تصویب رسیده پس می‌گیرم.

نایب رئیس - ماده واحده قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده واحده - اسناد و مدارکى که از شرکت سابق نفت به دست آمده است باید کلیه در اختیار کمیسیون منتخب از طرف آقاى نخست‌وزیر مرکب از دادستان کل و شش نفر از نمایندگان مجلس قرار گیرد و دادستان کل مکلف است ظرف یک ماه با حضور هیئت مزبور به اسناد مکشوفه مراجعه و آنچه منطبق منطبق با قانون مجازات عمومى است به وسیله دادیاران دیوان کشور که در این مورد کلیه اختیارات قضات تحقیق را داردند به محاکم عمومى مراجعه نماید و آنچه جرم نیست دلیل ارتباط نامشروع ایرانیان با شرکت سابق نفت است به وسیله وزیر دادگسترى در جلسه علنى مجلس شورای ملى اعلام خواهد شد

دکتر کاسمى - این چون در خود ماده واحده هست بنده پس می‌گیرم.

نایب رئیس - یک پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم از طرف دادرسى ارتش هم یک نفر در کمیسیون باشد آزاد.

آزاد - پس گرفتم.

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

بنده پیشنهاد مى‌کنم تا نتیچه رسیدگى نهایى این پرونده‌ها معلوم نشود از افشا نام اشخاص خوددارى بشود - سعید مهدوى‏

سعید مهدوى - بنده در جلسه اسبق توضیحاتم را داده‌ام حالا پس مى‌گیرم‏

صفایى - قانوناً نباید افشا بشود.

نایب رئیس - یک پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم ماده واحده به صورت زیر اصلاح شود: دادستان کل کشور مکلف است فوراً کلیه اوراق و اسنادى که از شرکت سابق نفت به دست آمده شخصاً لاک و مهر نماید و در محل محفوظى نگهدارى شود و بلافاصله کمیسیونى مرکب از سه نفر از قضات دیوان کشور به رأى مخفى انتخاب مى‌شوند به اوراق مزبور حداکثر ظرف دو ماه رسیدگى نماید و آنچه منطبق با قانون مجازات عمومى است در دادگاه فوق‌العاده مرکب از پنچ نفر که از بین کلیه قضات هیئت عمومى دیوان کشور انتخاب مى‌نماید رسیدگى به عمل خواهد آمد و آنچه جرم نیست ولى دلیل ارتباط اشخاص با شرکت سابق نفت است در جلسه علنى مجلس شوراى ملى رسیدگى و به وسیله وزیر دادگستر اعلام خواهد شد - پیراسته‏

پیراسته - چون نظر بنده در ماده واحده تأمین شده پس می‌گیرم‏

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم از شعب شش گانه مجلس 6 نفر انتخاب شود که راجع به این اسناد رسیدگى و گزارش آن را به مجلس بدهند - شوشترى‏

نایب رئیس - وارد نیست‏

شوشترى - چرا وارد نیست؟

نایب رئیس - براى این که با پیشنهاد قبلى که به تصویب رسیده مغایر است.

شوشترى - اجازه بفرمایید من توضیح مى‌دهم در پیشنهادی که تصویب شده انتخاب سه نفر را گفته من شش نفر پیشنهاد کرده‌ام.

نایب رئیس - تشخیص وارد بودن و نبودن با هیئت رئیسه است یک پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌کنم به جاى دادیاران دیوان کشور باز پرسان گذاشته شود - عباس اسلامى‏

اسلامى - پیشنهاد اصلاحى نسبت به پیشنهاد آقاى جمال امامى است‏

شوشترى - پیشنهاد من با استدلال وارد است مگر مملکت را باید در فشار گذاشت مگر باید مردم را بد نام کرد من مى‌خواهم مجلس بفهمد که این کاغذها چه جور ساخته شده.

نایب رئیس - آقاى اسلامى‏

اسلامى - در تهران یک دادسرایى هست که یک مدعى‌العموم دارد و 24 باز پرس بنده مى‌خواهم پیشنهاد کنم که مقام ریاست محترم مجلس شوراى ملى به سمت دادستان 136 نفر نمایندگان مجلس هم به عنوان بازپرس انتخاب بشوند. و من بعد هر کارى که در مملکت پیش بیاید آنها رسیدگى بکنند براى این که آقا این پیشنهاداتى که ملاحظه می‌فرمایید همه اینها از وظایف باز‌پرس‌ها و دادستان است مطابق قانون مجازات عمومى ولى شما تمام این اختیاراتى که قانون داده به باز‌پرس‌ها و قوه قضاییه می‌خواهید بدهید به مجلس شوراى ملى یکى پیشنهاد مى‌کند که نمایندگان بروند آنجا رسیدگى کنند یکى پیشنهاد مى‌کند که چه بکنند پیشنهادات آقایان را اگر ملاحظه بفرمایید 28 تا پیشنهاد دیگر هست. بنده در روز اولى که این لایحه این اینجا مطرح بود عرض کردم محتاج به این بحث و این مذاکرات نیست (صحیح است) براى این که یک وقت دیگر هم بنده اینجا گفتم که نظر آقایان این بود که از طرف مجلسین یک عده‌اى انتخاب بشوند و نظارت بکنند همین منظور حاصل شده اشخاصى هم که انتخاب شده‌اند مورد اعتماد هستند از مجلس شورای ملى آقاى دکتر طاهرى است آقاى مخبرفرهمند است و آقاى دکتر بقایى است از مجلس سنا هم سه نفر از آقایانى هستند که مورد اعتمادند حالا اگر در این موضوع خود دولت این کار را کرده و از طرف نمایندگان مجلسین اشخاصى آنجا حضور دارند نظارت دارند بنده نمى‌دانم براى چه ما با این همه گرفتارى و با همه لوایح فورى که داریم الآن چندین جلسه است وقت مجلس را مى‌گیریم (شوشترى - مخصوصاً کرده‌اند براى این کار) بنده همان روز اینجا اعلام کردم که این لایحه چندین روز وقت مجلس را مى‌گیرد الآن نظر بنده اینجا ثابت شد باز هم امروز عرض می‌کنم بنده پیشنهاد کرده بودم که این لایحه مسکوت بماند مطابق ماده 147 نظامنامه هر وکیلى حق این پیشنهاد را دارد منتهى هر وقت آقاى امامى مجلس را اداره می‌کنند مى‌خواهند خیلى سوریته به خرج بدهند (شوشترى - فارسى‌اش را بفرمایید) خیلى مى‌خواهند به طور قانونى رفتار بکنند اما گاهى هم بعضى از مواد نظامنامه را متأسفانه در نظر نمى‌گیرند وکیل حق دارد هر جلسه‌اى که باشد پیشنهاد کند لایحه مسکوت بماند این لایحه وقت مجلس را مى‌گیرد و آن وقت هم شما اختیاراتى مى‌خواهید که آنها از چیزهایى است که در صلاحیت خود قضات است پس شما یک دادسرایى تشکیل بدهید و نمایندگان مجلس هم بشوند بازپرس و هر پرونده‌اى که تشکیل شود یکى از نمایندگان رسیدگى بکند این پیشنهادی که بنده کردم پیشنهاد اصلاحى بود نسبت به پیشنهاد جناب آقاى جمال امامى که آنجا متذکر است که دادیاران دیوان کشور این کار را رسیدگى بکنند این اصلاً بر خلاف اصول و مقررات قضایى است براى این که آقا هر جرمى سه مرحله دارد مرحله بدایت و استیناف و تمیز آقاى دادیار دیوان کشور باید مرحله تمیزیش را رسیدگى بکند مستنطق و دادیار بدایت است که مراحل اولیه جرم را رسیدگى مى‌کنند اگر شما اعتمادى به این دستگاه ندارید بایستى اصلاً این را منحلش کنید اینجا آقایان می‌دانند که یک شخصى هم در رأس وزارت دادگسترى هست که مورد اعتماد همه هستند (صحیح است) و ایشان آمدند تأیید کردند که من خودم مراقبت دارم بنابراین اصلاً این مباحث اینجا وقت مجلس را گرفتن است بنده قول مى‌دهم به آقایان که اگر موافقت کنند ملت ایران چهار روز دیگر این اسناد را فراموش می‌کند چرا آتش را اینجا هى بیشتر روشن مى‌کنید شما اگر بخواهید اینها مسکوت بماند راهش این است که اصلاً این را مسکوت بگذارید این است که بنده تمنا مى‌کنم اصلاً صرف‌نظر بفرمایید مسکوت بگذارید چون یک عده از آقایان از طرف مجلس آنجا هستند رسیدگى مى‌کنند وزیر عدلیه هم اطمینان داده اگر کسى چیزى نداره چه ترسى دارد رسیدگى بکنند چه حرفى دارد جعل که نمى‌شود کرد که فلانى خیانت کرده جاسوسى کرده (یک نفر از نمایندگان - مى‌کنند آقا) اگر کردند مى‌آیید اینجا نشان مى‌دهید ملت ایران نمایندگانش را مى‌شناسد وکیلش را مى‌شناسد رجالش را مى‌شناسد اصلاً احتیاجى به این اسناد نیست این است که بنده این پیشنهاد را براى اداى توضیحات کردم و حالا پیشنهادم را مسترد مى‌کنم (احسنت)

