کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره چهاردهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملی دوره 14
[1396/05/24]

جلسه :163 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه اول آذر ماه 1324  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- اقتراع برای شرفیابی حضور ملوکانه به مناسبت عید غدیر.

3- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی راجع به عهدنامه معاونت بین‌المللی و یک دوازدهم هزینه‌های دولتی نسبت به آبان ماه و چهار دوازدهم برای تا آخر سال.

4- تصویب فوریت لایحه ترتیب حل و فصل اختلافات بین دولت و مؤدیان مالیات بر درآمد.

5- تصویب فوریت و طرح لایحه یک دوازدهم مخارج آبان ماه و تصویب آن

6- تصویب سیزده فقره مرخصی

7- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به لایحه کیفر عمومی و اختیارات کمیسیون دادگستری

8- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملی دوره 14

 

 

جلسه :163

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه اول آذر ماه 1324

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- اقتراع برای شرفیابی حضور ملوکانه به مناسبت عید غدیر.

3- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی راجع به عهدنامه معاونت بین‌المللی و یک دوازدهم هزینه‌های دولتی نسبت به آبان ماه و چهار دوازدهم برای تا آخر سال.

4- تصویب فوریت لایحه ترتیب حل و فصل اختلافات بین دولت و مؤدیان مالیات بر درآمد.

5- تصویب فوریت و طرح لایحه یک دوازدهم مخارج آبان ماه و تصویب آن

6- تصویب سیزده فقره مرخصی

7- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به لایحه کیفر عمومی و اختیارات کمیسیون دادگستری

8- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

1- تصویب صورت مجلس

مجلس یک ساعت پیش از ظهر به ریاست آقای سید محمد‌صادق طباطبایی تشکیل  گردید

صورت مجلس روزسه‌شنبه 29 آبان ماه را آقای جواد مسعودی (منشی) به شرح زیر قرائت نمودند

مجلس یک ساعت و ربع پیش از ظهر به ریاست آقای امیر‌تیمور کلالی نایب رئیس تشکیل گردید و صورت جلسه قبل خوانده و تصویب شد.

اسامی غایبین

غایبین با اجازه- آقایان:فاطمی .تهرانی.

غایبین بی اجازه- آقایان: خاکباز. نبوی موید قوامی کفایی. امیر ابراهیمی.دکتر معاون فداکار. ساسان سیف‌پور. دکتر مصدق. دشتی تهرانچی. بهادری. رفیعی ایرج اسکندری مهدی پناهی دکتر آقایان جمال امامی اعتمادی. مراد آریه. قشقایی

دیر آمدگان با اجازه- آقایان:دولت‌آبادی - سلطانی -معدل -دکتر مجتهدی - لنکرانی

دیر آمدگان بی اجازه - آقایان:بیات - امینی - فولادوند - اخوان مقدم - سنندجی - حسن اکبر - عباس مسعودی - شریعت زاده - ذکایی - دکتر کیان

بدواً چون عده‌ای از آقایان نمایندگان تقاضای نطق قبل از دستور داشتند و آقای مجد ضیایی از نظر تقدیم طرح گزارشات مربوط به مرخصی‌ها مخالف بودند به ورود در دستور رأی گرفته شده تصویب نگردید.

آقای آصف به مناسبت شایعات مربوط به کردستان شرح مبسوطی دائر به سوابق تاریخی طوایف اکراد و خدمات صادقانه فداکاری اهالی کردستان در راه میهن مقدس و علاقه آنها به فرهنگ و تمدن باستانی ایران و تکذیب پاره‌ای انتشارات خلاف واقع ایراد و ضمن شرح مساعدت‌های دولت و ملت ایران در راه پیروزی متفقین اظهار امیدواری نمودند که هر چه زودتر خاک ایران از قوای آنها تخلیه شود و ملت ایران به اصلاح امور داخلی خود بپردازد آقای فرمانفرماییان شرحی به مناسبت بیانات آقایان نمایندگان در خصوص آذربایجان مبنی بر لزوم پیش‌بینی حوادث از طرف هیئت حاکمه و دولت‌های وقت و اتفاق تمام نمایندگان در مسائل اساسی و مصالح عالیه کشور ایراد نمودند و نیز در مضرات انتشار. بعضی مطالب در جراید و تشریح وظایف قوای لشکری و ژاندارم و شهربانی در برقراری نظم و اجرای قوانین و مقررات توضیحاتی دادند و تقاضا نمودند کمیسیونی برای رسیدگی به نسبتی که در یکی از جراید به ایشان داده شده تشکیل شود آقای صدر‌قاضی نیز در تعقیب بیانات سابق خود شمه‌ای مشعر بر تکذیب اراجیف منتشره در افوا راجع به کردستان و مضار انتشار اخبار غرض‌آمیز از طرف روزنامه‌ها بیان داشتند و در تأیید مراتب وطن‌پرستی و شهامت اهالی کردستان و علاقه تام آنها به استقلال و تمامیت کشور توجه دولت را به فرهنگ و بهداشت مهاباد و حسن انتخاب مأمورین جلب نمودند.

آقای نخست‌وزیر اظهار داشتند از چند روز قبل به این طرف توسط عده‌ای نادان در بعضی نقاط استان سه چهار حوادث قابل تأسفی پیش آمده است که برخلاف اصول میهن‌پرستی و افکار عموم هموطنان است دولت در این خصوص مشغول اقداماتی است که وضعیات به خوبی روشن شود و امنیت و آرامش برقرار گردد و یادآور شدند که فعلاً به دولت داده شود تا اقداماتی که

+++

به مصلحت کشور است به موقع عمل گذارد . همچنین بر طبق برنامه دولت که آقایان نمایندگان تصویب نموده‌اند برای اصلاح امور کشور و تهیه وسایل رفاه و آسایش و بهبود زندگانی عمومی و اجرای عدالت و برقراری آسایش و امنیت اقداماتی قطعی خواهد شد و در عین حال عناصر مفسده‌جو و کسانی که به حیثیت و شئون کشور علاقه نداشته به وضع تمرد و تجاسر امنیت عمومی را مختل ساخته‌اند مورد تعقیب قرار خواهند گرفت و نیز تصریح نمودند که دولت ایران از مقامات مربوطه کشورهای دوست و هم عهد امضا کننده پیمان سه گانه که نیروهای آنها هنوز در ایران مانده‌اند هیچ توقع و انتظاری ندارد جز این که در امور داخلی کشور به هیچ‌وجه مداخله نکنند و آزادی عمل نیروهای دولت و مقامات مربوطه را در اجرای وظایفی که در مجلس به عهده آنها محول شده محترم بشمارند و حسن نظر و علاقه خود را برای امنیت ایران اثبات کنند.

آقای وزیر دارایی مختصری مبنی بر لزوم اصلاح قانون مالیات بر درآمد اظهار و یک فقره لایحه مشعر به طرز تشکیل کمیسیون حل و فصل اختلافات حاصله بین مؤدیان و دولت در تشخیص مالیات به قید یک فوریت تقدیم نمودند.

لایحه مزبور حاوی یک ماده و پنج تبصره قرائت و در فوریت آن آقای معدل مخالف و آقای معظمی موافق بودند و چون عده برای اخذ رأی کافی نبودند به جلسه بعد موکول شد.

جلسه آینده روز پنجشنبه اول آذر ماه سه ساعت قبل از ظهر و دستور گزارشات مربوط به مرخصی‌ها و انتخاب ناظر بانک و سایر لوایح موجوده تعیین و مجلس سی و پنج دقیقه بعد از ظهر ختم شد.

رئیس - آقای کام‌بخش راجع به صورت جلسه است را بفرمایید.

کام‌بخش - بنده خواستم عرض کنم این موضوع خلاصه مذاکرات یک قدری بغرنج شده است برای این که خلاصه مذاکرات یک جلسه را می‌خوانند و ما هم گوش می‌دهیم و تصویب می‌کنیم بعد از دو جلسه صورت مشروح مذاکرات به دست ما می‌افتد و در آنجا ما یک تحریفاتی می‌بینیم بنده نمی‌دانم این تحریفاتی که اینجا می‌شود این را به چه نحو باید درست کرد. بنده در قسمت اظهارات خودم در اینجا یک تحریفاتی می‌بینم. خلاصه مذاکرات را در جلسه قبل خواندند و ما تصویب کردیم ولی مشروح مذاکرات الآن به دست بنده رسیده است و بنده مخصوصاً اغلاط کوچکی که اینجا هست آنها را اهمیت نمی‌دهم چون ممکن است بد شنیده باشند. بنده خیلی شاید تند صحبت کرده‌ام ولی در بعضی موارد به کلی تعریف است مثلاً بنده وقتی که صحبت کردم اینجا راجع به ستاد ارتش و راجع به رئیس ستاد ارتش سه نتیجه گرفتم بنده گفتم اولاً ایشان از لحاظ نظامی و ثانیاً از لحاظ سیاسی شایستگی این مقام را ندارند آن وقت در آخر بیانات خودم گفتم که باید تحقیق کرد و دید آیا ایشان از لحاظ درستکاری هم شایستگی دارند یا آن را هم ندارند و مخصوصاً ذکر کردم که افسران هنک سوار فوزیه را بخواهید و ازشان تحقیق کنید بپرسید که این موضوع بردن علوفه برای کارهای شخصی سرلشکر ارفع چه موضوعی است چون به حد شایعه رسیده است اینجا اولاً این موضوع نیست و نوشته نشده است درباره موضوعات دیگری هم که گفته می‌شود بنده معتقدم که بخواهید این اشخاصی که شایع کرده‌اند این موضوع را و واقعاً این موضوع به حد شیاع رسیده است و ازشان سؤال بکنید و تحقیق بکنید، معلوم نیست کی و چه موضوعی است این را خواهش می‌کنم ازشان تحقیق بکنید و بپرسید و این طور که عرض کردم تصحیح بکنید.

رئیس - عرض کنم که بنده یقین دارم که در تندنویسی سوء نظری نیست و ممکن است اشتباه شده باشد بنده تحقیق می‌کنم که ببینم مطلب چه بوده است و نتیجه را به آقا اطلاع می‌دهم. آقای حاذقی.

حاذقی - در صورت جلسه نوشته شده است که جلسه آینده به ساعت 3 بعد از ظهر موکول شد در حالی که تصمیم گرفته شد که در ساعت 10 حتماً جلسه تشکیل بشود. جلسه گذشته به جای ساعت 10 ساعت یازده و ربع کم تشکیل شد و امروز در ساعت یازده. بنده خواهش می‌کنم از مقام ریاست که دستور بفرمایند همان ساعت ده جلسه تشکیل شود.

رئیس - این مربوط به صورت جلسه نیست. آقای فرهودی

آقای نایب رئیس هم در جلسه گذشته و هم در جلسه اسبق قید کردند که در دستور مجلس طرح پیشنهادی عده کثیری از آقایان نمایندگان راجع به بیمه عمومی کشاورزان گذاشته شود و اینجا هم در ضمن صورت مجلس و هم در ضمن دستور قید کرده‌اند تمنا می‌کنم که این لایحه در جزو دستور قرار بگیرد.

رئیس - آقای ذکایی

ذکایی- بنده را جزو دیر آمدگان نوشته‌اند اینجا در صورتی که بنده از اول جلسه حاضر بوده‌ام و قبلاً هم اینجا بوده‌ام و یکی هم عرضم این است که روز قبل هیئت رئیسه تصمیم گرفت که جلسه در ساعت ده تشکیل شود و الآن باز عمل نمی‌کنند

رئیس - این قسمت مربوط به صورت مجلس نیست، آقای فیروزآبادی راجع به صورت مجلس نظری دارید؟

فیروزآبادی - خیر

2- اقتراع برای شرفیابی حضور ملوکانه به مناسبت عید غدیر

رئیس - اعتراض دیگری بر صورت جلسه نیست (اظهار شد خیر) صورت جلسه تصویب شد عرض کنم چون روز شنبه سوم آذر عید غدیر است و سلام رسمی است از دربار شاهنشاهی اطلاع داده‌اند که ساعت نه و ربع از آقایانی که برای تبریک بروند پذیرایی می‌شود و ساعت نه آقایان باید حاضر بشوند.هیئت رئیسه و دوازده نفر از آقایان نمایندگان به قرعه معین می‌شوند و سایر آقایان هم اگر میل داشته باشند می‌توانند تشریف بیاورند آقا آن قرعه را بفرمایید بیاورند که آقایان انتخاب بشوند.

مجد ضیایی - آقا استدعا می‌کنم که این مرخصی‌ها خوانده شود.

رئیس - هست آقا جزو دستور است (صحیح است).

اقتراع توسط آقای ذوالفقاری به عمل آمده و آقایان زیر به قید قرعه معین شدند.

آقایان:خلیل دشتی- پروین گنابادی- ذوالقدر- دولت‌آبادی- کاظم جلیلی- مهندس فریور- مخبر فرهمند- صادق بوشهری- موسی فتوحی- فتحعلی ایپکچیان- محمد گرگانی- سید ضیاء‌الدین طباطبایی.

ایپکچیان - آقا بنده روز شنبه در تهران نیستم، به مسافرت می‌روم خواهش می‌کنم یکی دیگر به جای بنده تعیین شود.

