کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/28]

جلسه: 16 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه پنجم ادریبهشت ماه 1329  

فهرست مطالب‏:

1-تصویب صورت مجلس‏

2-مذاکره راجع به تحلیف چند نفر آقایان نمایندگان.

3-توضیحات آقاى نایب رئیس دایر به اجراى اصل 27 متمم قانون اساسى در مورد قانون دو دوازدهم.

4-بیانات قبل از دستور آقایان موقر و شوشترى و بهادرى‏

5-معرفى آقایان: وزیر کشور و دارایى ومعاون وزارت بهدارى و تقدیم چهار فقره لایحه به وسیله آقاى نخست وزیر و بیانات ایشان راجع به وقایع شاهى‏

6-اجراى مراسم تحلیف از طرف هشت نقر آقایان نمایندگان‏

7-مذاکره راجع به تشکیل مجلسین براى تجدید‌ نظر و تعیین اصول اساسى و طرح قوانین انتخابات و مطبوعات‏

8-اخذ راى جهت انتخابات هشت نفر کسرى اعضاى دیوان محاسبات‏

9-تقدیم لایحه اصلاح قانون انتخابات به وسیله آقاى وزیر کشور

10-اخذ راى جهت انتخاب شش نفر اعضای هیئت سازمان برنامه‏

11-تعیین وقت و دستور جلسه بعد ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 16

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه پنجم ادریبهشت ماه 1329

 

فهرست مطالب‏:

1-تصویب صورت مجلس‏

2-مذاکره راجع به تحلیف چند نفر آقایان نمایندگان.

3-توضیحات آقاى نایب رئیس دایر به اجراى اصل 27 متمم قانون اساسى در مورد قانون دو دوازدهم.

4-بیانات قبل از دستور آقایان موقر و شوشترى و بهادرى‏

5-معرفى آقایان: وزیر کشور و دارایى ومعاون وزارت بهدارى و تقدیم چهار فقره لایحه به وسیله آقاى نخست وزیر و بیانات ایشان راجع به وقایع شاهى‏

6-اجراى مراسم تحلیف از طرف هشت نقر آقایان نمایندگان‏

7-مذاکره راجع به تشکیل مجلسین براى تجدید‌ نظر و تعیین اصول اساسى و طرح قوانین انتخابات و مطبوعات‏

8-اخذ راى جهت انتخابات هشت نفر کسرى اعضاى دیوان محاسبات‏

9-تقدیم لایحه اصلاح قانون انتخابات به وسیله آقاى وزیر کشور

10-اخذ راى جهت انتخاب شش نفر اعضای هیئت سازمان برنامه‏

11-تعیین وقت و دستور جلسه بعد ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و چهل دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى دکتر معظمى (نایب رئیس) تشکیل شد.

1-تصویب صورت مجلس‏

نایب رئیس-نسبت به صورت جلسه اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت جلسه تصویب شد.

اسلامى- بنده اعتراض داشتم.

دکتر طبا- بنده هم عرض داشتم.

2-مذاکره راجع به تحلیف چند نفر آقایان نمایندگان‏

نایب رئیس- دیگر تصویب شد، آقایان نمایندگان تهران امروز در مجلس شوراى ملى تشریف آورده‌اند ولى طبق مقررات ماده دوازدهم آیین‌نامه وقتى از آنها دعوت شد به‌این که قسم یاد کنند اظهار داشتند که ما حاضریم قسم یاد کنیم ولى در جلسه علنى مجلس قسم یاد کنیم (صحیح است) (کشاورز صدر - اصل 11 قانون اساسى صریح است) حاضریم که در جلسه علنى مجلس شوراى ملى قسم یاد کنیم ولى نظر به‌این که ماده 12 که عیناً قرائت می‌شود از اینجا صراحت دارد به‌این که آقایانى که بعد وارد مجلس شوراى ملى شدند بایستى در هیئت رئیسه قسم یا دکنند (کشاورز صدر - بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم) و چون آقایان حاضر هستند ضمن این که ما تبریک گفتیم به ‌این که آقایان نمایندگان تهران تشریف آوردند و عموم آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى مایل بودند که منتخبین تهران زودتر در کار مجلس شوراى ملى شرکت کنند (صحیح است) ولى از قسم خوردن در هیئت رئیسه اجتناب کردند و یک نامه‌اى هم به هیئت رئیسه نوشته بودند که بعداً به اطلاع آقایان خواهد رسید و ضمن ایراد به قسم مطالب دیگرى را هم یادآورى کردند که بعداً به عرض آقایان می‌رسد تمنا می‌کنم که چون این موضوع مطرح نیست اگر آقایان نظرى دارند یک تنفس داده خواهد شد و بعداً به عرض آقایان می‌رسانم که هر طور مقتضى بود عمل کنند

کشاورز صدر -بنده اخطار دارم طبق ماده 11 قانون اساسى.

نایب رئیس -بفرمایید.

کشاورز صدر- مطابق مدلول صریح اصل 11 قانون اساسى می‌بایستى که در مجلس قسم یاد بشود مجلس یعنى جایى که در آنجا مقرر است که نمایندگان اجتماع کنند و در آنجا باید قسم یاد بشود و هر جاى نظامنامه که برخلاف قانون اساسى تدوین شده باشد مؤثر نیست و تأثیرى ندارد و بنده خواستم به عرض آقایان برسانم که مطابق اصل 11 قانون اساسى که صراحت دارد باید در اینجا قسم یاد بکنند و کسانى که طبق ماده 12 نظامنامه در خارج در هیئت رئیسه مجلس قسم خورده‌اند باز باید در اینجا قسم بخورند زیرا

+++

نظامنامه با قانون اساسى نمی‌تواند معارض باشد و هر جا نص صریح در قانون اساسى است قانون اساسى قابل اجرا است.

نایب رئیس- نظامنامه به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده و روى آن هم عمل شده (صحیح است) بنابراین تمنا می‌کنم راجع به‌ این موضوع صحبتى نفرمایید تا جلسه خصوصى بشود و در آنجا صحبت بشود.

امامى خوئى -چرا اجازه دادید که آقاى کشاورز صدر صحبت بکنند؟

نایب رئیس- اخطار قانونى کردند.

امامى -بنده هم اخطار قانونى دارم تبعیض که معنى ندارد

نایب رئیس- تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید دیگر در این موضوع صحبتى نشود (صحیح است)

3- توضیحات آقاى نایب رئیس دائر به اجراى اصل 27 متمم قانون اساسى در مورد قانون دو دوازدهم‏

نایب رئیس - چون اظهاراتى که اخیراً در مجلس سنا شده ممکن است سوء تفاهمى در اذهان ایجاد نماید لازم می دانم به استحضار آقایان نمایندگان محترم برسانم که پس از تصویب قانون دو دوازدهم چون موضوع طبق اصل 27 متمم قانون اساسى که عیناً قرائت می‌شود. اصل بیست و هفتم قواى مملکت به شعبه تجزیه می‌شود:

اول قوه مقننه که مخصوص است به وضع و تهذیب قوانین و این قوه ناشى می‌شود از اعلیحضرت شاهنشاهى و مجلس شوراى ملى و مجلس سنا و هر یک از این سه منشاء حق انشا قانون را دارد ولى استقرار آن موقوف است بعدم مخالفت با موازین شرعیه و تصویب مجلسین و توضیح به صحه همایونى لاکن وضع و تصویب قوانین راجع به دخل و خرج مملکت از مختصات مجلس شورای ملى است. شرح و تفسیر قوانین از وظایف مختصه مجلس شوراى ملى است.

دوم قوه قضاییه و حکمیه عبارت است از تمیز حقوق و این قوه مخصوص است به حاکم شرعیه در شرعیات و به محاکم عدلیه در عرفیات‏

سوم قوه اجراییه که مخصوص پادشاه است یعنى قوانین و احکام به توسط وزرا و مأمورین دولت به نام نامى اعلیحضرت همایونى اجرا می‌شود به ترتیبى که قانون معین می‌کند (اسلامى - پس آقاى تقى‌زاده با آن سابقه‌اش چه می‌گوید) کاملاً مربوط به دخل و خرج کشور بود از وظایف مختصه مجلس شوراى ملى می‌باشد (عموم نمایندگان - صحیح است) هیئت رئیسه قانون مزبور را براى اجرا به دولت ابلاغ نمود (عموم نمایندگان - صحیح است) و این اقدام هیئت رئیسه هم در جلسات خصوصى مجلس شوراى ملى به اتفاق آرا از طرف آقایان نمایندگان تأیید و تأکید گردید (عموم نمایندگان - صحیح است) بدیهى است مجلس شوراى ملى به هیچ وجه مایل نیست در وظایف مجلس دیگر مداخله نماید (صحیح است) البته حاضر هم نیست که از حق مسلمى که قانون اساسى به او ملت اعطا کرده صرف نظر کند (عموم نمایندگان - صحیح است، احسنت) و تقاضا دارم آقایان دیگر راجع به‌ این موضوع صحبتى نفرمایند.

اسلامى- چهل سال اینها حکومت کردند دیگر چه می‌گویند؟

دکتر طبا -اعتراض به صورت جلسه چطور می‌شود؟ بنده اعتراض داشتم.

4 - بیانات قبل از دستور آقایان موقر و شوشترى وبهادرى.

نایب رئیس -آقاى مجید موقر تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند. بفرمایید.