نایب رئیس - آقاى اسلامى با این که دو دوره است نماینده مجلس هستند بدبختانه آیین‌نامه را اصلاً دو سطر قرائت نکرده‌اند ماده 147 آیین‌نامه پیشنهاد مسکوت ماندن را اجازه داده ولى قبل از طرح موضوع نه این که لایحه‌اى طرح شده باشد و بعد پیشنهاد مسکوت ماندن داده شود ایشان هر پیشنهادى که مى‌کنند براى این است که چند کلمه خارج از موضوع صحبت کنند و بعد پس مى‌گیرند.

شوشترى - پیشنهاد بنده وارد است جناب آقاى رئیس‏

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى شوشترى قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم از شعب شش‌گانه مجلس

+++

شش نفر انتخاب شوند که راجع به این اسناد رسیدگى و گزارش آن را به مجلس بدهند.

فرامرزى - معنى ندارد که عدلیه مال ملت باشد و مال شما نباشد اگر نیست براى هیچ کس نیست منحلش کنید و اگر هست براى شما هم هست.

نایب رئیس - آقاى فرامرزى به شما تذکر می‌دهم خیلى بر خلاف آیین‌نامه رفتار مى‌کنید آقاى شوشترى بفرمایید.

شوشترى - باز هم بسم الله الرحمن الرحیم. استدعا مى‌کنم آقایان گوش کنید که من چرا بر خلاف این طرح که سه نفر با این که جناب آقاى دکتر مصدق انتخاب کرده‌اند شش نفر پیشنهاد کردم و آن هم از شعب شش‌گانه عرض کنم که موضوعى که به عقیده من لازم است تذکر داده شود حالا ممکن است که من نفهمیده باشم به عقیده من در این موقع باریک این وضعیت را درست کرده‌اند همان طوری که آقاى عباس اسلامى گفتند آقایان متذکرند ما مجلس را اوقات‌مان را صرف می‌کنیم به یک حرفى که اصلش مطابق با واقع نیست به بنده اطلاع دادند که و کى و کى حالا توى بعضى از روزنامه‌ها هم اسمم را برده‌اند بنده نه ماده 90 دارم کسى استفاده بکند و نه وارد می‌شوم به این فرضیات گفتم براى این که مرعوب بکنند یک عده‌اى را براى این که کسى جرأت نکند حرف بزند از این جهت آمدند یک چنین اسناد یک چنین اوراقى درست کردند بنده آن جلسه گفتم از منزل کربلایى حسین بقال یک چنین اسنادى به این سادگى بیرون نمی‌آید وقتى اینجا عرض کردم که چهار روز دیگر یک پیش آمدى می‌شود و می‌آیند همین طور که این حق‌الحکمیت‌هاى 15 سال ده سال قبل را امروز صورت در آورده‌اند که این به آن می‌گوید که آقا تو ده هزار تومان پانزده هزار تومان حق‌الحکمیت گرفته این بنده که جزو صورت‌هاى حق‌الحکمیه الحمدالله هیچ وقت نبودم جزو این صورت‌ها هم امیدوارم نباشم اما در این موقع این صورت را در آورده‌اند حتى عرض کردم صورتى در خواهند آورد که اشخاصى در دوره بیست ساله حق‌التألیف گرفته‌اند از وزارت فرهنگ مثل مرحوم محمدعلى فروغى، علامه قزوینى آقاى اقبال و فلان و فلان این خبرها را درست می‌کنند براى این که ما را بریزند به هم من چرا گفتم شش نفر براى این که شش تا وکیل از شش شعبه بروند رسیدگى کند بیایند به مجلس بگویند آقا از سر تا شاخه از اول تا آخر همه‌اش ساختگى بود اگر بهرام شاهرخ یک وقتى یک غلطى کرده یک فضولى کرده این کار به نمایندگان چه ربطى دارد. یکى از سناتورها به من گفت که می‌گویند که ما فشار آوردیم که اسم سناتورها را بریزیم بیرون، گفت نه دستور داده‌اند به ما که ما به صورت اسم در نمی‌آوریم، اما از سناتورها حرف می‌زنیم می‌خواهند ما را این جور بریزند به هم آقا من صریح می‌گویم من اصرارى ندارم که این پیشنهاد تصویب بشود ولى به جدم به حقیقت اسلام تمام اینها ساختگى است براى انداختن ملت به جان یکدیگر است (صحیح است) پیشنهادم را پس می‌گیرم.

