کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15
[1396/05/28]

جلسه 162 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت ماه 1328  

 

فهرست مطالب:

1. تصویب صورت مجلس

2. نطق قبل از دستور آقایان معتمد دماوندى و نورالدین امامى

3. تقدیم سه فقره لایحه و معرفى معاون وزارت دارایى از طرف آقاى وزیر دارایی‏

4. تصویب ماده واحده آیین‌نامه داخلى مجلس شوراى ملى‏

5. معرفى آقاى سیاح به سمت وزارت راه از طرف آقاى نخست وزیر

6. تعطیل جلسه به عنوان تنفس

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15

 

 

جلسه 162

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت ماه 1328

 

فهرست مطالب:

1. تصویب صورت مجلس

2. نطق قبل از دستور آقایان معتمد دماوندى و نورالدین امامى

3. تقدیم سه فقره لایحه و معرفى معاون وزارت دارایى از طرف آقاى وزیر دارایی‏

4. تصویب ماده واحده آیین‌نامه داخلى مجلس شوراى ملى‏

5. معرفى آقاى سیاح به سمت وزارت راه از طرف آقاى نخست وزیر

6. تعطیل جلسه به عنوان تنفس

 

مجلس یک ساعت و بیست دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

1. تصویب صورت مجلس

صورت جلسه قبل را آقاى فولادوند (منشى) به شرح زیر قرائت کردند:

یک ساعت و ده دقیقه به ظهر روز سه‌شنبه بیستم اردیبهشت مجلس به ریاست آقاى حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت و تصویب شد.

اسامى غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:‏

غایبین بااجازه - آقایان: مهندس احمد رضوى - حسن اکبر - اورنگ - آقاخان بختیار - على اقبال - محمد‌تقى بهار - مسعود ثابتى - دکتر مصباح‌زاده - تقى‌زاده

غایبین بى‌اجازه - اقایان: اردشیر شادلو - دکتراعتبار - عبدالرحمن فرامرزى - نیک‌پور - دکتر على امینى - منوچهر گلبادى - عباس اسکندرى - صاحب‌دیوانى - خسرو قشقایى.

دیرآمدگان بااجازه - آقایان: شریعت‌زاده - دکتر طبا - دکتر راجى.

دیرآمدگان بى‌اجازه - آقایان: بیاب - مهدى ارباب - عزیز زنگنه - تویت - منصف - بهبهانى - نراقى - دکتر آشتیانى - دهقان - اسلامى - شهاب خسروانى - اسدى - هراتى - باتمانقلیج - کهبد - قهرمانى - دولتشاهى.

پیشنهاد آقاى دکتر متین دفترى ثانیاً قرائت گردید و انتخاب 6 نفر از شعب اضافه بر اعضای کمسیون دادگسترى تصویب شد.

آقاى دکتر معظمى پیشنهاد کردند به استثناى لوایح مربوط به دعاوى اشخاص علیه دولت و تفسیر قوانین و ضمن توضیحات گفتند مردم منتظر اصلاح دادگسترى هستند اما تا وقتى وضع مادى قضاوت اصلاح نشد انجام‌پذیر نیست چنان که در اجراى قانون واگذارى املاک کمپانی‌‌هاى تشکیل شد و املاک آباد شده را تصرف کردند.

آقاى وزیر دادگسترى با قسمت اول موافقت نمودند و قسمت دوم پیشنهاد را آقاى دکتر معظمى پس گرفتند و بعد به ماده واحده با اصلاحاتى که شده اخذ رأى به عمل آمد و تصویب شد و انتخاب آقاى اردلان به عنوان ناظر بانک اعلام گردید.

آقاى وزیر کشور لایحه اصلاح مواد قانون انتخابات مجلس و لایحه مربوط به اتوبوس‌رانى را تقدیم و تقاضا نمود لایحه استقلال شهرداری‌ها زودتر تصویب گردد.

آقاى وزیر دادگسترى لایحه مربوط به پیاله‌فروشى و شیر‌کش‌خانه‌ها را تقدیم داشتند و لایحه اصلاح قانون انتخابات قرائت و فوریت آن مطرح شد.

آقاى خسرو هدایت مخالف و معتقد بودند که اول باید وسیله با سواد کردن مردم را فراهم ساخت و الا حق طبقه کارگران و کشاورزان بى‌سواد سلب می‌شود و چون اعلان انتخابات دوره 16 صادر شده و این لایحه نسبت به انتخابات دوره 17 قابل گفتگو است فوریت ندارد.

آقاى دکتر عبده گفتند حقوق اجتماعى از قبیل وظیفه است و حق نیست و مختص به کسانى است که رشد کافى براى احراز آن داشته باشند.

+++

آقاى وزیر کشور گفتند حق کسى در این قانون تضییع نمی‌شود البته مالکین و صاحبان کارخانه‌جات در باسواد کردن کشاورزان و کارگران کمک خواهند کرد و فوریت لایحه تصویب گردید

آقایان دکتر فلسفى و شهاب خسروانى فوریت دومى براى لایحه تصویب کردند و آقاى دکتر فلسفى توضیح دادند که چون انتخابات خیلى نزدیک است آقایان نمایندگان نیز نسبت به آیین‌نامه انتخابات سابقه ذهنى دارند با موافقت به فوریت دوم در تصویب آن تسریع می‌شود.

آقاى فولادوند مخالف بودند و اظهار نمودند چنین قانونى که وضع پانزده دوره انتخاباتى را عوض مى‌کند مصلحت نیست به این سرعت تصویب گردد باید مطالعه شود و اصلاحات لازم در آن به عمل آید.

آقاى صدرزاده موافق بودند و اظهار داشتند آقایان نمایندگان معایب قانون فعلى را خوب می‌دانند و نیز در تعمیم فرهنگ این قانون کمک مؤثرى خواهند کرد پیشنهاد فوریت دوم تصویب نشد و لایحه به کمیسیون ارجاع گردید.

آقاى دکتر عبده پیشنهاد کردند لایحه کار در دستور قرار گیرد مقارن ظهر جلسه خاتمه یافت و جلسه آینده با دستور آیین‌نامه داخلى به روز یکشنبه موکول شد.

رئیس - نظرى هست نسبت به صورت مجلس؟ آقاى دکتر عبده نظرى به صوت مجلس دارید؟

دکتر عبده - خیر.

عامرى - بنده اعتراضى به صورت مجلس ندارم فقط می‌خواستم استدعا کنم که چون تصویب شده که 6 نفر از شعب بروند در کمیسیون دادگسترى خواستم تقاضا بکنم که این کار زودتر بشود.

رئیس - این را گفته‌ام و فردا صبح این کار خواهد شد اجازه بدهید آقایان همان طور که گفته شد فردا باید شعب جلسات خود را تشکیل بدهند و یک نفر انتخاب کنند. آقاى حاذقى نسبت به صورت مجلس نظرى دارید؟

حاذقى - لایحه‌ای که دولت راجع به اصلاح قانون انتخابات داده بود به طوری که در صورت مجلس مطرح است این فوریت دومش تصویب نشد و به کمیسیون ارجاع شد و این نکته که جناب آقاى رئیس فرمودند که بنا به تقاضاى عد‌ه‌اى کمیسیون در ظرف یک هفته رسیدگى کرده و گزارش آن را به مجلس خواهد فرستاد در صورت مجلس ذکر نشده.

