کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 167 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه بیست و دوم بهمن ماه 1336  

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقای عمیدی‌نوری

3- مذاکره در لایحه اصلاحی مجلس سنا راجع به اعتبار اضافات کارمندان دون پایه و هزینه‌های وزارتخانه‌ها و اخذ رأی و تصویب آن

4- طرح و تصویب گزارش کمیسیون راه راجع به استخدام هشت نفر مهندس از اتباع بیگانه جهت راه آهن

5- شور اول گزارش کمیسیون فرهنگ راجع به نظارت در مصرف سهمیه فرهنگ از درآمد شهرداری‌ها

6- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای تیمور تاش

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 167

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه بیست و دوم بهمن ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقای عمیدی‌نوری

3- مذاکره در لایحه اصلاحی مجلس سنا راجع به اعتبار اضافات کارمندان دون پایه و هزینه‌های وزارتخانه‌ها و اخذ رأی و تصویب آن

4- طرح و تصویب گزارش کمیسیون راه راجع به استخدام هشت نفر مهندس از اتباع بیگانه جهت راه آهن

5- شور اول گزارش کمیسیون فرهنگ راجع به نظارت در مصرف سهمیه فرهنگ از درآمد شهرداری‌ها

6- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای تیمور تاش

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و ده دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى رضاحکمت تشکیل گردید

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه- آقایان: ذوالفقارى، اسفندیارى، کاظم شیبانى، رامبد، دهقان، ساگینیان، صراف‌زاده، پرفسور اعلم، امیر بختیار، موسوى، افخمى، ثقه‌الاسلامى، سالار بهزادى، معین‌زاده، عبدالحمید بختیار، اورنگ، فضائلى، بزرگ‌نیا، کشکولى، صفارى، آقایان. خلعتبرى، سلطانمراد بختیار، بزرگ‌ابراهیمى، قراگزلو.

غایبین بى اجازه- آقایان: سنندجى، قرشى، اخوان، اریه، دکتر طاهر، کیکاوسى.

دیر آمدگان و زود رفتگان با اجازه- آقایان: دکتر مشیر فاطمى، عرب شیبانى، عامرى، خرازى، فولادوند، مهندس فروغى، طباطبائى‌قمى، مهندس دهستانى، دکتر عمید، مهندس شیبانى، دکتر سید‌امامى، قنات‌آبادى، دکتر اصلان افشار، دولتشاهی، امامى‌خوئى.

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟

(اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2- بیانات قبل از دستور آقاى عمیدى‌نورى‏

رئیس- امروز نطق قبل از دستور است، آقاى عمیدى‌نورى‏

عمیدى‌نورى- امروز روز 21 بهمن یعنى اواخر سال 1336 است بنابر این یک ماه و 8 روز بیشتر به آخر سال نداریم از آن طرف هم ما یک قانونى داریم به نام قانون محاسبات عمومى در ماده 16 قانون محاسبات عمومى مصوب اسفند 1312 این طور نوشته شد «لایحه بودجه کل در اول ماه دهم هر سال به مجلس شوراى ملی پیشنهاد خواهد شد» مثل این که از این ماده قانون این طور استنباط می‌شود که می‌بایستى لایحه بودجه کل مملکتى ما یک ماه و 22 روز قبل به مجلس تقدیم شده باشد و فلسفه‌اش هم پیدا است براى این که این لایحه مى‌بایستى مهمترین وظیفه‌اى را که مجلس شوراى ملی دارد یعنى نظارت در دخل و خرج مملکتى با دقت و مطالعه بیشترى فصول و مواد لایحه بودجه مملکتى را رسیدگى و تصویب بکند از آن طرف هم در همین قانون یعنى قانون محاسبات عمومى یک ماده دیگرى هست به نام ماده 46 که مربوط به تفریغ بودجه کل مملکتى است در این ماده 46 مى‌نویسد «تفریغ بودجه به وسیله تصویب لایحه قانونى که وزیر مالیه به مجلس شوراى ملی پیشنهاد مى‌کند به عمل مى‌آید» در ماده بعد که ماده 47 باشد زمان تقدیم این لایحه را معلوم کرده ماده 47 می‌گوید «موقع پیشنهاد کردن لایحه قانونى تفریغ بودجه از روز ختم سنه مالى تا 12 ماه خواهد بود» پس قانون محاسبات عمومى ما در سه ماه دو وظیفه براى دولت و وزیر دارایی معلوم کرده یکى تقدیم بودجه مملکتى را سه ماه به آخر سال یک هم تفریغ بودجه کل مملکتى را در موقع معینى که به نظر من موضوع نفریغ بودجه کل مملکتى اگر اهمیتش بیشتر از خود لایحه بودجه کل مملکتى نباشد کمتر از آن نیست براى این که این لایحه تفریغ بودجه‌اى که تقدیم مى‌فرمایند ملاک عمل آن چیزى است که دولت آن را اجرا مى‌کند بودجه‌اى که پارسال تصویب فرمودید در ماده واحده نوشته شده 21 میلیارد و سرى عایدات و 21 میلیارد کسرى مخارج بعد نوشته مخارج در حدود درآمد وصولى پرداخت مى‌شود پس این یک ظاهرى است از بودجه، بودجه منطبق نیست که بگوییم 21 میلیارد و 500 میلیون عایدى داریم و 21 میلیارد و 500 میلیون خرج مى‌کنیم در لایحه بودجه 1336 که تصویب شده نوشته شده است در حدود وصولى خرج پرداخت مى‌شود پس براى این که بدانیم وصولى مملکت در سال 36 چه مبلغى هست و خرجى که در حدود وصولى هست چه مبلغ و چه مقدار است لازمه‌اش لایحه تفریغ بودجه است وقتى لایحه تفریغ بودجه آمد خدمت آقایان تطبیق مى‌فرمایید ببینید اولاً درآمد شما واقعاً چقدر بوده و خرجتان هم به طور واقعى و حقیقى چه بوده است آن وقت ما می‌فهمیم دخل و خرج واقعى مملکت رقمش چى است و این است که مى‌تواند ملاک بودجه سال آینده قرار بگیرد به همین جهت هم هست که در قانون محاسبات عمومى در ماده 46

+++

و 47 موضوع لایحه تفریغ بودجه و حتى زمان تقدیمش را قانونگذار صریحاً معلوم کرده و این وظیفه دولت است که انجام دهد ولى تا به حال متاسفانه این کار انجام نشده و البته بنده هم اطلاع دارم که دولت تلاش زیادى مى‌کند و بیشتر از یک ماه است که وزارتخانه‌ها خیلى کوشش مى‌کننند جلسات متعددى هم از هیئت دولت تشکیل شده براى این که بلکه امسال لایحه بودجه کل مملکتى که تسلیم مى‌شود ولو این که زمان تقدیمش تأخیر شود بودجه صحیحى به مجلس تقدیم کنند چون بنده کراراً از رئیس دولت شنیدم که فرمودند من سعى مى‌کنم قانون را رعایت کنم و قانون را اجرا کنم البته این تأخیر فقط از این نظر بوده که بنده متذکر شدم که امیدوارم زودتر همان طور که وعده داده شده بلکه تا اواخر این هفته یا اوایل آن هفته لایحه بودجه داده بشود براى این که طبق قانون مجلس مکلف است 15 روز بعد از این که تقدیم شد کمیسیون مطالعه‌اش را بکند و گزارشش را به مجلس بدهد از آن طرف براى مجلس شوراى ملی تعهد است که می‌بایستى لایحه بودجه کل مملکتى را تا آخر سال تصویب بکند بنابر این اگر به این کیفیت رسیدگى به بودجه در هیئت دولت ادامه پیدا کند و بودجه مملکتى تا اولیل اسفند داده نشود دیگر آن رسیدگى دقیقى که در کمیسیون بودجه باید بشود نمى‌شود و بعد هم در مجلس شوراى ملی به نظر بنده آن طور که باید رسیدگى بشود به عمل نمى‌آید و چون بنده این طور استنباط مى‌کنم که دولت میل دارد یک لایحه بودجه متعادلى از روى ارقام واقعى و صحیح تنطیم کند و بدهد به همین جهت اجازه مى‌خواهم متذکر شوم که دولت این لایحه را زودتر بدهد که بشود این لایحه‌اى را که دولت می‌دهد رسیدگى دقیق بشود براى این که سال گذشته اگر خاطر آقایان باشد وزیر دارایی عقیده‌اش این بود که من یک لایحه بودجه متعادلى تهیه مى‌کنم ولى بعد که آمد دیدیم متوازن نبود بلکه توازنش ظاهرى بود بعد در خود ماده واحده گفته شده بود در حدود وصولى خرج مى‌کند دیگر بودجه نیست به این جهت است که بنده اینجا توجه نمایندگان محترم را به این مطلب جلب مى‌کنم و می‌خواهم به جناب آقاى ذوالفقارى که اینجا تشریف دارند عرض بکنم حضور جناب آقاى نخست‌وزیر اطلاع بدهند که مجلس علاقه دارد که این لایحه به صورت متوازن و اقلامى صحیح و واقعى بیاید و زودتر هم بیاید که ما با یک مطالعه صحیح و واقعاً از روى وجدان مطالعه کنیم و اما باید به بینیم که چه جور بایستى بودجه متعادل بشود چون الان مشکل‌ترین کارى که در خارج گرفته مى‌شود لایحه بودجه کل مملکتى دارد متعادل کرده آن است و در آن گیر کرده‌اند و حقاً هم کار بزرگى است و مهم هم هست بنده معتقد هستم براى تعادل بودجه اگر شهامت و شجاعت باشد و دلیلى هم نیست که در این موقع نباشد می‌توان بودجه متعادل تهیه کرد براى این که مملکت در یک نظم صحیح و با یک امنیت و تمرکزى اداره مى‌شود شخص اول مملکت اعلیحضرت همایون شاهنشاهى کمال علاقه را دارند براى این که کارها روى نظم واقعى خودش انجام بشود خوب ما یک چنین زمینه مهیا و مساعدى که موجود است چه اشکال دارد باید شجاعت داشت در تنظیم بودجه و باید قلم را برداشت و جلوى گشادبازى را در دستگاه‌هاى دولتى و وزارتخانه‌ها گرفت این یک قدم اولیه و اصلى تنظیم بودجه است البته همان طور که عرض کردم ریز بودجه نیامده و لایحه تفریغ بودجه هم نمى‌آید که ما بتوانیم با دقت بدانیم خرج‌هاى دولت چیست اما از روى یک ظواهرى که مى‌بینیم معلوم می‌شود خیلى گشادبازى در دستگاه‌ها هست فرض کنیم همین بحثى که شده بود شرکت ملی نفت مى‌خواست یک عمارت 18 طبقه بسازد بنده یک چنین اطلاعى دارم حالا نمی‌دانم اعتبار این ساختمان توى این بودجه هشت میلیاردى که چند روز قبل براى شرکت ملی نفت تنظیم شده است هست یا نیست و یا فرض بفرمایید بانک کشاورزى به جاى این که پول بدهد براى این که سطح کشاورزى در یک نقطه دور افتاده کشور بالا برود یک عمارت ده دوازده طبقه در تهران می‌سازد (پرفسور اعلم- به سلامتى شما تمام شد) علت این که ما حالا مى‌فهمیم براى این است که لایحه خرج آن را بعد از این که تمام می‌شود ما مى‌بینیم قبلاً آن را ندیده‌ایم که بگوییم زیاد است این یک نمونه‌ است که ما می‌توانیم ذکر بکنیم اگر این اقلام بودجه‌هاى کل مملکتى در دستگاه‌هاى مختلف تحت مطالعه در بیاید خیلى از اینگونه اقلام و ارقام هست که دیده می‌شود در حال حاضر نه این که کار بدى است چه بهتر که عمارت بیست طبقه بسازند امو بلمان هم داشته باشند و یک زندگى لوکس باشد کسى نمى‌گوید که بد است اما متناسب با وضع موجودمان نیست وقتى که متناسب شد خودش خواهد آمد لازم نیست که به طور مصنوعى باشد پس اگر ما بتوانیم جلو گشاد‌بازی‌ها را بگیریم میلیاردها می‌توانیم درآمد به وجود بیاوریم یعنى خرجمان را کم کم تأمین بکنیم موضوع اتومبیل‌ها را که جناب آقاى دولت‌آبادى در جلسه گذشته به عرض رساندند خیلى به مورد بود امروز در هیچ کشورى مثل ایران نمایشگاه اتومبیل نشده تمام سیستم‌ها و مدل‌هاى مختلف در اینجا هست نمایندگى‌هاى مختلف هست همه مردم یعنى آنهایی که دستشان به دهنشان می‌رسد با آنهایى که حس می‌کنند در این مملکت مخصوصاً در شهر تهران نمی‌توانند بدون اتومبیل عبور و مرور کنند و کارشان لنگ است گرفتار این تغییر مدل و تقریباً در استثمار مؤسسات وارد کننده اتومبیل هستند که پول را می‌ریزند و به صورت ارز خارج می‌شود این مطلب همان طور که ناظر به تمام مردم است در دستگاه دولت بیشتر است اگر خود دولت بیاید در این کار مدل قرار بگیرد آقایان کراراً در کشورهاى خارج به این نکته برخورده‌اند بنده در یکى از آنجاها دیدم رئیس یک کارخانه اتومبیل‌سازى خودش اتومبیل مدل 5 سال پیش را سوار می‌شد در حالی که اتومبیل سیستم آخر را درآورده بود و به دیگران می‌فروخت و سوار می‌شدند پس دولت که خودش هادى و راهنما و مدل است در مورد اتومبیل‌ها او بایستى قدم اول را بردارد همین طور که گفته شد یک کارى بکنیم که ورود اتومبیل را به این شکل براى مملکت منع بکنیم و این را ببریم روى همان سیستم‌ها و طرز فکرى که در سایر کشورهاى می‌خواهند اقتصاد ملی داشته باشند و خودمان را حفظ بکنیم و نگاهدارى بکنیم این یک نکته‌اى بود که مورد نظر بنده واقع شد نکته سوم این است که بایستى جلوى توسعه طلبى این ادارات و مخصوصاً بنگاه‌هاى و شرکت‌هایى که اسمش را گذاشته‌اند به صورت بازرگانى اداره بشود گرفت اگر آقایان بودجه و دفتر و سازمان‌هاى این موسسات پراکنده‌اى که از پول دولت و از سرمایه دولت به صورت بازرگانى یا شرکت یا بنگاه اداره می‌شود و واقعاً اینها را بخواهید ریزش را رسیدگى کنید مى‌بینید از این دستگاه‌ها شما می‌توانید بیش از یک میلیارد و دو میلیارد که الان دولت مى‌گوید بیش از سه میلیارد کسر دارد پیدا بکند این حقیقت را با یک مراجعه به یکى از این بنگاه‌ها پیدا مى‌کنید بنده علت این که این نکته را واقعاً بضرس قاطع از روى عقیده عرض می‌کنم روى این است که راجع به یکى از بنگاه‌ها روى مأموریت مجلس که داشتم رسیدگى می‌کردم وقتى که ما این را نگاه کردیم خدا می‌داند این وضع را دیدیم روزى که این بنگاه به دست ما داده شد 9 نفر عضو بیشتر نداشت امروز پنجاه نفر شده است سه تا مستشار حقوقى دارد در حالی که یک کار حقوقى در این شش سال نکرده است (صحیح است) من مى‌خواهم من‌باب مطالعه بودجه کل مملکتى به عرضتان برسانم در بنگاه دیگرى من سراغ دارم خدا می‌داند قاضى رتبه 11 عدلیه که عالی‌ترین حقوق را آقایان تصویب کردید به آنها بدهند و 2500 تومان حقوق دارد به اسم مشاور حقوقى بعد از ظهر‌ها می‌رود از آنجا حقوق می‌گیرد (یک نفر از نمایندگان- در کدام بنگاه) در بنگاه خالصه اینها را من‌باب مثال عرض مى‌کنم اینها مجموعاتى است که آدم می‌شنود و صحیح هم هست حالا اگر بیایید همین‌هایی که عرض می‌کنم یکى یکى بودجه‌هاى این بنگاه‌ها را بخواهید مطالعه بکنید با شجاعتى که دارید قلم بردارید خرج‌هاى زائد آنها را بزنید بیش از این چند میلیاردى که الان بنده می‌شنوم بودجه کسر دارد به این ترتیب جناب آقاى ذوالفقارى تعدیل خواهد شد عمده این است که این همت باشد چرا یک کسى که 2500 تومان حقوق مى‌گیرد رتبه 11 قضایى دارد و عالی‌ترین حقوق‌ها را دارد چرا دیگر به عنوان مشاور حقوقى بنگاهى از دو جا حقوق بگیرد اینها صحیح نیست همین سؤالى که بنده کرده‌ام و بعد اگر صورتش آمد از وجوه خیریه که براى فقرا گرفته مى‌شود اگر لیستش از شهردارى آمد خواهید دید که اضافه حقوق‌ها و فوق‌العاده‌هایى اشخاصى که در شهردارى هستند می‌گیرند آقایان اینها علاوه بر این که به تمام معنى گشادبازى است خارج از کنترل مجلس شوراى ملی و دستگاه‌هاى مملکتى ما است یک اثر روحى بدى هم دارد یعنى چنان عدم تعادل روحى در مردم و مأمورین دولت و اشخاص به وجود مى‌آورد که بیشتر برعدم رضایت می‌افزاید و نتیجه‌اش این وضعى می‌شود که ملاحظه مى‌کنیم بنابر این بنده فکر می‌کنم حالا که دولت گرفتار این بودجه است به این چیزها رسیدگى کند یکى از آقایان تذکرى دادند که بسیار صحیح است و آن راجع به موضوع همین مخارج تبلیغات و ادارات انتشارات است که در تمام وزارتخانه‌ها هست در هر وزارتخانه‌اى شما یک اداره انتشارات و تبلیغات مى‌بینید همه‌شان بودجه خاصى دارند و به نتیجه این بودجه را هم به این کیفیت خرج مى‌کنند که مجله و عکس و اوراق زیادى چاپ مى‌کنند که خریدار ندارد جز این که مجاناً براى اشخاص بفرستند اینها هزینه‌هایى است که ما مى‌بینیم و اطلاع داریم و دولت اگر می‌خواهد واقعاً بودجه را تعدیل بکند با جلوگیرى از این گشادبازیها مى‌تواند عمده این است که اینها را بخواهید بکنید یا فرض بفرمایید در همین جایى که بنده عرض کردم ارقام عجیبى مى‌بینیم در این بنگاه راجع به خرج مثل این که گشته‌اند پیدا کنند رقم را و تحت آن عنوان پول را خرج بکنند حقوق علیحده است مأموریت ایاب و ذهاب اینجا یک ستونى است فرض کنید این یک میلیون از آن بودجه است مواد سوخت و بنزین و روغن این دو تا کمک بهداشتى یک میلیون و پانصد هزار تومان در ستون بودجه است پاداش این هم یک ستون اضافه کار مقطوع یک ستون مدد معاش یک ستون تمام این ارقامى که به عرضتان رساندم هست و از تمام این ارقام استفاده مى‌شود براى جایى که دلشان مى‌خواهد وقتى هم که گفته می‌شود چرا؟ می‌گویند ما به صورت بازرگانى اداره مى‌کنیم و تشخیص می‌دهیم این را از نظر مصلحت تجارتى براى دستگاه خودمان

