کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/15]

جلسه: 16 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 28 دی ماه 1320  

فهرست مطالب :

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور دوم و تصویب لایحه یکى شدن سازمان وزارت بازرگانى و پیشه و هنر

3- معرفى آقاى رضا تجدد به سمت معاونت وزارت فرهنگ

4- سؤال آقاى نراقى راجع به ارزهاى خارجى و جواب آقاى وزیر دارایى

5- تصویب نمایندگى آقاى منشور از همدان

6- قرائت مراسله راجع به ارجاع لایحه الغا قانون ریاست عالیه کل قوا به کمیسیون دادگسترى جدید

7- قرائت استعفا‌نامه آقاى دکتر قاسم اهرى از نمایندگى مجلس شوراى ملى

8- تصویب نمایندگى آقاى بوداغیان نماینده ارامنه جنوب

9- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 16

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 28 دی ماه 1320

فهرست مطالب :

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور دوم و تصویب لایحه یکى شدن سازمان وزارت بازرگانى و پیشه و هنر

3- معرفى آقاى رضا تجدد به سمت معاونت وزارت فرهنگ

4- سؤال آقاى نراقى راجع به ارزهاى خارجى و جواب آقاى وزیر دارایى

5- تصویب نمایندگى آقاى منشور از همدان

6- قرائت مراسله راجع به ارجاع لایحه الغا قانون ریاست عالیه کل قوا به کمیسیون دادگسترى جدید

7- قرائت استعفا‌نامه آقاى دکتر قاسم اهرى از نمایندگى مجلس شوراى ملى

8- تصویب نمایندگى آقاى بوداغیان نماینده ارامنه جنوب

9- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مجلس یک ساعت و سه ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفند‌یارى تشکیل گردید.

صورت مجلس پنجشنبه 25 دى ماه را آقاى طوسى (منشى) قرائت نمودند. (اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غائبین بی‌اجازه- آقایان: تولیت، دکتر ضیا، جلیلی، شهدوست، مهدوی، ملایری، صدر، محیط لاریجانی، خواجه نوری، جلایی، مؤید قوامی، اصفهانی، فاطمی، دکتر ادهم، معتضدی، دهستانی، جهانشاهی، آصف، سلطانی، صادق وزیری، مستشار، معدل

دیرآمدگان بی‌اجازه- آقایان: مسعودی خراسانی، بیات، موقر، ارکانی، یمین اسفندیاری، اکبر، انوار، هاشمی، نیک‌پور، خسروشاهی، تهرانچی، دشتی، نقابت، نصرتیان)

1- تصویب صورت مجلس‏

رئیس- آقاى انوار در صورت مجلس فرمایشى داشتید؟

انوار- بنده نمی‌خواهم در این عرضى که می‌کنم یک خصوصیتى براى خودم قائل شوم بنده کاملاً مواظب هستم که کارم در تحت انتظام باشد در این شش هفت دوره که بنده در مجلس بوده‌ام هیچ وقت غایب نبوده‌ام پریروز شاید بیست دقیقه یا بیست و پنج دقیقه نیم ساعت دیر آمدم و مرخصى هم خواسته‌ام نمی‌خواهم اصلاً اسمم غایب باشد و غایب بى‌اجاره نوشته شود و این به دو سیه من صدمه می‌رساند و باید اصلاح نمایید و با اجازه باشد.

طوسى- عرض کنم توجه آقاى انوار را جلب می‌کنم اولاً همان طور که فرمودند رعایت شده و حقیقتاً هم مراقبت ایشان

+++

اسباب امتنان بوده است ولى به طور کلى این مرخصى‌ها که ملاحظه فرمودید بدون اجازه خوانده شد از این نظر بوده است که مجال نبوده است به کمیسیون فرستاده شود البته به کمیسیون عرایض و مرخصى فرستاده می‌شود و کمیسیون هم تصویب خواهد کرد.

رئیس- آقاى صفوى شما هم در صورت مجلس فرمایشى دارید؟

صفوى- خیر بنده قبل از دستور عرض دارم.

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد.

2- بقیه شور دوم و تصویب لایحه یکى شدن سازمان وزارت بازرگانى و پیشه و هنر

رئیس- لایحه ضمیمه شدن دو وزارتخانه مطرح ا ست.

صفوى- بنده قبل از دستور عرض دارم.

رئیس- این کار را تمام کنیم بعد مذاکرات قبل از دستور به علاوه قبل از شما هم عده‌ای اجازه خواسته‌اند. دستور مقدم است پیشنهاد آقاى انوار خوانده می‌شود.

پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه مصوب اضافه شود که از دو وزارتخانه

رئیس- آقاى انوار

انوار- خیلى معذرت می‌خواهم در این موضعى که عرض می‌کنم پیشنهاد بنده یک چیز خیلى جزئى ا‌ست ولى نظرم راجع به دو سه موضوع بود و یاد‌آور می‌شوم آقاى وزیر پیشه و هنر را و همه آقایان را که متوجه هستند که مسأله اقتصاد ما مخصوصاً کمیسیون ارز و مسأله لیره خیلى مورد توجه است الان در روزنامه‌ها می‌خوانیم که لیره الان در بغداد یکى ده تومان است و اینجا چهارده تومان پانزده تومان است عرض کنم بنده تاجر نیستم و آقایان تجار در مجلس هستند اما مى‌فهمم فشار اقتصادى که در کشور وارد می‌شود وقتى در یک جا جمع شد بر همه وارد است آقا سید جمال‌الدین می‌نویسد اگر در شهرى که بیست هزار نفر جمعیت داشته باشد دو نفر فقیر باشد فشار وارده به آنها چون بسیار کم است ملتقت نمی‌شوند اگر این دوتا ده‌تا شد ده‌تا صد‌تا شد آن وقت چه فشارى مى‌آورد؟

