کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15
[1396/05/28]

جلسه: 163 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه بیست و هفتم اردیبهشت ماه 1328  

 

فهرست مطالب:

1. تصویب چهارده فقره مرخصى.

2. تصویب شور اول لایحه الحاق ایران به قرارداد هواپیمایى بین‌المللى‏

3. تصویب شور اول قرارداد مبارزه با ملخ بین ایران و عراق

4 . تصویب شور اول قرارداد مبارزه با ملخ بین ایران و دولتین هندوستان و پاکستان‏

5. تصویب مقرری ورثه ذوافنون و جلیلی و رشیدی

6. تصویب شور اول لایحه الحاق ایران به قرارداد پست جهانى‏

7. تصویب استخدام 5 نفر استاد دانشکده پزشکى تبریز

8. بیانات بعد از دستور چند نفر از نمایندگان‏

9. موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15

 

 

جلسه: 163

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه بیست و هفتم اردیبهشت ماه 1328

 

فهرست مطالب:

1. تصویب چهارده فقره مرخصى.

2. تصویب شور اول لایحه الحاق ایران به قرارداد هواپیمایى بین‌المللى‏

3. تصویب شور اول قرارداد مبارزه با ملخ بین ایران و عراق

4 . تصویب شور اول قرارداد مبارزه با ملخ بین ایران و دولتین هندوستان و پاکستان‏

5. تصویب مقرری ورثه ذوافنون و جلیلی و رشیدی

6. تصویب شور اول لایحه الحاق ایران به قرارداد پست جهانى‏

7. تصویب استخدام 5 نفر استاد دانشکده پزشکى تبریز

8. بیانات بعد از دستور چند نفر از نمایندگان‏

9. موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

 

مجلس ساعت نه و ده دقیقه صبح به ریاست رضا حکمت تشکیل گردید.

رئیس - تصور می‌کنم اولین روزى است که در این 22 ماه مجلس در این ساعت تشکیل می‌شود (صحیح است) همه آقایان تصدیق می‌فرمایند که پیشرفت امور هر ملت یا جمعیت بلکه فرد بسته به انتظام و ترتیب است (صحیح است) بنده واقعاً به این تصویب نظامنامه و روح فعالیتى که در آقایان پیدا شده و در همه پیدا شده تبریک عرض می‌کنم و امیدوارم این دو ماه جبران گذشته را بکند و خدمات مفیدى براى کشور انجام شود (نمایندگان - انشاء‌الله) عرض کنم که مطابق این آیین‌نامه جدید صورت خلاصه نداریم صورت مذاکرات طبع و نشر می‌شود و باید الان به آقایان داده شده باشد (بعضى از نمایندگان - داده نشده) با آن که دیروز بعد از ظهر از طرف تندنویسى به چاپخانه داده شده متأسفانه تا حالا توزیع نشده بنده حالا به کارپردازى تذکر دادم و خاطرنشان کردم که تأکید بفرمایند که بعد از این باید مرتب قبل از تشکیل جلسه به دست آقایان برسد (آزاد - اگر نرسید) عرض کردم اگر ندادند مورد مؤاخذه واقع می‌شوند و بعد از این مرتب خواهد رسید و الان هم می‌آورند با قدرى تأخیر وارد دستور می‌شویم.

کشاورز صدر - یک تذکر قانونى داشتم راجع به نظامنامه اگر اجازه بفرمایید عرض کنم.

رئیس - بفرمایید.

کشاورز صدر - می‌خواستم حضور مبارک عرض کنم که در قانون مدنى تصریح شده است که مصوبات مجلس به موقع اجرا گذاشته نمی‌شود مگر در روزنامه رسمى انتشار پیدا کند این هم جزو مصوبات است و پس از ده روز باید اجرا شود این را یا نظر مجلس را بخواهید تصریح بکنند که محتاج آن تشریفات نیست و یا این که پس از ده روز اجرا شود.

رئیس - این آیین‌نامه داخلى مجلس است و محتاج آن تشریفات نیست و به علاوه در آیین‌نامه ملاحظه فرمودید ذکر شده که پس از تصویب این آیین‌نامه آیین‌نامه سابق ملغى است بنابر این یک چیزى باید در دست باشد (صحیح است) این است که چون این تشریفات مربوط به قوانین است مربوط به آیین‌نامه داخلى مجلس نیست دیگر اجراى آن تشریفات لازم نیست، آقاى نبوى فرمایشى دارید؟

نبوى - خیر.

1. تصویب چهارده فقره مرخصى.

رئیس - عرض کنم بنابراین چند فقره مرخصى است که گزارش آنها قرائت می‌شود چون راجع به گذشته است دیروز دستور مجلس را مطابق نظامنامه جدید با حضور آقایان رؤساى کمیسیون‌ها و نماینده دولت تعیین کردیم ولى چون باید 24 ساعت قبل منتشر شود مربوط به روز پنجشنبه است و امروز بر طبق ماده 80 از طرف دولت تقاضا شده که چند فقره که اول این دستور است امروز مورد بحث قرار بگیرد (صحیح است) حالا مرخصی‌ها را قرائت بفرمایید.

+++

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى به مجلس شورای ملى‏

آقاى دکتر معظمى به موجب گواهى پزشک از تاریخ چهاردهم فروردین 1328 مریض و مشغول معالجه بوده‌اند و به این واسطه یک ماه از حضور در مجلس معذور بوده‌اند و اکنون درخواست تصویب آن را نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود مخبر کمیسیون عرایض و مرخصى - حسین مکى‏

امیر تیمور - اجازه می‌فرمایید؟

رئیس - بفرمایید.

امیر تیمور - مطابق آیین‌نامه جدید قبل از قرائت مرخصى‌ها یعنى قبل از دستور اجازه بفرمایید آیین‌نامه جدید را ملاحظه بفرمایید.

رئیس - قبل از دستور کسى تقاضا نکرده.

کشاورز صدر - چرا نوشته‌ایم آنجا، نیاورده‌اند حضورتان.

امیر تیمور - چرا خواسته‌ایم.

رئیس - بلى چهار نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند.

امیر تیمور - طبق آیین‌نامه باید صحبت کنیم.

رئیس - نه «باید» نیست که حتماً صحبت کنند با نظر مجلس است ماده 83 که راجع به نطق قبل از دستور است قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 83 - راجع به نطق قبل از دستور، هر یک از نمایندگان که مطلب مهمى داشته باشند و بخواهند به استحضار مجلس برسانند می‌توانند قبل از شروع به دستور یا آخر جلسه با اجازه رئیس و رعایت نوبت به عنوان نطق قبل از دستور یا بعد از دستور مطالب خود را اظهار نمایند و مجموع این قبیل نطق‌ها در یک جلسه به طور کلى نباید از یک ساعت تجاوز کند و در هر جلسه بیش ا ز 4 نفر نمی‌توانند در اول یا آخر جلسه صحبت نمایند و هر کدام از دارندگان اجازه نطق می‌توانند حق خود را به ناطق دیگر واگذار کند.

رئیس - حالا چون تصدیق می‌فرمایید که هم در اول جلسه و هم در آخر جلسه می‌توان صحبت کرد و ساعت جلسه هم معین است و نمی‌شود کمتر از سه ساعت کار کرد موافقت بفرمایید این چند کاری که هست بگذرد یک ساعت از آخر جلسه صحبت بفرمایید.

امیر تیمور - بسیار خوب.

رئیس - پس رأى می‌گیریم به مرخصى آقاى معظمى موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد مرخصى دیگر قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

آقاى احمد فرامرزى درخواست 20 روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس - رأى می‌گیریم به مرخصى آقاى احمد فرمرزى آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر بخاستند) تصویب شد، مرخصى دیگر قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت گردید)

آقاى لاهوتى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد. رئیس آقایانى که با مرخصى آقاى لاهوتى موافقند قیام کنند (اکثر بخاستند) تصویب شد، مرخصى دیگر قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

آقاى منصف از تاریخ اول اسفندماه 1327 به واسطه کسالت مزاج به واسطه گواهى پزشک معالج بیست و دو روز غایب و ممنوع از حرکت بوده‌اند و اکنون هم به موجب تشخیص پزشک براى تکمیل معالجه لازم شده به خارجه مسافرت نمایند کمیسیون عرایض و مرخصى عذر ایشان را موجه تشخیص داده با 22 روز غیبت ایشان از اول اسفند و براى مسافرت ایشان هم به خارجه از تاریخ حرکت تا آخره دوره پانزدهم موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - این یک قسمتش راجع به گذشته است که امروز رأى گرفته می‌شود و قسمت دومش آقایان مسبوقند که مطابق آیین‌نامه جدید مرخصى‌ها باید به ترتیب خاصى به کمیسیون محاسبات برود بعد بیاید بنابراین راجع به غیبت گذشته و مرخصی که کمیسیون تشخیص داده رأی می‌گیریم آقایانى که موافقند با مرخصى آقاى منصف قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد نسبت به آینده مشمول نظامنامه جدید است که رعایت می‌شود و بعداً می‌آید.

منصف - آقا این نظامنامه جدید را به ما ندادند.

رئیس - نخواستید می‌دهند مرخصى دیگر قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

آقاى عبدالرحمن فرامرزى درخواست یک ماه و نیم مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با 25 روز آن موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس - آقایانى که با مرخصى 15 روزه آقاى فرامرزى موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد مرخصى دیگر قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

آقاى رحیمیان به واسطه کسالت مزاج و لزوم معالجه به موجب گواهى پزشک درخواست 45 روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - چون آقاى رحیمیان استفاده نکرده‌اند اجازه بفرمایید برود به کمیسیون و مطابق ترتیبى که دارد بیاید به مجلس.

رحیمیان - بنده مرخصى را قبل از آیین‌نامه جدید تقاضا کرده‌ام.

رئیس - استفاده از بعد است هنوز که استفاده نکرده‌اید.

یکى از نمایندگان - گزارشش که آمده است همین جا رأى گرفته شود.

رئیس - پس مال آقاى منصف هم به همین ترتیب باید رأى گرفته شود.

فولادوند - بنده مخالفم.

رئیس - بفرمایید.

فولادوند - بنده با مرخصى رفقا هیچ وقت مخالفت نمی‌کنم ولى کار خلاف قانون نباید بکنیم (دکتر بقایى - بى‌اجازه صحبت نکنید مطابق کدام ماده صحبت میی‌کنید نظامنامه جدید چنین چیزى ندارد) اجازه بفرمایید این مرخصى است که یک نفر تقاضا کرده است که باید حالا مجلس اجازه بدهد اگر می‌خواهید از روز اول کار خلاف قانون بکنید بنده هم عرضى ندارم.

دکتر عبده - بنده اخطار دارم.

مخبر کمیسیون عرایض و مرخصى (آقاى مکى) - اجازه می‌فرمایید؟

رئیس - بفرمایید.

مکى - این مرخصى‌ها درست مثل کار کمیسیون‌ها و شعب می‌ماند که قبلاً تصمیم گرفته می‌شود ولى موعد آن شعبه منقضى می‌شود و مخبرى که در شعبه قبل بوده می‌تواند از آن گزارش دفاع کند بنده تصور می‌کنم که این درست مثل این نمی‌ماند که یک نمایند‌ه‌اى الان تقاضاى مرخصى کرده که در آتیه استفاده کند کمیسیون هم رویش موافقت کرده بنابراین هیچ اشکالى ندارد که در مجلس تصویب شود.

دکتر عبده - اجازه می‌فرمایید؟

رئیس - بفرمایید.

دکتر عبده - بنده خیال می‌کنم به موجب آیین‌نامه سابق یک عد‌ه‌اى تقاضاى مرخصى کرده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى صلاحیت داشته براى رسیدگى (صحیح است) و در موقع خودش این کار را کرده و الان هم آمده است به مجلس بنابراین قانون ثابتى به نفع متقاضى تصویب شده و این مطلب دیگر قابل تجدید رسیدگى در کمیسیون محاسبات نیست.

رئیس - پس ما طبق کار‌هاى گذشته تلقى می‌کنیم و می‌گوییم که آیین‌نامه به مقدم عطف نمی‌شود بنابراین آقایانی که موافقند با مرخصى آقاى رحیمیان قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. راجع به آقاى منصف هم بنابراین اجازه می‌فرمایید که یک مرتبه دیگر رأى گرفته شود (صحیح است) آقایانی که با مرخصى آقاى منصف موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد مرخصى دیگر قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت گردید)

آقاى دکتر على امینى درخواست 15 روز مرخصى از تاریخ دهم اردیبهشت 1328 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

امیر تیمور - اجازه می‌فرمایید؟

رئیس - بفرمایید.

امیر تیمور - از نظر کمال اشتیاقى که به دیدار دکتر دارم واقعاً نمی‌خواهم غیبت بفرمایند معهذا از نظر می‌گذریم.

کشاورز صدر - بنده مخالفم.

