کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19
[1396/05/31]

جلسه: 16 صورت‌مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه اول مهرماه 1335  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت‌مجلس

2 - بیانات قبل از دستور‌‌ - آقایان: خلعتبری‌‌ - فخرطباطبایی‌‌ - احمد طباطبایی

3 - تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای وزیر جنگ

4 - تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان عمیدی‌نوری و حشمتی

5 - تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای وزیر کشور

6 - تقدیم هشت فقره لایحه به وسیله آقای وزیر دارایی

7 - بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به نفت قم

8 - اجرای مراسم تحلیف به وسیله آقایان خزیمه‌علم‌‌ - ارباب‌‌ - اقبال‌‌ - دکتر رضایی

9 - تصویب اعتبارنامه آقایان اقبال و ارباب

10 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد‌‌ - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19

 

 

جلسه: 16

صورت‌مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه اول مهرماه 1335

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت‌مجلس

2 - بیانات قبل از دستور‌‌ - آقایان: خلعتبری‌‌ - فخرطباطبایی‌‌ - احمد طباطبایی

3 - تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای وزیر جنگ

4 - تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان عمیدی‌نوری و حشمتی

5 - تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای وزیر کشور

6 - تقدیم هشت فقره لایحه به وسیله آقای وزیر دارایی

7 - بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به نفت قم

8 - اجرای مراسم تحلیف به وسیله آقایان خزیمه‌علم‌‌ - ارباب‌‌ - اقبال‌‌ - دکتر رضایی

9 - تصویب اعتبارنامه آقایان اقبال و ارباب

10 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد‌‌ - ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه و چهل دقیقه صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت‌مجلس

رئیس - صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه‌‌ - آقایان: کیکاوسى‌‌ - قرشى‌‌ - باقر بوشهرى‌‌ - مهندس اردبیلى‌‌ - صفارى‌‌ - محمود ذوالفقارى‌‌ - مشار‌‌ - جلیلى‌‌ - دکتر عدل‌‌ - مرتضى حکمت‌‌ - سعیدى‌‌ - دکتر شاهکار‌‌ - کدیور‌‌ - دکتر بینا‌‌ - دکتر امیر حکمت‌‌ - کاظم شیبانى‌‌ - دکتر ضیایى‌‌ - شادلو‌‌ - دکتر اسدى‌‌ - دکتر نفیسى‌‌ - اکبر عرب‌شیبانى‌‌ - پرفسور اعلم‌‌ - مهدوى‌‌ - اورنگ‌‌ - امامى‌خویى‌‌ - کشکولى‏.

غایبین بى‌اجازه‌‌ - آقایان: دکتر طاهرى‌‌ - تجدد‌‌ - دکتر امیراصلان‌‌ - افشار‌‌ - دکتر رضایى‌‌ - خزیمه‌علم‌‌ - کورس‏.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه‌‌ - آقایان: اردلان‌‌ - دکتر هدایتى‌‌ - طباطبایى‌‌ - قمى‌‌ - دهقان‌‌ - اعظم‌زنگنه‌‌ - ثقة‌الاسلامی‌‌ - دکتر سیدامامی‌‌ - اریه‌‌ - دولتشاهى‌‌ - اسکندرى‌‌ - مهندس شیبانى‌‌ - یارافشار.

رئیس‌‌ - نظرى نسبت به صورت‌مجلس نیست؟ آقاى صارمى بفرمایید.

صارمى‌‌ - در بیان بنده یک اشتباهات مطبعه‌اى هست که اصلاح کردم می‌دهم به تندنویسى‏.

رئیس‌‌ - بسیار خوب بدهید. دیگر اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌جلسه قبل تصویب می‌شود.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: خلعتبرى‌‌ - فخرطباطبایى‌‌ - احمد طباطبایى‏

رئیس‌‌ - چند نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند، آقاى دکتر امیر نیرومند.

دکتر امیر نیرومند‌‌ - با اجازه جناب آقاى رئیس وقت خودم را با آقاى احمد طباطبایى می‌دهم‏.

ارسلان خلعتبرى‌‌ - آقاى نورالدین امامى هم وقت خودشان را به بنده داده‌اند.

رئیس‌‌ - آقاى ارسلان خلعتبرى.‏

خلعتبرى‌‌ - آقایان توجه بفرمایید که بنده همیشه سعى می‌کنم مسایلى که مورد احتیاج کشور است به عرض نمایندگان محترم برسانم، امروز هم نطق بنده راجع است به مسئله اقتصادى کشور، در این ایام تعطیل لابد آقایان ملاحظه فرموده‌اید که موضوع ترقى هزینه زندگى در واقع به تمام طبقات مردم تأثیر کرده و بنده امروز می‌خواهم این موضوع را اینجا بشکافم و آقایان محترم هم قضاوت بفرمایید و ان‌شاءالله یک نتیجه‌اى هم با حضور نمایندگان دولت در این موضوع امروز گرفته می‌شود.

مهم‌ترین مسئله که کشور با آن موجه است ترقى عجیب هزینه زندگى است به استثنای عده‌ای که درآمدهاى کافى دارند، تمام مردمى که درآمدهاى قلیل یا ثابت از قبیل حقوق ماهانه یا مزد روزانه دارند، در فشار زندگى هستند و رنج می‌برند و در انتظار اصلاح این موضوع هستند و چون این مسئله‌ایست که تمام مردم به آن توجه دارند آن را در مجلس شوراى ملى براى جلب توجه دولت طرح می‌کنم، چند هفته قبل در روزنامه‌ها نشریه صندوق بین‌المللى پول که مأخذ آن مطالعات اداره اقتصادى سازمان ملل متحد بود منتشر شد و ترقى هزینه زندگى در ممالک خاورمیانه جلب توجه آن مؤسسه را کرده است، طبق آن نشریه قیمت‌ها در سال اخیر در ایران 22 درصد و ترکیه 19 درصد و در اسراییل 19 درصد ترقى کرده است.