روز به روز ما در فشار اقتصادى هستیم این مسأله اجازه صدور و کمیسیون ارز و اسعار تماماً یک چیزهایى است که کاملاً امتحان کردیم این ملت را فشار داد و نابود کرد می‌فرمایید چگونه نابود کرد نابودى به این است که تمام مملکت ایران مبتلا شده است جنگ بین‌المللى اجناس ما را از مملکت برده است و به دهات فشار آمده است و رعایا رو آورده‌اند به شهر‌ها و دهات به کلى از بین رفته و به شهر‌ها هم فشار آمده است این فشار از چه شده است؟ خدا می‌داند آقایان این را که من می‌گویم از سوزدل می‌گویم فشارش برخود ما هم هست کبریت دانه سه شاهى را باید نه شاهى بخریم این تضییفات و این فشارها همه از نظر تضییفات و فشارهایى است که به بازرگانى مملکت وارد آمده است و فشارهایى است که به اسعار ما شده است اینها را در نظر بگیرند و اصلاح کنید آقا استیضاح معنى ندارد به دولتى که ما رأى اعتماد داده‌ایم نمی‌توانیم استیضاح کنیم. آقایان دولت توجه ندارند به مجلس الان بنده توجه کردم که مطابق قانون اساسى و نظامنامه داخلى دولتى که باید پشتیبانش مجلس باشد هنوز معاونین خودشان را به مجلس معرفى نکرده‌اند وقتى که معاون به مجلس معرفى نشده رسمیت ندارد و نمی‌تواند امضا کند (صحیح است) این چیزى که بنده می‌گویم روى سابقه مفصلى است وزارت عدلیه در آن دوره مجلس چرا معاونش را نیاورده در این دوره هم نیاورد وزارت مالیه هم نیاورده وزارت کشور هم نیاورد آخر بیایید شما هم به وظیفه خودتان عمل کنید این موضوع وظیفه شما است موضوع وظیفه را باز تکرار می‌کنم وزارتخانه تا معاونش معرفى نشود رسمیت ندارد و این مسأله را که ما عقل‌مان می‌رسد می‌گوییم آقاى وزیر دادگسترى شما معاون دارید چرا نمى‌آورید؟ آقای وزیر مالیه چرا معاون‌تان را نمی‌آورد؟ آقایان وزراى دیگر چرا معاونین خودشان را نمى‌آورند به مجلس معرفى کنند؟ یعنى چه این امضایى که می‌کنند رسمیت ندارد یعنى چه؟ موضوع راجع به اقتصاد را کاملاً عرض کردم امیدوارم آقاى وزیر پیشه و هنر یک تصمیمى در این باب بگیرند که هر روز

+++

زودتر اقدام شود به صرفه مملکت تمام می‌شود هر روزى که ما خرج‌مان را کم‌تر کنیم بنیه اقتصادی‌مان بیشتر می‌شود. موضوع دیگر این بود که بنده تحقیق کرده‌ام وزارت بازرگانى مستخدمین آن دو قسم است در حدود هفتاد یا هشتاد تاى آنها داراى رتبه هستند و باقى کنتراتى هستند آقایان می‌دانند که بنده در بودجه همیشه در طرف منفى واقع شده‌ام اما نه در موارد به این سختى اینجا قریب هشتاد نود نفر کنتراتى هستند وقتى که این دو وزارتخانه یکى می‌شود و احتیاجات‌شان کم می‌شود اینها را ممکن است جواب کنند چون دوره سخت درباره اینها بایستى دولت و مجلس با هم کمک کنند و یک فکرى کنند این هشتاد نفر که کنتراتى هستند وقتى که دو وزارتخانه یکى شد فکرى براى آنها بکنید امروز روزى نیست که بشود آنها را بی کار کرد بنده که همیشه در خرج مته به خشخاش می‌گذاشتم در اینجا می‌گویم نه اینها داراى عائله هستند زن و بچه دارند فقیر و مسکین هستند ترتیب کار آنها را دولت در نظر بگیرند یا کار دیگرى برای‌شان در نظر بگیرند. اگر ناچار شدند از دو وزارتخانه کم کنید اینجا فرق نگذارید نگویید این یکى کنتراتى است این یکى رتبه‌اى است کنتراتى کم شود و رتبه‌اى کم نشود عدالت را رعایت بکنید نسبت به وزارت پیشه و هنر و وزارت بازرگانى هم این رعایت را بکنید نه این که همه تحمیل نسبت به وزارت بازرگانى باشد یا تحمیل به وزارت پیشه و هنر باشد اساساً به قدر امکان باید توجه نمایند که تمام آنها سابقه‌شان محفوظ بماند کجا بروند جایى ندارند این بیچاره‌ها. این است که دولت باید متوجه باشد که مستخدمین خودشان را رعایت کنند آقاى وزیر دارایى توجه کردند که ما نان‌شان و آذوقه‌شان را زیاد کردیم و حقوق‌شان را زیاد کردیم این فایده‌اش چه بود کبریت سه شاهى نه شاهى شده است نفت سه قران بود حالا شش قران شده است این بود آقاى وزیر مالیه نتیجه دست شما درد نکند. پیشنهادم را استرداد می‌کنم مقصودم عرض این مطالب بود.

رئیس- پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند.

بنده پیشنهاد می‌کنم ماده به این طور اصلاح شود:

از تاریخ تصویب این قانون سازمان وزارت پیشه و هنر و بازرگانى توأم شده و به نام وزارت پیشه و هنر و بازرگانى نامیده خواهد شد الى آخر.

رئیس- آقاى مخبر فرهمند.

مخبر فرهمند- بنده توضیحاتى که لازم بود پریروز در جلسه گذشته عرض کردم حالا که تصمیم این است که این دو وزارتخانه یکى بشود و به عقیده بنده با این که خود هئیت دولت عقیده دارند که این دو وزارتخانه یکى بشود معنى ندارد که یک وزارتخانه که کارش کم شده است وزارتخانه دیگرى ضمیمه آن بشود چون با این ترتیب اگر تصویب شود و به صورت قانونى بیرون برود و آن مذاکرات خوانده شود آن وقت صورت خوبى پیدا نمی‌کند چون ما از یک طرف می‌گوییم وزارت بازرگانى کارى ندارد آن وقت در عین حال یک وزارتخانه را ضمیمه آن می‌کنیم پس حالا که آن وزارتخانه کارى ندارد آن را ضمیمه وزارتخانه پیشه و هنر باید کرد.

رئیس- آقاى اعتبار

اعتبار- بنده خیال می‌کنیم که آقاى مخبر فرهمند یک اشتباهى کرده‌اند که وزارت پیشه و هنر به وزارت بازرگانى ضمیمه می‌شود این که گفته می‌شود وزارت بازرگانى و مقدم می‌دارند آن را از نظر قدمتى است که آن وزارتخانه دارد مثل این که می‌گویند وزارت پست و تلگراف در صورتی که اهمیت تلگراف بیشتر از پست است ولى از نظر قدمت مؤسسه پست اسم آن را مقدم بر تلگراف ذکر می‌کنند و اینجا هم نظر به همین جهت بوده است که بازرگانى چون قدمت دارد آن را مقدم نوشته‌اند.

رئیس- موافقین با پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند برخیزند (عده کمى قیام نمودند) تصویب نشد. پیشنهاد آقاى افشار:

بنده پیشنهاد می‌کنم به جاى وزارت بازرگانى و پیشه و هنر نوشته شود وزارت اقتصاد.

رئیس- آقاى افشار

+++

افشار- عرض کنم به عقیده بنده یکى از قسمت‌هاى فوق‌العاده مهم حیات اجتماعى ایران موضوع اقتصادیات است متأسفانه از چندى به این طرف به طورى که لازم است توجهى در اقتصادیات نشده است اگر هم اداره اقتصاد یا قسمت اقتصادى در وزارت دارایى تشکیل شده از نظر تأمین عایدات دولتى بوده است نه احیاى وضعیت اقتصادى کشور در صورتى که ایران احتیاج فوق‌العاده مبرمى به ترمیم خرابى‌هاى اقتصادى خود دارد و اگر یک وزارتخانه غیر از وزارت دارایى در نظر بگیرد که اقتصادیات ایران را اصلاح کند همین وزارتخانه است و وزارت بازرگانى و پیشه و هنر باید اقدام کند به همین جهت بنده چون نمی‌خواهم در این موضوع (چون همه آقایان از وضعیت خرابى اقتصادى ایران اطلاع دارند) بیش از این توضیح بدهم این است که بنده پیشنهاد کردم اسم این وزارتخانه را وزارت اقتصاد بگذارند که این وزارتخانه بتواند اقدام به احیاى وضع اقتصادى این مملکت بکند.