رئیس - ایشان مخالف بودند و گفتند، رأى می‌گیریم آقایانى که با مرخصى دکتر امینى موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد مرخصى دیگر قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

آقاى قهرمانى درخواست 8 روز مرخصى از تاریخ چهاردهم فروردین 1328 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

+++

رئیس - آقایانی که با مرخصى 8 روزه آقاى قهرمانى موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. مرخصى دیگر قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

آقاى مهندس خسرو هدایت درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانی که با مرخصى آقاى مهندس هدایت موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. مرخصى دیگر قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

آقاى بیات به واسطه کسالت مزاج و دو عمل جراحى که در اروپا کرده‌اند به موجب گواهى پزشک از تاریخ انقضاى مرخصى سابق 45 روز دیگر تحت معالجه و از حرکت ممنوع بوده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى عذر ایشان را موجه تشخیص داده و با 45 روز تمدید مرخصى ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانى که با مرخصى آقاى بیات موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد مرخصى دیگر قرائت شود: (به شرح زیر قرائت گردید)

آقاى سلطانى شیخ‌الاسلامى به واسطه کسالت مزاج به موجب گواهى پزشک و براى گشایش تونل آبیارى و لوله‌کشى و تهیه لوازم آن 64 روز از تاریخ 23 آذر 1327 غایب بوده‌اند و اکنون درخواست تصویب آن را نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با این درخواست موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانى که با مرخصى آقاى سلطانى موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد مرخصى دیگر قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت گردید)

آقاى حاج میرزا حبیب‌الله امین درخواست 9 روز مرخصى از تاریخ 14 فروردین 1328 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسییون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - آقایانی که با مرخصى نه روزه آقاى امین موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد مرخصى دیگر قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

آقاى موسوى درخواست 42 روز مرخصى به طور تناوب نموده‌اند و در کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

کشاورز صدر - آقاى رئیس طبق ماده 207 چرا آقایان اینجا در صندلى‌‌هاى جلو نشسته‌اند.

رئیس - بفرمایید، دائمى که اینجا نمی‌نشینند.

دکتر بقایى - آقاى رئیس جنابعالى این را چه جور تفسیر می‌فرمایید؟ در ماده 207 چنین اجاز‌هاى قید نشده است.

رئیس - نخیر ممکن است سابقه هم دارد.

سزاوار - بنده توضیحى دارم.

رئیس - آقایان اگر شلوغ بکنند بنده ناچارم تذکر بدهم و اخطار بکنم.

کشاورز صدر - آقاى رئیس اینجا حق ندارند بنشینند.

رئیس - بعد آیین‌نامه را می‌خوانیم اگر آقایان تصدیق نکردند بلندشان می‌کنیم این کار مرخصى تمام شود آقایانی که با مرخصى آقاى موسوى موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد مرخصى دیگر قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

آقاى شریعت‌زاده به علت کسالت 24 روز تقاضاى مرخصى کرده‌اند که از حرکت ممنوع بوده‌اند و با تقاضاى ایشان موافقت می‌شود.

رئیس - آقایانى که با مرخصى آقاى شریعت‌زاده موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 207 قرائت می‌شود:

سزاوار - بنده یک توضیحى دارم راجع به این ردیف جلو

رئیس - آقایان توجه بفرمایید ماده 207 قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

جایگاه وزرا و مخبرین شعب و کمیسیون‌ها - صندلی‌هاى ردیف اول مقابل جایگاه هیئت رئیسه به موجب اصل 31 قانون اساسى اختصاص به وزرا و معاونین آنها و مخبرین شعب و کمیسیون‌ها دارد و هیچ یک از سایر نمایندگان حق جلوس در آن ردیف را ندارند و در صورت تخلف مورد اخطار رئیس واقع می‌شود (صحیح است)

دکتر بقایى - تفسیر جنابعالى کجاش بود؟

رئیس - بسیار خوب این باعث نظم خواهد شد بنده خیلى موافقم ولى می‌خواهم بدانم این جلوس جلوس دائمى یا موقت است.

سزاوار - اسم موقت ندارد - بنده یک توضیحى دارم راجع به این قسمت، نوشته مخبر شعب و مخبر کمیسیون‌ها می‌توانند بنشینند ردیف جلو عبارت از این 9 صندلى جلو است.

رئیس - مقابل جایگاه هیئت رئیسه است، هیئت رئیسه شامل منشی‌ها هم می‌شود و تمام صندلی‌هاى جلو را شامل می‌شود. آقاى وزیر امور خارجه فرمایشى دارید؟ بفرمایید.

2. تصویب شور اول لایحه الحاق ایران به قرارداد هواپیمایى بین‌المللى‏

وزیر امور خارجه (آقاى حکمت) - در ماده 80 این نظامنامه هست که اگر در دستور چیزى نباشد وزرا می‌توانند چیزى را درخواست کنند و بنده می‌خواستم تقاضا کنم که طبق همان ماده 80 تا ماده 6 این دستورى که براى مجلس معین شده امروز مطرح شود (صحیح است)

رئیس - تقاضایى که برطبق ماده 80 آقاى وزیر خارجه کرده‌اند باید به تصویب مجلس هم برسد مطابق ماده 80، آقایانی که موافقند با این که این چند قانون امروز جزو دستور باشد قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون راه به مجلس شورای ملى (همهمه نمایندگان)

رئیس - آقایان همهمه نفرمایید قرائت بفرمایید... کمیسیون راه لایحه دولت راجع به الحاق دولت ایران به مقررات هواپیمایى بین‌المللى را با حضور نماینده دولت مورد شور و رسیدگى قرار داده در نتیجه ماده واحده پیشنهادى دولت و ضمائم آن را عیناً تصویب و گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

ماده واحده - مجلس شوراى ملى قرارداد هواپیمایى کشورى بین‌المللى مورخ 16 آذر 1323 مطابق 7 دسامبر 1944 مشتمل بر بیست و دو فصل و نود و شش ماده و پرتکل اضافى متضمن ماده 93 مکرر مورخ 15 اردیبهشت 1326 مطابق ششم مه 1947 و قرارداد ترانزیت هواپیمایى بین‌المللى مورخ 16 آذر 1323 مطابق 7 دسامبر 1944 مشتمل بر 6 ماده را که در تاریخ 16 آذر 1323 مطابق 7 دسامبر 1944 به امضا رسیده است تصویب و به دولت اجازه می‌دهد اسناد مصوبه را به دبیرخانه سازمان هواپیمایى کشورى بین‌المللى تسلیم نماید - مخبر کمیسیون راه مهندس هدایت - (همهمه نمایندگان) (زنگ رئیس)

رئیس - چرا شلوغ می‌کنید نظم مجلس را باید رعایت بکنید اگر شلوغ بکنید که نمی‌شود آقاى مهندس هدایت مجلس تصویب کرد که آنجا ننشینید.

مهندس هدایت - بنده مخبر کمیسیون هستم.

رئیس - بسیار خوب، خواهش می‌کنم آقایان نظم را رعایت بفرمایند نمی‌گذارند معلوم شود که چه چیزى می‌خواهند، آقاى معتمد دماوندى شما هم مخبرید؟

معتمد دماوندى - بنده مخبر کمیسیون پیشنهادات هستم (خنده نمایندگان)

رئیس - آقاى هدایت شما مخبر کدام کمیسیون هستید؟

مهندس هدایت - مخبر کمیسیون راه‏

رئیس - بقیه‌اش را قرائت بفرمایید...

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شورای ملى - کمیسیون خارجه لایحه دولت راجع به الحاق دولت ایران به مقررات هواپیمایى بین‌المللى را با حضور آقاى وزیر امور خارجه با توجه به گزارش کمیسیون راه در این موضوع مورد شور و رسیدگى قرار داده در نتیجه ماده واحده پیشنهادى دولت و کلیه ضمائم آن را عیناً تصویب و گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید مخبر کمیسیون خارجه عباس مسعودى.

رئیس - این لایحه دو شورى است شور اول مطرح است آقاى مسعود ثابتى اجازه خواسته‌اند.

مسعود ثابتى - در این قسمت من نخواستم.

رئیس - بسیار خوب آقاى امیر تیمور.

امیر تیمور - عرض کنم بنده با این که این موضوع جزو دستور قرار بگیرد بر طبق تقاضاى جناب آقاى وزیر خارجه موافق هستم لیکن طبق قسمت اخیر این ماده 80 اینجا نوشته شده این دستور به هیچ وجه قابل تغییر نیست مگر در موقعی که به حکم فوریت و ضرورت از طرف دولت یا سى نفر از نمایندگان کتباً تقاضا شود - تقاضاى آقاى وزیر خارجه شفاهى بود بنده با این قسمت مخالف هستم و باید طبق

+++

نظامنامه کتبى باشد مقام ریاست باید توجه بفرمایند که مر نظامنامه را رعایت کنند، مر نظامنامه باید اجرا شود چون اینجا نوشته کتباً...

رئیس - از طرف سى نفر کتباً نه وزیر کتباً.

امیر تیمور - پس این را تفسیر بفرمایید که معلوم شود از طرف سى نفر یا از طرف وزیر هم کتباً باید باشد.

رئیس - چرا در آن موقع تذکر ندادید و مجلس رأى داد به هر حال به تصویب مجلس رسیده است.

امیر تیمور - تمنى می‌کنم مقام ریاست مقرر فرمایند که این قراردادها را قرائت بفرمایند زیرا ما قراردادها را ندیده‌ایم بنده خبر کمیسیون را نخواندم مگر طبع و توزیع نشده.

بعضى از نمایندگان - شده.

امیر تیمور - ماندیدیم.

رئیس - طبع و توزیع شده و خیلى وقت است که شده به علاوه این شور اول است اگر پیشنهادى هم بیاید به کمیسیون می‌رود و اینجا هیچ بحثى نمی‌شود این هم تقریباً مقاوله‌نامه است آقاى حاذقى شما صحبتى ندارید؟

حاذقى - بنده موافقم.

رئیس - آقاى امینى.

امینى - بنده تذکار نظامنامه‌اى داشتم و آن این است که طبق آیین‌نامه جدید منشی‌ها باید شش نفر باشند.

رئیس - صحیح است بعد تعیین می‌شوند، آقاى دکتر بقایى راجع به این قسمت فرمایشى دارید؟

دکتر بقایى - خیر.

رئیس - آقاى دکتر عبده.

دکتر عبده - بنده موافقم.

رئیس - آقاى حائری‌زاده.

حائری‌زاده - یک گزارشى الساعه به دست من رسید که درتاریخ 8/3/27 تقریباً نزدیک یک سال پیش بیرون آمده از کمیسیون و در آن موقع من نظرم هست مطالعه می‌کردم یک نواقصى‏... بلى در 8/3/27 به شماره یک گزارشى به مجلس داده است کمیسیون راه راجع به قسمت هواپیمایى من، در آن موقع خیال می‌کنم مطالعه می‌کردم یک تبعیض‌هایی شده بود که ما یک کشورى یک موقعیتى داریم که باید در امور بین‌المللى یک موقعیت بین‌المللى را رعایت بکنیم و هیچ تبعیضى در این قسمت‌ها نشود.

نورالدین امامى - این نیست که می‌فرمایید جناب آقاى حائری‌زاده (زنگ رئیس).

وزیر امورخارجه - این راپورت 25/8/27 است این آن نیست.

مخبر - این آن نیست.

رئیس - آقاى حائری‌زاده اشتباه می‌فرمایید این آن نیست این الحاق به مقررات هواپیمایى بین‌المللى است‏

حائری‌زاده - بلى بسیار خوب ولى یک چیز مجمل و مبهمى است که براى همه رفقا اجمال دارد و من که خواستم این را به من دادند.

وزیر امورخارجه - این دو شورى است، شور دومش هم هست.

حائری‌زاده - پس اگر آقاى وزیر خارجه موافقت بفرمایند که این از دستور امروز خارج شود اگر آقایان مصلحت بدانند این را باز موافقت بفرمایند که از دستور امروز خارج شود تا فردا مطالعه کنیم بحث کنیم یک چیز نفهمیده و بى‌اطلاع و تاریک را ما نمی‌توانیم بحث کنیم این که در آیین‌نامه نوشته شده است که باید برنامه 15 روزه مجلس به تصویب مجلس برسد براى این است که وکلا لوایح و آن چیزهایی که مربوط به موضوع هست حاضر داشته باشند رویش مطالعه بکنند و آماده باشند تا بتوانند روى آن نظر بدهند.

رئیس - آقاى حائریزاده این دو شورى است میرود به کمیسیون.

حائری‌زاده - در هر صورت این یک چیز مبهمى است و چیز مبهم و تاریک معنى ندارد

رئیس - آقاى وزیر - امور خارجه.

وزیر امورخارجه - البته این مطالعه آقایان نمایندگان بسیار چیز ضرورى و لازم است و باید نظر بدهند و دولت (عده‌اى از نمایندگان - بفرمایید پشت تریبون) نظر آقایان نمایندگان را رعایت می‌کند با این توضیح بنده عرض می‌کنم که این لایحه دو شورى است براى لایحه دو شورى مجال هست باز هم تشریف می‌آورند در کمیسیون هر نظرى دارند می‌فرمایند براى شور دوم درست می‌شود.

حاذقى - اجازه می‌فرمایید من موافق بودم.

دهقان - من یک عرضى داشت می‌خواستم استدعا بکنم آقایان تشریف بیاورند پشت تریبون.

رئیس - می‌توانند اینجا هم صحبت بکنند آقایان اگر گوش بکنید می‌شنوید. آقاى حاذقى بفرمایید.

حاذقى - از آنجایى که این آیین‌نامه جدید مجلس که به تازگى به تصویب رسیده اجازه می‌دهید که مجلس شورای ملى کار‌هاى لازمى که در دستور دارد و از مدت‌ها به این طرف همه روزه جزو دستور بوده و مجال طرح نبود مورد بحث و مطالعه و مداقه قرار بدهد خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند که راجع به این موضوع تصمیمى گرفته شود البته دولت با کمال نظم و دقت مراقب جریان است.

رئیس - آقا این مربوط به جواب نیست این مربوط به من است شما تذکر ندهید شما فقط جواب بدهید.

حاذقى - خواستم که گوش بدهم.

رئیس - این مربوط به من است.