+++

لازم می‌دانیم این نمونه‌اى است در دستگاه‌هاى دیگر هم به همین کیفیت عمل می‌کنند این خرجها را باید زد وقتى که ما بزنیم هم خرج کم می‌شود و هم درآمد می‌رود به خزانه مملکت وقتى درآمد رفت به خزانه مملکت سود بیشتر می‌شود سود که بیشتر شد عایدى بیشتر می‌شود مطلب دیگرى که دولت در موضوع تعدیل بودجه باید به آن توجه بکند این است چون ما دیدیم که در لایحه بودجه یک موادى را مى‌آوردند به نام اصلاح قوانین در این قسمت بایستى سعى بکنند که اگر موادى هم می‌خواهند به عنوان مالیات یا مطالب دیگر بیاورند باید طورى باشد که تماس مأمورین دولت مأمور وصولش هستند با رغبت بیاورند و با ایجاد محیط امنیتى بپردازند بنده یک مثالى برایتان می‌زنم در این مورد چون مأمورین وصول عواید ما همیشه سعى‌شان این است که قوانین و مقررات طورى باشد که مؤدیان و کسانی که عواید و مالیات را مى‌پردازند در اختیار آنها باشند و آنها بتوانند سفت بکنند شل بکنند هر طورى می‌خواهند بچرخانند به همین جهت طرز فکرشان این است که باید تماس مؤدى همیشه و دائماً با مأمورین زیاد باشد تا بتوانند آن کار را اداره بکنند و انجام بدهند در موقعى که لایحه مالیات‌ها دو سال پیش رسیدگى می‌شد راجع به وکلاى دادگسترى یک مطالعه‌اى شد دیدیم در سال وکلاى دادگسترى در تهران چهارصد هزار ریال جمعاً مالیات بیشتر نمی‌دهند تمام این مالیاتها هم به صورت اعتراض و کمیسیون بدوى و حل اختلاف که اتلاف وقت می‌کند گرفته شده لایحه آمد کمیسیون دارایی مطالعه کرد و روى مطالعاتى که شد به این صورت درآمد که مالیات بر درآمد وکیل عدلیه موقعى که عرض حالش را مى‌دهد به محکمه باید مالیات آن محاکمه را روى وکالت‌نامه تمبر باطل کند این قبول شد نتیجه این شد الان بنده خواهش می‌کنم از آقاى انوارى یک لیست بخواهند پارسال چهار میلیون ریال مالیات گرفته شد از همین طبقه‌اى که چهارصد هزار ریال پول نمی‌داد.

رئیس- آقاى عمیدى‌نورى شما از وقت نفر دوم هم دارید استفاده می‌کنید پنج دقیقه بیشتر از وقت شما باقى نمانده اگر مطالبتان زیاد است توجه داشته باشید به طور اختصار بفرمایید

عمیدى‌نورى- آن پنج دقیقه کافى است ملاحظه فرمودید که چه جور این چهار میلیون ریال از آنها وصول شد در حالی که پارسال چهارصد هزار ریال بود یک نفر هم مأمور براى این کار گذاشته نشد که خرج داشته باشد اگر این نمونه باشد در طرز کار دولت که تماس مأمورین دولت را با مردم کم بکند منافع بزرگى دارد و مردم مالیاتشان را می‌پردازند اما دولت روى مژده‌ای که به ما داد گفت که من لایحه سازمان وزارتخانه‌ها را می‌دهم به مجلس تا ما بتوانیم متناسب بکنیم بودجه کل مملکتى را با این سازمان وزارتخانه‌ها ما هم خوش‌وقت بودیم که یک چنین لایحه‌اى مى‌آید و مجلس هم در قانون بودجه کل مملکتى دو سال پیش یک تبصره گذاشته بود که دولت مکلف است به منظور تعدیل بودجه کل مملکتى تجدید نظر در سازمان وزارتخانه‌ها بکند خیال می‌کردیم این کار باید بشود چرا براى این که دولت پول ندارد و می‌خواهد بودجه‌اش را متعادل بکند این لایحه‌ای که ما مشغول مطالعه‌اش هستیم آن طوری که بنده و اغلب رفقا دیدیم و استنباط کردیم این منظور را نمی‌رساند نه تنها تقلیل نمی‌دهد سازمان‌هاى وزارتخانه‌ها را بلکه مثل این که هدفش تکمیل دستگاه‌ها و وسعت ادارات است (صحیح است) جمعاً 14 اداره مشترک در این سازمان قائل شده‌اند که پنج شش اداره‌اش اداره جدیدى است مثلاً اداره برنامه‌ها ما از یک سازمان برنامه نمی‌دانم چقدر استفاده کردیم که حالا می‌خواهیم در تمام وزارتخانه‌هاى خودمان یک اداره‌اى به نام اداره برنامه‌ها بگذاریم ادراه بهبود امور ادارى، اداره خدمات ادارى، اداره تدارکات، اداره ساختمان، اداره روابط بین‌المللى، اداره آموزش فنى کارمندان این اسامى که به عرضتان می‌رسانم تمام یک اسامى جدیدى است که تحت این اسامى در هر وزارتخانه‌اى با این لایحه سازمان این همه ادارات تشکیل مى‌شود و عجیب این است که در ماده واحده نوشته که مجلس اجازه بدهد که این تشکیلات را من اجرا بکنم بنده نمی‌دانم اجراى این تشکیلات به این وسعت که اجازه می‌خواهند با این بودجه مملکت که اینقدر کم است چطور میسر است؟ براى این که بودجه ما پارسال 21 میلیارد بوده است حالا که اینقدر فشار آورده‌اند می‌خواهند تعدیلش بکنند می‌شود 25 میلیارد آن وقت این تشکیلات را هم میزان خرجش را معلوم نکرده چقدر است نفرات را هم در این لایحه نگفته است چقدر است در این صورت چطور ما از این لایحه اگر تصویب گردید می‌توانیم بگوییم که به منظور تقلیل بودجه و تعدیل بودجه است بنده خواستم از موقع استفاده بکنم و این نکات را در این موضوع به عرض نمایندگان مجلس برسانم و عرض می‌کنم که دولت در این لایحه تعدیل بودجه‌اى که تهیه می‌کند به این نکات توجه بکند و کارى بکند که تعدیلش یک تعدیل اساسى و صحیح باشد تا ما بتوانیم به نتیجه برسیم تا سال دیگر این موقع که می‌شود ایرادى که به بودجه گذشته بود و حالا گرفتیم دو مرتبه این ایراد به وجود نیاید این عرض بنده است (احسنت)

3-  مذاکره در لایحه اعتبار اضافات کارمندان دون پایه و هزینه‌هاى وزارتخانه‌ها و اخذ رأى و تصویب آن‏

رئیس- وارد دستور می‌شویم لایحه اضافه اعتبارات کارمندان که به مجلس سنا فرستاده شده بود رسیده یک اصلاحى کرده‌اند که به اطلاع آقایان می‌رسد و آن این است که از مخارج وزارت کشور که 13 میلیون ریال بود یک میلیون و پانصد هزار ریال گذاشته‌اند و بقیه را حذف کرده‌اند حالا جزییاتش را آقاى منشى قرائت می‌کند آقایان مستحضر می‌شوند.

(به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملی

عطف به مرقومه شماره 13569-28/10/36 راجع به لایحه اجازه پرداخت تفاوت اضافات سال‌هاى 34 و 35 کارمندان دون پایه و خدمتگذاران جزء و اضافه اعتبارات مورد نیاز بعضى از دستگاه‌هاى دولتى که براى اظهار نظر به مجلس سنا ارسال شده بود اشعار می‌دارد:

لایحه فوق‌الذکر در جلسه روز شنبه نوزدهم بهمن ماه 1336 مجلس سنا با اصلاحاتى به تصویب رسید. اینک یک نسخه از لایحه مصوبه فوق به ضمیمه ایفاد می‌شود

رئیس مجلس سنا- محسن صدر

سراج حجازى- استدعا می‌کنم بفرمایید اصلاحاتى هم که شده است بخوانند

رئیس- لایحه به صورتی که مجلس سنا تصویب کرده قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 1- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود تفاوت اضافات استحقاقى سال 1335 کارمندان دون پایه و خدمتگزاران جزء وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى را که احکام آنان در سال مزبور صادر شده یا مى‌شود و به علت فقدان اعتبار در بودجه‌هاى تفصیلى سال 1335 تا کنون پرداخت نشده از تاریخ استحقاق از درآمد عمومی سال جاری کشور به حساب صرفه‌جویی‌های بودجه سال 1336 کل کشور پرداخت نمایند ضمناً وزارت دارایی مجاز است چنانچه بعضى از وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى نتوانند اعتبار تفاوت ترفیعات و اضافات تا آخر سال 1334 موضوع قانون مصوب 18 اسفند 1335 از محل بودجه خودشان ولو با صدور اصلاح بودجه تأمین نمایند کمبود حاصله را نیز از محل صرفه‌جویى‌هاى بودجه سال 1336 کل کشور پرداخت کنند

رئیس- آقایان همه توجه بفرمایید که فقط همین قسمت تغییر کرده بقیه را همین طور اظهار نظر و تأیید کرده‌اند

ماده 2- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ پنجاه و یک میلیون و نهصد هزار ریال اضافه اعتبارات مورد نیاز بعضى از دستگاه‌هاى دولتى را به شرح زیر:

الف- وزارت کشور:

بابت کمبود مخارج ادارى وزارت کشور بابت ترمیم مزایاى کارمندان و مدد معاش اولاد 1500000 ریال

ب- اداره کل هواپیمایى کشورى:

1- بابت کمک به باشگاه هواپیمایی کشوری جهت خرید هواپیماهای مشقی 25000000 ریال

2- بابت هزینه پذیرایى از مهمانان عالی‌مقام خارجى به وسیله اداره کل هواپیمایى کشورى 1000000 ریال‏

ج- مؤسسه یونسکو:

براى مطالعه در مناطق خشک و لم‌یزرع و تهیه مقدمات اجراى کار در سال جارى 5000000 ریال‏

د- ضرابخانه شاهنشاهى:

خرید ماشین‌آلات و لوازم مربوط به ضرب مسکوک زر و عوارض گمرکى و هزینه اعزام مأمور به خارج از کشور جهت خرید و حمل آنها 4400000 ریال‏

ه- اعتبار دولت:

براى مخارج احتمالى دولت آخر سال 1336 پیش‌بینى می‌شود 15000000 ریال

جمع کل 51900000 ریال

از محل درآمد عمومى کشور به حساب صرفه‌جویى‌هاى بودجه سال جارى پرداخت نماید.

تبصره- پرداخت وجوه مربوط به ماده یک را باید مقدم بر اضافه اعتبارات ماده دو قرار دهند

لایحه قانونى مشتمل بر دو ماده و یک تبصره در جلسه روز شنبه 19 بهمن ماه 1336 به تصویب مجلس سنا رسیده است‏

رئیس مجلس سنا- محسن صدر

رئیس- آقاى وزیر کشور

وزیر کشور (دکتر جلالى)- به طورى که آقایان استحضار دارند این لایحه قبلاً تقدیم مجلس شد و در کمیسیون نسبت به هر یک از ارقام مفصله بحث شد و توضیحاتى به عرض آقایان رسید و در موقعى هم که در مجلس علنى مطرح بود بنده نسبت به هر یک از ارقام به عرض آقایان رساندم که از چه لحاظ مورد احتیاج است چیزى که در مجلس سنا بیشتر جلب توجهشان را کرده یک وامى است که داده شده براى خرید چند دستگاه اتومبیل براى استانداران که آنها تمام با موافقت قبلى کمیسیون مربوطه خریدارى شده و اینها هم وامى است که بایستى مسترد بشود بعد هم وامى است که مربوط است به مقدار چند دستگاه اتومبیل‌هاى مربوط به فرمانداریها که مورد احتیاج بوده است که مى‌بایستى آن وام هم مسترد بشود بنده تمام این توضیحات را کاملًا چه در

+++

کمیسیون و چه در مجلس دادم و تصور مى‌کنم با تصویب این ارقام هیچ تغییرى در ماهیت امر داده نشود این یک وامى است که باید مسترد بشود و بنده به عرض آقایان سناتورها رساندم که چون بودجه را تنظیم کرده‌ایم و این ارقام در بودجه منظور نشده و مجدداً ما می‌بایستى اینها را در بودجه آینده بگذاریم از این جهت هیچ تغییرى در آن حاصل نمى‌شود استدعاى من از آقایان این است که با توضیحاتى که قبلاً عرض کردم توجه به این امر داشته باشند و موافقت بفرمایند که این رقمى را که در مجلس سنا حذف نموده‌اند تصویب بشود که بتوانیم این وام را بدهیم و بعد دریافت داریم