وزیر بازرگانى و پیشه و هنر- این نظریه از طرف آقاى افشار در کمیسیون هم پیشنهاد شد و در جواب ایشان توضیحات لازمه داده شده به مناسبت این که قسمت اقتصادى وزارت دارایى کارهایى را انجام می‌دهد براى این که اشتباه اسمى نشود بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند به همان اسم وزارت بازرگانى و پیشه و هنر باقى باشد.

رئیس- رأى گرفته شود یا مسترد می‌کنید؟

افشار- رأى بگیرید اگر آقایان هم موافق نیستند بنده اصرار دارم.‏

رئیس- آقایان موافقین با پیشنهاد آقاى افشار برخیزند (چند نفر قیام نمودند) تصویب نشد. آقاى طوسى‏

طوسى- یک سؤالى راجع به امور پرسنلى این وزارتخانه بنده قبلاً عرض کردم و آقاى انوار هم فرمودند و آقاى وزیر چیزى در این قسمت توضیح نفرمودند خوب است بفرمایند.

وزیر بازرگانى و پیشه و هنر- همان طور که در کمیسیون خدمت آقایان عرض کردم اساساً منظور از الحاق این دو وزارتخانه دو نظر بود یکى ارتباط کامل بود که بین عملیات این دو وزارتخانه موجود شده و یکى هم صرفه‌جویى البته وقتى اسم صرفه‌جویى برده می‌شود آقایان باید توجه کنند که کارمندان این دو وزارتخانه اعم از کنتراتى یا رتبه‌ای هر یک که به درد کار بخورند نگاه داشته می‌شوند و هر کدام که به درد کار نخورند البته صرفه‌جویى می‌شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده واحده پیشنهادى دولت موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

3- معرفى آقاى رضا تجدد به سمت معاونت وزارت فرهنگ‏

وزیر فرهنگ- بنده آقاى رضا تجدد را که سابقه ممتدى در خدمات قضایى و فرهنگ دارند به سمت معاونت وزارت فرهنگ به مجلس شوراى ملى معرفى می‌کنم (صحیح است- مبارک است)

4- سؤال آقاى نراقى راجع به ارزهاى خارجى و جواب آقاى وزیر دارایى‏

رئیس- آقاى نراقى سؤالى از آقاى دکتر وزیر دارایى کرده‌اند. بفرمایید.

نراقى- بنده سؤالى از آقاى وزیر دارایى راجع به ترقى قیمت لیره و شکست پول و تأثیرى که این اقدام به نظر بنده در سطح زندگى عمومى کرده است دارم و یادداشت‌هایى بنده در این زمینه کرده‌ام که به عرض آقایان می‌رسانم. علاوه بر این که پول قانونى ایران پایه‌اش نقره و طلا است و پشتوانه کافى هم دارد از جواهرات و طلا و لیره و ارزهاى خارجى هیچ مورد نداشت که کس قیمتش را تنزل بدهد و در این موقع که ما احتیاجى هم به ارزهاى خارجى نداریم و صادرات و واردات ما محدود شده علت نداشت که نرخ ارزهاى خارجى را ما بالا ببریم و بالنتیجه قیمت ریال را بشکنیم. بنده در این زمینه یادداشت‌هایى با مراجعه به قوانین سابقه تهیه کرده‌ام و به عرض آقایان می‌رسانم و امیدوارم زودتر رفع شود چون ضرر را هر جا جلویش را بگیریم باز نفعى عاید کشور خواهد شد.

به موجب قانون واحد و مقیاس پول قانونى ایران مصوب 22 اسفند 1310 اجازه انحصارى انتشار اسکناس به بانک

+++

ملى ایران داده شده و اسکناس بانک ملى ایران نماینده مسکوک نقره ایران شناخته شده و اعتبار و رواج قانونى براى معاملات دارد و هر کس از قبول آن استنکاف نماید به مجازات‌هایى که در قانون مجازات عمومى براى عدم قبول پول رایج کشور تعیین گردیده است محکوم خواهد شد. از طرف دیگر در قانون واحد و مقیاس پول حدود و تکالیفى براى دولت و بانک عامل دولت به منظور حفظ اعتبار اسکناس معین شده است از قبیل عدم انتشار اسکناس بیش از مبالغ معینه در قانون و داشتن ذخیره طلا و نقره و ارز آزاد براى پشتوانه اسکناس تحت نظارت هئیت مخصوص و تبدیل اسکناس به ریال نقره و غیره و نیز به موجب همان قانون ریال نقره که اعتبار قانونى دارد و اسکناس بانک ملى ایران نماینده آن محسوب می‌شود مسکوکى است که داراى 14/ 4 گرم نقره خالص و 86/0 گرم عیار می‌باشد و هئیت نظارت پشتوانه اسکناس باید در ضمن گزارش‌هاى خود راجع به وضع حساب پشتوانه اسکناس میزان طلا و نقره موجود در بانک را مطابق ارزش قانونى آنها تسعیر نماید این نحو تسعیر تاکنون معمول بوده و موجودى نقره براساس ریال قانونى معینى از قرار هر 14/4 گرم نقره یک ریال تسعیر شده است بنابراین مسلم است که محض حفظ اعتبار اسکناس ایران ارزهاى خارجى هم باید براساس ارزش قانونى پول ایران تسعیر شود یعنى نرخ ارز خارجى نسبت به اسکناس ایران باید براساس ریال ارز قانونى یا اقلاً براساس ریال نقره قانونى که قابل تبدیل به اسکناس می‌باشد تعیین گردد. مثلاً در مورد لیره کاغذى انگلیس باید بهاى 14/4 گرم نقره خالص در بازار لندن ملاک تعیین نرخ واقع شود دولت نباید مأخذ بالاترى را براى تعیین نرخ لیره به رسمیت بشناسد و در نتیجه آن به عدم اعتبار پول قانونى کشور اعتراف نماید لیکن متأسفانه دولت در اوایل مهر ماه گذشته بر‌حسب پیشنهاد وزارت دارایى تصویب‌نامه براى این عمل خلاف قانون صادر نموده و نرخ رسمى لیره را بدون توجه به ارزش قانونى ریال نقره و اسکناس ایران از 67 ریال به 140 ریال و در بعضى موارد به 190 ریال ترقى داده است در صورتى که اکنون بر‌خلاف سابق میزان عرضه لیره در بازار ایران بیش از میزان تقاضاى آن می‌باشد و کمیسیون ارز براى فروش مازاد لیره‌هاى خود متوسل به مسافرین عتبات و به وارد کنندگان کالاهاى غیرمجاز می‌شود و بدیهى است که اگر نرخ لیره آزاد بود هرگز به میزانى که دولت معین کرده است نمی‌رسد بلکه مانند زمان جنگ بین‌المللى گذشته تنزل فاحش می‌نمود. ممکن است وزارت دارایى براى توجیه عمل خود به اختیارات حاصله از قانون ارز مصوب اسفند 1314 استناد نماید لکن این استناد بى‌مورد است زیرا مفاد ماده چهار قانون ارز که مورد استناد وزارت دارایى است کاملاً مؤید مقررات قانون واحد پول می‌باشد نه خلاف آن و اختیار تعیین نرخ ارز مخصوصاً براى این منظور به دولت واگذار شده است که دولت از ترقى نرخ ارز و تنزل بهاى اسکناس ایران جلو‌گیرى کند و نگذارد به اعتبار پول قانونى کشور لطمه وارد شود این منظور از ابتداى اجراى قانون ارز تا اوایل مهر ماه امسال رعایت شده و با آن که در آن اوقات میزان تقاضاى ارز غالباً بیش از میزان عرضه آن بوده همیشه نرخ رسمى ارز براساس پول قانونى ایران تعیین می‌گردید و نرخ بالاترى را دولت و بانک‌هاى مجاز به رسمیت نمی‌شناختند البته تصدیق می‌کنیم در نتیجه اجراى آیین‌نامه‌هاى ارزى سابق ارزش لیره در بعضى موارد عملاً بیش از نرخ رسمى آن بود و کسانى که در مقابل صدور پاره از کالاها ارز می‌فروختند و معادل آن به نرخ رسمى ریال می‌گرفتند می‌توانستند با گواهینامه فروش ارز هم که بانک خریدار به نام آنها صادر می‌کرد معاملاتى بکنند و قسمتى از ارز کالاى صدورى را شخصاً یا به وسیله انتقال به دیگرى به مصرف خرید کالاى ورودى برسانند و از این راه به طور غیر‌مستقیم استفاده کنند لیکن این امر نمی‌تواند مجوز عمل وزارت دارایى واقع شود زیرا اولاً استفاده از گواهى‌نامه فروش ارز تأثیرى در نرخ رسمى ارز نداشت ثانیاً گواهى‌نامه فروش ارز فقط در موقع افزایش میزان تقاضاى ارز بر میزان عرضه آن قابل استفاده بود نه در این موقع که وضع تغییر کرده و کمیسیون ارز به وارد کنندگان بدون استثنا اجازه خرید