حاذقى - بیاناتى که آقاى نماینده محترم راجع به این لایحه فرمودند هیچ وارد نبود براى این که یک علت طول مدت طرح این لایحه پیش‌بینى فرمودند خود این دلیل به عقیده من لزوم طرح و تصمیم درباره این قانون است چون مجلس شورای ملى موظف است که تمام لوایح دولت را تمام را یکى یکى در موقع خودش مطرح بکند و درباره آن به طور مثبت و یا به طور منفى تصمیم اتخاذ کند و این که مدت‌ها است طرح شده است ناشى از همان نقص نظامنامه بوده و حالا که نظامنامه جدید به تصویب رسیده است ایجاب می‌کند که مطابق پیشنهاد و تقاضاى دولت تصویب شود و آقایان موافق و مخالف نظر بدهند به طور نهایی مورد رأى مجلس شورای ملى قرار بگیرد. یک مورد دیگر که تذکر فرمودند راجع به این که از مفاد لایحه استحضار پیدا نشده قبلاً این لایحه چاپ شده بین آقایان نمایندگان توزیع شده و همه استحضار دارند به علاوه موضوع دیگر این است که این لایحه دو شورى است و حالا که مجلس شوراى ملى شور اول را تصویب می‌کند مراجعه می‌کند مجدداً به کمیسیون و اگر پیشنهاد دیگرى باشد ممکن است به آن ضمیمه شود و بعد که مجدداً آمد به مجلس رأى نهایی مجلس آن را تصویب می‌کند بنابراین استدعا می‌شود که آقایان نمایندگان محترم هر چه زودتر نظر موافق خودشان را نسبت به این لایحه ابراز نمایند.

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات راجع به این موضوع رسیده است قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌نماییم‏ - صدرزاده فولادوند

رئیس - آقاى صدرزاده بفرمایید.

صدرزاده - عرض کنم که این گزارش راجع بلایحه الحاق ایران به هواپیمایى بین‌المللى در 27/2/27 یعنى 27 اردیبهشت طبع و توزیع شده که از آن موقع آقایان نمایندگان که علاقه به مطالعه این گزارش دارند مطالعه فرمودند به علاوه دو شورى است پس از این که آقایان مذاکراتى فرمودند به کمیسیون خواهد رفت و دقت بیشترى براى مطالعه و دادن نظر براى آقایان خواهد بود براى تسریع جریان تقاضا می‌کنم که با کفایت مذاکرات موافقت بفرمایید که در شور دوم صحبت بشود.

رئیس - آقاى اردلان مخالفید؟ بفرمایید.

اردلان - موقعی که این لایحه مطرح شد بنده اجازه خواستم براى این که یک کلمه عرض داشتم و استدعا می‌کنم آقاى وزیر خارجه به عرض بنده توجه بفرمایند و بنده با اصل لایحه کاملاً موافق هستم فقط یک نظر داشتم خواهش می‌کنم که اگر ممکن است این نظر بنده را در شور دوم تأمین بفرمایید و آن این است که در این قرارداد‌‌هاى هواپیمایى بین‌المللى هر وقت که دولت ایران بخواهد در مجمعى شرکت بکند فقط نماینده دولت ایران یک نفر ایرانى باشد.

نمایندگان - رأى رأى.

بعضى از نمایندگان - عده کافى نیست.

فولادوند - موقع رأى هر کس نیست باید نصف حقوقش جریمه بشود.

حاذقى - بفرمایید ماده 72 قرائت بشود.

رئیس - اگر نیامدند بنده خودم بلدم می‌گویم قرائت بشود.

(در این موقع عده براى اخذ رأى کافى شد)

رئیس - رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد رأى گرفته می‌شود به ورود درشور دوم آقایانی که با ورود درشور دوم موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بنابراین لایحه به کمیسیون می‌رود اگر پیشنهادى هم باشد لطف کنند به کمیسیون.

3. تصویب شور اول قرارداد مبارزه با ملخ بین ایران و عراق‏

رئیس - لایحه دیگرى قرائت می‌شود تقاضاى کتبى هم آقاى وزیر خارجه دادند آقاى امیر تیمور تذکر آقا به موقع بود و اجرا شد اکنون لایحه قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

+++

گزارش از کمیسیون امورخارجه به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون امور خارجه لایحه شماره 4946 دولت پیوست قرارداد مبارزه با ملخ دولت ایران و دولت عراق را با حضور آقاى وزیر امور خارجه مطرح نموده نظر به آن که در متن قرارداد چند فقره اصلاحات عبارتى و اشتباهات قلمى به نظر رسید که لازم بود اصلاح شود با موافقت آقایان وزیر امور خارجه از این قرار اصلاح شد:

1. در عنوان قرارداد کلمه (طرح) زاید به نظر رسید و حذف شد.

2. در ماده یکم اسامى نقاط به این ترتیب اصلاح شد (از مصب شط‌العرب تا دهلران - مهران - خسروى الى آخر)

3. در مواد دوم و سوم کلمات (متعاقدین) به (متعاهدین) تبدیل گردید.

سپس ماده واحده پیشنهادى عیناً از اینق رار تصویب گردید که گزارش آن تقدیم می‌شود:

ماده واحده - مجلس شوراى ملى قرارداد مبارزه با ملخ که بین دولتین ایران و عراق مشتمل بر شش ماده در تاریخ 11 آذر ماه 1324 شمسى منعقد گردیده تصویب می‌نماید.

مخبر کمیسیون خارجه - کفایى

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون کشاورزى با حضور آقاى وزیر کشاورزى لایحه شماره 4946 دولت راجع به قرارداد مبارزه با ملخ بین دولتین ایران عراق را که مشتمل بر شش ماده می‌باشد مطرح نموده در نتیجه با گزارش کمیسیون امور خارجه در این قسمت و اصلاحات عبارتى موافقت و اینک نظر خود را در تأیید ماده واحده تقدیم شوراى ملى می‌نماید.

مخبر کمیسیون کشاورزى - مسعود ثابتى‏

رئیس - لایحه‌ای که مطرح است ماده واحده است بنابراین ماده واحده هم دو شورى خواهد بود و آقایانى که اجازه خواسته‌اند آقاى کشاورز صدر موافقید.

کشاورز صدر - موافقم.

رئیس - آقاى حائرى‌زاده.

حائرى‌زاده - موافقم.

رئیس - آقاى مشایخى‏

مشایخى - صرف‌نظر از این که حقیقتاً و معناً کشور ما هم یک کشور کشاورزى است اصولاً یک اصطلاحى است که می‌گویند مملکت ما مملکت کشاورزى است، ولى با این حال باید تصدیق کنم که هنوز سیستم کشاورزى و طرز زراعت ما همان سیستمى است که در سه هزار سال قبل متداول معمول بوده است بنده راجع به مبارزه با ملخ می‌خواستم تذکرى داده باشم و آن این است که اگر عوامل طبیعى به ما کمک نکند یعنى همین قدر یک سال خداى نکرده خشکسالى باشد ما از نقطه‌نظر خواربار کشور و از نقطه‌نظر آذوقه مملکت در مضیقه هستیم اگر خداى نکرده سن یا ملخ به محصول مملکت ما حمله بکند ما مثل ممالک مترقى دنیا وسائل مبارزه با آنها را تاکنون درست نکرده‌ایم و به این جهت در قحطى می‌مانیم و به همین جهت بود که اداره تثبیت غله از چند سال قبل در کشور تأسیس شد به منظور این که اگر خداى نکرده یک وقت خشکسالى شد ما ذخیره کافى براى احتیاجات کشور داشته باشیم بنده تصور می‌کنم تأسیس سیلو‌ها هم در کشور از همین نقطه‌نظر بوده است من می‌خواستم خاطر آقایان را به این نکته توجه داشته باشم که مبارزه با ملخ در مرزها براى جلوگیرى از ورود ملخ یا سن از نقاط مرزى و از ممالک دیگر بسیار کار مفیدى است ولى هنوز در داخله کشور آن طوری که شاید و باید و لازم است براى مبارزه با ملخ و سن اقدامى نشده است (صحیح است) در همین ورامین که یکى از بلوکات اطراف تهران است همان سن خانگى پیدا می‌شود دولت در مقام مبارزه برمی‌آید ولى موقعى که تمام محصولات بلوکات ورامین و حومه‌اش از بین رفته، بنده توجه کمیسیون و توجه دولت را به این نکته جلب می‌کنم در عین موافقتی که با این لایحه دارم براى جلوگیرى از بروز آفات و براى جلوگیرى از خطراتى که ممکن است آذوقه کشور ما را در این صورت مورد تهدید قرار بدهد آقاى وزیر کشاورزى هر چه زودتر وسائل لازمه براى مبارزه با سن و ملخ را در تمام کشور فراهم بکنند و به هر حال با اصول این لایحه موافق هستم.

کفایى - پس مخالفى نیست.

مسعود ثابتى - ایشان موافق بودند.

رئیس - بالاخره باید مخالف و موافق صحبت بکنند آقاى کشاورز صدر.

کشاورز صدر - آقاى مشایخى آنچه بنده توجه کردم ببینم که مخالفت‌شان چیست که جواب‌شان را بدهم مخالفتى نکردند و مسائلى که گفتند مربوط به این لایحه نبود و مثل این بود که بگویند ما مبارزه با مالاریا بکنیم ولى بگویند چون که در این لایحه گفته نشده است که مثلاً به او با هم می‌خواهیم مبارزه کنیم بنابراین من مخالفم اما وظیفه بنده است که از طرف خودم و بخصوص از طرف موکلین خودم که قسمت عمده‌شان در مرز عراق هستند و اول هجوم ملخ به آنها می‌شود به عرض آقایان برسانم و عرض بکنم که این لایحه از لوایح بسیار مهم است و عرض بکنم که از دولت نهایت تشکر و امتنان را دارم و داریم نهایت می‌خواستم تذکر بدهم که همیشه هر چیزى باید پیش از وقوع حادثه جلوگیرى شود و اما راجع به سن که آقا فرمودند مربوط به این لایحه نیست و در این قسمت هم جمیع نمایندگان موافقند که بیشتر دولت مراقبت بکند و جلوگیرى بکند و مانع ورود این آفات در کشور بشود و بنده زیادتر از این براى این که زودتر لوایح دولت تصویب بشود مزاحم نمى‌شوم و اظهار تشکر و امتنان از دولت می‌کنم به این که این لایحه را آورده‌اند و آقایان هم تسریع بکنند که زودتر وارد عمل شویم.

رئیس - آقاى مسعود ثابتى.

مسعود ثابتى - بنده می‌خواستم عرض کنم که آقایانی که صحبت کردند هر دو را بنده موافق دیدم عرض کنم قراردادى که راجع به مبارزه با ملخ بین دو همسایه برقرار می‌شود این قرارداد هم مطابق معمول است و قسمت‌هایی که راجع به کشاورزى و تهیه وسایل کشاورزى که نداریم ایشان فرمودند مربوط به امور داخله است که ارتباطى به این لایحه ندارد. ولى وقتى راجع به آن قسمت صحبت بشود بنده عرایض مفصلى دارم که می‌خواهم عرض بکنم و می‌توانم دفاع کنم از این که در مملکت بایستى وسائل عوض بشود و بچه صورتى باید دربیاید.

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

پس از صحبت یک مخالف و یک موافق کفایت مذاکرات را در شور اول پیشنهاد می‌نمایم. صدرزاده.

رئیس - آقاى صدرزاده.

صدرزاده - راجع به موضوع مبارزه با ملخ که ضررش به کشاورزى و زراعت ایران می‌رسد تمام افراد ایرانى انتظار دارند کم و بیش مبارزه بشود و من تصور می‌کنم قوانینى راجع به جلوگیرى از این آفت از مجلس می‌گذرد ما باید سعى بکنیم که هر چه زودتر تصویب و اجرا بشود. به علاوه شور دوم هم فرصت کافى به آقایان می‌د‌هد که مطالعه بکنند ازاین جهت تقاضا می‌کنم که آقایان با کفایت مذاکرات در شور اول موافقت بفرمایند.

اردلان - بنده مخالفم.

رئیس - بفرمایید.

اردلان - بنده خواستم مخبر محترم کمیسیون به بنده این موضوع را توضیح بفرمایند و جناب آقاى وزیر خارجه هم تشریف نبرند که در گزارشى که الان قرائت فرمودند آقاى فولادوند این نکته بود که این قرارداد مبادله شده بنابراین قبل از این که مجلس شورای ملى ایران رأى بدهد این قرارداد مبادله شده بنده می‌خواستم توضیح بدهم که اگر ما رأى می‌دادیم و مبادله می‌شد بنده اعتراضى نداشتم ولى در گزارش خوانده شده که مبادله شده و ما وقتى رأى می‌خواهیم بدهیم این باید توضیح داده شود.

مسعود ثابتى - این برخلاف مقررات نیست و تا به حال هم معمول بوده و همین طور عمل می‌شده قراردادهایی که در این قسمت‌ها منعقد می‌شده مبادله می‌شده و مطابق معمول رفتار شده و سابقه هم در مجلس دارد.

مخبر - اجازه بفرمایید.

رئیس - بفرمایید.

مخبر (آقاى کفایى) - عرض کنم که این معمول بین‌المللى است که کلیه قراردادها اول امضا می‌شود و مبادله می‌شود ولى پس از تصویب مجلس اجرا می‌شود این قرارداد هم مبادله شده ولى اجرایش موکول به تصویب مجلس بوده است (صحیح است)

رئیس - پس رأى می‌گیریم ولى عده کافى نیست آقایانى که حاضر نیستند مورد جریمه واقع می‌شوند.

کشاورز صدر - الان جریمه بفرمایید.

رئیس - عده کافى شد ولى آقایانی که حاضر نمی‌شوند جریمه می‌شوند.

قبادیان - بنده قربان در این قسمت توضیحى داشتم چون بنده در این باره اطلاعاتى دارم.

رئیس - کفایت مذاکرات اگر تصویب نشد آن وقت توضیح بفرمایید.

رأى می‌گیریم، رأى گرفته می‌شود پیشنهاد کفایت مذاکرات آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد رأى گرفته می‌شود به ورود در شور دوم این لایحه آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بنابراین به کمیسیون فرستاده می‌شود و پیشنهادها هم که رسیده به کمیسیون ارجاع می‌شود.

