کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏ 19
[1396/06/01]

جلسه: 160 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه ششم بهمن ماه 1336  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‏ مجلس

2- سؤال آقاى مشار راجع به وضع راه‌آهن خراسان و جواب آقاى وزیر راه‏

3- سؤال آقاى خلعتبرى راجع به عدم قبول تقاضاى ثبت مراتع جنگلى و جواب آقاى کفیل دادگسترى‏

4- سؤال آقاى ارباب راجع به عدم تقدیم لوایح مصوب کمیسیون مشترک دادگسترى و جواب آقاى کفیل دادگسترى‏

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى صارمى‏

6- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون بهدارى راجع به واگذارى امور بهدارى به مردم‏

7- بیانات بعد از دستور آقای عمیدی‌ نوری

8- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏ 19

 

 

جلسه: 160

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه ششم بهمن ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‏ مجلس

2- سؤال آقاى مشار راجع به وضع راه‌آهن خراسان و جواب آقاى وزیر راه‏

3- سؤال آقاى خلعتبرى راجع به عدم قبول تقاضاى ثبت مراتع جنگلى و جواب آقاى کفیل دادگسترى‏

4- سؤال آقاى ارباب راجع به عدم تقدیم لوایح مصوب کمیسیون مشترک دادگسترى و جواب آقاى کفیل دادگسترى‏

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى صارمى‏

6- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون بهدارى راجع به واگذارى امور بهدارى به مردم‏

7- بیانات بعد از دستور آقای عمیدی‌ نوری

8- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

 

مجلس دو ساعت و یک ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

1- تصویب صورت‏‌مجلس

رئیس- صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

غایبین با اجازه- آقایان: اخوان. سنندجى. کاظم شیبانى. یارافشار. دکتر اصلان افشار. سلطان‌مراد بختیار. سراج حجازى. آقایان. مشایخى. دکتر ضیایى. صراف‌زداه. مهندس اردبیلى. سالار بهزادى. دکتر عدل. اورنگ. موسوى. ذوالفقارى. دکتر نفیسى. عبدالحمید بختیار. بوربور. امامى‌خویى. صادق بوشهرى.

غایبین بى‌اجازه آقایان: قرشى. مهندس فیروز. اریه. دکتر طاهرى. کیکاوسى.

دیر آمدگان و زود رفتگان با اجازه- آقایان: تربتى. تیمورتاش. مهندس سلطانى. عرب‌شیبانى. دکتر پیرنیا. استخر.

غایبین در رأى- آقایان: ارباب. اسفندیارى. بهبهانى.

رئیس- نظرى نسبت به صورت مجلس نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2- سؤال آقاى مشار راجع به وضع راه‌آهن خراسان و جواب آقاى وزیر راه‏

رئیس- سؤالات در دستور است آقاى مشار بفرمایید.

مشار- بنده سؤالى از وزارت راه راجع به وضع راه‌آهن خراسان و بهره‌بردارى آن کرده‌ام و مدتى هم گذشته این سفر اخیر که به خراسان رفتم دیدم وضع به همان حال است حالا نمی‌دانم جناب آقاى وزیر راه مسبوق هستند یا نه و چه جوابى می‌فرمایند.

رئیس- آقاى وزیر راه

وزیر راه (سرلشگر انصارى)- به طوری که استحضار دارند در 14 اردیبهشت سال جارى بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى راه‌آهن خراسان را افتتاح فرمودند از آن تاریخ بهره‌بردارى از واگن‌هاى مسافرى و بارى در این راه شروع شد متأسفانه در بدو امر چون واگن‌هاى مسافرى سفارش شده بود نرسیده بود و استقبال فوق‌العاده مردم از مسافرت با قطار موجب شد که یک مدتى تعداد مسافرین به مراتب بیش از گنجایش قطارها باشد ناچار از کلیه خطوط واگن‌هاى مسافرى کسر شد به خط خراسان تخصیص داده شد به طوری که علاوه بر قطار عادى یک قطار فوق‌العاده هم هفته‌اى سه روز به خراسان می‌رود ولى متأسفانه این قطار فوق‌العاده هم تکافوى مسافرین را نمی‌کرد جناب آقاى مشار قائم‌مقامى با اطلاعى که به وضع مسافرین داشتند چندین بار تذکر فرمودند جدیت شد و نواقصى که مشادهده فرموده بودند رفع شد یکی از نواقصى که به نظر ایشان رسیده بود موضوع فروش بلیط قطار بود و نوبت گرفتن مسافرین چون تعداد مسافرین چند برابر ظرفیت راه‌آهن بود راه‌آهن مجبور شد که نوبت براى مسافرین در نظر بگیرد یک عده اشخاص بیکار هم از این موقعیت استفاده کرده و مراجعه می‌کردند بلیط می‌خریدند و بعد به مسافرینى که عجله داشتند یا از وسط راه می‌خواستند حرکت نمایند به قیمت اضافى می‌فروختند به وسیلة شهربانى و دادگسترى اقدام شد عده‌اى از این اشخاص را توقیف کردند خوشبختانه تا حدى جلوگیرى شد براى رفع این نواقص نظر اصلى اضافه کردن سالن‌ها بود و خوشبختانه با اضافه شدن عواید راه‌آهن در سال جارى در حدود 100 واگن سفارش دادیم که خوشبختانه الان چهل واگن رسیده است و بقیه هم خواهد رسید و براى سال آینده 250 واگن سفارش دادیم که خواهد رسید و بنده شخصاً روى عقیده‌اى که به حضرت ثامن‌الائمه (ع) دارم و علاقمندم مسافرینى که به این خط می‌روند آسایش داشته باشند از هر گونه اقدام براى اصلاح وضع مسافرین کوتاهى نخواهم کرد.

رئیس- آقاى مشار نظرى ندارید؟

مشار- البته همین طور که فرمودید خیلى خوشوقتم که جناب آقاى وزیر راه متوجه هستند ولى بدانند که هنوز هم وضع بلیط بسیار بسیار بد است و چون نمى‌خواهم عرایضى بکنم توضیح بیشترى نمی‌دهم و امیدوارم با توجه جنابعالى این اشکالات رفع شود چون الان هم که وضع عادى است و مسافر کم است وضع بلیط به همان وضع هست

+++

و بازار سیاه است لطفى بفرمایید که بازار سیاه از بین برود منتهاى تشکر را دارم‏.

3- سؤال آقاى خلعتبرى راجع به عدم قبول تقاضاى ثبت مراتع جنگلى و جواب آقاى کفیل دادگسترى‏

رئیس- آقاى خلعتبرى

خلعتبرى- در مازندران عده زیادى مردم هستند که مالک مراتعى هستند که در آن درخت هست مراتع جنگلى است و تقریباً اکثریت قریب به اتقاق آنها هم خرده مالک هستند بنده اطلاع دارم‏.

رئیس- سؤال‌تان از وزارت دادگسترى است راجع به سؤال‌تان صحبت بفرمایید.

خلعتبرى- سؤال بنده از وزارت دادگسترى راجع به عدم قبول ثبت مراتع است‏.

رئیس- بفرمایید.

خلعتبرى- بله عرض کنم این عده که درآمدمان خیلى قلیل است و حتى براى زندگی‌شان کافى نیست براى کارهاى کشاورزى و فعالیت‌هاى کشاورزى احتیاج به استقراض دارند و آقایان محترم می‌دانند تمام ادارات و بانک‌ها و بانک کشاورزى بدون این که یک ملک ثبت شده‌اى وثیقه بگیرند یک دینار به کسى وام نمى‌دهند لااقل بهانه‌اى هست براى ندادن بنده و همین طور نمایندگان محترم مازندران از دولت تقاضا کردیم که تقاضاى ثبت این مردم را که تمام آنها را می‌شود گفت خرده مالک هستند قبول کنند مطابق قانون هر کسى محل و ملکى را متصرف باشد عنوان تصرف با شهادت‌نامه براى قبول ثبت در تمام کشور کافى است و صد هزار ملک در تمام این مملکت با همین کیفیت تقاضاى ثبت شده در مازندران از قرون متمادى به این طرف مردم و خرده مالکین به جنگل احتیاج داشته‌اند جنگل براى آنها یک چیز لوکس نیست زندگى آنها روى گاو است و گوسفند است و احشام و اینها را هم در جنگل‌ها خودشان نگه می‌دارند و تربیت می‌کنند و اراضى آن خیلى کوچک است اینها که جنگل دارند چند جریب ملک بیشتر ندارند براى اکثر آنها در شرایط فعلى ایجاد نگرانى شده است که به چه علت دولت تقاضاى ثبت آنها را نمی‌پذیرد یعنى ادارات ثبت اسناد به دستور دولت تقاضاى ثبت آنها را قبول نمی‌کند و حتى عده‌اى هم درصدد افتاده‌اند تبلیغات سویى علیه دولت بکنند خوشبختانه بنده و همکاران محترم من و استانداران وقت هم تذکر دادند در این مورد سوءنیتى نیست روى تشریفات بی‌خود روى جریانات ادارى است و ما نگذاشتیم تبلیغات اشخاصى که می‌خواهند مناطق حساس کشور را منقلب بکنند مؤثر واقع شود (مهندس شیبانى- جنگل‌ها را از بین بردند) موضوع حفظ جنگل هیچ ربطى به مالک بودن و صاحب بودن ندارد براى این که هر چه جنگل دارند بنده سؤال کردم با این که دولت تأکید کرده است و جناب آقاى نخست‌وزیر هم دستور داده‌اند و کمیسیون‌هاى متعدد شده است چرا رفع نگرانى از مردم نمی‌شود و تقاضاى ثبت‌شان را نمی‌پذیرند این را جناب آقاى کفیل وزارت دادگسترى جواب بگویند اگر لازم شد بعد جواب عرض می‌کنم‏.

رئیس- آقاى کفیل وزارت دادگسترى.