رئیس - آقا یک نفر دیگر را معین کنید. (اقتراع به عمل آمده و به جای آقای ایپکچیان آقای صمصام بختیاری معین شدند) هفت هشت نفر از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند (بعضی از نمایندگان دستور دستور) (زنگ رئیس) (اردلان- دستور آقا) اجازه بده آقا یک دفعه گفتید عرض کنم که شاید یک قسمت از این نطق‌ها یا همه‌اش مربوط به اوضاع جاریه باشد و چون حالا دولت مشغول یک مذاکراتی است به عقیده من مناسب است که آقایان وکلا در خارج یک مذاکراتی بکنند و بعد هر طور که صلاح باشد برای روز یکشنبه بگذارند این مذاکرات را حالا بسته است به نظر مجلس (صحیح است) و از طرف دیگر حالا اول ماه است و بایستی بودجه یک دوازدهم بگذرد و مرخصی‌ها هم مانده است اگر شروع به نطق قبل از دستور بشود طول می‌کشد تا آخر جلسه و هیچ تصمیم دیگری گرفته نمی‌شود بنابراین آقای وزیر دارایی می‌خواهند که اول این لایحه بودجه مطرح بشود (دکتر کشاورز: بنده مخالفم با ورود در دستور) به عقیده بنده اگر لایحه یک دوازدهم مطرح شود بهتر است آقای دولت‌آبادی مخالفید با ورود در دستور؟

دولت‌آبادی - بنده با این توضیحی که فرمودید مخالفتم را پس می‌گیرم.

قبادیان - بنده موافق هستم با ورود در دستور و دو دوازدهم و بعد از این که دو دوازدهم گذشت آن وقت راجع به اوضاع مملکت اینجا صحبت می‌کنیم

رئیس - آقا به شما اجازه نداده‌اند که صحبت می‌کنید.

دکتر کشاورز - آقای طباطبایی بنده مخالف با ورود در دستور بودم و اجازه خواستم جنابعالی به بنده اجازه ندادید و به ایشان اجازه دادید.

رئیس - آقا بنده به ایشان اجازه ندادم ( یک نفر از نمایندگان – آقای وزیر دارایی هم برای نطق رفته اند)

دکتر کشاورز - به ایشان هم اجازه نداده‌اید

رئیس - ایشان اجازه نمی‌خواهند.

3-تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی راجع به عهدنامه معاونت بین‌المللی و یک دوازدهم هزینه‌های دولتی نسبت به آبان ماه و چهار دوازدهم برای تا آخر سال

وزیر دارایی ( آقای هژیر- بنده امروز یک لایحه از طرف آقای نخست‌وزیر تقدیم می‌کنم و عبارتست از عهدنامه معاونت بین‌المللی که به اسم اونرا معروف شده است و نماینده دولت ایران هم آن را امضا کرده درکنفرانس بین‌المللی ولی این مشروط است به تصویب بعدی مجلس و برای این که دولت لازم دارد که این تصدیق بعدی هم بشود این لایحه تقدیم مجلس شورای ملی می‌شود البته می‌رود به کمیسیون. بحث می‌شود و اگر موافقت فرمودند دولت آن را تأیید می‌کند.

رئیس - به کمیسیون ارجاع می‌شود

وزیر دارایی - در باب مخارج مملکتی هم دو لایحه امروز تقدیم می‌کنم یک لایحه یک دوازدهم آبان است که چون ماه تمام شده است و مستخدمین البته منتظر دریافت حقوق خودشان هستند و سایر مخارج دولت‌ها هم باید پرداخته شود تقاضای یک فوریت شده است که اگر آقایان موافقت بفرمایند فی المجلس تصویب شود از طرف دیگر چون مخارج مملکتی در

+++

ظرف یک سال و هفت ماه مدام و مستمراً به صورت یک دوازدهم و دو دوازدهم تصویب شده و به این علت یک اختلال زیادی در امور محاسباتی بودجه مملکت ایجاد شده .یک لایحه دیگری هم تهیه شده است که امروز تقدیم می‌کنم، البته به کمیسیون خواهد رفت و لایحه چهار دوازدهم خواهد بود و برای این که زودتر بشود حساب بدهی‌های گذشته را تسریع کرد و یک مبنائی باشد که دولت بتواند هرچه زودتر بودجه سال آینده را تقدیم مجلس بکند البته در کمیسیون مطرح خواهد شد و بعد به مجلس خواهد آمد.

رئیس - چون دو نفر از آقایان با دستور مخالف هستند باید رأی بگیریم.

یک نفر از نمایندگان - آقا وارد دستور شویم (جمعی از نمایندگان رأی)

محمد طباطبایی - آقا نمی‌شود رأی گرفت چون لایحه دولت را به قید فوریت داده‌اند.

رئیس - آقای دکتر کشاورز مخالفت خودتان را پس می‌گیرید؟

دکتر کشاورز - بسیار خوب، پس می‌گیرم امر آقای رئیس را اطاعت می‌کنم.

رئیس- آقای ملک‌مدنی.

ملک‌مدنی- چون در جلسه قبل راجع به فوریت لایحه اصلاح قانون مالیات بر درآمد اعلام رأی شد و مجلس از اکثریت افتاد رأی برای فوریت اولش گرفته نشد و این یک مطلبی است که فوریت دارد تقاضا می‌کنم این رأی را بگیرید که یک شوری بشود و به کمیسیون ارجاع شود.

رئیس - صحیح است بنده چون در جلسه قبل نبوده‌ام متوجه نبودم خوب، مذاکرات دیگر خاتمه پیدا کرده است (یک نفر از نمایندگان- بلی) پس رأی می‌گیریم یک فوریت لایحه حل اختلاف بین کشاورزان و مالکین (بعضی از نمایندگان- خیر آقا لایحه مربوط به مالیات بر درآمد) حل اختلاف بین دولت و مؤدیان مالیات بر درآمد آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

دکتر معظمی - آقا اجازه بفرمایید بنده یک پیشنهادی کرده‌ام راجع به دو فوریت همین لایحه مالیات بر درآمد.

رئیس - لایحه یک دوازدهم خوانده می‌شود چون لایحه یک دوازدهم را مجلس موافقت کرده است ما باید آن را مطرح بکنیم.

دکتر معظمی - اجازه بدهید بنده مقصودم این نبود بنده می‌خواستم یک تذکری عرض بکنم بنده پیشنهاد کرده بودم که این لایحه تقدیمی دولت دو فوریت داشته باشد چون از این دو فوریت یک فوریتش تصویب شده است (صحیح است) و چون لایحه را قبلاً آقای وزیر دارایی با موافقت کمیسیون دارایی به مجلس تقدیم کرده‌اند اگر مجدداً برود به کمیسیون باز به همین صورت برمی گردد (اردلان- معلوم نیست) اجازه بفرمایید اگر آقای رئیس کمیسیون دارایی لازم می‌دانند به کمیسیون برود بنده پیشنهاد خودم را پس می‌گیرم ولی اگر لازم نمی‌دانند این لایحه در روز یکشنبه مطرح بشود بنده عرض نمی‌کنم که حتماً دو فوریت داشته باشد.

یک نفر از نمایندگان - خیر آقا، این مخالف نظام‌نامه است.

دکتر معظمی - چون آقای کاظمی که رئیس کمیسیون بودند فرمودند لازم است به کمیسیون بیاید پیشنهاد خودم را پس می‌گیرم.

رئیس - لایحه یک دوازدهم مطرح می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

مجلس شورای ملی - چون بودجه پیشنهادی سال 1324 به تصویب نرسیده است و پرداخت حقوق و مخارج وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی در هفت ماهه اول سال جاری به طریق یک یا چند دوازدهم تصویب شده و اینک ناچار بایستی وسایل پرداخت حقوق و هزینه‌های ضروری آبان ماه جاری فراهم شود لهذا ماده واحده زیر را به قید یک فوریت پیشنهاد و تصویب آن را استدعا می‌نماید.

ماده واحده - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود کلیه حقوق و مخارج وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌های دولتی و سایر مخارج منظور در بودجه کل کشور را در ماه آبان 1324 طبق اعتبارات مصوب سال 1323 و با رعایت تبصره یک و سه ماده واحده مصوب دوم آبان ماه 1324 پرداخت نماید.

نخست‌وزیر، وزیر دارایی.

رئیس - آقای دکتر شفق پیشنهاد کرده‌اند که بدون مذاکره رأی گرفته شود.

بعضی از نمایندگان - خیر

اردلان - بنده مخالفم.

دکتر کشاورز - آقا این پیشنهاد را بنده کردم.

بعضی از نمایندگان - مخالف با آیین‌نامه است این پیشنهاد موضوع ندارد.

ملک‌مدنی - این پیشنهاد مخالف با آیین‌نامه است به علاوه فوریت آن اول باید مطرح شود این پیشنهاد مورد ندارد.

دکتر شفق - معلوم است که اول باید به فوریت رأی گرفته شود ولی نظر بنده این بود که بعد از رأی به فوریت آقایان لطف بفرمایند و مذاکره نفرمایند چون این موضوع یک مطلب لازم و واضحی است و احتیاج به بحث طولانی نیست و آقایان ازمذاکره صرف نظر بفرمایید (صحیح است).

اردلان - صحیح نیست.

رئیس - بنابراین در باب فوریت صحبت می‌کنیم .

بعضی از نمایندگان - مخالفی نیست،رأی بگیرید

رئیس - ده نفر اجازه خواسته‌اند.

فاطمی - اول در اصل لایحه بنده مخالفم

رئیس - در فوریت مخالفی نیست؟ (گفته شد خیر) رأی می‌گیریم به فوریت لایحه یک دوازدهم آقایان موافقین قیا بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده واحده مطرح است.

امیر تیمور - بفرمایید قرائت کنند ماده واحده را

(ماده واحده به شرح سابق خوانده شد)

رئیس - آقای ملک‌مدنی

ملک‌مدنی - بنده موافقم

رئیس - آقای دولت‌آبادی

دولت‌آبادی - بنده موافقم

رئیس -آقای فاطمی

فاطمی - بنده مخالفم

رئیس - بفرمایید

فاطمی - علت مخالفت بنده با این لایحه برای یک تبعیضی است که در این مدت شده و آن برای اضافات و ترفیعات قانونی است که به مستخدمین دولت داده شده و متأسفانه الآن که ماه هشتم سال است هیچکدامش عملی نشده است بنده می‌خواهم بدانم که این اضافات و ترفیعاتی را که در بودجه گذاشته‌اند آیا واقعاً باید داد یا نباید داد اگر باید داد که آقای وزیر مالیه موافقت بفرمایند که ضمیمه لایحه شود و به علاوه یک تبعیض دیگری هم شده است و آن این است که اضافات و ترفیعات بعضی از وزارتخانه‌ها را تصویب کرده ایم و بعضی از وزارتخانه‌ها همین طور به حال اجمال مانده است اگر آقای وزیر دارایی با این موضوع موافقت کنند بنده مخالفتم را پس می‌گیرم.

وزیر دارایی - عرض کنم که آقایان تصدیق می‌فرمایند این اضافاتی که می‌فرمایند تصویب شده در ذیل یک دوازدهم یا دو دوازدهم‌های گذشته آن هم بر حسب پیشنهاد خود آقایان نمایندگان بوده و وزیر دارایی هم قبول کرده است و گذشته و بنده هم مثل همه آقایان عقیده دارم که تبعیضی نباید بشود و به همین جهت در آن لایحه چهار دوازدهم که تقدیم شده است این مطلب گنجانیده شده یعنی هم این مطلب است که اضافات و ترفیعات مستخدمین دولت از اول سال پرداخته شود و هم این مطلب قید شده است که اضافات بودجه‌های سایر وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی که تا کنون به تصویب مجلس شورای ملی نرسیده است آن هم تصویب شود و به علاوه مطالب مهم دیگری هم بود مثلاً برای تکمیل و توسعه دانشکده پزشکی هم به یک مبالغی که لازم داشته‌اند گذاشته شده و چون لازم است که این لایحه یک دوازدهم بدون مذاکره و گفتگو تصویب شود و همه احتیاجات فوری و مهم که لازم بود در آن لایحه گذاشته شده حالا بهتر است آقایان موافقت بفرمایند که این یک دوازدهم بگذرد.

فاطمی - بسیار خوب موافقم

بعضی از نمایندگان - مذاکرات کافی است

فاطمی - اگر گذاشتید بنده عرضی ندارم

رئیس - آقای دکتر زنگنه مخالفید؟

دکتر زنگنه - موافقم.

رئیس - مخالفتی نیست؟ (گفته شد- خیر) پس رأی می‌گیریم.

اردلان - بنده مخالفم. پیشنهادی داده‌ام.

هاشمی - دو پیشنهاد رسیده است یکی از طرف آقای دکتر کشاورز که بحث نشود در اطراف این لایحه که گویا نظر ایشان تأمین شده است و یکی هم از طرف آقای اردلان

رئیس - پیشنهاد آقای اردلان قرائت می‌شود این بنده تبصره الحاقیه زیر را پیشنهاد می‌نمایم:

تبصره - از این تاریخ به بعد هزینه و درآمد بنگاه کل راه‌آهن جزو هزینه و درآمد عمومی کل کشور منظور خواهد شد و از هر حیث تابع قوانین و مقررات محاسبات عمومی می‌گردد.

بعضی از نمایندگان - عملی نیست

دکتر اعتبار- راه‌آهن درآمدی ندارد.