+++

4 - تصویب شور اول قرارداد مبارزه با ملخ بین ایران و دولتین هندوستان و پاکستان‏

رئیس - لایحه دیگرى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون خارجه به مجلس شورای ملى گزارش کمیسیون امور خارجه لایحه شماره 3659 دولت راجع به قرارداد مبارزه با ملخ دریایى را بین دولت ایران و دولتین پاکستان هندوستان با حضور وزیر امور خارجه مطرح نموده با توضیحاتى که آقاى وزیر امور خارجه دادند ماده واحده پیشنهادى را عیناً از این قرار تصویب نموده اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملى می‌نماید. ماده واحده - مجلس شورای ملى قرارداد مبارزه با ملخ دریایى را که در تاریخ 22 مرداد ماه 1326 بین دولت شاهنشاهى و دولت انگلیس امضا شده و دولتین هندوستان و پاکستان آن را تأیید کرده‌اند مشتمل بر یک مقدمه و 7 ماده تصویب و به دولت اجازه می‌دهد که اسناد مصدقه آن را با دولت هندوستان و پاکستان مبادله نماید.

مخبر کمیسیون امور خارجه - کفایى

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شورای ملى‏

کمیسیون کشاورزى لایحه شماره 3659 دولت راجع به قرارداد مبارزه با ملخ دریایى بین دولت ایران و دولتین هندوستان و پاکستان را با حضور آقایان وزیر امور خارجه و وزیر کشاورزى مطرح نموده نظر به آن که در ماده واحده ذکر شده که این قرارداد بین دولت شاهنشانى و دولت انگلیس امضا شده و دولتین هندوستان و پاکستان آن را تأیید کرده‌اند لذا مورد اشکال کمیسیون واقع و در جلسه بعد آقاى وزیر امور خارجه مراسلاتى که در این خصوص مبادله شده بود به اطلاع کمیسیون رسانیده و با توضیحاتى که دادند کمیسیون را قانع و لذا ماده واحده پیشنهادى عیناً به شرحى که کمیسیون امور خارجه گزارش داده است مورد تصویب واقع گردید که اینک گزارش آن را براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

مخبر کمیسیون کشاورزى - مسعود ثابتى

رئیس - ماده واحده مطرح است آقاى دکتر عبده.

دکتر عبده - موافقم.

رئیس - آقاى صفوى.

صفوى - بنده موافقم ولى می‌خواهم یک تذکرى داده باشم که قراردادها البته همان طور که فرمودند مبادله خواهد شد ولى براى این که رفع سوءتفاهم بشود عرض می‌کنم هیچ گونه قراردادى به موقع اجرا گذاشته نخواهد شد مگر بعد از تصویب مجلس شورای ملى، و قبل از تصویب مجلس هیچ قراردادى به موقع اجرا گذاشته نمی‌شود.

رئیس - اینها واضح است. آقاى کشاورز صدر موافقید؟

کشاورز صدر - بنده نوبت خودم را به آقاى قبادیان دادم.

قبادیان - بنده مخالفتى ندارم با این لایحه توضیحى می‌خواستم بدهم راجع به مبارزه با ملخ این که مال پاکستان است بنده عرضى ندارم.

دهقان - وزیر مربوطه که نیست.

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ هستند از طرف دولت، آقاى امیر تیمور.

امیر تیمور - بنده آنچه که اطلاع پیدا کردم این قرارداد را دولت موقعى تدوین کرده و به مجلس تقدیم کرده بود که هنوز دولتین هندوستان و پاکستان استقلال خودشان را رسماً اعلام نکرده بودند و دولت ایران با دولت انگلستان این قرارداد را منعقد کرده و الان هم لایحه‌اش که در مجلس مورد تصویب قرار می‌گیرد و لایحه‌ای است که به اسم پادشاه انگلستان است ولى براى این که اثر سوئى نسبت به دولت هندوستان و پاکستان نکند این توضیح داده می‌شود که بعداً دولتین هندوستان و پاکستان خودشان موافقت کردند که طرف این قرارداد واقع شوند ولى قرار داد به اسم دولت پادشاهى انگلستان است (صحیح است) خواستم توضیح داده شود که ایجاد وهن نشود.

رئیس - آقاى دکتر عبده موافقید؟

دکتر عبده - بنده موافقم ولى آقاى امیر تیمور مخالفتى نکردند که بنده جوابى بدهم بنده خواستم بگویم که اصولاً این قبیل قراردادها علاوه بر نفعى که بر آن مترتب است اصولاً مبناى معاضدت و همکارى بین‌المللى است و به نظر بنده بایستى از این قبیل قراردادها مخصوصاً بین دول همسایه منعقد شود و بنده از موقع استفاده می‌کنم و از حضور آقاى نخست وزیر پاکستان در ایران که موجب تقویت روابط بین دولتین است و البته موجب خوشوقتى نمایندگان است (صحیح است) و امیدوارم روابط بین پاکستان و ایران بیش از پیش تقویت بشود، اظهار خوشوقتى می‌کنم (صحیح است)

رئیس - چون مخالفى نبود رأى گرفته می‌شود

رضوى شیرازى - آقا بدون حضور وزیر نمی‌شود.

رئیس - وزیر اینجا نشسته است.

رضوى - ماده 116 نظامنامه را استدعا می‌کنم قرائت بفرمایید.

رئیس - ماده 116 قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 116 - در غیر مواردى که طرح قانونى مربوط به امور داخلى مجلس باشد باید به وزیر مسئول اطلاع داده شود که خود یا معاون او در جلسه علنى حاضر شود و مذاکرات در حضور او به عمل آید و اظهار عقیده نمایند. در صورت عدم حضور وزیر یا معاون او صاحبان طرح حق دارند او را مورد اخطار قرار دهند.

رئیس - ملاحظه می‌فرمایید طرح با لایحه دو تا است لایحه را دولت میآورد و این لایحه را دولت داده به کمیسیون هم رفته و گزارشش هم آمده است. طرح یعنى این که 15 نفر از نمانیدگان امضا کنند پس این اخطار وارد نیست بنابراین پیشنهاد کفایت مذاکرات قرائت می‌شود (نمایندگان - مخالفى نیست) پس رأى گرفته می‌شود به ورود در شور دوم آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد لایحه به کمیسیون ارجاع داده می‌شود.

5. تصویب مقررى ورثه ذوالفنون و جلیلى و رشیدى‏

رئیس - لایحه دیگرى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون فرهنگ به مجلس شورای ملى

کمیسیون فرهنگ لایحه دولت راجع به برقرارى مقررى جهت وراث ذوالفنون - جلیلى و رشیدى را با حضور آقاى وزیر فرهنگ مورد شور و رسیدگى قرار داده در نتیجه لزوم ماده واحده پیشنهادى دولت را عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

ماده واحده - به وزارت فرهنگ اجازه داده می‌شود از تاریخ اول فروردین ماه سال 1327 ماهیانه مبلغ دو هزار ریال درباره ورثه مرحوم ذوالفنون و دو هزار ریال درباره ورثه مرحوم عبدالله جلیلى و دو هزار ریال درباره ورثه مرحوم ابراهیم رشیدى مستمرى برقرار نموده و با رعایت قانون موظفین به آنها پرداخت نماید.

تبصره - سایر شرایط را وزارت فرهنگ تعیین و از قیمى که انتخاب خواهد شد تعهد خواهد گرفت که مستمرى مزبور به مصرف هزینه تحصیل و لوازم زندگانى اطفال و عیال و سایر ورثه قانونى برسد.

مخبر کمیسیون فرهنگ - کفایى

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شورای ملى کمیسیون بودجه لایحه دولت راجع به برقرارى شهریه درباره وراث مرحوم ذوالنون - جلیلى - رشیدى را با حضور آقایان وزیر فرهنگ و معاون وزارت دارایى و توجه به گزارش کمیسیون فرهنگ از نظر مالى مورد شور و رسیدگى قرار داده در نتیجه ماده واحده پیشنهادى را از نظر مالى تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید

مخبر کمیسیون بودجه - دکتر مصباح‌زاده‏

رئیس - لایحه یک شورى است چون مالى است ماده واحده مطرح است آقاى کشاورز صدر مخالفید؟ بفرمایید.

مکى - بنده موافقم.

کشاورز صدر - بنده با دادن شهریه به ورثه مرحوم ذوالنون مخالف نیستم ولى با حرف و پرداخت هر گونه وجهى و لو ضرورى‌تر از این باشد مخالفم چرا براى این که در کمیسیون بودجه ما همیشه گفتگومان این است که بودجه را کم بکنیم خود جناب آقاى وزیر فرهنگ هم...

دکتر امینى - راجع به حقوق وزرا بفرمایید با آن که موافقند دیگر چرا مخالفت می‌کنید؟ (همهمه نمایندگان)

رئیس - باز هم که همان اوضاع است ساکت باشید.

کشاورز صدر - بنده خیلى تعجب می‌کنم که آدم وقتى می‌آید پشت تریبون خیال می‌کنند نمی‌شود مخالفت کرد. من عقیده خودم را عرض می‌کنم آقایان ممکن است رأى ندهید بنده معتقدم که می‌بایستى براى این بودجه‌اى که کسر هنگفتى دارد یک فکرى کرد و این مورد هم از آن موارد است و بخصوص عرض می‌کنم به این که نمی‌دانم چند نفر ورثه هستند کی‌ها هستند از اول 1327 چرا بدهیم؟ شنیده‌ام که دولت اینها را پرداخت کرده است در صورتی که صحیح نیست بدون تصویب مجلس پرداخت شود این حرف‌ها را من می‌خواهم به آقایان بگویم اما آقاى دکتر امینى که کلافه شدند وقتى بنده خواستم عرض کنم آقا بنده معتقد هستم که حقوق وزرا به جا و به مورد بوده

+++

که اضافه و ثابت هم می‌کنم.

دکتر امینى - ابداً این طور نیست.

حاذقى - پس حقوق ذوالنون هم بی‌مورد است.

رئیس - تذکر می‌دهم آقاى حاذقى به شما براى این که عقیده آزاد است چرا نمی‌گذارید صحبت کنند.

کشاورز صدر - بنده این موضوع را چون گفتند ناچارم توضیح بدهم و از خودم دفاع بکنم آقایان همه حقوق‌ها از کوچک تا بزرگ اضافه شده 8 تا 10 تا وزیر دارید آقاى نمی‌دانم گلشاییان که دارایى ندارد نباید وزیر بشود آقاى دکتر امینى که دارایى پدرى دارد حق دارد وزیر بشود.

رئیس - آقا وارد اشخاص نشوید.

کشاورز صدر - آقاى دکتر امینى فرمودند من باید از خودم دفاع کنم بنابراین بنده مخالفم با این مقررى که از سال 1327 داده شود ورثه کی‌ها هستند چرا در 1327 داده شود و حقوق وزرا را موافقم و باید داد.

رئیس - آقاى صدرزاده.

صدرزاده - عرض کنم به طوری که در مقدمه این گزارش ذکر شده است مرحوم حبیب‌الله ذوالنون از دانشمندان سالخورده و ستاره‌شناس متبحرى بوده و چند سال در دانشکده معقول و منقول به تدریس علوم ریاضى اشتغال داشته (صحیح است) من خیال می‌کنم همین خصوصیاتى که در مقدمه گزارش نسبت به این شخص محترم ذکر و بیان شده کافى باشد که ما یک مقررى درباره ورثه او برقرار کنیم (مکى - صحیح است) خدا، بکند در ردیف آن پول‌هایی که در این مملکت خرج می‌کنیم موفق بشویم یکى از پول‌ها را درباره وراث دانشمندان این مملکت مصرف کنیم.

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات شده.

دهقان - بنده مخالفم.

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

پس از بیانات آقاى صدر‌زاده کافى است به ماده واحده رأى گرفته شود - حاذقى.

رئیس - آقاى حاذقى.

حاذقى - چون در عین آن که من مخبر کمیسیون فرهنگ هستم اجازه می‌خواهم که خاطرآقایان نمایندگان محترم را بر این موضوع متوجه کنم که همیشه در موقعى که لوایح فرهنگى مطرح می‌شود آقایان نمایندگان اظهار کمال علاقه فرموده‌اند به بهبود اوضاع فرهنگ و تشویق از خدمتگزاران فرهنگ و کمک مساعدت از طبقه دبیر و آموزگار و معلم و استادان، این لایحه از لحاظ کمیت چیزى نیست در مملکتى که هفتصد میلیون تومان در یک سال صرف پرداخت ماهانه مستخدمین دولت می‌شود دویست تومان به ورثه یک مرد خدمتگزار فرهنگ چیز مهمى نیست (صحیح است) ولى تصویب این لایحه از طرف مجلس شورای ملى ایران نشان می‌دهد که مجلس شوراى ملى ایران به خدمتگزاران صمیمى فرهنگ علاقمند است و اگر از بین بروند نسبت به فرزندان صغار آنها براى این که تعلیم و تربیت کافى بشود حاضر است مساعدت مالى بکند و با تصویب این لایحه نشان می‌دهد که نسبت به خدمتگزاران فرهنگ همیشه احترام و تجلیل قائل بوده است بنابراین من استدعا می‌کنم آقایان محترم هم به کفایت مذاکرات و هم به اصل لایحه رأى بدهند تا بپردازیم به کار‌هاى دیگر.