رئیس- آقاى ابتهاج تذکرى دارید بفرمایید

ابتهاج- اتفاقاً وقتى که این لایحه در اینجا مطرح بود وقتى به قسمت کمک به فرماندارها رسید بنده این طور احساس کردم که اکثریت آقایان نمایندگان شهرستان‌ها همه معتقد بودند کمکى که از طرف وزارت کشور به فرماندارها می‌شود بسیار ناچیز است و وضعیت فرماندارها در شهرستان‌ها به هیچ وجه آبرومند نیست (صحیح است) و یک چیز دیگر را هم مى‌خواهم اضافه کنم متأسفانه از چندى قبل به این طرف نمى‌دانم چرا اتومبیل یک چیز لوکس تصور شده است به فرماندارها اتومبیل مى‌دهند و به اقساط پولش را پس مى‌گیرند و این را جزو چیزهاى لوکس مى‌گذارند البته مجلس سنا کاملاً محق بوده است از این که نظر مشورتیش را‌ بدهد ولى آقایان سناتورها به اندازه نمایندگان مجلس با شهرستان‌ها تماس و نزدیکى ندارند و نمى‌دانند احتیاجات شهرستان‌ها را او به این جهت در این قسمت به اندازه کافى توجه نشده مثلاً وزیر کشور وقت قبل از جناب آقاى دکتر جلالى حقش بوده تشخیص داده این مخارج ضرورى است از بودجه امور شهرداری‌ها برداشته خرج کرده حالا این عمل را آقایان مى‌گویند باید در آتیه بشود آقایان در قانون پیش‌بینى بکنند که نشود ولى به هیچ وجه عمل غیر قانونى نشده و خیلى هم ضرورى است و به علاوه مخارجى که راجع به مرز شده مى‌فرمایید نپردازند برگردانند براى هزینه مرزبانى به عقیده بنده اینجا تذکرى که داده‌اند به هیچ وجه وارد نبوده و آقایان هم باید در همان رأى خودشان باقى بمانند (صحیح است)

رئیس- آقاى سراج حجازى‏

سراج حجازى- بنده تصور مى‌کنم که وزارت کشور بین تمام وزارتخانه‌ها از لحاظ بودجه فقیرترین وزارتخانه‌ها است و باید یک توجهى بشود که کمک‌هاى شایانى به این وزارتخانه بشود در این لایحه کمکى براى فرماندارها گذاشته‌اند زیرا وظایفى که براى فرماندارها گذاشته‌اند یک جنبه تشریفاتى دارد و تشریفات هم معمولاً پول مى‌خواهد این یک مطلب تعارفى نیست که بشود همین طور ساده برگزار کرد به علاوه آقایان سناتورها همان طور که جناب آقاى ابتهاج فرمودند به شهرستان‌ها کمتر تشریف برده‌اند (حشمتى- یادشان رفته) شاید هم یادشان رفته بنابر این بنده فکر می‌کنم نه تنها این بودجه‌ای که عمل شده قابل برگشت نیست و بهتر این است این را تصویب بکنیم هیچ مقتضى نیست که ما تصویب نکنیم پولى که داده‌اند دو مرتبه و بخواهند پس بگیرند بنابر این حالا بسته است به اقدام مجلس و با موافقت ضمنى که وزیر کشور وقت داشته اقدام به این عمل کرده حالا هم جناب آقاى دکتر جلالى خودشان که نمى‌توانند پولها را پس بگیرند و باید این عمل را تأیید بکنند به علاوه یک چیز بدى است که وزیرى یک کارى بکند و وزیر بعدى یا دستگاه دیگر بیاید لغو بکند این عمل زشتى است این طور اعمال موجب می‌شود که همیشه اعمال ما در حال‌ ایست است و در جا می‌زنیم به علاوه اصولاً این کار صحیح نیست بنده معتقدم که باید این را تأیید کرد و این بودجه را داد فقط بنده معتقد هستم که آقاى دکتر جلالى دقت بیشترى بکنند که وزارت کشور از این صورت مبتذل و مفتضح دربیاید فعلاً ما فرماندار نداریم بخشدار نداریم مأمورین خوب نداریم چرا؟ براى این که پول نداریم در وزارتخانه‌هاى دیگر استفاده خوب مى‌کنند و به وزارت کشور نمی‌آیند در وزارت کشور فقط یک چند نفر پوسیده‌اى هست که می‌فرستند براى فرماندارى و این فرماندار وضعش خوب نیست نامرتب است ثابت نیست زیرا فرماندار که نماینده شخص اول مملکت است می‌رود آنجا پول ندارد نه موقعیتش ثابت و نه وضعش درست نه حقوق کافى دارد حالا هم که اتومبیل مى‌خواهند می‌گویند که لوکس است و نبایستى سوار ماشین بشوند این طور قابل دوام نیست نکته‌اى که می‌خواستم حضور جناب آقاى وزیر کشور تذکراً عرض بکنم این است که همین طور که در سایر وزارتخانه‌ها هم هست در وزارت کشور هم یک تبعیضاتى مى‌شود که باید این موضوع را جلوگیرى بفرمایند یک عده دیگرى هم هستند در وزارتخانه‌ها که علاوه بر حقوقشان از جاهاى دیگر هم حقوق می‌گیرند این صحیح نیست باید یک نفرى که قبول کرد کارى بکند یک رئیس دایره‌اى باشد یا معاون باشد یا مدیر کل باشد در یک دستگاهى که کار می‌کند یا مى‌تواند با آن حقوق زندگى کند که زندگى بکند اگر نمى‌تواند برود و حقوق سایرین را اشغال نکند بنده از چندین جا اطلاع دارم که در وزارت کشور هم اطلاع دارم افرادى از دستگاه‌های مختلف از چند جا حقوق می‌گیرند این باعث دلسردى و نارضایتى کارمندان شده است این را آقا توجه بفرمایید و قدغن بفرمایید که مأمورین از یک جا بیشتر حقوق نگیرند و یک تشریفات زائدى که در مرکز هست بفرمایید به شهرستان‌ها بدهند براى این که شهرستان‌ها وضعشان بد است بنده مسبوقم که فرمانداری‌ها در اداره میز ندارند و اینقدر در مرکز به تشریفات می‌پردازند این صحیح نیست این نکته را اگر توجه بفرمایند و یک قدرى هم وضع وزارت کشور را مرتب بفرمایند که یک عده فرماندار خوب تحصیل کرده و با ایمان به شهرستان‌ها بفرستید عده‌اى از این فرماندارها سابق پیش‌خدمتهاى حکومتى بوده‌اند و حالا فرماندار شده‌اند این صحیح نیست یکى هم تثبیت فرماندارها است الان در وزارت خارجه قانونى هست یک مأمورى که به یک جا می‌رود چهار سال ثابت می‌ماند خوب این کار را هم شما بکنید یک مأمورى که فرستادید یک مدتى بگذارید بماند اگر آن مأمور خوب نیست چرا فرستادید و اگر خوب است چرا فردا او را مى‌خواهید.

رئیس- آقاى سراج حجازى موضوع بحثمان راجع به همین اختلاف است چیزهاى دیگر نیست‏

سراج حجازى- یک تذکراتى بود که لازم بود عرض کنم‏

رئیس- آقاى مهندس اردبیلى در همین مورد اختلاف می‌خواهید صحبت بکنید بفرمایید

مهندس اردبیلى- بنده یک تذکرى می‌خواهم بدهم به طوری که آقاى وزیر کشور اطلاع دارند تمام سازمان‌هاى دولتى براى کادر فنى خودشان یک مدارسى یک آموزشگاه‌هایى باز کرده‌اند که تمام افراد خودشان را در آنجا تربیت می‌کنند اگر الان جنابعالى به بخشدارها توجه بفرمایید اغلب بخشدارها دربانهاى استاندارى‌ها و فرماندارى‌ها هستند که رفته‌اند آنجا و مشغول هستند و اغلب فرماندارهاى شما بی‌سواد هستند من خواهش مى‌کنم این یک یادگارى از جنابعالى باشد یک آموزشگاهى باز بکنید که در این آموزشگاه‌ها این بخشدارها درس بخوانند و یاد بگیرند طرز عمران و آبادى را اگر خاطر شریفتان باشد در دوره نخست‌وزیرى آقاى جم یک لایحه‌اى از مجلس گذشت که مهندسین کشاورزى را به عنوان فرماندار یا بخشدار استخدام می‌کنند براى این که اینها هم تحصیل کرده هستند و هم اینها از تحصیلات کشاورزى خودشان در شهرستان‌ها و مخصوصاً در بخش‌ها که می‌روند یک کارهاى اساسى در صنعت کشاورزى و عمران انجام می‌دهند و از جنابعالى خواهش می‌کنم یک یادگارى حسابى از خودتان بگذارید و یک آموزشگاهى براى تربیت بخشدارها باز بکنید (صحیح است احسنت)

رئیس- به اطلاع آقایان برسانم یک اصلاحات دیگرى هم در این لایحه از طرف مجلس سنا شده که مهم نیست مثلاً یک تبصره‌اى بود که در ماده اول نوشته شده بود در مجلس سنا در آخر لایحه گذاشته‌اند جایش را تغییر داده‌اند و یک چیز مهمى ندارد اختلاف عمده همان رقمى بود که به عرضتان رساندم حالا رأیى که می‌گیریم به لایحه‌اى است که مجلس شورا فرستاده آنها نظر و ملاحظاتش را داده‌اند و البته قبول و رد با ما است به همان لایحه‌اى که مجلس فرستاده رأى مى‌گیریم. آقایان موافقین ورقه سفید خواهند داد.

(اسامى آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقاى جلیلوند (منشى) اعلام و در محل نطق اخذ رأى به عمل آمد)

آقایان: پرفسور اعلم، قوام، دکتر رضائى، مهندس شیبانى، دکتر عدل، صفارى، عمادتربتى، خزیمه‌علم، امید سالار، مهندس اردبیلى، موسوى، صادق بوشهرى، قراگزلو، ابتهاج، دکتر مشیر فاطمى، حشمتى، مشار، قائم‌مقامى، دکتر سعید حکمت، مهندس سعید هدایت، دکتر دادفر، محمود محمودى، ‌آبادى، زنگنه، دکتر بینا، غضنفرى، دکتر وکیل، مهندس دهستانى، دکتر جهانشاهى، مرتضى حکمت، بهبهانى، دکتر دیبا، پردلى، کورس، ساگینیان، هدى، دکتر شفیع امین، دکتر فریدون افشا،. یارافشار، صدرزاده، فخر‌طباطبائى، شجاع، بیات‌ماکو، بوربور، حبیب پناهى، مشایخى، سراج‌حجازى، مهندس بهبودى، رستم امیربختیار، مهندس فروهرف مهندس فیروز، مهندس فروغى، اردلان، دولتشاهى، مهندس قباد‌ظفر، فلیکس‏ آقایان: احمد طباطبائى‌قمى، دکتر امیر حکمت، توماج، دکتر امیر نیرومند، احمد مهران، سلطانمراد بختیار، مهندس جفرودى، دکتر نفیسى، دکتر سید‌امامى، فولادوند، سعید مهدوى، خسرو قبادیان، کدیو،. دکتر اسدى، دادگر، دشتى، اصلان افشار، گیو، بهادرى، دکتر عمید دیهیم، امیرنصرت اسکندرى، بزرگ‌ابراهیمى، حکیمى، عمیدى‌نورى، مجید ابراهیمى، عامرى، فرود، نصیرى، دکتر آهى، محمود جلیلى، معین‌زاده، دولت‌آبادى، استخر، دهقان، محمود ذوالفقارى، محسن اکبر، باقر بوشهرى، جلیلوند، دکتر حسن افشار، خرازى.

(آرا مأخوذه شماره شد و نتیجه به قرار زیر بود)

ورقه موافق 93 رأى

+++

ورقه سفید بى‌اسم علامت امتناع سه برگ

رئیس- لایحه اضافات کارمندان و سایر مخارج کشور با 92 رأى تصویب شد.

اسامى موافقین- آقایان: خرازى، بهادرى، جلیلى، قراگزلو، ابتهاج، فلیکس آقایان. احمد طباطبائى، استخر، مهندس جفرودى، صادق بوشهرى، مهندس فیروز، عامرى، دکتر دیبا، غضنفرى، پناهى، مهندس فروهر، بیات ماکو، دشتى، اردلان، فولادوند، مهدوى، دکتر سید‌امامى، قنات‌آبادى، مهندس بهبودى، فخر‌طباطبائى، دکتر فریدون افشار، پرویز افشار، مهندس اردبیلى، صفارى، موسوى‌جلیلوند، باقر بوشهرى، فرود، دکتر مشیر فاطمى، اعظم زنگنه، مهندس هدایت، دکتر دادفر، بوربور، دکتر وکیل، هدى، دکتر رضائى، دکتر امین، دکتر سعید حکمت، دکتر جهانشاهى، امیدسالار، عماد تربتى، مرتضى حکمت، دهقان، دکتر نفیسى، سراج حجازى، نصیرى، ذوالفقارى، سلطان‌مراد بختیار، معین‌زاده، دولت‌آبادى، مشار، دکتر بینا، رستم امیربختیار، مهندس ظفر، توماج، بزرگ ‌ابراهیمى، دکتر امیر نیرومند، مجید ابراهیمى، محمودى، دیهیم، دادگر، قبادیان، خزیمه‌ علم، علامه وحیدى، دکتر امیراصلان افشار، دکتر حسن افشار، دکتر اسدى، حکیمى، مهندس شیبانى، قوام، دولتشاهى، کورس، ساگینیان، پرفسور اعلم، دکتر عدل، گیو، مهندس دهستانى، دکتر آهى، کدیور، دکتر امیر حکمت، پردلى، مهندس فروغ، اکبر حشمتى، مشایخى، عمیدى‌نورى (با قید این جمله: موافقم فقط با قسمت اول لایحه) مهران صدرزاده

ورقه سفید بى اسم علامت امتناع 3 برگ

4- طرح و تصویب گزارش کمیسیون راه راجع به استخدام هشت نفر مهندس از اتباع بیگانه جهت راه آهن

رئیس- لایحه دیگرى که از مجلس سنا رسیده است راجع به استخدام هشت نفر مهندس جهت راه آهن به کمیسیون‌ها رفته و فعلاً مطرح است

گزارش کمیسیون‌ها قرائت می‌شود.

(به شرح آتى خوانده شد)

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شورای ملى

کمیسیون راه در جلسه 5 آذر ماه 36 لایحه شماره 3573 ارسالى از مجلس سنا راجع به اجازه استخدام 8 نفر اتباع بیگانه در خدمت راه آهن دولتى ایران را با حضور آقاى وزیر راه مورد شور و رسیدگى قرار داده خبر شور اول را تأیید و تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملی تقدیم می‌دارد:

ماده واحده- وزارت راه مجاز است 8 نقر کارمندان اتباع بیگانه که در خدمت راه آهن دولتى ایران هستند و ادامه خدمت آنها نظر به سوابق ممتد و تجربه‌اى که در امور نگهدارى خط و تعمیرات پل‌ها و تونل‌ها و عملیات استحفاظى و استحکامى در نقاط کوهستانى شمال و لرستان دارند مورد نیاز مبرم راه آهن می‌باشد براى مدت دو سال از اول سال 34 لغایت اسفند 35 استخدام و پیمان‌نامه استخدامى آنان را با حقوق و شرایط زیر مبادله نماید:

1- آقاى مهندس کرتیب کریستن تبعه سوئیس متخصص تعمیرات تونل‌ها در ناحیه لرستان به طور پیمانى با حقوق ماهانه 14520 ریال بدون ارز.

2- آقاى لازارچاکوتاس تبعه یونان کارشناس خط در اداره خط و ابنیه راه آهن به طور پیمانى با حقوق ماهانه 7986 ریال بدون ارز.

3- آقاى اندر یاپلیچچ تبعه یوگسلاوى متخصص کارهاى ساختمانى و حفاظتى در راه آهن به طور پیمانى با حقوق ماهانه 6655 ریال بدون ارز.

4- آقاى پنکرایلویچ تبعه یوگسلاوى متخصص کارهاى ساختمانى و حفاظتى در ناحیه شمال به طور پیمانى با حقوق ماهانه 6292 ریال بدون ارز.

5- آقاى آنتون کچویچ تبعه یوگسلاوى متخصص کارهاى ساختمانى و حفاظتى در ناحیه شمال به طور پیمانى با حقوق ماهانه 5500 ریال بدون ارز.

6- آقاى زکى ازرول تبعه ترکیه متخصص نگاهدارى خطوط و ابنیه بندر شاهپور به طور پیمانى با حقوق ماهانه 8318 ریال بدون ارز.

7- آقاى جینواسپرتى تبعه ایتالیا متخصص کارهاى ساختمانى در ناحیه لرستان به طور پیمانى با حقوق ماهانه 5720 ریال بدون ارز.

8- آقاى آنتون بوکان تبعه اطریش متخصص کارهاى ساختمانى در ناحیه لرستان به طور روزمزد دستمزد روزانه 300 ریال به طور مقطوع بدون ارز.