کفیل وزارت دادگسترى (مجلسى)- آقایان نمایندگان محترم اطلاع دارند وضعیت جنگل‌هاى شمال ایران یک وضع خاصى دارد و با سایر جنگل‌ها تفاوت دارد یعنى یک قسمت از جنگل‌ها جنگل‌هاى عمومى است و مراتعى که ذکر مى‌شود غیر از مراتعى است که در سایر نقاط ایران است البته اگر این مراتع در آسمان باز باشد هیچ اشکالى براى ثبتش پیش نمى‌آید ولى مراتعى هست که در خود جنگل است تصرف اشخاص در این مراتع به هیچ‌وجه معلوم نیست و به اداره ثبت اسناد هم هیچ وقت گفته نشده که از ثبت این قبیل اشخاص جلوگیرى بشود ولى براى حفظ جنگل‌هاى عمومى و براى تشخیص جنگل‌هاى عمومى از اختصاصى این طور مقرر شده که کمیسیونى از نماینده دولت و نماینده جنگلبانى و نماینده یکى از ادارات دولتى دیگر بروند محل را ببینند و ببینند آیا واقعاً این جنگل که به نام مرتع تقاضاى ثبتش شده مرتع است جنگل عمومى است یا از جنگل‌هاى اختصاصى است که مالک خاص دارد این کمیسیون وقتى که رسیدگى کرد و دید که واقعاً از جنگل‌هاى اختصاصى است و مانعى براى ثبتش نیست بنده خیال می‌کنم دیگر جاى نگرانى وجود نداشته باشد به‌خصوص که لایحه جنگل‌ها هم تهیه شده و براى حق استفاده از جنگل و اشجار مقرراتى وضع می‌شود که به هیچ‌وجه دیگر جلوگیرى هم نخواهد شد که اشخاص در جنگل‌هاى خصوصى خودشان آن استفاده قانونى را که باید بکنند کرده باشد این موضوعى که جناب آقاى خلعتبرى فرمودند موضوع ساده‌اى نیست از سال‌ها پیش از هفت هشت سال پیش سابقه دارد البته در سوابق امر اشخاصى جنگل‌هایى را به نام مرتع تقاضاى ثبت کرده بودند و حال آن که این مراتع جنگل‌هاى عمومى بود براى جلوگیرى از این سوء استفاده و تصرف اموال عمومى قرار شد این کمیسیون اول تشخیص بدهد تصرف اشخاص را و وقتى دید اشخاص متصرف هستند جنگل را به نام همان اشخاص قبول تقاضاى ثبت کند.

رئیس- آقاى خلعتبرى‏

خلعتبرى- عرض کنم جواب ایشان بنده را قانع نکرد جناب آقاى نخست‌وزیر هفته گذشته اینجا تشریف داشتند و ضمن نطق‌شان اظهار کردند که جداً از قوانین تبعیت مى‌کنیم و بنده مقتضى‏ مى‌دانم هر جا که تخلفى از قانون مشهود مى‌شود به اطلاع‌شان برسانم صحبت از حفظ جنگل نیست صحبت از حقوق مردم است نسبت به مراتع جنگل این که فرمودند که مراتع این مراتع در شمال یا سایر مراتع دنیا فرق دارد بنده خیلى تعجب مى‌کنم هر جا که رطوبت دارد آنجا جنگل هست در تمام امریکا هندوستان کانادا. هندوچین. همه جا این وضع را دارد یعنى جنگل تفاوتش با مراتع معمولى این است که در جنگل به مناسبت رطوبت هوا در آن قسمت درخت روییده مى‌شود و مطابق صریح قانون مدنى ماده 39 هر جا که محلى متعلق به مالک باشد مخصوصاً تصریح دارد اشجارى که در آنجا هست متعلق به مالک هست آنچه هم که زیر زمین باشد متعلق به مالک است حالا زیر زمین را قانون یک استثنایى را برایش قائل شده است ولى این قانون کلى است اما سابقه این جنگل‌هاى مازندران مراتعى که در آنها درخت هست مردم آنها را به عنوان مالک متصرف‌اند خرید و فروش به عنوان مالکیت کرده‌اند تمام اینها را تقریباً شاید تا 90 درصد را به اعلیحضرت فقید فروختند تقاضاى ثبت شده سند مالکیت صادر شد اعلیحضرت همایونى حق خودشان را ارث خودشان را بخشیدند و مردم رفتند از وزارت دارایى مطالبه کردند احکام قطعى قانونى صادر شد و تحویل‌شان داده شد احکام قطعى به طرفیت وزارت دارایى و بعد از آن اداره جنگلبانى وزارت کشاورزى به مالکین جواز استفاده از چوب جنگل را دادند این هم قانون جنگل است قانون جنگل 1321 که در چند جا هم مى‌گوید جنگل‌هاى عمومى و جنگل‌هاى متعلق به دولت بنابراین آن جنگل‌هایى که متعلق به دولت است جنگل‌هاى عمومى است و آن جنگل‌هاى متعلق مردم جنگل‌هاى خصوصى است این همه سابقه و این همه احکام بر مالکیت اشخاص هست تازه جناب آقاى مجلسى که خودشان رئیس یک شعبه دیوان کشور هستند مى‌آیند اینجا مطالبى مى‌فومایند که بنده واقعاً خیلى از این بیانات متأسف هستم در صورتى که خود دولت هم کارى به اینها ندارد دولت هم مزاحم نیست دولت می‌خواهد حقوق مردم بهشان برسد اعلیحضرت همایونى هم پارسال امر صریح فرمودند بنده نمى‌دانم چرا آنجاهایى که اوامر ملوکانه به نفع مردم است اوامر ملوکانه را اجرا نمى‌کنند؟ این یک قسمت از عرایض بنده است اما بنده می‌خواهم به وزارت دادگسترى بگویم چرا این طور شد چرا صحبت مالکیت جنگل به میان آمد آقایان در سال 1331 حزب توده در دولت رسوخ داشت گرداننده کارهایى بود که مى‌خواست در این مملکت بکند و دولت را در دست گرفته بود براى اولین دفعه در سال 1331 حزب توده زمزمه ملى شدن جنگل‌ها را کرد و دولت وقت را وادار کرد که لایحه‌اى بنویسد براى ملى شدن جنگل‌ها، این فکر مالکیت دولت در جنگل‌ها شروعش به شهادت پرونده‌هاى وزارت دادگسترى از سال 1331 است چرا حزب توده این کار را کرد؟ براى این که حزب توده می‌خواست در مناطق شمال ایران نفوذ کند آقایان به یاد دارند در سال‌هاى 22 و 23 و 24 و 25 حزب توده می‌خواست گیلان و مازندران را هم به روز کار آذربایجان بکشاند ولى نتوانست کتاب لاهوتى را بخوانید، کتاب ابوالقاسم لاهوتى را بخوانید به تیمسار سرتیپ صفارى بودند اطلاع کامل دارند در مازندران یکى از موانع مهم تنها استاندارهاى آن موقع بودند یکى مجد است که اینجا است و من از او ذکر خیر می‌کنم یکى هم تیمسار سرتیپ صفارى است که همکار محترم ما است و اینجا تشریف دارند حزب توده شهرهاى مازندران را در دست داشت و نفوذ آنها در مراکز کارگرى بود در خارج از شهرها تسلط با همین خرده مالکین بود که آن روز تفنگ برداشتند جنگ کردند مبارزه کردند و حزب توده را کوبیدند در مازندران این همکار عزیز ما آقاى قضایلى فرماندار نوشهر بودند حزب توده شنیدم به ایشان اسائه ادب کردند و ایشان را توقیف کردند (عمیدى‌نورى- صحیح است) اهالى کجور و کلارستان ده هزار نفر با بیل و کلنگ آمدند ایشان را نجات دادند و کلوپ حزب توده آنجا را آتش زدند بعد با فرماندار نظامى شوروى قرارداد بستند که حزب توده مأمورین انتظامیش را از آنجا برچیند و دیگر دخالت نکند همان حزب توده که 30 نفر ژاندارم را در چالوس به مسلسل بستند در چالوس در شهسوار در قادیکلاى در مازندران و سارى مردم خودشان آمدند با پول خودشان تفنگ خریدید و یا از دولت تفنگ گرفتند و از وطن و مملکت و شاه مملکت دفاع کردند خدا شاهد است مردم این فداکارى را در درجه اول براى شخص شاه کردند چرا توانستند این کار را بکنند؟ براى این که گاو داشتند اسب داشتند و گله گوسفند داشتند وسیله مقاومت داشتند که ایستادند و آن مبارزه را کردند حزب توده در سال 1331 می‌خواست اینها را از بین ببرد املاک و جنگل‌هاى اینها را از دست‌شان بگیرد براى این که آن روزى که قیام مى‌کنند مردم وسیله دفاع نداشته باشند، اشخاصى که وسیله دفاع دارند اشخاصى که چند ماه می‌توانستند زندگى خود را اداره کنند می‌توانند تفنگ تهیه کنند می‌توانند بستگان و کسان و نوکران خودشان را هفت هشت ماه یک سال دو سال آذوقه بدهند و آماده کنند اینها هستند که

+++

مورد نظر حزب توده بودند و حزب توده در آن موقع می‌خواست اینها را بگوید این فکر ملى شدن جنگل مال آن زمان است وضع عوض شد ولى با کمال تأسف در این بنگاه‌ها در این ادارات اشخاصى که آن روز می‌خواستند وضع را عوض کنند هنوز هستند تحریک بکنند و مردم را ناراضى می‌کنند می‌روند در ولایات می‌گویند دولت می‌خواهد مال شما را بگیرد آنها را می‌خواهند مأیوس کنند اگر خداى نکرده روزى در مملکت حادثه‌اى پیش آمد مردم مملکت را مأیوس کرده باشند ولى من اینجا عرض مى‌کنم مردم مازندران اگر جان‌شان برود و اگر مال‌شان برود وطن‌پرست‌شان از بین نخواهد رفت (صحیح است) باز هم هر چه دارند فداى شاه و مملکت می‌کنند اگر دولت این جنگل‌ها را لازم دارد من دو دستى این جنگل‌ها را از طرف مردم تقدیم دولت می‌کنم آقایان توجه بفرمایید با این بیکارى دولت کسر بودجه دارد دولت درآمد ندارد شما مى‌خواهید اشخاصى که مختصر زندگى بخور و نمیرى دارند اینها را به عناوین مختلف به وسیله ایادى حزب توده و پیشه‌ورى سابق که الان هستند در این وزارتخانه‌ها و بنگاه‌ها از دست مردم بگیرید که این دسته هم بیایند یا سر بار بودجه مملکت بشوند یا گدا بشوند و بروند سارق و قطاع‌الطریق شوند مردمى که یک زندگانى مختصرى دارند به جاى این که به اینها کمک کنید چرا اینها را نگران مى‌کنید؟ بنده اینجا صریحاً عرض مى‌کنم که مردم مازندران بدانند و این سؤال را اینجا مطرح کردم براى این که فرصتى باشد که به مردم مازندران بگویم به عکس تبلیغات شومى که عمال سابق حزب بوده و عمال پیشه‌ورى توى مردم مازندران مى‌کنند شاه مملکت و دولت نهایت توجه را نسبت به آنها دارند و نمی‌خواهند مال‌شان را بگیرند منتهى تشریفات ادارى ما کمیسیون‌بازى‌هاى ما آن قدر زیاد و خسته‌کننده است که تصمیمات صحیح در ولایات اجرا نمی‌شود یا به غلط اجرا می‌شود این بود عرایضى که مى‌خواستم اینجا بکنم خلاصه این عمل نه از لحاظ سیاسى صلاح است و نه از لحاظ اقتصادى صلاح است و از جهت قانونى مطابق قانون است از لحاظ اقتصادى چرا صلاح نیست؟ براى این که شما از این طرف می‌گویید مردم کار کنند فعالیت‌هاى خصوصى تشویق شود الان کارى مى‌کنند که مردم دیگر کار نداشته باشند دو جریب زمین نداشته باشند بحث در حفظ جنگل نیست باید جنگل محفوظ باشد و نهایت شدت هم باید باشد به نفع مردم است که جنگل‌ها از قطعش جلوگیرى شود عده‌اى هم از جنگل سوءاستفاده کرده‌اند این عده غیر مازندرانى هستند از تهران پا شده‌اند رفته‌اند و پروانه از جنگلبانى و وزارت کشاورزى گرفته‌اند این سوءاستفاده‌ها هم براى این است که مردم دخالت نداشته‌اند.