رئیس - آقاى دهقان مخالفید؟

دهقان - بله بنده مخالفم و مخالفت بنده از آن لحاظ است که آقایان، این وجوهى که پیشنهاد شده بسیار ناچیز است و حقیقتاً شرم‌آور است که به یک مردى مثل ذوالنون که عمرش را در راه علم و دانش صرف کرده است و اگر در کشور‌هاى دیگر بود تقدیر و تشویق از او می‌کردند و یا مرحوم جلیلى معلم شریفى که در راه انجام وظیفه شهید شده اگر در کشور‌هاى دیگر بود حقوق کافى به خانواده او می‌دادند آمده‌اند اینجا پیشنهاد کرده‌اند که دویست تومان به زن و بچه اطفال این شخص داده شود فکر کنیدکه اینها با دویست تومان چطور می‌توانند زندگى بکنند؟ بنده معتقدم که آقاى وزیر فرهنگ که خودشان اهل علم و دانش هستند این لایحه را پس بگیرند و لایحه دیگرى با حقوق کافى به ورثه این اشخاص بیاورند آقایان ذوالنون 90 سال به این مملکت خدمت کرده به علم و دانش این مملکت خدمت کرده خجالت‌آور نیست که فقط دویست تومان به زن و بچه‌اش حقوق داده شود! بنده مخالفم و از شما خواهش می‌کنم آقاى وزیر فرهنگ شما خودتان فرهنگى هستید و می‌دانید که جلیلى زن و بچه‌اش گرسنه هستند این شخص در راه انجام وظیفه شهید شده این لایحه را خواهش می‌کنم پس بگیرید و لایحه دیگرى با حقوق کافى پیشنهاد کنید.

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ.

وزیر فرهنگ - عرض کنم که حسن نظر جناب آقاى دهقان تشکر می‌کنم که توجه به معلمین و فرهنگیان دارند ولى این نظرى که فرمودند به عنوان مخالف نبود بلکه عین موافقت بوده و بنده خواهش می‌کنم موافقت بفرمایید که این لایحه تصویب بشود البته ما هم سعى می‌کنیم که به هر وسیله‌اى ممکن است کمک‌هاى دیگرى بتوانیم بکنیم.

رئیس - آقایانى که با کفایت مذاکرات موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

اردلان - آقاى رئیس بنده پیشنهاد اصلاح عبارتى کرده‌ام.

رحیمیان - اعلام رأى شده.

اردلان - خیر آقا بایستى نوشته شود به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود نه به وزارت فرهنگ.

رئیس - پیشنهاد اصلاح عبارتى آقاى اردلان قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى - اصلاح عبارتى زیر را در ماده واحده پیشنهاد می‌نماییم - در عوض به وزارت فرهنگ اختیار داده می‌شود نوشته شود به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود.

وزیر فرهنگ - بنده قبول می‌کنم.

مخبر (آقاى کفایی) - بنده قبول می‌کنم.

رئیس - در آیین‌نامه جدید هست که هیچ پیشنهادى که مربوط به موضوع نیست نباید داده شود.

دکتر معظمى - بنده پیشنهادى داده‌ام که مربوط است.

رئیس - قرائت می‌شود پیشنهاد شما که دولت لایحه مربوط به حقوق ورثه دکتر حبیبى را بیاورد ولى وارد نیست. پیشنهاد آقاى دهقان هم پیشنهاد اضافه خرج است و وارد نیست قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى دهقان به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم آخرین حقوق رتبه مرحوم حبیبى به ورثه آنها داده شود.

رئیس - وارد نیست پیشنهاد آقاى دکتر معظمى قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

دولت مکلف است تا یک ماه دیگر لایحه کمک به ورثه دکتر حبیبى را به مجلس بیاورد.

رئیس - لایحه را دولت به مجلس تقدیم کرده و در کمیسیون است و پیشنهاد شما در اینجا وارد نیست.

وزیر فرهنگ - این لایحه آورده شده و در کمیسیون هم مورد تصویب قرار گرفته است.

رئیس - رأى گرفته می‌شود با ورقه آقایان موافقین البته ورقه سفید می‌دهند ترتیب اخذ رأى هم مطابق آیین‌نامه جدید این است که اسامى آقایان قرائت می‌شود از دست راست یکى یکى تشریف می‌آورند و رأى خود را در جلوی تریبون در ظرف می‌ریزند. (اسامى آقایان به شرح زیر قرائت شده و هر یک رأى دادند)

آقایان: کفایی، معتمد دماوندى، سزاوار، مکى، اسدى، شریف‌زاده، لاهوتى، اردلان، دکتر فلسفى، حاذقى، دکتر عبده، کشاورز صدر، دکتر معظمى، برزین، دکتر طبا، مسعود ثابتى، محمد‌‌على مسعودى، حائرى‌زاده، صفوى، رضوى شیرازى، دکتر آشتیانى، امیر تیمور، افخمى. حبیب‌الله امین. سید على بهبهانى. آشتیانى‌زاده. ناصر ذوالفقارى. اعزاز. نیک‌پى. دکتر امین. آصف. حسین وکیل. محمود محمود. سید هاشم وکیل. یمین اسفندیارى. ابوالقاسم امینى. ضیاء ابراهیمى. گنابادى. حسن نبوى. وثوق. اسلامى. آزاد. سلطان‌العلما. عامرى. شهاب خسروانى. مشایخى. قبادیان. رحیمیان. ملک مدنى. دولتشاهى. عدل اسفندیارى. بیات. صاحب‌جمع. کامل ماکویى. منصف. عباس مسعودى. دکتر متین دفترى. بوداغیان. لیقوانى. دکتر مجتهدى. بهادرى. عباسى. افشار. دکتر ملکى. شریعت‌زاده. مکرم. پالیزى. زنگنه. احمد دهقان. صفاء امامى. ارباب. صادقى. معین‌زاده. گرگانى. سلطانى. دکتر راجى. مهندس هدایت. سالار بهزادى. خوئی‌لر. باتمانقلیج. مامقانى. نورالدین امامى. امیر نصرت اسکندرى. رفیع. اخوان. نراقى. على وکیلى. دکتر شفق. ملک‌پور. قوامى. صاحب‌دیوانى. ارباب گیو. دکتر مصباح‌زاده. احمد فرامرزى. نواب غضنفرى. کهبد. نصرت‌الملک ملکى. ظفرى. دادور. موسوى. فولادوند. صدرزاده. (پس از آرا نتیجه به قرار زیر اعلام شد)

رئیس - با 96 رأى تصویب شد.

اسامى موافقین - آقایان: ظفرى. فولادوند. ملکى. صاحب‌دیوانى. نراقى. صفاء امامى. صادقى. نورالدین امامى. آشتیانى‌زاده. دکتر عبده. دهقان. زنگنه. دکتر مجتهدى. عباس مسعودى. شهاب. خسروانى. سلطانى. فتحعلى افشار. معین‌زاده.

+++

بهادرى. اسدالله ممقانى. دکترملکى. مسعود ثابتى. کفایی. دکتر طبا. اسلامى. شریعت‌زاده. اسدى. ابوالقاسم امینى. حبیب‌الله امین. ناصرالدین ناصرى. بوداغیان. محمود محمود. منصف. صدرزاده. محمد‌على دادور. دکتر امینى. على وکیلى. موسوى. قبادیان. حسین وکیل. سید على بهبهانى. ملک مدنى. ابوالحسن رضوى. حسن مکرم. دولتشاهى. ضیاء ابراهیمى. گنابادى. برزین. وثوق. مهدى مشایخى. گرگانى. ارباب. سالار بهزادى. دکتر راجى. غضنفرى. پالیزى. احمد فرامرزى. دکتر مصباح‌زاده. محمد‌على مسعودى. شکر‌الله صفوى. سلطان‌العلما. یمین اسفندیارى. نیک‌پى. عدل اسفندیارى. ارباب گیو. عزت‌الله بیات. امیر نصرت اسکندرى. دکتر شفق. ملک‌پور. مهندس هدایت. کامل ماکویى. آصف. باتمانقلیج. حسین مکى. دکتر فلسفى. قوامى. دکتر معظمى. کهبد. دکتر آشتیانى. نبوى. هاشم وکیل. مرتضى شریف‌زاده. سزاوار. صاحب‌جمع. معتمد دماوندى. اردلان. نواب. دکتر متین دفترى. حاذقى. لیقوانى. امیر تیمور. اخوان. ناصرذوالفقارى. آزاد. لاهوتى. موافق

بى‌اسم یک ورقه

ورقه سفید - چهار برگ.

6. تصویب شور اول لایحه الحاق ایران به قرارداد پست جهانى‏

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ کتباً تقاضا کرده‌اند که دنباله دستور که مطرح است مورد مذاکره قرارگیرد و قرائت می‌شود:

ریاست محترم مجلس شورای ملى: تقاضا می‌شود لوایحى که به شماره‌‌هاى 5 و 7 و 8 و 9 و 12 و 13 هست مطرح شود. دکتر زنگنه.

نبوى - اشکال دارد.

رئیس - بفرمایید.

نبوى - آقاى وزیر امورخارجه تا قسمت 6 تقاضا فرمودند که مطرح شود هنوز قسمت 6 مطرح نشده اجازه بفرمایید بعد از قسمت 6 نظر آقاى وزیر فرهنگ تأمین شود.

رئیس - بعد از قسمت 6 مطرح می‌شود. گزارش قرائت شود. (به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون پست و تلگراف به مجلس شورای ملى - کمیسیون پست و تلگراف لایحه دولت را راجع به الحاق دولت ایران به مقررات پستى جهان را با حضور آقاى وزیر پست و تلگراف مورد شور و رسیدگى قرار داده و در نتیجه ماده واحده پیشنهادى و کلیه ضمائم آن را عیناً تصویب و اینک گزارش شور اول آن را تقدیم مجلس شورای ملى می‌نماید، مخبر کمیسیون پست و تلگراف - معتمد دماوندى.

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شورای ملى - کمیسیون امور خارجه با حضور آقاى وزیر پست و تلگراف و تلفن لایحه دولت راجع به الحاق دولت ایران به مقررات پستى جهانى را که بدواً در کمیسیون پست و تلگراف به تصویب رسیده بود رسیدگى نموده از لحاظ تشریک مساعى در روابط عمومى بین‌المللى ماده واحده پیشنهادى دولت را تصویب نموده و اینک گزارش شور اول آن تقدیم مجلس شورای ملى می‌نماید.

ماده واحده - مجلس شورای ملى قرارداد پستى عمومى و موافقت‌نامه منعقد میان سازمان ملل متحد و اتحاد پستى عمومى که جزو آن است و مقاوله‌نامه راجع به مراسلات و جعبه‌هایی که قیمت آن اظهار شده است و مقاوله‌نامه راجع به امانات پستى و مقاوله‌نامه راجع به بروات پستى و آیین‌نامه‌ها و پروتکل‌‌هاى نهایی ضمیمه آنها را که در تاریخ 5 ژوئیه 1947 مطابق 13 تیر ماه 1326 در دوازدهمین کنگره پستى عمومى منعقده در پاریس به امضا رسیده است به شرح ذیل تصویب می‌نماید:

1. قرارداد پستى عمومى داراى 74 ماه و پروتکل نهایی آن داراى 17 ماده و اعلامیه آخر آن و موافقت‌نامه منعقده میان سازمان ملل متحد و اتحاد پستى عمومى داراى 16 ماده و آیین‌نامه اجراى قرارداد داراى 84 ماده و مقررات راجع به حمل مراسلات هوایى داراى 33 ماده و پروتکل نهایی آن داراى 3 ماده

2. مقاوله‌نامه راجع به مراسلات و جعبه‌هایی که قیمت آنها اظهار شده است داراى 29 ماده و پرتکل نهایی آن داراى دو ماده و آیین‌نامه اجراى آن داراى 16 ماده‏

3. مقاوله‌نامه راجع به امانات پستى داراى 50 ماده و پروتکل نهایی آن داراى 11 ماده و آیین‌نامه اجراى آن داراى 45 ماده و مقررات راجع به حمل امانات پستى از راه هوا داراى 21 ماده و پروتکل نهایی آن داراى یک ماده.

4. مقاوله‌نامه راجع به بروات پستى داراى 40 ماده و آیین‌نامه اجراى آن داراى 40 ماده - مخبر کمیسیون امور خارجه - دکتر جلال عبده.

رئیس - ماده واحده مطرح است و دو شورى است آقاى نبوى.

نبوى - بنده موافقم.

رئیس - آقاى حاذقى.

حاذقى - بنده موافقم.

رئیس - آقاى رضوى شیرازى.

رضوى شیرازى - عرض کنم بنده البته مخالفت با این که یک قرارداد پستى مابین دولت ایران و وضعیت پستى بین‌المللى منعقد بشود و دولت ایران هم در این موضوع الحاق پیدا بکند بنده البته مخالفتى نمی‌کنم ولى از این فرصت باید استفاده کرد و وضعیت پستى که ما امروز داریم این تأخیرات متوالى و متمادى که در رساندن کاغذ‌‌هاى عادى و حتى کاغذ‌‌هاى سفارشى بلکه پست‌‌هاى هوایى ما پیش می‌آید آن وقت بنده فکر می‌کنم اگر یک علاجى براى این موضوع نشده باشد آن وقت الحاق ما به یک وضعیت بین‌المللى جز این که خداى نخواسته باعث یک بی‌آبرویى بشود هیچ فاید‌ه‌اى نخواهد داشت بنده مکرر دیدم که کاغذهایی که از شیراز می‌رسد براى بنده و غالباً هم پست هوایى روى آن نوشته شده است و آدرس بنده هم بسیار روشن است یا مجلس شورای ملى است با منزل بنده هیچ کدام از این معاذیر در آن پذیرفته نیست که یک روزى اظهار شود معهذا کاغذ‌هاى بنده ده روز دوازده روز می‌رسد بیان مناسبت بنده می‌خواستم به دولت توجه بدهم که اول باید جریان پست یک نظمى، یک ترتیبى پیدا بکند که مطابق یک اصول منظمى و صحیحى جریان پیدا بکند بعداً البته ملحق شدن به یک وضعیت پستى بین‌المللى یک امر طبیعى خواهد بود. براى این که امروز وضع ارتباط بین ممالک طورى است که می‌شود گفت ممالک مثل محله‌‌هاى یک شهر و ولایتى هستند از لحاظ ارتباط، این بود که مقصود بنده از این اظهار مخالفت این بود که حقیقتاً اصلاح پست و تلگراف و حتى تلفن در مرحله اول تقدیم دارد و تا انجام نگیرد انجام چنین کارهایی به صرفه مملکت تمام نخواهد شد.