+++

ارز می‌دهد و احتیاج به مطالبه گواهى‌نامه فروش قبلى ارز ندارد. ثالثاً در آن موقع هم گواهى‌نامه فروش ارز فقط به کسانى داده می‌شد که ارز حاصل از صدور کالاهاى غیر مرغوب کشور را به بانک‌هاى مجاز می‌فروختند و در صورت عدم استفاده از گواهى‌نامه فروش ارز براى خرید و ورود کالاهاى خارجى نمی‌توانستند زیان صدور کالاهاى درجه اول حاصل می‌شد و همچنین نسبت به ارزهایى که شرکت‌ها مخصوصاً شرکت سهامى نفت انگلیس و ایران می‌فروختند گواهى‌نامه فروش ارز داده نمی‌شد و فروشند‌گان این گونه ارزهاى هیچ گونه استفاده غیر‌مستقیم از معاملات ارزى خود نمی‌توانستند بکنند. به این ترتیب شرکت سهامى نفت انگلیس و ایران هر ماه مبلغ گزافى لیره از قرار 67 ریال به حساب دولت به بانک‌هاى مجاز می‌فروخت و دولت هم می‌توانست لیره‌هایى را که به این نرخ خریده است براى پرداخت بهاى کالاهاى انحصارى از قبیل قماش، قند، شکر، چاى، گندم، کبریت، کاغذ، سیگار و غیره به مصرف برساند و این گونه کالاها را به بهاى مناسبى در دسترس مردم بگذارد و از ترقى سطح زندگى و تنزل بهاى پول قانونى کشور جلوگیرى نماید ولى با نرخ فعلى ارزهاى خارجى این کار میسر نیست و نتیجه آن هم کاملاً محسوس گردیده است.

بنابراین از آقاى وزیر دارایى سؤال می‌کنم علت تغییر نرخ ارزهاى خارجى چه بوده و شرکت سهامى نفت انگلیس و ایران از تاریخ تغییر نرخ ارز تاکنون چه مقدار لیره به نرخ جدید فروخته و زیانى که از این راه متوجه دولت گردیده به چه وسیله ممکن است جبران شود؟

وزیر دارایى (آقاى دکتر مشرف نفیسى)- نماینده محترم سؤال خودشان را قبلاً به اینجانب نشان نداده بودند که جزء جزء فرمایشاتشان را مطالعه کنم و جواب عرض کنم این است که جوابى که عرض می‌کنم در کلیات است. به طور خلاصه فرمایش نماینده محترم این است که چون پول ایران یک پشتوانه فلزى دارد و یک وزن معینى نقره و طلا براى ریال معین مى‌کنیم حساب کنیم ببینیم که یک لیره ارزشش با عطف به مقدار زیادى که پول ایران دارد چیست و از روى آن یک نرخى معین کنیم ولى نرخى را که ما معین کرده‌ایم براى ارز این بیشتر از نرخى است که قانوناً می‌بایستى داشته باشد و بعد اظهار فرمودند که ما در ایران چون احتیاجى به ارز خارجى نداریم بنابراین ضرورتى نداشت که یک قیمت بالاترى براى ارزمان معین کنیم و یک استنادى نمودند و قانون 310. آن اندازه که بنده در خاطر دارم قانون 310 که براى پول ایران یک وزن نقره‌اى معین کرده هیچ وقت در عمل اجرا نشده است و خود آن قانون هم موقع اجرایش را موکول به موقع دیگرى می‌نماید مثل این که در واقع یک اصلى را اتخاذ کرده است ولى اجراى آن اصل را به بعد موکول نموده است و عملاً هم همین طور بوده است. گمان نمی‌کنم هیچ یک از آقایان در خاطر داشته باشند از وقتى که بانک ملى ایران ناشر اسکناس بوده است یک کسى اسکناس برده باشد و به گیشه‌هاى بانک تسلیم کرده باشد و در مقابلش نقره یا طلا داده باشند (همهمه نمایندگان- خیر داده‌اند) به هر حال بنده که مطلقاً یادم نمى‌آید و در بانک شاهنشاهى یا در بانک ملى ایران طلا نمی‌دادند و نقره هم مدت مدیدى است متروک شده در صورتی که من چهار ماه است که متصدى وزارت دارایى هستم چند سال قبل از این که من متصدى شوم معمول نبوده و دادن نقره در مقابل اسکناس چندین سال قبل از تصدى بنده متروک شده در هر حال وضعى که قانون ارز و قانون‌هاى سابق ایجاد کرده بود این بود که نرخ ارز بر روى اساس عرضه و تقاضا معین کرده بود نه بر روى اساس مقدار نقره که می‌بایستى قانوناً در مقابل پول ایران داده شود و به همین جهت هم بود که نرخ لیره در خیلى پیش صد و بیست ریال بود و بعد نرخ رسمى درست کردند هشتاد ریال شد و بعد آن نرخ هم چون کاملاً رسمى نبود یک مقرراتى وضع کردند ولى در عمل خیلى قیمتش بیشتر بود به قسمى که در اول مهر ماه که تصویب‌نامه که نماینده محترم به آن اشاره کردند گذشت یک لیره 176 ریال و یک دلار 48 ریال ارزش داشت و تمام بازرگانانى که می‌خواستند جنس از خارج بخرند و وارد کنند بایستى به فرمول‌هاى مختلف جمعاً 168 ریال بدهند تا یک لیره بهشان