رئیس- آقاى خلعتبرى وقت سؤال شما تمام شد.

خلعتبرى عرضم را تمام می‌کنم خواستم تقاضا کنم اگر دولت مى‌خواهد اموال مردم را بگیرد باید براى مردم کار و بهدارى و براى بچه‌های‌شان مدرسه تهیه کند، عرضم این بود و با نهایت صداقت عرض کردم و همان طورى که عرض کردم خواستم تبلیغات شومى که در مازندران می‌شود اینجا جواب گفته شود (احسنت- احسنت)

رئیس- آقاى کفیل وزارت دادگسترى

کفیل وزارت دادگسترى (مجلسى)- عرایض بنده مثل این که رسا نبود براى این که تولید سوءتفاهم براى جناب آقاى خلعتبرى کرد بنده هیچ عرض نکردم که دولت می‌خواهد سلب مالکیت بکند بنده گفتم که مراتع مازندران مثل نقاط دیگر نیست، یک عده آقایان مرتع را در نقاط دیگر دیده‌اند در خراسان می‌گویند النگ که با اسب هم از آن می‌گذرند و تا رکاب هم در این چمن‌ها می‌رود و درختى هم ندارد ولى در مازندران در خود جنگل البته یک مراتعى هست (فضایلى- مرتع هیچ وقت جنگل ندارد) چرا بنده خودم گیلانى هستم و می‌دانم دارد آنجا که آسمان باز است و مرتع است البته هیچ اشکالى ندارد (عمیدى‌نورى- جنگل بوده تراشیده‌اند) اگر از سابق همین طور بوده و هست البته آن اشکالى ندارد مزرعه هم نیست و مرتع است و اشکالى ندارد براى ثبتش براى این که متصرفش معلوم است ولى اشخاصى هستند که به نام مرتع جنگل عمومى را می‌خواهند به ثبت بدهند بنده البته تشخیص این که این مرتع است یا جنگل عمومى است یا جنگل خصوصى است رسیدگى به این امر براى یک نفر و براى یک دفعه مشکل است به این مناسبت دستور داده شده بود (خلعتبرى- حکم محکمه در دست‌شان هست که متصرف هستند) بنده راجع به حکم محکمه عرضى نکردم چون اطلاع ندارم در سؤال نبود سؤال این بود که چرا در مازندران جلوگیرى می‌کنند که مراتع خودشان را به ثبت بدهند این رسیدگى چه اشکالى دارد اگر صاحب جنگل هستند تقاضاى ثبت جنگل بکنند چرا اسم جنگل را نمی‌برند و می‌گویند مرتع ولى وقتى می‌روند مى‌بینند جنگل است البته همان طورى که فرمودند در مازندران چون رطوبت زیاد است علف هم سبز می‌شود چه بسا که ممکن است این جنگل متعلق به اشخاص باشد و یا این که عمومى باشد و متعلق به دولت باشد ولى براى این که تشخیص داده شود که این جزء جنگل‌هاى عمومى است یا اختصاصى است این طور مقرر شد که کمیسیونى برود و رسیدگى بکند اگر تصرفات اشخاص را (آقاى خلعتبرى مجموعه قوانین را در محل نطق به آقاى مجلسى داده و گفتند این ماده 39 قانون را بخوانید بلند بخوانید که مجلس بفهمد) بله می‌گوید «هر بنا و درخت که در روى زمین است و همچنین هر چیزى که در زیر زمین است ملک مالک است» حالا اگر مالک باز هم دولت باشد باید به اشخاص داده شود؟...

رئیس- آقاى خلعتبرى شما می‌توانستید قانون را بدهید یکى بیاورد اینجا چرا خودتان آوردید؟

کفیل وزارت دادگسترى (مجلسى)- این جنگل اگر طبیعى باشد و دست بشر آنجا دخالتى نداشته باشد این مال دولت است یا اشخاص؟ مال دولت است پس بنده عرض می‌کنم که چون جنگل‌هاى گیلان و مازندران وضع‌شان مثل جاهاى دیگر نیست مثل خراسان نیست این قبول ثبتش اشکال دارد گفته شد که یک کمیسیونى برود تحقیق کند رسیدگى کند اگر دید جنگل، جنگل اختصاصى است البته به نام متقاضى قبول تقاضاى ثبت می‌شود وگرنه به نام دولت است و این نه برخلاف فانون بود که فرمودند فلان کس رئیس شعبه دیوان کشور است و برخلاف قانون صحبت کرده است حالا هم تجدید می‌کنم که برخلاف قانون نبوده است و اگر اقدامى شده براى حفظ حقوق عمومى است.

4- سؤال آقاى ارباب راجع به عدم تقدیم لوایح مصوب کمیسیون مشترک دادگسترى و جواب آقاى کفیل دادگسترى‏

رئیس- آقاى مهدى ارباب‏

ارباب- سؤال بنده مفهومش این است که با این که دولت مکلف بوده است هر یک از لوایحى که به تصویب کمیسیون مشترک قوانین دادگسترى مجلسین رسیده حداکثر بعد از یک سال آزمایش براى تصویب قطعى به مجلس تقدیم نماید و به چه علت با این صراحت قانون متجاوز از 6 ماه از یک سال منقضى شده و براى تصویب به مجلس تقدیم نشده است. البته جناب آقاى مجلسى که یک عمر با قانون سر و کار داشته‌اند و بنده هم ایشان را مخصوصاً به خوبى می‌شناسم خودشان هم تصدیق می‌کنند که این لایحه آزمایشى یک ساله که 6 ماه هم از مدت یک سال آزمایش آن گذشته یکى از آنها براى عمران کشور تا چه حد مضر بود یا مفید تشخیص با آقایان است براى به کار افتادن سرمایه چقدر مفید بود آن هم بر هیچ کس پوشیده نیست سلب اعتبار اسناد مالکیت که خود یک لطمه‌اى است به حیات قضایى این مملکت آن را هم فکر نمی‌کنم کسى تردید داشته باشد فلج کردن معاملات مشروع مردم، نامشروع را کار ندارم یکى از عواملش همین قانون است طبعاً اعتماد مردم از همه سلب شده است حالا طرز اجراى او گذشته از این که این قانون الان 6 ماه است که دیگر اعتبار ندارد این قانون براى آزمایش تا یک سال بود بعد از یک سال قابل اجرا نبوده مگر مجلسین تصویب کرده باشند حالا مضارى داشته و در طرز اجراى آن چه تجاوزات و تبعیضاتى شده در جواب بعدى عرض خواهم کرد.

رئیس- آقاى مجلسى

کفیل وزارت دادگسترى‏ (مجلسى)- آقایان نمایندگان محترم استحضار دارند در زمان دولت سابق مجلسین به کمیسیون‌هاى مشترک مربوطه اجازه دادند لوایحى که جناب آقاى گلشاییان تقدیم می‌کنند پس از تصویب اجرا شود و یک سال که گذشت دولت آن لوایح را به مجلس تقدیم کند این لوایح 11 فقره بود از این 11 فقره 4 فقره به موقع تقدیم شد 4 فقره دیگر مربوط به همین اراضى موات و متجاوزین است که جناب آقاى مهدى ارباب تذکر فرمودند اولى در 5 شهریور و آخرى در اسفند به تصویب کمیسیون رسیده است بنده فقط براى این که وقت آقایان نمایندگان مجلسین گرفته نشود گفتم این لوایحى که مربوط به این اراضى بوده که یک مرتبه براى تهران یک مرتبه براى اصفهان یک مرتبه براى خراسان و یک مرتبه براى خوزستان گذشته اینها را جمع بکنیم و در ضمن یک لایحه تقدیم مجلس بکنیم و همین کار را هم کرده‌ایم یعنى به جاى این که 4 مرتبه اوقات نمایندگان محترم گرفته شود گفتم خوب است که یک مرتبه گرفته شود و چون آخرین لایحه‌اش در اسفند داده شده است بنده تمام اینها را جمع کرده‌ام به هیئت دولت هم تقدیم شده تا در ظرف یک هفته دیگر به مجلس سنا تقدیم بشود علت تأخیر فقط براى این بوده است که این لوایح جمع‌آورى بشود و در ضمن یک لایحه‌اى تقدیم شود پیش از این هم عرضى ندارم.