نایب رئیس - پیشنهاد آقا اصلاً واردنبود پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده واحده به شرح ذیل اصلاح شود

ماده واحده - دولت مکلف است کلیه اسناد و مدارکى که اخیراً راجع به روابط نامشروع بعضى اشخاص با شرکت نفت به دست آورده است بلافاصله براى رسیدگى در اختیار دادستان شهرستان تهران قرار دهد (شوشترى - روابط نامشروع چى بود؟) و دادسراى تهران باید ظرف یک ماه به کلیه این پرونده‌ها در خارج از نوبت رسیدگى نموده طبق مقررات و قوانین جزایى علیه متهمین در دادگاه صلاحیتدار اقامه دعوى نماید و رسیدگى دادگاه نیز فورى و خارج از نوبت خواهد بود وزارت عدلیه مکلف است ادعانامه علیه این اشخاص را در سه روزنامه کثیرالانتشار براى اطلاع عامه اعلام نماید

دکتر هدایتى‏

نایب رئیس - وارد نیست‏

شوشترى - والله دروغ است.

نایب رئیس - آقاى شوشترى خیلى اخلال می‌فرمایید، هم خود آقاى خیلى استفاده می‌فرمایید، وقتى هم که استفاده نمی‌فرمایید، اخلال می‌فرمایید.

آزاد - کار شما را می‌کنند

نایب رئیس - آقاى دکتر بعد از تصویب آن پیشنهاد این دیگر وارد نیست.

دکتر هدایتى - اجازه بفرمایید یک توضیح بدهم تمام اشکالات را رفع می‌کند این پیشنهاد

نایب رئیس - بفرمایید ولى چون وارد نیست رأى گرفته نخواهد شد.

دکتر هدایتى - مجلس دارد حیثیتش را از دست می‌دهد، این پیشنهاداتى هم که آمده همه‌اش خلاف اصل است. بنده این پیشنهاد را قبلاً کرده بودم و حالا با وجود این اگر آقایان اصرار دارند پس می‌گیرم.

نایب رئیس - یک پیشنهادى که تصویب شده که سه نفر از مجلس شوراى ملى که دولت خودش انتخاب کرده به آنها اختیار داده شده با سه نفر از نمایندگان مجلس سنا با حضور دادستان کل ...

دکتر هدایتى - همین‌ها تمام خلاف قانون اساسى است.

نایب رئیس - پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود:

دادستان کل و هیأت منتخب مکلف هستند که ظرف یک ماه به اسناد مکشوفه از شرکت سابق نفت رسیدگى نمایند و نتیجه را به وسیله وزیر دادگسترى در جلسه مجلس شورای ملى اعلام نمایند. پیراسته‏

نایب رئیس - آقاى پیراسته‏

پیراسته - عرض کنم وقتی که این مسأله مطرح شد، مجلس براى این که جلوى سوء استفاده احتمالى اشخاص را بگیرد و مطمئن باشد که این اوراق وسیله نخواهد بود که همیشه مثل پیراهن عثمان براى مخالفین درآورند گفت که اشخاصى این مسأله را تعقیب کنند که مورد اعتماد باشند و براى این کار پیشنهادات مختلفى داده شد بعد در جلسه بعد آمدند و گفتند تمام آن کسانی که پیشنهاد داده‌اند مى‌باید بنشینند و پیشنهادى بدهند که این پیشنهاد جنبه عملى داشته باشد و بر خلاف اصل هم نباشد پیشنهادى که داده شده است بر خلاف اصل نیست براى این که نماینده مجلس را حق رسیدگى نداده حق نظارت داده به عنوان ناظر نه به عنوان قاضى و قضات دیوان کشور دو دادستان کل هستند که باید این مسأله را تعقیب بکنند منتهى به جاى این که در آنجا به بازپرسان دیوان عالى صلاحیت در این پرونده داده شود گفته است که دادیاران دیوان کشور که مسلماً از قضات شایسته عدلیه هستد در این خصوص اقدام کنند در هر صورت عقیده بنده این است که این الى غیرالنهایه ادامه نداشته باشد براى آن که ملت ایران بداند واقعاً جرمى هست یا نیست اگر جرمى هست در ظرف یک ماه رسیدگى کنند و یک ماه بیشتر ضرب‌الاجل معین نشود (دکتر کاسمى - توى ماده هست آقا) نیست آقا، این را بنده بعد اعتراض کردم نیست عرض مى‌کنم بنابراین بنده‌اى پیشنهاد را کردم که این هیأت مکلف باشد که هر چه هست و نیست با قید انحصار که بعد از شش ماه دیگر نگویند که یک جوال دیگر هم پیدا شد با قید انحصار اینها را بیاورند بگویند اینها است این منازلى که مى‌گویند در اختیار دولت است همه اینها را بگردند تفحص بکنند و ببینند و آنچه هست مورد تعقیب قرار بدهند.

همه اینها را منتشر کنند هر چه هست و نیست بیاورند و این آقایانى که انتخاب شده‌اند مکلف باشند که ظرف یک ماه این پرونده‌ها را نظارت بکنند. آنچه جرم است تعقیب شود آنچه که جرم نیست ممکن است عملى جرم نباشد ولى از جرم بدتر باشد کسی که با شرکت نفت بنشیند و فرض کنید که تعاطى نظر بکند که چکار بکند که به نفع اجانب تمام بشود (یکى از نمایندگان - این بى‌شرف است) این جرم نیست ممکن است جرم نباشد ولى خیانت است (فرهودى - خیانت هم جرم است) ولى به این کیفیت ممکن است جرم نباشد این باید رسوا بشود خیانت است بنابراین باید وزیر دادگسترى بیاید اینجا اعلام بکند نه به این کیفیت که ماده مشخص نداشته باشد وزیر دادگسترى باید بیاید اینجا که بگوید فلانى رفته این کار را کرده براى آن که تمام ملت ایران این را بدانند که هر گناهى ممکن است که قابل بخشش باشد جز گناه خیانت به مملکت که قابل بخشش نیست و این نباید وسیله‌اى بشود که هر کس با هر کسى مخالف بوده بگوید که آقا اسم تو هم توى گونى است این هیأت یک ماه بیشتر اختیار نداشته باشد و با موافقت آن پیشنهادکنندگان بنده این پیشنهاد را دادم‏

نایب رئیس - آقاى پیراسته توجه نفرمودید که ماده واحده‌ای که تصویب شده یک ماه مدت تعیین شده مدت یک ماه است.

پیراسته - اگر تصویب شده بنده عرضى ندارم آقاى امامى گفتند مدت تعیین نشده.