موقر -بنده می‌خواستم راجع به توضیحاتى که آقاى وزیر دادگسترى دادند درباره قاچاق گمرک خرمشهر عرایضى بکنم. به عقیده بنده توضیحى که آقاى وزیر دادگسترى دادند نواقصى داشت (جمعى از نمایندگان - بلندتر بفرمایید) بسیا رخوب، توضیحى که آقاى وزیر دادگسترى دادند به عقیده بنده یک قسم فرار از بیان حقیقت بود. در خوزستان بالغ بر ششصد میلیون ریال در دو سال قاچاق شد (صحیح است) پرونده‌این قاچاق در دادگسترى به سرقت رفت. عرض کنم که‌این قضایا به طور مجمل باقى ماند و رویش عمل نشده است وزارت دادگسترى بازرس اعزام داشت به خوزستان و خواستند مطالعاتى بکنند ولى به اشکالاتى برخوردند یعنى کسانی که می‌بایستى به اعمال دادگسترى هم‌کارى بکنند مخالفت کردند به طوری که نه تنها پرونده‌ها به سرقت می‌رفت بلکه کسانی که مورد تعقیب قرار می‌گرفتند فرار می‌کردند این موضوع هنوز لاینحل باقى مانده و قاچاق‌هایى که انجام گرفت در آنجا یک قسمت قاچاق خواربار مردم بود، گندم و جو و برنج به طورى قاچاق شد که شاید تأثیر در کلیه خواربار مملکت کرد و قحطى که در مملکت پیدا شد که ما ناچار شدیم از کانادا و آمریکا و روسیه گندم بیاوریم اینها در نتیجه همین اعمال بود (صحیح است) از طرف دیگر قاچاق واردات داشته، قند و شکر و قماش آنچه در ایران بود وباید از راه مشروع وارد می‌شد و به خزانه مملکت از را ه گمرک عواید وارد می‌شد این کار هم قاچاق می‌کردند و مثل گانگسترهاى آمریکایى اتومبیل داشتند، وسایل داشتند کشتى داشتند افراد مسلح داشتند و این کار را عملى می‌کردند و از هیچ کس باک نداشتند. این موضوع را جناب آقاى وزیر دادگسترى گزارش ندادند که ‌این مأمورین رفتند آنجا، بازرس‌ها رفتند پول‌ها خرج کردند چطور شد؟ ما مى‌بینیم کسانی که در ده سال پیش چیزى نداشتند، آقایان مى شناسند امروز آمده‌اند براى خودشان قصرها بالا برده‌اند مگر نه ما قانون گذراندیم که می‌بایستى به اعمال کسانی که از 20 سال پیش به‌این طرف داراى در آمدى شده‌اند رسیدگى بشود (یک نفر از نمایندگان -نگذشت این قانون) بالأخره بایستى قوانین مملکت اجرا بشود وقتى که بنده ‌ایراد گرفتم به آقاى وزیر دادگسترى که چرا این موضوع را جواب نمی‌دهند ایشان متعذر شدند بر این که در جزو پرسش نبوده حالا بنده ‌این موضوع را صریحاً از وزارت دادگسترى تقاضا می‌کنم که حاضر شوند و جواب بدهند (فرامرزى - آن را هم یک جوابى بى‌نظیر همین می‌دهند) دوم موضوع دانشجویان بود این‌ها متأسفانه هنوز به حال اعتصاب باقى هستند و این زیبنده نیست (صحیح است) می‌گویند که اعتصاب اینها شاید براى فرار از امتحان بوده ولى این طور نیست آنهایى که 5 سال متوالى درس خوانده‌اند حالا هم حاضر‌اند درس بخوانند ولى باید درس عملى بخوانند و براى فرار از امتحان اعتصاب نمی‌کنند هیچکس نمی‌گوید که اعتصاب دانشجو خوب است، عمل خوبى نیست ولى بایست دید که درد اینها چیست؟ اینها می‌گویند ما که می‌آییم اینجا درس بخوانیم ومی‌خواهیم به جامعه خدمت کنیم بایستى مجهز باشیم اینها هر کدام که الان آنجا درس می‌خوانند 18 سال باید درس بخوانند اینها 6 سال ابتدایى و 6 سال متوسطه خوانده‌اند 6 سال هم در دانشکده پزشکى و اینجا باید کاورزى بکنند، یعنى عمل بکنند به علاوه اجراى قانون رامی‌خواهند، قانون گذشته که می‌بایستى بیمارستان‌ها را به اختیار دانشگاه بگذارند براى این که‌ اینها وسیله کار داشته باشند (صحیح است) (اسلامى - این قانون را بخوانید) بسیار خوب می‌خوانم ماده 1 اصلاح قانون تأسیس دانشگاه راجع به دانشکده پزشکى مصوب 12 آبان ماه 1319 ماده 1 از تاریخ اول فروردین ماه 1319 بیمارستان‌هاى تهران ضمیمه دانشکده پزشکى می‌شود در این قانون هر جا دانشکده پزشکى نوشته می‌شود منظور دانشکده پزشکى و دارو‌سازى و دندان‌سازى و بیمارستان‌هاى ضمیمه آن می‌باشد اینها اجراى قانون را از ما می‌خواهند (دکتر سید امامى - این بیمارستان‌ها بعداً تأسیس شده) این عمل نشده به علاوه اشکالى که بعداً پیش‌آمد کرده در موضوع کادر بیمارستان‌ها این است که وقتى بیمارستان ضمیمه دانشگاه بشود پزشکانى که آنجا هستند می‌باید داراى یک شروط و معلوماتى باشند و شاید این شروط با پزشکان فعلى تطبیق نکند، از طرف دیگر هم البته‌این پزشکانى که کار کرده‌اند و سوابق ممتد دارند، ده سال، بیست سال، سى سال، باید براى اینها یک فکرى کرد (صحیح است) به هر جهت این وظیفه دولت است که بایستى قوانین راجمع بکند و راه حلى پیدا کند و این اشکالات را بردارد (احسنت) ما می‌دانیم که در مملکت پزشک کم داریم (امامى‌خوئى- در ولایات هم نداریم) و به تناسب جمعیت این مملکت‏

باید 15000 پزشک داشته باشیم در صورتی که پزشک نداریم، در مملکتى که مردم آشنا به اصول بهداشت هستند براى هر هزار نفر یک پزشک لازم است ولى در این مملکت که مردم آشنا نیستند با بهداشت و وسایل بهداشت ندارند و آب خوب هم ندارند 15 هزار نفر پزشک اقلاً می‌خواهند این مملکت این جور شده، حالا که ‌اینها دارند کار

+++

 می‌کنند می‌خواهند وسیله کار داشته باشند نباید اینها را اذیت کرد ودر مقابل تقاضاى مشروع آنها مقاومت کرد (احسنت) دکتر (علوى - هر 80 نفر یک تختخواب می‌خواهند) این مقرراتى دارد که آقاى دکتر و خود آقایان بهتر می‌دانند که در دنیاى خارج چطور با اینها معامله می‌کنند موضوع آخرى که می‌خواستم عرض بکنم راجع به بیکارها بود جسله قبل عرض کردم وضع آنها بد است و جاى نگرانى دارد نه براى آنها بلکه براى ماها براى این که اگر از آنجا مرض مسرى سرایت بکند به ما ها هم اثر می‌کند و خیلى خوش‌وقت شدم که‌این تذکر واقع شد و فکرى براى مردم کردند تشریک مساعى ارتش موجب شد که به وضعیت بهداشتى آنها رسیدگى شده و خوب شده است وبهدارى هم گرد د د ت پاشیده و شپش‌هاى این بدبختی‌ها را که ممکن بود آنها را مبتلا به تیفوس بکند به وسیله‌ این گردها از بین برده ولى هنوز وضع غذاى آنها خوب نیست غذاى آنها در روز دو قرص نان است و اینها احتیاج به غذاى گرم هم دارند از دولت انتظار داریم به ‌این موضوع هر چه زودتر توجه بکنند و اسباب وسایل آسایش آنها را فراهم بیاورند تا وقتى که به تدریج به محل خودشان برگردند و مشغول کار شوند. (احسنت)