رئیس - بسیار خوب ذکر می‌شود. آقاى دماوندى نسبت به صورت مجلس نظرى دارید؟

دماوندى - خیر بنده قبل از دستور عرضى دارم

رئیس - دیگر نظرى به صورت مجلس نیست؟ صورت مجلس جلسه قبل تصویب شد. آقاى دماوندى قبل از دستور می‌خواهند صحبت کنند

نمایندگان - دستور، دستور.

دکتر راجى - بنده یک اخطار دارم.

رئیس - برطبق چه ماده‌اى؟

دکتر راجى - راجع به سؤال از آقایان وزرا بنده پنج هفته است از آقاى وزیر خارجه سؤال کرده‌ام راجع به تصادمات مرزى تشریف بیاورند اینجا جواب بدهند و تاکنون نیامده‌اند.

2. نطق قبل از دستور آقایان معتمد دماوندى و نورالدین امامى

رئیس - سؤالات زیادى هست از طرف آقایان نمایندگان تذکر داده می‌شود به آقایان وزرا که بیایند پس آقاى معتمد دماوندى خیلى به اختصار بیانات‌شان را بکنند.

دماوندى - طبق آیین‌نامه جدید که انشاء‌اللّه تصویب خواهد شد شاید در عرض سه چهار پنج دقیقه عرایض من تمام بشود (نمایندگان - احسنت) انشاء‌اللّه در عرض پنج شش دقیقه تمام خواهم کرد. عرض کنم خدمت شما عرضى که خدمت آقایان داشتم موضوعى است که در بندر پهلوى اتفاق افتاده و اخیراً حریقى واقع شد در یکى از قراء اطراف بندر پهلوى و به علت بادى که در آنجا می‌وزید تمام سکنه قریه که به نام خمیران است از هستى ساقط شده‌اند (صحیح است) در حدود 40 خانه در این قریه یعنى این قریه 42 خانه داشت 40 خانه‌اش سوخت و 22 باب دکان و یک مسجد و یک مدرسه. البته یک اقدامات مادى تا آنجایى که میسر بود انجام شد ولى این اقدامات مفید نبود براى این که الان مردم بى‌پناه هستند و تمام اهل قریه خرده‌مالک هستند و چیزى هم ندارند که الان با آن بگذرانند (صحیح است) از شیر و خورشید هم استمداد کردم که مساعدت بکنند ولى متأسفانه یک کمک بسیار ناچیزى کردند. خساراتى که با حضور هیئتى با فرماندار و رئیس انجمن شهر تشکیل شد و برآورد کردیم در حدود سیصد هزار تومان بود شیر و خورشید سرخ و نماینده‌اش چهار هزار و هشتصد تومان پول داد که بین اهالى تقسیم کنیم و ما می‌خواستیم کمکى بشود که اقلاً در این فصل بهار که بارندگى در آنجا زیاد است بتوانند یک لانه‌هایی براى خودشان بسازند موقت تا حاصل‌شان به دست بیاید و بعد از حاصل بتوانند زندگى خودشان را اداره کنند. متأسفانه آن کمکى که ما انتظار داشتیم از شیر و خورشید سرخ حاصل نشد ولى همان اندازه که کمک کردند از شیر و خورشید سرخ ممنون هستیم بنده امروز که آقاى وزیر دارایى تشریف دارند خواستم استفاده بکنم و بگویم که مردم آنجا چیزى به رایگان نمى‌خواهند یک وقت حریقى واقع شد در قادى‌کلا و ملاحظه فرمودید که دولت تصمیم گرفت از تمام مملکت براى آن پول جمع کردند اما متأسفانه دولت و مقدمات دیگر به فکر این حریق‌زدگان بندر پهلوى نیفتادند که اینها در چه حال می‌گذرانند استدعاى من این است که بانک کشاورزى صد هزار تومان بدهد به آنجا که اینها در ظرف ده سال بپردازند که لااقل آنجا بتوانند خانه‌‌هاى خودشان را بسازند و املاک خودشان را حاضرند در گرو بگذارند به بانک کشاورزى و هر کدام در حدود بیست هزار تومان ده هزار تومان یا پنج هزار تومان، هر کدام به اندازه استطاعت‌شان بگیرند و خانه بسازند (صحیح است) و در ظرف مدت ده سال یا پنج سال آن را مسترد دارند متأسفانه در بندر پهلوى بانک کشاورزى نیست و بانک کشاورزى در رشت است رفت و آمد این رعایایی که الان پول ندارند اعاشه بکنند و تخمى را که باید در مزرعه بکارند و سبز بشود و از آن حاصل بردارند و زندگی‌شان را اداره کنند آنها هم سوخته و با چه زحمتى برایشان تهیه کردیم و آنها نمی‌توانند از بندر پهلوى به رشت بروند و سرگردان بشوند. یک نفر را ببرند آنجا املاک‌شان را مساحى بکنند الان آقاى وزیر دارایى باید لطف بفرمایند این پول را با یک نماینده و یک ارزیاب ببرند در محل همانجا ارزیابى بکنند و پول را بدهند در آنجا دفتر اسناد رسمى هم هست استدعاى بنده از آقاى وزیر کشاورزى و آقاى وزیر دارایى این است (یمین اسفندیارى - قادى‌کلا هنوز پولى نگرفته و شما هم می‌فرمایید) عرض کنم حضور شما که باید به قادى‌کلا هم کمک بدهند ما مجانى و رایگان نخواستیم این پول را باید بانک کشاورزى بدهد و به مردم بدهد عرض کنم موضوع این بود که باید الان از آقاى وزیر دارایى تشکر بکنم موضوع سد کلار رودبار بود که چهارصد هزار تومان آقایان نمایندگان تصویب فرمودند و الان هم حواله‌اش را ازآقاى وزیر دارایى گرفتیم دیگر عرضى ندارم و اظهار تشکر می‌کنم از آقاى وزیر دارایى موضوع دیگرى که باید عرض وضع اسف‌آور اقتصادى گیلان است (صفوى - همه جا همین طور است) بنده امسال که در گیلان بودم به قدرى اوضاع آنجا خراب بود که قابل حد و حصر نیست امسال بهترین سال حاصل برنج گیلان بود ولى متأسفانه بر اثر عدم توجه دولت وقتى اجازه ندادند که این برنج در داخله کشور هم خرید و فروش بشود مقدار زیادى برنج‌هاى مردم و رعایا در انبارها مانده متأسفانه اخیراً هم برزیل و سیام برنحش را در بازار دنیا عرضه کرد و الان برنج سیام در بازار‌هاى دنیاست حالا می‌خواستم استدعا بکنم از دولت مناطقى که از لحاظ غله در مضیقه هستند ما برنج زیادى در گیلان موجودداریم و الان بازار خرید هم ندارند مناطقى در کشور مثل آذربایجان مثل اطراف مشکین‌شهر و مثل سیستان که الان غله ندارند در عوض برنج هست و دولت این برنج را بخرد و ببرد بدهد به ایرانی‌هاى بدبختى که گرسنه هستند تا لااقل رعایاى گیلان هم بتوانند برنج‌هاى خودشان را بفروشند زندگی‌شان را اداره کنند یک موضوع کوچکى که خواستم عرض کنم خدمت آقاى وزیر دارایى موضوعى بود که چهارصد هزار تومان براى ساختن یک دبیرستان مهدخت در بندر پهلوى گرفته بودیم و کنتراتش هم بسته شد و متأسفانه تا به حال نه از کنترانچى خبرى شد و نه وزارت دارایى ابلاغ کرد حتى زمین هم تهیه کردیم مجاناً و در اختیارشان گذاشتیم که بیایند بسازند جنابعالى هم فرمودید که این پول داده شده است و می‌خواستم استدعا بکنم از آقاى وزیر دارایى که دستور بفرمایند به اداره ساختمان وزارت دارایى که این کنتراچى برود آنجا و کارش را شروع بکند که اقلاً مردم بدانند یک محلى براى فرهنگ دارند.