اردلان- اولاً یک رسم نامطلوبی شده است که فوری یک لوایحی که مطرح می‌شود باید فوراً رأی بدهند و به هیچ وکیل اجازه نمی‌دهند که حرف خودش را بزند بنده آقا پیشنهاد می‌کنم که هزینه و درآمد

+++

بنگاه کل راه‌آهن ضمیمه هزینه و درآمد کل کشور منظور بشود و تابع مقررات و قوانین محاسبات عمومی مملکتی بشود (صحیح است) این نظر بنده است (امیرتیمور- بسیار صحیح است).به طوری که ماده 63 به من حق داده است بنده دو کلمه در اطراف این موضوع عرض می‌کنم و بعد موکول به نظر آقایان است عرض می‌کنم ما یک وقتی راه‌آهن را شروع کرده بودیم می‌ساختیم که می‌بایستی سرعت عمل را رعایت بکنیم بنابراین آمدیم آن را از قوانین و مقررات محاسبات عمومی و مقررات دیگر جدا کردیم و برای این که زودتر بسازیم جداگانه یک قوانین دیگری وضع کردیم و راه‌آهن را ساختیم و بعد از شهریور 1320 متفقین آمدند به ایران یک حوایجی داشتند که به حمداللّه آن حوایج هم برآورده شد که مهمترین آن این بود که ما پنج میلیون تن کالا به وسیله همین راه‌آهن به دولت دوست متفقمان اتحاد جماهیر شوروی فرستادیم که به حمداللّه پیروز شدند (به حمداللّه) به حمداللّه البته در آن موقع هم که شهریور 1320 بوده ما نمی‌بایستی رعایت قوانین محاسبات عمومی را بکنیم برای این که منظور ما یک منظور عالی‌تری بود هر دو نظر فعلاً مرتفع شده است. یک دستگاه مهم و وسیعی است درآمدی دارد هزینه‌ای دارد و بنده شخصاً معتقدم که ما باید این را تحت نظم درآوریم و در تحت نظر دولت هم باشد مثل سایر مؤسسات دولت اداره شود چیزی که بنده را وادار کرد که این پیشنهاد را بکنم یک تصویب‌نامه بود که از طرف هیئت دولت صادر شده بود و بنده در روزنامه خواندم اگر آن تصویب‌نامه صادر نشده بود بنده این پیشنهاد را نمی‌کردم البته بنده از موافقین دولت هستم ولی هر وقت چیزی را که برخلاف نظر خودم ببینم مخالفت خودم را عرض می‌کنم این تصویب‌نامه این بود که بنگاه راه‌آهن اجازه دارد که از بانک ملی ایران هر میزانی که قرضی لازم دارد خودش مستقیماً بگیرد و بعد مستهلک کند. آقایان نمایندگان محترم مستحضر هستند که بنده این جا عرض کردم که این ادارات که به عنوان بنگاه مستقل صنایع و این‌ها بود این‌ها چهار میلیارد و پانصد میلیون ریال چون بودجه شان به مجلس شورای ملی نمی‌آمد این‌ها از بانک ملی قرض کردند و هنوز هم این قرض هست و به بانک ملی نپرداخته‌اند در صورتی که متری پنج قران پارچه می‌خریدند و هر متری پنج تومان می‌فروختند بانک ملی ایران در صورتی که منتشر کرده است در 31 مرداد 1324 می‌نویسد که هفت میلیارد و هفتصد میلیون ریال اسکناس در دست مردم هست که از این هفت میلیارد و هفتصد میلیون ریال 4میلیارد و 500 میلیون ریال قرضی است که خود دولت به بانک ملی ایران دارد آن وقت شما می‌آیید به یک مؤسسه دیگری هم این اجازه را می‌دهید که بدون کنترل مجلس شورای ملی می‌تواند از بانک ملی ایران قرض کند بنده اینجا به آقایان صریح عرض می‌کنم تا موقعی که ما نیاییم این موضوع برگشت اسکناس را به بانک ملی ایران تحت نظر مستقیم نگیریم و میزانش را پائین نیاوریم این گرانی دست از گریبان مردم برنخواهد داشت و باید این را کاملاً تحت نظر بگیریم. بنده پیشنهادی را که کردم برای این بود که وقتی این بنگاه مستقل جزء دولت شد اگر هم قرضی لازم داشت که از بانک ملی ایران بکند می‌دهید ببیند امروز وزارت دارایی تصویب کرده است که جیره بندی قماش لغو شده است و قماش موجود را می‌فروشد وقتی شما می‌آیید این قماش را می‌فروشید بیایید یک قدری قرض بانک را بدهید. وقتی اسکناس را در بانک گذاشتید ممکن است یک قانونی وضع بکنیم که سیصد میلیون ریال هم به بنگاه راه‌آهن قرض بدهید و این کار را در تحت کنترل خودمان بکنیم به این لحاظ بنده معتقد هستم که آقایان نمایندگان رأی بدهند اگر نظر مرا صحیح می‌دانند،عواید و هزینه بنگاه راه‌آهن مثل سایر بنگاه‌های دیگر جزء بودجه کل باشد (صحیح است)

رئیس - آقای وزیر دارایی

دکتر اعتبار - بنده اجازه خواستم

رئیس - پیش از شما دو سه تا اجازه هست

وزیر دارایی - عرض کنم قبلاً اگر اجازه بفرمایید یک اشتباهی که معلوم شد برای جنابعالی حاصل شده است و در ضمن مطالبتان فرمودید توضیح عرض می‌کنم، این استقلالی را که برای راه‌آهن قائل شده‌اند در عملیات خرید و فروش ارتباطی به ساحتمان راه‌آهن ندارد یعنی ساختمان راه‌آهن ما در موقعی که ساخته می‌شد کلاً برطبق مقررات عادی جاری ساخته شد روزی که ساختمان راه‌آهن تمام شد آن قسمتی که قابل بهره‌برداری بود آن وقت یک قانونی از مجلس شورای ملی گذشت و گفتند که مثل همه جای دنیا راه‌آهن هم یک وجود مستقل و قائم بالذات باشد و بتواند در خرید و فروش و معاملات خودش مستقلاً عمل کند و وضع قانون از این لحاظ نبود که فرمودند که در موقع ساختمان این عمل شده است و حالا هم استصحاب کرده‌اند وقتی بنا شد بهره‌برداری بکنند این حق را قائل شدند و یک قانون مخصوصی از مجلس گذشت. اما راجع به اصل مطلب که می‌فرمایند اولاً فقط راه‌آهن نیست که حق استقراض و معاملات مستقل دارد با تصویب هیئت وزرا خودتان هم فرمودید سازمان اقتصادی هم همین طور بوده کارخانه‌جات دولتی هم همین طور است بنابراین اگر یک تصمیمی گرفته شود نباید به فوریت باشد باید از روی مطالعه باشد و تصدیق می‌فرمایید که قانونی را که یک روز از لحاظ اقتصادی وقت و احتیاج در ضمن چندین جلسه مجلس شورای ملی گذرانده است شاید حالا مقتضی نباشد که در ضمن تصویب یک دوازدهم حقوق آبان ماه ما آن را لغو کنیم (صحیح است) بنابراین جنابعالی هم موافقت بفرمایید و به این لایحه رأی بدهید بعد هر موقع که لازم بدانید یک مطالعه مجددی دولت می‌کند یا خودتان یک طرحی تهیه می‌کنید و هر طور که مجلس شورای ملی مقتضی دانست تصمیم گرفته می‌شود و فعلاً این مباحثات جز این که پرداخت حقوق آخر ماه را به تعویق بیندازد فایده‌ای ندارد.

بعضی از نمایندگان - رأی

جواد مسعودی - پس بگیرید آقای اردلان.

اردلان - بنده اختیارم با جنابعالی نیست.

رئیس - آقای ملک‌مدنی.

ملک‌مدنی - عرض کنم راجع به این پیشنهاد آقای اردلان خواستم تقاضا کنم که آقای اردلان موافقت بفرمایند فعلاً پیشنهادشان را پس بگیرند چون پیشنهادشان کاملاً صحیح و وارد است و ممکن است در ضمن این لایحه یک دوازدهم آن طور که باید مطلب حل نشود و بنده هم با این نظر موافقم و گمان می‌کنم مجلس هم مخالفتی ندارد ولی موافقت بفرمایند در آن لایحه چهار دوازدهم که تقدیم کرده‌اند و به کمیسیون می‌آید ما این مطلب را در آن جا تأمین می‌کنیم که نظر جنابعالی هم تأمین شود و بایستی بودجه جمع و خرج راه‌آهن را هم به کمیسیون بودجه و مجلس شورای ملی بدهند که ما مطلع شویم که وضعیت بودجه آنجا چطور است و اصولاً این مطلب صحیح است که باید مجلس از بودجه جمع و خرج راه‌آهن مطلع باشد اگر تا به حال هم مجلس موافقت داشته است و به خود راه‌آهن استقلال داده است آن وقت یک مقتضیاتی ایجاب می‌کرده است ولی حالا مجلس وضعیت سابق را مقتضی نمی‌داند و البته در ضمن لایحه چهار دوازدهم مطرح می‌شود و امیدوارم نظر جنابعالی هم تأمین شود. اما یک مطلب دیگر که بنده اجازه خواسته بودم عرض کنم راجع به عده‌ای؟ از قضات دادگستری بود که می‌خواستم آقای وزیر دادگستری توجه بفرمایند یک عده از قضات شکایت دارند که قانونی که از مجلس گذشت که خدمت نظام وظیفه را جزء سنین خدمت مأمورین دولت حساب کنند در تمام وزارتخانه‌ها انجام شده است و در یک قسمت از وزارت دادگستری هم انجام شده است ولی متأسفانه در یک قسمت دیگر از وزارت دادگستری انجام نشده است البته جنابعالی تصدیق می‌فرمایید در واقع حقوق قضات را باید بیش‌تر منظور نظر قرار داد و وضعیت آنها را باید بهتر تأمین کرد علاوه بر این که تبعیض مورد ندارد و خیال می‌کنم این موضوع را اغلب آقایان هم سابقه و اطلاع دارند چون این آقایان یک شرحی به مجلس نوشته‌اند البته این هم برای اطلاع مجلس بوده است و الا شأن قضات نبود که در این باب تظلمی کرده باشند فقط برای اطلاع مجلس تذکر داده‌اند که این حق از ما فوت شده است و از آقای وزیر دادگستری تقاضا داریم که این حق آن‌ها را محفوظ بدارند (صحیح است)

یمین اسفندیاری - با مسئولیت سنگینی که قضات دارند باید حق‌شان حفظ شود.

وزیر دادگستری - نظر آقای ملک‌مدنی بسیار صحیح است همین طور آقای مهندس فریور هم یک شرحی به بنده نوشته بودند و چون این شرحی که آقایان قضات نوشته بودند متحدالمال بوده است و خدمت همه آقایان داده شده بود از طرف غالب آقایان نمایندگان به وزارت دادگستری مراجعه شده در اصل موضوع حرفی نیست و اشکالی هم نبوده است و سابقه خدمت آقایان هم همان طور که قانون تصویب کرده است نسبت به هر یک مراعات شده و خواهد شد اشکالی که بیش‌تر در وزارت دادگستری پیش آمده بود و حالا هم تحت مطالعه است این است که نسبت به ترفیع قضات قانون یک مراحلی را معین کرده حالا بحث در این است که بایستی آن تشریفات مراعات شود و ترفیع داده نشود (نه برای مدت خدمت مدت خدمت قطعی است و همان طور که قانون گفته مراعات می‌شود ) بحث در این بود که چون قانون برای ترفیع قضات یک درجاتی قائل شده است و ترتیباتی قائل شده است که غیر از کمیسیون مقدماتی به محکمه انتظامی هم رجوع می‌شود و در محکمه انتظامی به سوابق قضات مراجعه می‌شود آن وقت مطابق مقرراتی که قانون معین کرده است حق ترفیع به قضات داده می‌شود فعلاً بحث در این است که آیا این مقررات مراعات بشود یا مقصود مجلس شورای ملی این بوده که اصلاً مراعات مقررات نشود البته با این سابقه مقتضی نیست که بنده نظر موافق و مخالف در این

+++

موضوع اظهار کنم فعلاً این موضوع در وزارت دادگستری مورد بحث است اگر قانون مطرح بود و اشکالی نداشت که مطابق آن رفتار می‌کنیم و اگر مصرح هم نبود به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌کنیم و حل می‌کنیم و عجالتاً تمنا می‌کنم در ضمن لایحه یک دوازدهم این موضوع را مسکوت بگذارید بعد بنده نظر خودم را به عرض مجلس شورای ملی می‌رسانم

رئیس - پیشنهاد آقای اردلان مطرح بود پس می‌گیرید یا رأی بگیریم؟

اردلان - چون آقای وزیر دارایی و آقای رئیس کمیسیون بودجه فرمودند که در لایحه چهار دوازدهم این موضوع مطرح می‌شود و تأمین می‌شود پیشنهادم را پس می‌گیرم.

وزیر دارایی - بنده همچو چیزی عرضی نکردم

رئیس - پیشنهاد آقای هاشمی:

پیشنهاد می‌کنم آقایان پیشنهاد دهندگان موافقت فرمایند تا کلیه پیشنهادهای تقدیمی امروز به کمیسیون دارایی مراجعه شود و ضمن قانون چهار دوازدهم سال 24 به دقت منظور شود.

صادقی - بنده مخالفم.

رئیس- آقای هاشمی

هاشمی - بنده اولاً نمی‌دانم چرا جناب آقای وزیر دارایی در چند روز پیش موضوع بودجه آبان ماه مستخدمین را به مجلس تقدیم نداشتند. در سال جاری متأسفانه یا روز آخر ماه یا روز دوم و سوم تا دهم ماه بعد بودجه یک دوازدهم را می‌آورند و تصویب میشد و تا وقتی تشریفات قانونی خودش را طی می‌کرد و در ولایات دوردست حقوق به مستخدمین می‌رسید شاید پانزدهم یا بیستم یا بیست و پنجم ماه حقوق به مستخدمین می‌رسید اینک در ورز اول آذر بودجه راجع به آبان ماه تقدیم مجلس شد و فوریت آن تصویب گردید ولی هفت یا هشت پیشنهاد از آقایان محترم رسیده است به عنوان تبصره یا ماده الحاقیه و شاید بعداً هم برسد اگر هر یک از آن‌ها قرائت و مطرح شود و روی آن توضیح داده شود و یک مخالف هم جواب بگوید و در ضمن آقایان وزرا هم بخواهند صحبت کنند بنده اندیشه آن دارم که امروز هم به آخر برسد و این یک دوازدهم به تصویب نرسد شاید چند روز دیگر هم به تعویق بیفتد (صحیح است) الآن لایحه چهار دوازدهم راجع به بودجه ماه‌های آخر سال تقدیم مجلس شده است مجال هست می‌رود به کمیسیون آقایان اگر موافقت بفرمایند من باب استرحام به مستخدمین و گرفتاری مردم تمام پیشنهادات خودشان را به کمیسیون مراجعه بفرمایند و در آنجا هم آقایان اعضاء کمیسیون کمال دقت را به عمل می‌آورند و همه این پیشنهادات که در موقع خود به جا است منظور نظر قرار می‌دهند و الآن نزدیک ظهر است و آقایان موافقت بفرمایند این ماده واحده را بدون الحاقی تصویب بفرمایند.