نایب رئیس- آقاى شوشترى

شوشترى- بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم، با کسالت تمامى که دارم و در نزد آقایان پزشکان محترم مشغول زدن پنى‌سیلین و به من نصحیت کردند که یک هفته استراحت کنم (آشتیانى‌زاده - فارسى بفرمایید) آقا کلماتى را که با دین ما ملحق و ملفق است نباید مورد استهزا قرار بدهید توجه کنید، آقا توجه کنید آقا توجه کنید (آشتیانى‌زاده - پنى سیلین را گفتم) ولیکن از نظر وجوب عینى این ودیعه‌اى که به ما سپرده شده است لازم دیدم بیایم اینجا عرایضى بکنم نظرى هم داشتم در یک موضوعى وارد شوم ولیکن منتخبین تهران که ورود فرمودند چه خوش می‌بود بدون تشنج فکرى و تشتت و حرفهایى ورود می‌فرمودند که به آنها بگویم الیوم اکملت دینکم واتممت علیکم نعمتى و رضیت لکم‌الاسلام دینا این امر در مجلس شوراى ملى (سلطان‌العلماء - شما چه می‌گویید آقا این مربوط به ‌این موضوع نیست) اجازه بدهید تمثل می‌جویم استناد نجستم اجازه بدهید بنده بگویم. نمایندگان ولایات که همه خادم این مملکت هستند با حضور نمایندگان محترم تهران ... (سلطان‌العلماء - چه ربطى به‌این موضوع دارد) اجازه بفرمایید (کشاورز صدر - اینها حرفى نزدند) آقا اجازه بفرمایید توضیح می‌دهند که باید در مجلس باشد و آقا (اشاره به آقاى نایب رئیس) می‌فرمایند طبق نظامنامه باید درهیئت رئیسه باشد و اگر آقایان تشریف مى‌آوردند ما را مفتخر می‌فرمودند تصور می‌کردم هیچ یک از این حرف‌ها پیش نمى‌آمد براى این که تمام ما مبعوث شدیم براى خدمت به ‌این مملکت ما تمام این جا آمده‌ایم براى این که با هم‌فکرى، با وحدت کلمه، یا برادرى، همه هم‌کارى کنیم از این حرف‌ها که در خارج گفته می‌شود در ما هیچ اختلافى نیست این یک موضوع متأسفانه نشد و اما دیشب در حالت کسالت گوش به رادیو می‌کردم روزنامه را هم آوردند و خواندم دیدم آقایان محترم نمایندگان سنا که هر یک مردمان مسنى هستند از کجا اشتباه شده بهشان که عباراتى نمایندگان مجلس شوراى ملى در مجلس خصوصى گفته‌اند که آن عبارت به زعم آقایان خوش نیامده لغاتى که متناسب با شأن آقایان مثل لجام گسیخته ‌این عبارات چه چیز است؟ براى چه؟ آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى اظهار می‌کنند متمم و مکمل را اگر توجه بکنیم موضوع نسخ را ندارد مثل آیات قرآنى همین طور آیات تحریم خمر که می‌فرماید لاتقربوا‌الصلوة و انتم سکارى تا تکمیل می‌شود به‌ایه انما الخمر والمیسر و‌الانصاب و الازلام رجس من عمل‌الشیطان فاجتنبوه لعلکم تفلحون که ده حرمت اصلى و ده حرمت اجتهادى، ده حرمت واقعى در این آیه هست این ملازمه ندارد که آن آیه تجویز کرده باشد خوردند شراب العیاذبالله قانون اساسى را مطلعین نوشته‌اند در قانون اساسى همین طور که براى مجلس سنا خصیصه‌اى قائل شدند اختصاصاتى براى آن قائل شده‌اند که موقعى (که خداى نخواسته پیش نخواهد آمد) وقتى که پیش بیاید یک امور غیر مترقبه‌اى‏ مجلس بخواهد انحلال پیدا کند باید مجلس سنا پیشنهاد کند (عده از نمایندگان - نسخ شد) خوب ما بحثى نداریم این خصیصه آنها است اما اصل 46 قانون اساسى امور مالى را تشریح کرده امور مالى چیست؟ آنچه که به کمیسیون قوانین دارایى می‌رود مالیات نسخ می‌کنیم مالیات وضع می‌کنیم، مالیات جرح می‌کنیم، مالیات تعدیل می‌کنیم به طور ناظر غیر مستصوب می‌فرستیم در آنجا آقایان هم نظر دارند مثل سایر ملت اگر یک نظر خوشى داشتند می‌دهند مجلس هم با طیب خاطر قبول می‌کنند و گر نه الزام ندارد نظر آنها را قبول کند ولى امور بودجه‌اى که به کمیسیون بودجه می‌رود. غیر از کمیسیون قوانین دارایى است (صحیح است) (کشاورز صدر - خرج و دخل است) خرج و دخل است خرج و دخل در اینجا بوده است هم بعد از 10 ماه 8 ماه متمم قانون اساسى آمده است تشریح کرده است در محکمات که تفسیر نیست تفسیر در رموزات در متشابهات است چرا گفته‌اند تفسیر در اینها است (کهیعص) رموز قرآن است می‌شود تفسیر کرد اما محکم قرآن‌السارق و السارقه فاقطعو ایدیهما این دیگر تفسیر ندارد آمده تشریح کرده، توجیه کرده ‌این ماده را بنده می‌خوانم براى این که تمام ملت ایران بیدار باشد نمی‌دانم چه پیش‌آمدهایى است این حرف‌ها چه چیز است، که ملت ایران بدانند مجلس شوراى ملى از وظیفه موجه خودش عدول نکرده (صحیح است) (اسلامى 40 سال است آنها به مملکت حکومت می‌کنند وضع مملکت این است) (کشاورز صدر - همان عملشان هم برخلاف بوده که مطرح کرده‌اند) این هم عمل خلاف دیگر که اشتباه کردند خیلى چیز عجیبى است بیانات جناب آقاى دکتر معظمى وافى و کافى بود ولیکن من لازم دیدم تشریح کنم این موضوع را البته مقام ریاست آن هم ادب آقاى دکتر معظمى ملازمه داشت با این تشریح ولى ما ناچاریم نظر به توهینى که به م اشده است رفع توهین کنیم العیاذ بالله به هیچ‌کس هم توهین واردنمی‌کنم (بهادرى - آنها هم توهین نکردند) اصل 46، پس از انعقاد سنا تمام امور باید به تصویب هر دو مجلس باشد اگر آن امور در سنا یا از طرف هیئت وزرا عنوان تمام شده است باید اول در مجلس سنا تنقیح وتصحیح شده و با اکثریت آرا قبول بعد به تصویب مجلس شوراى ملى برسند ولى امورى که در مجلس شوراى ملى عنوان می‌شود برعکس از این مجلس به مجلس سنا خواهد رفت مگر امور مالیه .... یعنى وضع مالیات، تعیین مالیات، جرح مالیات، تعدیل مالیات که مخصوص به مجلس شوراى ملى خواهد بود (در اینجا هم اختصاص داده) و قرارداد، در امور مذکوره یعنى مربوط به مالیه به اطلاع مجلس سنا خواهد رسید که مجلس مزبور ملاحظات خود را به مجلس ملى اظهار نماید ولیکن مجلس ملى مختار است ملاحظات مجلس سنا را بعد از مداقه لازم قبول یا رد نماید پس خوب این موضوع روى امور مالى شد نه امور بودجه اى اصل 27 را هم می‌خوانم براى این که شبهه‌اى دیگر ایجاد نشود اصل 27، قواى مملکت به سه شعبه تجزیه می‌شود اول قوه مقننه که مخصوص است به وضع و تهذیب قوانین واین قوه ناشى می‌شود از اعلیحضرت شاهنشاهى و مجلس شوراى ملى و مجلس سنا و هر یک از این سه منشاء حق انشا قانون دارد ولى استقرار آن موقوف است به عدم مخالفت با موازین شرعیه و تصویب مجلسین و توشیح به صحه همایونى لیکن وضع و تصویب قوانین راجع به دخل و خرج مملکت یعنى غیر مالیه (نمایندگان، احسنت) از مختصات مجلس شوراى ملى است (کشاورز صدر و تفسیر) (صحیح است) می‌فرماید که شرح و تفسیر قوانین از وظایف مختص مجلس شوراى ملى است (صحیح است) یعنى در متشابهات نه در محکمات این اصل محکم است اصل مشابه نیست آن وقت آقایان می‌فرمایند ما سابقه در قانون اساسى داریم مگر دیگران سابقه ندارند، مگر دیگران اطلاع ندارند دیگران نمی‌خواهند خودنمایى بکنند و الا بروید الان در دفتر مجلس شوراى ملى مذاکرات دوره اول را بخوانید که مرحوم صنیع‌الدوله در پشت این میز چه تشکرى از پدر من کرده است که سه شب خوابید در قصر گلستان تا صحه مظفر‌الدین شاه را گرفت براى این قانون، چرا این حرف‌ها را پیش میاورد؟ (کشاورز صدر - طرح بودجه در آنجا نقض قانون اساسى است) حالا آقایان در آنجا یک اشتباهى کرده‌اند که معلوم می‌شود اشتباه می‌کنند و آن اشتباه‌شان چیست؟ در موضوع مالى، در موضوعات دخل و خرج طبق آیین‌نامه باید با ورقه‌اى راى گرفته شود (رضوى شیرازى - اصلش خراب بوده) می‌دانم خراب بوده در اصل خراب خراب‌ترش کردند و آمدند

با قیام و قعود راى گرفتند (کشاورز صدر - مجلس سنا نقض قانون اساسى کرده) حالا بعد از این توضیحات، عرض می‌کنم که در مجلس خصوصى و در مجلس شوراى ملى نسبت به ساحت هیچ یک از خدمتگزاران مملکت چه نمایندگان

+++

سنا باشند چه جراید هیچ‌کس در مجلس به احدى توهین نکرده و از کلمات توهینى که مجلس را تضعیف می‌کند استدعا می‌کنم خوددارى بکنید شایسته نیست به چه مناسبت؟ ما یک فکرى داریم یک حرفى داریم این ملت یک چیزى را به ما سپرده ما حق نداریم از آنچه قانون به ما وثیقه سپرده عدول کنیم (احسنت)

نایب رئیس- آقاى بهادرى.