رئیس - آقاى امامى خوئى هم بیانى دارند؟

وزیر دارایى - اجازه می‌فرمایید؟

3. تقدیم سه فقره لایحه و معرفى معاون وزارت دارایى از طرف آقاى وزیر دارایی‏

رئیس - بفرمایید.

وزیر دارایى - دو قسمت اظهار کردند آقاى معتمد دماوندى که من خواستم براى استحضار آقایان و خود ایشان توضیح بدهم یکى موضوع برنج بود که چون قضیه پراهمیتى بود و مورد توجه آقایان بود خواهش می‌کنم توجه بفرمایند تا براى

+++

استحضار آقایان عرض کنم که محصول برنج پارسال مازندران و گیلان خوب بوده است و چون در این قسمت یک مقدار برنج صادراتى بود دولت در یکى دو ماه قبل از این براى این که مضیق‌هاى از حیث خواربار در مملکت ایجاد نشود اجازه صدور برنج نداد و بعد که وضع محصول امسال معلوم شد که خوب است و از طرفى هم یک مقدار زیادى از برنج‌هایی که در آنجا هست قسمت اعظمش برنج مصرف صادراتى هست قرار بود در معامل‌هاى که با شوروی‌ها می‌کنیم این برنج‌ها را معامله بکنیم ولى چون این معامله طول کشید و این برنج‌ها ممکن است فاسد بشود تصمیم گرفته شد که این برنج را اشخاصى که می‌خواهند صادر بکنند در مقابل تعهد ارزى، در قسمت ساختمان هم خواستم به آقا عرض کرده باشم که چون در چند سال اخیر از سال 1323 به بعد هر سال یک بودجه‌اى نزدیک به دو سه میلیون تومان در مملکت براى ساختمان‌ها مصرف شده ولى متأسفانه به علت نبودن برنامه معین هر روزى در یک گوش‌هاى یک ساختمانی را شروع می‌کردند و این ساختمان ناقص می‌ماند نظرى که امسال داده شده این است که اولاً ساختمان‌هاى نیمه تمامى که در شرف انهدام است اول آنها تمام بشود و بعد وقتی که آن ساختمان‌ها تمام شد نسبت به ساختمان‌هاى دیگرى که هست از نقطه‌نظر اهمیت محل آنها تمام بشود و ساختمان دبستان شما هم مشمول همین قسمت خواهد بود. اگر ساختمان دبستان شروع به ساختن شده باشد، تمام خواهد شد و اگر هنوز شروع به ساختن نشده باشد ساختمان‌هاى نیمه تمام را مقدم خواهیم داشت و ضمناً از موقع استفاده می‌کنم و سه لایحه را تقدیم می‌کنم که دستور بفرمایید به کمیسیون ارجاع شود این سه لایحه یکى راجع به فروش قریه فرهاد خسرو به آستان قدس است، یکى راجع به برقرارى مستمرى است در حق ورثه محمد‌تقى قوش بیگى بخارایى و یکى هم راجع به استخدام متخصصین کشت توتون و دخانیات است. ضمناً هم آقاى خواجه نورى را که از کارمندان جدى و شریف وزارت دارایى هستند و معاونت وزارت دارایى را عملاً داشتند به سمت معاونت دارایى معرفى می‌کنم (صحیح است - مبارک است)

رئیس - این لوایح به کمیسیون‌‌هاى مربوطه فرستاده می‌شود، آقاى امامى خوئى هم چند دقیقه بیاناتى دارند بفرمایید.

نورالدین امامى - عرض بنده بیشتر از چهار دقیقه وقت آقایان محترم را نخواهد گرفت یک موضوعى را که بنده می‌خواهم عرض کنم تمام نمایندگان محترم و بلکه تمام ملت ایران در این چند کلمه عرض من شریک خواهند بود و یک گله‌اى هم از دولت و مخصوصاً آقاى وزیر امور خارجه می‌خواهم بکنم. هر شب این رادیو‌هاى بیگانه و اجنبى به مقدسات ملى ما توهین می‌کنند و دولت هم تاکنون در این کار قدم‌هاى محکمى برنداشته است. با این که ما با تمام همسایگان‌مان روابط حسنه داریم این آقایان از هیچ چیز فروگذار نمی‌کنند به تمام مقدسات ملى و مذهبى ما توهین می‌کنند (صحیح است) وزارت امور خارجه جداً بایستى در این کار اقدام بکند و به زودى نتیجه را در مجلس شورای ملى به عرض آقایان نمایندگان محترم برساند (یمین اسفندیارى - دکتر امینى را هم فحش داده‌اند) و باید این آقایان بدانند که با این رطب و یا بسها ملت ایران از جا در نخواهد رفت و تحت سرپرستى شاهنشاه جوانبخت خود با قدم‌‌هاى محکم پیش خواهد رفت (صحیح است) مه فشاند نور و سگ عوعو کند، بگذار هر چه دل‌شان می‌خواهد بگویند و یک عرض دیگرى هم من نسبت به آقاى وزیر دارایى داشتم خواهش می‌کنم آقاى وزیر دارایى توجه بفرمایید وضعیت اسف‌آور اغنام و احشام امسال آذربایجان به عرض همه آقایان رسیده، در آذربایجان در حدود سه میلیون اغنام و احشام تلف شده مخصوصاً در مغان و سراب و ماکو (صحیح است) بدبختانه زراعت پائیزه آنها را هم سرمازده و چون سرما زودتر شروع کرد کمتر کاشته شد و چون هنوز هم در زمین‌هاى آذربایجان برف است بدبختانه زراعت بهاره هم نداشته‌اند لذا استدعا می‌کنم (یمین اسفندیارى - مواظب باشید گوشت گران نشود آقاى امامى) نه قربان چیزى که روشن و واضح است دیگر انعکاس پیدا نمی‌کند استدعا می‌کنم در این قسمت مخصوصاً توجه بفرمایید و مخصوصاً به اداره غله هم دستور بفرمایید یک توجهى به آنجا بکنند و اگر در یک جاهایی می‌شود غله کاشت به آنها بذر بدهند.