نایب رئیس - با اجازه آقایان پیشنهادى که تصویب شده قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده واحده - اسناد و مدارکی که از شرکت سابق نفت به دست آمده است باید کلاً در اختیار کمیسیون منتخب از طرف آقاى نخست‌وزیر مرکب از دادستان کل و شش نفر از نمایندگان مجلسین قرار گیرد و دادستان کلى مکلف است ظرف یک ماه با حضور هیأت مزبور به اسناد مکشوفه مراجعه و آنچه منطبق با قانون مجازات عمومى است به وسیله دادیاران دیوان کشور که در این مورد کلیه اختیارات قضات تحقیق را دارند به محاکم عمومى مراجعه نماید و آنچه جرم نیست دلیل ارتباط نامشروع ایرانیان با شرکت سابق نفت است به وسیله وزیر دادگسترى

+++

در جلسه علنى مجلس شوراى ملى اعلام خواهد شد.

نایب رئیس - این پیشنهادی است که به تصویب رسیده حالا اجازه بفرمایید سایر پیشنهادات قرائت بشود.

یکى از نمایندگان - نخست‌وزیر تعیین می‌کند یا با انتخاب مجلس؟

تیمورتاش - نخست‌وزیر معین کرده آقا با نظر نخست‌وزیر است‏

نایب رئیس - همان‌هایى هستند که با نظر نخست‌وزیر انتخاب شده اشخاصى هستند که قبلاً از طرف ایشان دعوت شده‌اند پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم که سمت بازپرسى قضیه به رئیس کل دادگاه‌هاى استان یک و دو یا یکى از قضات دیوان عالى کشور داده شود فقیه‌زاده‏

نایب رئیس - توضیح را بفرمایید ولى برخلاف آن پیشنهاد تصویب شده است رأى گرفته نخواهد شد.

فقیه‌زاده - چون قضیه خیلى مهم است به این جهت بنده پیشنهاد کردم که طورى انتخاب شود که بازپرس‌ها تحت تأثیر واقع نشوند رئیس کل دادگاه‌هاى استان یک و دو یا یکى از قضات عالى دیوان کشور از طرف وزیر عدلیه سمت بازپرسى قضیه را داشته باشند حالا براى چه بنده این پیشنهاد را کردم چون ممکن است که بازپرس‌هاى جوان تحت تأثیر و فشار واقع شوند و از جریان قضیه منحرف شوند این پیشنهاد را کرد و براى این که در روزنامه‌ها نسبت داده بودند به بنده که بنده رفته‌ام ناهار خورده‌ام. اولاً بنده خدا را به شهادت می‌طلبم من هتل ریتس را اصلاً نمی‌دانم در کجاى تهران واقع شده است و من به هیچ وجه من‌الوجوه نبودم آنجا حالا بر فرض اگر یک کسى دعوت کرده باشد از بنده و بنده ناهار خورده باشم این دلیل بر این است که بنده خیانت به مملکت کرده‌ام (نمایندگان - نه آقا به هیچ وجه) به شهادت صورت مجلس‌ها یک پیشنهاد عملى بنده اینجا کردم که ماده 4 قرار گرفته است من اینجا پیشنهاد کردم از تاریخ تصویب قانون ملى شدن نفت در مجلس شوراى ملى و مجلس سنا کلیه عملیات شرکت نفت از استخراج و بهره‌بردارى بایستى امانى باشد و مال ملت ایران است من آن وقت می‌روم ناهار می‌خورم و خیانت به مملکت می‌کنم؟ دیگر عرضى ندارم و پیشنهادم را پس می‌گیرم.

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

بنده پشنهاد مى‌کنم در هر طرحى اصل 11 متمم قانون اساسى رعایت شود

جواد عامرى‏

نایب رئیس - بفرمایید آقاى عامرى‏

عامرى - اصل 11 قانون اساسى را براى آقایان مى‌خوانم، عرضى هم ندارم رعایتش با خود آقایان است، اصل 11 هیچ کس را نمى‌توان از محکمه‌اى که باید درباره او حکم کند منصرف کرده مجبوراً به محکمه دیگر رجوع کرد. عرض کنم این اصل در اروپا در نتیجه یک وضع خاصى وضع شده است.

امامى‌اهرى - این اصل را یک دفعه دیگر بخوانید چون آقایان نشنیدند

(به شرح سابق به وسیله ناطق قرائت شد)

عامرى - در قرون وسطى در اروپا وقتى که حکومت مطلقه حکم‌فرما بود هر کسى را که می‌خواستند به نوعى محکوم بکنند، محاکم خاصى براى او تشکیل می‌دادند و مى‌فرستادند به آن محکمه. بعد از این که اصول آزادى و مشروطیت اعلام شد، یکى از اصولى را که قبول کردند، همین جورى که شنیدم آقاى فرامرزى اینجا داد می‌زدند که مگر محکمه براى مردم دیگر است، براى ما نیست، محکمه باید براى همه باشد، همان طور که فرمودند مطابق قانون اساسى محاکم قضایى چنانکه در ماده دیگر قانون اساسى داریم، مرجع تمام تظلمات و رسیدگی‌ها است. اگر بد است که براى همه بد است، اگر خوب است تمام محاکم و تمام امور جزایى باید در همین جا باشد. هیچ طرحى که مردم را از محکمه‌اى که قانوناً باید درباره‌شان حکم بکند نمی‌تواند منصرف بکند، ملاحظه بفرمایید آنچه را که بنده آن روز پیشنها کردم استدعایم همین بود. اگر قانون چیزى را جرم شناخته باید برود به محکمه، اگر قانون جرم شناخته باید فرستاد مثل تمام مردم به مرجع عمومى و اگر جرم نیست باز هم ما گفتیم از نقطه‌نظر اخلاق اگر شایسته نیست اعلام بکنند و اگر اخلاقاً هم امرى که بد است بگویند، بنده فقط مى‌خواستم این ماده را تذکر بدهم (صحیح است)

نایب رئیس - پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم این سه نفر باید انتخاب بشوند.

مخبرفرهمند

نایب رئیس - بفرمایید آقاى مخبرفرهمند.

اسلامى - به پیشنهاد آقاى عامرى رأى نمی‌گیرید؟

نایب رئیس - تذکر قانونى بود پیشنهاد نبود.