بنابراین گرچه کشور ایران درجه اول را از لحاظ ترقى هزینه زندگى حایز است معذلک کشورى چون ترکیه که بعد از جنگ برنامه‌هاى اقتصادى وسیعى را مورد اجرا گذارده و دچار هرج‌ومرج و مشکلات داخلى و خارجى چون ما نبوده نیز دچار وضعى شبیه ماست، از قضا در چند هفته جلوتر از انتشار گزارش مزبور، ایدن، نخست‌وزیر انگلستان نطقى ایراد و ضمن آن مشکلات و خرابى وضع اقتصادى انگلستان را بیان نموده و گفت که انگلستان دچار تورم پول شده و قیمت‌ها افزایش یافته و صادرات در نتیجه آن تنزل نموده است با آن که انگلستان داراى بهترین تشکیلات است و یک مملکت عظیم صنعتى است معذالک دچار وضع خراب اقتصادى شده یا ترکیه با وجود اجرای برنامه‌هاى اقتصادى و عمرانى، او هم دچار وضع بد اقتصادى و ترقى هزینه زندگى است.

از لحاظ مردمى که از گرانى در زحمت‌اند می‌توان دولت‌ها را مورد تعرض قرار داد و مسلماً مردم از ناطق راضى خواهند شد و باید هم همیشه این موضوع را به دولت گفت و علاج و اصلاح آن را خواست ولى مردم را باید در جریان حقیقت اوضاع هم گذاشت

+++

یک ماه قبل هیزم‌شکنى به منزل من آمده بود، این مرد هیزم‌شکن مازندرانى به من گفت شما نماینده ما هستید آخر در مجلس یک حرفى بزنید، بگویید والله بالله با این گرانى ما دیگر نمى‌توانیم با بچه‌هاى خود زندگى کنیم بلافاصله هم گفت می‌دانم این کار خیلى مشکل است، دولت چه می‌تواند بکند، دولت که کاسب و تاجر نیست باید جنس ارزان بشود تا کاسب هم به ما ارزان بفروشد، مقصود این است یک دهاتى هم فهمیده که تنها دولت را نمی‌توان مقصر دانست، حال به نظر من باید در مسئله گرانى قضاوت منصفانه نمود، به نظر من دولت‌هاى ما از پانزده سال قبل گرفتار مشکلات و مسایل داخلى و خارجى بودند که خارج از عهده و زاید بر توانایى کشور ما بود و این مشکلات در زندگى اقتصادى ما تأثیر داشته است و هیچ دولتى مقصر و مسئول این وضع نمی‌توانست باشد، البته سوءاداره در مملکت وجود داشته و تشکیلات ما آماده اصلاحات نبوده ولى وضع اقتصادى ما تابع قواعد اقتصادى بوده و دولت‌ها نمی‌توانستند برخلاف قواعد اقتصادى، وضع اقتصادى را عوض کنند و قدمى بردارند و هر ادعایى هم که برخلاف این بکنند، ادعایى غیروارد است.

اکنون هم نمی‌توانیم این دولت بخصوص را مسئول وضع اقتصادى موجود بدانیم، فرض کنید یکى از آقایان فردا زمامدار بشود البته ببخشید بعد از 7 سالى که آقاى نخست‌وزیر فرمودند چه کار فوق‌العاده‌اى می‌توانید بکنید زیرا مسایل اقتصادى از مسایلى نیستند که در ظرف یک‌سال بتوان آن را اصلاح نمود و اصلاح وضع اقتصادى مدت‌ها وقت لازم دارد بحران آمریکا از 1929 تا 1933 وجود داشت و پس از چند سال زحمت و عمل برطرف گردید، دولت فعلى پس از تشکیل، مدتى می‌بایست مطالعه کند و سپس شروع به عمل کند، اگر ما برنامه هفت‌ساله را که شروع شده و بعد از سال‌ها باید نتایج آن عاید شود کنار بگذاریم و دولت فعلى از بدو تشکیل دست به اقدامات جدى اقتصادى می‌زد، تازه بعد از دو یا سه سال اثرات آن نمودار می‌توانست شود بنابراین هنوز آن مدت نگذشته است که این دولت را مسئول وضع فعلى اقتصادى بدانیم، پس این ترقى هزینه زندگى مربوط به این دولت و عملیات آن نیست و اصولاً در هیچ کشورى هزینه زندگى بالا می‌رود عللى دارد که به تدریج حاصل می‌شود و بعد از مدتى نمایان می‌گردد و اگر غیر از این باشد باید انگشت روى اعمالى بگذاریم که این دولت کرده و سبب ترقى هزینه زندگى شده باشد و اگر جستجو در علل نکنیم به نتیجه نمی‌رسیم و به راه غلط می‌رویم که قصد من از این تذکرات حمایت از دولت نیست و من به بسیارى از کارهاى دولت ایراد دارم و در اصول مملکت‌دارى عقایدم با دولت مخالف است ولى از آن‌طرف ایجاد بدبینى را هم صحیح نمی‌دانم در کارهاى اقتصادى این دولت و دولت‌هاى دیگر نمی‌توانستند زیاد مؤثر باشند زیرا امور اقتصادى محتاج به برنامه و مطالعه وسایل مرور زمان و مسایل دیگرى است و ممالکى چون انگلستان و فرانسه و آلمان و آمریکا هم با آن مواجه شده‌اند و پس از سال‌ها تلاش توانسته‌اند موفق به اصلاح وضع خود شوند بنابراین بهتر است علل و جهات را در نظر گرفت، چه ممکن است این دولت برود و دیگرى بیاید، آن دولت هم با همین علل و مشکلات روبرو خواهد شد همان‌طور  که این دولت از دولت سابق ایراد می‌گرفت و دولت سابق از اسبق و اسبق از اسبق و همه به درد اقتصادى مبتلا بودند زیرا آن‌طور که انتظار مردم بود و هست از قدرت دولت‌ها گذشته و فعلى خارج بوده و هست. فرض کنید یکى از آقایان فردا زمامدار شوید چه کار فوق‌العاده می‌توانید کنید که قیمت‌ها را پایین بیاورید، اگر براى تنزل قیمت به زور و فشار متوسل شویم، به تجربه ثابت شده نه تنها در کشور ما بلکه در کشور‌هاى دیگر نیز در امور اقتصادى فشار و زور نتیجه معکوس بخشیده و می‌بخشد، باید در این مسئله تابع عرضه و تقاضا و قواعد عادى اقتصادى و کمى یا زیادى تولید بود وانگهى در چند ماه قبل دولت فعلى به زور و فشار حتى شلاق هم متوسل شد و نتیجه نگرفت فقط اشتباه کرد که مسئولیت را به عهده گرفت زیرا اگر قیمت‌ها بالا رفت با شلاق توپ و تشر و سرنیزه نمی‌توان آن را پایین آورد و باید علل آن را جستجو نمود و برطرف کرد مقدمه‌اى عرض کردم براى گرفتن این نتیجه:

در گزارش سازمان ملل متحد علت ترقى فوق‌العاده هزینه زندگى در ایران را بیان نموده و گفته است که سال گذشته 22 درصد هزینه زندگى در ایران بالا رفت و علت آن را ناشى از کمى تولید دانسته این همان علتى است که ما مکرر در همین مجلس به آن اشاره نموده‌ایم پذیرفته نشد، تولید را در ظرف یک یا دو سال نمی‌توان به میزانى بالا برد که احتیاجات مردم را تأمین کند و بر صادرات کشور هم بیفزاید، او گفته است کمى تولید باعث ترقى است ما هم این را می‌خواهیم. این کمى تولید برطرف شود و از طریق به دولت حمله کردن و داد فریاد کردن و یا دولت داد و فریاد بکند این‌ها کارى از پیش نمى‌برد، باید از راهش اقدام کرد ولى می‌توان این مسئله را مطالعه نمود و برنامه چنین کارى را شروع کرد و در ظرف چند سال آن را به نتیجه رساند همان‌طور  که کشور هند تشخیص داد مسئله کشاورزى براى هند مقدم است و در برنامه پنج‌ساله اول خود کشاورزى را مقدم دانست، ما هم باید آنچه را که در درجه اول براى تولید مفید و لازم است مورد مطالعه و توجه قرار دهیم و دولت باید آن را جزو برنامه کار خود قرار دهد تا در ظرف چند سال بتواند به نتیجه برسد یعنى اگر هم احتیاجات داخلى مردم برطرف شود و هم بر صادرات افزوده گردد، اگر دولت به این مسئله توجه نکند یعنى آن چیزى را که موجب ازدیاد تولید است و (در ظرف چند سال محصولات مملکتى را به اندازه احتیاج مردم و تقاضاى بازار‌هاى خارجى از نظر صادرات بالا می‌برد) جزو برنامه و کار و هدف خود قرار ندهد، بزرگ‌ترین مسئولیت را در برابر مردم در آن صورت خواهد داشت زیرا فعلاً امنیت برقرار، وضع ثابت و وسیله براى کار فراهم است و اگر نیروى و وقت صرف کارهاى غیرلازم یا درجه سوم و چهار گردد و امر اقتصادى در درجه اول اهمیت و سطر اول برنامه قرار داده نشود، مملکت ایران از این غفلت و مسامحه یا سوءتشخیص خسارات زیادى در آینده ممکن است ببیند.

به همین جهت است من با اکثر امور غیرلازم و غیرمفید دولت‌ها مخالفم زیرا این اعمال فقط وقت می‌گیرد و وقت تلف می‌کند، نوشتن قانون استخدام و پرسش‌نامه به مستخدمین دادن یا شوراى بهبودى امور ادارى تشکیل دادن یا بایگانى کل تشکیل دادن و یا تغییر و تبدیل مامورین دولت، این‌ها امورى است که امروز مفید نیست و غیرلازم است یا هر روز ادارات را بازرسى کردن چه ثمرى دارد، امروز تمام وقت اولیای امور باید صرف امور تولیدى بشود، تمام دستگاه مملکت باید براى این هدف بکوشد، هرماهه باید گزارش برسد که چه میزان در فلان محصول پیشرفت و تولید حاصل شده است نه اینکه گزارش شود، در رادیو خوانده شود فلان عضو منتظر خدمت شد و فلان شخص این‌قدر مالیات پرداخت، این نکته را لازم دانستم از لحاظ تشویق به عرض آقایان نمایندگان برسانم که بنده اخیراً یک سفرى به غرب کردم، اینجا آقاى وزیر بهدارى هستند می‌خواستم به جناب آقاى نخست‌وزیر بگویم که حقیقتاً وزارت بهدارى براى منع کشت تریاک موقعیت خوبى حاصل کرده (صحیح است) و در ولایات مردم هم همکارى بسیار صمیمانه صرف‌نظر کرده‌اند و خیلى جاها خشخاش نکاشته‌اند و عده‌اى از مردم همت کرده‌اند و بدون دوا ترک کرده‌اند تریاک را اما آن زارعینى که کشت خشخاش داشته‌اند اینها امسال با بدبختى مواجه بوده‌اند براى اینکه قسمت مهمى از درآمدشان را کشت خشخاش تأمین می‌کرد و امسال بنده خودم بودم در یکى از دهات ملایر و تویسرکان که مردم درخت گردوشان را می‌خواستند بفروشند براى جبران کسر درآمد زندگی‌شان را بکنند و قطعاً در سایر ولایات هم همین بدبختى از لحاظ زارعین وجود دارد (صحیح است)، در همان حال در یک مجله آمریکایى خواندم که نوشته بود امسال دولت آمریکا براى اینکه کشاورزان در کشت تقلیل بدهند و تولید زیاد نشود و قیمت‌ها تنزل بکند اولین پرداخت را ضمن یک چک 272 میلیون دلارى براى توزیع در بین کشاورزانى که امسال غله کمتر کاشته‌اند داده ولى ما البته فقیر هستیم بضاعت نداریم ولى دولت می‌بایستى حتماً توجه بکنند که کشاورزانى که امسال از این درآمد محروم شده‌اند بروند به در خانه اینها و به هر یک مبلغى از 200 تا 500 تومان بدهند و چند سال این کار را ادامه بدهند تا اینکه کشاورزان از این عمل صرف‌نظر کنند، در ضمن حقیقتاً از جدیتى که وزارت بهدارى و دولت در این کار کرده و تعقیب کرده این عمل منع کشت تریاک را که دولت پیشنهاد کرد و مجلس تصویب کرد، حقیقتاً یک خدمتى به مملکت بود و این خدمتى که شروع شده بایستى بانهایت جدیت دنبال شود، فقط نقصى که فعلاً هست وسایل درمانى و معالجه در دسترس تمام کشاورزان بگذارند مخصوصاً کشاورزان مناطق شمال که بسیار معتاد هستند و لازم است هرچه زودتر کمکى به آنها بشود (صحیح است).