رئیس - دستور آیین‌نامه داخلى است (صحیح است) آقاى رضوى فرمایشى داشتید؟

ابوالحسن رضوى - در ضمن معرفى آقاى معاون وزارت دارایى بنده می‌خواستم سؤال کنم که سابقاً آقاى بهنیا به سمت معاونت وزارت دارایى به مجلس معرفى شدند و بنده از مجمع قوانین آنچه که یادم هست هر وزارتخانه‌اى یک معاون پارلمانى بیشتر معرفى نمی‌کند. البته مقام آقاى خواجه نورى محرز است و همه هم به شخصیت و مقام ایشان اعتماد و احترام داریم ولى بنده می‌خواستم سؤال کنم که با معرفى جناب آقاى خواجه نورى دیگر آقاى بهنیا هم معاون پارلمانى وزارت دارایى هستند یا ایشان معاون پارلمانى نیستند یا چطور خواهد بود زیرا از مجموع قوانین بنده این طور درک کرده‌ام که هر وزارتخانه‌اى یک معاون پارلمانى بیشتر نمی‌خواهد.

رئیس - آقاى وزیر دارایی.

وزیردارایى - عرض می‌شود که در سال 1319 قانونى براى تشکیلات وزارت دارایى گذشته که تا امروز هم لغو نشده و در آن قانون پیش‌بینى شده است که وزیردارایى دو معاون دارد و خود بنده هم این افتخار را دارم که هنگام گذاشتن این قانون به عنوان معاون وزارت دارایى به مجلس معرفى شدم و از آن تاریخ تاکنون هم وزارت دارایى همیشه دو معاون داشته و این قانون هم تا کنون لغو نشده (رضوى - معاون پارلمانى یکى بوده) آقاى بهنیا الان معاون وزارت دارایى هستند و مطابق صریح قانون 1319 که هنوز هم لغو نشده است آقاى بهنیاوآقاى خواجه نورى هردومعاون هستند

رضوى - بالا خره یک نفر را باید براى معاون پارلمانى معرفى بکنند (همهمه نمایندگان).

4. تصویب ماده واحده آیین‌نامه داخلى مجلس شوراى ملى‏

رئیس - آیین‌نامه داخلى مجلس دو فوریت داشت دو فوریتش تصویب شده (صحیح است) و مذاکرات به عمل آمده که آقاى دکتر شفق به عنوان موافق صحبت فرمودند و مخالف هم (مکى - بنده بودم) مخالف هم آقاى مکى است. در ماده واحده که الان مطرح است باید صحبت بشود چون کفایت مذاکرات پیشنهاد شده و رد شده این است که باید مذاکره ادامه پیدا کند (امیر تیمور - بنده هم اجازه خواسته بودم) آقاى مکى بفرمایید.

مکى - بنده باید مقدمتاً به عرض آقایان نمایندگان برسانم که طبق نظامنامه‌اى که هنوز لغو نشده بایستى خبرهایی که از شعب و از کمیسیون‌ها به مجلس داده می‌شود 24 ساعت قبل طبع و توزیع شده باشد تا نمایندگان در اطراف اصلاحاتى که در شعبه یا در کمیسیون شده است بتوانند مطالعاتى به عمل آورند و در مجلس رویش بحث بکنند. این ورقه‌اى را که از کمیسیون به مجلس داده شده یعنى موادى که در کمیسیون تغییر داده شده امروز توزیع شده است حالا بنده تاریخ طبعش را نمی‌دانم کى است ولى امروز به دست من رسیده است و بنابراین مخالف نظامنامه است که بایستى 24 ساعت قبل طبع و توزیع شده باشد و بین نمایندگان قسمت شده باشد تا نمایندگان بتوانند در اطرف موادى که تغییر کرده یا موادى که در کمیسیون اصلاح شده اظهار نظر کرده باشند بنده به طور کلى البته با این آیین‌نامه که سابقاً تنظیم شده بود خیلى مخالف بودم ولى با اصلاحاتى که می‌بینم در کمیسیون شده یک قدرى از شدت مخالفتم کاسته‌ام و قبلاً می‌خواستم از یک عده از همکاران محترم که در کمیسیون حضور داشتند و از حقوق اقلیت مجلس دفاع کردند تشکر کنم (صحیح است) واقعاً از آقاى یمین اسفندیارى و همچنین از آقاى ملک مدنى و چند نفر دیگر از آقایانى که جزء اکثریت مجلس بوده‌اند تا آخره دوره و همیشه در اکثریت بوده‌اند و دیدم با یک حسن نیتى در این مورد دفاع از حقوق اقلیت می‌کنند تشکر می‌کنم و البته از جناب آقاى امیر تیمور هم بنده کمال تشکر را دارم که آن روز واقعاً ایشان دفاع بسیار خوبى فرمودند و نگذاشتند آن طورى که در نظر گرفته شده بود و می‌خواستند یک باره حقوق اقلیت را در مجلس از بین ببرند ایشان دفاع کردند و نگذاشتند خلاصه این آیین‌نامه را به طوری که ملاحظه فرمودید اصلاح شده است به مجلس شوراى ملى آمده است. بنده در آن کمیسیون عرض کردم اجازه بدهید توضیح عرض بکنم براى اقلیت. این است که در آن کمیسیون که بنده آن روز حضور پیدا کردم از جناب آقاى تقى‌زاده هم که لطفاً به من اجازه دادند که به نام اقلیت مجلس نظرم را عرض کنم اینجا تشکر می‌کنم بنده آنجا عرض کردم که اگر انتخابات این طور باشد که براى مجلس مؤسسان جریان پیدا کردند اطمینان می‌دهم به آقایان که در دوره شانزدهم اقلیتى اصلاً وجود خارجى ندارد و بنده و امثال بنده هم که از اول دوره رل اقلیت را ایفا می‌کردیم در آن مجلس راهى نخواهیم داشت و اقلیت در مجلس شانزدهم وجود نخواهد داشت و اگر براى این دو سه ماه مجلس پانزدهم است که می‌خواهند حقوق اقلیت را ضایع بکنند این آفتاب لب بام است و تا تکان بخورید این دو سه ماهه تمام می‌شود بنابراین ارزش نداشت که یک آیین‌نامه‌اى با این سرعت و با این عجله به مجلس بیاورند مجلس چهارده پانزده دوره با همین آیین‌نامه‌اش گذرانیده بود و هیمشه هم مجلس‌هاى ایران حفظ حدود و ثغور این مملکت را کرده‌اند. آیین‌نامه هم جریان

+++

مجلس را عوض نمی‌کند باید افراد عوض شوند باید اصول را در این مملکت محترم شمرد و آزادى کامل داد تا مردم بتوانند مجلس خوب داشته باشند آیین‌نامه در خوبى یا بدى مجلس تأثیرى ندارد (صحیح است) در پارلمان‌‌هاى دنیا آن طوری که همه آقایان می‌دانند همیشه نسبت به اقلیت و حقوق اقلیت اکثریت مجلس یک احترام خاصى دارد و حقوق اقلیت را اکثریت حفظ می‌کند مثلاً در پارلمان انگلستان که می‌گویند اگر هر وکیلى خواست استیضاح بکند بایستى پانزده نماینده آن را قبول بکنند اگر یک نماینده و لو این که با تمام اکثریت مجلس مخالف باشد بخواهد استیضاح کند تمام هفتصد و چند کرسى که در مجلس نماینده هست تمام با آن نماینده موافقت می‌کنند و می‌گویند بگذار انتقاد بکند تا ما بدانیم معایب کار ما کدام است و همه اکثریت استیضاح آن یک نفر را امضا می‌کنند اما در اینجا مثلاً براى استیضاح کننده سه ساعت وقت قائل شده‌اند و آن وقت پس از سه ساعت موکول به رأى مجلس است در مجلس شوراى ملى ایران اکثریت هرگز دل‌شان نمی‌خواهد که اقلیت حتى از آن سه ساعت هم استفاده بکند و کراراً آقایان دیده‌اند که وقتى یک‏... (جمعى از نمایندگان - اکثریت نیست) (پس از چند لحظه عده کافى شد)