رئیس - آقای صادقی

صادقی - بنده مخالفتم از نظر خواندن پیشنهادات است خودم هم یک پیشنهادی داده‌ام همان طور که تمام اعمال ما از بد و مجلس تا حال غیر عادی بوده این جلسه هم غیرعادی است. هفده ماه هیجده ماه بودجه را نمی‌گذرانیم و تعلل می‌کنیم و تأخیر می‌کنیم و همه را به صورت یک دوازدهم می‌آورند و این یک دوازدهم را هم انتظار داریم که در ظرف دو دقیقه ،سه دقیقه بگذرد. در گذشتن این لایحه تردیدی نیست و تمام آقایان موافقت دارند که امروز بگذرد پس آقایان موافقت بفرمایند پیشنهاداتی هم که شده مطرح شود و هر کس هر حرفی دارد بزند بعد نیم ساعت یک ساعت دیگر لایحه تصویب شود .

بعضی از نمایندگان- به این پیشنهاد نمی‌شود رأی گرفت

رئیس - مخالف نظام‌نامه است

هاشمی - رأی بگیرید هرطور مجلس اظهار نظر کرد عمل شود

فاطمی - نمی‌شود. اجازه می‌فرمایید؟بنده نظری دارم. (رئیس- بفرمایید) پیشنهاد آقای هاشمی این است که پیشنهادات بدون این که مطرح بشود مجلس رأی بدهد که پس بگیرند و این نمی‌شود مگر این که خود آقایان پیشنهادشان را پس بگیرند واگر مجلس رأی بدهد که هر کس ملزم باشد پیشنهادش را پس بگیرد این سابقه می‌شود

هاشمی (منشی) - پس یکی یکی از پیشنهادات را می‌خوانم هر یک از آقایان که موافقت کردند پیشنهاد خودشان را پس می‌گیرند مقصودم تذکاری بود که هر یک از آقایان که مساعدت می‌فرمایند به کمیسیون مراجعه شود صریحاً بفرمایند.

رئیس - پیشنهاد آقای مظفرزاده قرائت می‌شود:

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده اضافه شود.

تبصره - کلیه کسانی که از وزیر و وکیل و مدیر کل نسبت به تأخیر بودجه کل کشور دخالت دارند حقوق آنها از این تاریخ تا تصویب بودجه کل کشور به موجب تشخیص هیئت رئیسه مجلس پرداخت نشود

رئیس - آقای مظفرزاده

مظفرزاده - آقایان به خوبی مستحضرند که موقع انتخاب کمیسیون‌ها مخصوصاً بعضی از کمیسیون‌ها داوطلب زیاد دارد مخصوصاً در موقع انتخاب کمیسیون دسته‌بندی‌های زیادی می‌شود و هر کسی سرش توی یک حساب هائی است خیلی میل دارد که در این کمیسیون‌ها باشد شاید مقصودش هم خدمت به مملکت و پیشرفت کارها است ولی در موقع عمل ما می‌بینیم که آن نتیجه که از این انتخابات منظور است دیده نمی‌شود الآن من از آقای صفوی پرسیدم که چه می‌کنند که بودجه یک دوازدهم و دو دوازدهم اینجا باید تصویب بکنیم از آن طرف هم ما می‌بینیم وقتی که بیرون می‌آئیم می‌گویند مجلسی که این قدر لیاقت ندارد که بودجه مملکت را تصویب بکند دیگر مردم چه انتظاری دارند نسبت به این مجلس در گذراندن قوانین دولت و اجرای مقررات آقای صفوی فرمودند که دولت باید بیاید اینجا که تکلیف معلوم بشود و توضیحاتی بدهند دولت‌ها نمی‌آیند که توضیحاتی بدهند و بودجه تصویب شود در هر صورت این مطلب بین مجلس و دولت گم است بنده این پیشنهاد را دادم برای این که از طرف کمیسیون بودجه یا دولت توضیح بدهند و افکار عامه بفهمند که تقصیر این کار و تأخیر بودجه با کیست؟ تقصیر با دولت است یا با مجلس (هاشمی- تقصیر حوادث است) در هر صورت این دو قوه با هم باید تشریک مساعی کنند و این بودجه را به تصویب برسانند که اقلاً یک قدری از افتضاحات این مملکت کاسته شود

رئیس - آقای دکتر زنگنه

دکتر زنگنه - عرض کنم این پیشنهاد آقای مظفرزاده نسبت به دولت مورد ندارد به جهت این که دولت بودجه اش را در اسفند ماه آورده است (مظفرزاده- باید در کمیسیون بیاید توضیح بدهد) این دولت جدید هم الآن چند روزی بیش‌تر نیست که سر کار هستند و تقصیری ندارد که وارد بحث در بودجه بشوند و نشده‌اند ولی برای این که کمیسیون بودجه مشغول به کار بشود مفید است و تقاضا می‌کنم که آقای مظفرزاده هم مسترد بفرمایند.

رئیس - آقای ملک‌مدنی

ملک‌مدنی - بنده پشت تریبون می‌آیم برای این که به طوریکه آقای کام‌بخش تذکر دادند که وقتی که صحبت خارج می‌شود گویا آقایان تند‌نویس‌ها کاملاً مطلب را نمی‌توانند درست ضبط کنند و آن وقت اشتباه می‌شود به این جهت است که بنده پشت تریبون می‌آیم بنده فقط می‌خواستم به آقای مظفرزاده عرض کنم که خود جنابعالی در این مجلس تشریف داشته‌اید و اوضاع این مجلس را از اول این سال مشاهده فرمودید که وضعیت طوری بود که هیچ وقت دولت نمی‌توانست در کمیسیون حاضر شود و کارهایش را بکند (مظفرزاده - خود کمیسیون که می‌توانست) جریانات بر خود جنابعالی و بر همه آقایان واضح و روشن است و تقصیری بر اعضای کمیسیون بودجه نیست و اگر چنانچه قصوری هم باشد متوجه تمام مجلس است تنها کمیسیونی که به شهادت همه آقایان که همیشه هم فرموده‌اند و تصدیق هم کرده‌اند وظایفش را انجام داده است و همیشه حاضر بوده است کمیسیون بودجه است ما همیشه برای کار حاضر بوده ایم منتهی وضعیت طوری بود که اصلاً یک لایحه دولت از مجلس نگذشته آن کشاکش بین اقلیت و اکثریت پیدا شد و جریانات دیگری که نتیجه اش این بوده که بودجه آمده است به کمیسیون بودجه و ما نتوانستیم در آنجا حاضر بشویم بنابراین تقصیر را متوجه یک عده از رفقای خودتان نکنید تذکر به جایی است و حرف هم صحیح است که ما باید حاضر شویم و در واقع بودجه‌های تفصیلی را رسیدگی بکنیم ولی ما وقتی می‌توانیم رسیدگی بکنیم که وزیر مربوطه حضور داشته باشد برای دادن توضیحات و رسیدگی وقتی که دولت وضعیتش آن بود که خودتان مشاهده کردید بنابراین ما تقصیری نکرده‌ایم و آقایان اعضای کمیسیون بودجه هم همیشه حاضر بوده‌اند و انجام وظیفه کرده‌اند دلیلش هم این است که هر وقت لایحه به کمیسیون داده شده است بدون تأخیر مطالعه شده است و ما خبرش را داده ایم الآن ماده تأخیر داریم که مدتی است که از کمیسیون گذشته است ولی از تصویب مجلس نگذشته است. مال دو ماه سه ماه چهار ماه پیش اوضاع طوری بود که بنده نمی‌خواهم توضیح بدهم خودتان بهترمی‌دانید ولی خوشبختانه الآن یک چندی است که با یک روح وحدت برای کار حاضر شده ایم و دولت حاضر هم البته برای کار خودش را آماده کرده است امیدوارم این سه چهار ماهه آخر سال بتواند کار خودش را بکند (کام‌بخش- فقط تذکراً عرض می‌کنم که لایحه حریق زدگان قزوین را هم بگذرانید) (صحیح است)

رئیس - پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود:

پیشنهاد می‌کنم تبصره به ماده واحده اضافه شود.

تبصره - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود

+++

ترفیعات و اضافات کارمندان وزارت دادگستری را که در بودجه 1324 آن وزارتخانه پیش بینی شده طبق ارقام بودجه پیشنهادی پرداخت نماید.

رئیس - آقای مجد ضیایی

مجد ضیایی - عرض کنم بنده قبل از سؤال جناب آقای کاظمی این پیشنهاد را داده بودم بعداً که وعده دادند که در جزو چهار ماهه تصویب بکنند بنده هم مسترد می‌دارم.

یک نفر از نمایندگان - احسنت

رئیس - پیشنهاد چهارم بر حسب ترتیب پیشنهاد آقای دکتر کشاورز است که پیشنهاد کفایت مذاکرات کرده‌اند (دکتر کشاورز- مورد ندارد پس گرفتم)

پیشنهاد آقای دکتر رادمنش:پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود:

تبصره - وزارت دارایی موظف است بودجه پیشنهادی 1324 وزارت راه بابت تعمیر و احداث راه‌های شوسه را بر طبق پیشنهاد وزارت مزبور پرداخت نماید.

رئیس - آقای دکتر رادمنش

دکتر رادمنش - بنده همیشه مخالفت خودم را و مخالفت رفقای فراکسیونیسم را راجع به آوردن بودجه به این طریق از پشت تریبون به عرض آقایان نمایندگان محترم رسانیده‌ام البته قصوری از طرف دولت‌های وقت شده است که ما نتوانسته ایم تا کنون بودجه‌های تفصیلی دولت را تصویب بکنیم آقای وزیر دارایی فرمودند که ما یک لایحه دیگری آورده ایم که راجع به چهار دوازدهم بودجه است که در حقیقت چهار ماهه آخر سال است که در ضمن آن بعضی تبصره‌ها گنجانده‌اند که شاید نظر آقایان نمایندگان تأمین شده باشد بنده نمی‌دانم جزو آن لایحه که تقدیم شده است آیا راجع به راه هم چیزی گنجانده شده است یا خیر؟ ولی چون این موضوع یک موضوع بسیار مهمی است مخصوصاً از این لحاظ که باران می‌آید ،برف می‌آید و اکثر راه‌های ایران بسته می‌شود خراب می‌شود این است که وزارت راه احتیاج به پول دارد که این پول در ضمن بودجه 1324 پیشنهاد شده است وقتی که ما بودجه‌های یک دوازدهم دو دوازدهم را می‌گذراندیم غالباً به عنوان تبصره بودجه‌های اضافی اکثر وزارتخانه‌ها را تصویب کرده‌ایم فقط وزارتخانه‌ای که در حقیقت باقی مانده است وزارت راه است بنده با وزارت راه تماس پیدا کردم چون احتیاج داشتیم به بعضی از راه‌های گیلان که خراب است و نمی‌توانند تعمیر و مرتب بکنند برای ترمیم راه‌ها به طور کلی در سال‌های گذشته بیش از 6 میلیون تومان اعتبار نداشتیم در صورتی که نصف بیش‌تر از راه‌های ایران در دست متفقین بوده است و متفقین آن راه‌ها را ترمیم و تعمیر می‌کردند حالا که متفقین دارند می‌روند و راه‌ها را یکی بعد از دیگری به ما تحویل می‌دهند ما نمی‌دانیم که در این زمستانی چگونه خواهیم توانست با این شش میلیون تومان این راه‌ها را ترمیم و تعمیر کنیم این است که بنده نظر به اهمیت موضوع این پیشنهاد را کردم و خواهش می‌کنم از آقایان نمایندگان که با این پیشنهاد موافقت بکنند چون اکثر راه‌های ایران مخصوصاً با این هوایی که این روزها داریم بسته خواهد شد.

رئیس - آقای وزیر دارایی

وزیر دارایی - بنده خواستم عرض بکنم که جزو لایحه چهار دوازدهم اضافه وزارت را منظور شده است.

رئیس - می‌گویند در لایحه چهار دوازدهم گذاشته شده پس می‌گیرید یا خیر؟

دکتر رادمنش - مسترد می‌کنم.

رئیس - پیشنهاد آقای شهاب فردوس قرائت می‌شود:

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود:

تبصره - قضاتی که به موجب تبصره ماده 65 قانون نظام وظیفه اسفند 1321 استحقاق ترفیع دارند بدون رعایت مقررات قانون استخدام قضات مصوب سال‌های 1312 و 1315 به ترفیع قانونی نائل خواهند شد

رئیس - آقای شهاب فردوس

شهاب فردوس - بنده استدعا می‌کنم جناب آقای وزیر دادگستری به این پیشنهاد توجه بفرمایند آن تبصره که در قانون نظام وظیفه سال 1321 گذشت راجع به موضوع قضات بود که هر قاضی که خدمت نظام وظیفه را کرده است یک رتبه به او ترفیع بدهند در صورتی که مدت قانونی با این دو سال تطبیق کند بعد این موضوع به اشکالی برخورد که اداره بازنشستگی کرد که اگر یک قاضی یا یک کارمندی در همان سالی که می‌بایست به او ترفیع بدهند از روی سابقه خدمت آیا می‌شود که در یک سال دو ترفیع برای قاضی تصویب کرد یا نه؟بعد یک تبصره گذشت که اشکالی ندارد و خود بنده هم یکی از کسانی بودم که در سال 1321 مستحق ترفیع بودم هم ترفیع قانونی را دادند و هم ترفیعی را که مربوط به این تبصره ماده 65 بود بنابراین فلسفه وضع این تبصره این بود که چون یک عده از مشمولین سنواتی که به خدمت نرفته بودند بر طبق آن قانون معاف شدند خواستند نسبت به اشخاصی که خدمت کرده‌اند یک ارفاقی قائل شده باشند این بود که گفتند بر طبق این تبصره آن دو سالی را که خدمت کرده‌اند به ایشان ترفیع بدهند و اگر دو ترفیع هم در سال لازم باشد به آنها داده بشود بنابراین این اشکال مرتفع شده ولی الآن وزارت دادگستری به یک عده از قضات ترفیع داده ولی این شرایط را ابداً درباره آنها رعایت نکرده است حالا اداره بازنشستگی آمده است و گفته است نسبت به یک عده‌ای که خدمت نظام وظیفه‌شان را کرده‌اند این تبصره ارفاقی رعایت نشود بنابراین با نظر ارفاقی که خود حضرت عالی دارید و در نظر دارید نسبت به آنها ارفاقی بشود و مقصود از وضع این تبصره هم ارفاق بوده خواهش می‌کنم که این موضوع را موافقت بفرمایید و اداره بازنشستگی هم اشکال نمی‌کند ولی اگر بخواهید حالا مدتی مطالعه کنید این موضوع عملی نخواهد شد و حق آنها هم تضییع می‌شود.