مخبرفرهمند - به نظر بنده نسبت به موضوعى که مطرح است باید مجلس شوراى ملى به این موضوع فوق‌العاده اهمیت بدهد بنده شخصاً به این موضوع بیشتر اهمیت می‌دهم ما تمام دستگاه نفت را ملى نکنیم و به تصرف در نیاوریم هر چه هست این است (شوشترى - آبروى مملکت است) شما حیثیت و استقلال و آزادى‌تان را با میلیاردها نمی‌توانید بخرید (صحیح است) یک اوراق و اسناد زیادى است کار یک ماه و دو ماه و ده روز و پانزده روز نیست که بگویم آقا یک اسنادی است فارسى و خوش خط نوشته شده که هر کسى بتواند فوراً به آنها رسیدگى کند به بنده که پیشنهاد کردم این سه نفر را مجلس باید انتخاب بکند دلیلش را بعد عرض می‌کنم منظورم فعلاً این است که عرض کنم بروید این اوراق را بخوانید و آن وقت قضاوت بکنید اصلاً یک اوراق پریشانی است در یک قسمت که این باید اولاً تنظیم شود بعد ترجمه بشود بعد بیاید بخوانند و تشخیص بدهند که واقعیت دارد یا ندارد این مجرم است یا نیست داراى جنبه سیاسى است یا نیست ضمناً این را هم باید عرض کنم آقا (اشاره به آقاى شوشترى) که قسم خوردید من به شما ایمانم سست شد شما سید هستید نباید تا وقتی که مطمئن نشده‌اید قسم بخورید چطور قسم می‌خورید اینها همه ساختگى است ممکن است ساختگى باشد قسم نخورید که همه‌اش ساختگى است ممکن است که در خور قسم نیست (شوشترى - و بنده طبق ماده 90 اخطار دارم) که مسلم که نیست یک اوراقی است باید بیاورند بخوانند و رسیدگى بکنند بعد صحت و سقمش معلوم شود (پناهى - چقدر طول می‌کشد) بنده چه می‌دانم هنوز قسمت مهمش مانده است که ندیده‌ام حالا اجازه بفرمایید بنده عقیده‌ام این است که آن حدت و شدت و حرارت را باید بگذاریم کنار بنده یا بودم یا نبودم اگر نبودم که چرا داد بزنیم بگذارید بروند رسیدگى بکنند ببینند پس مجلس بایستى که با آرامش منتظر باشد یک اختیارى که داده به یک کمیسیون و نتیجه کمیسیون بیاید در مجلس شورای ملى مطرح شود (صحیح است) اگر کسى خیانت کرده آن هم برود به محکمه این کار شوخى نیست این کار نفت نیست که بگوییم عایدات مملکت است حیثیت و استقلال مملکت است باید مجال بدهید وقت باید بدهید به همین داد و فریادها طرف احتیاج دارد بین من و شما می‌خواهند تولید اختلاف کنند ممکن است نه اسم شما باشد نه اسم بنده ولى توى سر همدیگر می‌زنیم دیگرى استفاده می‌کند. باید آرامش باشد وقت باشد وقت باشد، مجال باشد بنشینند رسیدگى کنند موضوع مهم است بیاورند به مجلس گزارش بدهند و الا نتیجه‌ این است که این هیاهو و جنجال و قال و مقال اصل موضوع را لطمه می‌زند و این بساط هم در جاى خودش می‌ماند و مجال رسیدگى پیدا نمی‌شود شما آمدید یک هیأتى را انتخاب کردید. دادستان کل و معاونش و دادستان شهرستان و معاونش که قانوناً حق رسیدگى دارند یک قدرى فشار نیاورید. بنده اصلاً نمی‌روم پیشنهاد کردم باید مجلس این سه نفر را انتخاب کنند که فردا جناب آقاى شوشترى نیایند اعتراض بکنند که مجلس نکرد، حتماً باید انتخاب بفرمایید شما اگر رأى ندهید من نمی‌روم. من که فعلاً مأمور مجلس نیستم جناب آقاى نخست‌وزیر یک نامه‌اى نوشتند، بنده به احترام ایشان، به ارادات ایشان اطاعت کردم، رفتم. اما حالا که قانون در مجلس مى‌گذرد باید تمام مجراى خودش را سیر کند. سه نفر باید انتخاب کنند اینها رسماً بروند بنشینند وارد مطلب شوند، بعد هم بیایند به شما گزارش بدهند و الا هى پیشنهاد در پیشنهاد و هى این جلسه به آن جلسه بعداً هم تعقیب بکنید، اگر اعتماد دارید آن هیئت که آمد گفت صحیح است قبول کنید و حالا بنده استدعا مى‌کنم که این سه نفر را انتخاب کنید و بنده را هم معاف بدارید. بنده یک مأموریتى داشتم، یعنى یک کارى دارم و مربوط به جشن هزاره ابوعلى سینا که بنده هم یکى از خدمتگزاران هستم باید بروم به محل و آن کار را انجام بدهم، استدعا مى‌کنم بنده را از این خدمت معاف بدارید.

نایب رئیس - آقاى تیمورتاش شما مخالفید؟

تیمورتاش - بله‏

نایب رئیس - بفرمایید

شوشترى - بنده اینجا بر طبق ماده 90 اخطار دارم در عرایض من تحریف شده باید توضیح بدهم‏

تیمورتاش - چیز غریبى است ما بى‌خبر از همه جا یک روز شنیدیم اسنادى کشف شده است و این اسناد عده‌ای را متهم به مراوده و ارتباط با شرکت سابق نفت کرده و کوس این رسوایى به حدى بالا گرفت که در روزنامه‌ها در ظرف چند روز جز این حرفى نداشتند در اثر فشار همین افکار عمومى که خیلى بهش ما معتقد هستیم گفتیم که خوب چه عیب دارد که مجلس هم دخالت بکند و این را به یک نحو معقولى سر و صورتى بدهد این طرحى که در مرحله اول تهیه شده بود خط بنده بود، بنده هم

+++

اعتراف مى‌کنم زیاد وارد در امور قضایى نیستم و تخصصى در این قسمت ندارم ولیکن یک اصلى را من مى‌دانم و آن هم مسلم است و آن هم این است که با حیثیت افراد نمى‌شود بازى کرد (صحیح است) و تابع احساسات شدن براى آن که حیثیات کسانى را که در یک جریانى هستند لکه‌دار بکنند و با این که یک بحثى در روى یک عده‌ای که دسته جمعی کار می‌کنند، خواه عالم مطبوعات باشد، خواه مجلس باشد و خواه هر دسته دیگر به وجود بیاورند این را من دور از مردانگى و جوانمردى و مى‌دانم و هم دور از حقیقت. روى این زمینه بنده بیشتر روى احساسات این طرح را تهیه کردم و گمان مى‌کنم که هیچ کس با اصل این مطلب مخالفت ندارد. بعد گفتند که این نکات قضایى درش مراعات نشده است. ما هم نشستیم و با مطالعه بیشتر یک طرحى را به وجود آوردیم که به هیچ وجه من‌الوجوه دخالت در قوه قضاییه نیست. اساسش این است که این اسناد و مدارک همه در یک جایى جمع بشود و به هر ترتیبى که مایلند مى‌خواهند رسیدگى بشود و حقیقت کشف شود.