+++

داده شود ما آمدیم براى اشکالات زیادى که در امور ارز بود و حساب‌هاى مختلف الف و ب و ج و د که هیچ کس سر در‌نمی‌آورد یک تسهیلاتى قائل شدیم و یک نرخى معین کردیم که حد وسط باشد بین نرخ قانونى که هیچ وقت اجرا نمی‌شد و یک نرخ حقیقى که خیلى بالاتر بوده و بالنتیجه یک لیره را 140 ریال و یک دلار را 35 ریال قیمت برایش معین کردیم و در نتیجه بیست و پنج درصد پول ایران عوض این که تنزل بکند ترقى کرد و یک تاجر ایرانى وقتى 140 ریال می‌برد به بانک می‌دهد یک لیره بهش می‌دهند در صورتی که سابق 176 ریال کم‌تر از او نمی‌گرفتند پس به قسمى که ملاحظه می‌فرمایید نرخ ریال عوض این که تنزل کرده باشد ترقى کرده.

این که فرمودند ما امروز احتیاج به ارز خارجى نداریم و می‌توانیم نرخ ارز را به هر قیمتى معین کنیم گمان نمی‌کنم که این فرض ایشان از روى اطلاعاتى باشد براى این که احتیاجات ما به ارز خارجى امروز از هر موقع بیشتر است ما در سال چندین میلیون لیره از براى خرید کالاهایى که در ایران فراهم نمی‌شود از قبیل قند و شکر، اتومبیل، لاستیک و دوا و خیلى چیزهایى که جز جزئش را بنده نمی‌خواهم عرض کنم لازم داریم و مجبور هستیم ارز آن را تهیه کنیم و اگر ارز خارجى تهیه نکنیم پرداخت قیمت این قبیل کالاها در خارجه امکان پذیر نخواهد بود پس چون احتیاج به ارز داریم مجبوریم که بهاى ارز را به قیمت بهاى بازار دنیا معین کنیم تا بتوانیم احتیاجات‌مان را رفع کنیم. اظهار دیگرى فرمودند راجع به این که ارزهاى شرکت نفت انگلیس و ایران را که سابقاً 68 ریال وصول شده است ما حالا در 140 ریال می‌خریم این یک موضوعى است که در آن موقع که مقرراتى بود اجازه می‌داد که ما ارز را به یک نرخ معین بخریم و این موضوع چون مورد شکایت شرکت نفت انگلیس و ایران بود و چون نمی‌توانست که با آن قیمتى که پرداخته می‌شود هزینه‌هاى خودش را در داخل ایران بپردازد و مخصوصاً حقوق کارمندان خودش را ترقى بدهد و چون یک عده زیادى از مستخدمین ایرانى در آن شرکت کار می‌کنند باید در آن نرخ تجدید‌نظر شود و دولت هم باید همان نرخى که براى بنگاه‌هاى ایرانى معمول می‌دارد در مورد آن شرکت هم اجازه داد اجرا کند تا این که آن شرکت هم بتواند هزینه‌هاى خودش را بنماید. بنابراین تصور نمی‌کنیم که اینجا یک عملى شده باشد که مورد اعتراض باشد.

رئیس- آقاى نراقى‏

نراقى- بنده خیلى متأسفم که ناچارم اظهار کنم آقاى وزیر دارایى با مطالعه کافى نفرمودند یا درست به عرایض بنده توجه نفرمودند و کم لطفى به خرج دادند (عده‌ای از نمایندگان- صحیح است) گزارش‌هاى تفصیلى هئیت نظارت بانک که یک کلمه درش هر روز تکرار می‌شود که چقدر ما اندوخته طلا و نقره داریم چند کیلوگرم و قیمت قانونى آنها چقدر است روى همین زمینه است که یک ریال 14/4 گرم نقره و آن عددى که گفتم چند میلیونیم از طلاى خالص ارزش دارد و روى همین زمینه گزارش را تهیه و منتشر می‌کنند و گویا فراموش فرموده‌اند که هیچ وقت قانون مصوب 1310 راجع به پول ایران تغییر نکرده است و به قوت خودش باقى است و هر ریال ایران نماینده مقدار معینى نقره و طلا است و همیشه هم خواهد بود (صحیح است) و این فرمایش ایشان ممکن است در خارج یک سوء‌تأثیرى بکند که واحد پول ایران بدون پشتوانه و بدون اتکا به طلا و نقره است حالا اگر سیاست اقتصادى مقتضى بوده است که دست کسى ندهند طلا و نقره ولى همیشه نماینده او خواهد بود و هست و یک نکته دیگر فرمودند که ما خیلى احتیاج به ارز داریم بنده کاملاً تردید می‌کنم این موضوع را لیره الان در کدام مملکت مشترى و خریدار دارد که ما بتوانیم بفروشیم فقط در بازار بین‌النهرین است که مشترى دارد (صحیح است) که غیر از یک مشت زوار فقیر بیچاره را به زور ازشان پول بگیریم و اسعار بدهیم دست‌شان و روانه‌شان کنیم بروند زیارت که سى هزار نفر امسال آنجا فرستادیم و شش هزار نفر را به مکه و یک مقدار کالاى غیر‌مجاز که هم مفسد اخلاق و هم مفسد چیزهاى دیگر است آنها را به مملکت اجازه می‌دهیم وارد شود. اعلانى سه شب پیش در اطلاعات دیدم وزارت بازرگانى اعلان کرده است اجازه داده می‌شود کسانی که که مخمل

+++

ابریشمى طبیعى یا مصنوعى می‌خواهند وارد کنند بیایند گواهى بگیرند به شرط این که از لیره‌هاى صد و نود ریالى بخرند و بدون تشریفات وارد کنند و هر جا که می‌خواهند ببرند بفروشند ده سال است که زحمت کشیده‌ایم و متفقین طهران را دست‌شان را کوتاه کرده‌ایم از این کالاهاى مزخرف دو مرتبه دولت براى آب کردن این لیره‌هایى که گران ‏خریده‌اند می‌خواهند اجازه ورود بدهند بنده استدعا می‌کنم آقاى وزیر دارایى توجه بفرمایند که بیش از این تنزل در قیمت پول ما حاصل نشود.