رئیس - بفرمایید آقاى مکى‏

مکى - البته هیچوقت اکثریت که طرفدار یک دولتى است مایل نیست که در اطراف آن دولت زیاد بحث شود زیاد انتقاد بشود غالب آقایان ملاحظه فرموده‌اند وقتى یک لوایح در مجلس مطرح می‌شود و یک اقلیت ناچیزى هم در مجلس هست نسبت به آن لایحه یا نسبى به آن قسمتى که از طرف دولت پیشنهاد شده است شروع به مذاکره شده است چقدر از طرف آقایان پیشنهاد کفایت مذاکرات یا قطع کلام ناطق می‌شود که مذاکرات را کوتاه کند زود به لوایح رأى بگیریم. پس بنابراین انتقاد کننده استیضاح کننده را در این آیین‌نامه محدود کرده به سه ساعت در صورتى که ممکن است یک ناطقى در استیضاح خودش چندین مورد داشته باشد و بخواهد آن موارد را با اسناد و مدارک ارائه نماید. سه ساعت وقت کافى نخواهد بود بنده خیال می‌کنم کوتاه کردن مدت در استیضاح و همچنین در پیشنهاداتى که آقایان نمایندگان می‌دهند این یک چیزى است که در این آیین‌نامه زاید است یعنى آیین‌نامه‌اى که در کمیسیون در تحت نظر آقاى تقى‌زاده تدوین شده است یک روز آقاى تقى‌زاده راجع به یک موردى آمدند پشت تریبون توضیح بدهند در یک پیشنهادى. پیشنهاد ایشان سه ربع طول کشید خود ایشان تنظیم کننده این آیین‌نامه بودند بنده تعجب می‌کنم وقتى پیشنهادى باشد و نمایند‌ه‌ا‌ى بخواهد در اطراف پیشنهادى توضیح بدهد چطور می‌توان در ظرف 15 دقیقه خوب توضیح داد و در اطراف آن مذاکره کرد و این 15 دقیقه و سه ساعت بنده خیال می‌کنم که حق نماینده و استیضاح کنند و اقلیت را سلب می‌کند. این یک موردى بود که بنده انتقاد داشتم به این آیین‌نامه و البته همین طور که آقاى فولادوند و سایرین فرمودند این آیین‌نامه نه این که قابل اصلاح نباشد بایستى اصلاح بشود البته آن روزى که این آیین‌نامه را نوشته‌اند یک احتیاجاتى یک مواردى در نظر گرفته نشده و باید اصلاح بشود یکى از مواردى که بنده در کمیسیون عرض کردم در این آیین‌نامه باید گنجانده بشود راجع به مصونیت وکلا است یک وکیل البته مادامى که در مجلس شورای ملى هست مصونیت دارد مطابق قانون اساسى ولى همین وکیل به واسطه مخالفت‌هایی که با دولت می‌کند همین قدر که جریان عوض می‌شود و دوره هم خاتمه پیدا می‌کند این وکیل را تحت تعقیب قرار مى‌دهند در دوره 14 هم عده‌اى از وکلا در مجلس شوراى ملى بودند که بلافاصله پس از خاتمه دوره 14 این‌ها را به زندان بردند یکى آقاى دکتر طاهرى که الان وزیر مشاور هستند یکى آقاى دولت‌آبادى که الان شهردار هستند یک دسته از این وکلا را گرفتند و بردند به زندان بدون این که جرم آنها معین شود بنده خیال می‌کنم جرم آنها این بوده که در دوره 14 چون رل اکثریت را بازى می‌کردند و آن یک مقدارى وضع سیاست کشور عوض شده بود آنها را بدون هیچ جرمى بدون هیچ گناهى بردند در زندان مدتى هم به موجب ماده پنج نگاهدارى کردند حبس کردند و بعد ول‌شان کردند بنده می‌خواهم از آقایان نمایندگان محترم بپرسم که چه تأمین براى نمایندگان مجلس در دوره فترت یا در دوره بعد هست که به محض این که مجلس تمام شد یک دسته‌اى را نگیرند ببرند زندان یک جرمى را به ایشان قائل نشوند یا بگویند به موجب ماده 5 یک دسته از نمایندگان را باید گرفت بنده خیال می‌کنم باید در این آیین‌نامه این مورد هم پیش‌بینى شده باشد اگر یک نماینده در دوره گذشته به علت انجام وظیفه دولت با او مخالفت‌هایی داشته باشد دولت نتواند او را بگیرد و به موجب ماده 5 در زندان نگهش دارد و این یکى از مواردى است که مورد توجه آقایان قرار نگرفته و بنده به این نکته توجه همکاران محترم را جلب می‌کنم و انتظار دارم که مجلس و اکثریت آقایان نمایندگان هم که من دیدم با یک نظر مساعدى نسبت به اصلاح این آیین‌نامه اقدام کرده‌اند راجع به این مورد هم اقدام اساسى که باید بشود بشود. (برزین - آقاى مکى در قانون مجازات عمومى یک ماده‌اى داریم که اگر خواستند این کار را بکنند مجازات می‌شوند) بلى مواردى داریم ولى وکلاى دوره 14 را به موجب ماده 5 گرفتند بلافاصله بعد از دوره 14 مثل آقاى دکتر طاهرى و دولت‌آبادى و دشتى و چند نفر دیگر. یک دسته از وکلا را گرفته بودند حبس کردند به موجب ماده 5 حکومت نظامى آنها را حبس کردند و بعد هم جرمى نداشتند و بعضی‌ها هم کلیه‌شان عیب کرد نمی‌دانم کبدشان خراب شد بعد هم آنها را ول کردند بعد هم وزیر شدند اینها را باید آقایان متوجه باشند که یک وکیلى که در مجلس انجام وظیفه می‌کند اگر باز هم در دوره یا بعد از دوره فترت بخواهند او را بگیرند باز هم اطلاع بدهند فلان وکیل را ما گرفتیم به عنوان ماده 5 یا فلان جرم را کرده بود یا فلان پرونده را ما می‌خواهیم براى ایشان بسازیم ما نباید اجازه بدهیم (برزین - آقاى مکى شما را هم اگر بگیرند وزیر می‌شوید) ولى آنهایی که با از ما بهترها سر و کار دارند وزیر می‌شوند ولى بنده را اگر بگیرند بنده مى‌ترسم رفتگر هم نشوم. یکى از موارد دیگرى که بنده راجع به این آیین‌نامه بایستى عرایضى بکنم به اعتبار نامه آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى است. البته بنده خودم یکى از افرادى بودم که با چند تا اعتبارنامه مخالفت کردم و امروز هم شاید پشیمان باشم که چرا این کار را کردم زیرا بى‌اثر بود (حاذقى - من همان روز هم عرض کردم) ولى اصولاً یک مواردى هست که اگر اعتبارنامه در مجلس مطرح بشود بنده خیال می‌کنم خیلى از مسائل مهم سیاسى مملکتى را روشن می‌کند در دوره 14 در یک اعتبارنامه‌اى مذاکرات مفصلى شدکه راجع به علل و پیدایش کودتا بود. بنده خیال می‌کنم که یک مقدارى از سیاست این مملکت را روشن کرد در همین دوره آقاى عباس اسکندرى راجع به اعتبارنامه آقاى تقى‌زاده صحبت کرد و مذاکره کردند و مجلس هم با یک شرطى رأى داد همان مذاکراتى که درباره اعتبارنامه جناب آقاى تقى‌زاده شده بود ایشان را وادار کرد که - راجع به نفت آن نطق تاریخى را که باید واقعاً ملت ایران از ایشان تشکر بکند که یک چنین نطق تاریخى را در این مجلس کردند یادگارى از خودشان گذاشتند که در چه محیط و در چه فضایى قرارداد نفت تمدید شده است یک چنین نطقى کردند در مجلس بنده سؤال می‌کنم از آقایان نمایدگان که اگر در دوره چهاردهم و دردوره 15 راجع به آن اعتبار‌نامه دو موضوع سیاسى و حیاتى مملکت را رویش بحث نمی‌کردند اگر در کمیسیون مطرح شده بود در آرشیو مجلس اینها سابقه‌اى از خودش می‌گذاشت پس اعتبارنامه وکلا هم بایستى به همین دلیلى که عرض کردم در مجلس شوراى ملى مطرح شود تا دلایل طرفین گفته شود یعنى جناب آقاى دکتر مصدق‌السلطنه راجع به کودتا آن بیانات را بکنند، جناب آقاى آقا سید ضیاء‌الدین طباطبایى هم در دفاع از اعتبارنامه‌شان آن بیانات را بکنند که مجموعاً یک قسمت از تاریخ سیاسى مملکت روشن شود و همچنین بایستى همکار محترم که به مسافرت اروپا رفته‌اند آقاى عباس میرزا اسکندرى راجع به نفت و اعتبارنامه آقاى تقى‌زاده آن مطالب را بیان کند که آقاى تقى‌زاده هم یک چنین نطق مهم و تاریخى را ایراد بکنند. بنابراین در این مورد هم بنده خیال می‌کنم که اگر آقایان موافقت می‌کنند که باز اعتبارنامه‌ها در مجلس رسیدگى شود و در مجلس عقیده موافق و مخالف رویش اظهار شود بعد رأى گرفته شود اینجا هم به صلاح مملکت است و هم در غالب از موارد بسیارى از مسائل مهم مملکتى را ممکن است روشن و حل بکند. (یکى از نمایندگان - آقاى مکى کوتاه بفرمایید) اگر بنده هم کوتاه بکنم خیال می‌کنم جناب آقاى امیر تیمور اگر نقصى در بیان بنده باشد ایشان اصلاح خواهند کرد.