رئیس- آقاى ارباب‏

ارباب- جناب آقاى مجلسى اشاره به اراضى موات فرمودند اولاً اعم از این که این قانون را یک سال دیگر هم بیاورند به مجلس اجرا بشود یا نشود به خود بنده و شخص بنده ارتباطى ندارد ولى ما اینجا آمده‌ایم باید یک خرده هم به درد مردم برسیم آن ملت آن کسى که ما را فرستاده اینجا انتظار دارد که اقلاً ناظر بدبختى‌هاى مردم باشیم اولاً من تصدیق می‌کنم که تجاوزاتى شده است اما بدست کى این تجاوزات شده؟ به دست آقایان شده یا بعضى ادارات دولت همین ثبت دولت، همین دادگسترى دولت که پس فردا یک دستگاه دیگرى می‌آید می‌گوید شما تخلف کرده‌اید مردم اینجا وجه‌المصالحه‌اند و زیر دست و پاى عملیات ضد و

+++

نقیض باید له شوند و از بین بروند اگر چند نفرى به کمک دولت و با دست ادارات دولتى تجاوز کرده‌اند حساب اینها را می‌شود کاملاً مطابق قانون و مقررات قانون و قوانین جزایى و حقوقى درست و صحیحى رسیدگى کرد در صورتی که من سراغ دارم آن متجاوزین واقعى را هیچ تعرضى به آنها نکرده‌اند منتهى من تکلیفم این نیست که بیایم اینجا و براى مردم اسباب زحمت درست کنم ولى ناظر هستم و مى‌بینم که چه تبعیضاتى در کار شده (صحیح است) ادارات مربوطه آمده‌اند نقشه شهر را گذاشته‌اند جلوشان خوب ملاحظه بفرمایید نقشه شهر تهران را گذاشته‌اند جلو نظرشان و بلا استثنا یک مقادیرى شروع کرده‌اند دادخواست بى‌مدرک دادن دادخواست دو سطر است چون وقت منقضى می‌شود نسبت به فلان ناحیه فلان خانه فلان ملک عرض حال می‌دهد مدارک بعدها فرستاده می‌شود آقا کجاى دنیا عرض حال بى‌مدرک را دادگاه می‌پذیرد؟ آن وقت با این دو سطر مدرک وزارت دادگسترى و اداره ثبت آگهى می‌کنند که خانه فلان عمر و وزید و بکر و خالد از روز تسلیم دادخواست، ببخشید عرض حال به مجلس سنا تا به حال هر معامله‌اى کرده اعتبار ندارد، یعنى امروز می‌گویند که تا دو سال و نیم پیش هر کسى یک معامله‌اى نسبت به فلان خانه کرده است اعتبار نداشته است، آقا عطف به ماسبق برخلاف قانون به این شدت هیچ جا معمول نیست، آن وقت تمام زندگى مردم را فلج کرده‌اند یک بدبختى می‌خواهد خانه‌اش را گرو بگذارد نمى‌تواند یکى می‌خواهد بفروشد نمی‌تواند، ‌اى کاش تشکیلات شما این قدر مجهز بود که همین عرض حال بى‌مدرک را می‌شد ظرف شش ماه یک سال رسیدگى کرد آقا هشتاد سال پنجاه سال، چهل سال مردم این مملکت باید بلاتکلیف باشند، (صحیح است) آقا در مملکتى که مردم و دولت در برابر قانون مساوى نباشد این مردم روى آسایش نخواهند دید، باید مردم و دولت در برابر قانون متساوى باشند، مردم ارتش ندارند ژاندارمرى ندارند، بازپرس ندارند، مردم اتکائشان به قانون است وقتى از قانون هم این طور سوء استفاده می‌شود خود قانون چه معایبى دارد؟ البته دائم می‌گذارند به حساب مجلسین در صورتی که می‌آورند در این مجلس، تا آنچه آقایان مطابق مصلحت مملکت و مردم دانستند تصمیم بگیرند حالا جناب آقاى عمیدى‌نورى در کمیسیون‌ها شنیدم شهدالله مدافعات کافى و شافى کرده‌اند آن یک بحثى است جدا، حالا خود آن قانونی که هنوز قطعیت ندارد چه معایبى دارد به جاى خود آقا چرا سوء استفاده می‌شود و بدون مدرک و بدون دلیل مزاحم مردم می‌شوند و مردم را فلج مى‌کنند، آقا اگر یک فردى علیه دولت یک عرض حالى خواست به یک دادگاهى بدهد، بدون مدرک آن دادگاه قبول می‌کند یا نمی‌کند اگر می‌کند بنده دو سطر بنویسم که صد میلیون تومان طلب دارم از دولت، مدرک بعداً ارسال می‌شود، اما دولت را تعقیب کنید بازداشت کنید، مى‌کنند؟ آقایان بنده امروز اعلام می‌کنم از روز انقضا یک سال این قانون اعتبار ندارد هر عملى کرده باشند برخلاف قانون است، و تصور می‌کنم جرم هم باشد.

رئیس- آقاى مجلسى‏

مجلسى (کفیل وزارت دادگسترى)- سؤال جناب آقاى مهدى ارباب راجع به این بود که چرا این قوانین را به مجلس نیاورده‌اند بنده هم اگر می‌دانستم که در ضمن سؤال اشاره به موضوعات دیگر می‌شود البته جواب آنها را تهیه مى‌کردم ولى این که می‌فرمایند قانون بعد از یک سال دیگر سندیت ندارد بنده می‌خواستم عرض کنم که در ظرف همان یک سال عرض حال‌هایى که داده شده رسیدگى می‌شود و بعد از یک سال عرض حال پذیرفته نمی‌شود، و اگر پس از آن بدهند قبول نمی‌شود، البته در همان قانون ذکر شده بود یک کمیسیون پنج نفرى براى رسیدگى به این عرض حال‌ها تشکیل بشود ولى در این لایحه جدیدى که رسیدگى می‌کنند هر چهار لایحه را یک جا تهیه کردیم در اینجا پیش‌بینى کردیم شش کمیسیون را که بتوانند به این عرض حال‌ها زودتر رسیدگى بکنند، این موضوعى که فرمودند اینجا دادخواست‌هایى که بدون دلیل داده شده البته بنده تصدیق می‌کنم که یک قسمت دادخواست‌هایى داده شده و از ترس این که روزهاى آخر وقت مبادا بگذرد عرض حال‌هایى داده‌اند و به همین مناسبت دولت در نظر گرفت عده‌اى را تعیین کرد و به آن عرض حال‌ها رسیدگى می‌شود، آنها که بى‌دلیل و مدرک باشد پس مى‌دهند.

رئیس- آقاى دکتر فریدون افشار چیزى داشتید؟

دکتر فریدون افشار- شکایتى است از پیمانکاران توتون رضاییه مبنى بر این که مأمورین دخانیات اجحاف می‌کنند تقدیم می‌کنم‏.

رئیس- بسیار خوب، آقاى سلطان‌مراد بختیار

سلطان‌مراد بختیار- یک قانونى در کمیسیون مشترک بوده و یک طرحى اعضا فراکسیون حزب مردم دادند که این طرح بیاید به مجلس و در آن جلسه جناب آقاى وزیر دادگسترى آمدند و قبول کردند که در ظرف یک ماه قانون جدید مالک و مستأجر را بیاورند متأسفانه یک ماه هم گذشت و تا به حال قانون را نیاورده‌اند هیچ کوچک‌ترین توجهى به این قانون نکرده‌اند و اکثر مستأجرین هم به آقایان نمایندگان مراجعه کرده‌اند استدعا می‌کنم که هر چه زودتر دستور بفرمایید که این قانون را بیاورند.

رئیس- آقاى کفیل وزارت دادگسترى

مجلسى (کفیل وزارت دادگسترى)- این که فرمودید وعده یک هفته روى این بود که قانون از مجلس بگذرد بنابراین یک هفته باقی است ولى مى‌خواهم به استحضار آقایان محترم برسانم که این لایحه تهیه شده است البته لایحه‌اى بوده که بایستى جمیع نظریات نمایندگان مجلسین و همچنین تجار، کسبه، مالکین، مستأجرین همه اینها را جمع‏ مى‌کردیم و گمان می‌کنم که یک لایحه جامعى باشد و به دولت هم تقدیم شده براى این که آقایان وزرا است و فکر می‌کنم تا اوایل هفته آینده تقدیم مجلس شود.

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى صارمى‏

رئیس- آقاى صارمى

صارمى- سؤالى از وزارت صنایع و معادن کرده‌ام تقاضا می‌کنم دستور بفرمایید ابلاغ شود.

6- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون بهدارى راجع به واگذارى امور بهدارى به مردم‏

رئیس- بسیار خوب، گزارش کمیسیون بهدارى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون بهدارى

به مجلس شورای ملى

کمیسیون بهدارى در جلسات متعدد با حضور آقاى وزیر بهدارى لایحه واگذارى امور بهدارى به مردم را براى شور دوم با حضور آقایان پیشنهاد دهندگان مورد رسیدگى قرار داده و با اصلاحاتى که در آن به عمل آورد تصویب نمود و اینک گزارش آن را به شرح زیر به مجلس شورای ملى تقدیم می‌دارد:

ماده اول- از تاریخ تصویب این قانون در نقاطى که انجمن شهر قانوناً تشکیل شده یا مى‌شود و وزارت بهدارى از لحاظ فراهم بودن موجبات اجرا مقتضى بداند بهدارى به طریق زیر اداره خواهد شد:

الف) در هر مرکز هر شهرستان انجمنى به نام انجمن بهدارى مرکب از اشخاص ذیل تشکیل مى‌شود:

1- رئیس انجمن شهر

2- شهردار

3- رئیس بهدارى

4- رئیس دانشکده پزشکى و در نقاطى که دانشکده پزشکى نباشد رئیس فرهنگ

5- یکى از پزشکان آزاد به انتخاب کلیه پزشکان شهر

6- سه نفر معتمد که معتمدین بخش‌هاى مربوطه از بین خودشان انتخاب و در صورت عدم توافق به قید قرعه تعیین خواهند نمود.

7- مدیرعامل جمعیت شیر و خورشید سرخ در نقاطى که جمعیت وجود دارد این انجمن داراى شخصیت حقوقى خواهد بود که اساس‌نامه آن تهیه و به تصویب وزارت بهدارى خواهد رسید.

تبصره 1- دوره انجمن بهدارى چهار سال است و اعضا منتخب براى چهار سال تعیین و انتخاب مى‌شوند و در صورت استعفا یا فوت یا محکومیت قطعى جزایى که موجب محرومیت از بعضى حقوق اجتماعى گردد جانشین آنها به ترتیب بالا انتخاب یا تعیین خواهد شد انتخاب یا تعیین مجدد اعضا انجمن بلامانع است‏.

تبصره 2- رئیس انجمن را اعضاى انجمن از بین خود انتخاب مى‌نماید و مدیریت عامل به عهده رئیس بهدارى است‏.

ب) کلیه اعتبارات مربوط به امور بهدارى شهرستان‌ها مرکب از بودجه مصوبه وزارت بهدارى براى شهرستان مربوط کمک شهرداری‌ها و عواید موقوفاتى که اختصاص به بهدارى محل داده شده و یا مى‌شود به علاوه کلیه عواید دیگر که از منابع مختلف و یا از طرف مردم و یا با وضع عوارض شهردارى و غیره به بهدارى محل داده شده یا مى‌شود با تصویب و نظارت انجمن مزبور به مصرف خواهد رسید.