امروز ما مواجه با تقلیل صادرات هستیم این را به حساب این دولت گذاشتن صحیح نیست، این نتیجه طبیعى زیادى یا کمى محصول در کشور است پس باید تمام کوشش را براى ازدیاد صادرات نمود. محصولات داخلى براى مصرف مردم کافى نیست، غله را از خارجه باید وارد کنیم زیرا در داخله غله بع قدر کافى تولید نمی‌شود و در داخله کشت غله تشویق نمی‌شود.

قیمت بین‌المللى گندم هر تن 9 هزار ریال است ولى دولت از کشاورز گندم را کیلویى 3 ریال می‌خرد دولت چغندر را به قیمتى می‌خرد که یک خمس قیمتى است که قند کارخانه‌هاى خود را می‌فروشد و این تفاوت که از جیب کشاورز به جیب دولت می‌رود خارج از تناسب است.

اکنون صدها هزار کشاورز به واسطه منع کشت خشخاش از درآمد سالیانه خود محروم و مجبور شده‌اند گاو و گوسفند و اشجار خود را بفروشند و یا براى جبران کسر درآمد خود به شهرها براى عملگى بروند. اگرچه پیه و مواد تقلبى از روغن خوراکى برداشته شود در مملکت براى 3 ماه مصرف مردم روغن خوراکى نخواهیم داشت و اکنون روغن از خارجه وارد می‌کنیم و تا چند سال دیگر ممکن است ناچار به وارد کردن گاو و گوسفند از خارجه براى مصرف گوشت مردم باشیم.

+++

اگر مواد تقلبى از شیر و ماست و کره حذف شود براى مصرف 2 ماه کره و شیر و ماست و پنیر نداریم.

بنابراین ما محتاج به ازدیاد تولید در کشور هستیم زیرا مصرف و احتیاجات داخلى زاید بر موجودى است و مسلماً اگر تولید زیاد نشود، هزینه زندگى زیادتر خواهد شد، نه‌فقط سطح کشت غله تنزل کرده بلکه سطح کشت محصولات دیگر نیز تنزل نموده است، در شمال ایران سطح کشت توتون تنزل نموده ولى در ممالک مجاور ما سطح کشت توتون چندین برابر سابق شده است مثل ترکیه که دو سال قبل 80 هزار تن صادرات توتون داشته و ما نه‌فقط صادرات توتون نداریم بلکه کشت داخلى ما هم در گیلان در حدود ثلث تنزل یافته و تازه دولت توتون را از کشاورز به میزان عشر قیمتى که خود می‌فروشد نمی‌خرد (مهندس جفرودى‌‌ - صحیح است). امسال در گیلان و مازندران برگ سبز چاى می‌بایستى کیلویى 18 ریال از کشاورز خریده شود در اکثر جاها کیلویى دو الى 3 ریال خریده‌اند ولى اگر توجه فورى به مسئله چاى نشود، محصول چاى داخلى از میان خواهد رفت (مهندس جفرودى‌‌ - و 19 ریال فروخته‌اند). مسئله تثبیت قیمت محصولات کشاورزى است اهم مسایل است، دولت باید براى تشویق ازدیاد تولید محصولات کشاورزى را از قبیل برنج، غله، توتون، پنبه حمایت کند یعنى حداقل قیمتى را که براى زارع تولید آن نفع می‌کند در صورتی که مشترى دیگر نباشد خریدارى مخصوصاً در مورد برنج این سیاست اقتصادى بسیار لازم است زیرا محصول در اول فصل به قمیت ارزان از دست کشاورز خارج می‌شود و کشاورز ناچار همان برنج را به دوبرابر قیمت براى مصرف یا کشت باید چند ماه دیگر بخرد.