رئیس - راجع به کفایت مذاکرات پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

پس از خاتمه بیانات آقاى مکى پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌نماییم. صدر‌زاده - عباس مسعودى - نبوى - دکتر جلال عبده - حاذقى.

رضوى - من مخالفم باید توضیح بدهم.

عباس مسعودى - آقاى رضوى صحبت بکنند بعد.

+++

دکتر عبده - موافق باید صحبت بکند بعد.

رئیس - آقاى صدرزاده بفرمایید

صدرزاده - عرض کنم موضوع تغییر آیین‌نامه به طوری که در مقدمه گزارش کمیسیون هم انشاء شده است این آیین‌نامه کنونى در دوره دوم به تصویب رسیده است و در اواخر همان دوره هم متوجه به معایب آن بوده‌اند در ادوار بعد هم پیشنهاداتى رسیده است براى اصلاح همین تا بالاخره در دوره 15 بیشتر متوجه معایب و نواقص این آیین‌نامه کنونى شدند پیشنهادى تنظیم شد که کمیسیونى براى رسیدگى و تنظیم آیین‌نامه جدید منعقد شود و از شعب اشخاصى تعیین شدند و رسیدگى کاملى با بصیرتى که داشتند نمودند و در حال حاضر هم موافق و مخالف نسبت به آن بیانات خودشان را کرده‌اند و ما الان بایستى اینجا تصمیم بگیریم که آیا با آیین‌نامه سابق می‌توانیم وظایف خودمان را انجام بدهیم یا با آیین‌نامه فعلى بنده خیال می‌کنم همین وضعیتى که در ضمن نطق براى آقاى مکى رخ داد ما را به تصویب آیین‌نامه کنونى مفید مى‌سازد (نمایندگان - صحیح است) زیرا که ایشان مشغول صحبت و مذاکره بودند و به خارج شدن یک نفر از نمایندگان نتوانستند صحبت خودشان را ادامه بدهند موضوع دیگرى که مورد نظر مخالفین نسبت به آیین‌نامه بود موضوع استیضاح و موضوع ارتکاب جنحه و جنایت از طرف وکلا بود نسبت به این دو قسمت هم اخیراً کمیسیون آیین‌نامه تجدید نظر کرد و مقرراتى که به هیچ وجه مخالف با حقوق اقلیت نباشد تعیین کرد. به علاوه این آیین‌نامه به صورت آزمایش تصویب می‌شود (نمایندگان - صحیح است) البته اگر در ضمن برخوردیم که باز معایبى دارد در ادوار بعد یا در همین دوره در رفع این معایب اقدام می‌شود و خواهش می‌کنم که آقایان راجع به این موضوع تصمیم خودشان را ابراز دارند تا ما بتوانیم در این مدت کوتاهى که از دوره مانده وظایفى را که در عهده داریم بهتر انجام دهیم.

رئیس - آقاى رضوى بفرمایید.