ماده دوم- کلیه طرح‌هاى بهدارى و درمانى و ساختمانى و تعمیراتى و به طور کلى امورى که مربوط به بهدارى و درمان حوزه شهرستان است توسط رئیس بهدارى شهرستان پیشنهاد شده پس از تصویب اکثریت انجمن بهدارى در حدود بودجه مصوب توسط رئیس بهدارى به موقع اجرا گذاشته خواهد شد و هر یک از اعضا انجمن نیز مى‌تواند راجع به موضوعات مذکور پیشنهاد بدهد.

تبصره- 25% از کلیه درآمد متمرکز در صندوق بهدارى شهرستان انحصاراً با نظر وزارت بهدارى به مصارف طرح‌هاى بهداشتى آن شهرستان خواهد رسید.

ماده سوم- در شهرستان‌هایى که این قانون به مورد اجرا در می‌آید انجمن بهدارى ترتیب نظارت بر مخارج و عواید را خواهد داد و وزارت دارایى دخالتى بر عواید و مخارج مذکور نخواهد داشت‏.

ماده چهارم- اعضا انجمن بهدارى به منظور حفظ منافع و مصالح شهرستان در

+++

نظارت بر عواید و مخارج داراى مسئولیت مشترک می‌باشند.

ماده پنجم- پزشکانى که به موجب این قانون به مدیریت عامل انجمن تعیین مى‌شوند حق داشتن مطب شخصى ندارند و انجمن بهدارى مکلف است فوق‌العاده محرومیت از مطب را معادل نصف حقوق به آنها بپردازد.

ماده ششم- نظارت مستقیم وزارت بهدارى برطبق آیین‌نامه قانون تمرکز امور صحى مملکتى مصوب 13 آذر ماه 1333 کمیسیون بهدارى مجلس شوراى ملى به قوت خود باقى است.

ماده هفتم- وزارتخانه‌هاى بهدارى و دارایى و کشور و فرهنگ مأمور اجراى این قانون می‌باشند.

مخبر کمیسیون بهدارى- دکتر سعید حکمت

گزارش از کمیسیون کشور

به مجلس شورای ملى

کمیسیون کشور لایحه واگذارى امور بهدارى مردم را با حضور آقایان وزیر کشور و وزیر بهدارى براى شور دوم مورد رسیدگى قرار داده و خبر کمیسیون بهدارى را تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملى تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون کشور- مهدوى‏

رئیس- ماده اول مطرح است‏. آقاى ارباب مهدى‏

ارباب- بنده براى این که جناب آقاى صدرزاده موافق حق مطلب را ادا کنند و جاى مخالف خالى بود و در ضمن یک نظرى هم داشتم اسم نوشتم و الا نوبت به ایشان نمی‌رسید بنابراین بنده اجراى این کار را در نظر مى‌گیرم صورت این لایحه این قانون بسیار خوب است، و دل‌فریب و پسندیده، فریبنده و منقح در امر بهداشت و تمام اینها را نشان مى‌دهد اما بنده فکر می‌کنم وقتی که انجمن و این هیئت در شهرستانى تشکیل شد یک نظرهایى پیدا می‌شود یک عمل‌هایى له و علیه می‌شود که اول گرفتار است و فلج شدن امور و بهداشت مردم، مردم که هر طور مالیات دولت می‌خواهد می‌پردازند اصلاً امور بهداشت آنها را خود دولت عمل کند یک مرض اپیدمى اگر پیدا شد تا به وزارت بهدارى تلگراف می‌شود خواهید دید که جواب مى‌دهند به انجمن محل مراجعه کنید انجمن محل ممکن است وسیله نداشته باشد، آن تلگراف مى‌کند وسیله نداریم بالاخره عده‌اى تلف می‌شوند تا به دست خود مردم یک کارى انجام می‌شود بنابراین خیلى خلاصه عرض مى‌کنم که نتیجه این عمل براى مردم مفید نیست گر چه ظاهر امر خیلى مفید نشان می‌دهد و باعث این می‌شود که مسئولیت هم لوث می‌شود، دستگاهى که بهداشت عموم را مکلف باشد که منجزاً عمل کند آن هم از بین خواهد رفت بقیه بسته به نظر آقایان است.

رئیس- آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- این لایحه‌ای که امروز براى شور دوم از نظر آقایان نمایندگان معظم می‌گذرد لایحه‌ای است که در حقیقت چند سال قبل از این به مجلس تقدیم شده و حتى بنده دیدم که چند پیشنهاد از طرف آقاى دکتر راجى که عضویت کمیسیون را داشتند تقدیم شده است که ملحوظ نظر شده است و تصور می‌کنم که بر اثر واگذارى کارهاى مردم به مردم این لایحه بسیار مفید باشد، مخصوصاً این که در امور بهدارى در امور فرهنگ باشد آقایان ملاحظه مى‌فرمایید که یک توجه و رغبت عمومى از طرف مردم به طرف فرهنگ و بهدارى دیده می‌شود و در این لایحه در نظر گرفته شده است که از معتمدین محل و اشخاصی که در محل هستند رئیس دانشکده پزشکى یا رئیس فرهنگ، شهردار در اینجا عضویت داشته باشند و بنده تصور مى‌کنم که با دخالت این اشخاص که طبعاً آشناتر به حوایج محلى خودشان هستند بهتر بتوانیم حوایج مردم را از نظر بهدارى تأمین کنیم و بعد از این که مردم هم دانستند که این انجمن تا نهایت دلسوزى حوایج آنها را فراهم می‌کند قطعاً دقت بیشترى پیدا خواهند کرد اما این نگرانى که جناب آقاى ارباب فرمودند که ممکن است پیش بیاید بنده گفته به این شاعر بزرگوار شیراز که در گلستان فرموده است: در ظاهرش عیب نمى‌بینم و از باطنش غیب نمی‌دانم ظاهر این قانون بسیار خوب است و امیدوار هم هستم که به موقع و به نفع مردم و عموم اجرا شود تا از این قانون بهره‌مند شوند.

رئیس- آقاى صادق بوشهرى‏

صادق بوشهرى- در یک قسمت این لایحه بنده یک اشکالى دارم که با توضیح آقاى وزیر بهدارى امیدوارم رفع شود، در تبصره دو ماده یک مى‌گوید که رئیس انجمن را اعضا انجمن از بین خود انتخاب می‌نمایند، و مدیریت عامل به عهده رئیس بهدارى است، پس مدیرعامل رئیس بهداری است که از مرکز انتخاب می‌شود و می‌رود به محل، در ماده 5 می‌گوید: پزشکانى که به موجب این قانون به مدیریت عامل انجمن محل انتخاب می‌شوند حق داشتن مطلب شخصى ندارند ولى آخر با موضوع این تبصره دیگر پزشکانى باقى نمی‌مانند که به این مقام انتخاب بشوند. آن وقت پزشکانى که براى مدیریت عامل انتخاب می‌شوند چه کسانی هستند، وقتیکه شما مدیرعامل را در قانون معین کردید دیگر انتخابى باقى نمى‌ماند که این پزشکان انتخاب بشوند.

رئیس- آقاى وزیر بهدارى‏

وزیر بهدارى- همان طورى که جناب آقاى صدرزاده اشاره فرمودند اگر آقایان به خاطر خودشان مراجعه فرمایند موقعى که این قانون به مجلس تقدیم شد بنده افتخار این را داشتم که پهلوى آقایان نشسته بودم و خودم جزء مخالفین این لایحه بودم اما از آن وقت تا به حال در کمیسیون‌هاى بهدارى و کشور اصلاحات نسبتاً زیادى در این لایحه به عمل آمد و فعلاً این چکیده افکار کلیه آقایان اعضا کمیسیون است که امروز اینجا به نظر آقایان می‌رسد جناب آقاى مهدى ارباب صحبت کردند از این که مسئولیت لوث می‌شود و اگر یک ناخوشى در یک منطقه از کشور بروز کند تا به مرکز اطلاع بدهند وسیله و دوا فرستاده بشود ممکن است اشخاص از بین بروند خواستم به اطلاع ایشان برسانم که به هیچ‌وجه وزارت بهدارى که مسئولیتى حقاً به عهده دارد با این قانون نمی‌تواند شانه خالى کند و این مسئولیت را به عهده خواهد داشت اصل این لایحه براى واگذارى امور درمانى است نه امورى که مربوط می‌شود به امور بهداشتى، امور بهداشتى را خود دولت انجام خواهد داد امور درمانى محل به آقایان عرض می‌کنم جمیع پول صدى ده عواید شهردارى که باید بدهند به شهردارى و بهداشت در کشور خرج بشود متجاوز از بیست میلیون تومان است و متأسفانه این پول آن جوری که باید خرج بشود نمی‌شود وقتی که موجبات در یک منطقه فراهم شد یک انجمن تشکیل شد این عواید صدى ده و عوایدی که اشخاص خبر می‌دهند در یک صندوق ریخته می‌شود و جمعاً به مصرف درمان آن شهرستان می‌رسد منهاى 25 درصدی که این 25 درصد انحصاراً با نظر وزارت بهدارى به مصارف بهداشتى خواهد رسید نظر جناب آقاى بوشهرى هم خیال می‌کنم توضیح زیادى لازم ندارد البته آن کسی که مدیرعامل می‌شود در آن انجمن رئیس انجمن که ضرورت ندارد پزشک باشد ولى مدیرعامل پزشک است و کسى است که از طرف وزارت بهدارى فرستاده شده به آن شهرستان و چون حق داشتن مطب ندارد و باید اوقات خودش را صرف کارهاى آن شهرستان بکند به این جهت یک چنین حق محرومیتى از مطب می‌گیرد (احسنت)

رئیس- دیگر کسى اجازه صحبت نخواسته است بنابراین رأى می‌گیریم به ماده اول، آقایانى که موافق هستند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد، ماده دوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده دوم- کلیه طرح‌هاى بهدارى و درمانى و ساختمانى و تعمیراتى و به طور کلى اموری که مربوط به بهدارى و درمان حوزه شهرستان است توسط رئیس بهدارى به موقع اجرا گذاشته خواهد شد و هر یک از اعضا انجمن نیز مى‌تواند راجع به موضوعات مذکور پیشنهاد بدهد.

تبصره- 25 درصد از کلیه درآمد متمرکز در صندوق بهدارى شهرستان انحصاراً با نظر وزارت بهدارى به مصارف طرح‌هاى بهداشتى آن شهرستان خواهد رسید.

رئیس- کسى اجازه صحبت نخواسته است، آقایانى که با ماده دوم موافق هستند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده سوم- در شهرستان‌هایى که این قانون به مورد اجرا در می‌آید انجمن بهدارى به هر طریق و نحوی که مقتضى و صلاح بداند ترتیب نظارت در مخارج و عواید خواهد داد و وزارت دارایى دخالتى بر عواید و مخارج مذکور نخواهد داشت.

رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود به ماده سوم آقایانى که موافق هستند قیام کنند (عده زیادى قیام کردند) تصویب شد ماده چهارم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده چهارم- اعضا انجمن بهدارى به منظور حفظ منافع و مصالح شهرستان در نظارت بر عواید و مخارج ادارى مسئولیت مشترک می‌باشند.

رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود به ماده چهارم آقایان موافقین قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده 5 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده پنجم- پزشکانى که به موجب این قانون به مدیریت عامل انجمن تعیین می‌شوند حق داشتن مطب شخصى ندارند و انجمن بهدارى مکلف است فوق‌العاده محرومیت از مطب را معادل نصف حقوق به آنها بپردازد.

رئیس- آقاى دکتر آهى مطلبى دارید؟

دکتر آهى- بنده فقط می‌خواستم پیشنهاد کنم با اجازه جناب آقاى وزیر بهدارى آن جمله پزشکانى که به موجب این قانون به مدیریت عامل انجمن تعیین مى‌شوند اصلاح شود به موجب این قانون رئیس بهدارى هر محل به مدیریت عامل انجمن تعیین مى‌شود و این همان مطلبى است که جناب آقاى بوشهرى فرمودند و جمله‌اى که در متن قانون هست مفهومش این است که اطباى دیگر هم می‌توانند مدیرعامل بشوند.

رئیس- آقاى وزیر بهدارى‏

وزیر بهدارى (دکتر راجى)- ممکن است در بعضى مراکز شهرستان‌ها پزشکى که به مدیریت عامل انتخاب شده فقط مأمور

+++

کارهاى درمانى بشود و یک نفر خیلى بالاتر از او عالم‌تر از او با سابقه‌دارتر از او براى امور بهداشتى مأمور آن استان بشود گو این که او هم حق داشتن مطب نخواهد داشت ولى اینجا ضرورت دارد که نوشته شود پزشکان و رئیس بهدارى نباشد براى این که ممکن است اضافه بر رئیس بهدارى یک پزشک براى بهداشت و جلوگیرى از امراض براى آن شهر داشته باشیم.

رئیس- آقاى ابتهاج

ابتهاج- بنده با پیشنهاد جناب آقاى دکتر آهى کاملاً موافق هستم مشروط بر این که در محل رئیس بهدارى داشته باشیم الان خدمت جناب آقاى وزیر بهدارى عرض کردم که در بندر پهلوى رئیس بهدارى اصلاً نداریم و با این ترتیب معلوم نیست تکلیف مدیرعامل انجمن چه می‌شود به شرطى درست است که مکلف باشند رئیس بهدارى را تعیین کنند اگر رئیس بهدارى نداشت رئیس بیمارستان و یا یک دکتر دیگرى را براى مدیریت عامل معین کنند که به این عنوان محل بدون انجمن بهدارى نماند.

وزیر بهدارى- آقاى ابتهاج فرمودند بندر پهلوى رئیس بهدارى ندارد یادداشت مى‌کنم و براى بندر پهلوى رئیس بهدارى تعیین می‌شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده پنجم آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده ششم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده ششم- نظارت مستقیم وزارت بهدارى برطبق آیین‌نامه قانون تمرکز امور صحى مملکتى مصوب 13 آذر ماه 1333 کمیسیون بهدارى مجلس شورای ملى به قوت خود باقى هست‏.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده 6 آقایان مواققین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده هفتم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده هفتم- وزارتخانه‌هاى بهدارى و دارایى و کشور و فرهنگ مأمور اجراى این قانون می‌باشند.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده هفتم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد کلیات آخر مطرح است. آقاى خلعتبرى

خلعتبرى- بنده خوشوقتم که جناب آقاى وزیر بهدارى تشریف دارند و ایشان یکى از چند نفر از اطباى درجه اول ما هستند که مقام‌شان شامخ است و حقیقتاً قابل تمجید و ستایش هستند و از این قبیل اشخاص باید حداکثر استفاده را کرد این لایحه را مجلس براى این تصویب کرده است که وضع بهدارى بهتر بشود و بنده خواستم به ایشان تذکرى بدهم که لابد خود شاه هم توجه فرموده‌اند و آن این است که مملکت ما متأسفانه طرز تشکیلاتش طورى است که با تمرکز خیلى قوى است و آن تمرکز قوى سبب تأخیر و عدم پیشرفت کارها شده یا یک تجزیه قوى است که آن هم موجب این است که کارها به طور صحیح تحت کتنرل در نیاید مثلاً بهدارى ما بیمارستان‌هاى ما یک مقداریش تحت اداره مستقیم دانشگاه است و جناب آقاى وزیر بهدارى آن قدر در آنجا تأثیر دارد که بنده دارم اگر تعرف نکنیم ایشان هیچ تأثیر ندارند یعنى ما سالى چندین میلیون تومان بودجه می‌دهیم پول می‌دهیم وسایل می‌دهیم اما وزیر بهدارى ما هیچ دخالتى ندارد اگر تلفن بکنید که امروز فلان مریض را بردند بیمارستان هزار تختخوابى نپذیرفتند ایشان دخالتى ندارند (سراج حجازى- روى قانون استقلال دانشگاه است) و بنده هم می‌دانم که هزارها مریض می‌آیند و می‌روند مریضخانه و آنها را نمى‌پذیرند و می‌آیند در خانه بنده و آقایان محترم و روزى چند نفر مریض را بایستى بنده نامه بنویسم و بنده به سهم خودم از بعضى از رؤساى بیمارستان‌ها متشکرم که ترتیب اثر می‌دهند و جا می‌دهند اما همه مردم که به همه وکلا و سناتورها دسترسى ندارند بنده موارد متعددى دیده‌ام که با کمال تأسف بیمارستان‌هایى که تحت نظر دانشگاه اداره می‌شوند اداره‌اش صحیح نیست معلوم نیست مسئول کیست؟ (پرفسور اعلم- چرا آقا) یک روز تشریف ببرید بیمارستان هزار تختخوابى ملاحظه بفرمایید دلیلش را عرض مى‌کنم پارسال یک طفلى را پدرش آورد در خانه من که این بچه من در حال مردن است بنده تلفن کردم به جناب آقاى وزیر بهدارى که این بچه در حال مردن است و به دادش برسید آقاى وزیر بهدارى گفتند که ظهر این بچه را بفرستید بیایند در خانه بچه را فرستادیم بچه مال یک بقال متوسط کوچک بى‌بضاعتى بود مرض این بود که غدا نمی‌توانست بخورد و از مجراى دماغ به او شیر می‌داند او را در بیمارستان بسترى کردند چند روز بعد پدرش را خواستند که بچه‌ات را ببر و مردنى است، پدرش می‌گفت که این بچه معالجه شدنى است و پرستارى نمی‌کنند من به آقاى وزیر بهدارى تلفن کردم ایشان به مریضخانه شفا دستور دادند که این بچه را مراقبت کنند همان بچه‌اى که قرار بود بمیرد در ظرف 48 ساعت در نتیجة مراقبت غذا خورده و حالا هم زنده است و پدر آن بچه هر وقت من را مى‌بیند اول به آقاى وزیر بهدارى دعا می‌کند بعد هم به من این دلیل این است که مراقبت کامل نیست و نقص وجود دارد در بیمارستان‌هاى غیر دانشگاهى هم همین طور است در بیمارستان‌هاى عمومى هم که تحت نظر وزارت بهدارى است کیفیت معالجه مردم آن طورى که باید باشد نیست خرج می‌شود پول داده می‌شود همه کارها می‌شود ولى متأسفانه براى طبقه بى‌بضاعت و طبقه پایین آن مراقبت و دستورى که باید از لحاظ کیفیت کار وجود داشته باشد چه در قسمت بیمارستان‌هاى دانشگاه و چه در غیر آن وجود ندارد و بنده می‌خواهم از جناب آقاى وزیر بهدارى تقاضا کنم که در شعبه نظارت در امور بیمارستان‌ها یک مطالعه بفرمایند که در این درمانگاه‌ها و این بیمارستان‌ها اشخاصى که می‌روند آقایان اطبا همان طور که رسم طبابت است با نهایت وجدان و دقت نسبت به اینها عمل کنند که اینها دیگر محتاج مراجعه به اشخاص و گرفتن توصیه از وکیل نباشند بنده از بس از اشخاص مختلف شنیدم و از بس مردم تحت تأثیر این فکر هستند حتى خدا شاهد است نوکرهاى خودم و کلفت‌هاى خودم هر وقت مریض مى‌شوند مى‌گویند آقا ما به مریضخانه نمی‌رویم حالا اگر واقعیت هم داشته باشد یا نداشته باشد زحمات وزارت بهدارى را از بین می‌برد. این را من به شما عرض مى‌کنم یک ترتیب کنترلى بدهید و باید وزارت بهدارى کنترل بر تمام کارهاى بیمارستان‌هاى مملکت داشته باشد (صحیح است)