پس دولت براى جلوگیرى از ترقى هزینه زندگى باید یک برنامه خاصى براى ازدیاد تولید داشته باشد چه با ازدیاد تولید علاوه از آن که از ترقى قیمت‌ها و هزینه زندگى جلوگیرى خواهد شد، درآمد مردم هم زیادتر خواهد شد و افزایش درآمدها قدرت خرید به مردم می‌دهد، دولت باید ازدیاد تولید را به وسایل مختلف تشویق کند که اساس آن عبارت است:

عرض کردم که این بحثى که بنده می‌کنم با توجه به آن برنامه 7 ساله است و یک چیزى است که باید دولت و آقایان توجه بفرمایند که این نقص بر طرف بشود فقط با اطمینان آن برنامه 7 ساله نباید نشست حالا اول ایجاد اعتماد و اطمینان و رفع تزلزل از کسانى که مؤثر در ازدیاد تولید مى‌باشند این یک مسئله مهمى است جناب آقاى نخست‌وزیر تشریف دارند می‌خواهم خدمت‌شان عرض کنم بعضى کارهایى صورت می‌گیرد بدون اینکه دستگاه‌هاى دولت قصد داشته باشند، حرف‌هایى می‌زنند، تبلیغاتى می‌کنند که این در روحیه مردم تأثیر دارد یعنى باید کارى کرد که مردم اعتماد پیدا بکنند که سرمایه‌اى که دارند سرمایه را بیرون بیاورند از ایران خارج نبرند و سرمایه‌شان را اگر به کار انداختند به خطر نیفتد و این تشکیلات دولتى ما به جرئت عرض می‌کنم که تا ده سال دیگر هم قادر برای فعالیت‌هاى اقتصادى نخواهد بود مثل انگلستان کشورى واردکننده ذغال‌سنگ شده در صورتى که بزرگ‌ترین صادرکننده ذغال‌سنگ بوده چون ذغال‌سنگ را ملى کرده است. می‌خواهم عرض کنم که دستگاه‌هاى ما کافى نیست، براى‏ آبادى مملکت باید مملکت ما روى جد و جهد و فعالیت‌هاى فردى مردم با سرمایه‌هاى خود مردم آباد شود و به من هم اگر بگویند محافظه‌کار من این لقب را بانهایت افتخار می‌خرم براى اینکه هدف من آبادى مملکت است باید اول مملکت آباد شود و سیر خودش را بکند آن‌وقت برسیم به یک افکار دیگرى، بنابراین لازم می‌دانم دولت توصیه کند به دستگاه‌هاى خودش که همه تشویق کنند مردم را براى به کار انداختن سرمایه و براى حمایت آنها و این فکر مردم را متزلزل نکنید اگر مردم بترسند دیگر دست به آبادى نخواهند زد. الان چند سال است مردم متزلزلند دست به آبادى نمی‌زنند و این باید برطرف بشود این را استدعا می‌کنم توجه بفرمایید.

2 - حمایت از قیمت محصولات کشاورزى و جلوگیرى از تنزل قیمت آن.

در هیچ‌جا یک کشورى در دنیا نیست که از محصولات کشاورزى‌اش حمایت نکند تمام ممالک آسیاى جنوب شرقى از محصولات کشاورزى حمایت می‌کند یعنى قیمتى معین می‌کند که اگر در بازار خریده نشد به آن قیمت دولت می‌خرد بعد خودش می‌فروشد، این یک چیزى است که باید اساس اقتصادى کشاورزى ما را تشکیل بدهد.

3 - کمک به وسیله دادن اعتبارات کافى از طریق بانک کشاورزى یا مؤسسات اعتبارى براى توسعه زراعت و دامپرورى و گله‌دارى و احداث باغ‌هاى میوه، خرما، مرکبات و چاى و غیره تا هم آبادى توسعه یابد و درآمدهاى مردم زیادتر شود و محصولات زیاد گردد و هم بر صادرات مملکت ما که منحصراً محصولات کشاورزى است اضافه شود (محسن اکبر‌‌ - راه‌هاى بین قراء خوب نیست). با کمال تأسف هیچ‌اعتبارى در اختیار کشاورزان براى توسعه کشاورزى و زراعت نیست و اعتبارى که فعلاً موجود است یا پیش‌بینى شده در مقابل احتیاجات کشاورزان صفر است. یک عرضى باید بنده بکنم این مملکت 50 هزار ده دارد و هر دهى از 50 تا 200 یا 300 نفر سکنه، این پولى که بانک کشاورزى دارد اگر بخواهیم قسمت کنیم به هر زارعى یک تومان هم نمی‌رسد، امروز در تمام دنیا سراغ ندارید یک کشورى که اتکا و هستى‌اش روى کشاورزى باشد یا کشاورزى داشته باشد و روى سرمایه خود زارع کار بکند، همه‌جا صندوق‌هاى تعاونى، صندوق‌هاى روستایى، بانک‌هاى کشاورزى در اختیار کشاورزان است (امید سالار‌‌ - اینجا پول‌شان را خرج ساختمان می‌کنند). در اینجا فقط چهار میلیون تومان پیش‌بینى شده است، با این چهل میلیون تومان به طور قطع عرض می‌کنم براى استان گیلان و مازندران تازه کافى نیست و حتى نصف احتیاجات کشاورزان استان مازندران را تأمین نمی‌کند. آن هم در ظرف 7 سال باید پرداخت بشود بنابراین باید به این مسایل توجه کرد.

4 - تشویق تولید مصنوعات مورد احتیاج مردم در داخله از طریق ایجاد کارخانه‌ها گرچه بانک صنعتى سازمان برنامه تشکیل و شروع به عمل خواهد نمود ولى به نظر من اعتبار این کافى نیست، در مازندران تاجر و ملاکى است که شصت میلیون ریال کارخانه روغن‌کشى وارد نمود به پول خودش، گرچه بانک توسعه صادرات هفتصد هزار تومان به او اعتبار داده ولى براى ده میلیون ریال اعتبار به هرکسى مراجعه کرد موفق به اخذ اعتبار نشد در صورتی که هر جنسى که از خارجه وارد بشود بیست درصدش را تودیع کردند، هشتاد درصد را نگاه می‌دارند و اعتبار باز می‌کنند و براى ورود جنسى از خارجه اعتبار می‌دهند ولى یک کارخانه‌اى که شش میلیون تومان یک‌نفر رفته خرج کرده براى یک میلیون تومان پنج شش ماه است در تهران این در و آن در می‌زند و کسى توجه نمی‌کند اینها را می‌خواستم عرض بکنم‏.