بهادرى- در موقع طرح برنامه دولت بنده جزو موافقین اسم‌نویسى کرده بودم دیگر فرصتى براى صحبت بنده باقى نماند حالا می‌خواهم چند موضوع را به عرض آقایان رسانیده و توجه دولت را جلب کرده باشم امروز ملت ایران در سخت‌ترین مرحله زندگى واقع و در منجلاب قحطى و بیکارى غوطه‌ور می‌باشند و با گواهى وجدانى عموم آقایان و شخص جناب آقاى نخست وزیر از شهریور سال بیست به ‌این طرف کوچک‌ترین توجهى درباره مردم به عمل نیامده است به طوری که در خلال ادوار نمایندگى خود مشاهده نموده‌ام هر کدام از آقایان نمایندگان محترم نیز که اقدام به تشریح وضعیت اسف‌آور مردم نموده‌اند جز حرف عمل مثبتى در راه انجام مستدعیات آقایان و رفع نیازمندی‌هاى مردم دیده نشده است روز به روز بیکارى و فقر و فلاکت دامنه‌دارى کشور را احاطه نموده است (صحیح است) جناب آقاى نخست وزیر جنابعالى سالیان دراز مصدر امور خطیر کشور بوده با استحضاری که از اوضاع آشفته امروزه کشور و علل آن دارید هر چه زودتر دردهاى اجتماعى را درمان و با انجام کارهاى مثبت که عموم افراد کشور تشنه آن هستند استعداد مادى و معنوى عمومى را تحریک و جلو این همه نارضایتى را که بیش از این به صلاح کشور نمی‌باشد بگیرید (صحیح است) قسمتى از مطالبى که می‌خواستم متذکر شوم خرابى وضع اقتصادى و کشاورزى کشور می‌باشد از دو سال به ‌این طرف دچار بحران اقتصادى و قحطى گردیده و بدبختانه قهر طبیعت نیز باعث شده است که اکثر زارعین با مواجه با خشکسالى و آفت‌زدگى از ثمره دسترنج خودشان محروم گردند نقاط آذربایجان یکى از سرزمین هاى کشاورزى می‌باشد با توجه به سوابق صادرات آنجا که همه ساله متجاوز از صد هزار تن صادرات غله داشته بیش از صد هزار تن مازاد به دولت می‌داد سال گذشته ده یک محصول سال‌هاى قبل را به دست نیاورده با وجود تذکر موضوع که کراراً در پشت همین تریبون به دولت کوچک‌ترین توجهى درباره زارعین بدبخت مبذول نگردید و در نتیجه عده زیادى اوطان خودشان را در اثر گرسنگى و نداشتن وسایل فلاحتى ترک براى پیدا کردن لقمه نانى در شهرها سرگردان‌اند (صحیح است) از جناب آقاى نخست وزیر که استحضار کاملى که از اوضاع آذزبایجان داردند جداً خواستارم که توجه فورى نسبت به اجراى ماده 6 برنامه دولت مبذول دارند ضمناً ترتیبى اتخاذ فرمایند تماس مأمورین با طبقه زارع کمتر بشود بگذارند زارعین مشغول کار زراعتى خودشان باشند و ضمناً هر چه زودتر لایحه براى طرز تقسیم عادلانه بهره مالکانه بین زارعین و مالک تهیه و تقدیم مجلس نمایند که با تصویب و اجراى آن جلو اختلافات حاصله نیز گرفته شود. قسمتى از عرایضم مربوط به اوضاع فرهنگ و بهداشت دهات می‌باشد آقایان محترم از این همه بودجه‌هاى عریض و طویلى که در اختیار وزارت فرهنگ و بهدارى قرار گرفته دینارى به زارعین دهات خرج نمی‌شود خیلى مایه تأسف است که افراد تولید کننده از دسترنج خود محروم کوچک‌ترین تمتعى از مزایاى مدنیت نکنند اما چگونه سزاوار است افرادى که مواد اولیه حیات بشرى را با هزاران خون دل و زحمات طاقت‌فرساى شبانه‌روزى تهیه و براى تأمین آسایش و خوش‌گذرانى شهر‌نشین‌ها دو دست تسلیم نماید در عوض خودشان فاقد فرهنگ و بهداشت بشوند آقایان این وضع قابل تحمل نیست هر روز عده زیادى را ساکنین دهات در اثر نداشتن وسایل بهداشت و مداوا از بین می‌روند مسئولیت وضع رقت‌آور آنان که در امواج بیماری‌هاى گوناگون غوطه‌ور می‌باشند به عهده هیئت حاکمه است از دولت جداً تقاضا می‌شود با ایجاد درمانگاه‌هاى سیار حیات ساکنین دهات که اکثریت جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند تأمین نمایند امروز در این کشور واژه فرهنگ جز اسم بى‌مسمایى نمی‌باشد تقاضا دارم در برنامه فرهنگى که متناسب با اوضاع و احوال عمومى بشود تجدید نظرى به عمل بیاورند اکثر اطفال ده‌نشین در این قسمت محروم می‌باشند تحت توجه قرار گیرند (صحیح است) در خاتمه توجه جناب‏ آقاى منصور را به وضعیت شهرستان سراب و میانه که نواقصات بهدارى و فرهنگى آنجا راکتباً به عرض رسانیده‌ام معطوف تقاضا می‌نمایم توجه عاجلى را نسبت به اعزام طبیب و قابله و اجراى تعلیمات اجبارى د رقرا و قصبات شهرستان‌هاى موصوف اهالى را به اقدامات عملى دولت امیدوار فرمایند و هم چنین در تأسیس بانک کشاورزى در سراب و میانه که عامل مؤثر است توجه فرمایند موجبات دلگرمى زارعین و خورده مالکین فراهم گردد (صحیح است احسنت)

نایب رئیس- آقاى دهقان.

دهقان- چون مجلس کارهاى واجبى دارد بنده براى این که زودتر وارد دستور شویم امروز از عرض عرایضم خوددارى می‌کنم.

نایب رئیس- آقاى نخست وزیر بفرمایید.

5-معرفى وزیر کشور و وزیر دارایى و معاون وزارت بهدارى و تقدیم چهار فقره لایحه به وسیله آقاى نخست وزیر و بیانات ایشان راجع به وقایع شاهى‏

نخست وزیر- چون تغیراتى در کابینه پیش آمده بود و وزارت دارایى وزیرش بایستد معین و معرفى بشود آقاى زند هم که وزیر کشور بودند به مأموریت آذربایجان و به استاندارى آذربایجان مأمور شدند (بسیار مبارک است) آقاى اردلان، به وزارت کشور (مبارک است) آقاى وارسته به وزارت دارایى (مبارک است) معرفى می‌شوند. آقاى دکتر نفیسى معاون وزارت بهدارى تا تعیین وزیر مسئول امور آن وزارتخانه را اداره خواهند نمود (مبارک است) (حاذقى - تکلیف جانشین جناب آقاى اردلان را هم معین بفرمایید) به زودى تعیین می‌شود ضمناً چند لایحه است که تقدیم می‌شود یک لایحه مربوط است به عمل غله و نان که لازم بود با اسلوب جدیدى همان طورى که مطابق برنامه دولت است با اصول سهل و ساده و کم خرج و کم زحمت براى مردم عملى شود (صحیح است) (نمایندگان - بسیار خوب است) این لایحه تنظیم شده است که تقدیم می‌شود دوم، لایحه دیگرى است که مربوط به ساختمان‌هاى ابنیه دولتى و راه‌سازى است که در متمم آن قانون دو دوازدهم تقدیم شده بود چند موضوع بود بعد در کمیسیون بودجه اظهار شد که تفکیک شود یکى از موضوعات مربوط به اعتبارات ساختمانى و راه‌سازى است آن هم ضمن یک لایحه تقدیم می‌شود (صدر‌زاده - با قید فوریت باشد قربان بهتر است) اینجا قید فوریت نکرده‌ایم. (یکى از نمایندگان - لوایح مالى یک شورا است) لایحه دیگرى است راجع به هزینه‌هاى مجلس سنا که چون آن اعتبارى که سال گذشته داشته اگر به دو دوازدهم تقسیم بشود امسال کافى نخواهد بود (صحیح است) بنابراین یک قلم مبلغى که کافى براى هزینه‌هاى مجلس سنا باشد ضمن این لایحه تعیین شده است و این لایحه به قید فوریت است براى این که زودتر تکلیف معلوم شود یک لایحه دیگر هست مربوط به مستخدمین خارجى دولت که سابقاً لایحه استخدامى آنها داده شده بود ولى در دوره 15 فرصت نبود که به انجام برسد و اینها بایستى که حقوق‌شان پرداخته شود و طول نکشد به‌ این جهت این را ضمن یک لایحه که جزو متمم همان لایحه دو دوازدهم بود و مقرر شده است تجزیه بشود تقدیم می‌کنم (دکتر طبا - جناب آقاى نخست وزیر اغلب این خارجی‌ها زائداند) اینها که حقوق‌شان تقاضا می‌شود لزوم و ضرور بودن خدمت‌شان را تشخیص داده‌ایم در ضمن هر وقت لوایحش آمد ملاحظه خواهید فرمود البته نهایت صرفه‌جویى شده است ولى در بعضى موارد هم براى پیشرفت کار ضرورت دارد (شوشترى - بودجه مجلس سنا را هم بیاورید) آن قضایا دیگر مربوط به مجلسین است که هر طور صلاح بدانند عمل کنند چون دولت نمى‌تواند دخالت بکند (صحیح است) فقط البته بایستى که تأمین بشود پرداخت مخارج دو ماهه سال (صحیح است) به ‌این جهت لایحه تقدیم شد مطلب دیگرى که بایستى خدمت آقایان عرض کنم، متأسفانه دیروز در شاهى مازندران قضایایى اتفاق افتاده که استحضار خاطر آقایان لازم است. دیشب گزارش رسید، اواخر شب، که چند روز بود که عمله‌جات و کارگران کارخانه شاهى شروع کرده بودندبه اعتصاب و اجتماع، مأمورین دولت و متصدیان کارخانه و شرکت نساجى که کارخانه شاهى هم جزو آن شرکت است نهایت اهتمام را کردند براى این که تسکینى بکنند مجتمعین را و آنها را قانع بکنند به مداومت در کار، بخصوص در صورتى که از حیث مزد و از حیث