رئیس - آقاى نبوى.

نبوى - در اصل موضوع که الحاق به قرارداد پستى بین‌المللى باشد جناب آقاى رضوى مخالفتى نفرمودند که بنده ادله‌اى براى آنها عرض کنم ما سال‌ها است که به دفتر بین‌المللى پستى ملحق هستیم و قرارداد داریم و همه دولت‌ها به آن ملحق هستند و این قراردادى است که تمام دول دارند و شاید هم هیچ دولتى نباشد که در این الحاق شرکت نداشته باشد و در این قسمت هم ایشان مخالفتى نفرمودند ولى در قسمت خرابى پست داخلى بنده هم حق به ایشان می‌دهم و شاید هیچ یک از آقایان تکذیب نکنند که پست ما بسیار بد است و تلگراف و تلفن هم بسیار بد است جناب آقاى وزیر فرهنگ که از طرف دولت این جا تشریف دارند توجه بفرمایند و به دولت تذکر بدهند که وضعیت پستى از این خرابى بیرون بیاید و به صورت بهترى دربیاید.

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات از طرف آقاى حاذقى رسیده مخالفتى نیست‏

حائرى‌زاده - بنده مخالفم.

رئیس - بفرمایید آقاى حاذقى.

حاذقى - اسباب خوشوقتى است که براى اولین بار در ظرف یک روز پنجمین لایحه دولت است که در مجلس شوراى ملى مطرح می‌شود و این مسائلى که در لوایح بود همه از طرف دولت البته با دقت و توجه و مراقبت به قرارداد‌هاى بین‌المللى همه پیش‌بینى‌‌هاى لازم شده بود و در کمیسیون مربوطه هم آقایان اعضای کمیسیون نظر‌هاى دولت را شنیده‌اند و نظریاتى که داشته‌اند داده‌اند و از طرفى هم این لایحه دو شورى است احتیاج به مذاکرات بیشترى ندارد این است که اگر هم آقاى حائرى‌زاده نظریاتى دارند به صورت پیشنهاد بدهند که به کمیسیون برود که بعد از شور اول وقتى لایحه به کمیسیون می‌رود مطرح شده و مورد رسیدگى قرار می‌گیرد در صورتى که نظر صائبى مورد توجه قرار بگیرد و مجدداً به مجلس شورای ملى براى تصویب بیاید.

رئیس - آقاى حائری‌زاده

حائری‌زاده - بنده این آیین‌نامه را چون هنوز صحیحاً مطالعه نکرده‌ام درست نمی‌توانم مطابق تشریفات آیین‌نامه عمل کرده باشم راجع به لوایح، فلسفه این که وزیر مربوطه باید حاضر باشد و همچنین در موقع طرح لایحه یا طرحى که از طرف وکلا داده شود آن وزیرى که باید قانون را خودش اجرا کند باید حضور داشته باشد براى این است که او احاطه دارد به امور مربوطه و همچنین به امور وزارتخانه خودش این قوانینى که باید به دست او به موقع اجرا گذارده شود او باید در تصویب این قوانین حضور داشته باشد و این عملى که روز اول اجراى آیین‌نامه ما داریم در مجلس می‌کنیم که وزیر پست و تلگراف حضور ندارد راست است که وزیر کشور، وزیر فرهنگ، وزیر کشاورزى حضور دارند ولى آنها

+++

اطلاعاتى را در امور وزارت پست و تلگراف آن طورى که باید داشته باشند ندارند و مثل اطلاعاتى است که بنده دارم، اطلاعات‌شان عمیق نیست این است که من مخالف هستم که وزیر نباشد و لایحه مطرح بشود اگر یک وزیر از هیئت دولت کافى است من این را مخالف نیستم ولى یک بام و دو هوا نشود که فردا یک لایحه‌اى بیاید بگویند چون وزیر دارایى نیست ما مطرح نمی‌کنیم وقتى یک نفر نماینده از طرف دولت در مجلس حاضر بود راجع به هر یک از اعضای دولت لایحه قانونى، طرحى در مجلس مطرح شد این سابقه را مابعدها هم حفظ بکنیم من هم موافق هستم ولى اگر بنا بشود بعدها اعتراض بکنیم و خود وزیر مربوطه بیاید دبه بکند که من حضور نداشتم این درست نیست و براى این که این اشکال پیدا نشود امروز مطرح نکنید این لایحه را چون وزیر پست و تلگراف نیست و این که بنده گفتم بیشتر بحث شود روى این موضوع بود (صحیح است).

رئیس - بر طبق آیین‌نامه جدید فقط در مورد طرح‌ها لازم است که وزیر مربوطه حاضر بشود ولى در لایحه نماینده دولت، یکى از وزرا کافى است.

حائرى‌زاده - در صورت مجلس ذکر بشود که بعدها رعایت بشود.

رئیس - یک نفر از آقایان باید تشریف بیاورند تا بشود رأى گرفت البته امروز جلسه اول است راجع به غیاب و حضور شاید یک چیز پیش بیاید بعد از این البته هم در مجلس و هم در اطاق‌هاى دیگر دو سه نفر دیگر مراقبت خواهند کرد براى غیاب و حضور که آقایان وقتى بیرون می‌روند معلوم بشود الان هم آقایانى که غایب هستند مطابق آیین‌نامه نصف حقوق روز جریمه خواهند شد. اردلان - آقاى رئیس بعد از دستور اجازه بفرمایید، یک عرایضى داشتم.

رئیس - اعلام رأى شد اجازه بفرمایید رأى بگیریم، رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد رأى گرفته می‌شود به ورود در شور دوم آقایانى که موافقند قیام کند (اکثر برخاستند) تصویب شد به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌شود.

7. تصویب استخدام 5 نفر استاد دانشکده پزشکى تبریز

رئیس - دو ساعت حالا کار کرده‌ایم اگر آقایان موافقت دارند آقاى وزیر فرهنگ تقاضا کرده‌اند که بقیه دستور مطرح شود تقاضاى ایشان قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملى - تقاضا می‌شود لوایحى که به شماره 5، 7، 8، 9، 10، 12، 13 تقدیم شده مطرح شود.

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ.

وزیر فرهنگ - بنده این پیشنهاد را قبل این که لایحه فعلى تصویب بشود پیشنهاد کردم ولى حالا به ترتیب مطرح شود.

رئیس - چون باید این تقاضا به تصویب مجلس برسد رأى می‌گیریم آقایانى که با این تقاضا موافقت دارند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد لایحه مربوط به استخدام پنج نفر براى دانشکده پزشکى تبریز قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون امور خارجه با حضور آقایان وزیر خارجه و وزیر فرهنگ لایحه شماره 25009 دولت راجع به استخدام پنج نفر از پزشکان عالی‌مرتبه آلمانى و اتریشى را براى تدریس در دانشگاه تبریز مطرح نموده در نتیجه از نظر ملیت با استخدام آنها موافقت و با جزیى اصلاحى که در ماده اول نموده است اینک گزارش آن را در تأیید گزارش کمیسیون‌هاى فرهنگ و بودجه تقدیم مجلس شورای ملى می‌نماید: ماده اول، وزارت فرهنگ مجاز است پنج نفر از پزشکان عالی‌مرتبه آلمانى و اتریشى را که مقام علمى و صلاحیت آنان را براى معلمى محرز بداند به منظور تدریس در دانشکده پزشکى تبریز براى مدت سه سال از اول شهریور 1328 با شرایط ذیل استخدام می‌نماید.

تبصره 1 - حداکثر حقوق معلمین مزبور نباید از 25 هزار ریال در ماه تجاوز نماید.

تبصره 2 - وزارت فرهنگ مجاز است سایر شرایط استخدام معلمین مزبور را بر طبق قانون استخدام اتباع خارجه مصوب 23 عقرب 1301 و سایر قوانین مربوطه تعیین و قرارداد استخدام آنان را امضا نماید. مخبر کمیسیون خارجه - کفایی.

گزارش از کمیسیون بودجه جدید به مجلس شورای ملى‏

کمیسیون بودجه با حضور آقاى وزیر فرهنگ و نماینده وزارت دارایى تشکیل و به لایحه شماره 25009 دولت و گزارش کمیسیون فرهنگ راجع به استخدام پنج نفر استاد از اتباع اتریش براى دانشگاه تبریز رسیدگى نموده پس از شور و مداقه لازم ماده واحده پیشنهادى را عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم شورای ملى می‌نماید مخبر کمیسیون بودجه دکتر معظمى.

گزارش از کمیسیون فرهنگ به مجلس شورای ملى

کمیسیون فرهنگ با حضور آقاى وزیر فرهنگ لایحه دولت راجع به استخدام چند نفر استاد براى تدریس در دانشگاه تبریز از آلمان و اتریش را مورد رسیدگى قرار داد در نتیجه ماده واحده و تبصره‌‌هاى آن را عیناً تصویب و گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملى می‌نماید. مخبر کمیسیون فرهنگ - کفایی.

رئیس - این لایحه یک شورى است. آقاى نورالدین امامى موافقید؟

امامى - بنده موافقم.

رئیس - آقاى دکتر معظمى.

دکتر معظمى - بنده موافقم.

رئیس - آقاى دهقان.

دهقان - بنده موافقم.

رئیس - آقاى مکى (گفته شد - تشریف ندارند) آقاى اردلان مخالفید؟

اردلان - بلى بنده مخالفم، آقایان نمایندگان محترم سابقه دارند که بنده در دوره چهاردهم که افتخار نمایندگى داشتم و حالا هم که در دوره پانزدهم این افتخار براى من باقى است در هر مورد بنده با استخدام اتباع خارجى مخالف بوده‌ام وقتی که می‌شود از ایرانی‌ها جایگزین اینها نمود بنده مخالفت کرده‌ام این نظر بنده است و از این نظر خودم نه عدول کرده‌ام و نه عدول خواهم کرد بنده معتقد هستم مادامی که در مملکت خودمان ایرانیان واجد شرایط داشته باشیم از استخدام اتباع خارجه خوددارى کنیم (دکتر معظمى - نداریم) اجازه بفرمایید تا عرض کنم می‌فرمایید نداریم بنده این را منکر نیستم که ما نداریم در این مملکت آقایان عده زیادى از افراد فرزندان‌شان را با خون دل زیادى پول تهیه می‌کنند می‌فرستند به خارجه درس بخوانند و به مقامات بسیار عالى برسند ما در عوض آن که آنها را تشویق بکنیم می‌آییم در مجلس لایحه می‌آوریم و تصویب می‌کنیم و آنها را به آن مقامات نمی‌گماریم این عقیده شخص بنده است حالا آقایان بفرمایید که نداریم بنده بسیار خوشوقت می‌شوم که آقاى مخبر کمیسیون فرهنگ و آقاى وزیر فرهنگ بنده را متقاعد کنند و بفرمایند که استخدام این اشخاص براى چه رشته‌هایی است آن رشته‌ها آیا مربوط به گوش است؟ مربوط به گوش و حلق و بینى است یا چشم است یا فرض بفرمایید معده است؟ جراحى است ما در ایران داریم یا نداریم؟ اخیراً در یک مسابقه‌اى که در فرانسه تشکیل شده بود یکى از دانشمندان ایرانى رفته بود که آقاى جمشید اعلم باشد و مقام پروفسورى را به او دادند وقتی که ما امثال او جوانانى را در ایران داریم (کشاورز صدر - نداریم آقا) وقتی که ما امثال جمشید اعلم را در ایران داریم به نظر بنده شایسته است که براى دانشگاه تبریز هم از ایرانی‌ها بگماریم حالا آقاى وزیر فرهنگ بفرمایند در چه رشته‌ای است بنده متقاعد می‌شوم و اما قسمت دوم راجع به حقوق در اینجا نوشته‌اند که حداکثر حقوقى که به این پزشکان داده می‌شود دو هزار و پانصد تومان است حالا بنده می‌خواهم از آقا بپرسم که کدام طبیب عالی‌مقام خارجى است که بتواند با ماهى دو هزار و پانصد تومان در ایران زندگى کند (کشاورز صدر - زیادتر پیشنهاد بفرمایید) اطبای درجه دو و سه شما در ایران ماهى سه الى چهار هزار تومان عایدى دارند (دکتر بقایى - اگر خودشان قبول کنند چه مانعى دارد) این از دو صورت خارج نیست یا این که یک طبیب عالی‌مقامى نیست و اگر نباشد ما لازمش نداریم و اگر هم عالی‌مقام باشد که با دو هزار و پانصد تومان محال است بیاید اینجا (کشاورز صدر - قبول کرده‌اند) آقاى کشاورز صدر توجه بفرمایید گوش بدهید آقایان اطلاع دارند آقایانی که براى معالجه به اروپا رفته‌اند از وکلاى مجلس شورای ملى هم رفته‌اند از خارج هم رفته‌اند کمترین عمل جراحى را صد لیره را می‌گیرند اطبای عالیمقام خارجى.