رئیس- آقاى دکتر سیدامامى‏

دکتر سیدامامى- بنده راجع به این قانون عرضى ندارم قانونى است که فکر مى‌کنم بسیار مفید است اصولاً اگر دست خود مردم در امورى که مربوط به خود آنها است وارد باشد خیلى بهتر است و رسیدگى بهتر می‌شود، قانون خوب وضع مى‌شود ولى در اجرایش اشکالات پیش می‌آید دولت ظاهراً این امور را به مردم واگذار مى‌کند ولى در تمام قسمت‌ها دخالت مى‌کند و به همین علت هم انجمن‌هاى شهر که در بعضى جاها تشکیل شده دچار اشکالات عجیبى هستند دولت اگر مداخله نکند براى انتخاب اشخاص و نظرى نداشته باشد گمان می‌کنم به خوبى اداره می‌شود چند موضوع است که می‌خواستم خدمت آقاى وزیر بهدارى عرض کنم که وزارت بهدارى همان طور که جناب آقاى خلعتبرى هم فرمودند آن طور که جناب آقاى خلعتبرى هم فرمودند آن طور که باید در امور بهداشتى نظارت داشته باشد ندارد یکى از مسائل مهم بهداشت شهرى است اغذیه مأکولات و مشروبات که مردم مصرف مى‌کنند اغلب قابل اطمینان نیست علاوه بر این ممکن است فاسد یا تقلبى باشند کره تقلبى است همه چیز تقلب است و آن طورى که باید کنترل و نظارت شود نمی‌شود و اسباب خطر فراوان و زحمت مردم می‌گردد این است که بنده مى‌خواستم خواهش بکنم که وزارت بهدارى در تمام قسمت‌ها نظارت داشته باشد بنده در امریکا بودم و قسمت‌هایى را که مطالعه می‌کردم به اولین چیزی که در ساختمان توجه می‌شود موضوع آب است مى‌آیند از طرف اداره بهداشت آب را نگاه مى‌کنند و تجزیه مى‌کنند اگر قابل شرب باشد اجازه ساختمان داده می‌شود اینجا اول چیزى که توجه مى‌شود عوارض است مى‌چسبند به عوارض و مالیات و ابداً به قسمت بهداشت توجه ندارند در تمام کشورها غیر ممکن است که تا از طرف بهداشت اجازه نداشته باشند اجازه ساختمان بدهند وزارت بهدارى با اداره بهداشت یا همین اداره بهداشت شهرى مطلقاً به این قسمت توجه ندارند که این آبش چه جور است مسکنى که مى‌سازند وضع بهداشتش چه جور است خطرى براى مردم ندارد، اغلب ساختمان‌هایى مى‌شود که خیلى بد و خراب است و هیچ استحکام ندارد و غالباً اتفاق افتاده که این نوع ساختمان‌ها خراب می‌شود و عده‌اى تلف می‌شوند اینها مسائل بسیار مهمى است که باید مورد توجه واقع شود همین موضوعى که فرمودند بیمارستان‌ها خیلى اهمیت دارد علاوه بر این بیمارستان‌ها که تحت نظر وزارت بهدارى هستند همین بیمارستان‌هاى خصوصى هم باید کنترل شوند راجع به بیمارستان‌هاى دانشکده پزشکى که صحبت شد روی هم رفته با توجهاتی که در این چند سال اخیر شده بیمارستان‌هاى دانشکده پزشکى خیلى بهتر شده ولى این طور که لازم لست به بیمار توجه بکنند نمی‌کنند به علاوه تختخواب کافى ندارند اینها یک مسائل مهمى است که به هم ارتباط دارد باید از طرف وزارت بهدارى اقدام بشود با این قانون هم اگر فکر شود که بتوانیم تمام نظریات خودمان را تأمین کنیم این طور نیست بایستى وزارت بهدارى در هر شهری که این قانون به موقع اجرا گذاشته می‌شود نسبت به این امور نظارت کامل داشته باشد و به عقیده بنده علاوه بر این تشکیلاتی که ما داریم انجمن‌هاى شهرى هم در قسمت‌هاى بهداشت باید مکلف در نظارت بکند و یکى هم موضوع ساختمان‌ها را مى‌خواستم تذکر بدهم در ساختمان‌ها وزارت بهدارى باید مداخله داشته باشد که مخصوصاً بهداشت قسمت آب مشروب و قسمت فاضلاب خیلى خیلى مهم است و الان در همین شهر تهران مراکزى است که منبع کثافت و فساد و سرایت امراض مختلفه است همین خیابان منوچهرى نزدیک منزل بنده خرابه‌ای است که مزبله‌دانى شده و مدت‌ها است که به این وضع است و به هیچ‌وجه توجه نشده و در آن خیابان یک مستراح نساخته‌اند و تمام قسمت‌ها را آلوده می‌کند وسیله انتقال خیلى از بیماری‌ها است و بنده می‌خواستم تذکر بدهم که وزارت بهدارى باید نظارت کلى در تمام امور بهداشتی داشته باشد.

رئیس- آقاى پرفسور اعلم‏

پرفسور جمشید اعلم- این لایحه یکى از لوایح بسیار مفیدى است که در

+++

مجلس تاکنون مطرح شده و اصولاً بایستی کارهایی کرد که مردم از ادارات دولتی قدری دور باشند و کار خودشان را خودشان بکنند و این همه مراجعه به ادارات دولتی نکنند این که همکار محترم بنده جناب آقای خلعتبری راجع به بیمارستان‌ها صحبت فرمودند باید خدمت‌شان عرض بکنم که بیمارستان‌ها آنچه از دست‌شان بربیاید به این جامعه خدمت می‌کنند ولی منتهی در یک شهری که یک میلیون و نیم جمعیت دارد جناب آقای خلعتبری چهل تختخواب برای بچه‌ها بیشتر نیست آیا کافی است؟ بنده خودم در بیمارستان امیر اعلم یک شبی رفتم قسمتی که برای دیفتری تخصیص داده بودیم سه تختخواب داشت من نمی‌توانم مبتلای به دیفتری را در بیمارستان پخش کنم مسری است ناچار باید ایزوله باشد همان شب هشت نفر بیمار مبتلا به دیفتری مراجعه کردند چه باید بکنیم ببریم در قسمت‌های دیگر بیمارستان بستری کنیم آقای خلعتبری توضیحات شما درست است ولی وسیله بدهید در این شهر می‌دانید برای بیمارستان چند تختخواب هست برای یک جمعیت یک میلیون و نیمی هزار و چهارصد الی هزار و پانصد تخت است در صورتی که باید بیست هزار تخت باشد اگر بیست هزار تخت را درست کردید و مریض شما قبول نشد آن وقت حق دارید اعتراض کنید (ارباب- ایشان که نمی‌توانند درست کنند کار ایشان نیست) پس چرا اعتراض می‌کنند جنابعالی حرف نزنید راجع به بندرعباس هم خواهم گفت و اگر کار ایشان نیست که درست کنند پس چرا اعتراض می‌کنند فعلاً با این ترتیب که 1500 تخت هست برای شهر یک میلیون و نیمی کفایت نمی‌کند از تمام شهرها و ولایات هم هجوم می‌آورند، در همین بیمارستان سینا آقای خلعتبری بروید ببینید چه زحمتی اطبا می‌کشند من همین شب جمعه ساعت ده شب در بیمارستان زنان رفتم برای یک عملی در همان ساعت همه اطبا مشغول عمل بودند کار هست و همه مردم هم کار می‌کنند و حق نیست که همه را به یک چوب برانیم و این طور یأس در دل آنها به وجود بیاوریم همه خدمتگزار هستند وسیله بدهید خدمت بکنند وقتی وسیله نمی‌دهند چه کار بکنند؟ (احسنت)

رئیس- آقای وزیر بهداری

وزیر بهداری- از تذکراتی که دوست گرامی آقای ارسلان خلعتبری و همکاران عزیزم آقای دکتر سیدامامی و آقای پرفسور اعلم دادند خیلی متشکرم، عرض کنم یک وقتی که خیلی دور نیست مردم فقط برای مردن به مریضخانه می‌رفتند برای این که از مریضخانه می‌رفتند برای این که از مریضخانه وحشت داشتند و نمی‌خواستند در منزل خودشان بمیرند، امروز مردم فهم‌شان، ادراک‌شان زیاد شده و از اقصی نقاط کشور برای درمانگاه و بیمارستان تقاضا می‌رسد، اشخاص خیری هم پیدا می‌شوند که خودشان بیمارستان می‌سازند و وزارت بهداری با امکانات خیلی محدود خودش مجبور است آنها را مجهز کند، همان طوری که آقای پرفسور اعلم فرمودند تعداد تخت متناسب با بیمار نیست نه تنها در تهران در همه جای کشور (ابتهاج- طبیب هم نیست) تعداد اطبا هم متناسب با احتیاجات این مملکت نیست 3500 نفر طبیب هست که از این عده 3400 نفر در تهران هستند بقیه در ولایات. برای استحضار خاطر آقایان عرض می‌کنم حسب‌الامر اعلیحضرت همایونی یک کمیسیونی برای هماهنگی دستگاه‌های مختلفی که مؤسسات درمانی دارند در وزارت بهداری تشکیل شد که رئیس دانشگاه رؤسای بهداری ارتش و ژاندارمری و هر وزارتخانه‌ای که دستگاهی در آنجا دارند هر پانزده روز یک مرتبه تشریف می‌آورند و برای این که این هماهنگی ایجاد بشود و یک رویه متحدالشکلی برای درمان‌های مختلف پیدا کنیم در آنجا بحث می‌شود و امیدواریم که این قدمی که شروع شده به تدریج پیش برود و به نتیجه برسد و راجع به موضوع تقلب در غذا و دوا بنده اینجا اظهار تأسف می‌کنم که در یک مملکتی که همه مردم به خدا و مذهب ایمان دارند چرا این قدر بی‌ایمان پیدا می‌شود که بخواهند از راه مسموم کردن مردم مالی برای خودشان اندوخته کنند به هر حال برای این کار اشخاصی به اروپا فرستاده شده‌اند که تحصیل کنند و دو نفر متخصص از سازمان بهداشت جهانی یکی برای دارو و یکی برای غذا خواسته‌ایم که یک نفر رسیده است و تحت کنترل بسیار شدید قرار خواهیم داد و با قوانینی که وجود دارد آنهایی که این کار را بکنند شدیداً مورد تعقیب قرار خواهند گرفت (احسنت) از لحاظ بهداشت آقایان بنده که مجال نمی‌کنم به سینما بروم ولی سینماهای تهران اغلبش خطرناک است در خروجی وری است که اگر حادثه‌ای در سینما پیش بیاید بدون شک چندین نفر ممکن است زیر دست و پا از بین بروند امروز بنده به اداره مهندسی بهداشت دستور دادم بروند صاحبان سینماها را وادار بکنند که برای خروج سینماها درها را طوری بسازند که اشخاصی که می‌خواهند بیرون بروند اسباب زحمت‌شان نشود و این بناهایی که فعلاً مشغول ساختمان هستند گفتم نظر اداره مهندسی بهداشت را جلب کنند (یک نفر از نمایندگان- کار بسیار خوبی کردید) (مهندس فروهر- جای تأسف است که شهرداری وظیفه خودش را انجام نمی‌دهد و برای در سینماها اداره بهداشت باید برود) راجع به رسیدگی به آب و شیر به آقایان اطمینان می‌دهم هم انستیتو پاستور و هم اداره آزمایشگاه مرکزی در تهران هر کدام جداگانه از آب تهران نمونه‌برداری می‌کنند و رسیدگی می‌کنند هم در آب و هم در شیر (فولادوند- شیر را کهنه می‌کنند و می‌فروشند) تکذیب می‌کنم، آقای پرفسور اعلم اینجا راجع به دیفتری صحبت کردند بنده می‌خواهم از صحبت ایشان استفاده بکنم و عرض کنم در مملکت ما استعمال سرم بیشتر از استعمال واکسن است با همه اطلاعات و تبلیغاتی که در کشور می‌شود که مردم اطفال خودشان را بر ضد دیفتری تلقیح کنند متأسفانه غفلت می‌کنند و غفلت‌شان سبب می‌شود که دیفتری در این کشور هست در تأیید فرمایش ایشان عرض می‌کنم در اغلب بیمارستان‌ها تعداد بیشتری از آنچه فرمودند تخت در اختیار هست، در چهارراه عباسی یک مریضخانه‌ای هست که پنجاه تختخواب فقط مختص اطفال دارد (پرفسور اعلم- فقط دانشگاه را عرض کردم باید ده هزار تختخواب داشته باشند) در خاتمه از توجهی که آقایان در تصویب این لایحه فرمودند صمیمانه تشکر می‌کنم.