تبصره 1- مستخدمین پیمانى مذکور در این لایحه در مقابل 11 ماه خدمت حق یک ماه مرخصى با استفاده از حقوق و در صورت بیمارى و کسالت برطبق مقررات مربوطه حق استفاده از یک ماه استراحت با استفاده از حقوق خواهند داشت.

تبصره 2- در صورت اشتغال در نقاط خارج و بد آب و هوا حق استفاده از فوق‌العاده بدى آب و هوا و خارج از مرکز و همچنین در صورت ارجاع مأموریت ادارى حق استفاده از فوق‌العاده اعاشه مطابق مقررات آیین‌نامه مزایا براى نامبردگان محفوظ است.

تبصره 3- استخدام کارشناسان مذکور براى مدتى که قبل از سال 34 طبق اختیارات حاصله مشغول خدمت بوده‌اند تأیید می‌شود.

تبصره 4- پیمان استخدامى کارشناسان مذکور با رعایت قانون مصوب عقرب 1301 مبادله مى‌گردد و در صورت مداخله در امور سیاسى و اجتماعى بدون هیچ گونه حقى پیمان آنان لغو خواهد شد.

مخبر کمیسیون راه- مهندس فروهر

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملی

کمیسیون امور خارجه لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به اجازه استخدام 8 نفر اتباع بیگانه در خدمت راه آهن دولتى ایران را با حضور آقاى وزیر امور خارجه براى شور دوم مطرح و خبر کمیسیون راه را تأیید نمود اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملی تقدیم مى‌دارد:

از طرف مخبر کمیسیون امور خارجه

امید سالار

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملی

کمیسیون بودجه در جلسه 9 بهمن ماه 36 لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به اجازه استخدام 8 نفر اتباع بیگانه در خدمت راه آهن دولتى ایران را با حضور آقاى وزیر راه براى شور دوم مطرح و مورد رسیدگى قرار داده با گزارش کمیسیون راه موافقت نمود اینک خبر آن را به مجلس شوراى ملی تقدیم مى‌دارد.

مخبر کمیسیون بودجه- مشایخى‏

رئیس- شور دوم ماده واحده مطرح است کسى اجازه صحبت نخواسته است بنابر این رأى گرفته مى‌شود به ماده واحده آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

کلیات آخر مطرح است در کلیات آخر هم کسى اجازه صحبت نخواسته است بنابر این رأى مى‌گیریم به خود لایحه آقایانى که با استخدام کارشناسان موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شود.

اردلان- با ورقه باید رأى مى‌گرفتید

رئیس- خیر لایحه مالى نیست استخدامى است با قیام و قعود باید رأى گرفته شود. به دولت ابلاغ می‌شود.

5-  شور اول گزارش کمیسیون فرهنگ راجع به نظارت در مصرف سهمیه فرهنگ از درآمد شهرداری‌ها

رئیس- گزارش کمیسیون فرهنگ راجع به نظارت در سهمیه فرهنگ در شهرداری‌ها مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل خوانده شد)

گزارش از کمیسیون فرهنگ به مجلس شوراى ملی.

کمیسیون فرهنگ لایحه شماره 57766 دولت راجع به قانون نظارت در مصرف سهمیه فرهنگ از درآمد شهرداری‌ها را با آقاى وزیر فرهنگ مطرح و مورد رسیدگى قرار داده با اصلاحاتى تصویب نمود. اینک گزارش آن را به شرح زیر به مجلس شوراى ملی تقدیم مى‌دارد.

قانون مصرف سهمیه فرهنگ از درآمد شهرداری‌ها

ماده 1- در مرکز هر حوزه شهردارى انجمنى به نام (انجمن مصرف سهم فرهنگ) که داراى شخصیت حقوقى است مرکب از رئیس فرهنگ رئیس انجمن شهر و یا نماینده آن انجمن و 3 نفر از معتمدین محل به پیشنهاد اداره فرهنگ و تصریب فرماندار یا جانشین او براى مصرف سهم فرهنگ تشکیل می‌شود و انجام این وظیفه ملی افتخارى است و حق‌الزحمه ندارد.

تبصره- در صورتی که محلى فاقد انجمن شهر باشد به جاى رئیس انجمن شهردار محل و یا نماینده او در انجمن مزبور عضویت خواهد داشت.

ماده 2- ریاست انجمن با رئیس فرهنگ محل خواهد بود و انجمن مؤظف است که در اولین جلسه یک نفر را به عنوان خزانه‌دار از بین اعضا خود انتخاب نماید و تمام حواله‌جاتی که از محل سهم فرهنگ از درآمد شهرداری‌ها صادر مى‌شود باید به امضا رئیس فرهنگ و خزانه‌دار باشد.

ماده 3- انجمن مصرف سهم فرهنگ هر محل باید حساب مخصوصى در بانک ملی به نام انجمن مصرف سهم فرهنگ باز کند و شهردارى مکلف است سهم فرهنگ از کلیه درآمد خود را که برطبق قانون شهرداری‌ها به فرهنگ تعلق مى‌گیرد در آخر هر ماه به حساب مزبور پرداخت کند.

ماده 4- سهم فرهنگ از درآمد شهرداری‌ها باید منحصراً به مصرف خرید زمین و ساختمان خانه براى دبستان و تهیه زمین ورزشى برسد و درآمد مربوط به هر حوزه شهردارى مخصوص به همان حوزه است و به هیچ عنوان دینارى از آن را نمى‌توان در حوزه و محل دیگرى به مصرف رسانید.

تبصره- هر گاه درآمد حاصل کافى براى تأمین منظور نباشد انجمن مى‌تواند به اعتبار درآمد سالهاى بعد تا میزان 5 برابر درآمد سالیانه از بانک‌هاى استقراض و از درآمد سال‌هاى بعد مستهلک نماید.

ماده 5- وظایف انجمن از این قرار است:

الف- خرید زمین جهت ایجاد بناى دبستان علاوه بر آنچه متمکنین براى ساختمان مدرسه اهدا مى‌کنند.

+++

تبصره چنانچه شهرداری‌ها مالک زمینى باشند که براى احداث ساختمان دبستان و زمین ورزش بتوان از آن استفاده نمود و براى تأسیسات شهردارى مورد نیاز نباشد باید آن را بلاعوض براى ساختمان فرهنگى واگذار نمایند.

ب- خریدارى محل و خانه‌هاى آماده و ساخته شده که مناسب محل دبستان باشد.

ج- تعمیر و تکمیل ابنیه موجود دبستان‌ها و تهیه زمین ورزش.

ماده 6- انجمن مصرف سهم فرهنگ باید نقشه زمین را تهیه کرده به وزارت فرهنگ بفرستد که نقشه ساختمان را وزارت فرهنگ تهیه نماید و یا این که نقشه ساختمان را هم انجمن تهیه نموده و براى تصویب به وزارت فرهنگ پیشنهاد نماید.

تبصره- نقشه ساختمان باید با رعایت کامل صرفه‌جویى و سادگى و استحکام و بر طبق اصول فنى و بهداشتى ترسیم شود.

ماده 7- انجمن مى‌تواند پس از ایجاد ابنیه ضرورى درآمد حاصل از سهم فرهنگ را با تصویب وزارت فرهنگ به مصرف سایر مؤسسات فرهنگى و خریدارى اثاثیه و توسعه امور فرهنگ محل از قبیل تأسیس آزمایشگاه (لابراتوار) و تکمیل مدارس حرفه‌اى و روستایى و تهیه لوازم فنى آموزشگاه‌ها و کتابخانه‌ها برساند ولى به هیچ وجه نمى‌تواند از این اعتبار براى حقوق و فوق‌العاده و خرج سفر و پاداش و امثال آن پرداخت نماید.

ماده 8- انجمن مؤظف است در پایان هر سال ترازنامه درآمد و هزینه خود را تنظیم و ضمن گزارش مشروحى نتیجه عملیات خود را به اطلاع انجمن شهر و اهالى محل برساند.

ماده 9- وزارت فرهنگ و وزارت کشور مأمور اجراى این قانون می‌باشند.

مخبر کمیسیون فرهنگ- دیهیم

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملی.

کمیسیون کشور لایحه شماره 57766 دولت راجع به قانون نظارت در مصرف سهمیه فرهنگ از درآمد شهرداری‌ها را با حضور آقایان وزرا کشور و فرهنگ مطرح و مورد رسیدگى قرار داده با خبر کمیسیون فرهنگ موافقت نمود.

اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملی تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون کشور- سعید مهدوى‏

رئیس- آقاى ابتهاج‏

ابتهاج- هفته گذشته یک لایحه‌اى گذشت تقریباً نظیر این لایحه براى شوراى بهدارى در شهرستان‌ها از محل صدى ده که از درآمد شهردارى‌ها منتقل مى‌شود به بهدارى امروز هم لایحه صدى پنج سهم فرهنگ مطرح است، بنده موقعى که لایحه شهردارى‌ها مطرح خواهد شد آن وقت نظریاتم را عرض خواهم کرد و مخالفتم را عرض خواهم کرد که به هیچ وجه موافق نیستم که با این بودجه ضعیف که شهردارى شهرستان‌ها دارند یک صدى ده صدى پنج صدى دو صدى شش بیایند به دستگاه‌هاى دولت کمک کنند با نهایت تأثر و تأسف بنده می‌بینم وقتى وزارت کشور مى‌خواهد درجه‌بندى بکند شهردارى‌هاى شهرها را می‌گوید شهردارى درجه 1 یک شهردارى است که بیست میلیون ریال یا دو میلیون تومان کل درآمدش است و آن وقت ملاحظه بفرمایید این شهردارى که دو میلیون تومان دارد دویست هزار تومان این را باید بدهد براى بهدارى یک صد هزار تومان را بدهد براى فرهنگ، حالا عرضم چون اینجا مورد ندارد در موقعش عرض خواهم کرد ولى در این لایحه‌اى که مشابه لایحه‌اى است که هفته قبل گذشته خیلى میل دارم جناب آقاى معاون وزارت فرهنگ و یا مخبر محترم کمیسیون به بنده توضیح بدهند چرا این همه فرق است بین طرز اداره کردن یک عمل مربوط به بهدارى به دست مردم با فرهنگ از جمله این که در آنجا پیش‌بینى شده است که رئیس انجمن شهر مى‌شود رئیس شوراى بهدارى و صحیحش هم همین است و در آن لایحه وزارت بهدارى رئیس بهدارى محل مدیر‌عامل است در این لایحه رئیس انجمن شهر که حتماً یک مرد مجرب و معمرى است ممکن است زیر دست یک رئیس فرهنگ جوانى واقع شود که به شئونش بر ‌بخورد هنوز بدبختانه یا خوشبختانه این نکات باید در این کشور رعایت بشود و بنده هیچ مقتضى نمى‌دانم که با بودن یک رئیس انجمن شهر ریاست انجمن فرهنگى به رئیس فرهنگ داده شود البته یک خزانه‌دارى را هم از بین آقایان دیگر انتخاب مى‌کنند خزانه‌دارى که مى‌خواهد همان رل مدیر‌عامل را در شورایعالى بهدارى بازى کند همان آقا هست که به سمت خزانه‌دار است و رئیس انجمن شهر بهتر این است که بشود رئیس شورا و بعد هم از همه مهمتر در آن لایحه شوراى بهدارى ماده‌اى بود که می‌نویسد وزارت دارایی دخالتى در مصرف این وجوه ندارد و تمام کارها با این هیأت است این قسمت چرا در این شوراى فرهنگى حذف شده ولى در آنجا هست بنده خیلى میل داشتم که این دو سه نکته را به بنده توضیح می‌دادند که مطلب روشن مى‌شد

رئیس- آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- قبل از این که بنده وارد مطلب شوم و نکاتى را که جناب آقاى ابتهاج فرمودند جواب عرض کنم، یک مطلبى را می‌خواستم به استحضار آقایان نمایندگان محترم برسانم و آن این است که یک آمار دقیقى که بنده تحصیل کرده‌ام مهر ماه سال 1335 اشخاصى که براى تحصیل مشغول بوده‌اند در مدارس در سال گذشته یک میلیون و دویست و چهل و هشت هزار و سیصد و شصت و نه نفر بود و در سال 36 یک میلیون و نهصد هزار و چند نفر بوده‌اند و اضافه این سال یکصد و پنجاه و هفت هزار و یکصد و چهل و شش نفر است یعنى در سال 36 این عده محصلین بر سال 35 اضافه شده است، این یک نشانه‌اى است از رغبت مردم براى تحصیل (صحیح است) و سال به سال هم این عده به نحو تصاعد زیاد خواهد شد، ما باید در اینجا دو فکر بکنیم، یک فکر این است که حتى‌المقدور در بودجه‌اى که به مجلس مى‌آید اهتمام بکنیم یک مبالغ زیاد و گزافى اختصاص به این کار بیابد و دوم هم با رغبتى که خود مردم به فرهنگ دارند و این کثرت محصلین خودش نشانه‌اى از این رغبت است و اشخاص نیکوکارى که مدارسى مى‌سازند، پول‌هایى می‌فرستند به فرهنگ اینجا حاضر هستند شرکت در این کار بکنند، این قانون براساس تشویق همین مردم است کارهاى فرهنگى، اگر شما به یک نفر تکلیف کنید که پولى را اضافه برمیزان مالیات بدهد نمى‌آید بدهد ولى همان آدم اگر بهش تکلیف کنند که این پول را براى فرهنگ بدهد با رغبت فراوان مى‌دهد (صحیح است) آقاى وزیر فرهنگ در کمیسیون فرهنگ مطلبى را بیان کردند که مورد توجه کمیسیون واقع شد و من آن موضوع را در اینجا عرض مى‌کنم، ایشان فرمودند که شخصى مبلغى به شهردارى بدهکار بود و شهردارى تمام وسایل ممکنه را به کار می‌برد و نتوانسته بود آن بدهى را وصول کند روزى این شخص از یکى از خیابان‌ها عبور مى‌کند مى‌بیند که در آنجا یک مدرسه و دبستانى ساخته شده است و بالاى آن نوشته شده است که این مدرسه از محل صدى پنج شهردارى ساخته شده است، این آدم می‌رود به شهردارى و مى‌گوید چون من حالا فهمیدم که یک قسمت از این پول خرج فرهنگ می‌شود با طیب خاطر این پول را مى‌دهم به شهردارى این روش مردم است ملت ایران همیشه فرهنگ دوست و فرهنگ طلب بوده (صحیح است) بنابر این راجع به این که فرمودند از عواید انجمن به بهداری و فرهنگ کمک نشود بهترین عایدات انجمن شهر این عایداتى است که در این راه و در راه بهدارى مصرف می‌شود (صحیح است) و بهترین و ارزنده‌ترین پولى که مردم مى‌دهند پولی است که در این راه مصرف می‌شود که با کمال رغبت می‌دهند اما راجع به آن قسمت تشکیلات فرمودند جناب آقاى ابتهاج می‌خواستم خدمتشان عرض کنم که درست است که کار فرهنگ و کار بهدارى هر دو در درجه اول اهمیت قرار دارد یکى مربوط به جسم است و دیگرى مربوط به روح است اما یک اختلافى هم این کار دارد. طرز مصرف سهمیه فرهنگ با طرز مصرف سهمیه بهدارى تفاوت دارد اگر نظر شریف باشد در قانون واگذارى کار بهدارى به مردم گفتیم که آن مبلغى که دولت می‌دهد در اختیار انجمن باشد و به همین جهت مدیرعامل را هم گفتیم که رئیس بهدارى باشد ولى در این لایحه پولى از دولت نیست بلکه پولى است که شهردارى مى‌دهد و به همین مناسبت عضویت آنجا را باید رئیس انجمن شهر قرار دادیم و خزانه‌دار را هم گفتیم که یک نفر انتخاب کنند که ممکن است این از معتمدین محل باشد و اضافه این پول در اختیار کسى نیست بلکه این پول در حساب مخصوصى در بانک گذارده می‌شود و روى آن حواله می‌شود که رئیس فرهنگ محل آن را امضا خواهد کرد و امضا خزانه‌دار فقط براى کنترلى است که بدانند این پول‌هایى که می‌دهند براى چه مصرفى خواهد بود به هر حال سابق بر این قرار بود صدى پنج باشد و تا به حال صدى پنج بود ولیکن الان که قانون شهردارى‌ها در مجلس سنا مطرح است در آنجا بحث و صحبت هست که در حدود صدى ده بشود و خود وزارت فرهنگ که پیشنهاد داده است با صدى هفت موافقت کرده است ولى اینجا یک نکته‌اى است و آن این است که یک صدى دویى به عنوان امور شهردارى‌ها از شهردارى‌هاى شهرستان‌ها می‌گیرند و مى‌آورند تهران و معلوم نیست به چه مصرفى می‌رسد، عده‌اى از نمایندگان محترم این عقیده را دارند که آن صدی دو حذف شود و این دستگاهى که جز اطاله و اسباب تعطیل کارهاى شهردارى‌هاى شهرستان‌ها بنتیجه دیگرى ندارد از بین برود یا از بودجه وزارت کشور اداره شود این صدى دو هم اختصاص داده شود به فرهنگ و بنابر این این امکان حاصل خواهد شد که صدى پنج به میزان صدى ده برسد و آن وقت دبستان‌ها زیادتر از آنچه هست تأسیس شود و اضافه شود، به همین مناسبت در اینجا رقم ذکر شده و گفته شده است که آنچه سهم فرهنگ از شهردارى می‌شود به این کیفیت به مصرف برسد فعلاً صدى پنج است ولى بعد از تصویب قانون شهرداری‌ها و موافقت و مساعدت آقایان‏ مى‌خواهیم این را از میزان صدى پنج به صدى ده برسانیم آن وقت رقم قطعى معلوم می‌شود و در اینچا فعلاً به طور در بسته گفته شده است که آنچه از شهرداری‌ها دریافت می‌شود براى مصرف فرهنگ به این کیفیت به مصرف برسد و بنده امیدوار هستم با اهتمامى که اولیاى وزارت فرهنگ دارند و مخصوصاً شخص جناب آقاى وزیر فرهنگ در این کار تا کنون مبذول داشته‌اند و بسیارى از شهرستان‌ها داراى دبستان‌هایى شده است که اگر این وجه نبود و این کمک نبود