رئیس - آقای وزیر دادگستری

وزیر دادگستری (آقای اردلان)- آقایان محترم این عادت بنده را شاید سابقه دارند البته شاید خیلی خوب هم نباشد بنده در موقع تصویب یک دوازدهم که بایستی با عجله و با فوریت بگذرد بنده هیچ وقت موافقت نمی‌توانم بکنم که یک قاعده دیگری را قبول کنیم که مربوط به یک موضوع دیگر باشد بنابراین همان طوری که بنده عرض کردم خیلی زود البته سعی خواهم کرد که اگر اشکال نداشت فوراً به موقع اجرا بگذارم و اگر دیدم که اشکال قانونی داشت بنده با قید فوریت یک ماده تهیه می‌کنم و به مجلس تقدیم می‌کنم آقایان هم که موافق هستند و همان طور که در نظر دارید می‌گذرد ولی خوب است آقا هم موافقت بکنید به این که این موضوع مطابقت بکند با یک قواعدی و اگر یک مطالعات قانونی در این خصوص بشود بهتر است تا این که این طور بدون مطالعه بگذرد.

شهاب فردوس - این فقط یک اشکال داشت که اداره بازنشستگی کرده بود.

هاشمی - آقای شهاب مسترد می‌فرمایید؟

شهاب فردوس - بنده مسترد کردم

رئیس - پیشنهاد آقای صادقی قرائت می‌شود:

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به لایحه اضافه شود

تبصره - دولت مکلف است بودجه سال 1325 را تا 15 آذر ماه 1324 به مجلس تقدیم دارد

یک نفر از نمایندگان - برخلاف قانون است تا 15 اسفند ماه باید بدهند

رئیس - آقای صادقی

صادقی - بنده آقا همان طور که عرض کردم متأسفانه در این دوره و در این اواخر کارها و وضع‌ها طوری شده است که تمام کارها اولاً مغلوب احساسات ما است و ثانیاً به صورت غیر عادی است گاهی در یک موضوع افراط می‌کنیم و گاهی آنقدر تفریط می‌کنیم که از حال یک مرد عاقل عادی خارج می‌شویم. در اینجا دو اصل مسلم هست یکی این است که تا وقتی که در یک کشور توازن دخل و خرج در بین نباشد میسر نیست که کارها به صورت عادی جریان پیدا کند و دومین اصل مسلم این است که قانون اساسی به مجلس حقی داده یکی از اصول مسلمه و وظایف اصلی مجلس نظارت در دخل و خرج کشور است با اطلاع و اطمینانی که بنده دارم وضع کنونی ما از حیث مال و از حیث درآمد طوری است که بی شباهت به ایام خیلی پیش و به ایامی که دولت مجبور بود استقراض بکند از اشخاص و از اطراف. فرض بفرمایید یک روز از حاج فرج صراف و یک روز از حاج رحیم قزوینی قرض بکند و اگر امروز در مقابل شما بانک ملی که چاپ کننده اسکناس است نبود شما می‌دیدید که همین امروز شما مجبور می‌شدید که استقراض بکنید از اشخاص یا نه؟دولت امروز تا حدود اطلاعاتی که بنده دارم 5/4 میلیارد تا 5 میلیارد مقروض است معادل یک برابر و نیم درآمد این کشور دولت مقروض است به بانک ملی که تمام سرمایه آن 300 میلیون ریال است بنده قطع دارم این حساب دخل و خرج که پیش خود ما خیلی مهم نیست این را اگر یکی از مراکز ما در بانک‌های خارج بخواهد رسیدگی و ؟ بکند تعجب می‌کند که چطور یک بانکی که سیصد میلیون ریال سرمایه دارد 4 میلیارد و نیم فقط از دولت بستانکار است بنابرایت بنده وقتی که این پیشنهاد را می‌کنم خیلی بعید است که این پیشنهاد بنده را نخوانید و اگر احیاناً انصاف دادید و گفتید که دولت به وظیفه خود عمل خواهد کرد تا آخر دوره هم مسلماً بودجه سال 1325 به مجلس نخواهد آمد  و مصادف نخواهد شد با ادواری که آنها هم یک دوازدهم تصویب می‌کنند و این وضع ما و این عدم وصول مالیات‌های ما و این خرج‌های بی جا ما را می‌برد به طرف پرتگاه اصلاً باید این را در نظر گرفت

+++

که اوضاع سیاسی و اوضاع داخلی کشور هم در اثر عدم انتظام و عدم تعادل دخل و خرج مختل می‌شود کسی که ندارد اولاً باید کم خرج بکند و پس از آن که چیزی را پیدا کرد باید به خرج ضروری خودش برساند یعنی در جای لازم و برای نان خودش مصرف کند و لازم نیست که برود و چیزهای لوکس بخرد بنده استدعا می‌کنم این را اگر مدتش را هم کم به نظر آقای وزیر دارایی رسید منتها تا آخر آذر این را بگذارند آقای وزیر دارایی از این وضع دولت و از این اتفاق نظر مجلس که الآن هست و انشاءاللّه تا آخر هم باقی خواهد ماند استفاده بکنند و بودجه سال 1325 را با اطلاعی که دارید به یک ترتیبی بیاورید به مجلس شاید این را مجلس تصویب بکند و برای سال 1325 از این وضع نا مطلوب بودجه خلاص بشویم (صحیح است)

رئیس - آقای وزیر دارایی

وزیر دارایی - فرمایش آقای صادقی از هر جهت البته صحیح است و متین ولی برای این که دولتی بتواند بودجه سال آینده اش را تنظیم و تقدیم بکند باید بودجه سال جاری اش تمام شده باشد و الا اگر بودجه سال جاری اش همه اش به یک دوازدهم بگردد هیچ وقت معلوم نمی‌شود که جمع و خرج مملکت روی چه ارقامی است تهیه بودجه سال آینده البته ممکن است ولی اعداد آن هیچ وقت مستند به ارقام قطعی نخواهد بود عرض بنده این بود که امروز موافقت بفرمایند با این حقوق که مستخدمین از بابت ماه گذشته پرداخت بشود و این لایحه چهار دوازدهم هم که تقدیم شده است این هم به کمیسیون خواهد رفت و آقایان هم هر نوع اصلاحی که در نظر دارند در این لایحه چهار دوازدهم اصلاح خواهند فرمود و آن مطلب را که فرمودید که دولت مکلف باشد این هم به موجب قوانین محاسباتی گذشته است این تکلیف برای دولت است ولی تا به حال موفق نشده‌اند که انجام بدهند و بنده قول می‌دهم به محض این که این لایحه چهار دوازدهم تکلیفش معین شد به هر صورتی که باشد این زمینه خواهد بود برای تهیه بودجه کل مملکتی در سال آینده و در توضیحات اولی هم عرض کردم که مقصود از تقدیم این لایحه همین بود که امسال تکلیف کارمان معلوم بشود تا بودجه سال آتی را فوری تقدیم کنیم بنابراین این الزام قانونی برای دولت هست

صادقی - بنده پیشنهادم را با یک مختصر توضیحی پس می‌گیرم بنده نظری جز تقدیم بودجه به مجلس ندارم و با این ترتیبی که می‌فرمایند امیدوارم که مجلس و کمیسیون دارایی و کمیسیون بودجه مساعدت بکنند شاید تا آخر این دوره بودجه به مجلس بیاید و از تصویب مجلس بگذرد.

رئیس - پیشنهاد آقای نجومی قرائت می‌شود:

بنده پیشنهاد می‌کنم برای حسن ارتباط تلگرافی و پستی کشور امور مالی آن از مقررات عمومی خارج و مقررات خصوصی و محدودی تعیین شود که علاوه بر جلوگیری از خسارات وارده امور پستی و تلگرافی بهتر شود.

نجومی - عرض کنم البته اقتضا داشت که آقای وزیر پست و تلگراف هم تشریف داشته باشند که این تذکراتی را که می‌دهم در حضور ایشان بدهم ولی از نظر مالی که جنابعالی تشریف دارید (خطاب به آقای وزیر دارایی) بنده یک تذکری می‌خواستم بدهم به وسیله این پیشنهاد همه آقایان اطلاع دارند که امور ارتباط تلگرافی

و پستی خوب نیست و تمام مملکت هم به این بی‌ترتیبی دچار است (مجد ضیایی- تلفن را هم بفرمایید) متجاوز از 20 ماه است که من در اینجا هستم و منتظرم که یک نفر از آقایان یعنی آقایان وزرا بیاید یک پیشنهادی بدهد و از آقایان دیگر هم که مبتلا هستند کسی شکایتی نکرد ولی چون بنده در این کار تجربه‌ای دارم می‌دانم که دولت خرج می‌کند و مصرف هم می‌شود ولی چون از روی یک ترتیب صحیحی نیست نتیجه‌ای حاصل نمی‌شود. در فصل زمستان که بارندگی زیاد می‌شود تلگراف به اکثر جاها که می‌خواهید بدهید می‌گویند رابطه ندارد. یک نفر نیست که بپرسد برای چه رابطه ندارد برای چه قطع شده است برای این که پولی که به دولت می‌دهید به شکل یک دوازدهم این پول به موقع خودش داده نمی‌شود پولی که برای وسایل نگاهداری این سیم‌ها لازم است به موقع خودش انجام نمی‌شود، آخر سال در چله زمستان است این سیم‌ها نگاهداری نمی‌شود و به محض این که یک بارندگی می‌شود ارتباط مرکز با تمام ولایات قطع می‌شود (صحیح است) از این جهت همان طوری که قانون راه‌آهن را گذرانیدید و اعتبار برایش قائل شدید برای این که اگر یک پلی خراب شد اعتبار داشته باشد تا بلافاصله بسازد و خط معطل نباشد این هم یک نوع ارتباطی است که اگر در نتیجه بارندگی سختی یک قسمت از چوب‌های آن خراب شد و سیم‌های آن قطع شد باید وسیله داشته باشد اعتبار داشته باشد که سریعاً تعمیر کند و در اغلب قسمت‌های دیگر هم این اشکال هست و یک قانونی هم گذشته است از مجلس در چند سال قبل و این قانون را هم وزارت پست و تلگراف نتوانسته است یا نخواسته است اجرا بکند حالا هم شاید مشمول مرور زمان شده است من استدعا می‌کنم همان طوری که دیده‌ام سالی دویست یا سیصد هزار تومان از این راه به دولت خسارت وارد می‌شود و اشکالات عمومی هم هست تمام مردم هم شکایت می‌کنند از این بی ترتیبی پست و تلگراف و حق هم هست که شکایت کنند و ندیده‌ام که یک وزیری بیاید این جا بگوید که برای اصلاح پست و تلگراف و برای اصلاح ارتباط امور پستی این پیشنهاد را دارم این همه کامیون مردمان متفرقه پیشنهاد می‌دهند دارند می‌خرند من ندیدم که ده تا بیست تا کامیون برای وزارت پست و تلگراف تهیه بکنند که سیم‌های تلگراف را محافظت کنند و این اعتباری هم که لازم است به موقع خودش داده نمی‌شود بنابراین خواهش می‌کنم همان طوری که در نظر گرفته‌اید پول بی‌مصرف خرج نشود در موقعی که آن لایحه می‌رود به کمیسیون این پیشنهاد بنده را در نظر بگیرید و بنده خودم حاضرم که بیایم توضیح بدهم با حضور آقای وزیر پست و تلگراف مذاکره کنیم.

وزیر دارایی - فرمایشاتی را که آقای نجومی فرمودند مسبوق شدم با آقای وزیر پست و تلگراف مذاکره خواهیم کرد که نظر جنابعالی تأمین شود. حالا موافقت بفرمایید که این پیشنهاد مسترد بشود و در موقعی که لایحه چهار دوازدهم مطرح می‌شود بنده حاضرم که اصلاح کنم

نجومی - بنده پس گرفتم.