سزاوار - شما تعیین نرخ می‌کنید خیلى کمتر از ایران تمام می‌شود مخارج معالجه کمتر است و این فرمایش را نفرمایید... (زنگ رئیس)

رئیس - آقایان توجه داشته باشید وقتی که بنده دو دفعه تذکر دادم جریمه تعلق خواهد گرفت و وقتى خیلى شلوغ کنید بنده مجبورم که تذکر بدهم قطع کلام ناطق را نفرمایید بفرمایید، آقاى اردلان‏

اردلان - استخدام این آقایان اطبا از خارجه از دو حال خارج نیست یا یک اطبای عالی‌مقام خارجى هستند محال است که طبیب عالی‌مقام خارجى با این مبلغ بیاید به ایران محال است شما خودتان ببینید

+++

اشخاصی که از ایران می‌روند به خارجه یک عمل جراحى را در خارجه دو برابر می‌گیرند اطبایی که در ایران داریم بیش از این مبلغ عایدى دارند پس اینها اطبای درجه یک نیستند چرا برمی‌دارید با دو هزار و پانصد تومان یک اشخاص را که درجه اول نباشند؟ و وقتى این طور شد چرا از مملکت خودمان‏ استخدام نکنیم ما در مملکت خودمان اشخاص دانشمندى داریم این اطبای ایرانى خوب تربیت شده‌اند سال‌هاى سال در خارجه در همان دانشگاه‌هایی که آنها تربیت شده‌اند عوض این که آنها را بیاوریم به دانشگاه تبریز باید از وجود دانشمندان ایرانى استفاده کنیم ما باید وقتى دست به سوى خارجى دراز بکنیم که در داخل نداشته باشیم الان دکتر طبا در مجلس هستند و جراح قابلى هستند (نورالدین امامى - با بیست هزار تومان هم نمی‌رود) از فرمایش آقا که یک نفر ایرانى با بیست هزار تومان نمی‌رود آن وقت یک نفر خارجى که همان درجه را دارد می‌آید در ایران با ماهى دو هزار و پانصد تومان؟ بنده از وزیر فرهنگ که کمال اخلاص و ارادت را به شخص ایشان دارم و از آقاى مخبر کمیسیون فرهنگ تقاضا می‌کنم که توضیح بدهند و من را قانع کنند.

رئیس - آقاى مخبر.

مخبر کمیسیون بودجه (آقاى دکتر معظمى) - فکر آقاى اردلان که بایستى از ایرانی‌ها استفاده کرد کاملاً قابل تقدیس است و بنده هم کاملاً موافقم و این لایحه‌ا‌ى که تقدیم شده است هیچ غرضى در بین نبوده که توهینى به اطبا بشود بلکه در کمیسیون بودجه هم مذاکره شد و مخصوصاً از استادان دانشکده پزشکى که با کمال خوبى انجام وظیفه می‌کنند اظهار تشکر و قدردانى شد (صحیح است) و در اینجا بنده باید بگویم که این آقایان با نهایت لیاقت دانشکده پزشکى را اداره می‌کنند منتها براى این که دانشکده پزشکى تبریز افتتاح شده است در تبریز و پزشک به اندازه کافى ندارد ناچار شده‌اند که یک لایحه بیاورند براى استخدام اطبای خارجی و چرا آمدند از اطبای خارج با این حقوق کم استخدام کردند این‌ها همه از اطبای عالی‌مقام هستند منتها چون در اتریش و آلمان وضع زندگى سخت است به این جهت آمده‌اند حاضر شده‌اند که با این حقوق در ایران کار کنند و از این جهت دولت حاضر شده است که این لایحه را بیاورد بنابراین اشکالى که نماینده محترم کردند به هیچ وجه وارد نیست و مخصوصاً از حیث این که اطبا در کشور کم هستند در جلسه گذشته کمیسیون بودجه هم مورد مذاکره واقع شد خود بنده هم پیشنهادى تقدیم کردم که آقاى وزیر دارایى موافقت فرمودند که براى ما صرف دارد که در سال عد‌ه‌اى از محصلین را براى تحصیل طب به خارج بفرستیم و مخصوصاً در بودجه سال 1328 یک مقدار اضافه شد که ازآن محل محصل براى تحصیل علم طب به خارج فرستاده شود و وقتى تحصیل کردند و برگشتند در این جا ما هم البته اطبای حاذق را به کار می‌گماریم ولى براى شهرستان‌ها عده‌شان کم است مثلاً آقاى دکتر طبا اینجا الان با نهایت خوبى بیمارستان راه آهن را اداره می‌کنند و به درد مردم می‌خورند فقط علت این است که طبیب کم است چه از نظر این که قصدى نبوده است که به ایرانی‌ها توهین شود و هم از لحاظ این که حقوق آنها کم است مطمئن باشید که اشخاص بافهم و بااطلاع استخدام می‌شوند.

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات شده است. (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌کنم. فولادوند.

رئیس - آقاى فولادوند.

فولادوند - پیشنهاد کفایت مذاکره دراین لایحه به نظر بنده از تمام لوایح قبل لازم‌تر است (صحیح است) دولت می‌خواهد چند نفر طبیب از اروپا استخدام کند که بیایند محصلین ایرانى را تدریس کنند که مردم کمتر به اروپا رفتن تشویق بشوند و این فرمایش آقاى اردلان هم البته بنده به استاد‌هاى ایرانى نهایت احترام را می‌گذارم ولى آقایان وقتى مریض می‌شوند ارز دولتى می‌گیرند زحمت می‌کشند می‌روند اروپا خودشان را معالجه می‌کنند براى این که معلوم شده است که اینها اطبای‌شان مجرب‌تر هستند از ایران تا انشاءالله ما هم به پاى آنها برسیم.

رئیس - آقاى امیر تیمور.

امیر تیمور - آقایان نمایندگان نظریاتى دارند که در ضمن این لایحه می‌خواهند به عرض مجلس شورای ملى برسانند بنده از این جهت با کفایت مذاکرات مخالفت کردم که آقایان نمایندگان نظریات خودشان را به عرض برسانند من‌جمله خود بنده تذکر مختصرى دارم که از حضور آقاى وزیر محترم فرهنگ استفاده می‌کنم و به استحضار ایشان می‌رسانم سال قبل اعلیحضرت همایونى توجه فرمودند که براى تدریس امراض ریوى یک کرسى در دانشکده طب اضافه شود بنده خواستم بدانم تا به حال وزارت فرهنگ در این باب چه اقدامى کرده و چون امراض ریوى متأسفانه در کشور ما زیاد است و ما هم به اطبایى که متخصص این امراض باشند نهایت احتیاج را داریم و درکشور ایران هم بیش از یکى دو نفر طبیب متخصص وجود ندارد سعى بکنیم همان طوری که اعلیحضرت هم توجه فرمودند بفرمایید این کرسى تدریس امراض ریوى زودتر در دانشکده طب تأسیس شود.

وزیر فرهنگ - اجازه می‌فرمایید؟

رئیس - بفرمایید.

وزیر فرهنگ - عرض کنم که این نظرى که آقاى امیر تیمور فرمودند البته مشغول مطالعه هستیم در دانشکده پزشکى البته براى امراض ریوى یک کرسى مخصوص لازم است ولى در دانشکده پزشکى هم کرسی‌ها محدود است و پیشنهاد خواهد شد که اصلاحى هم بشود در قانون که این عمل تصویب شود.

امیر تیمور - پارسال اعلیحضرت همایونى بآقاى دکتر اقبال که وزیر بهدارى بودند فرمودند.

رئیس - رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایانى که با کفایت مذاکرات موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد. این لایحه یک شورى است اگر پیشنهادى رسیده قرائت شود (پیشنهاد آقاى نبوى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده راجع به استخدام اطبای دانشگاه تبریز اضافه شود.

تبصره - دولت مکلف است در سال 28 موجبات تبدیل آموزشگاه بهداشت مشهد و شیراز را به دانشکده پزشکى فراهم نماید.

رئیس - این مربوط به این نمی‌شود.

نبوى - مربوط است آقا.

رئیس - وقتى مربوط نیست که نمی‌شود. پیشنهاد آقاى دهقان قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

تبصره زیر پیشنهاد می‌کنم: دولت مکلف است قبل از شروع دوره تحصیلى 28 مقدمات استخدام پنج پزشک مورد نیاز دانشگاه تبریز را فراهم نماید که در موقع شروع سال تحصیلى پزشکان مزبور در محل خدمت خود حضور داشته باشند.

رئیس - اجازه داده شده اینجا هیچ وارد نیست.

دهقان - وارد نیست که وارد است اجازه بدهید قول بدهند که این کار را بکنند.

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ.

وزیر فرهنگ - عرض کنم که این قانون اصلاً براى همین کار است و ما اصرار داریم که براى شهریور استخدام شوند.

بعضى از نمایندگان - پس گرفتند.

رئیس - آقاى رضوى پیشنهاد جنابعالى در خود ماده هست که از 25 هزار ریال تجاوز نکند.

ابوالحسن رضوى - بنده توضیح دارم.

رئیس - توضیح ندارد.

رضوى - اجازه بفرمایید عرض کنم.

رئیس - بفرمایید.

رضوى - مبلغ پرداخت به پزشکان معلوم نشده است نوشته که از فلان مبلغ بیشتر نباشد در استخدام مستخدمین خارجى در قانون چهار موضوع پیش‌بینى شده یکى تابعیت است و یکى سمت و یکى مدت و یکى هم مبلغ دریافتى این چهار تا باید در قانون مدون بشود تا بشود استخدام کرد به نظر بنده در این قانونى که یک دفعه قرائت شد و متأسفانه در اختیار بنده هم نبود که مطالعه بکنم یک مقدار ابهاماتى وجود داشت که مجال گفتگو که نشد از این جهت بنده خواستم پیشنهاد بکنم که در قسمت مبلغش دولت همان مبلغى را که می‌خواهد استخدام بکند معلوم بکند تا از تصویب مجلس بگذرد.

رئیس - این پیشنهادى که شما تذکر دادید در لایحه هست هم مدت سه سال است هم از آلمان و هم حقوق از 2500 تومان تجاوز نمی‌کند. آقاى وزیرفرهنگ.

وزیر فرهنگ - عرض کنم این چیز‌هایی که فرمودید مخصوصاً بنده اینجا آمدم براى این که در خبر کمیسیون‌ها یک نقصى هست و آن این است که تابعیت در این خبرها تصریح نشده و مخصوصاً بنده استفاده کردم براى این که در این لوایح و خبر کمیسیون‌ها یک نقصى داشت و آن تصریح نشدن تابعیت در گزارش کمیسیون‌ها است که باید آلمانى و اتریشى باشد در صورتی که بعضى نوشته‌اند آلمانى و اتریشى و یک جا خوانده شد اتریشى این بود که بنده خواستم توضیح داده باشم که آلمانى و اتریشى است و سمت‌شان هم معلمى است و حقوق‌شان هم از بیست و پنج هزار ریال بیشتر نخواهد بود.

رئیس - پیشنهادى آقاى دکتر راجى کرده‌اند که اختصاص به اتباع اتریشى و آلمانى ضرورى نباشد و این وارد نیست و باید معلوم باشد.

+++

دکتر راجى - اجازه می‌فرماید؟

رئیس - باید ملیت معلوم باشد، توضیح ندارد اصلاً وارد نیست.

دکتر راجى - پس بنده می‌روم اسمم را را غایب بنویسد

ابوالحسن رضوى - آقا این برخلاف قانون استخدام خارجى است.

رئیس - رأى گرفته می‌شود به لایحه عده حاضر 91 نفر (به ترتیب زیر اسامى آقایان نمایندگان قرائت و اخذ آرا به عمل آمد)

آقایان: دکتر متین دفترى. شریف‌زاده لاهوتى. معتمد دماوندى. اردلان. دکتر فلسفى عباس مسعودى. سزاوار. حاذقى پالیزى. نورالدین امامى. کشاورز صدر. برزین. دکتر بقایى. امینى. محمدعلى مسعودى. حائرى‌زاده. صفوى. رضوى. دکتر آشتیانى. امیر تیمور. افخمى. دکتر راجى. سید على بهبهانى. آشتیانى‌زاده. ملک مدنى. اسدى. دکتر مصباح‌زاده. اعزاز نیک‌پى. آصف. حسین وکیل. محمود محمود. سید هاشم وکیل. لیقوانى. دکتر مجتهدى. ضیاء ابراهیمى. دکتر معظمى. محسن گنابادى. نبوى. وثوق. آزاد. سلطان‌العلما. دهقان. اسلامى. بیات. قبادیان. رحیمیان. دولتشاهى. عدل اسفندیارى. امین. صاحب‌جمع. ماکویى. عباسى. بوداغیان. مامقانى. امیر نصرت اسکندرى. بهادرى. دکتر ملکى. افشار. ارباب گیو. شریعت‌زاده. مشایخى. مکرم. کهبد. عامرى. صفا امامى. ارباب مهدى. معین‌زاده. گرگانى. دکتر امینى. صادقى. مهندس هدایت. سالار بهزادى. خوئی‌لر. تولیت. رفیع. نورالدین امامى. اخوان. ناصرى. باتمانقلیج. على وکیلى. ملک‌پور. قوامى. صاحب‌دیوانى. بهبهانى. سلطانى. احمد فرامرزى. ظفرى. نواب یزدى. غضنفرى. مسعود ثابتى. ذوالفقارى. دادور. موسوى. فولادوند. صدرزاده. حسین مکى.