رضوى - چندین مرتبه در مدت یک سال راجع به موضوع آیین‌نامه در این مجلس مطالبى مورد گفتگو و بحث شد و در هر دفعه اگر بنا شد آقایان فرمایشى داشتند، اعتراضاتى داشتند، نظریاتى داشتند کمیسیون موجود بود می‌توانستند تشریف بیاورند و تا آخرین حدى که میسر بود آیین‌نامه که تقدیم شده بر طبق احتیاج چنین مجلس تصویب و اصلاح شده و آن وقت این آیین‌نامه باید مورد نظر و به اصطلاح به کار بردن و توجه روزمره در هر جلسه آقایان قرار گیرد البته من قطع دارم که همه آقایان مطالعه کرده‌اند ولى در عین حال یک اشکالاتى که ذکر می‌شود اگر درست در اطراف آن توضیحاتى داده نشود و جوابش داده نشود، و یک توضیحاتى در پیرامون مطالبى که مورد انتقاد بوده است به عمل نیاید آن وقت ممکن است این اشکال در ذهن آقایان باقى باشد و در نتیجه با ایمان راسخ نسبت به آیین‌نامه‌اى که تهیه شده حسن نظرى نداشته باشند، از این جهت به طورکلى معتقد هستم که اگر موافقت بفرمایید آقایان، اینک که یکى دو نفر از مخالفین فرمایشاتى کرده اند، اعتراضاتى کرده‌اند در اطراف آن توضیحى داده شود یعنى جواب فرمایشات داده شود تا ذهن مجلس کاملا آماده شود و واقف باشد به جهات مرجحه و مزایایى که در آیین‌نامه فعلى که الان دارد بحث می‌شود موجود است و مزایایى که این آیین‌نامه نسبت به آن آیین‌نامه‌اى که تاکنون مورد عمل مجلس بوده است معلوم شود و آن وقت با ایمان و اطمینان بیشترى مورد قبول آقایان واقع شود و بنده فکر می‌کنم حتى آقایان مخالفین و معترضین هم با ما همصدا بشوند و معتقد با به کار بردن این آیین‌نامه جدید بشوند، این بود اولاً بنده در این که مذاکره کافى نیست، بنابراین اگر بحث در پیرامون کفایت مذاکرات باید بشود بحث بنده اینجا خاتمه پیدا می‌کند و اگر هم اجازه بفرمایید از نظر مخبر بودن یک توضیحاتى عرض کنم.

5. معرفى آقاى سیاح به سمت وزارت راه از طرف آقاى نخست وزیر

رئیس - باید رأى گرفت، آقاى نخست وزیر فرمایشى دارید بفرمایید.

نخست وزیر - آقاى سیاح که از مأمورین مجرب و درستکار دولت هستند و سابقه طولانى در خدمت به مملکت دارند حضور اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به سمت وزارت راه معرفى شدند (مبارک است) و اینک ایشان را به مجلس شورای ملى معرفى می‌کنم‏.

نمایندگان - مبارک است.

رئیس - آقایان تشریف نبرید می‌خواهیم رأى بگیریم. آقایانى که با کفایت مذاکرات موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهادات قرائت می‌شود، پیشنهاد آقایان فولادوند و صدرزاده قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نماییم عبارت ماده واحده طرح پیشنهادى به طریق زیر اصلاح شود.

ماده واحده - آیین‌نامه داخلى مجلس که به تصویب کمیسیون مخصوصى رسیده به عنوان آزمایش موقت به موقع اجرا گذاشته می‌شود.

رئیس - آقاى صدرزاده بفرمایید.

صدرزاده - بنده منظورم از این پیشنهاد این بود که یک کار غلطى انجام نشود (آزاد - مدتش را هم معلوم بفرمایید) طرح پیشنهادى سابق این بود که هر چه کمیسیون تصویب کرد به موقع اجرا گذارده بشود، بنده می‌خواستم این طور بنویسید به کمیسیون آیین‌نامه داخلى مجلس را تصویب و پس از تصویب به عنوان آزمایشى موقت به موقع اجرا گذارده می‌شود. این را آقایان مخالفت فرمودند و گفتند که کمیسیون کار خودش را بکند و بعد مجلس هم رأى خودش را بدهد، براى این که یک کار غلطى نکرده باشیم طرحى که با امضاى 16 نفر آقایان نمایندگان پیشنهاد کردیم چون معلوم شد که طرح سابق جریان خودش را طى کرده طرح جدید نمی‌توانیم مطرح کنیم این بود که بنده اینجا پیشنهاد کردم آیین‌نامه داخلى مجلس عین این عبارت است‏... ولى «به تصویب مجلس» آیین‌نامه داخلى مجلس که به تصویب کمیسیون مخصوصى رسیده به عنوان آزمایش موقت به موقع اجرا گذارده می‌شود.

اردلان - با اصلاحاتى که شده است.

برزین - با مدت یک سال.

رئیس - آقاى امیر تیمور.

امیر تیمور - عرایضم را بکنم یا راجع به این پیشنهاد عرض کنم؟

رئیس - به کفایت مذاکرات مجلس رأى داد.

امیر تیمور - بنده راجع به این پیشنهاد موافقم ولى قید بفرمایید به عنوان آزمایش تا آخردوره پانزدهم که در دوره شانزدهم تکلیفش معین بشود.

رئیس - دوره شانزدهم که نمی‌شود آیین‌نامه نداشته باشد تا دو ماه بدون آیین‌نامه باشند

امیر تیمور - نکاتى در این آیین‌نامه مورد توجه شده که می‌بایست اجازه می‌دادید به عرض مجلس برسد متأسفانه آقایان به کفایت مجلس رأى دادند و بسیار باز مسائل را بدون توجه از آن خواهید گذشت (دکتر بقایى - اصلاح می‌شود) بنده خودم هم می‌دانم که توجه می‌کنند و اصلاح می‌شود خواهش آقا بگذارید بنده مطالبم که تمام شد آن وقت تشریف بیاورید جواب بفرمایید این مقدار را بنده خودم هم ادراک دارم یک مطلب فوق‌العاده لازمى فوت می‌شود و من‌جمله در ماده 139 است که بنده به جناب آقاى رضوى که بى‌اندازه هم زحمت در تدوین و تنظیم آیین‌نامه کشیده‌اند تذکر دادم یک مسائلى هست که باید فى المجلس دقت بشود و اگر وقف‌هاى در آن پیدا بشود این به ضرر کشور است یک ساعت هم نمی‌توان براى آن حقیقت مدت قائل شد و همچنین مسائل دیگر که بنده امیدوارم این مسائل مورد توجه آقایان خواهد شد پیشنهاد هم می‌دهم اما راجع به این پیشنهاد عرضى ندارم.

قبادیان - آقاى فولادوند یک موعدى برایش معین بکنید مجلس هم موافقت می‌کند.

رئیس - این پیشنهاد آقاى فولادوند یک اصلاح عبارتى است اگر به نظر آقایان عیبى نداشته باشد بد نیست.

رضوى - اجازه بفرمایید من به نام مخبر کمیسیون اضافه کنم چون در آیین‌نامه اصلاحاتى شده است باید کلمه اصلاحات را هم اضافه کنم که آقایان بدانند در آیین‌نامه اصلاحاتى شده است و بعداً گزارش دادیم این کلمه را باید اضافه کنید که با اصلاحاتى که شد است اگر این طور نوشته شود مورد موافقت بنده است‏

. فولادوند - این جامع است آقا، مصوبه کمیسیون است جناب آقاى رضوى.

رضوى - باید اضافه کنید که آیین‌نامه با این اصلاحاتى که شده است در این صورت این پیشنهاد مورد موافقت بنده است.

فولادوند - نوشته شده است آیین‌نامه مصوبه کمیسیون، اصلاحات هم باز به تصویب کمیسیون رسیده است.

رضوى - بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم به موجب ماده 109.

رئیس - بفرمایید.