5 - اجتناب دولت از دخالت در تجارت و کارخانه‌دارى و تشویق فعالیت‌هاى فردى براى ازدیاد تولید.

6 - رفع مزاحمت مامورین دولت از تولیدکنندگان به‌طور مطلق زیرا اگر منظور تأمین نشود مزاحمت‌هاى بی‌جاى مامورین اشخاصى را که فعالیت تولیدى دارند دلسرد می‌کند و آنها را بالاخره از فعالیت پشیمان و وادار خواهد کرد سرمایه خود را به خارج ببرند یا مشغول صرافى شوند، اینها رئوس مسایلى بود که بنده به عرض آن مبادرت کردم و حالا در خاتمه دو نکته را می‌خواهم به عرض برسانم راجع به سازمان برنامه‏:

اول‌‌ - ما می‌دانیم که یک برنامه 7 ساله هست که شروع به اجرا آن شده ولى آنچه را که...

رئیس‌‌ - آقاى خلعتبرى از وقت جنابعالى دو سه دقیقه بیشتر باقى نمانده مختصر بفرمایید.

خلعتبرى‌‌ - چشم الساعه ولى آنچه را که من براى ازدیاد تولید و جلوگیرى از ترقى هزینه زندگى ضرورى می‌دانم یک قسمت آن در برنامه یا منظور نشده یا به‌طور ناقص منظور شده است بنابراین دولت باید براى مسئله ازدیاد تولید که در گزارش سازمان ملل متحد به آن اشاره شده تأمین اعتبارات کافى که این قسمت را آقایان توجه بفرمایید.

دوم‌‌ - در برنامه هفت ساله امور عمرانى و اجتماعى و هم برنامه‌هاى که طویل‌المدت هست پیش‌بینى شده که البته براى مملکت داراى اهمیت است و مفید و لازم است ولى مسئله ازدیاد تولید مسئله‌ایست که مورد احتیاج فورى از نظر هزینه زندگى است، این قسمت را آقایان توجه بفرمایند اینکه می‌گویم برنامه منظورم این است که برنامه‌اى داشته باشیم که در ظرف چند سال محصولات کشاورزى ما از قبیل غله و توتون و چاى و پشم و پوست را به مقدار معینى افزایش دهد، ملاحظه بفرمایید در کشورهاى دیگر مثل شوروى و یا در ترکیه و یا سایر کشور‌ها وقتى که برنامه اقتصادى تهیه کردند و مثلاً گفتند که در فلان استان پنبه تا سه سال دیگر از 50 هزار تن باید به صد هزار تن برسد، ما در اینجا همچو برنامه را نداریم مثلاً برنامه‌اى داشته باشیم که چاى باید تا سه سال دیگر به فلان مقدار برسد، گله‌دارى باید در ظرف سه سال به میزانى برسد که صادرات پوست یک میلیون تخته باشد، این برنامه اقتصادى است که امروز مملکت به آن احتیاج دارد، سد هم لازم است، راه لازم است و هرکس که بگوید راه لازم نیست نمی‌فهمد و صحیح نمی‌گوید و اطلاع ندارد، تمام اینها لازم است اما باید اینها توأم باشد، با این برنامه آقایان وزرا، آقاى نخست‌وزیر اگر این برنامه را تهیه نکنید به نتیجه نمی‌رسید (صحیح است). این برنامه را باید تهیه کنید و من مخصوصاً از مقام محترم ریاست تقاضا می‌کنم که با ریاست مجلس سنا تشریک مساعى کنند که کمیسیون‌هاى مشترک اقتصاد و کشاورزى مجلسین تشکیل بشود و این مسئله را مورد توجه قرار بدهد ما به مشکلات دولت توجه کنیم که مشکلات دولت مرتفع بشود و دولت به مشکلات ما توجه کند تا ان‌شاءالله با یک همکارى این مسئله حل بشود و اگر این مسئله تولید که عرض کردم حل نشود قیمت‌هاى زندگى و هزینه زندگى باز بالاتر خواهد رفت.‏

رئیس‌‌ - آقاى فخرطباطبایى (احمد طباطبایى‌‌ - آقاى دکتر نیرومند وقت خودشان را به بنده داده بودند). چهار نفر می‌توانند صحبت کنند، آقاى نیرومند وقت‌شان را به شما

+++

داده‌اند ایشان خودشان اسم‌نویسى کرده‌اند، بفرمایید آقاى فخرطباطبایى‏.