+++

و این موافقت نبود شاید سالها طول مى‌کشید که اینها داراى دبستان بشوند از این به بعد هم می‌توانند یک دبستان‌هایى را در شهرستان‌ها و مخصوصاً در بخشها بسازند براى این که عده محصلینى که روز به روز رو به افزایش است بتوانند در این مدارس به تحصیل اشتغال بورزند، دیگر بنده زائد از این، با توجهى که خود آقایان نمایندگان به فرهنگ دارند لازم نمى‌دانم تصدیع بدهم و امیدوارم موافقت بفرمایند که زودتر این گزارش تصویب بشود و به مرحله اجرا برسد.

رئیس- آقاى معاون وزارت فرهنگ‏

معاون وزارت فرهنگ (مزینى)- جناب آقاى ابتهاج نماینده محترم تذکراتى راجع به این لایحه دادند که جواب‌هایى حضورشان عرض می‌کنم این که فرمودند درآمد شهرداری‌ها به قدری ناچیز است که نبایستى چیزى از آن به مصرف فرهنگ برسد، بنده مى‌خواستم حضورشان عرض کنم در نتیجه مطالعاتى که اغلب آقایان کرده‌اند و خود آقاى ابتهاج هم بهتر وارد هستند اخیراً ما باید خودمان را آماده کنیم که تمام مخارج تعلیمات ابتدایى کشور را شهرداری‌ها بپردازند (ابتهاج- به شرط این که دولت هم درآمد را به شهردارى واگذار کند) بنابر این این قسمت مختصرى که از طرف شهردارى کمک بشود به تعلیمات اجبارى مبلغى است بسیار ناجیز و همان طوری که جناب آقاى صدرزاده فرمودند با توجهات و کمک‌هایى که از طرف آقایان شده است وزارت فرهنگ امیدوار است که این مبلغ را به صدى ده برساند تا بتواند بیشتر از بیشتر نتایج مفید و مؤثر و بینى که از این عمل خودش از این کمک شهردارى گرفته بگیرد و به مردم هر شهرستان کمک بکند با این کمک صدى پنج شهردارى‌ها که در حدود سه سال است متداول شده وزات فرهنگ در هر شهرستانى توانسته است که از این محل ساختمان‌هایى براى مدارس تهیه کند و طورى است که یکى از منویات بزرگ و قابل تقدیر همه آقایان نمایندگان محترم را در حقیقت به مرحله اجرا و عمل درآورده است و آن این است که آقایان همیشه در بیانات خودشان فرموده‌اند که کار مردم را باید به دست مردم سپرد براى همین است‏ (ابتهاج- رئیس فرهنگ وقتى رئیس شود است چطور کار مردم به دست مردم سپرده شده) بنده مى‌خواستم که این توضیح را عرض کنم که اجراى این قانون طورى است که عمل ساختمان مدارس از محل درآمد شهر به وسیله خود مردم انجام می‌شود و اما رئیس فرهنگ که فرمودند اینجا سمت ریاست دارد این البته یک قسمتى است که باید حضورتان توضیح عرض کنم مخصوصاً که تمام یا اکثر آقایان نمایندگان محترم به سایر نقاط دنیا تشریف برده‌اند و دیده‌اند که مأمورین فرهنگ در همه جا مورد احترام و مورد مشورت مردم هستند و به اصطلاح کدخداى آن محل هستند حتى در انگلستان بنده خودم رئیس دبستانى را دیدم که تمام کارهاى آن محل را حل و فصل مى‌کرد و به قضاوت او احترام می‌گذاشتند رئیس فرهنگ در هر ناحیه‌اى که هست مورد احترام و به اصطلاح مورد تشویق و تقدیر مردم بوده است و هست و اگر نباشد کارى نمى‌تواند بکند و اما سمت ریاستش سمت افتخارى است این فقط براى کمک کردن است و براى این است که رئیس فرهنگ هم به جریان ساختمان‌هاى فرهنگى واردتر است و هم می‌داند در کدام‌یک از نقاط بیشتر تعداد محصل هست و بیشتر احتیاج به مدارس هست و به چه وسیله می‌تواند این عمل را انجام بدهد؟ آنجا می‌آید اظهار نظرهایى می‌کندو جلب نظر اولیاى محل و اعضاى کمیسیون را می‌کند و این قسمت را هم لازم است حضورتان عرض کنم که خود جناب آقاى ابتهاج بیشتر وارد هستند ایشان در تهران وقتى شهردار بودند بنده افتخار داشتم که در خدمتشان بعضى از این مدارس را ملاحظه کردیم و بسیار خوش‌وقت شدیم و خود ایشان یکى از کسانى بودند که تأیید کردند و دستور دادند که این عوارض را بپردازند (ابتهاج- تهران جدا است من براى شهرهاى کوچک می‌گویم) و در نتیجه این پرداخت مدارسى ایجاد شد البته تهران نسبت به سایر شهرستان‌ها بزرگتر است در تهران در مدت دو سال چهل تا مدرسه ساخته شده است در صورتى که در تمام شهرستان‌ها بیش از یکصد و هشتاد مدرسه بیشتر نتوانسته‌ایم بسازیم نسبت هم محفوظ است و هر چقدر که درآمد یک شهرى بیشتر باشد استفاده براى ساختمان مدارس در آن محل نیز بیشتر خواهد بود بنابر این خود جناب آقاى ابتهاج می‌دانند از یادگارهاى بسیار خوبى که همه شهردارهاى محترم تهران و شهردارى شهرستان‌ها داشته‌اند همین مدارس است که وزارت فرهنگ هم براى این که مردم بدانند که این مدرسه از چه محل ساخته شده هر جایى که این مدارس شروع به ساختمان مى‌شود تابلویى آنجا نصب می‌کند که این ساختمان از محل درآمد شهردارى به وسیله انجمن شهر ساخته می‌شود (ابتهاج- رشوه است) خوب رشوه هم که باشد بد رشوه‌اى نیست که مردم بدانند این ساختمان از محل درآمد شهردارى به وسیله انجمن شهر ساخته شده در پست‌هاى دیگر که بنده خودم ناظر و شاهد بودم از هر محل نهایت کمک و مساعدت را کرده‌اند و ما به سهم خودمان از شهردارى‌ها ممنون و از وزارت کشور متشکریم و امیدواریم که به کمک و مساعدت نمایندگان محترم این درآمد همان طورى که فرمودند به صدى ده برسد که ما بتوانیم عملیاتمان را دو برابر حضور آقایان ارائه بدهیم و بهترین یادگارى که هست و می‌ماند به نظر بنده همین ساختمان‌ها است (احسنت) یک توضیح هم راجع به دخالت دارایی بود که جناب آقاى صدرزاده جواب فرمودند بنده هم باید جواب عرض کنم علت این که آنجا دخالت دارایی را گذاشته‌اند این است که یک پولى از مالیه و دولت آنجا داده مى‌شود ولى اینجا پولى از مالیه نیست و هر چه هست از انجمن شهر است که رئیس انجمن شهر و یکى از معتمدین محل این درآمد را طبق قانونى که به تصویب آقایان نمایندگان محترم خواهد رسید به مصرف خواهند رساند.

رئیس- آقاى مخبر

مخبر کمیسیون فرهنگ- عقیده آزاد است جناب آقاى ابتهاج فرمودند از این بودجه ناچیز شهردارى‌ها عقیده دارند که به فرهنگ کمک نشود خوب این هم یک عقیده‌اى است که ایشان دارند و ممکن است که عقیده خوبى هم باشد ولى بنده هم عقیده دارم علاوه بر این که مخبر کمیسیون هستم و حق دفاع دارم یک عقیده‌اى دارم به نظر بنده روز معاد اگر شهرداری‌ها بخواهند حساب بدهند فقط از عهده حساب این صدى پنج می‌توانند برآیند یعنى حسابشان در این موضوع در درجه اول خواهد بود بعد حساب‌هاى دیگر براى این که با این صدى پنج چنان که جناب آقاى صدرزاده اشاره فرمودند ساختمان‌هاى خیلى عالى شده است که توى آنها یک عده محصل که بی‌بضاعت هستند تحصیل می‌کنند و در آتیه ممکن است جزء رجال این مملکت بشوند (صحیح است) بنده معتقدم عملى که در این مملکت انجام می‌یابد اگر بخواهیم بسنجیم ببینیم کدام یک در درجه اول لازم است چنانچه نظر اعلیحضرت همایونى هم همین است تشخیص داده‌اند که به فرهنگ باید کمک شود و فرهنگ باید پیشرفت کند براى این که ممالک مترقى توانسته‌اند به وسیله فرهنگ در مملکت خودشان پیشرفت‌هاى کلى بکنند خوشبختانه در درجه اول شاهنشاه و در درجه دوم ملت بکنه این نکته پى برده است که باید افراد تحصیل بکنند آقایان هم تصدیق می‌فرمایند که براى تحصیل در درجه اول یک جایى باید باشد که محصل برود تحصیل بکند. حالا در مدارس می‌بینیم یک وضعى شده که نصف روز یک عده‌اى مى‌روند و نصف روز عده دیگر دختر من یک مرتبه بعد از ظهر‌ها می‌رود و یک هفته قبل از ظهرها براى این که جا نیست اطاق نیست، یک عده هم هستند که نتوانسته‌اند اسم بنویسند و در مدارس تحصیل بکنند پس در درجه اول لازم است از بودجه شهردارى‌ها یک مدارس ابتدایى ساخته شود و آقاى ابتهاج و نمایندگان محترم مجلس شورای ملى هم موافقت بفرمایند که شهردارى‌ها به فرهنگ کمک کنند اما موضوع این است که رئیس فرهنگ چرا رئیس انجمن بشود جناب آقاى ابتهاج تصدیق مى‌فرمایند که در بسیارى از نقاط هنوز انجمن شهر نیست حالا در یک قسمت از شهرها و قصبات ایران هست که انجمن شهر انتخاب نشده است تا رئیس داشته باشد و رئیسش هم رئیس انجمن نظارت برهزینه فرهنگ باشد در درجه اول این موضوع بحث شد در کمیسیون هم این اشکال را جناب آقاى مهندس اردبیلى متذکر شدند ولى نظر به این که در تمام نقاط ایران انجمن شهر نیست که بتواند رئیس انجمن هم شرکت کند بنابر این روى این اصل رئیس فرهنگ را انتخاب کردند و در کمیسیون خواسته‌اند نشان بدهند که درست است رئیس انجمن شهر مورد احترام همه هست ولى خواستیم در آن کمیسیون نشان بدهیم نمایندگان ملت در واقع یک احترام به خصوصى به رئیس فرهنگ دارند براى این که ایشان رئیس راهنمایان جامعه ما مى‌باشند روى این اصل این انتخاب شده است و الا نظرى نداریم بنده تقاضا می‌کنم که موافقت بفرمایند که این لایحه از بهترین لوایحى است که از طرف وزارت فرهنگ آمده است تصویب شود (احسنت)

رئیس- آقاى بزرگ‌ابراهیمى موافقید یا مخالف؟ (بزرگ ابراهیمى- موافقم) آقاى دکتر بینا (دکتر بینا- موافقم) آقاى عمیدى‌نورى مخالفید؟ (عمیدى‌نورى- بله) بفرمایید

پرفسور اعلم- مگر شما با فرهنگ مخالفید؟

عمیدى‌نورى- این که فرمودید با فرهنگ مخالفم جناب آقاى پرفسور اعلم پدر بنده و بنده خودم و خانواده بنده فرهنگى هستند و روى علاقه به فرهنگ با این لایحه مخالفم، براى این که وقتى که توضیح دادند براى بنده ثابت شد از این به بعد دیگر براى مدارس نقاط دور دست ما محلى براى ساختمان نخواهیم داشت بنده اغلب فکر مى‌کنم ببینم دلیل این که دولت‌ها این قبیل لوایح را مى‌آورند چیست براى این است که ظاهر این لوایح همیشه عالى و خوب است ولى باید علت را فهمید و دلیلش را دید چیست دولت متوجه شده است که بایستى براى شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط دور دست دبستان و دبیرستان و محل براى مدرسه درست بکند خود بنده در دولت آقاى زاهدى بودم و قدم اول هم با تصویب‌نامه آن وقت گذاشته شد آن وقت مجلس نبود قرار شد چهارصد پانصد مدرسه هر سال از محل بودجه دولت ساخته بشود و این قدم برداشته شد و شروع شد به ساختن و مدارس هم ساخته شد که در خیلى از نقاط آقایان مى‌دانید ساخته شده ولى تقاضاى