رئیس - پیشنهاد آقای دکتر کشاورز قرائت می‌شود:

دولت مکلف است که فوراً چهار ماه حقوق عقب افتاده کارگران معادن زیر آب و شمشک را از محل بودجه یک دوازدهم آبان ماه بپردازد

دکتر کشاورز - بنده در ابتدای بحث در لایحه یک دوازدهم دولت پیشنهاد دادم به اتفاق آقای دکتر شفق پیشنهاد بنده هم موقع پیشنهاد ایشان رسید که در این لایحه یک دوازدهم به مناسبت این که مستخدمین دولت احتیاج به حقوقشان دارند و سرمای زمستان هم هست بدون بحث رأی گرفته شود به لایحه و تصویب شود بنابراین هیچ مخالفتی با دادن یک چنین پیشنهادی با لایحه یک دوازدهم دولت ندارم ولی شکایت متواتری رسیده است از کارگران معادن زیر آب و شمشک (صحیح است) که چهار ماه تمام است حقوق‌شان را نپرداخته‌اند، این کارگرها فقیرند یعنی این‌ها اشخاصی هستند که اگر یک هفته یک دفعه حقوق بهشان نرسد زن و بچه‌شان گرسنه می‌مانند، هر حادثه و هر اتفاقی که در این مملکت بیفتد اگر علتش و منشأش را بخواهید ببینید می‌رسد به استیصال و گرسنگی و فقر مردم بنده به این مناسبت پیشنهاد می‌کنم که دولت فوراً دستور بدهد حقوق این کارگران پرداخت بشود که این‌ها به دست عناصر ماجراجو و شلوغ‌کنی که در ایران هم بدبختانه چندتاشان پیدا شده و همان طوری که یکی از آقایان نمایندگان گفتند که در موقعش هم فرار می‌کنند می‌روند به مملکت دیگر این‌ها مورد تحریک این اشخاص واقع نشوند شکم گرسنه هم نمی‌تواند کار کند شکم این‌ها را سیر کنید دستور بدهید حقوق‌شان را بگیرند که دیگر نتوانند بعضی فکرها را به این‌ها تحمیل کنند و برادر کشی بشود

دکتر معظمی - البته مورد توجه عموم آقایان نمایندگان است که حقوق مستخدمین مخصوصاً کارگران پرداخت شود می‌خواستم عرض کنم این قسمتی که آقای دکتر پیشنهاد فرمودند جزو لایحه یک دوازدهم نیست و مربوط به قسمت بنگاه صنعتی است و بنده این جا موقعیت پیدا کردم و می‌خواستم توجه دولت را جلب بکنم به وزارت بازرگانی و قسمت‌های صنعتی که یک توجه بیش‌تری داشته باشند چون آن جا پول هست و قتی که پول هست بنده تعجب می‌کنم که چرا حقوق آن‌ها را نداده‌اند (سید ضیاءالدین طباطبایی – داده‌اند) (دکتر کشاورز- نداده‌اند)

رئیس - دادند یا ندادند معلوم می‌شود

دکتر معظمی - ولی می‌خواستم که توجه دولت هم جلب بشود که قسمت مهم کارخانه‌جات وزارت بازرگانی فوق العاده اهمیت دارد و بایستی یک وزیر بازرگانی برای آن وزارتخانه معین شود (صحیح است) و آقای وزیر دارایی هم فرمودند که این قسمت را توضیح می‌دهند.

وزیر دارایی - گرفتاری‌های دولت و به خصوص باید عرض کنم وزارت دارایی به حدی است که اگر آقایان با یک نظر کلی توجه بفرمایند به حال بنده شرمنده که در خدمت آقایان هستم یک قدری رقت خواهند آورد. اصل مطلب این است آقایان در این موضوعی که می‌فرمایند تصمیماتی که اتخاذ شده است نسبت به کارخانه‌جات معادن چون در ظرف این یکی دو سال اخیر مداخلات خیلی زیادی از اطراف و اکناف و عناصر غیر مسئول در کارخانه‌جات شده امورش مختل شده است یعنی هر وقت که خواستند یک جایش را درست بکنند فوری یک تغییری شد و یک ایرادی شد و به هم خورد به این جهت نسبت به خصوص کارخانه‌جات

+++

و معادن در ظرف این یکی دو سال اخیر تغییرات متوالی و پیاپی شد و از آن نفعی که منظور مملکت بود نشد بلکه مضار همه روی هم انباشته شد ولی این یک فرصتی می‌خواهد و یک فراغت خاطری که این‌ها یک به یک درست شود. اما آن اشکالی که فرمودید پیش آمده برای این بوده که در بودجه‌ای که تقدیم مجلس شورای ملی شد بودجه کل کشور 1324 که تقدیم شد کارخانه‌جات و معادن را به این نظر که به طریق بازرگانی و جداگانه عمل شود و حتی خرجش را جزو عواید و مخارج مملکت نیاورند و کنار گذاشتند و جزو دستگاه بنگاه صنعتی گذاشتند در خلال این احوال یک تصویب‌نامه صادر شد که قسمت معادن را از کارخانه‌جات جدا کرد بنابر این سوابق نتیجه این شد که معادن یک دخل و خرجی برای خودش پیدا کرد که نه جزو بودجه مملکتی بود و نه جزء بنگاه صنعتی (کام بخش- در هوا معلق ماند) به این جهت معلوم نشد که برای مخارج عادی و هزینه اش از چه جا واز کجا باید پرداخت شود خواستم عرض کنم که اگر عقب ماند در نتیجه‌ای یک وضع اداری بود و غیر ازحالا هم در چند روز قبل آقایان نمایندگان تذکر دادند که شکایت شده است که حقوق آن‌ها معوق مانده از طرف وزارت دارایی دستور داده شد در چند روز قبل که 50 هزار تومان بدهند و 50 هزار تومان دیگر هم دستورش داده شده است که برای احتیاجات آن‌ها بپردازند و علاوه بر این از طرف وزارت دارایی موافقت شد که عجاله امور معادن هم جزو کارخانه‌جات باشد تا بتوانند دخل و خرجشان را اداره کنند که آن منظوری را که آقایان دارند تأمین شده باشد فعلاً و تا بعداً تصمیمی که برای کارخانه‌جات و معادن گرفته می‌شود به اطلاع آقایان خواهد رسید بنابراین آن نظر نسبت به تأمین حقوق و رفع استیصال کارگرها تأمین شده بود

مهندس فریور - 50 هزار تومان به جائی نمی‌رسد

رئیس - آقای دکتر کشاورز مسترد فرمودید؟ یا رأی بگیریم

دکتر کشاورز - بنده پیشنهاد کرده‌ام که کارگر گرسنه است پس بگیرم؟

هاشمی - آقای وزیر دارایی قول می‌دهند که تا یک هفته دیگر بپردازند.

دکتر کشاورز - اگر آقای وزیر مالیه صریحاً قول می‌دهند که تا یک هفته حقوق آن‌ها پرداخته شود بنده پس می‌گیرم

وزیر دارایی - عرض کردم قبلاً دستور به بنگاه صنعتی داده شده است که 4 یا 5 میلیون که مورد مطالبه این کارگران است از محل موجودیشان تأمین بکنند تا ترتیبی برای داد و ستدشان معین شود.

رئیس - آقای دکتر کشاورز مسترد می‌فرمایید؟ (دکتر کشاورز- بلی) عرض کنم کار زیاد است و پیشنهادات زیادی هم شده است وقت هم گذشته آقایان هم کم کم می‌روند و جلسه از اکثریت می‌افتد خوب است آقایان موافقت بفرمایند هر کدام از پیشنهادات که لازم نیست مسترد بفرمایند

پیشنهاد آقای دکتر طاهری:

پیشنهاد می‌شود تبصره 4 ماده واحده دوم آبان ماه اضافه شود. تبصره 4 ماده واحده دوم آبان ماه این است

تبصره 4 - هزینه نگاهداری یک هزار نفر ژاندارم به طور احتیاط در مرکز از بابت سه ماهه مرداد تا آخر مهر ماه 24 به نسبت اعتبار پیش بینی شده در تبصره 2 قانون 2 مرداد 1324 قابل پرداخت خواهد بود.

رئیس - آقای دکتر طاهری

دکتر طاهری - در ماده واحده که در ماه قبل تصویب شد چندین تبصره داشت بعضی تبصره هایش چیزهای عمومی بودند که تا آخر سال به اعتبار خودش باقی است مثلاً یک اعتباری در تبصره دوم راجع به اعتبارات وزارت کشور و ژاندارمری تصویب شد لکن در تبصره 4 راجع به نگاهداری هزار نفر ژاندارم در تهران تا آخر مهر ماه تصریح داد که تصویب شده است بنده خواستم تذکر بدهم به آقای وزیر دارایی که اگر تبصره 2 که مربوط به احتیاجات اداره ژاندارمری است شامل این یک هزار نفر هم هست که نظر بنده تأمین است و اگر شامل آن نیست نباید؟ این تبصره پیشنهادی بنده را اضافه بفرمایند.

بعضی از نمایندگان - شامل هست

پروین گنابادی - بفرمایید کلوپ‌های ما را تخلیه کنند دیگر احتیاجی نیست.

کام‌بخش - خودش این هزار نفر می‌شود.

وزیر دارایی - در قانون یک دوازدهم که برای مهر ماه تصویب شده بود در تبصره 4 قید شده بود که هزینه نگاهداری یک هزار نفر ژاندارم به طور احتیاط در مرکز از بابت سه ماهه مرداد تا آخر مهر 24 به نسبت اعتبار پیش بینی شده قابل پرداخت خواهد بود. این اجازه بود که تحصیل می‌کردند که تا آخر مهر ماه بپردازند ولی چون در همان قانون تبصره دارد که وزارت دارایی مجاز است اضافه اعتباری که در بودجه سال 1324 کل کشور برای وزارت کشور و شهربانی کل و ژاندارمری کل منظور شده مطابق ریز بودجه بپردازند. البته هر مبلغی هم که برای آبان ماه است از همین محل وزارت دارایی پرداخت خواهند نمود.

فاطمی - منظور هم همین بوده است.

دکتر طاهری - نظر بنده تأمین شد مسترد می‌کنم.

رئیس - پیشنهاد آقای دولت‌آبادی:

اضافات قانونی و کمک خرج کارمندان پیمانی و حکمی و روز‌مزد که تا به حال تأدیه نشده است پرداخت گردد.

رئیس - آقای دولت‌آبادی

دولت‌آبادی - چون امروز مجلس با یک حسن تفاهمی می‌خواهد این لایحه دولت را بگذراندوقت هم تنگ است برای این که می‌خواهد حقوق مستخدمین را که در حقیقت یک کمکی است به آن‌ها و تأثیر اساسی هم در زندگانی آن‌ها ندارد و وضع بدی دارند لااقل تأمین شود. بنده اصولاً با این اصل موافقم و قصدم از این پیشنهاد تأخیر انداختن مطلب نیست اما همین طور که ما نظرمان این است که حقوق مستخدمین تأمین شود نباید موجباتی هم فراهم شود که همین اضافات و کمک خرج هایی که دولت با این بودجه ضعیف سالیانه در حدود هشتاد میلیون تومان می‌پردازد تبعیض شود و نسبت به یک عده افراد معدودی داده نشود و آن‌ها بلا تکلیف و بیچاره بمانند. قصد بنده از این پیشنهاد این بود که یک عده از مستخدمین وزارت راه چندی پیش رفته بودند این اضافات را که به آن‌ها داده نشده بود مطالبه کرده بودند یعنی همین اضافاتی که مورد تصویب مجلس واقع شده و به آن‌ها نداده‌اند بعد آن‌ها ناچار شده‌اند با استناد به قانون مراجعه کنند به دیوان کشور دیوان کشور روی آن رأیی صادر کرده و الآن مواد آن رأی و شکایت این عده مستخدمین روزمزد و پیمانی در کمیسیون بودجه مجلس موجود است. بنده مخصوصاً چند روز پیش از آقای رئیس کمیسیون بودجه تقاضا کردم که توصیه بفرمایند این حق آن‌ها پرداخت بشود. خلاصه و علت این پیشنهاد بنده این است. یک موضوع دیگری که می‌خواستم عرض کنم این است که ما باید همیشه قضایا را از لحاظ علل و اصول اصلی و واقعیتش مطالعه کنیم متأسفانه بین مستخدمین دولت و افراد آن حس همکاری و همدردی که باید باشد نیست که شاید بدون تردید بیش‌تر این خرابی‌ها منشأش از همین نبودن حس همدردی و همکاری و وضع مستخدمین دولت است با افراد اگر ما این معنی را مسلم بدانیم و عمل کنیم که مستخدمین دولت هم خودشان را یک فردی از افراد دولت بدانند و در انجام حوائج مردم و کارهای آنها صمیمانه بکوشند اگر کار او معظوری دارد به او بگوید نه این که روی مقررات خشک و چیزهایی که آقایان می‌دانند و اطلاع دارند و من لازم نیست عرض کنم موجب تعویق کار‌ها شوند در همین موضوع که عرض کردم اگر حسابداری وزارت راه یا سایر وزارتخانه‌ها به آن‌ها می‌گفتند که این نقیصه در کار شما است آن‌ها می‌رفتند رفع می‌کردند ولی روی همین مقررات و اصول نظری و بی‌حوصلگی و فقر مادی که دارند مستخدمین ما به حوائج مردم نظری ندارند. فعلاً بنده تمنا دارم آقای وزیر دارایی توجه بفرمایند که اضافات قانونی این عده مستخدمین را بهشان بدهند.

وزیر دارایی - بنده در گذشته تصور می‌کنم خدمت آقایان عرض کردم که یکی از مسائلی که از روز اول مورد توجه دولت بوده است این است که ترتیبی برای کار مستخدمین بدهد به طوری که آن عده که در کار دولت باقی می‌مانند حقوق به قدر کافی بهشان داده شود و آن عده که مورد احتیاج دولت نیستند اگر مردمان صحیح‌العمل و درستی بودند به نسبت سال‌های خدمت و میزان خدمت توجه ممکن و مفید به حال آن‌ها بشود و به آن‌ها بگویند که خدمتی که می‌کردید صحیح ولی دیگر احتیاجی به شما نیست این را بگیرید و بروید. اما راجع به این مستخدمین روزمزد که می‌فرمایید بنده آنچه که به خاطر دارم این است که این کمک هزینه که به مستخدمین باید داده شود روی این بود که می‌گفتند این مستخدمین یک روزی به استخدام دولت درآمده‌اند که اجناس و ارزاق ارزان بود حالا مستخدم دولت هستند بنابراین با این گرانی باید یک کمکی به آن‌ها بشود که بتوانند زندگی کنند و اما از آن تاریخ به بعد کسی که به طور کنترات یا روزمزد حاضر می‌شود به خدمت هم گرانی اجناس را در نظر گرفته است و هم فکر کرده است که می‌تواند با این حقوقی که برای او در نظر گرفته شده خدمت کند و به این جهت بود که گفتند به آن کسانی که از سابق بودند کمک هزینه داده شود ولی به کسانی که توافق می‌کنند حالا و با نرخ فعلی با یک مزد معینی حاضر هستند خدمت کنند آن کمک هزینه داده نشود

+++

بنده خواستم خواهش کنم از آقا که اگر بنا باشد ما همیشه یک طرف قضییه را در نظر بگیریم به اشکال بر می‌خوریم فعلاً از این پیشنهاد صرف نظر بفرمایند و اگر پیشنهاد قابل بحثی هم باشد برای موقعی که لایحه چهار دوازدهم مطرح خواهد بود بماند (صحیح است)

رئیس - آقای دولت‌آبادی توضیحی دارید؟ بفرمایید.