+++

عده زحمتى به آنها وارد نمى‌آمد (امامى‌خوئى - علت اعتصابشان چه بود؟) عرض می‌کنم ظاهراً علت اعتصاب مربوط بوده است به یک عده‌اى که مزدهاى زیاد می‌گرفتند و کار معینى نداشتند، از سابق کارخانه شاهى چند صد نفر اضافه بر احتیاج کارگر دارد و تا‌کنون به رعایت حال آنها دست به هیچ کدام زده نشده و همه هم حقوق‌شان را گرفته‌اند ولى یک فوق‌العاده‌هایى هم از سابق داشتند که بنا بود محدود بشود از اول امسال و محدود کردنش و تقلیلش چندان مهم نبود و رعایت حال آنها در هر صورت کاملاً ملحوظ بود. با وجود نصایح و مذاکرات و جلسات متعددى که شده بود اجتماع آنها یک جنبه هیجان‌آمیز پیدا کرد و شروع کردند به حمله به آن کمیسیونى که موجب جراحت سر افسر پادگان شده بود و البته کار به ‌اینجا که رسید یکى دو نفر از محرکین را اقدام کردند به توقیف و بعد از توقیف روز بعد هیجان‌شان زیادتر شد و باز نهایت مدارا و ملایمت شد، روز دوم سخت‌تر حمله کردند با میله‌اى آهنى و غلطک‌هاى چدنى کارخانه شروع کردند به حمله و شکستن درب و پنجره کارخانه و چون حمله آنها شدید شد و مشغول بودند که اسلحه از دست مأمورین تأمینیه و انتظامى بگیرند اینها ناچار شدند به شلیک به هوا و باز غائله ختم‏ نشد و حملات آنها تعقیب می‌شد تا این که بالأخره ناچار به شلیک به مردم شدند یعنى به آن چهار پنج نفر متأسفانه مقتول شدند و چند نفر هم مجروح شدند و چند نفر از مأمورین انتظامى هم به سختى مجروح شدند (ارباب - عیبى هم ندارد) من از وقوع این قضیه نهایت تاسف را دارم (صحیح است) به جهت این که دولت همیشه بنایش بر موافقت و مدارا بوده است چنان که یک عده زیادى را حقوق می‌دهد نگهدارى می‌کند بدون این که وجود آنها لازم باشد اما دیگر زیاده‌روى خوب نیست (صحیح است) و تصور می‌رود بین اینها یک ایادى مشغول تحریک بوده است (صحیح است) بیچاره‌ها را آلت این وقایع کردند و متأسفانه‌ این اتفاق افتاده. این گزارش دیشب ساعت 11 به من رسید و فوراً هم باز به وسیله تلگرافخانه یک تحقیقاتى کردم و براى این که قضایا کاملاً واضح‌تر ومفصل‌تر به اطلاع ما برسد امروز تصمیم شد یک هیئتى مرکب از وزیر کار، دادستان استان و دو نفر افسر ارشد از وزارت جنگ و شهربانى بروند به شاهى که ‌اینها هم درست وقایع را و سوابق را تحقیق بکنند و البته اگر در این قضایا هر طرف، از مأمورین و متصدیان یا کارکنان و کارگران کارخانه تحریکاتى شده، مسئولش هر که باشد معلوم بشود و مطابق قانون مرتکبین به مجازات برسند.

آشتیانى‌زاده -بنده اخطار دارم.

نایب رئیس- اجازه بفرمایید چند دقیقه تنفس داده شود.

آشتیانى‌زاده -آقاى رئیس بنده عرض کردم اخطار دارم.

(در این موقع ساعت یازده و پنج دقیقه)

جلسه به عنوان تنفس تعطیل و مجدداً در ساعت 12 برپا است آقاى دکتر معظمى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

نایب رئیس - جلسه رسمى است

ناظر زاده کرمانى- آقاى رئیس بنده یک سؤال دارم تقدیم می‌کنم‏

6-اجراى مراسم تحلیف از طرف هفت نفر آقایان نمایندگان تهران

نایب رئیس - راجع ب طریق قسم خوردن آقایان نمایندگان تهران چون اشکالى پیش آمد در جلسه خصوصى موضوع مطرح شد بعد چون در آیین‌نامه تصریح شده است حضور هیئت رئیسه و به طور دسته جمعى باید قسم یاد بشود لذا مخالفتى با آیین‌نامه ندارد که آقایان در همین جا به طور دسته جمعى قسم یاد بکنند (صحیح است) بنابراین اجازه بفرمایید که شروع بشود. بفرمایید آقاى دکتر مصدق، آقاى حائری‌زاده، آقاى دکتر شایگان، آقاى آزاد، آقاى دکتر بقایى، آقاى ملکى، آقاى نریمان (در این موقع کلام‌الله مجید را با احترامات لازمه به مجلس آورده روى میز خطابه گذارده و حضار به احترام آن قیام نمودند) متن قسم‌نامه به شرح ذیل توسط آقاى دکتر مصدق قرائت و سایرین تکرار نمودند، ما اشخاصى که در ذیل امضا می‌نماییم خداوند را به شهادت می‌طلبیم و به قرآن قسم یاد می‌کنیم مادام که حقوق مجلس و مجلسیان مطابق قانون اساسى محفوظ و مجرى است تکالیفى را که به ما رجوع شده است مهما امکن با کمال راستى و درستى وجد و جهد انجام بدهیم و نسبت به اعلیحضرت شاهنشاه متنوع عادل مفتخم خودمان صدیق و راستگو باشیم و به اساس سلطنت و حقوق ملت خیانت ننماییم و هیچ منظورى نداشته باشیم جز فواید و مصالح دولت و ملت ایران. و آقایان دکتر مصدق حائرى‌زاده دکتر شایگان آزاد نریمان دکتر بقایى مکى قسم‌نامه را امضا نمودند.

7 - مذاکره راجع به تشکیل مجلسین جهت تجدید نظر در بعضى اصول قانون اساسى و طرح قوانین انتخابات و مطبوعات

نایب رئیس- آقاى نخست وزیر بفرمایید.

نخست وزیر- به طوری که خاطر آقایان مستحضر است مقرر بود پس از تشکیل دو مجلس بلافاصله از هر دو مجلس جلسه‌اى تشکیل بشود که در بعضى اصول قانون اساسى و متمم تجدید نظر بشود در این باب در یک جلسه‌اى که مرکب بود از هیئت رئیسه مجلسین صحبت شد و قرار شد که زودتر در این باب اقدام بشود حالا مقصود بنده تذکر بود که تقاضا بکنم در این باب آقایان نمایندگان توجه بفرمایند که زودتر این تکلیف انجام بشود به مجلس محترم سنا هم همین طور متذکر خواهم شد البته‌این یک وظیفه‌اى بود براى دولت که عرض بکند و بالأخره عمل مربوط به مجلسین خواهد بود (صحیح است) جناب آقاى دکتر مصدق یادداشتى براى بنده فرستاده‌اند مضمون پیشنهاد ایشان مقدم داشتن قانون انتخابات و قانون مطبوعات است البته تعیین تکلیف با مجلس خواهد بود (صحیح است )که تعیین بکند ولى اگر مجلس همین طور موافقت بکند از طرف دولت مانعى نخواهد بود

بعضى از نمایندگان- همه موافقیم آقا

دکتر مصدق- اجازه می‌فرمایید؟

نایب رئیس- آقاى نخست وزیر فرمودند دولت لوایحش را تقدیم خواهد کرد بنابراین چیزى مطرح نیست.

دکتر مصدق -بنده پیشنهادى کرده‌ام‏

نایب رئیس -چیزى مطرح نیست که پیشنهاد بفرمایید جنابعالى راجع به یانات ایشان فرمایشى دارید ممکن است صحبت بفرمایید ولى این پیشنهاد قابل طرح نیست براى این که مطلبى مطرح نیست اگر تذکرى دارید ممکن است بفرمایید ولى پیشنهاد قابل طرح نیست چون لایحه‌اى مطرح نیست. (شوشترى - دستور چیست؟) دستور را الان عرض می‌کنم بفرمایید آقاى دکتر مصدق.

دکتر مصدق- بنده از جناب آقاى نخست وزیر خیلى متشکرم که موافقت فرمودند لایحه مطبوعات و لایحه انتخابات مقدم باشد خیلى موجب تشکر بنده است حالا اگر که مجلس شوراى ملى قبول فرمودند بنده هم عرضى ندارم ولى اگر قبول نفرمودند می‌خواهم عرض بکنم که ما با این مجلس مؤسسان موافق نیستیم ما با تجدید نظر در قانون اساسى مخالف هستیم اگر مطرح بشود بنده گمان می‌کنم یک تشنجى در مجلس شوراى ملى ایجاد خواهد شد که هیچ ضرورت نداردخوب است اجازه بفرمایید همین طور مجلس شوراى ملى موافقت بکند که قانون مطبوعات و قانون انتخابات عجالتاً مطرح بشود و تصویب بشود بعد راجع به مجلس مؤسسان با جناب آقاى نخست وزیر مذاکراتى بشود.