فخرطباطبایى‌‌ - عرض کنم یک قسمت از عرایض بنده راجع به برنامه‌هاى عمرانى است که سازمان برنامه عهده‌دار اجراى آن شده است این امر محتاج هیچ بیان و استدلالى نیست که شاهنشاه و دولت و ملت همه علاقه‌مند به یک رفرم و اصلاحات عمیق و توسعه امور تولیدى این کشور هستند و موفقیت در این راه به نظر من در قدم اول بسته این است که یک هماهنگى و تفاهم کاملى بین سازمان‌هاى دولتى خصوصاً تأسیسات اقتصادى دولت موجود باشد و بتوانند برنامه‌هاى عمرانى که باعث بالا بردن سطح تولید این کشور است، انجام بدهند و یک نهضت عمرانى و عظیمى در کلیه شئون مملکت به منصه بروز و ظهور برسد، براى توفیق در این راه توجه به موضوع کشاورزى است که خوشبختانه جناب آقاى ارسلان خلعتبرى بحث کافى در این موضوع کردند، زندگى ملت و بنیه مالى دولت بیشتر از طریق کشاورزى تأمین می‌شود، متأسفانه با وسعت خاکى که ما داریم هنوز سطح کشاورزى به آن درجه نرسیده که تولید محصولات کفاف زندگى ملت را بدهد و ما احتیاجات‌مان از خارج تأمین می‌شود و اگر در این راه توجه و عنایتى بشود و البته همان‌طور که همکار بنده جناب آقاى خلعتبرى فرمودند محتاج به یک پروگرس و زمانى است و اگر وضعیت و کشاورزى این مملکت با برنامه‌هاى دقیقى توسعه داده شود علاوه بر تأمین مایحتاج خودمان می‌توانیم مقدار زیادى صادرات خشکبار و حبوبات و غلات داشته باشیم و از این راه مضیقه ارزى هم تأمین شده باشد، براى پیشرفت این منظور در درجه اول تصمیم استفاده از ابزار جدید کشاورزى است در نقاطى که به وسیله تراکتور و ابزار جدید کشاورزى عمل شده است تخمى 25 الى 30 تخم عملکرد داشته است و حال آن که با آن ابزار قدیم که هنوز هم معمول است در صورتى که حاصل مصادف با آفتى هم نشود ده تخم عملکرد ندارد و تأمین تراکتور و ابزار کشاورزى بایستى از طرف دولت باشد و تسهیلاتى براى مردم فراهم بشود که مردم استفاده کنند (مهندس اردبیلى‌‌ - متأسفانه که نمی‌شود) راهش این است که سازمان‌هاى ما بانک‌هاى کشاورزى که در ولایات هستند اعتبارات کافى در اختیارشان باشد متأسفانه این اعتبارات هنوز به آن درجه نیست شاید هم دولت مضایقه مالى داشته است که نتوانسته است آن‌طور که باید این اعتبارات کافى را در اختیار بانک‌ها بگذارد و اگر بانک‌هاى کشاورزى و رهنى اعتبار داشته باشند و بتوانند توسعه و تعمیم بدهند و استفاده از ابزار جدید کشاورزى بشود، سطح تولید ما در اندک مدتى تغییر فاحش در آن پیدا می‌شود. موضوع دیگرى عرض بنده راجع به ماده واحده است که طبق اختیارات حاصله از این ماده واحده اصلاحات و تغییراتى در قوانین دادگسترى بایستى به عمل بیاید، این فکر که قوانین دادگسترى ما محتاج به اصلاحات است، فکر کاملاً صحیحى است زیرا علت عمده بطوءجریان امور دستگاه قضایى وجود یک سلسله قوانین است که بدون در نظر داشتن عرف و مقتضیات این مملکت است مجموعه‌ها و متون قوانین خارجى اخذ و اقتباس شده است و اگر در آن اوقات فى‌الجمله ضرورتى نسبت به وضع آن قوانین احساس می‌شده امروز که آن مقتضیات تقلیل یافته است، بایستى در آن قوانین که ضرورت وضع آن موجود نیست تغییراتى داده شود و اصلاحاتى بشود به استثناى قانون مدنى که منبع علمى متقن دارد.

در سایر قوانین اعم از موضوع، اعم از تشریفاتى محتاج به یک اصلاح و رفرم عمیق هستیم، ضرورت این اصلاحات را دولت در مقدمه لایحه‌اى که تقدیم داشت تصریح کرده است قانون مجازات عمومى ما هرچه هست وظیفه اجتماعى خودش را انجام داده است خصوصاً اینکه با پیشرفت‌هاى قابل ملاحظه‌اى که از نیم قرن اخیر در حقوق جزاى دنیا به عمل آمده است، یک انتقاد علمى به قانون مجازات عمومى ما وارد است و آن اینکه این قانون بیشتر به جنبه ارعابى متوجه است و به جنبه اصلاحى خود بزهکار کمتر توجه دارد، صرف‌نظر از این جهت هرگاه در جرایم بر ضد اموال اشخاص آنجا که جنبه خصوصى جرم بر جنبه عمومى آن رجحان دارد تعقیبت منوط به شکایت شاکى خصوصى باشد و با گذشت او تعقیب موقوف شود، بنده تصور می‌کنم تا حد زیادى از حجم پرونده‌هاى کیفرى ما کاسته می‌شود و هم بدون جهت نارضایتى‌هایى از دستگاه براى مردم فراهم نمی‌شود چون بسا اتفاق افتاده است که جرمى واقع شده شاکى خصوصى گذشت کرده بعد از چندسال که متهم مورد تعقیب واقع شده چون از قانون اطلاع نداشته است تعجب می‌کرده است که چرا دستگاه قضایى با او این‌طور رفتار کرده است و اگر در این قبیل مواقع با گذشت شاکى خصوصى موضع منتفى شود موفقیت شایانى از این جهت داریم، همین‌طور در قانون تجارت، انحصار، وراثت، اعسار، افلاس، آیین دادرسى مدنى، آیین داردسى کیفرى، مقرراتى وجود دارد که مقررات جز مماطله از احقاق حق و تعویق رسیدگى متضمن نتیجه دیگرى نیست بنابراین با این اصلاحاتى که اجمالاً عرض کردم اگر به وسیله سوکمیسیون‌هایى که قطعاً جناب آقاى وزیر دادگسترى تشکیل خواهند داد، این قوانین مورد شور و بررسى واقع شود و اصلاحاتى که ضرورت دارد به عمل بیاید، بنده فکر می‌کنم که موفقیت شایانى در استقرار عدالت نصیب ما خواهد شد. در خاتمه عرایضم راجع به حوزه انتخابیه بروجرد عرض می‌کنم که بروجرد از حیث مواهبت طبیعى سرشار است و در ردیف شهرستان‌هاى پربرکت و بااستعداد کشور است ولى متأسفانه توجهى به وضع آنجا نشده، از لحاظ تأسیسات بهداشتى و عام‌المنفعه فوق‌العاده فقیر است و بهدارى این شهر که در حوزه‌اش با بخش‌هاى تابعه‌اش در حدود هفتصد هزار جمعیت زندگى می‌کند منحصر به یک بیمارستانى است که در حال حاضر بیش از سى تختخواب ندارد، همین‌طور الیگودرز و اشترینان و دورود و سایر بخش‌هاى بروجرد فاقد درمانگاه و طبیب و داروى کافى هستند و بنده در این قسمت مخصوصاً از دولت انتظار دارم توجه بیشترى مبذول بکنند و آن سهمى که راجع به امور عمران براى بروجرد هست هچه زودتر اجرا شود خصوصاً مسئله آب آشامیدنى آنجا که بسیار کثیف و رقت‌انگیز است و ام‌الامراض شده است این را در درجه اول اهمیت قرار بدهند، به عرایضم خاتمه می‌دهم.‏