دولت‌آبادی - تمنا می‌کنم آقای وزیر دارایی توجه بفرمایند. تصور می‌کنم ایشان عرایض بنده را مورد دقت و توجه قرار ندادند البته اگر اشخاصی باشند که بعد از تصویب قانون استخدام شده باشند نباید استفاده کنند ولی این عده که بنده عرض می‌کنم به موجب حکم عالی‌ترین محکمه عدلیه مستحق دریافت این اضافات بوده اندولی بهشان داده نشده است با وجود این اگر جناب عالی به بنده شخصاً قول بدهید که به این موضوع توجه بفرمایید و رسیدگی کنید و حقوق این‌ها را تأمین کنید بنده حاضرم این پیشنهاد را پس بگیرم.

رئیس - پس می‌گیرید پیشنهادتان را؟

دولت‌آبادی - عجالتاً پس می‌گیرم.

هاشمی - سه پیشنهاد است از آقای حاذقی ممکن است بنده استدعا کنم مسترد بفرمایند؟

حاذقی - بنده علاقمندم پیشنهادم آقای هاشمی چرا خلط مبحث می‌کنید بنده به شما نوشتم یکیش را بخوانید بنده یک توضیح مختصری دارم عرض می‌کنم و بعد پس می‌گیرم.

رئیس - پیشنهاد آقای حاذقی قرائت می‌شود:

پیشنهاد می‌کنم مستمری‌های سه خانواده مرحوم دکتر عبداللّه حامدی و جواد آزادی و ابوالقاسم نراقی که در کمیسیون بودجه هم جزو لایحه مالی ماه گذشته به تصویب رسیده از تاریخ فوق طبق قانون مستمری‌ها قابل پرداخت است.

رئیس - آقای حاذقی

حاذقی - آقایان نمایندگان محترم توجه دارند که بنده از نمایندگانی هستم که خیلی پابست اصول و نظامات مجلس هستم و خیلی هم علاقمندم که کارها به موقع و سریعاً از مجلس بگذرد و از آقایان چه پنهان وقتی این جا نشسته‌ام و می‌بینم یک عده از آقایان از مجلس بیرون می‌روند و تمنا می‌کنم از آقایان نمایندگان بیرون نروندخیلی اوقاتم تلخ می‌شود. بنده اگر جای آقای رئیس بودم حتماً یک سانکسیونی برای آن تعیین می‌کردم و عقیده دارم که لوایحی که طرح می‌شود تا آقای رئیس ختم جلسه را اعلام نکنند بیرون نرویم و حالا هم سه پیشنهاد تقدیم کرده بودم یکیش مربوط به اعتبارات وزارت دادگستری را در سال 1324 که حالا خودم موافقت می‌کنم که رود به کمیسیون بودجه برای ضمیمه شدن آن چهار دوازدهم یکی هم موضوع هنرآموزان و دبیران بود که بدون اضافه حقوق مشمول ماده 12 قانون تعلیمات اجباری بشوند ولی موضوع دیگری که حالا قرائت شد موضوع مستمری ورثه مرحوم دکتر عبداللّه حامدی و موضوع جواد آزادی و مرحوم نراقی است به شهادت آقایان بنده دو سال است که روی این موضوع اقدام می‌کنم به امضای تمام آقایان نمایندگان در تمام فراکسیون‌های راست وچپ استشهاد تمام کردم و به وزیر مالیه دادم منطق بنده این بود این یک موضوع کوچکی است ولی شأن مجلس به این است که به مسائل کوچک توجه نمایند (صحیح است) با مرحوم دکتر عبداللّه حامدی من نه قوم و خویشی دارم و نه قرابتی دارم و نه اهل یک شهر هستیم اما این قسمت را می‌خواستم عرض کنم که در سه سال پیش زمستان سخت تهران من افتخار عضویت کمیسیونی را داشتم که مرحوم دکتر حامدی عضو آن جا بود و در طول زمستان علاوه بر انجام وظیفه که در وزارت کشاورزی داشت و علاوه بر ریاست دانشکده دامپزشکی تمام روزهایش را تمام ایام تعطیلش را شب‌ها و وقت‌های فراغتش را می‌آمد مرضاهای بیچاره و فقیر ناحیه شمال غرب را معالجه می‌کرد. کمک می‌کرد به آن‌ها خارج از وظیفه اش فداکاری کرد تا تیفوس گرفت و مرد حالا بچه‌های آن مرحوم دو سال است انتظار اقدامات هیئت حاکمه را دارند و این یک چیزی است لازم و کمیسیون هم تصویب کرده است مرحوم آزادی و مرحوم نراقی هر دو از همکاران ما بودند و بچه هایشان زنده‌اند خواهش می‌کنم آقای وزیر دارایی و مخبر کمیسیون موافقت کنند که این موضوع حتمی و فوری را موافقت کنند.

رئیس - آقای دکتر معظمی

دکتر معظمی - پیشنهادی که آقای حاذقی فرمودند بسیار به موقع است می‌خواستم توجه شان را جلب کنم که در پیشنهادشان نه مبلغ معلوم است و نه مدت این قسمت مورد توجه کمیسیون واقع شده همه ماها علاقه داریم اجازه بفرمایید مال ورثه مرحوم داور هم در همان قسمت چهار دوازدهم می‌آوریم و طوری هم بنویسیم که از ابتدای آذر قابل پرداخت باشد و مثل این باشد که از امروز پیشنهاد جنابعالی قبول شده باشد اگر یک صورت نظام‌نامه‌ای بهش ندهید پیشنهاد خرج است که نمی‌توان ترتیب اثر داد.

حاذقی - بنده با یک توضیحی قبول می‌کنم اولاً فرمودند میزان مبلغ حقوق در پیشنهاد معلوم نیست. عرض می‌کنم ثلث آخرین حقوق اداری آقایان است مطابق قانون مستمری و این که عرض کردم برای جلب نظر آقایان بود و استدعا می‌کنم که فراموش نفرمائید.

رئیس - آقای رحیمیان

رحیمیان - عرض کنم بنده که این پیشنهاد را دادم قصدم برای این دو وزیر نبود که راجع به آن‌ها من صحبتی کرده باشم ممکن است آن‌ها مردمان شرافتمندی باشند و ممکن است مردمان جدی باشند ولی راجع به سوء تشکیل این دو وزارتخانه بنده این پیشنهاد را دادم امروز که ملت ایران یک پولی را به عنوان مالیات می‌دهد البته میل دارد که این پول به خرج و به درد واقعی خودش برسد (صحیح است) این دو وزارتخانه یکی وزارت بهداری است که شاید در حدود سی میلیون تومان از این ملت بودجه می‌گیرد ولی به خرج واقعی یعنی درد واقعی خودش نمی‌رسد وزارت کشاورزی آن هم به همین ترتیب شده بنده که نماینده یک شهرستانی هستم که سیصد هزار نفر جمعیت دارد هر نفری پنج شاهی برای بهداری آنجا پرداخته است هر جمعیتی را که نسبت به این مالیاتی که می‌دهد حساب کنیم می‌بینیم که نفری بیست تومان مالیات می‌دهند ولی نفری پنج شاهی برای بهداری آنجا خرج می‌شود بنده از نقطه نظر شهرستان‌ها عرض می‌کنم ممکن است این بودجه تمامش در تهران خرج بشود ولی این جزء شهرستانی است که مالیات می‌دهد بایستی به شهرستان‌ها نگاه کرد وزارت کشاورزی در حدود بیست میلیون تومان از این کشور بودجه می‌گیرد کدام محصول اضافه شده است؟به کدام نقطه توجه بیش‌تری شده است که بتوانیم بگوییم راجع به کشاورزی اقدامات خوبی شده است (یک نفر از نمایندگان- مشغولیم) که مشغولی؟ چند سال مشغول باید بود از این پنجاه میلیون تومانی که به این دو وزارتخانه می‌دهید ده میلیون تومان به خود مردم بدهید و چهل میلیون تومان هم صرفه جویی این دو وزارتخانه اگر از این ده میلیون تومانی که به خود مردم بدهید اگر چنان چه در هر شهرستانی یک نفر از بی طبیبی و یک نفر از بی‌دوایی مرد یا در وزارت کشاورزی صدی پنجاه به محصول این وزارتخانه اضافه نشد بنده را جلوی این محوطه مجلس اعدام کنید (صحیح است)

رئیس - آقای سید ضیاء‌الدین طباطبایی

سید ضیاء‌الدین طباطبایی - فرمایشات آقای رحیمیان و فرمایشات سایر آقایان تمام در جای خودش صحیح است ولی بنده می‌ترسم الآن آقایان تشریف ببرند و رأی داده نشود استدعا می‌کنم همان طوری که آقای وزیر مالیه تقاضا فرمودند هر یک از آقایان پیشنهادی دارند در همان لایحه چهار دوازدهم که بحث می‌شود بکنند

رئیس - آقای ملک‌مدنی

ملک‌مدنی - آقای رحیمیان که یکی از همکارهای مجلسی ما هستند و پیش بنده هم مورد احترام هستند این پیشنهادی که کردند از نقطه نظر این است که خواستند تذکری بدهند که این دو وزارتخانه وظایف خودشان را در نظر بگیرند (رحیمیان- تبعیض نکنند) گمان نمی‌کنم در وزارت بهداری مخصوصاً با بودن آقای دکتر لقمان‌الملک در رأس آن یک چنین جریاناتی بشود ولی به نظر بنده هم این موضوع ایشان صحیح است که تقسیم بودجه وزارت بهداری باید یک طوری بشود که شهرستان‌ها هم از آن استفاده کنند و خیال می‌کنم که در لایحه چهار دوازدهم که ما هم در کمیسیون رسیدگی می‌کنیم این تذکر ایشان رعایت شود و شهرستانی که حوزه انتخابیه آقای رحیمیان است البته از نظر بهداشت باید استفاده کند نه این که بهداشت آن در حدود صفر باشد و مورد توجه وزارت بهداری نباشد بنده خواهش می‌کنم که ایشان پیشنهاد خودشان را پس بگیرند و در موقع طرح لایحه چهار دوازدهم این پیشنهاد را بکنند و اقدام مؤثر خواهد شد

رحیمیان - پس می‌گیرم

رئیس - پیشنهاد آقای شریعت زاده قرائت می‌شود:

ماده الحاقیه ذیل را پیشنهاد می‌کنم:

ماده الحاقیه – الف - دولت مکلف است کمیسیون‌هایی از متخصصین تشکیل و به قوانین استخدامی کشور تجدید نظر و مطالعه کرده و از تاریخ تصویب این قانون در ظرف یک ماه و نیم لایحه قانون استخدامی را برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم نمایند

ب - دولت باید لایحه بودجه سال 1325 کشور را با نظر گرفتن تأثیر لایحه جدید قانون استخدام در بودجه کل کشور تهیه و به مجلس شورای ملی تقدیم کند

رئیس- آقای شریعت‌زاده

+++

شریعت‌زاده - بنده قطع دارم آقایان نمایندگان محترم همه به این مطلبی که عرض می‌کنم موافقت دارند که بحث در بودجه مملکت یکی از مواضعی است که ممکن است در اصلاحات اساسی و نجات‌بخشی بحث کرد متأسفانه حوادثی که پیش آمده است این توفیق را برای ما نگذاشته است حاصل شود ولی می‌خواستم عرض کنم که دو مطلب صحیح و اساسی مورد توجه نمایندگان ملت است یکی اصلاح و تجدید نظر در قانون استخدام و دیگری هم از نقطه نظر تأمین آسایش مستخدمین این مملکت بودجه مملکت است باید با در نظر گرفتن قانون استخدام جدید برای سال 1325 تدوین کنیم (صحیح است) به این مناسبت بنده این پیشنهاد را کردم که دولت قبول بکند که در ظرف یک ماه و نیم با تشکیل کمیسیون‌هایی از متخصصین به قوانین استخدامی مملکت مطالعه و تجدید نظر بکنندو لایحه در این مدت بدهد و چون دولت در نظر دارد که لایحه بودجه کل مملکت را برای سال 1325 بدهد البته این لایحه قانون استخدام تأثیر مهم در موضوع بودجه دارد با در نظر گرفتن تغییراتی که ضرورت دارد و در قوانین استخدامی کشور تهیه و برای تصویب به مجلس تقدیم شود و معتقدم که این دو قدم، دو قدم نجات بخش و مؤثر در سرنوشت این کشور است (صحیح است) از این نظر است که این پیشنهاد را کردم.