نایب رئیس- آقاى نخست وزیر بفرمایید.

نخست وزیر- این دو موضوع را که جناب آقاى دکتر مصدق فرمودند در نظر دولت بود قانون انتخابات و قانون مطبوعات محتاج به اصلاحاتى است چنان که قانون انتخابات الان هم حاضر است که وزیر کشور تقدیم خواهد کرد، لایحه قانون مطبوعات بعد تقدیم خواهد شد و بنده موافقتى که کردم در این زمینه بود که‌این دو لایحه مطرح بشود و متعاقب آن کار مجلسین که مربوط به تجدید نظر در قانون اساسى است به‌این شکل بنده از طرف دولت موافقت می‌کنم (دکتر مصدق - این دولایحه تصویب بشود بعد)

8-اخذ راى جهت انتخاب هشت نفر کسرى اعضا دیوان محاسبات‏

نایب رئیس- چون موضوعى مطرح نیست و آقاى نخست وزیر هم جواب دادند البته هر وقت هر لایحه‌اى دولت تقدیم مجلس کند راجع به آن بحث خواهد شد فعلاً اجازه بفرمایید وارد دستور بشویم لایحه دیوان محاسبات مطرح است (یک نفر از نمایندگان - صورت را به ما نداده‌اند)

نایب رئیس -حالا اسامى قرائت می‌شود آقایان یاد داشت بفرمایید (آشتیانى‌زاده- بنده اخطار دارم)

کشاورز صدر- آقاى وزیر کشور لایحه‌اى دارند می‌خواهند تقدیم کنند.

+++

نایب رئیس- بنده توجه داشتم ولى چون اعلام کردم یک موضوعى را می‌ماند براى بعد

اردلان -بنده تذکر نظامنامه‌اى دارم راجع به همین موضوع.

نایب رئیس- اسامى قرائت می‌شود. (پیشنهاد دولت راجع به اعضا دیوان محاسبات به شرح زیر قرائت شد) مجلس شوراى ملى، چون از 27 نفر کارمندانى که براى عضویت شعب پنج‌گانه دیوان محاسبات در جلسه 14 اردیبهشت ماه 1327 دوره پانزدهم تقنینیه انتخاب شده‌اند پنج نفر از آنها طبق مقررات قانون اصلاح قانون بازنشستگى مصوب فروردین ماه 1328 باز نشسته شده و هفت نفر دیگر داراى مشاغل هستند که نمی‌توان از وجود آنها جهت تکمیل مستشاران دیوان مزبور استفاده نمود و به علاوه هنوز سه نفر از اعضاى شعب پنج‌گانه دیوان محاسبات از طرف مجلس شوراى ملى انتخاب نگردیده‌اند علیهذا در حال حاضر به منظور تکمیل سازمان دیوان مزبور باید پانزده نفر از طرف مجلس شوراى ملى انتخاب شوند. اینک به استناد ماده 3 قانون دیوان محاسبات و مواد اصلاحى و پیرو پیشنهاد شماره 22517 مورخ 1328328 فهرست 24 نفر از کارمندان دولت که شایستگى مستشارى دیوان مذکور را دارا می‌باشند تلواً تقدیم می‌نماید تا مقرر فرمایند با توجه به توضیحات بالا از بین اشخاص مزبور نسبت به انتخاب پانزده نفر براى عضویت شعب دیوان محسابات اقدام مقتضى به عمل آید.

1- آقاى ابوالحسن آق اولى‏

2- آقاى على‌اکبر ایمانى‏

3-آقاى جواد آژیر

4-آقاى نورالدین استوان‏

5-آقاى هادى اشترى‏

6-آقاى على‌اکبر امیر‌وفایى‏

7-آقاى منیر‌الدین احمدى‏

8-آقاى هادى برخوردار

9-آقاى محسن روشن‏

10-آقاى شمس‌الدین سبکبار

11-آقاى محمد‌مهدى شاهرخ‏

12-آقاى شریف شبدیز

13-آقاى سلیمان صالح‏

14-آقاى احمد صدیقى‏

15-آقاى عبدالحسین عند‌لیبى‏

16-آقاى حسن علی‌زاده‏

17-آقاى حسن فرزاد

18-آقاى ابراهیم فرهت‏

19-آقاى حسین مجید‌زاده‏

20-آقاى على‌محمد مولانا

21-آقاى محمد مولایى‏

22-آقاى محمد فاطمى‏

23-آقاى اسدالله هادى‏

24-آقاى احمد هرمزد

نایب رئیس- آقاى اردلان توضیحى داشتید؟

اردلان- اجازه بفرمایید عرض کنم که در قانون دیوان محاسبات می‌نویسد، ما سى نفر را انتخاب کنیم 27 نفر اینها را انتخاب کرده‌ایم سه نفر مانده است، و پنج نفر هم بازنشسته شده‌اند که به جاى آنها باید انتخاب بکنیم بنابراین 8 نفر انتخاب کنیم نه پانزده نفر اشکال قانونى نسبت به همین موضوع بود اینجا نوشته شده که هفت نفر از آنها را مشاغل دیگرى دادیم این صحیح نیست که ما یک اشخاصى را انتخاب کرده‌ایم براى دیوان محاسبات، دولت نمى‌تواند این کار را بکند و آنها را نمی‌شود عوض کرد آنهایى که بازنشسته شده‌اند پنج نفر جاى آنها انتخاب می‌کنیم سه نفر هم کسر بوده است، انتخاب می‌کنیم بنابراین 15 نفر موضوع ندارد پس آقاى نخست وزیر موافقت بکند ما هشت نفر را بنویسیم.

نایب رئیس- اگر آقایان اجازه بفرمایند توضیح می‌دهم این ایرادى هم که فرمودند کاملاً وارد است موضوع هم در هیئت رئیسه مطرح شد و سوابق از اداره قوانین خواسته شد و با توجه به قانون دیوان محاسبات عمومى معلوم شد که باید هشت نفر انتخاب شوند بنابراین از بین این بیست و چهار نفرى که اعلام شد آقایان هشت نفر بایستى انتخاب بفرمایند، دیگر راجع به‌ این موضوع خیال نمی‌کنم نظرى باشد.

فولادوند -بنده هم ایراد دارم، هم اخطار نظامنامه‌اى.

نایب رئیس- اسامى آقایان ثبت شده نوبت آقایان هم می‌رسد، آقاى ملک‌مدنى.

ملک‌مدنى -بنده یک تذکر اصولى می‌خواستم به جناب آقاى منصور نخست وزیر و جناب آقاى وارسته وزیر دارایى توجه بفرمایید در قانون دیوان محاسبات یک تغییراتى پیدا شد که آن اختیاراتى که به دیوان محاسبات داده شده بود آن حقوق کم شد یعنى حق تسجیل هم که براى اعضاى دیوان محاسبات قائل شده بودند از بین رفت و روز اولى که‌این دیوان محاسبات تشکیل شد اینجا یک کنترلى بود براى امور مالى، جناب آقاى اردلان وزیر کشور که سابقاً هم وزیر دارایى بودند شاید توجه کنند بنده خواستم در این موضوع عرض کنم که آن نقیصه‌ای که در این قانون پیدا شده امیدواریم با توجه و همت حضرتعالى انشاء‌الله رفع شود حالا ما این اشخاص را انتخاب می‌کنیم ولى بنده خواستم تذکر بدهم که قانون دیوان محاسبات باید به همان قوت سابق خودش باشد (صحیح است) چون آقایان همه توجه دارند نقیصه‌ای که در آن پیدا شده چه بوده بنده نمی‌خواهم وارد این بحث و تفصیل بشوم ما هر قدر مبانى اصول مالى را محکم کنیم به نفع و به صرفه و صلاح مملکت است چون جناب آقاى نخست وزیر هم از اشخاصى هستند که معتقداند دستگاه مالى یک دستگاه منظمى باشد و این دستگاه فعلى دیوان محاسبات نمی‌کنند این عرضى را هم که بنده عرض می‌کنم از اعضاى صلاحیت‌دار دیوان محاسبات به بنده تذکر دادند ما باید اختیار دیوان محاسبات را مثل سابق به قوت خودش برگردانیم که‌این دستگاه یک دستگاه مجهز و مفیدى براى کشور باشد.

نایب رئیس- آقاى نبوى‏

نبوى- قسمتى از آنچه که بنده خواستم به عنوان اخطار نظامنامه‌اى عرض کنم همین بود که جناب آقاى اردلان فرمودند فقط یک موضوع اضافه می‌کنم که آقاى صبا که رئیس دیوان محاسبات بودند سناتور شدند و عضو مجلس سنا هستند ظاهر این است که به جاى ایشان هم باید یک نفر انتخاب شود بنابراین 9 نفر خواهند شد؟

نایب رئیس- آقاى گنجه.

گنجه- تذکر بنده را فرمودند.

نایب رئیس- آقاى فولادوند.