جناب آقاى اسلاى دوست عزیز من مکرر اینجا می‌فرمایند این طرح مدتى وقت مجلس را می‌گیرد ولکن اینجا پیشنهادات و بیاناتى که خودشان می‌فرمایند بیش از همه موجب طول کلام مى‌شود (اسلامى - بنده اجازه مى‌خواهم) استدعا مى‌کنم از ماده 90 استفاده نفرمایید بنده غلط کردم عرضى نکردم به هر صورت مقصود پیشنهاد جناب آقاى مخبرفرهمند این بود که مى‌فرمایند 3 نفر از مجلس انتخاب بشود. ما در حقیقت کارى نکردیم جز امتثال امر جناب آقاى نخست‌وزیر ایشان 3 نفر اشخاصى را انتخاب کرده بودند که از هر حیث به نظر من مورد اعتماد و اطمینان مجلس بودند. ما هم براى تسریع امر براى سرعت در امر و براى این که همان طور که فرمودید این کار واقعاً انشا بشود و روشن بشود همان سه نفر را قبول کردیم و به نظر بنده رأى مجلس در واقع انتخاب همان سه نفر است و لازم نیست که مجدداً انتخاب بکنیم و وقتی که در پیشنهاد جناب آقاى امامى مجلس رأى داد و آن مقدمه‌اش هم نوشته‌اند که عمل جناب آقاى نخست‌وزیر را تأیید می‌کنم این در واقع رأیى است که ما به آن شش نفر یا لااقل نسبت به آن سه نفرى که از خود مجلس انتخاب شده‌اند داده‌ایم. اما این مطلبى که جناب آقاى نخست‌وزیر هم در نامه‌شان تذکر داده بودند اسناد را به دو قسمت کرده بودند.

و مخصوصاً بنده می‌خواهم آقایان را به این نکته جلب بکنیم یک قسمت عبارت از اسناد و مدارکى بود که حکایت از مداخله سیاسى شرکت سابق نفت در امور داخلى مملکت بود به عقیده من باید حتماً اینها را منظم بفرمایند و به طوری که بدبختانه دنیا براى ما پرونده‌سازى می‌کند ما هم این پرونده‌ها را مرتب و منظم بکنیم و در دنیا انتشار بدهیم براى این که حقانیت و حقیقت امر روشن شود و دوم اتهامات به نظر بنده خیلى کوچک و بی‌مورد بى‌اهمیتى است که به مردم می‌زنند.

نایب رئیس - آقاى تیمورتاش در اطراف پیشنهاد ایشان مذاکره بفرمایید.

تیمورتاش - این هم در اطراف پیشنهاد ایشان است. این اتهامات این است که فلان کس فلان روز ناهار خورده و فلان کسک شب شام خورده یا امثال اینها و بنده اینجا به سهم خودم اعلام می‌کنم که اگر یک کسى که مدعى است که در این راه کار می‌کند ناگزیر باید با همه بنشیند و برخیزد در دوره چهارده موقعی که صحبت میلیسپو مطرح بود یکى از وکلا گفت من با سفیر امریکا صحبت کردم گفتم من مداخله ندارم و مورد هو و جنجال قرار گرفت من آنجا اعلام کردم باز هم اعلام می‌کنم آقایان اگر کسى از خودش مطمئن است و ایمان دارد به وطن پرستی‌اش نه از نشستن با سفیر انگلیس نه از نشستن با سفیر روس و نه از نشستن با سفیر امریکا ترس ندارد و من به سهم خودم ادعا می‌کنم که حاضرم با همه سیاستمداران دنیا بنشینم و وطن پرستی‌ام را از دست ندهم.

نایب رئیس - جناب آقاى مخبر فرهمند چون پیشنهاد قبلى مطرح شده و تصویب شده به نظر من حاجتى به اخذ رأى به این پیشنهاد نیست چون همان اشخاصى که آقاى نخست‌وزیر انتخاب کردند مورد توجه مجلس شورای ملى واقع شده و آن پیشنهاد تصویب شده این دیگر رأى گرفتن نمی‌خواهد. پیشنهاد آقاى فرهودى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم به جاى اسناد و مدارکى که نوشته شود (اوراقى که)

جمال امامى - آقاى رئیس بنده می‌توانم آن پیشنهادى که تصویب شده پس بگیرم؟ دست از سر کچل ما بردارید هر کارى می‌خواهید بکنید.

نایب رئیس - آقاى فرهودى‏

فرهودى - اولاً بنده به اصل این طرح مخالفم و رأى هم ندادم امضا هم نکردم دلیلش هم این است که گفتند کاغذ‌هایى پیدا شده در آن کاغذها مطالب جالب توجهى است و جناب آقاى نخست‌وزیر و جناب آقاى وزیر کشور و جناب آقاى وزیر دادگسترى اعلام کردند که هیئتى معین شده است آقاى نخست‌وزیر هم نوشته و شش نفر از مجلسین دعوت کردند که با این هیئت بنشینند و این کاغذها را بخوانند اینها یک قسمتش باطله است آنچه که باطله است که فاضره بوه على الجدار آن قمت که تو لیستى هست و حکالیت می‌کند که شرکت نفت یک عمل خلافى کرده است مى‌افتد در زمینه سیاسى و تعقیبات سیاسى بین دو مملکت که آنچه که بر علیه اشخاصى خداى نکرده توى آن باشد آن هم طریق قضایى خودش را می‌گیرد و می‌رود بنابراین تنظیم قانون مخصوصى گمان نمی‌کنم ضرورت داشته باشد ولى یک چیز ضرورت داشت و آن این بود که مجلس اراده و نظر خود را اعلام بکند که به این قضیه اهمیت می‌دهد و به آن علاقمند است که یک رسیدگى دقیق و بی‌طرفانه‌اى در این مسائل بکنند این لازم است و این هم با رأیى که مجلس به پیشنهاد آقاى جمال امامى داد موافقت خودش را اعلام کرد و از آن ساعت به بعد یعنى از آن ساعتى که مجلس این رأى را داد دولت فهمید که در این کار باید یک رسیدگى قضایى و بی‌طرفانه بشود ولى خیلى متأسفم که در این طرح یک قضاوت قبل از رسیدگى شده و آن این است که نوشته‌اند اسناد و مدارکى که ... آخر به هر کاغذى که سند و مدرک نمی‌گویند سند آن چیزى را می‌گویند که بر علیه یک کسى دلیل باشد. مدرک کاغذى را می‌گویند که بشود بر علیه کسى یا بر له کسى با آن اقامه دلیل کرد. در صورتی که این یک اداره‌اى بوده که سى چهل سال با روزنامه‌ها سر و کار داشته روزنامه می‌خریده روزنامه می‌فروخته اعلان می‌داده مقاله چاپ می‌کرده و مقدار زیادى از اینها روزنامه است اینها را مجلس شوراى ملى قبل از این که در مرجع قانونى رسیدگى بشود و در کمیسیون صالح رسیدگى شود نمی‌تواند اسم آنها را اسناد و مدارک بگذارد باید یک لغت وسیع‌ترى را گرفت، یک لغت عام‌ترى را نوشت و بنده پیشنهاد کردم اوراق. البته اوراق ممکن است سند باشد. مدرک هم باشد کاغذ باطله هم باشد. این است که بنده خواهش می‌کنم جناب آقاى امامى هم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند (جمال امامى - بسیار خوب موافقم)

نایب رئیس - فعلاً عده کافى نیست که رأى گرفته شود بعد رأى مى‌گیریم پیشنهاد آقاى امامى‌اهرى قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌کنم اصلاحات زیر در ماده واحده به عمل‌ آید 1 - در سطر اول ماده پس از کلمه در اختیار دادستان تهران اضافه شود 2 - به وسیله دادیاران دیوان کشور تبدیل به این عبارت شود به وسیله دادستان و بازپرس‌هاى مأمور این کار تحقیقات تکمیل و متهمین به محاکمه جلب شوند.