رضوى - حفظ نظم و ترتیب مجلس به علاوه واقعاً حفظ حیثیت و پرستیژ و شخصیت نمایندگان به عهده مقام ریاست و هیئت رئیسه است، الان یک عده هفتاد نفرى در این مجلس متأسفانه مظلومند انواع بی‌عدالتى و بی‌رحمى از طرف یک عد‌ه‌اى نسبت به آنها می‌شود و آن وقت عرض کنم که بدنامی‌ها افتراها دشنام‌ها، فحش‌ها تهمت‌ها به نام مجلس می‌شود در صورتى

+++

که عرض می‌کنم یک عده هفتاد نفرى از وکلاى مجلس بی‌گناهند، بنده آمده‌ام شکایت نزد خود مقام ریاست بکنم که واقعاً حقوق ما را کى باید حفظ کند.

رئیس - انشاء‌الله در این آیین‌نامه جدید که به تصویب رسیده حفظ مجلس خواهد شد، پیشنهاد آقاى فولادوند مجدداً قرائت می‌شود. (به شرح سابق قرائت شد)

دکتر بقایى - به علاوه اصلاحات.

رضوى - با اصلاحات.

رئیس - با اصلاحات است البته.

جمعى از نمایندگان - مدت هم لازم دارد.

عباس مسعودى - مدت لازم ندارد.

رئیس - ممکن است اگر کسى بخواهد پیشنهاد دیگرى بدهد، آقایانى که با این پیشنهاد موافقند قیام کنند. (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهاداتى که رسیده است هر کدام که با ماده واحده مخالف نباشد اینجا مطرح خواهد شد و رأى گرفته می‌شود، پیشنهاد آقاى دکتر شفق قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم به جاى ماده 183 و 184..

بعضى از نمایندگان - این پیشنهاد صحیح نیست.

رئیس - اگر پیشنهاداتى باید دراصلاح مواد بشود عین همان آیین‌نامه‌اى است که در مجلس مطرح بشود و اگر این پیشنهادات را بشود قبول کرد در تمام مواد پیشنهاد می‌دهند آقایان پس این زحمت بى‌حاصل است، اجازه بفرمایید پیشنهادى داده نشود که نوشته شود به جاى ماده فلان و فلان این طور اصلاح شود.

فولادوند - پیشنهاد آقاى دکتر شفق این طور است که به جاى ماده 183 و 184 این طور نوشته شود اگر نمایند‌ه‌اى در حین ارتکاب جنایت در خارج از محوطه مجلس دستگیر شود مطابق اصل 12 قانون اساسى با او رفتار خواهد شد (صحیح است) این چه عیبى دارد (صحیح است).

رئیس - آقاى دکتر شفق بفرمایید.

دکتر شفق - بنده این پیشنهاد را قبل از پیشنهاد آقاى فولادوند داده بودم و به نظر بنده خیلى مهم بود و بعد هم آقایان عملاً خواهند دید ولى چون پیشنهاد ایشان قبل از پیشنهاد بنده تصویب شده بود دیگر لازم نمی‌بینم که این پیشنهاد طرح بشود (احسنت)

رئیس - به عقیده بنده دیگر نمی‌شود پیشنهادى کرد که به این ماده واحده با یک اصلاحاتى آقایان رأى دادند (نبوى - قانون خاتمه یافت) (مکى - به عنوان ماده الحاقى میشود) تمام این پیشنهادات مربوط به مواد است ولى مربوط به ماده واحده نیست و نمی‌شود رأى گرفت چون مخالف ماده واحده است گفته شده است آنچه کمیسیون تصویب کرده است به طور آزمایش عمل مى‌شود.

نورالدین امامى - این آیین‌نامه دیگر تمام شده است.

نبوى - تصویب آیین‌نامه را اعلام بفرمایید.

رئیس - بنابراین آیین‌نامه تصویب شده است و دیگر نمی‌شود در اطراف آن صحبت کرد و پیشنهادى داد (صحیح است)

دکتر بقایى - اخطار دارم.

رئیس - مطابق چه ماده‌اى؟

دکتر بقایى - طبق ماده 207 چون بنده معتقدم که مجلس یک نظامنامه‌اى را که خودش تصویب کرده است در دفعه اول باید خودش رعایت کند اگر شروع بشود به عدم رعایت نظامنامه مثل این است که نظامنام‌هاى تصویب نشده است.

رئیس - اخطار خواهم کرد.

دکتر بقایى - ماده 207 می‌گوید که صندلى‌‌هاى ردیف اول...

رئیس - این صحیح است.

دکتر بقایى - جنابعالى هم باید اخطارکنید.

رئیس - نه این که بنده اخطار کرده‌ام بلکه مکرر هم گفته‌ام، آقا سید کمال از فردا اگر آقایان اسمى در ردیف جلو دارند باید بردارید و بگذارید در جاى دیگر در ردیف جلو جز وزیر و معاون کسى دیگر نباید باشد، یک عده مرخصى‌ها است که قرائت می‌شود.

دکتر بقایى - آقاى رئیس باید اخطار بفرمایید به آقایان طبق نظامنامه جدید از قدم اول که نمی‌شود نظامنامه را زیر پا گذاشت تعارف ندارد یا تصویب شده یا نشده است.

رئیس - نظامنامه جدید و قدیم یک حال دارد آقایان باید جلو را خالى کنند.

دکتر مجتهدى - بنده اخطار دارم.

رئیس - مطابق چه ماده‌اى؟

دکتر مجتهدى - این آیین‌نامه‌اى که تصویب شده است از موقعى قابل اجرا است که به صحه ملوکانه برسد.

رئیس - آیین‌نامه داخلى مجلس این را لازم ندارد.

(گزارش از کمیسیون مرخصى‌ها قرائت می‌شود)

(به شرح زیر قرائت شد)

آقاى دکتر معظمى به موجب گواهى پزشک از تاریخ چهاردهم فروردین 1328 مریض و مشغول معالجه بوده‌اند و به این واسطه یک ماه از حضور در مجلس معذور بوده‌اند و اکنون درخواست تصویب آن را نموده‌اند، کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس - عده براى رأى کافى نیست می‌ماند براى جلسه بعد. این آیین‌نامه داخلى را هم البته همه آقایان دیده‌اند بنده خواهش می‌کنم یک مراجعه به آن بفرمایید که از همین الان به موقع اجرا گذارده می‌شود و الان آقایانى که غایب می‌شوند در اینجا همان طور که در آیین‌نامه هست با آنها رفتار خواهد شد.

دکتر بقایى - پس چرا اخطار نمی‌فرمایید آقاى رئیس؟

رئیس - در این آیین‌نامه هست که آقایان در ردیف جلو می‌توانند بنشینند و موقت صحبتى دارند بکنند.

دکتر بقایى - ماده 207 را بخوانید.

مسعود ثابتى - ما ملتفت نشدیم که آیا شش ماه مدت دارد یا خیر.

6. تعطیل جلسه به عنوان تنفس

رئیس - خیر موقت گفته شده است، براى این که این آیین‌نامه اجرا بشود حالا با موافقت آقایان تنفس می‌دهیم، مطابق این آیین‌نامه ساعت مقرر حاضر غایب در مجلس معین می‌شود دیگر در خارج نیست بنابراین یک ربع هم آقایان حق تأخیر دارند جلسه روز سه‌شنبه ساعت 9، دستور طبق آیین‌نامه باید دستوررا هیئت رئیسه معین بکند، فردا معین می‌شود.

(در این موقع مقارن ظهر مجلس ختم می‌شود)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294478!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)