وزیر دارایى- فرمایشات آقاى نماینده محترم مبتنى بر اشتباهى است که بین پشتوانه اسکناس می‌کنند با بهاى ارز پشتوانه اسکناس را بنده هیچ وقت وجودش را تکذیب نکرده‌ام برعکس آن اطلاعات هفتگى که در روزنامه‌ها منتشر می‌شود اینها را خود بنده معمول کردم در جراید منتشر شود براى این که مدتى بود که منتشر نمی‌شد و باید همه اطلاع داشته باشند که پشتوانه اسکناس ما چقدر است اگر اسکناس ما پشتوانه نداشت البته پرداخت‌هایش را هم یک ریال از شما کسى قبول نمی‌کرد پس اگر یک نرخى دارد و می‌توانید با آن نرخ اجناس را وارد کنید براى این است که پول ما داراى اعتبار است و پشتوانه محکمى هم دارد بنده هیچ وقت منکر این اظهار نشدم و تصور هم می‌کنم نماینده محترم اظهارات بنده را سوء‌تعبیر کردند ولى قسمت تنزل چنانچه عرض کردم وقتی که مبادله فلزى می‌شود معمول همه جاى دنیا این است که روى عرضه و تقاضا می‌رود و امروز پول ما بیش از این نمی‌تواند نرخ داشته باشد و بهترین دلیل هم این است که در بازارهاى خارجه که ما همیشه اجناس نداریم وقتى ریال ایران را مى‌برند از صد و شصت ریال کم‌تر کسى خریدارى نمی‌کند آخرین اطلاعى که بنده دارم این است که در بازار بین‌النهرین صد و شصت ریال می‌گیرند و یک لیره می‌دهند (همهمه عده‌ای از نمایندگان) و این که اظهار کردند ما زوار را به زور به عتبات و مکه می‌فرستیم که لیره‌هامان را آب کنیم ابداً چنین نیست یک اشخاص زیادى به ما مراجعه کردند و تقاضا کردند که مقدارى بهشان ارز داده شود که بروند به زیارت براى این که چند سالى موفق نشده بودند.

ارگانى- فرمایشاتتان خیلى مضحک است.

وزیر دارایى- اگرجنابعالى فرمایشاتى دارید که کم‌تر مضحک است بفرمایید پاى این تریبون بفرمایید. به طور خلاصه اظهاراتى که آقایان نراقى کردند روى عدم اطلاع بود از مسائل پولى و بنده در اینجا نمى‌توانم وارد یک بحث‌هاى طولانى بشوم.

محمد طباطبایى- باید متن سؤال ابلاغ شود تا وزیر قبلاً مطالعه کند.

وزیر دارایى- بیش از این هم بنده عرضى ندارم.

5- تصویب نمایندگى آقاى منشور از همدان

رئیس- گزارش راجع به انتخاب آقاى منشور از همدان مطرح است. آقاى نقابت

دکتر سنگ- اجازه می‌فرمایید. بنده یک چیزى را می‌خواستم به آقاى وزیر محترم دارایى تذکر بدهم به این که در اینجا وقتی که یک نماینده‌اى پشت تریبون رفت و صحبت کرد اگر یک مطالبى را به عرض رساند آقاى وزیر دارایى یا هر وزیر دیگر حتى خود آقاى نخست وزیر هم باید با کمال مهربانى و شفقت جواب بدهند نه این که قهر بفرمایند. از آقا تقاضا می‌کنم آن مهربانى و شفقت را در نظر داشته باشند نسبت به نمایندگان و عموم ملت و عموم اشخاصی که بهشان مراجعه می‌کنند همین طور مهربان باشند و مخصوصاً این استدعا را از آقاى وزیر می‌کنم.

رئیس- آقاى نقابت

دکتر ملک‌زاده- بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم.

نقابت- موضوع نمایندگى آقاى منشور مطرح است چیز دیگر نیست. عرض کنم اعتبار‌نامه آقاى منشور که در شعبه مطرح شده سیزده نفر از اعضا شعبه حاضر بوده‌اند و از آن عده هفت نفر برد اعتبار‌نامه آقاى منشور رأى داده‌اند و شش نفر به قبول اعتبار‌نامه و با اختلاف این رأى اعتبار‌نامه آقاى منشور رد شده و گزارش شعبه هم چند جلسه است به عرض آقایان رسیده است و مطرح است در جلسه گذشته بنده

+++

با گزارش کمیسیون مخالف بودم و یک توضیحات مختصرى هم عرض کردم حالا هم به طور اختصار اشاره می‌کنم که مجلس در مورد تصویب اعتبار‌نامه‌ها رویه یک نفر قاضى پیش گرفته است یعنى به موجب اسنادى که ابزار می‌شود به مجلس شوراى ملى از حیث دستور انتخابات از حیث آگهى دعوت انتخاب انجمن نظار و تقسیم تعرفه و اخذ آراء و ضرب‌الاجل مکاتبات و بالاخره خاتمه قضیه پرونده انتخابات همدان اتفاقاً از روزى که شروع به این کار شده است تمام این مراحل را دارد و تمام این اعمال مطابق قانون مورد توجه واقع شده به همین جهت بعد از قرائت آرا و بعد از این که ببخشید در پرانتز عرض می‌کنم (یک نفر از آقایان یادداشتى به بنده نوشته‌اند که مختصر بفرمایید بنده هم می‌بینم هر چه حرف می‌زنم کسى گوش نمی‌دهد همه با هم صحبت می‌کنند و مخصوصاً با آقایان وزرا بیشتر سر و کار دارند) آقایان توجه بفرمایید قضیه رد اعتبار‌نامه یک امر حیاتى است براى یک نفر آقاى نراقى اجازه بفرمایید آقاى منشور هم یکى از رفقاى شما است و با همان اعتبار‌نامه‌اى که داراى امضاهاى محترمى از ناحیه انجمن نظار و فرماندار همدان بوده معرفى شده و انتخابات آنجا نسبت به آقاى اورنگ و آقاى منشور در طراز هم عبور کرده و اعتبار‌نامه ایشان داراى همان امضاها است که پاى اعتبار‌نامه آقاى اورنگ هست گزارش شعبه هم در مورد آقاى اورنگ این بود که رسیدگى به انتخابات همدان به عمل آمد و اشکالى نبود در اینجا به اعتبار‌نامه آقاى اورنگ رأى داده شده فقط باقى می‌ماند شکایاتى که شده است سه فقره هم شکایت رسیده در یک فقره شکایت تلگرافى که در پرونده هست به طور کلى شکایت شده و تذکر داده شده که انتخابات همدان تحمیلى است و این شکایت نسبت به هر دو است و به قاعده تضمین رد شده است در اینجا. دومى شکایت‌نامه است به امضاى جماعت دیگرى یعنى سه نفر از آقایانى که مقیم طهران هستند و در همدان اقامت ندارند و اگر بروند همدان هم حق دادن رأى ندارند شاید مبنى بر یک سوابقى باشد که قابل توجه نیست و روی هم رفته وقتى که حساب کنید در بیست هزار رى چهار نفر که شکایت کرده‌اند قابل توجه نیست و بقیه عده تا بیست هزار نفر آرایى داده‌اند که معتبر است و در نظایر آن هم مجلس رأى داده بنده البته نمى‌خواهم نظر کمیسیون را تخطئه کنم شعبه نظرى داشته و رأى داده است فقط براى مجلس شوراى ملى تذکراً بنده عرض می‌کنم چون رأیى که گرفته می‌شود به اعتبار‌نامه رأى منفى است به این معنى که چون رأى شعبه مبنى بر رد اعتبار‌نامه آقاى منشور است و رأى به گزارش شعبه گرفته می‌شود و رأی موافق دادن به گزارش شعبه یعنى رد اعتبار‌نامه آقاى منشور بنابراین آقایان توجه بفرمایید که اگر به نمایندگى ایشان نظر دارند به راپورت شعبه رأى داده نشود.