نایب رئیس - آقاى امامى‌اهری

امامى‌اهرى - بنده قبل از این که وارد دفاع از نظر پیشنهاد خودم بشوم لازم است یک تذکرى به دوست و همکار خود جناب آقاى فقیه‌زاده بدهم و یک تذکرى خدمت سایر آقایان تذکر من خدمت آقاى فقیه‌زاده این است که یا مکن با پیلبانان دوستى - یا بنا کن خانه‌اى در خور پیل - یا آقا مى‌خواستید وارد معرکه سیاست نشوید و یا به کلى این احساست را باید آقا دور بکنید و بیندازید دور هیچ سیاستمدارى نمى‌تواند هیچ عاملى هیچ فرد هوشیارى نمى‌تواند انتظار داشته باشد که یک کسى وارد کارخانه صباغى و رنگرزى بشود و یک کمى از آن ترشحات به او نشود این شرکت غاصب همان طورى که مال ما را غصب مى‌کرده یک اشخاصى کلاهبردار شیادى هم آنجا وجود داشته‌اند براى کلاهبردارى اسم حسن و تقى و نقى را هم نوشته‌اند آن تذکر دیگر را هم که مى‌خواستم به آقایان بدهم این است که اینجا هر فردى هر نماینده این دو نوع حیثیت دارد یکى حیثیت شخصى و یک هم حیثیت عمومى هر کسى هر فردى هر قدر بخواهد آدم بى‌انصافى شود از حیثیت خودش هم بگذرد نمى‌تواند از حیثیت یک اشخاص عالى جلیل‌القدرى که اینجا با آنها همکارى مى‌کند بگذرد و خداى نکرده این قدر شأن نمایندگى را بیاورد پایین که مهمان حسن و حسین و بیست تومان و سى تومان بشود حتى تذکر و تذکار این را اگر حیثیت خودتان را در نظر مى‌گیرید نباید یک چنین مطالب غیر قابل تفوه را اینجا بگویید شأن مجلس و شأن نمایندگى را تا این میزان پایین نیاورید اما موضوعى که بنده مى‌خواستم عرض کنم و این پیشنهادم شامل آن است بنده می‌گویم آقا معذرت مى‌خواهم منظورى هم ندارم خدمت آقاى جمال امامى هم کمال ارادت و خلوص را دارم و بر خلاف پیشنهاد ایشان هم نمى‌خواهم پیشنهادى بدهم ولیکن در اینجا عقیده خودم را عرض می‌کنم بنده فقط مى‌خواهم عرض کنم که چرا وقتى پاى منافع خودمان به میان مى‌افتد در فکر منافع افراد مى‌افتیم؟ بنده عرض مى‌کنم که وقتى اسم فلان نماینده را نوشتند و به او اهانت کردند و دروغ نوشتند آن وقت می‌خواهیم اظهار عدم اعتماد به دادگسترى بکنیم؟ چرا اصل را رعایت نمى‌کنیم اینجا آقاى جواد عامرى کى اصلى را خواندند تذکر دادند شأن قوه مقننه نیست که یک اصل از قانون اساسى را تغییر بدهد یا در چنین موردى مجلس شوراى ملى و مجلس مقننه سینه را سپر کند این صحیح نیست آثار وى این اصل بنده پیشنهاد می‌کنم قانون اساسى را، اصل را تغییر ندهید اصل این است که اگر جرمى واقع شد باید

+++

دادستان تعقیب کند قاضى مأمور تعقیب دادستان است قاضى مأمور تحقیق بازپرس است (جمال امامى - یک چیز دیگرى اینجا گفتیم) دادستان دیوان کشور نمی‌تواند جناب آقاى امامى تعقیب کند اجازه می‌فرمایید بنده توضیحاتم را بدهم همان پیشنهاد جنابعالى را عرض مى‌کنم اگر جنابعالى قانع نشدید آن وقت می‌فرمایید چون بنده سعى کردم که این پیشنهاد خودم تلفیق بکنم که هم نظر جنابعالى تأمین بشود و هم با پیشنهاد بنده مباینت نداشته باشد و روى این اصل پیشنهاد کردم که اگر منظور آقایان این است که این اوراق که شاید اساساً و عمداً و براى اهانت و ارعاب و لطمه زدن به حیثیت این و آن و شاید به قول آقایان براى ایجاد اختلاف این جریان را پیش آورده‌اند براى حفظ این اوراق براى این که این اوراق دست این و آن نیفتد این اوراق در اختیار آن کمیسیون باشد ولى مأموریت تعقیب را حتماً اجازه بدهید دادستان تهران تعقیب بکند (جمال امامى - او می‌کند) ولى اینجا نوشته شده است دادستان دیوان کشور و بنده می‌خواهم و استدعا می‌کنم توجه بفرمایید موضوع مهمى است اسناد و مداکى که البته به طورى که آقاى فرهودى پیشنهاد کردند و بسیار پیشنهاد به جایى بود اوراقى که از شرکت سابق نفت به دست آمده باید کلا در اختیار کمیسیون منتخب از طرف آقاى نخست‌وزیر مرکب از دادستان کل و 6 نفر از نمایندگان مجلسین قرار بگیرد ولى به جاى دادستان کل مکلف است اینجا را بنده عرض می‌کنم که دادستان تهران مکلف است بنده مى‌گویم آقا می‌خواهید عدلیه را اصلاح کنید اصلاح بکنید اگر قابل اعتماد است براى همه قابل اعتماد است اگر قابل اعتماد نیست براى هیچ کس قابل اعتماد نیست