+++

مردم و هجومشان براى مدرسه و تحصیل در مدرسه زیاد است که وزارت فرهنگ نمى‌تواند جواب بدهد حالا آمده این لایحه را آورده چى می‌خواهد؟ تصور کرده است که مى‌تواند قانع بکند احتیاجات مردم را از نظر دبستان با سهم درآمد شهردارى‌ها (صدرزاده- نه، نه این تنها نیست) اجازه بفرمایید همین طور است به دلیل این که من گوش دادم توضیحاتى که جناب آقاى مزینى فرمودند بیشتر این نظر را تأیید کرد براى این که وقتى جواب آقاى ابتهاج را دادند که چرا در لایحه بهداشت گفته شد بر این که مالیه حق نظارت و دخالت ندارد فرمودند در آنجا وزارت بهدارى هم سهم بهداشتش را مى‌دهد مردم هم مى‌دهند، چون از مجموع اینها خرج مى‌شود این قید گذاشته شده ولى در اینجا چون آن پولى که براى ساختن دبستان و دبیرستان و ساختمان‌هاى فرهنگ شهرستان‌ها است اصلاً وزارت فرهنگ نمى‌دهد این قید اصلاً لازم نیست خوب این را بنده مى‌خواهم بفهمم اگر وزارت فرهنگ محلى براى ساختن دبستان و دبیرستان در بودجه‌اش نمى‌گذارد بنده با این مخالف هستم بنده قانع نیستم براى این که صدى پنج درآمد شهردارى‌ها کافى نخواهد بود براى دبستان‌هاى مملکت این را عقیده ندارم باید حل بشود یا وزارت فرهنگ هم محلى در بودجه‌اش مى‌گذارد و سهمیه‌اش را مى‌پردازد در این صورت مثل بهداشت بایستى در همین انجمن تهیه ساختمان مدارس شهرستان‌ها و قصبات و دهات بیاید و متمرکز بشود که از سهمى که وزارت فرهنگ بابت ساختمان‌ها مى‌دهد و سهمى که بابت صدى پنج درآمد شهردارى‌ها است یک پولى باشد که آن پول وافى براى رفع احتیاج باشد و الا من جناب آقاى دکتر بینا نگرانم از این موضوع که فردا که این لایحه گذشت بعد که به حوزه‌هاى انتخابیه‌تان شما مراجعه کنید ببینید جا نداردند که بچه‌هایتان بروند درس بخوانند وقتى مراجعه کردید به وزارت فرهنگ مى‌گویند ما که قانون گذراندیم کار مردم را دادیم دست مردم خوب از پنج درصد درآمدشان انجمن‌هاى مصرف مدرسه بسازند این صحیح نیست این کار را نکنید تا نتیجه تصویب این به آنجا برسد بنابر این اگر مقصود این نیست لایحه وافى به این مطلب نیست این لایحه منحصراً نشان مى‌دهد که ساختمان‌هاى دبستانها و دبیرستانها و مؤسسات فرهنگى را باید از پنج درصد درآمد شهردارى‌ها خرج بکنند بعد هم ماده هشتمش مى‌گوید وقتى که کار ساختمان مدارس تمام شد بقیه پول را به مصرف لابراتوار کتابخانه چه و چه برسانند و خوشبختانه یک جمله‌اى که اضافه فرموده‌اند این است که حق ندارند از این محل پاداش و حقوق بدهند بنابر این این لایحه وافى به آن منظور نیست اگر آن منظور را دارید که از محل فرهنگ هم براى این کار بدهند بایستى قید بشود که همان طورى که فرمودند مثل بهداشت سهمیه ساختمان هر حوزه را وزارت فرهنگ بریزد به حساب انجمن و الا دو حساب مى‌شود اگر غیر از این باشد فرض کنید انجمن مصرف شهر بابل خودش تشخیص مى‌دهد که چهارتا جا بسازد آقا هم از طرف وزارت فرهنگ سهمیه خودش را می‌خواهید بیاورید آن وقت ممکن است تناقض و تعارضى پیدا بشود شما که معتقد هستید که این کار باید با نظر مردم بشود تمام اعتبار را متمرکز بکنید آن اعتبار و این اعتبار را متمرکز کنید در این انجمن و انجمن را هم طورى درست کنید که بتوانند کارش را بکند این ایراد اول بنده است به این موضوع ایراد دوم این است که فرمودند کار را می‌خواهیم بدهیم به دست مردم ظاهرش این است که این انجمن مال مردم است ولى باطنش این است که مال دولت است چطور؟ (دکتر بینا- اشتباه است) اشتباه نیست، دقت بفرمایید جناب آقاى دکتر بینا تشریح کرده کى انتخاب می‌کند؟ یکیش که آقاى رئیس فرهنگ است رئیس انجمن است یکیش هم شهردار سه تاى دیگر کیها هستند؟ سه نفر از معتمدین محل که چه جور انتخاب می‌شوند؟ به پیشنهاد اداره فرهنگ محل و تصویب فرماندار دیگر تکلیف معلوم است این سه نفری که این طور انتخاب می‌شوند یعنى آقاى فرماندار یعنى آقاى رئیس فرهنگ بنابر این دیگر کار در دست مردم نیست کار دست خود رئیس فرهنگ و خود فرماندار است منهاى نظارت و کنترل که هر جورى بخواهند اسناد خرج را تنظیم بکنند می‌کنند اسناد خرج یک بناى صد تومانى را بده هزار تومان کسى هم نیست که بپرسد چرا (صحیح است) این روح این لایحه است این عین عبارت است بنده از خودم که نساخته‌ام این ماده اول صراحت دارد بنابر این شما این پنج نفرى را که اسمش را گذاشته‌اید انجمن مصرف سهم فرهنگ یعنى پنج نفرى که جز شهردارش که انتخابى است چهار تاى دیگر آنها یعنى بقیه‌اش مال خودشان است در این صورت بنده معتقد هستم در عین حال که این فکر بسیار فکر عالى است بنده معتقدم که ما بایستى سعى کنیم از این گونه افکار خوب به طور صحیح استفاده کنیم یعنى کار مردم را بدهیم دست خود مردم مردم را وادار کنیم که خودشان ساختمان براى مدارس بسازند اما نه این که تحت عنوان این کار خوب یک مواد نارسا تهیه بکنیم و بعد هم مأیوس بشویم بگوییم کار مردم را دادیم دست خود مردم دنبال نشد و نتیجه گرفته نشد آن وقت اثر و عکس‌العمل این جور اشتباهات از نظر پروژه اجتماعى چقدر بد است براى مردم و مملکت (صحیح است) این است که بنده توجهتان می‌دهم که این لایحه تحت این مواد به آن نیت خیر و منظور صحیح آقایان تنظیم نشده است این باید به کلى اصلاح بشود (احسنت، احسنت)

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده قرائت می‌شود

(به شرح ذیل خوانده شد)

پیشنهاد کفایت مذاکرات مى‌کنم.

صدرزاده‏

رئیس- آقاى صدرزاده بفرمایید

صدرزاده- این نکاتى را که جناب آقاى عمیدى‌نورى فرمودند تذکر می‌دهم و تصور می‌کنم که بعد از تذکراتى که به عرض رساندم نمایندگان محترم با کفایت مذاکرات در این لایحه موافقت کنند آن لایحه واگذارى امور بهداشتى مردم به مردم این طور بود که قرار شد وجهى را که دولت از بابت بهدارى می‌دهد در اختیار انجمن گذارده بشود و براى این که دیگر مالیه در مصرف دخالت نکند از بابت پولى که می‌دهد و اسباب تأخیر را فراهم بکنند در آنجا قید شد که وزارت دارایی دخالت نکند در اینجا پولی که داده می‌شود مربوط به شهردارى است و اصلاً مربوط به وزارت دارایی نیست و به همین مناسبت هم گفته شده است رئیس انجمن شهر یا شهردار یا نماینده او در انجمن دخالت بکند براى این که پولى که از شهردارى می‌دهند نظارت در خرجش داشته باشند و اما این که فرمودند همه اینها از طرف دولت هستند سه نفر از معتمدین محل هستند که بر اثر پیشنهاد رئیس فرهنگ و فرماندار محل معین مى‌شود اما براى یک کار فرهنگى آیا بایستى یک انتخابات مثل انتخابات مجلس شوراى ملی می‌شد و سه نفر را معین مى‌کردند (ابتهاج- انجمن شهر معین می‌کرد) ضرورت ندارد براى این که تجربه به ما نشان داده که وقتى اشخاص به طور افتخارى در امور مربوط به بهدارى یا فرهنگ دخالت کنند با کمال شرافت و وجدان کار می‌کنند این شیر و خورشید سرخ و سایر مؤسسات از این قبیل یک تجربه بسیار بارز و ظاهرى است براى این مطلب، که اینها با کمال دلسوزى کار می‌کنند عواید زیاد در اختیارشان هست و تا کنون دیده نشده است که یک دینار از این پول حیف و میل بشود از اهالى شهر سه نفر به انتخاب فرماندارى که خودش در آن بخش نیست انتخاب می‌شوند و در این کار دخالت می‌کنند و تصویب می‌کنند.

رئیس- آقاى صدرزاده فراموش نفرمایید که مذاکرات فقط راجع به کفایت مذاکرات است.

صدرزاده- بله و اما این تذکر جناب آقاى عمیدى‌نورى که این لایحه دولت را بى‌نیاز مى‌کند از این که دیگر پولى بدهد، همچو چیزى نیست، این لایحه فقط مربوط به آن قسمتى است که مال شهردارى است خود وزارت فرهنگ بودجه‌اى دارد نقشه‌اى دارد براى ساختمان دبستان، دبیرستان، دانشکده، آنها را مطابق نقشه خودش باید در بودجه‌ای که آقایان تصویب می‌کنید بگذارد و عمل بکند این اعتبار فقط منحصراً براى دبستان است و تصور می‌کنم با این توضیحات آقایان نمایندگان محترم مذاکرات را کافى بدانند و شروع به بحث در مواد بشود آن وقت اگر نظریاتى دارید بفرمایید

رئیس- آقاى مهندس جفرودى مخالفید؟

جفرودى- بله‏

رئیس- بفرمایید

مهندس جفرودى- بنده چون جناب آقاى صدرزاده را مى‌شناسم می‌دانم کفایت مذاکرات را بیشتر از نظر شدت علاقه‌شان به فرهنگ پیشنهاد فرمودند (صحیح است) ولى خواستم به عرضشان برسانم در این لایحه که شور اول است بسیارى مطالب گفتنى هست که اگر ناگفته بماند بنده نگرانم همان طور که جناب آقاى عمیدى‌نورى تذکر دادند این لایحه به صورتی در بیاید که تأمین نظر خیلى از آقایان نمایندگان مخصوصاً خود جناب آقاى صدرزاده را نکند به این جهت است که بنده از حضورشان استدعا می‌کنم که ایشان پیشنهاد کفایت مذاکرات‌شان را پس بگیرند ما مطالبى داریم در این لایحه به عرض مجلس شورای ملى برسانیم تا ایشان قانع بشوند به این که به این صورتى که لایحه آمده است مفید به حال مملکت نیست (صحیح است) چه از نظر موادش و چه از نظر تشریفاتى که براى انتخاب اشخاص در این لایحه پیش‌بینى شده بنده فکر نمى‌کنم کسى در مملکت ایران باشد که مخالف فرهنگ باشد ولى به صورتی که فرهنگ ما ماشین الان بیرون می‌دهد این به هیچ وجه مفید به حال مملکت نیست البته متصدیان فعلى فرهنگ، آقاى وزیر فرهنگ، آقای معاون وزارت فرهنگ کوشش دارند که وضع فرهنگ را عوض کنند ولى این صورت فعلى فرهنگ به هیچ وجه مفید به حال مملکت نیست و به این صورت که ماشین بیرون می‌دهند بنده یقین دارم که مملکت را به جاى بدى می‌کشاند به همین جهت بنده تمنا مى‌کنم ایشان پیشنهاد کفایت مذاکراتشان را پس بگیرند تا این که مجلس اجازه بدهد که ما هم نظریات خودمان را در این مورد به عرض مجلس شوراى ملی برسانیم (احسنت)

رئیس- آقاى معاون وزیر فرهنگ

معاون وزارت فرهنگ (مزینى)- بنده یک توضیحاتى در جواب جناب آقاى عمیدى‌نورى خواستم عرض کنم مثل این که اینجا کمى شاید عرایض بنده نارسا بود و درست مطلب روشن نشد، این لایحه طورى

+++

نیست که ساختمان‌هاى فرهنگى را منحصر بکنیم به همین مورد، خیر، این در حقیقت یک کمکى است به ازدیاد مدارس، وزارت فرهنگ در حال حاضر از چند محل مدرسه مى‌سازد یکى از محل درآمدهاى اوقافى یعنى آنهایی که..

رئیس- آقاى معاون وزارت فرهنگ فعلاً مذاکره راجع به کفایت مذاکرات است در آن قسمت اگر مطلبى دارید بفرمایید.

معاون وزارت فرهنگ- جواب آقاى عمیدى‌نورى را عرض مى‌کنم‏

رئیس_ اگر موافق با کفایت مذاکرات هستید بگویید صحبت زیاد شده مذاکرات کافى است‏

معاون وزارت فرهنگ- بنده موافقم با کفایت مذاکرات البته با توضیحاتى که آقایان دادند خیال مى‌کنم مطلب روشن شده باشد استدعا می‌کنم این لایحه که تا به حال هم مورد عمل بوده و نتایج بسیار خوبى هم از آن گرفته شده و در هر شهرستانى که خود آقایان تشریف داشته‌اند نتایجش را دیده‌اند استدعا می‌کنم آقایان به پیشنهاد کفایت مذاکرات رأى موافق بدهند که زودتر تصویب بشود (احسنت)

رئیس- آقاى دکتر بینا

دکتر بینا- موافقم ولى در کلیات صحبت خواهم کرد

رئیس- آقاى تیمور تاش‏

تیمور تاش- بنده مخالفم‏

رئیس- مخالف صحبت کرده پس رأى می‌گیریم، آقایانى که با کفایت مذاکرات در کلیات موافقند قیام کنند، (اکثر برخاستند) تصویب شد، رأى گرفته می‌شود به ورود در مواد آقایانى که موافقند قیام کنند (اغلب قیام کردند) تصویب شد، ماده اول مطرح است. قرائت می‌شود

(به شرح ذیل خوانده شد)

ماده 1- در مرکز هر حوزه شهردارى انجمنى به نام (انجمن مصرف سهم فرهنگ) که داراى شخصیت حقوقى است مرکب از رئیس فرهنگ رئیس انجمن شهر و یا نماینده آن انجمن و سه نفر از معتمدین محل به پیشنهاد اداره فرهنگ و تصویب فرماندار یا جانشین او براى مصرف سهم فرهنگ تشکیل می‌شود و انجام این وظیفه ملی افتخارى است و حق‌الزحمه ندارد

تبصره- در صورتی که محلى فاقد انجمن شهر باشد به جاى رئیس انجمن شهردار محل و یا نماینده او در انجمن مزبور عضویت خواهد داشت‏

رئیس- آقاى دکتر بینا

دکتر بینا- بنده موافقم‏

رئیس- آقاى تیمور تاش‏

تیمور تاش- بنده مخالفم‏

رئیس- بفرمایید

تیمور تاش- بنده با این ماده مخالفم به دلیل این که جزیى است از کلى که با آن مخالف هستم بنابر این با مجموع این لایحه مخالفم این ماده هم براى بنده همین حکم را دارد که مخالفت کنم باید بدانیم که اصلاً دلیل این که می‌خواهیم یک همچو انجمنى به نام انجمن مصرف سهمیه فرهنگ ترتیب بدهیم چیست و از این چه استفاده‌اى خواهد شد خاطر آقایان مستحضر است که این را استقلالى بدهیم و بگوییم این پنج درصد یا ده درصد به این وسیله و به این طریق مصرف بشود بدبختانه حاصلش این خواهد بود که همان طوری که جناب آقاى عمیدى‌نورى فرمودند و کاملاً به حق فرمودند وزارت فرهنگ از خودش سلب مسئولیت براى فرهنگ شهرستان‌ها خواهد کرد آقایان من از شما استدعا مى‌کنم که توجهتان فقط به تهران: به چهار تا شهر بزرگ نباشد در اینجا شهرداری ها بحمدالله معتبر هستند غنى هستند دارا هستند و این سهمى را که به فرهنگ می‌دهند قسمتى از درآمدشان است و فرهنگ هم کمک‌هاى دیگرى می‌کند و مردم هم امکان این را دارند که کمک بکنند بنابر این با این استقبالى که واقعاً باید گفت در این مملکت از فرهنگ می‌شود شاید کمکى براى ساختمان مدارس و همچنین ایجاد محل کافى براى این اطفالى که می‌خواهند بروند درس بخوانند باشد، اما قسمت اعظم شهرهاى ایران شهرهاى کوچکى است یعنى شهرهایى است که درآمد شهرداریش به یک میلیون تومان نمی‌رسد (صحیح است) استدعاى بنده این است که توجه مجلس شوراى ملی به این گونه شهرستان‌ها بیشتر باشد براى این که اینها هستند که رکن رکین این کشور را تشکیل مى‌دهند و مجموعه اینها هستند که ملت ایران را تشکیل می‌دهند بودجه شهردارى که به یک میلیون تومان برسد یعنى صد هزار تومان سهم فرهنگ مى‌شود (چند نفر از نمایندگان- پنج درصد) نه، گفتند ده درصد مى‌شود (جمعى از نمایندگان- پنج درصد) پس مى‌شود پنجاه هزار تومان، خیلى معذرت مى‌خواهم از این مثل یک قدرى عوامانه، صدد ینار جگرک سفره قلم‌کار نی‌مخواهد. براى پنجاه هزار تومانى که یک شهرى می‌خواهد مصرف کند این همه تشریفات نمى‌خواهد ضمناً یگانه حاصلى که خواهد بود این است که هر وقت شما آقاى دکتر بینا مراجعه کنید به وزارت فرهنگ می‌گویند آقاى انجمن شهرتان هست، کمک می‌کند و ما هم که قبلاً بودجه‌مان مصرف شده و فعلاً بودجه نداریم و غیره، این است که من از آقایان استدعا می‌کنم که یک آن از تهران و از چند تا شهرهاى بزرگ فراغت حاصل بفرمایید و فکر این شهرهایى را بکنید که شاید سهمیه فرهنگ از محل درآمد شهردارى از حدود بیست هزار تومان، سى هزار تومان تجاوز نکند این سهمیه‌اى که با این تشریفات مى‌خواهید مصرف کنید می‌ارزد؟ جناب آقاى مخبر از شما استدعا می‌کنم وجداناً می‌ارزد؟ به خداى متعال نمی‌ارزد، شما براى بیست و پنج هزار تومان، پنجاه هزار تومان در سال مى‌خواهید این تشریفات را انجام بدهید و در یکی از موادش هم منتهاى عنایتى را که فرموده‌اید این است که مى‌فرمایید که تا 5 برابر مى‌تواند قرض بکند و مصرف بکند، شما را به خدا فکر این را بکنید که این مردم این بیچاره‌ها این اطفال، یکى از طرقى که به شهرهاى بزرگ هجوم مى‌آورند همین باشد که به وضعیت فرهنگ شهرهاى کوچک توجه نشده است استدعا مى‌کنم نسبت به شهرهاى کوچک توجه بفرمایید و در ضمن این توجه در این لایحه تجدید نظر کنید، این بود عرض بنده.