(استخراج آرا به عمل آمد و نتیجه به شرح زیر اعلام شد)

(86 موافق یک مخالف بقیه سفید)

موافقین آقایان: دکتر فلسفى. دکتر امینى. صدرزاده. محمد‌على مسعودى. حائرى‌زاده. لاهوتى. صفوى. دکتر مجتهدى. کامل ماکویى مکى. دکتر معظى. دکتر بقایى. مسعود ثابتى. ملک‌پور. فولادوند. موسوى. دادور. غضنفرى. ظفرى. نواب. ناصر ذوالفقارى. سلطانى. ابوالقاسم بهبهانى. احمد فرامرزى. قوامى. صاحب‌دیوانى. تولیت. سالار بهزادى. دکتر متین دفترى. صفا امامى. مکرم. خسرو هدایت. ناصرى. باتمانقلیج صادقى. ارباب گیو. اخوان. معین‌زاده باقرى. گرگانى. ارباب. مشایخى. افشار. مامقانى. دکتر ملکى. بهادرى. امیر نصرت اسکندرى. امین صاحب‌جمع. عباسى. بوداغیان. کهبد. دولتشاهى قبادیان. عدل اسفندیارى. اسلامى. وثوق. هاشم وکیل. ضیاء ابراهیمى. بیات. گنابادى. آزاد. نبوى. دهقان. آصف. لیقوانى. حسین وکیل. نیک‌پى. اسدى. ملک مدنى. دکتر مصباح‌زاده. منصف. على بهبهانى. آشتیانى‌زاده. عزیز زنگنه. دکتر آشتیانى. برزین. کشاورز صدر. نورالدین امامى. پالیزى. حاذقى. سزاوار. عباس مسعودى. شریف‌زاده. سلطان‌العلما. کفایی.

مخالف: آقاى ابوالحسن رضوى.

رئیس - بنابراین لایحه استخدا م 5 نفر پزشک خارجى به اکثریت 86 رأى تصویب شد حالا اگر آقایان موافقت بفرمایند آقایانى که در آخر جلسه بیاناتى دارند بفرمایند.

معتمد دماوندى - طبق آیین‌نامه جدید وزرا موظف هستند در ظرف یک هفته به سؤالات نماینگان پاسخ بدهند بنده سؤالى از آقاى وزیر خارجه کرده‌ام تقاضا می‌کنم بفرمایید بیایند جواب بدهند.

8. بیانات بعد از دستور چند نفر از نمایندگان‏

رئیس - آقاى امیر تیمور.

امیر تیمور - مذاکره بعد از ختم جلسه غالباً براى گوینده مطلوب نیست زیرا آقایان هم خیلى خسته هستند و گمان نمی‌کنم که دولت فرصت استماع داشته باشد (بفرمایید) عرض بنده هم خیلى مختصر است و مطلبى که عرض می‌کنم گمان می‌کنم مورد نظر تمام نمایندگان محترم بلکه تمامى ملت ایران است آقایان به طوری که ملاحظه فرمودند در 3 چهار روز قبل اعلامیه‌اى از طرف دولت در جراید منتشر شد راجع به مذاکرات مربوط به نفت، صدور این اعلامیه بکلى برخلاف انتظارات ایران بود (صحیح است) ما منتظر بودیم بعد از این مدت مذاکره دولت وقتى اعلامیه را صادر کند که حقوق حقه ملت ایران رعایت شده باشد، و با وعده‌‌هاى قبلى و با تعهداتى که مخصوصاً جناب آقاى وزیر دارایى در مجلس شورای ملى در پشت همین تریبون کردند صدور یک چنین اعلامیه‌اى واقعاً اسباب تأثر بود، بنده مجبور هستم مذاکراتى که در این موضوع در افواه هست به طور اختصار عرض کنم آنچه مردم فکر می‌کنند بسیار به موقع‌شناسى عمال شرکت نفت با دیده تحسین می‌نگرند که این آقایان موقعى را براى مذاکره انتخاب کردند که در کشور ایران حکومت نظامى بود و جراید هم غالباً منتشر نمی‌شد یا در توقیف بودند براى این که مطالب زیادى در این باب گفتگو نشود اما دولت که در این موضوع باید خودش توجه داشته باشد چون موضوع یک موضوع نظامى نبود و چون موضوع یک موضوع سیاسى نبود از اول نمى‌بایست مذاکرات را به طور محرمانه جریان بدهد براى چه؟ براى این که دولت باید این قدر فکر بکند که این مذاکرات و این که کمپانى حاضر شد تسلیم نظریات دولت بشود در اثر غلیان احساسات عمومى در اثر فشار مجلس شورای ملى و تذاکرات عدیده آقایان نمایندگان بود که کمپانى حاضر شد در این قضیه رضایت ملت ایران را حاصل بکند و حقوق از دست رفته ملت ایران را رعایت کند که اگر چنانچه دولت در آن موقع اعلام می‌کرد که مذاکرات را شروع کرده بنده اطمینان داشتم که مجلس شورای ملى براى الغای قرارداد رأى می‌داد (صحیح است) و این قرارداد هم اگر منافع ملت ایران تأمین نشود کان لم‌یکن خوهد بود (حائرى‌زاده - کان لم‌یکن بوده است ما رسمى نمی‌شناسیم) کان لم‌یکن بوده بنده هم موافقم در هر حال موضوعى را که بنده می‌خواستم بگویم این است که دیر یا زود ملت ایران حقوق خودش را خواهد گرفت چون حق گرفتنى است و صلاح کمپانى هم در این است که به نظریات ملت ایران تسلیم بشود و حق ایران را بدهد (صحیح است. احسنت)

رئیس - آقاى رحیمیان فرمایشى دارید؟

رحیمیان - نظر بنده هم همین بود که جناب آقاى امیر تیمور فرمودند دیگر نظرى ندارم‏

رئیس - آقاى اردلان.

اردلان - عرض بنده بسیار مختصر است و آن این بود که در دستورى که هیئت محترم رئیسه معین فرمودند قسمت پانزدهمش راجع به قانون مالیات‌ها بود در صورتی که این قانون مالیات 22 ماده دارد و 19 تبصره و دو شورى هم هست اگر ما بخواهیم در جزء دستور مجلس شورای ملى بگذرانیم ماده به ماده رأى بدهیم نخواهیم رسید در صورتی که الان چند سال است مالیات را به موجب تصویب‌نامه می‌گیرند و ما باید حتى‌المقدور این را از مجلس شورای ملى بگذرانیم و قانون مالیات‌ها را تصویب کنیم بنده عرضم این بود که در این گزارشى که از کمیسیون تقدیم مجلس شده چندین ماده دارد که آیین‌نامه‌‌هاى اجرایى آن را باید کمیسیون قوانین دارایى تصویب بکند تصور بفرمایید که فرضاً هم مجلس شورای ملى این قانون را تا آخر دوره تمام بکند فرصتى نیست که آیین‌نامه‌‌هاى اجرایى این را کمیسیون قوانین دارایى به موقع خودش تصویب کند بنده خواستم از آقایان محترم استدعا بکنم که موافقت بفرمایند عوض این که تمام این لایحه را دو شورى رأى بدهیم و مورد بحث قرار بدهیم یک ماده واحد‌ه‌اى تنظیم بکنیم و اجازه بدهیم که به طور موقت و آزمایش این لایحه اجرا بشود مدت یک سال است که در کمیسیون قوانین دارایى که بنده خودم افتخار عضویت آن را دارم ما تمام مؤدیان مالیاتى مملکت را در کمیسیون احضار کردیم و با آنها صحبت کردیم و بالاخره در تاریخ تیر ماه 1327 گزارشى به مجلس تقدیم کردیم دولت آقاى ساعد که تشکیل شد جناب آقاى گلشاییان نظرشان این بود که این دو مرتبه هم اصلاح بشود دو مرتبه هم یک اصلاحى آوردند به کمیسیون و دو مرتبه ما سه ماه دیگر وقت صرف کردیم و این لایحه را تصویب کردیم و گزارش آن را به مجلس شورای ملى تقدیم داشتیم بنده اطلاع دارم که بعضى از آقایان نمایندگان محترم هستند که با بعضى از مواد این شاید نظر مخالفى داشته باشند جاى تردید نیست ولى من حیث المجموع وقتى نگاه بکنیم یک قانونى تهیه شده است که براى مملکت بسایر مفید است این است که بنده خواستم به عرض آقایان نمایندگان برسانم و ذهن آقایان را روشن و حاضر بکنم که بهتر است که ما یک طرحى به مجلس تقدیم بکنیم و این را به طور آزمایش اجرا بکنیم تا این که معطل نمانیم.

رئیس - آقاى کشاورز صدر.

کشاورز صدر - بنده به طور احتصار یک مطلبى است راجع به استقلال قضایى که در اینجا صحبت شد و على الظاهر بین عد‌ه‌اى از قضات محاکم پائین گفتگو شده و سوء تعبیر شده به عرض آقایان برسانم بنده در اینجا مقصودم این بود که ما تا دادگسترى خودمان را اصلاح نکنیم مصلحت کشور و قوه قضائیه نیست که یک قاضى لایتغیر بشود (صحیح

+++

است) مقصود بنده این بود متأسفانه در جراید دیده می‌شود که یک مطلبى که اینجا گفته می‌شود جور دیگر نوشته می‌شود و بعد سوء تأثیر مى‌بخشد بنده اینجا مطلقاً راجع به این که مأمورین قضایى خداى نخواسته نادرست هستند اشار‌ه‌اى نکردم آقایان عموماً تصدیق می‌کنند که اگر ما به نسبت بسنجیم هشتاد درصد قضات دادگسترى از مأمورین وزارتخانه‌‌هاى دیگر بهترند زیرا اینها کسانى هستند که در دانشکده حقوق تحصیل کرده‌اند با اصول و مبانى رابطه دارند ولى البته ما با این دادگسترى نمی‌توانیم تأمین حقوق افراد این مملکت را بکنیم باید اصلاحش بکنیم و این اصلاح هم تابع اصلاح تمام دستگاه‌هاى دیگر است نمی‌شود یک دستگاه سطحش خیلى بالا برود و یک دستگاه دیگر پائین باشد اگر انشاءالله آقایان محترم همت کنند تا قوانین مفیدى بگذرانیم بنده امیدوارم که قوه قضاییه اصلاح می‌شود اگر قوه قضاییه اصلاح شد مملکت اصلاح می‌شود و یک نکته قابل توجه این است که آقایان بایستى متوجه باشند در ضمن فرمایشات‌شان نوید بدهند به قضات که واقعاً یک قاضى باید امرار معاشش بشود تا بتواند درست قضاوت بکند و استقلال خودش را حفظ کند (صحیح است) آقایان عموماً و اکثراً اطلاع دارند که در دولت‌‌هاى خارج در کشور‌هاى متمدن براى قضات استیناف و دیوان کشور چک امضاء شده سفید می‌فرستند اما در کشور ما آقایان الان یک قاضى باور بفرمایید به اندازه یک ماشینیست بانک صنعتى حقوق نمی‌گیرد (صحیح است) من نمی‌گویم که چرا آنها می‌گیرند ولى من عقیده‌ام این است که باید رعایت تناسب را کرد اول این دستگاه قضایی‌مان را اصلاح کنیم اگر ما دستگاه قضایی‌مان را اصلاح کرده بودیم تا حالا اگر قضات را تحت کنترل قرار داده بودیم و استقلال داده بودیم آن وقت این خرابى در دستگاه‌هاى دولت پیدا نمی‌شد که محتاج باشیم که یک هیئت تصفی‌هاى درست بکنیم (اردلان - اداره دفتر مجلس شوراى ملى شما آن روز با استقلال قضات مخالفت کردید) بنده مخالفت نکردم آقا تحریف نفرمایید مخالفت نکردم می‌گویم عرض می‌کنم که باید اول تصفیه شود بعد باید استقلال بدهیم این عقیده جمیع آقایان است زیرا ما تا اطمینان نداشته باشیم نمی‌توانیم بگوییم این قاضى اینجا بماند تا قیامت با اعتراف به این که 80% قضات عدلیه بهترند ولى بایستى اول اینها را سیر کرد بعد تصفیه کرد و بعد استقلال داد بنده معتقدم که یک قاضى را مادام‌العمر وقتى روى قاعده گذاشتید دیگر برندارید. اما این که آقاى رحیمیان فرمودند که چون جناب آقاى امیر تیمور مطلب را فرمودند من هم نظرم همان است بنده معتقدم که در این قضیه اکتفا نباید کرد فرمایشات جناب آقاى امیر تیمور کاملاً به نفع ملت ایران بود و از دهان تمام ملت ایران بود ولى تمام نمایندگان باید به دولت بریتانیا و شرکت اعلام کنند که ملت ایران گرسنه است (مکى - آقا مال خودمان است گدایى که نمی‌خواهیم بکنیم) تنها سرمایه‌اى که دارد معدن نفتش است که در اختیار آقایان است که مدت‌ها است استفاده کرده‌اند و ما یک هزارمش را استفاده نکرده‌ایم ما از اینجا اعلام می‌کنیم و با بى‌صبرى تقاضا داریم که راجع به این موضوع دولت انگلستان یک قدرى از خر شیطان پائین بیاید و حقوق ملت ایران را که بدبخت‌ها و فلک‌زده‌ها هستند بیش از این غصب نکند

9. موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس - با اجازه آقایان می‌خواهیم جلسه را ختم کنیم یک پیشنهادى رسیده که جلسه صبح‌ها ساعت ده باشد ولى آقایان موافقت بفرمایند که ساعت 9 و ربع باشد یک ربع هم ضرب‌الاجل است که نه و نیم تشکیل می‌شود نیم ساعت بعد از ظهر هم جلسه ختم می‌شود بنابراین جلسه روز پنجشنبه ساعت 9 و ربع خواهد بود.

(یک ساعت و ربع بعد از ظهر جلسه ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

روز و دستور جلسه آینده

روز تشکیل جلسه آینده مجلس - پنجشنبه 29 اردیبهشت ماه 1328

ساعت تشکیل جلسه - دو ساعت و سه ربع قبل از ظهر

دستور جلسه:

1. اصلاح قانون استخدام پزشکان‏

2. قانون استخدام آقاى دلپى‏

3. قانون تأسیس دانشگاه‌هاى شهرستان‌ها

4. مقررات هواپیمایى کشور

5. قانون آموزش و پرورش اجبارى مجانى‏

6. قانون اصلاح قانون تأسیس دانشگاه‏

7. قانون معافیت ماشین‌هاى کشاورزى از عوارض گمرکى‏

8. قانون مالیات‌ها

اداره دفتر مجلس شورای ملی

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294479!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)