چرا در مورد قتل و تعقیب کلیه جنایات مستنطق و مدعى‌العموم کلیه جرایم را تعقیب و تحقیقش را مدعى‌العموم اجازه می‌دهد ولى در یک چنین موردى اجازه نمی‌دهید به علاوه بنده یک موضوع دیگرى را هم می‌خواهم به عرض آقایان برسانم و آن این است که اصلاً به عقیده من این جریانات را هم پیش مى‌آورند براى این که خارجی‌ها استفاده بکنند براى این که من بگویم اعتماد به دستگاه دادگسترى نداریم آقایان این صحیح نیست من از راه تعصب نمی‌گویم در دستگاه دادگسترى قضاتى هستند که خدا شاهد است با بدترین وضعیت‌ها و صعوبت و عسرت زندگى می‌کنند ولى از جاده عفاف و از جاده تقوى قدمى بیرون نمی‌گذارند اینها که از شما توقعى ندارند هر روز آمدن اینجا و اینها را حیثیت‌شان را لکه‌دار کردن صحیح نیست بنابراین مقدمات پیشنهاد می‌کنم که آقایان همان تذکر قانونى جناب آقاى عامرى را در نظر بگیرند ایشان را نمی‌خواهم بگویم استاد حقوقند و مطالعه کرده‌اند اصل قانون اساسى است و براى همه ماها محترم است در آنجا نوشته هیچ کس را نمی‌شود از محکمه‌اى که قانوناً باید به آنجا مراجعه بکنند منحرف کرد این صحیح نیست و دیگر در این قسمت که می‌نویسند به وسیله دادیاران دیوان کشور در این مورد می‌خواهم عرض کنم که طبق قوانین موضوعه دادیار دیوان کشور یک اختیارات خاصى دارد و نمی‌تواند این کار را بکند باید تصریح بکنند و چون تصریحش هم نمی‌توانند بکنند ایجاد اشکال می‌کند و روى این اصل بنده اضافه کردم یعنى آن دادیاران دیوان کشور را بنده عقیده دارم تغییر بدهند و به این عبارت بنویسید به وسیله دادستان (مقصود دادستان شهرستان است) و بازپرس‌هاى مأمور این کار تحقیقات تکمیل و متهمین به محاکمه جلب شوند و دادیارهاى دیوان کشور موردى و صلاحیتى براى تعقیب این را ندارند بنده تقاضایم این است که هر عملى که می‌خواهید براى حفظ این اوراق و براى این که مورد دستبرد واقع نشود بکنید ولى تعقیب قضیه را مطابق قانون اساسى و مطابق اصول انجام بدهید بنده دیگر عرضى ندارم.

جمال امامى - ممکن است آقاى وزیر دادگسترى نظر خودشان را بفرمایند.

نایب رئیس - آقاى اردلان مخالفید؟ (اردلان - بلى) بفرمایید

اردلان - بنده از همکاران محترم خودم مخصوصاً جناب آقاى عامرى استدعا می‌کنم که این عرض بنده را توجه بفرمایند و جواب اشکال بنده را بدهند حضرتعالى تشریف آوردید اینجا و یک اصل قانون اساسى را خواندید اتفاقاً یک اصل دیگر قانون اساس است که بنده می‌خوانم و آن اصل 33 متمم قانون اساسى است اصل سى و سوم متمم قانون اساسى می‌گوید هر یک از مجلسین حق تحقیق و تفحص در هر امرى از امور مملکتى را دارد توجه بفرمایید آقا به استناد اصل مسلم قانون اساسى مجلس شوراى ملى می‌خواهد در این قضیه دخالت کند بنده نمی‌دانم این چه مانعى دارد؟ در تمام دنیا این قضیه هست و این اصل قانون اساسى را هم ما باید احترام بر این قائل بشویم. فرق مملکت ما با ممالک دیگر این است که در ممالک دیگر وقتى یک چنین وضعى به وجود مى‌آید مورد تعقیب قرار می‌گیرد ولى در مملکت ما مى‌آیند سر پوش روى آن مى‌گذارند این اصل 22 متمم قانون اساسى است ما قبلاً یک طرحى را امضا کردیم که رسیدگى بشود که ببینند چطور شد محمد مسعود کشته شده این را تهیه کردیم و رفت به کمیسیون دادگسترى، کمیسیون دادگسترى یک گزارشى داد به مجلس که براى این کار صالح نیست. این را آوردند تابلو گذاشته بودند بنده در ستون مخالف اسم نوشته بودم که بیایم اینجا و ببینم که این کمیسیون دادگسترى چطور برخلاف این اصل 33 متمم قانون اساسى که گفته است مجلسین حق رسیدگى دارند گفته است صالح نیست؟ این پیشنهاد آقایان که فرمودند از دستور خارج بشود و این پیشنهادات آقایان که مى‌گویند این موضوع مطرح نشود این بر خلاف اصل 33 متمم قانون اساسى است براى این که نمایندگان مجلس شوراى ملى در هر امرى از امور مملکتى حق تفحص و تحقیق دارند و ما مى‌توانیم هر امرى را تحقیق بکنیم و ابداً این دخالت در قوه قضاییه نیست. این حق مجلس شوراى ملى است بنده اصل 33 را خواندم یک قتلى اتفاق افتاده قتل محمد مسعود البته دستگاه قضایى کار خودش را مى‌کند ولى به ما حق داده شده است که از لحاظ نمایندگى علت این که این طرح مسکوت مانده و تعقیب نمى‌شود چیست؟ بنده استدعا مى‌کنم که این را براى بنده روشن بفرمایید. آن پیشنهادى که آقاى جمال امامى فرمودند بسیار صحیح بود و خوب است که رأى بدهیم پیشنهاد ایشان را تمام بکنیم که این موضوع سرپوش رویش نگذارند و حقیقت موضوع را مجلس شوراى ملى تحقیق بکند که این چطور بوده اگر خداى نکرده یک اشخاصى بوده‌اند که منحرف شده‌اند از راه راست ما آنها را به تمام ایران به جامعه ایران معرفى بکنیم و اگر هم دروغ است آن هم معلوم بشود. آن شرکتى که مى‌برد بنده را در شرکت نفت و مى‌گوید که شرکت نفت کارش تصفیه است بعد مسلم شده که دکتر یزدى را در اتومبیل پنهان مى‌کند و به شهرى می‌برد قایم مى‌کند ما در مجمع ملل متحد اینها را مفتضح مى‌کنیم که این تنها کارش تصفیه نفت نیست و در امور سیاسى و اجتماعى ما دخالت مى‌کرده چه عیبى دارد که ما این کار را بکنیم این را خواهش مى‌کنم براى ما توضیح بدهید.

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى امامى‌اهرى با آن پیشنهاد قبل مغایرت دارد (امامى‌اهرى - مغایرت ندارد) جنابعالى دادستان شهرستان مرقوم فرموده‌اید در صورتى که دادستان دیوان کشور به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده این خودش یک مغایرت. و همچنین سایر چیزها از این جهت به پیشنهاد ایشان نمى‌شود رأى گرفت و چون پیشنهاد دیگرى نرسیده اعلام رأى مى‌کنیم (نبوى - پیشنهاد بنده چطور شد؟) آن وارد نبود.

5 - تعیین دستور جلسه بعد - ختم جلسه به عنوان تنفس.

نایب رئیس - اول جلسه به این طرح رأى گرفته خواهد شد و بعد از اعلام رأى بقیه دستور سؤالات است. (شوشترى - اخطار ماده 90 بنده چطور شد) فعلاً با اجازه آقایان تنفس داده مى‌شود

(بیست دقیقه بعد از ظهر مجلس به عنوان تنفس تعطیل و دیگر تشکیل نگردید)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - نورالدین امامى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294687!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)