رئیس- آقاى اعتبار

اعتبار- بنده در آن جلسه هم عرض کردم نظر شخصى با آقاى منشور نداشتم یک تقاضایى اهالى همدان کرده بودند و به نظر بنده موجه بود شعبه هم از این نظر تقاضا را موجه شمرد و رأى نداد اکثریت شعبه رأى نداد بیانات آقاى نقابت از نظر تطبیق دادن جریان مجلس و شعبات با امور محاکم قضایى به نظر بنده تطبیق نمی‌کند البته این فرمایشات که بایستى پرونده را دید و بعد جریان را رعایت کرد همه اینها صحیح است لکن مجلس حق دارد در اوضاع و احوال هم وارد شود و در قانون انتخابات شرایط انتخابات کننده و انتخاب شونده یک بابى است ربطى به پرونده و جریان انتخابات که در ساعات مقرر انجام شده ندارد بنده عرض مى‌کنم که البته این یک نظرى بود که شعبه اتخاذ کرد روى این شکایات و تقاضاى یک عده مردم به نام همدانى‌ها و حالا بقیه‌اش بسته به نظر مجلس است و هر طور مجلس قضاوت کند آن البته صحیح است.

رئیس- آقاى طباطبایى‏

طباطبایى- قضاوت مجلس در انتخاب یک نفر نماینده از دو جهت است یکى صلاحیت شخصى انتخاب شونده است و یکى جریان انتخابات. در صلاحیت آقاى منشور شخصاً آقاى اعتبار هم در جلسه گذشته یا جلسه پیش آن جلسه تشریح کردند که اشکالى نمى‌بینند و مخالفتى ندارند گزارش شعبه که مربوط

+++

به جریان انتخابات است همان طور‌هایى بود که اینجا صحبت شد بنده فقط یک توضیحى را لازم می‌دانم ضمیمه کنم و آن این است که وقتى شعبه تشکیل شد عده سیزده نفر بود مخبر شعبه که آقاى روحى است تشریف نداشتند. بنده چون سمت منشى‌گرى داشتم آقایان این وظیفه را به من محول کردند یعنى قرار شد که بنده سمت مخبرى داشته باشم در شعبه و گزارش را هم بنده تنظیم کنم صحبت شد از جریان انتخابات همدان که از یک جهت مورد تصویب شعبه واقع شده است ولى از این حبث یک قدرى بحث و صحبت شد از ما که سیزده نفر بودیم شش نفر موافقت کردند ماند هفت نفر از این عده هفت نفرى دو الى سه نفر اظهار کردند که ماله و علیه رأى نمی‌دهیم و معتقدیم که مأمور بفرستیم به محل بروند و تحقیقات کنند و گزارش دهند چهار یا سه نفر هم موافق نبودند به همین شرحى که عرض می‌کنم شعبه کارش را کرد تمام شد عرض کردم به بنده تکلیف شده بود که راپورت شعبه را تنظیم کنم و تمام کنم بنده صدقش نتوانستم راپورتى که آقاى روحى می‌باید تهیه کنند تنظیم کنم به همین جهت آقایانی که اعضا شعبه هستند تشریف دارند و می‌دانند دو سه هفته هم طول کشید به بنده هم تکلیف شد و گفته شد و نتوانستم یک چنین راپورت و گزارش را بنده تهیه کنم بعد از آقاى روحى خواهش کردیم ایشان به پرونده مراجعه کردند و قرار شد ایشان گزارش تهیه کنند و به همین ترتیب که ملاحظه فرمودید گزارش تهیه شد البته بنده عرضم فقط توضیح بود و روشن شدن مطلب ولى خود آقایان هم توجه بفرمایند آقا معنى ندارد یک انتخابى در یک حوزه‌اى جریان پیدا کند براى دو نفر هر دو متساوى در یک تاریخ در یک جریان و با همان عوامل و اسباب و ابراز با همان امضاها خاتمه پیدا کند یکیش را تصدیق کنیم یکى دیگر را به این دلیل که همدانى میل دارد یک همدانى انتخاب شود رد کنیم این کاملاً غلط و کاملاً غیر منصفانه است عرض کنم گزارش‌هایى هم که در دوسیه مبنى بر شکایت و مخالفت با این جریان بود چیز مهمى نبود یک نفر دو نفر حتى اشخاصى که در طهران ساکن هستند و حتى علاقه هم دارند به انتخاب آنجا شکایت کرده بودند این است که به نظر بنده اشکالى ندارد و موافقت بفرمایید که به گزارش شعبه رأى داده نشود.

رئیس- آقاى روحى

روحى (مخبرشعبه)- بنده خیلى خوددارى کردم که در اطراف این گزارش توضیحاتى به عرض مجلس برسانم ولى آقایان رفقا به قدرى به شعبه حمله کردند که بنده با آن که در آن جلسه نبودم ناچار شدم به نام رفقا از طرف شعبه دفاع کنم. آقایان راجع به قضاوت هیچ وقت نبایستى فشار آورد که چرا یک همچو رأیى داده شده است شعبه است اختیار دارد یکى را حقیقى دیده یکى را غیر حقیقى و رأى نداده است این طور شعبه را تحت فشار قرار دادن به چه مناسبت است می‌گویند مقدارى رأى بوده به اسم مقدسى و به اسم آقا خوانده‌اند و این در قضیه آقاى اورنگ نبوده است. ما هم حرف نداشتیم گفتم قضیه مسکوت بماند کش داده نشود قضاوت با مجلس شوراى ملى است ولى شعبه را این قدر تحت فشار قرار دادن موردى ندارد کسى از شعبه دفاع نکرد بنده با این جریان کاملاً مخالفم و اگر آقایان اظهار مخالفتى نکرده بودند حرفى نداشتم ولى بنده مجبورم از شعبه دفاع کنم.

رئیس- از اولى که بنده وارد مجلس شده‌ام این دفعه اول است که مى‌بینم یک انتخابى رد می‌شود (جمعى از نمایندگان- رد نشده) یعنى راپورت ردش در شعبه داده تا نظر مجلس چه باشد و مذاکراتى که آقایان مخالفین کردند به جاى خودش موجه بود و اظهارات آقاى اعتبار هم با نزاکت و شایستگى و حالا منوط به رأى مجلس است. حالا هم رأى به گزارش شعبه گرفته می‌شود آقایانی که مخالف با این گزارش هستند قیام نمی‌فرمایند و جلوس مى‌کنند و آقایانی که موافق هستند برمی‌خیزند.

نمایندگان- صحیح است.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به اعتبار‌نامه ...