وزیر دارایی(آقای هژیر) - اگر خاطر آقایان محترم باشد بنده در جلسه گذشته نظر دولت را در این باب توضیح عرض کردم و عرض کردم لایحه که در این باب لازم باشد در ظرف چند روز خدمت آقایان تقدیم می‌کنم ولی این را باید عرض کنم بنده چیزی را که لازم می‌دانم و مقدم بایستی داشت یک چیزی است نظیر پیشنهاد آقای رحیمیان یعنی پس از این که یک قانون استخدامی به مجلس شورای ملی تقدیم شود که مقررات استخدامی معلوم شود که چند سال کجا بماند با یک شرح بسط مفصلی که کار یک دوره مجلس را هم شاید بگیرد و باز هم تمام نشود یک کار دیگری هم ممکن است کرد و باید کرد که زود هم تمام می‌شود و آن این است که معلوم بشود عایدات قطعی مملکت البته در حدود تخمین چقدر است از این عایدات چقدر به بهداری چقدر به قشون چقدر به مالیه چقدر به خارجه باید بدهیم این لایحه را بنده می‌خواهم تقدیم بکنم اگر این لایحه تنظیم شد و تقدیم مجلس شد و به خواست خدا این هیئت مقننه موفق شد که در این مدتی که باقی مانده است این قدم اساسی را برای مملکت بردارد و معلوم شد به موجب آن لایحه که بیش از حد معینی نبایستی خرج استخدامی بشود روی این اصل ممکن است قانون استخدامی تهیه و تقدیم بشود (صحیح است) والا قانون استخدامی که ممکن است برای دو سال یا سه سال باشد فایده‌ای ندارد و دردی را دوا نمی‌کند (صحیح است)

رئیس - رأی می‌گیریم.

شریعت‌زاده - مسترد می‌کنم.

هاشمی - دیگر پیشنهادی نیست.

نمایندگان - رأی گرفته شود.

رئیس - رأی می‌گیریم به ماده واحده آقایانی که موافقند ورقه سفید و آقایانی که مخالفند ورقه کبود (اخذ رأی به عمل آمده 88 ورقه سفید شماره شد)

رئیس - عده حاضره 92 و لایحه با 88 رأی تصویب شد

اسامی رأی دهندگان- آقایان: یمین اسفندیاری، هاشمی، دکتر رادمنش، جواد مسعودی، صدریه، افشار صادقی، دکتر کشاورز، شهاب فردوس، دکتر عبده، پروین گنابادی، ذکایی، تیمور‌تاش، امینی، نجومی، دهقان، معدل، محیط منصف، سلطانی، اردلان، آصف، سید محمد صادق طباطبایی، حشمتی، عماد تربتی، صادقی، صدر‌قاضی، مقدم، آوانسیان، دری، تولیت، فرود، حکمت، فتوحی، فرمانفرماییان، دکتر زنگنه، دکتر شفق، شریعت‌زاده، صمصام، دکتر فلسفی، طوسی، اسعد، مجد ضیایی، عامری، سنندجی، فاطمی، فرهودی، دکتر طاهری، کاظمی، قبادیان، بیات، رحیمیان، ملک‌مدنی، مرآت اسفندیاری، گرگانی، حیدرعلی امامی، دولت‌آبادی، صفوی، خلیل دشتی، ذوالقدر، ظفری، گیو، فرخ، دهستانی، مخبر فرهمند، مهندس فریور، دکتر مصدق،ثقت‌الاسلامی، دکتر مجتهدی، ذوالفقاری، بوشهری، عدل، فرمند، ایپکچیان، اسکندری، افخمی، سید ضیاء‌الدین، عباس مسعودی، امام جمعه، مجد، اقبال، ملایری، کام‌بخش، مراد اریه، دکتر معظمی، خلعتبری، دکتر اعتبار، حاذقی، تیموری، ورقه سفید بی‌اسم دو ورقه

6 - تصویب 13 فقره مرخصی

رئیس - اگر آقایان موافقت می‌فرمایند مرخصی‌ها مطرح شود هفت یا هشت دقیقه بیش‌تر طول نمی‌کشد و آقای فرهودی پیشنهادی کرده‌اند که لایحه بیمه کشاورزان مطرح شود ولی آن 27 صفحه است.

فرهودی - این طرح راجع به بیمه کشاورزان است و 30 نفر آقایان پیشنهاد کرده‌اند و یک فوریت آن تقاضا شده است و این فقط یک رأی لازم دارد رأی بگیرید برود در کمیسیون کشاورزی بنده تا ساعت 5 بعد از ظهر هم حاضرم این کار را بکنم این یک کار را هم برای مردم و مملکت بکنید

رئیس - آقا باید خوانده بشود و مذاکره بشود بعد به فوریتش رأی گرفته شود این را ملاحظه کنید 27 صفحه است.

نمایندگان - مرخصی‌ها خوانده شود.

هاشمی - آقا موافقت بفرمایید مرخصی‌ها خوانده شود در اول جلسه دیگر خوانده خواهد شد

رئیس - گزارش مرخصی آقای دکتر شفق قرائت می‌شود:

آقای دکتر شفق از تاریخ 30 فروردین 1324 که برای شرکت در کنفرانس سانفرانسیسکو مسافرت نموده و در 15 مهر ماه مراجعت کرده‌اند درخواست اجازه پنج ماه و نیم ایام غیبت خود را نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس - آقای فیروزآبادی مخالفید؟

فیروزآبادی - آقای دکتر شفق چون رفته‌اند به جهت کار دولت و مملکت بنده مخالفتی ندارم ولی در کلیات خواستم یک عرض بکنم کار این مملکت به واسطه مرخصی‌ها که معمول شده است در این مملکت شاید در دنیا هم باشد شاید در اروپا هم باشد فلان کس سالی یک ماه مرخصی داشته باشد فلان کس به مرخصی می‌رود عقب کار در منزلش یا دهش یا شهرش اما از دولت حقوق می‌گیرد و خود این باعث شده است در مریضخانه‌ای که خودم افتخار خدمت آن را دارم عرض می‌کنم غالباً این دکترها به عنوان این که یا مریض شدم یا به عنوان مرخصی پرستار به همین طریق آشپز به همین طریق دربان به همین طریق (هاشمی- حق دارند) مرخصی می‌گیرند یک معمولی شده است به واسطه این عمل غالباً تمارض می‌کنند و مرخصی می‌گیرند کار را لنگ می‌کنند من با حق گرفتن بدون کار هر کسی باشد مخالفم عقیده دارم در مملکت ما در مجلس ما هر کسی کار برای ملت نکرد حق پول گرفتن از ملت ندارد بنده عقیده‌ام این است ما آمده‌ایم سرمشق باشیم و پول مجانی نباید به اشخاص بدهیم.

رئیس - رأی می‌گیریم: به مرخصی آقای دکتر شفق آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصی آقای دکتر اعتبار قرائت می‌شود: آقای دکتر اعتبار به مناسبت شرکت در کنفرانس سانفرانسیسکو مسافرت نموده و در تاریخ 30 فروردین 1324 مسافرت ایشان آغاز و در 15 مهر خاتمه یافته است و اکنون درخواست اجازه 5 ماه و نیم مدت مسافرت خود را خواسته‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس - آقای رحیمیان

رحیمیان - بنده با مرخصی آقای دکتر شفق مخالفت نکردم برای این بود که ایشان شخص متمکن نبوده و این مسافرت شایسته ایشان بود ولی در مرخصی آقای دکتر اعتبار که بنده در این قسمت مخالفت کرده‌ام البته در آن موقعی بنابر اطلاعی که بنده دارم آقایان متوسل شده‌اند به کسان خودشان که به هر وسیله باشد وسایل این مسافرت را فراهم کنند و تحمیل شدند که این مسافرت را ادامه بدهند و گمان می‌کنم در آن موقع شاید آقایان حاضر بودند که پول دستی هم بدهند و این مسافرت را بکنند و چون آقای دکتر اعتبار شخص متمکنی هستند بنده با این مرخصی مخالفم.

رئیس - آقایانی که موافقند با مرخصی آقای دکتر اعتبار قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصی آقای فرمند قرائت می‌شود: آقای فرمند بیست روز مرخصی از تاریخ حرکت داشته‌اند و اکنون درخواست بیست روز تمدید نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس - مخالفی نیست؟ رأی می‌گیرم به چهل روز (بعضی از نمایندگان- بیست روز) بیست روز تصویب شده است به بیست روز اضافی آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصی آقای فتوحی قرائت می‌شود:

آقای فتوحی به واسطه کسالت و لزوم معالجه مسافرتی به فلسطین نموده‌اند و از اول فروردین 1324 دو ماه و ده روز غایب بوده‌اند اکنون درخواست تصویب آن را نموده‌اند و مقرری این مدت را به شیر و خورشید سرخ مراغه اختصاص داده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با این درخواست موافقت نموده اینک گزارش آن را تقدیم می‌نماید.

رئیس - مخالفی نیست؟ امیدوارم آقایانی که می‌توانند مثل آقای فتوحی اقدام فرمایند آقایانی که با مرخصی آقای فتوحی موافقند قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

گزارش مرخصی آقای شجاع قرائت می‌شود:

+++

آقای شجاع برای اصلاح امور محلی حوزه انتخابیه مسافرت نموده و دو ماه و بیست و پنج روز غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با دو ماه آن موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود

رئیس - آقایانی که با مرخصی آقای شجاع موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصی آقای رضا تجدد قرائت می‌شود:

آقای رضا تجدد درخواست سه ماه مرخصی از تاریخ دوم بهمن ماه 1323 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصی با دو ماه آن موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس - آقایانی که با مرخصی آقای رضا تجدد موافقند قیام نمایند (عده زیادی قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصی آقای ذکایی قرائت می‌شود:

آقای ذکایی به موجب گواهی پزشک معالج 13 روز از تاریخ 23 خرداد 1324 مریض بستری و قادر بر حرکت نبوده‌اند و به این واسطه از حضور در مجلس معذور بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی‌ها عذر ایشان را موجه تشخیص داده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانی که با مرخصی آقای ذکایی موافقند قیام نمایند (عده بیش‌تری قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصی آقای مؤید قوامی قرائت می‌شود:

آقای مؤید قوامی به واسطه کسالت مزاج به موجب گواهی پزشک معالج محتاج به یک ماه مسافرت و تغییر آب و هوا شده‌اند لذا درخواست یک ماه مرخصی از تاریخ 13 شهریور 1324 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانی که با مرخصی آقای مؤید قوامی موافقند قیام نمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. گزارش مرخصی آقای دکتر جلال عبده قرائت می‌شود:

آقای دکتر جلال عبده که برای شرکت در کنفرانس سانفرانسیسکو مأموریت داشته‌اند سه ماه و 25 روز از تاریخ 30 فروردین 1324 غایب بوده‌اند و اکنون درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخص با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانی که با مرخصی آقای دکتر عبده موافقند قیام نمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصی آقای عامری قرائت می‌شود.

آقای عامری درخواست 18 روز مرخصی از تاریخ 14 مهر ماه 1324 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانی که با مرخصی آقای عامری موافقند قیام نمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

گزارش مرخصی آقای فداکار قرائت می‌شود:

آقای فداکار درخواست یک ماه مرخصی از تاریخ 20 آبان ماه 1324 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانی که با یک ماه مرخصی آقای فداکار موافقند قیام نمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصی آقای نبوی قرائت می‌شود:

آقای نبوی درخواست دو ماه مرخصی از تاریخ حرکت نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با یک ماه آن موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانی که با مرخصی آقای نبوی که دو ماه تقاضا نموده‌اند و یک ماه تصویب شده است موافقند قیام نمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

گزارش مرخصی آقای دولت‌آبادی قرائت می‌شود:

آقای دولت‌آبادی از اول فروردین 1324 برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود مسافرتی به اصفهان نموده‌اند و 3 ماه و شش روز غایب بوده‌اند اکنون با تخصیص مقرری این مدت برای تعمیر بیمارستان بخش 3 اصفهان درخواست تصویب این مدت را نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقای دولت‌آبادی 3 ماه و خرده‌ای تقاضای مرخصی کرده‌اند و حقوق این مدت را برای بیمارستان اصفهان تخصیص داده‌اند آقایانی که موافقند قیام فرمایند (عده زیادی قیام نمودند) تصویب شد.

7 - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

رئیس - آقای وزیر دادگستری

وزیر دادگستری - اجازه می‌فرمایید یک لایحه‌ای است در دوره سیزدهم تقدیم شده چون کمیسیون نمی‌تواند اگر از طرف دولت تأیید نشود تحت شور قرار بدهد بنده لایحه جدیدی آورده‌ام تقدیم می‌کنم که در این لایحه تأیید شده است که همان لایحه مربوط به قانون کیفر عمومی مشتمل بر 160 ماده که در کمیسیون است مطرح بشود و یک عرض دیگری داشتم که مغتنم می‌شمارم به عرض آقایان برسانم همین لایحه 160 ماده که بالاخره 600 ماده خواهد بود که تدریجاً تقدیم خواهد شد و بعضی لوایح دیگری هم که در کمیسیون قوانین دادگستری هست البته بنده خوشحال خواهم شد که این لوایح در مجلس شورای ملی مطرح بشود و به تصویب آقایان نمایندگان برسد ولی چون وقت کم است و شاید ممکن نشود که این لوایح در مجلس مطرح بشود این است که بنده از آقایان تمنا می‌کنم و این لایحه را تقدیم می‌کنم که در جلسه آتیه مطرح شود که با یک فوریت به کمیسیون فرستاده شود و به وزارت دادگستری اجازه داده شود مصوبات کمیسیون را چنان که معمول هم بوده است به موقع اجرا بگذارند و بعد هم با اصلاحاتی که لازم است مجدداً به مجلس تقدیم شود این است که تقاضا می‌کنم در اول دستور جلسه آتیه این لایحه گذارده شود .

رئیس - آقای دکتر عبده پیشنهادی داده‌اند که روز شنبه عید است آقایان بعد از سلام اینجا دور هم جمع باشند.

هاشمی - بنده هم پیشنهاد می‌کنم که قبل از خاتمه جلسه به آقایان ابلاغ شود که روز عید سعید پس از خاتمه سلام در مجلس حاضر شوند (صحیح است) آقایان اگر موافقت می‌فرمایند جلسه را ختم کنیم جلسه آینده روز یکشنبه چهارم آذر سه ساعت قبل از ظهر

(مجلس یک ساعت و ربع بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملی-محمد‌صادق طباطبایی

+++

یادداشت ها
Parameter:294278!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)