رئیس- رأی گرفته می‌شود به مجموع مواد آقایانی که موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد چون در آن اصلاحی شده است به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

7- بیانات بعد از دستور آقای عمیدی‌نوری

رئیس- چون چیزی در دستور نداریم آقای عمیدی‌نوری طبق تبصره 2 ماده 66 آیین‌نامه صحبت می‌کنند. آقای عمیدی‌نوری

عمیدی‌نوری- بنده خواستم در این موقعیت که یکی از بزرگ‌ترین شخصیت‌های سیاسی دنیا جناب آقای دالس برای اولین بار به ایران تشریف آورده‌اند و امروز هم به سلامتی برای شرکت در شورای پیمان بغداد به آنکارا تشریف می‌برند چند کلمه به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم. اولاً مایه کمال خوشوقتی است که موقعی جناب آقای دالس به ایران تشریف می‌آورند که ایران خیلی با 1322 فرق کرده است در آن تاریخ نخست‌وزیر وقت اصرار داشت که ایشان از کراچی به ایران سری بزنند ولی نیامدند و بعد دز مطبوعات دنیا نوشته شد که آقای دالس چون امنیت جانی نداشتند به ایران نیامدند این باعث افتخار ما است که امروز امنیتی داریم که هم آقای دالس با امنیت خاطر به ایران تشریف می‌آورند و قبل از ایشان و هم بعد از ایشان شخصیت‌های شوروی با جبهه کمونیست هم می‌آیند و می‌روند پس تهران چنان امنیتی بر اساس نهضت ناسیونالیستی خودش به وجود آورده است که کشوری آماده برای کمک به امنیت بین‌المللی جهان در حال حاضر به وجود آمده است و باید از این موقعیت استفاده کرد اما بعد از تشکر و درود ایشان راجع به اعلامیه‌ای که آقای دالس دادند دو جمله قابل استفاده است که بنده خواستم در اطراف این دو جمله بحث کنم یکی فرمودند ما شجاعت دولت‌هایی را که برای حفظ استقلال کوشش کرده‌اند احترام می‌گذاریم ایران و عراق و ترکیه و پاکستان در پیمان بغداد با هم همکاری می‌کنند بنده خواستم برای جناب آقای وزیر امور خارجه امریکا که این احترام را قائل شده‌اند تشریح بیشتری در قدم بی‌نظیر و بلند ایران در این مورد کرده باشم چون تنها همکاری ما در پیمان بغداد نیست که این احترام را جلب کرده است بلکه برداشتن این قدم بالخصوص از جانب ایران خیلی فرق دارد با قدمی که ترکیه و پاکستان و عراق در این راه برداشته‌اند موقعی که ایران هنوز به پیمان بغداد ملحق نشده بود در محافل دیپلماسی جهان خط زنجیر دفاعی دنیای غرب را ناقص می‌دانستند و می‌گفتند حلقه مفقوده‌ای هست که ذکر آن حلقه نباشد زنجیر دفاعی به وجود نخواهد آمد و آن راجع به ایران بود و حساب می‌کردند پیمان آتلانتیک، پیمان بغداد، اتحادیه آسیای جنوبی ولی این خط زنجیر دفاعی دنیای غرب و عدم الحاق ایران ناقص بود پس ایران با برداشتن این قدم بی‌نظیر و شجاعانه خودش به این خط زنجیر دفاعی دنیای آزاد غرب بزرگ‌ترین کمک را کرد (صحیح است) اهمیت دیگری که برداشتن این قدم از طرف ایران دارد و قابل مقایسه با ترکیه و عراق و پاکستان نیست وضع اختصاصی ایران است ایران موقعی به پیمان بغداد ملحق شد که ترکیه بود و پاکستان بود و عراق هم بود ولی ترکیه اگر چه با ایران از نظر هم‌مرزی با شوروی وجه مشابهتی دارد ولی قبلاً ترکیه عضو پیمان آتلانتیک بود و طبق تعهدی که دولت امریکا در پیمان آتلانتیک دارد امنیت ترکیه به هنگام خطر طبق امضای امریکا قابل تأمین بود، همین طور پاکستان عضو اتحادیه آسیای جنوبی است و امریکا در آن اتحادیه عضو است بنابراین پاکستان نیز با الحاق به پیمان بغداد چیزی اضافه نکرد یعنی او با امریکا در پیمان آسیای جنوبی هم‌عهد بود و امضای او را برای حفظ امنیت خودش داشت فقط عراق با ایران مشابه است برای این که چنین تعهدی ندارد ولی خیلی فرق است بین ایران و عراق عراق پشت جبهه‌ است، هم‌مرز شوروی نیست ایران نزدیک به سه هزار کیلومتر هم‌مرز شوروی است بنابراین قدمی که ایران برداشت علاوه بر تکمیل این حلقه زنجیر دفاعی دنیای آزاد، قدم به تمام معنی شجاعانه و بی‌نظیری برداشته است که باید این وضع خاص مورد توجه امریکا و مخصوصاً جناب آقای وزیر امور خارجه امریکا قرار بگیرد (صحیح است) اما جمله دومی که بنده از بیانات‌شان

+++

استفاده می‌کنم فرموده‌اند که ما با ایران روابط دوستانه داریم براى این که منافع مشترک بسیارى داریم بنده از همین منافع مشترک بسیار می‌خواهم استفاده کنم بزرگ‌ترین منفعت مشترک ما با امریکا حفظ امنیت بین‌المللى و صلح جهان است که خودشان در مقدمه این جمله از نظر پیمان بغداد فرموده‌اند وقتى که اذعان دارند به این موضوع وقتى که منفعت مشترک بود طرفین منفعت باید در حفظ آن منفعت کوشش بکنند و این کوشش طرفین یک امرى است که نفع و ضررش متوجه طرفین است ما می‌خواهیم ببینیم که ایران در این منفعت مشترک چه کرد و امریکا چه می‌کند؟ اخیراً گزارشى از طرف وزارت خارجه امریکا منتشر شده و بنده در مطبوعات خارجى خواندم در آنجا تصریح شده است که شوروى به عنوان تعرض اقتصادى در ظرف سه سال اخیر یک میلیارد و نهصد میلیون دلار به کشورهاى آسیایى و افریقایى کمک کرده این گزارش وزارت خارجه امریکا است که در آنجا قید شده است که به هندوستان 115 میلیون دلار براى ایجاد کارخانه اره‌کشى، به سوریه ده میلیون دلار براى ایجاد پالایشگاه نفت به یوگسلاوى صد میلیون دلار براى ایجاد کارخانه آلومینیوم‌سازى داده شده است ولى راجع به ایران ما یک پوان مهم‌تر و بزرگ‌ترى داریم که گزارش وزارت خارجه امریکا تصدیق کرده است که ایران و ترکیه پیشنهاد کمک اقتصادى و نظامى شوروى را رد کرده‌اند این تصدیقى است که در گزارش وزارت امور خارجه امریکا در مقابل این عملى که به نام جمله اقتصادى تلقى کرده‌اند شده است آیا فداکارى بزرگ‌تر از این هست که خط زنجیر دفاعى را تکمیل کرده‌ایم و در پیمان ناتو رستیو شرکت نداریم و مثل ترکیه و پاکستان تعهد آمریکا را نداریم براى حفظ خودمان از آن طرف هم روى حفظ حیثیت ملى خودمان و وفادارى با دنیاى غرب پیشنهاد کمک شوروى را بنا به تصدیق وزارت امور خارجه امریکا رد کردیم. پس طرفین این منفعت مشترک که یکى ما هستیم این فداکارى‌ها را کردیم و این فداکاری‌ها را معتقد بودیم که انجام دادیم براى این که ما معتقد و طرفدار نهضت ناسیونالیستى خودمان هستیم می‌خواهیم روى پاى خودمان بایستیم می‌خواهیم بگوییم که ایران در این منطقه حساس دنیا مى‌خواهد قدمى بردارد که هم ملیت خودش را حفظ بکند و هم کمک به صلح جهانى بکند حال در مقابل این جریان اگر امریکا امسال 4 میلیارد دلار براى کمک به دنیاى آزاد پیشنهاد داده است به کنگره که هشتصد میلیون دلار اضافه بر سال گذشته است بنده نمی‌دانم براى حفظ این منفعت مشترک که جناب آقاى دالس قبول فرمودند یک طرف هم این فداکارى را کرده آیا امریکا در راه حفظ این منفعت مشترک با ما چه خواهد کرد؟ بنده در پایان عرایضم از جمله دیگر جناب آقاى دالس استفاده می‌کنم که فرمودند کوششى که براى حفظ صلح انجام داده می‌شود از جنگ مشکل‌تر است حقیقتاً بیان درستى است بنده خیال می‌کنم که ما بهتر این معنى را درک کرده‌ایم کوششى که ما براى حفظ صلح جهان در این منطقه حساس جهان می‌کنیم براى ما از جنگ مشکل‌تر است و دلیلش هم این است که اگر در موقع جنگ واحد زندگى را ببینید قیمت زندگى هزار درصد شده بود امروز شاخص زندگى ما 1300 درصد است پس ما بیشتر تحمل حفظ صلح را نسبت به جنگ کرده‌ایم و همچنین اگر ما در 1322 دوره جنگ کسر بودجه‌مان چند میلیارد بود حالا بیش از ده دوازده میلیارد است اینها ناشى از کوششى است که ما براى حفظ صلح جهانى در این منظقه حساس می‌کنیم و ما به خوبى معناى این بیان عمیق جناب آقاى وزیر امور خارجه امریکا را درک می‌کنیم بنابراین هیچ انتظارى از جناب آقاى وزیر امور خارجه که با این تشریف‌فرمایى مهم‌شان به اینجا آمده‌اند جز در حفظ منفعت مشترکى که خودشان از ناحیه خودشان قبول کرده‌اند نداشته و نداریم و انتظار داریم که در این مسافرت بیشتر ایران را شناخته باشند (احسنت)

8- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه خواهد بود.

(مجلس 35 دقیقه قبل از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295224!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)