جمعى از نمایندگان- نسبت به راپورت شعبه

رئیس- رأى گرفته شد. معلوم می‌شود آقایان مذاکرات را گوش نمی‌دهید. عرض کردم آقایانی که مخالفند با این

+++

گزارش قیام نمی‌فرمایند و آقایانی که موافق با گزارش هستند قیام می‌فرمایند. خوب کسى قیام نکرد.

اعتبار- اجازه می‌فرمایید؟ بنده خیال می‌کنم بیانى که فرمودید از این جهت بود که آشنا شوند آقایان که چه جور باید به این گزارش و این جریان رأى بدهند ........

یکى از نمایندگان- یعنى ما نمی‌فهمیم؟ (همهمه نمایندگان زنگ رئیس)

اعتبار- اجاره بفرمایید و الا به نظر بنده خود آقایان هم متوجه بودند که این اظهار آقاى رئیس براى آشنا شدن ...

همهمه نمایندگان- بعضى از نمایندگان- این طور نیست. رأى داده شد. گزارش شعبه، رد شد ...

اعتبار- خیر رأى داده نشده است بلکه ........

رئیس- بنده با آقایان فارسى حرف می‌زنم. بنده عرض کردم آقایانى که موافقند با این خبر شعبه برخیزند و کسى پا نشد (صحیح است) دو مرتبه هم گفتم و همین اظهار را کردم کسى بر‌نخاست (صحیح است) پس گزارش شعبه رد شده. (صحیح است)

اعتبار- بنده اشکالى ندارم از این که بنابراین باشد ولى چنانچه آقاى رئیس می‌فرمودند رأى می‌گیریم لااقل بنده که رأى می‌دادم پس متوجه نشدم و نشدیم. بنابراین بنده عرضى ندارم.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به اعتبار‌نامه آقاى منشور .....

جمعى از نمایندگان- دیگر رأى لازم ندارد خبر شعبه رد شده است.

مجد ضیایى- عده کافى نیست آقا.

(در این موقع عده کافى شد)

رئیس- رأى می‌گیریم به نمایندگى آقاى منشور آقایان موافقین برخیزند (عده کثیرى از نمایندگان برخاستند) تصویب شد.

6- قرائت مراسله راجع به ارجاع لایحه الغا قانون ریاست عالیه کل قوا به کمیسیون دادگسترى جدید

رئیس- گزارش کمیسیون دادگسترى خوانده می‌شود: مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى: نظر به این که در روزهاى آخر دوره دوازدهم لایحه به الغاى ماده واحده قانون ریاست عالیه کل قواى مملکت مطرح مذاکره بوده و شور اول آن هم در مجلس شوراى ملى خاتمه یافته ولى چون فرصتى پیدا نشد که رأى قطعى به آن داده شده و لازم است لایحه مزبور به تصویب مجلس شوراى ملى برسد کمیسیون دادگسترى طبق ماده 23 نظامنامه داخلى مجلس تقاضا دارد پس از اعلام در مجلس رسمى گزارش کمیسیون قوانین دادگسترى دوره 12 راجع به لایحه مذکور فوق به کمیسیون دادگسترى فعلى ارجاع گردد که تحت شور و مداقه قرار گرفته و گزارش آن به مجلس تقدیم شود.

رئیس کمیسیون قوانین دادگسترى احمد بهبهانى 24 دى 1320

رئیس- به کمیسیون ارجاع می‌شود.

7- قرائت استعفانامه آقاى دکتر قاسم اهرى از نمایندگى مجلس شوراى ملى‏

رئیس- نامه دیگرى است که خوانده می‌شود:

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى 6/10/20

چون مصمم شده‌ام که شغل آزاد سابق خود را تعقیب نموده و بار دگر به خدمات نوعى مشغول شوم فلذا به وسیله معروضه از نمایندگى دوره سیزدهم مجلس شوراى ملى استعفا نموده و از خداوند متعال براى ملت کشور ایران و عموم آقایان همکاران محترم توفیق می‌طلبم. دکتر قاسم اهرى (تاریخ وصول استعفانامه یکشنبه هفتم دی ماه 1320)

رئیس- آقاى انوار در این خصوص فرمایشى داشتند؟

انوار- بلى بنده فقط خواستم از حسن عقیده آقاى دکتر اهرى خیلى سپاسگزارى کرده باشم و خیلى هم متأسف هستم از این که ایشان استعفا دادند چون ایشان یکى از وکلاى خیلى پاک و مقدس مجلس بوده‌اند و خیلى هم خوب کار کرده‌اند در مدت نمایندگى‌شان و بنده خواستم قدر‌دانى از احساسات ایشان کرده باشم عرض دیگرى نداشتم. (صحیح است)

8- تصویب نمایندگى آقاى جبراییل بوداغیان نماینده ارامنه جنوب‏

رئیس- آقاى روحى

+++

(احضار براى خواندن گزارش شعبه ششم)

(آقاى روحى گزارش شعبه ششم را راجع به انتخابات ارامنه جنوب و نمایندگى آقاى بوداغیان این قسم خواندند)

تاریخ 28 دى ماه 1320 گزارش از شعبه ششم به مجلس شوراى ملى

انجمن مرکزى انتخاب ارامنه جنوب در تاریخ 22 شهریور ماه در تهران تشکیل و شعبه‌هاى فرعى آن نیز در قسمت‌هاى ارمنى‌نشین کشور به نوبه خود تشکیل و بر طبق مقررات قانون به وظایف ملى خویش اقدام نموده و بالنتیجه در پنجم مهر ماه گذشته این انتخاب پایان یافته و آقاى جبرائیل بوداغیان به اکثریت 12572 رأى از 14678 رأى به نمایندگى ارامنه جنوب براى سیزدهمین دوره تقنینیه انتخاب و یکى دو فقره شکایت از این انتخاب به شعبه رسیده چون مدرک قانونى نداشت بدان ترتیب اثر داده نشد و اکثریت اعضا شعبه ششم صحبت نمایندگى آقاى جبراییل بوداغیان را تصویب و اینک گزارش آن معروض مى‌گردد.

رئیس- آقایان موافقین با نمایندگى آقاى جبراییل بوداغیان برخیزند (عده زیادى برخاستند) تصویب شد.

آقاى وزیر دادگسترى کارى دارید؟ (اظهار نمودند- خیر)

9- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- اگر تصویب می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است)

جلسه آینده روز یکشنبه پنجم بهمن ماه سه ساعت پیش از ظهر دستور هم لوایح موجوده.

(مجلس ده دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفند‌یارى

+++

قانون‏

اجازه توأم شدن سازمان وزارت بازرگانى و پیشه و هنر

ماده واحده- از تاریخ تصویب این قانون سازمان وزارت بازرگانى و پیشه و هنر توأم شده و به نام وزارت بازرگانى و پیشه و هنر نامیده خواهد شد.

وزارت بازرگانى و پیشه و هنر مطابق حداقل احتیاجات و در حدود بودجه‌هاى مصوب سازمان ادارى خود را داده پس از آزمایش تا آخر اسفند ماه 1320 براى تصویب به مجلس شوراى ملى پیشنهاد خواهد نمود.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه بیست و هشتم دی ماه یک هزار و سیصد و بیست به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293882!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)