فولادوند- بنده یک اخطار نظامنامه‌اى دارم که البته خیلى هم مهم نیست ولى بایستى تذکر داده بشود راجع به‌ این موضوع هر مطالبى دارم که باید به عرض آقایان برسانم اخطار نظامنامه اى بنده‌ این است که در آیین‌نامه می‌گوید اگر سوء جریانى بود تذکر داده شد بنده در جلسه قبل براى صحبت اسم‌نویسى کردم، جناب آقاى گنجه فرمودند اشخاصى که قبل از این جلسه اسم‌نویسى کردند صحبت کنند شما به جلسه آتى حرف‌هایتان را بگذارید متأسفانه نه آن دفعه اجازه دادند و نه ‌این دفعه، خواستم از جناب آقاى دکتر معظمى و جناب آقاى گنجه تقاضا کنم یک تصمیمى براى این کار گرفته شود تا این که اگر آن روز اسم‌نویسى کردند و نوبتشان از بین رفت و جلسه دیگر اسم‌نویسى کنند و این درست است یا این که در جلسه بعد اجازه بدهند صحبت بکنند این عرض اول بنده‏

نایب رئیس- اجازه بدهید بنده جواب ایشان را بدهم آقاى گنجه یک تصمیمى اتخاذ فرموده بودند که نوبت آقایان محفوظ نخواهد بود این بود که امروز اجازه مجدد لازم بود.

فولادوند -اما موضوع دیگر راجع به ‌این مطلب تذکر جناب آقاى اردلان بسیار صحیح است ولى یک ایراد هست و آن این است که‌ این آقایان به بنده مراجعه کردند می‌گویند حقوق آنها تقریباً هفت‌صد تومان است یعنى یک نفر مستخدم که در تمام عمرش با صحت عمل، چهل سال، سى سال خدمت کرده و درستى خودش را نشان داده باید برود دیوان محاسبات بنشیند و حقوق یک شوفر اتوبوس را بگیرد بنابراین چون اینها نمى‌توانند با این حقوق زندگى کنند این است که بعضى استعفا داده‌اند البته وزارت مالیه حق ندارد برخلاف دستور مجلس یک مستخدم دیوان محاسبات را بردارد ولى اینها بعضى‌ها‌شان خودشان رفته‌اند خارج و نمی‌شود جلو آنها را گرفت که آقا شما از این جا نروید و از گرسنگى هم بمیرید این است که اگر این شخص پیش‌کار دارایى فارس بشود، پانصد، شش‌صد تومان هم اضافه حقوق به او می‌دهند یک اتومبیل هم به او می‌دهند، خوب این بیچاره گناهش درست‌کارى او است که شغل دیگر نمی‌گیرد بنابراین من معتقدم چون این آقایان تا پانزده نفر خودشان خواسته‌اند که شغل دیگر قبول کنند هیچ اشکالى ندارد و مجلس به جاى آنها انتخاب کند و عده‌اى هم از این آقایانى که امروز پیشنهاد شدند به بنده مراجعه کردند و اظهار داشتند که وزارت دارایى وزیر نداشته و جناب آقاى رئیس‌الوزرا هم البته با زیادى

+++

کارى که دارند موضوع برنامه و کار دولت شاید در این جا توجه مخصوصى به‌این نکته نتوانستند بکنند این کارها در دستگاه وزارت مالیه هست که یک عده از این آقایان همیشه مردمان بسیار شریف و درست‌کار و هر جا می‌خواهند بروند و مالیات از اشخاص بگیرند آنها را متهم می‌کنند که سازش ندارند علیهذا نخواسته‌اند این آقایان را با دست ما نمایندگان مجلس ببرند در یک محلى آنها را بیکاره در آنجا بگذارند و با همان هفت‌صد تومان هم هیچ مزایایى ندارد زندگى بکنند با نهایت سختی (صحیح است) یکى از این آقایانى که‌این جا به بنده مراجعه کرد براى این که نگویید اینها را از طرف خودم می‌گویم آقاى ایمانى است او گفت من پیشکار دارایى کرمان بودم شش میلیون تومان براى یک تاجر اصل مالیات و شش میلیون تومان جریمه مالیاتى معین کردیم که باید مالیات بدهد، من را به عنوان این که سازش ندارى مالیات خواستند آوردند اینجا حالا هم می‌فرستند به دیوان محسابات در آنجا هم بایستى با بدبختى و گرسنگى بسازم.

نایب رئیس- آقاى آشتیانى‌زاده راجع به ‌این موضوع است؟

آشتیانى‌زاده -نخیر طبق ماده 167 است

نایب رئیس- آقاى اسلامى راجع به این موضوع است؟

اسلامى-بله عرض اول بنده ‌ایراد به همکاران عزیزم آقایان منشى‌ها است که توجه ندارند که کى اینجا تقاضاى صحبت کرده و تقدم و تأخر را ملحوظ نمی‌دارند شهوت کلام ندارد ولى عرایضى را می‌خواستم عرض برسانم در موضوع دیوان محاسبات که آقاى ملک‌مدنى فرمودند ولى براى اطلاع آقایان عرض می‌کنم که در 24 دى ماه 1312 قانون دیوان محاسبات در مجلس شوراى ملى تصویب شد که از سال 1313 اجرا بشود جز چند سال قبل از شهریور که یکى دو بار تفریق بودجه دیوان محاسبات به ما داد من‌بعد من تصور می‌کنم بلکه یقین دارم که به هیچ‌وجه به حساب‌ها رسیدگى نشده و تفریق بودجه داده نشده الان خروارها حساب‌هاى وزارتخانه‌ها در دیوان محاسبات مانده است. نه قدرت دارد رسیدگى کند و نه می‌تواند با این تشکیلات رسیدگى کند اگر این لایحه براى این است که ما چند نفر اشخاص را داخل بکنیم و تصویب بکنیم من عرضى ندارم، نسبت به اشخاصش هم البته صحبتى نیست الان چیزى که در آنجا مورد بحث است موضوع ریاست آنجا است که جریان خاصى پیدا کرده (حاذقى - آقاى مشیرى از مأمورین حسابى است) بنده نمى‌شناسم و نمی‌گویم که بد است عرض می‌کنم که البته ما اشخاصش را تعیین می‌کنیم البته هشت نفر همان مقدارى که لازم است نه آنچه که دولت پیشنهاد کرده چون هر قدر اضافه بشود دولت مجبور است که سال دیگر اضافه بکند و بعد از چندین سال ممکن است دیوان محاسبات داراى صد عضو باشد (بعضى از نمایندگان - قانون دارد آقا) بسیار خوب قانون دارد، چرا الان اضافه کردند 8 نفر لازم است چرا 15 نفر نوشته‌اند (یکى از نمایندگان - چند نفر استعفا داده‌اند) بنده استدعا می‌کنم از آقاى نخست وزیر دستور بفرمایید که به حساب‌هاى وزارتخانه‌ها رسیدگى بکنند و همه ساله تفریق بودجه صادر شود.

نایب رئیس -در اینجا آقاى اسلامى مطالبى راجع به آقایان منشى‌ها فرمودند بنده می‌خواستم عرض کنم که در اینجا مراقب هستم و مى‌بینم که آقایان با کمال صمیمت انجام وظیفه می‌کنند ولى عده زیادى اجازه می‌خواهند و بایستى به نوبت ثبت شود (صحیح است) هر یک از آقایان تصور می‌کنند خودشان زودتر اجازه خواسته‌اند، الان راى می‌گیریم براى انتخاب 8 نفر اعضاى دیوان محاسبات عده حاضر در مجلس 89 نفر 3 نفر به قید قرعه براى نظارت انتخاب می‌شوند (اقتراع به عمل آمد آقایان فقیه‌زاده و پیراسته و آصف معین شدند)

نایب رئیس- آقایان دهقان و صدر‌زاده هم در اخذ و استخراج آرا از طرف هیئت رئیسه نظارت می‌کنند. (اخذ راى به عمل آمده آقایان به شرح زیر راى دادند)

اسامى راى دهندگان - آقایان: آشتیانى‌زاده- صدرى- گنابادى- اردلان- مجتهدى- بهادرى- کشاورز صدر- دکتر هدایتى- غلامرضا فولادوند- حکیمى- فرامرزى- صفوى- پالیزى- محمود محمودى- حسن اکبر- پناهى- سرتیپ‌زاده- گنجه- امامى‌اهرى- حائرى‌زاده- دکتر مصدق- دکتر شایگان- دکتر بقایى- مکى- بزرگ‌نیا- دکتر نبوى- حاذقى- عماد تربتى- بوداغیان- افشار‌صادقى- ارباب ‌مهدى- سلطان‌العلماء- قاسم فولادوند- تیمورتاش- ابتهاج- اسلامى- گودرزى- دکتر جلالى- ملک‌مدنى- حمیدیه- افشار- دولتشاهى- زنگنه- نریمان- آزاد- ناظر‌زاده- کرمانى- رفیع- طاهرى- مهدو-ى مکرم- نورالدین امامى- دکتر مجتهدى- میر‌محمد موسوى- عباسى- صاحب‌جمع- قرشى- قبادیان- صفایى- دکتر کاسمى- ظفرى- تولیت- خاکباز- گرگانى- ثقة‌الاسلامى- امینى- دکتر راجى - رضوى- اسکندرى – شکرایى- عامرى- موقر- کهبد- مخبر- فرهمند- دکتر طاهرى- دکتر کیان- دکتر علوى- امیرى- برومند- شهاب خسروانى- عرب‌شیبانى- کوراغلى- هراتى- ناصر ذوالفقارى- قشقایى- فقیه‌زاده- آصف- پیراسته- دکتر سید ‌امامى- محمد‌على مسعودى- علی‌محمد دهقان- دکتر معظمى- صدر‌زاده- دهقان .

نایب رئیس - عرض کنم این اوراق تحویل هیئت نظار می‌شود و در خارج هم محلى تعیین شده است که در تحت نظر خود آقایان اوراق در آنجا گذاشته شود در هر حال آقایان نظار وقت استخراج را تعیین کنند.