رئیس- آقاى دکتر بینا

دکتر بینا- بنده تعجب مى‌کنم از جناب آقاى مهندس جفرودى و جناب آقاى تیمور تاش که راجع به این لایحه مخالفت کردند، در این لایحه براى ساختمان‌ها وزارت فرهنگ صحبتى نشده که صرفاً از وجوه این لایحه استفاده کنند براى این که وزارت فرهنگ در سهمیه ساختمان‌هایى که خودش از بودجه دولت از بودجه اوقاف از بودجه‌هاى اصل چهار از سایر بودجه‌هایى که خیرها و ثروتمندان به آنها می‌دهند براى ساختمان مدارس استفاده کنند جناب آقاى مهندس جفرودى گفتند از اشخاص ماشین درست نکنید اینجا نه صحبت دبیرستان است، نه دانشگاه است فقط مربوط به تعلیمات ابتدایى اجبارى است، یعنى 6 سال یا 5 سال اطفال مردم در آن دبستان‌ها تحصیل مى‌کنند، در آنجا ماشین درست نمى‌کنند نوشتن و الفبا یاد مى‌دهند اگر نوشتن و الفبا یاد دادن هم موضوع ماشین است پس بنابر این نباید اصلاً تحصیلات ابتدایى در این مملکت بشود، در این جا تخصص و حرفه و کشاورزى و دانشگاه وجود ندارد این لایحه فقط و فقط براى تعداد زیادى از دانش‌آموزان شهرستان‌ها و تهران است که جا ندارد و محل ندارند از این قسمت یک مختصر کمکى براى آنها می‌شود و در نتیجه این کار چهل مدرسه در تهران تا کنون ساخته شده است، و 180 مدرسه در ولایات ساخته شده مثلاً در آذربایجان هر قبرستانى مبدل به دبستان شده است ما از این لایحه هیچ چیز جز این کار نمى‌خواهیم جناب آقاى ابتهاج مى‌گویند که شهردارى‌ها این پول را ندهند من یک شعرى برایشان نوشته‌ام راجع به شهردارى‌ها خجالت مى‌کشم در اینجا آن شعر را بخوانم (چند نفر از نمایندگان- بخوانید)، نه، اگر این پول را هم شهردارى ندهد هیچ چیز از توى آن در نمى‌آید پنج درصد را گرفته‌اند چهل دبستان در تهران ساخته‌اند از نود و پنج درصدى که شهردارى گرفته بگوید یک متر اسفالت کرده؟ یک خیابان درست کرده؟ یک آجر روى آجر گذاشته؟ آقایان این کار تازه‌اى نیست، این لایحه قبلاً هم وجود داشت این کار تا به حال مى‌شده حالا اگر یک مشکلاتى هم به آن اضافه کنیم یا تبصره‌هایى بنویسیم یا اضافاتى منظم کنیم همان کار هم که تا به حال می‌شده لق مى‌کنیم کار را خراب می‌کنیم با این تشکیلات این دبستان‌ها و دبیرستانها در ایران به وجود آمده، آقایان استدعا می‌کنم از دادن پیشنهاد در این لایحه اجتناب بورزید بلکه نتیجه‌اى که تا به حال از آن گرفته شده ادامه پیدا بکند و به نظر من این یکى از مفیدترین لوایحى است که از دوره 18 تا به امروز به مجلس تقدیم شده استدعا می‌کنم در قسمت تصویب این لایحه اقدام بفرمایید تا وزارت فرهنگ و شهردارى‌ها همین طور به این کار خوب یعنى ساختمان مدارس ابتدایى ادامه بدهند.

رئیس- آقاى مخبر بفرمایید.

دیهیم (مخبر کمیسیون فرهنگ)- چند نفر از آقایان نمایندگان محترم به عنوان مخالف این لایحه صحبت کردند البته نظرشان هم روى علاقه فرهنگ است تشخیص داده‌اند که باید به فرهنگ بیشتر کمک بشود ولى موضوعى که اینجا صحبت شد یکى بیان جناب آقاى عمیدى‌نورى بود که فوق‌العاده قابل توجه بود ولى جناب آقای معاون وزارت فرهنگ اشکالشان را حل کردند، ایشان فکر مى‌کنند تنها مدرسه‌اى که در شهرستان‌ها و یا در دهات ساخته خواهد شد فقط از صدى پنج عایدات شهردارى است اینجا معاون محترم فرهنگ توضیح دادند که نه اینجور نیست وزارت فرهنگ از چندین بودجه مدرسه مى‌سازد که یکى هم این صدى پنج شهردارى‌ها است قسمت دوم که جناب آقاى مهندس جفرودى اشاره فرمودند راجع به تعلیم و تربیت و تحصیل، خوب بود البته بیانات ایشان یک موضوع دیگرى است حالا وضع تحصیل بد است خوب است، اینها تفصیلى دارد بنده هم ممکن است یکى از آنهایى باشم که با عقیده ایشان موافقت بکنم که باید برنامه تعلیم و تربیت بچه‌ها جور دیگر باشد البته آن هم در لایحه دیگرى خواهد بود، این لایحه فقط این است که از صدى پنج عایداتى که اداره فرهنگ از شهردارى‌ها دارد با نظر یک کمیسیونى این پول خرج بشود و این را به عنوان هزینه، به عنوان فوق‌العاده، به عنوان سایر قسمت‌ها خرج نکنند، و فقط خرج بشود براى ساختمانى که آنجا بچه‌هاى کوچک تحصیل کنند، این که فرمودند جناب آقاى مهندس جفرودى برنامه بد است خوب آن هم در موقع خودش صحبت خواهد

+++

شد و اما موضوعى جناب آقاى تیمور تاش فرمودند مثل مشهور ترکى است که مى‌گویند اوچ درم دومى 7 درم قازماخ ورمز- یعنى یک سیر برنج 7 سیر ته‌دیگ نمی‌دهد ولى اینجور نیست چنانچه آقاى دکتر بینا اشاره فرمودند از این عایدات 40 باب مدرسه در تهران و 180 باب مدرسه در شهرستان‌ها ساخته شده است پس پول ناچیزى نبوده است و خود این قابل توجه است فقط به نظر آقایان یک اشکال دارد، آقایان این هزینه کوچک با نظر یک هیئتى باشد چه اشکال دارد؟ مگر ضررى دارد این که وزارت فرهنگ اختیار کار را به عهده یک هیئئى بگذارد که آن هیئت عبارت از رئیس فرهنگ و رئیس انجمن و سه نفر از معتمدین محل باشد همان طور که جناب آقاى عمیدى‌نورى فرمودند که این معتمدین محل را رئیس فرهنگ و فرماندار انتخاب می‌کنند این هم یک موضوع ساده‌اى است پس چطور انتخاب کنند؟ معتمد محل خودش داوطلب باشد و خودش انتخاب شود که نمی‌شود معتمدین محلها در شهرستان‌ها و استانها اصولاً از طرف مردم انتخاب شده هستند فرض بفرمایید صد تا معتمد محل در تبریز هست از این صد نفر سه نفر با نظر فرماندار و رئیس فرهنگ انتخاب می‌شوند البته وقتى که معتمد محل هستند حتماً شخص خوبى هستند بنده تصور نمی‌کنم شخصى که به نام معتمد محل از بین مردم انتخاب می‌شود شیاد باشد و یا از اشخاصى باشد که دستورات فرماندار محل را انجام بدهد وقتى ما معتمد محل اسمش را گذاشتیم چرا باید سوء‌ظن داشته باشیم حالا صد نفر در تبریز معتمد محل هست که آنها را انتخاب کرده‌اند سه نفر از این اشخاص را فرماندار محل و رئیس فرهنگ انتخاب می‌کنند هیچ اشکالى به نظر نمی‌رسد تقاضا می‌کنم اجازه بفرمایید این لایحه بدون این که یادداشتى یا اصلاحى درش بشود و یا بیشتر از این صحبت کنیم موافقت بفرمایید تصویب شود چون این لایحه یکى از بهترین لوایح است و هم چنانچه آقاى دکتر بینا فرمودند از این عایدى 5 درصد وزارت فرهنگ می‌تواند یک ساختمان‌هایى که شده نشان بدهند و در مقابل شهردارى می‌تواند از 95 درصدی که بودجه شهرداری هست و مصرف شده جایى را نشان بدهد که کارى انجام شده است و یا فلان خیابان اسفالت شده یا کارهاى دیگرى شده این یک لایحه‌ای است بسیار خوب و مورد توجه مردم است وقتى که مردم مى‌بینند آن چیزى که می‌دهند از بین خودشان یک هیئتى انتخاب شده و نظارت در خرج می‌کند بیشتر استقبال مى‌کنند عوارض خودشان را به شهردارى مى‌پردازند تقاضا می‌کنم موافقت بفرمایید این لایحه تصویب بشود و یک قسمت از ساختمان‌ها با کمک و مساعدت شهردارى به فرهنگ ادامه پیدا بکند.

رئیس- آقاى مهران (مهران- بنده موافقم) آقاى مهندس جفرودى (مهندس جفرودى- مخالفم) بفرمایید

مهندس جفرودى- تا این تریبون مجلس در دست ما است پشت این تریبون که می‌آییم وظیفه خودمان می‌دانیم که منصف باشیم در ابراز عقیده و اظهار نظر. بنده تصدیق می‌کنم و یک بار دیگر هم روى عقیده‌اى که دارم مى‌ایستم که هم آقاى دکتر مهران و هم آقاى مزینى از مردان شریف و شایسته‌اى هستند که امروز در رأس وزارت فرهنگ قرار دارند و واقعاً از این آقایان کمتر می‌شود افراد بهترى پیدا کرد اما انتقاد ما به لوایح یک انتقاد اصولى است و در این کار تا حدودى که اطلاع داریم باید نظریاتمان را بگوییم و یادداشت کنند که اگر لوایح ایرادى دارد اصلاح بکنند جناب آقاى دکتر بینا بنده با لایحه به صورتی که تنظیم شده است مخالفم و الا موضوع 5 درصد که در قانون انجمن شهر تصویب شده است و می‌دهند به فرهنگ و از آن هم ساختمان می‌کنند هیچ کس مانع آن نیست اگر ما به طوری که لایحه تنظیم شده است مخالفت می‌کنیم معنایش این نیست که ما با فرهنگ مملکت مخالفیم و با این که می‌خواهیم 5 درصدى که طبق یک قانون جداگانه‌اى به فرهنگ داده مى‌شود به مصرف ساختمان نرسد حالا اینجا جناب آقاى دیهیم فرمودند که بنده برنامه را مطرح کردم نظر بنده این است که اگر بتوانیم در همین قانون آن چنان اصلاحى به عمل بیاوریم که این 5 درصد به فرهنگ داده شود ولى براى یک عمل بهتر و مفیدتر و نه به صورتی که داده شده است در ماده اول در انتخاب سه نفر معتمد محل را آقاى دیهیم فرمودند تصور نمى‌کنم کسانى که معتمد باشند نتوانند نظر مردم را تأمین بکنند آقاى دیهیم مثل این که اهل این مملکت نیستند و نمی‌دانند معتمد محل را چه جورى انتخاب می‌کنند حضرتعالى می‌دانید که چه جور انتخاب مى‌کنند از مأمورین دولت یکیش را می‌دانیم و قبول داریم که رئیس فرهنگ است آدم خوبى است ولى آن یکى غالب کارهاى خراب از آن یکى است الان در محل ما هست که اعمال نفوذ می‌کند اشخاص معینى را مى‌آورند که آنچه بگویند عمل کنند پس آنها معتمدین محل نیستند معتمد آقایان هستند آقا که یک مرد فرهنگى هستند از این سبک انتخابات دفاع نفرمایید چون این مذاکرات در صورت مجالس می‌ماند این اظهارات را نفرمایید (دیهیم- معتمد محل را عرض کردم یعنى معتمد مردم را) ولى قانون اینجور است که می‌گوید به اختیار او است بنابر این یکى از علل مخالفت بنده با ماده اول این است که با این ترتیب انتخاب نشوند و یک نظر دیگر این است که ما بتوانیم این 5 درصد را به مصرف ساختمان‌هایى برسانیم که براى تعلیم و تربیت بهترى خواهد رسید بودجه دولت را که آوردند ملاحظه خواهید فرمود وقتى که بودجه مى‌آید به طور دربست در مجلس تصویب مى‌شود آقاى صدرزاده فرمودند که یک میلیون و یکصد و پنجاه و هشت هزار نفر محصل در حال حاضر در تمام کلاس‌ها درس مى‌خوانند بنده از آقاى مزینى که چهل سال صادقانه در فرهنگ مملکت خدمت کرده‌اند مى‌پرسم آیا این‌هایى که الان از مدارس بیرون مى‌آیند کسانى هستند که بتوانند برنامه‌اى عمرانى مملکت را اجرا کنند و به درد مملکت بخورند مسئولش کیست، جز دستگاه وزارت فرهنگ مسئول دیگرى نمى‌شناسیم حرف ما چیست؟ حرف ما این است که این 5 درصد را بگیرند و کسانى را از این راه تربیت بکنند که براى مملکت مفید باشند جناب آقاى دکتر بینا فرمودند این مبلغ را براى کلاس‌هاى اولیه و براى مدارس ابتدایى می‌دهند شما ممکن است در همان مدارس ابتدایى طورى بچه‌ها را درس بدهید که براى مدارس متوسطه به درد بخوردند و به درد کار معین بخورند ممکن است اینها را طورى تربیت کنید که براى مدارس متوسطه و دانشگاه به نحو مفیدترى آماده بشوند علت مخالفت ما این است (دکتر بینا- ولى فعلاً لایحه برنامه فرهنگ مطرح نیست ساختمان دبستان‌ها مطرح است) چرا (اردلان- پیشنهاد بدهید) پیشنهاد داده‌ام‏

رئیس- آقاى مهران بفرمایید

مهران- بنده با هر عملى که موجب بسط و توسعه فرهنگ کشور باشد موافقم و به همین جهت هم در این لایحه به عنوان موافق صحبت مى‌کنم و استدعا مى‌کنم همکاران محترم قبل از هر چیز به ضرورات و احتیاجات مملکت توجه بفرمایند همان طورى که آقاى دکتر بینا گفتند بسط تلیمات ابتدایى در کشور روز افزون است و احتیاج به دبستان هست بنده بیشتر شرفیاب شدم در اینجا براى این که یک اعدادى را به عرض آقایان برسانم سالى 120 هزار نفر به دانش‌آموزان و نوآموزان مملکت اضافه می‌شود هر دبستان 6 کلاسه اگر هر کلاس 50 نفر شاگرد داشته باشد (دکتر بینا- باید 30 شاگرد داشته باشد) تا پنجاه نفر هم مى‌پذیرند 300 نفر می‌توانند بپذیرد و همان طور که جناب آقاى دکتر بینا فرمودند که هر کلاس نباید بیش از 30 نفر محصل داشته باشد ولى اگر تا 50 نفر هم بپذیرد یک دبستان گنجایش 300 نفر دانش‌آموز را دارد اگر بگوییم براى هر هزار نفر سه دبستان لازم است براى 120 هزار نفر افزایش سیصد و شصت دبستان در سال لازم است یعنى کشور ما بایستى قادر باشد سالى 360 دبستان فقط به دبستان‌هاى موجود در کشور بیفزاید پس ملاحظه فرمودید که ضرورت ساختمان دبستان به چه حد است و به همین حساب بایستى تمام دستگاه‌ها را به کار انداخت که در این راه کمک بکنند وزارت فرهنگ در سى سال گذشته به طریق مختلف اقدام به ساختمان مدرسه کرده یکى همان طور که آقاى معاون وزارت فرهنگ گفتند از محل اوقاف بوده و یکى از بودجه دولتى و اعتبارى که در بودجه منظور کرده و دیگرى از سهمیه فرهنگ که از طرف شهردارى پرداخت شده ملاحظه بفرمایید دولت نمی‌تواند و نباید این کلمه (نباید) را بنده با علاقه عرض می‌کنم که تمام بار فرهنگ مملکت را به دوش بگیرد چون نه بودجه کافى براى این کار دارد و نه این که واقعاً باید تمام کارها را از دولت توقع انتظار داشت مردم آقا باید نسبت به تأسیس و ایجاد مدارس سهیم و شریک باشند (دکتر بینا- مثل تمام دنیا) احسنت مثل تمام دنیا بنده خواستم کشور مترقى امریکا را مثال بزنم بسط فرهنگ امریکا مسیر نیست مگر با توجه و کمک مردم و براى مثال بنده چیزى را که در امریکا دیده‌ام به عرضتتان می‌رسانم ساختمان 16 طبقه‌اى را دیده‌ام در یکى از نقاط امریکا که پاى این ساختمان نوشته شده است این مدرسه با دایم ساخته شده یعنى به اصطلاح با ده‌شاهى و بناباد یعنى از مردم خواهش کردیم که هر کس از پهلوى این صندوق می‌گذرد یک سکه کوچکى بیندازد توى این صندوق و با این عمل یک ساختمان 16 طبقه که جناب آقاى دکتر بینا آقا هم ملاحظه فرموده‌اید به وجود آمده (قراگزلو- کجا است) در سانفرانسیسکو یک حرفى اینجا گفته شد که باور کنید که آن حرف موجب شد بنده بیایم پشت تریبون و آن این بود که گفته شد شهردارى‌ها از بودجه ناچیزشان چطور کمک کنند به فرهنگ و این حرف را یک وکیل متجدد و مترقى و همکار بسیار عالی‌قدر و ارجمند بنده آقاى ابتهاج گفتند شهردارى جناب آقاى ابتهاج اگر یک شاهى درآمد داشته باشد بدهد به فرهنگ بسیار کار خوبى است چرا نکند؟ بگذارید این کمک بشود نمی‌شود 120 هزار نفرى که اشاره کردم ببخشید ریششان بیاید تا پر شالشان بعد ببریم در کلاس‌هاى مبارزه با بى‌سوادى بنشینند و در سنین بالا الفبا به آنها یاد بدهیم مفهوم مخالف فرمایش جنابعالى این است که تأمل کنیم وقتى که اینها زن و بچه‌دار شدند ببینیم بى‌سواد بار آمده‌اند ببریم توى مدرسه موافقت بفرمایید مدارس ساخته بشود و اینها در میان معلمین مدرسه این کار را انجام بدهند این کمکى که شهرداری‌ها مى‌کنند به فرهنگ جزیى است یعنى شاید ده درصد هم رسا نیست و وفا نمى‌کند ولى این هم بسیار کار خوبى است

+++

و بنده اینجا این شرط را هم مى‌گذارم و به آقاى معاون وزارت فرهنگ عرض می‌کنم تأمین بودجه ساختمان مدارس روى بودجه خودتان باید ادامه داشته باشد اقدامات اوقافى‌تان هم باید همچنان ادامه داشته باشد ولى اطلاع دارم که به حکم سابقه سالى 360 دبستان را قادر به ساختمان آن نیستید و از جنابعالى آقاى غلامحسین ابتهاج خواهش می‌کنم با خوى محترمتان آقاى ابوالحسن ابتهاج بفرمایید که بقیه را تا 360 دبستان لطفاً از سازمان برنامه و اعتبارات نفت تأمین بفرمایید و لطفاً از جنابعالى خواهش می‌کنم از این راه مساعدت فرمایید آقایان انتظار دارند اولین تقاضایشان این است که جلب توجه جناب آقاى ابتهاج بشود تا بیشتر از پیش به بسط فرهنگ بپردازند آن مطالبى که همکار محترم جناب آقاى مهندس جفرودى فرمودند یکى از وظایف سازمان برنامه است آقاى مهندس جفرودى مهندس بسیار فاضل و دانشمند و تحصیل کرده هستند و عقیده دارند که باید اصول آموزش و پرورش هم از نظر بسط و توسعه تعلیمات فنى و حرفه‌ در راه صنعت و در راه کشاورزى رعایت شود ایشان اصلاً صحیح مى‌گویند و خوشبختانه این مطلب مورد توجه اولیاى فرهنگ هست و مخصوصاً شاهنشاه یادآورى فرمودند اعلیحضرت همایون شاهنشاه در هر جلسه از شرفیابى‌ها اگر نظر آقایان باشد به اصلاح اصول آموزش و پرورش و توسعه تعلیمات فنى و کشاورزى توجه فرمودند و تذکر فرمودند و این کار در دست تکوین است و این تحول قریباً وقوع مى‌پیوندد به نظر من یکى از افتخارات دوران سلطنت اعلیحضرت همایون شاهنشاهى همین کار است ولى آقایان توجه داشته باشند که ما یک کار در فرهنگ نداریم ما کارهاى بزرگ و سنگهاى بزرگى را باید از پیش پاى خود برداریم که یکیش بسط و توسعه تعلیمات حرفه‌اى و کشاورزى است و یکى هم توسعه تعلیمات دبستان و مرتب کردن جا براى سالى 120 هزار نفر شاگرد است ضمناً یک اطلاعى خدمت آقایان عرض کنم و آن این است که در کشورهاى عادى 12 درصد مردم در سن مدرسه هستند یعنى 20 میلیون و چهارصد هزار نفر باید در مدرسه داشته باشیم در کشورهاى شرقى‌تر این پورسان به 14 درصد ترقى پیدا می‌کند و بنده در پایان عرضم مى‌خواستم این نتیجه را بگیرم که این کار یعنى افزایش سالى 120 هزار نفر ده سال بیشتر ادامه ندارد چون ما الان یک میلیون و دویست هزار نفر داریم سالى 100 تا 120 هزار نفر هم که اضافه بشود بیش از ده سال طول نمی‌کشد که با این 12 درصد مدرسه را داریم و احتیاجى که مدرسه جدید بسازیم نخواهیم داشت و ما در یک برنامه ده ساله موفق می‌شویم این کار را انجام بدهیم و به همین جهت بود که بنده دیدم خوشبختانه در این قانون نوشته شده است بعدها اگر پول زیادترى داشتید صرف آزمایشگاه‌ها و تکمیل مدارس بکنند بنده با توضیحاتى که به عرض آقایان همکاران محترم رساندم و با افزودن این جمله که آقاى عمیدى‌نورى فرمودند که این لایحه تنها ساختمان مدارس را می‌پوشاند عرض کنم آقاى عمیدى‌نورى این لایحه یک جزیى از کار ساختمان مدارس است و این تصور براى جنابعالى حاصل نشود که اگر این لایحه را تصویب فرمودید فردا وزارت فرهنگ خواهد گفت که اعتبار من کافى نیست و نمی‌توانیم مدرسه بسازیم خیر این طور نیست باید وزارت فرهنگ را یارى و کمک کنید و این لایحه هم یک جزیى از برنامه مهم و بزرگى است که وزارت فرهنگ در پیش دارد و آن ساختمان سالى 360 مدرسه است که ما به این وسیله به آن منظور کمک مى‌کنیم باید خود وزارت فرهنگ هم برود براى بقیه‌اش فکرى کند، از اطاله کلام معذرت می‌خواهم هیچ امرى محرک بنده براى شرفیابى نشد مگر توضیحاتی که به حکم سوابق و گذشته زندگى خودم ایجاب می‌کرد که به عرض همکاران محترم و عزیز برسانم (احسنت)

رئیس- آقاى مهدوى بفرمایید

مخبر کمیسیون کشور (مهدوى)- بنده از جناب آقاى مهران تشکر می‌کنم که این پیغام را به آقاى ابتهاج فرمودند که اگر واقعاً مورد قبول واقع شود تمام نگرانى‌هاى ما از لحاظ ساختمان فرهنگى مرتفع خواهد شد آنچه که در شأن این لایحه و وجود آن هست و بنده همیشه معتقد بوده‌ام که وزارت فرهنگ در اولین قدمی که برمى‌دارد از همه مهمتر و از همه واجب‌تر ساختن دبستان است و در خود تهران پایتخت مملکت در موقع شروع به تحصیل ملاحظه می‌فرمایید که باز هم ساختمان مدرسه براى قبول دانش‌آموزان فوق‌العاده کم است و به نظر بنده وزارت فرهنگ ما بایستى دبستان براى تحصیل بچه‌ها تأسیس کند و تا این کار نشده اصولاً زائد است که هیچ نوع کارى را شروع کند این کار در درجه اول است در این لایحه‌اى که تقدیم مجلس شده این قسمت مشخص است که فقط براى تأسیس دبستان است بنده در کمیسیون خودم شخصاً این پیشنهاد را کردم و مورد موافقت معاون وزارت فرهنگ نیز واقع شد و اصرار هم در این امر کردم که این موضوع تنها براى ساختمان دبستان باشد ما سابقه را هم در شهرستان‌ها وقتى که مردم مملکت به دستگاهى اعتماد پیدا کردند و دیدند کارى که می‌شود مورد احتیاج عموم مردم است میل دارند که کمک کنند و دبستانى باشد ساختمانى باشد که خطر ریختن سقف روى سر بچه‌هایشان نباشد اگر این شکل باشد همه کمک می‌کنند بنده از خراسان که اطلاع بیشترى دارم می‌دانم این طور است جاهاى دیگر هم شاید همین شکل است یک وقتى رئیس فرهنگى داشتیم که خیلى مورد اعتماد و علاقه مردم بود (اقبال- الان هم همین جور است) الان هم هست عرض کنم در آن موقع رئیس و مالک کارخانه چغندر را خواست و از آنها خواهش کرد و گفت آقا از این چغندرى که وارد کارخانه شما می‌شود تنى 5 ریال یک تومان دو تومان به فرهنگ کمک کنید براى ساختن دبستان و روى احترامى که به آن شخص داشته تمام چغندر‌کارها حاضر شدند و تقاضا کردند که رئیس انجمن شهر قبول کند تقاضاى آنها را این تقاضا مورد موافقت قرار گرفت که این عوارض را براى ساختمان دبستان و دبیرستان به فرهنگ بدهند امروز در مشهد از این اقدام ساختمان‌هاى بسیار به جا تأمین شده است اما این عمل روى احترام به آن شخص که در آن موقع رئیس فرهنگ آنجا بود صورت گرفت و معلوم نبود که هر وقت یک رئیس فرهنگى این تقاضا را مى‌کرد مردم به او اعتماد می‌کردند و کمک می‌نمودند حالا دولت آمده فکر کرده روى اعتمادى که مردم به معتمدین محل خودشان دارند براى تشکیلاتى پول بدهند کمک کنند و ساختن دبستان از راه کمک اشخاص یک مقدارش تأمین و مرتفع بشود این هم یک نظرى است البته لوایحى که در شور اول در مجلس مطرح مى‌شود براى این است که اشخاص ذینفع و ذى‌صلاحیت یک افکارى که دارند در اینجا گفته بشود و دو مرتبه براى شور دوم می‌رود به کمیسیون مورد توجه قرار می‌گیرد تا آنچه که به عقلمان نرسیده است این بوده است و آقایان آنچه که پیشنهاد کنند آن هم در کمیسیون مورد توجه واقع خواهد شد و از آقایان دعوت می‌شود و توضیح می‌دهند و هر طور صلاح بود اصلاح می‌شود یک توضیح هم خواستم خدمت آقاى مهندس جفرودى عرض کنم و آن این است که آنچه که ایراد نسبت به برنامه و تعلیمات دارند به جا است اما توجه بفرمایید این لایحه مربوط به تعلیمات اجبارى است و ساختمان مدارس ابتدایى (مهندس جفرودى- در همین لایحه اجرا بشود) اجازه بفرمایید ساختمان اول بشود آن وقت هر نوع اصلاحى دارند در خود مدرسه‌اى که ساخته می‌شود انجام خواهد شد

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت می‌شود)

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملى پیشنهاد مى‌کنم مذاکرات در ماده اول کافى باشد.

دکتر دادفر.

رئیس- بفرمایند.

دکتر دادفر- آقایان توجه دارند که مذاکره در شور اول وقتى مواد مطرح مى‌شود چون منتهى به رأى نمی‌شود و پیشنهاداتى داده مى‌شود و قرائت می‌شود براى شور به کمیسیون ارجاع می‌شود به این ترتیب از بحث زیاد جز این که نظریات آقایان به صورت پیشنهاد خوانده بشود اغلب نتیجه‌اى حاصل نمی‌شود بلکه اگر پیشنهاد به کمیسیون برود از نظر آقایانى که در کمیسیون هستید بحث و رسیدگى می‌شود و به این ترتیب ادامه مذاکرات فایده‌اى ندارد چند نفر موافق و مخالف هم صحبت کردند آقاى مخبر کمیسیون هم در جواب آقایان توضیحاتى دادند بنده پیشنهاد کفایت مذاکرات کردم تمنا می‌کنم موافقت بفرمایید.

رئیس- مخالفى نیست؟ (گفته شد- خیر) رأى می‌گیریم رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. پیشنهادات ماده اول قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده یک لایحه 57766 دولت اضافه گردد.

تبصره- کسانى به عنوان معتمد به عضویت انجمن «مصرف سهم فرهنگ» انتخاب می‌شوند که عضویت بیش از یک انجمن یا شوراى اجتماعى دیگر مانند امور بهداشت و کشاورزى و امثال آنها را نداشته باشند

مهندس جفرودى

مقام محترم ریاست

اینجانب پیشنهاد مى‌نمایم ماده یک به شرح زیر اصلاح شود.

ماده 1- در مرکز هر حوزه شهردارى انجمنى به نام انجمن فرهنگ که داراى شخصیت حقوقى است مرکب از رئیس انجمن شهر و یا نماینده او (و در غیاب انجمن، شهردار) رئیس فرهنگ و سه نفر از معتمدین محل به انتخاب انجمن شهر و در صورت نبودن انجمن شهر با نظر شوراى شهرستان تشکیل می‌شود و انجام این وظیفه ملی افتخارى است و حق‌الزحمه ندارد. ابتهاج

ریاست محترم مجلس شورای ملى

در ماده اول پیشنهاد می‌کنم جمله: داراى شخصیت حقوقى است از ماده اول حذف شود.

دکتر دادفر

پیشنهاد مى‌نمایم ماده اول این طور اصلاح شود.

ماده 1- در مرکز هر حوزه شهردارى انجمنى به نام «انجمن فرهنگ» که داراى شخصیت حقوقى است تشکیل می‌شود و انجام این وظیفه ملی افتخاری است و حق‌الزحمه ندارد این انجمن مرکب می‌باشد از رئیس انجمن شهر و رئیس فرهنگ و سه نفر از معتمدین محلى به انتخاب خود مردم که براى مدت چهار سال به رأى مخفى انتخاب مى‌شوند.

+++.

تبصره 1- احتیاجات ساختمانى فرهنگى هر حوزه باید در بودجه وزارت فرهنگ طورى پیش‌بینى گردد که به افزایش سهمیه فرهنگ آن حوزه که طبق قانون شهرداری‌ها به فرهنگ تعلق می‌گیرد کافى براى تأمین ساختمان‌هاى فرهنگى حوزه مربوط باشد

تبصره 2- در صورتى که محلى فاقد انجمن شهر باشد به جاى رئیس انجمن شهردار محل و یا نماینده او در انجمن مزبور عضویت خواهد داشت.

عمیدى نورى‏

6- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى تیمور تاش‏

رئیس- آقاى تیمور تاش بفرمایید

تیمور تاش- یک سؤالى است از وزارت گمرکات که تقدیم می‌کنم.

7- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنجشنبه خواهد بود و دستور هم مذاکره در دنباله همین لایحه است.

(مجلس 20 دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملی- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295231!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)