فقیه زاده- اجازه بفرمایید، مهره تفتیشیه و آرا شماره شده بعد درخارج استخراج شود

نایب رئیس -بسیار خوب (شماره شد و نتیجه به شرح زیر اعلام گردید) مهره تفتیشیه 93 عده اوراق آرا شماره شده 93

نایب رئیس -عده حاضر در موقع اعلام راى 89 نفر بوده و چهار نفر بعداً اضافه شده‌اند آقاى وزیر کشور فرمایشى دارید؟ بفرمایید.

9-تقدیم لایحه اصلاح قانون انتخابات از طرف آقاى وزیر کشور

وزیر کشور (اردلان) - لایحه اصلاح قانون انتخابات است که تقدیم مجلس شوراى ملى می‌شود (احسنت)

حاذقى- به شرط این که بگذرد.

10-اخذ راى جهت انتخاب شش نفر اعضای هیئت نظارت برنامه

نایب رئیس - به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌شود. شروع می‌شود به انتخاب نظار برنامه، پیشنهاد دولت قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد) مجلس شورا ى ملى به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است مطابق ماده 9 گزارش شماره 1 مورخ 1327/ 9/ 4 کمیسیون برنامه مجلس شوراى ملى مقرر است که براى انتخاب اعضاى هیئت نظارت سازمان برنامه فهرست اسامى هیجده نفر از طرف دولت به مجلس شوراى ملى پیشنهاد گردد تا از میان آنها شش نفر براى مدت دوسال انتخاب شوند بنابراین آقایان نام‌برده زیر،

1-آقاى زرین کفش‏

2-آقاى احمد اعتبار (اعتبارالدوله)

3-آقاى محمود فاتح‏

4-آقاى امیر‌سهام‌الدین غفارى (ذکاء‌الدوله)

5-آقاى سپهر (مورخ‌الدوله)

6-آقاى صدرى (رکن‌الملک)

7-آقاى محمد حکیمى‏

8-آقاى عامرى (سلطان محمد)

9-آقاى دکتر میهن‏

10-آقاى دکتر شیخ (احیاء‌الدوله)

11-آقاى دکتر خشایار

12-آقاى مهندس معظمى‏

13-آقاى قهرمانى‏

14-آقاى امیر‌جلال‌الدین غفارى (مهندس الممالک)

15-آقاى دکتر جلالى‏

16-آقاى دکتر مهدى منصور

17-آقاى مرتضى خوانسارى‏

18-آقاى حسن سراج حجازى

پیشنهاد می‌شوند تا شش نفر از بین آنها انتخاب فرمایند.

حاذقى- بنده اجازه می‌خواهم‏

نایب رئیس- آقاى حاذقى موضوعى مطرح نیست.

حاذقى -یک توضیح مختصرى دارم.

نایب رئیس -تمنا می‌کنم در حدود همین لایحه بفرمایید.

+++

نمایندگان - بحث ندارد

حاذقى - تذکرى داشتم عرض می‌کنم قانونی که مجلس شوراى ملى تصویب کرد و در آن قید کرد که شش نفر به عنوان هیئت نظارت سازمان برنامه انتخاب شوند به ‌این نیت بود که در حقیقت این عمل مهم اساسى مملکتى که مورد توجه تمام افراد مملکت است به یک صورت بسیار مطلوبى مطابق تمایلات همه اجرا شود هیئت نظارت البته از طرف مجلس انتخاب می‌شود که ناظر اجراى قانون و مصوبات مجلس در سازمان برنامه باشد. جناب آقاى منصور‌الملک که خودشان از روز اول اجراى قانون سازمان برنامه مسئول و دخیل درکار سازمان برنامه بوده‌اند خودشان به اصل ادارى و در حقیقت به اصلاح دستگاه ادارى آنجا معتقد بوده و هستند و حالا هم عقیده داریم کارهایى که در آنجا می‌شود و در مطبوعات بحث و انتقاد می‌شود مورد تخطه هست اغلب از نمایندگان مجلس هم راضى نیستند با تصویب و نظر ایشان نیست و الا این گونه قوانین و نظامات این همه در آنجا مورد بى‌احترامى و بى‌اعتنایى قرار نمی‌گرفت براى این که اگر ایشان واقف بودند این جریانات پیش نمى‌آمد روزى که لایحه‌اش به مجلس داده شد که اختیار بگیرد سازمان برنامه که راجع به حقوق بتواند اختیاراتى داشته باشد کمیسیون برنامه مخالف بود خود آقاى منصور‌الملک حضور داشتند آقاى اردلان هم تشریف داشتند (همهمه نمایندگان- این موضوع مطرح نیست) (زنگ نایب رئیس) این نکته‌ای است که مورد نظر خود آقایان نمایندگان است خواستم عرض کنم قانونی که مجلس وضع کرد منظور این نبود که حقوق اعضاى سازمان برنامه زیادتر از مقدارى باشد که به اعضاى دیگر در دستگاه دولتى داده می‌شود بعد هم که موافقت شد منظور این نبود که یک استخدام‌هایى که مورد اعتراض و اختلاف کلمه بین نمایندگان مجلس و بحث در جراید باشد بشود خواستم آقاى نخست وزیر توجهى در این امر بفرمایند.

اردلان- بنده تذکر قانونى دارم  

نایب رئیس - بفرمایید.

اردلان- تذکر بنده‌این است که اشخاصى که ما انتخاب می‌کنیم اعضاى شوراى عالى و هیئت نظارت موظفاً انجام وظیفه خواهند کرد و جز انجام این وظیفه هیچ‌گونه شغل عمومى یا اجتماعى یا آزاد دیگرى را مجاز نیستند دارا باشند (صحیح است) بنابراین جناب آقاى نخست وزیر باید توجه داشته باشند این اشخاصى که ما انتخاب می‌کنیم شغل آزاد شغلى عمومى نباید داشته باشند.

نایب رئیس -تذکر آقاى اردلان وارد بود آقایانی که انتخاب می‌شوند مطابق قانونى که تصویب شده هیچ‌گونه شغل عمومى و آزاد نباید داشته باشند اعلام راى می‌شود عده حاضر 93 نفر شش نفر از بین 18 نفر آقایان باید انتخاب کنند سه نفر به قید قرعه براى نظارت انتخاب می‌شوند. (اقتراع به عمل آمد آقایان بزرگ‌نیا و پیراسته و موقر تعیین شدند)

نایب رئیس- آقایان دهقان و صدر‌زاده هم در اخذ و استخراج آرا، از طرف هیئت رئیسه نظارت می‌کنند. (اخذ راى به عمل آمده و آقایان ذیل راى دادند)

اسامى راى دهندگان- آقایان: آشتیانى‌زاده- دولتشاهى- صدرى- اردلان- مجتهدى- دکتر هدایتى- کشاورز صدر- دکتر مجتهدى- زنگنه- ناصر ذوالفقارى- غلامرضا فولادوند- حکیمى- شوشترى- صفوى- خسرو قشقایى- محمود محمودى- حسن اکبر- پناهى -پالیزى- سر‌تیپ‌زاده- امامى‌اهرى- حائرى‌زاده- دکتر مصدق- دکتر شایگان- دکتر بقایى- حسین مکى- دکتر نبوى- گنجه- حاذقى -عماد تربتى- بوداغیان- افشار‌ صادقى- ارباب‌مهدى- گنابادى- نبوى- سلطان‌العلماء- ابتهاج- فرامرزى- دکتر جلالى- ثقة‌الاسلامى- ملک‌مدنى- حمیدیه- افشار- موسوى- نریمان- آزاد- ناظرزاده- کرمانى- تیمور‌تاش- طاهرى- مکرم- نورالدین امامى- امیر‌نصرت اسکندرى- عباسى- آصف- صاحب‌جمع- قرشى- مهدوى- قبادیان- صفایى- دکتر کاسمى- ظفرى- تولیت- گرگانى- امینى- دکتر راجى- خاکباز- کهبد- رضوى- عامرى- مخبر- فرهمند- شهاب خسروانى- امیرى- دکتر علوى- عرب‌شیبانى- کوراوغلى- هراتى -علی‌محمد دهقان- بزرگ‌نیا- مسعودى- پیراسته- دهقان- صدرزاده- دکتر سید ‌امامى- دکتر معظمى- موقر- دهقان- صدرزاده- دکتر سید ‌امامى- دکتر معظمى- موقر

دهقان- اجازه بفرمایید به ترتیب سابق مهرها و آرا شماره شود.

نایب رئیس- بسیار خوب. (مهره‌هاى تفتیشیه و اوراق شماره شد و به قرار ذیل بود) مهره تفتیشیه: 97 اوراق آرا 97

نایب رئیس -عده حاضر در موقع اعلام راى 93 نفر بوده و چهار نفر از آقایان بعد آمدند بنابراین عده آرا/ 9 است.

11-تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه‏

نایب رئیس- آقاى نخست وزیر شرحى مرقوم داشته‌اند که چون لایحه مربوط به مجلس سنا فوریت داشت فوریت آن مطرح گردد ولى چون امروز به تأخیر افتاد بنابراین مثل لوایح عادى می‌رود به کمیسیون و خواهش می‌شود که کمیسیون زودتر گزارش بدهد بنابراین جلسه را ختم می‌کنیم جلسه‌ آینده روز پنجشنبه دستور گزارش کمیسیون بودجه.

(یک ساعت و پنج دقیقه بعد از ظهر جلسه ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - دکتر معظمى‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294534!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)