رئیس‌‌ - آقاى احمد طباطبایى.‏

احمد طباطبایى‌‌ - بنده قبلاً از مهندسینى که در این قسمت چاه نفت قم هشت سال زحمت کشیده‌اند و مرارت کشیده‌اند و الحمدالله به نتیجه رسید، از طرف همه ملت ایران تشکر می‌کنم و بعد به دولت جناب آقاى علاء تبریک عرض می‌کنم که این نفت و این نعمت خداداد در موقعى که کابینه ایشان سر کار بود پیدا شد ولى می‌خواستم از ایشان تقاضا کنم که چه خوبست ما بتوانیم از این نعمت خدادادى که به ما داده شده حداکثر استفاده را بکنیم زیرا تابه‌حال هرقدر خداوند به ما تفضل کرده است ما نتوانسته‌ایم آن‌طورى که دیگران استفاده می‌کنند استفاده بکنیم، امیدوارم ان‌شاءالله این‌مرتبه بتوانیم خوب استفاده بکنیم و مملکت ما را این نعمت خداداد از خیلى بدبختى‌ها نجات پیدا بکند و به ‌طوری که آقایان اعضاى دولت جسته و گریخته می‌فرمایند این منبع یک منبعى است که همه مشکلات این مملکت را حل خواهد کرد، کسر بودجه و امور دیگر عمرانى و امور تولیدى که امروز جناب آقاى ارسلان خلعتبرى ازش صحبت کردند، امیدواریم همه با این منبع حل بشود. خبرى که بنده در اینجا می‌خواستم به عرض جناب آقاى علاء برسانم اینست که این منبع وقتى پیدا شد اگر خاطر مبارک آقایان باشد گفتگو اول در اطراف خطر آتش گرفتن این منبع بود و بیشتر از همه‌جا شهر قم اگر خداى‌نخواسته خطرى ایجاد می‌شد از این خطر متضرر می‌شد بنابراین انصاف و عدل ایجاب می‌کند که اگر نفعى هم هست البته در درجه اول باید آنجا از این منبع منتفع بشود ولو اینکه این منبع مال همه ملت ایران است ولى چون در خاک قم بوده است، قم باید بیشتر از سایرین از آنجا استفاده بکند بنابراین استدعا می‌کنم که حتى‌القوه کوشش بشود که مرکز تصفیه و مرکز استخراج و تصفیه در قم تهیه بشود و اگر این عمل را دولت بکند بنده خیال می‌کنم با یک کار چند کار کرده است، بعضى از روزنامه‌ها می‌نویسند حالا نمی‌دانم منشأش کجاست که دستگاه تصفیه در تهران یا کرج یا جاى دیگر تأسیس شود، عنوانى که براى این کار قرار می‌دهند کمى آب قم است، بنده باز متأسفم از اینکه چرا باید یک شهرستانى که مورد توجه عامه مسلمین جهان است، وضع آبش طورى باشد که دولت نتواند در آنجا دستگاه تصفیه قرار بدهد، حالا آب هم ندارد مگر وقتى می‌خواهیم دستگاه تصفیه را در جاى دیگر بگذاریم نباید مخارج لوله‌کشى نفت را از قم تا آنجا متحمل بشویم؟ اگر یک حساب دقیقى بکنیم که این مخارج لوله‌کشى از قم با محلى که تصفیه می‌شود چقدر است، اگر دولت توانست با نصف این قیمت یا ربع این قیمت یا خمس این قیمت آب در قم تهیه کند، آیا بهتر نیست که هم دستگاه تصفیه در آنجا باشد و هم قم از بى‌آبى خلاص بشود و وضع کشاورزى آنجا بهبودى پیدا کند و بدبختى و بیچارگى از بین برود؟ جناب آقاى علاء وضع قم فوق‌العاده بد است، نظر مذهبى از نظر روحانیت باید تصدیق بفرمایند که در این چند ساله کوچک‌ترین توجهى به قم نشده است، بنده می‌خواهم عرض کنم که قم از شهرهاى ایران عقب‌تر است (مهندس سلطانى‌‌ - این‌طور نیست جاهاى دیگر هم عقب است) نه‌خیر، قم از همه‌جا بدتر است، از همه‌جا عقب است (همهمه نمایندگان).

رئیس‌‌ - ایشان عقیده خودشان را می‌گویند.

احمد طباطبایى‌‌ - چه بهتر همه‌جا عقب است پس این وظیفه‌ی  دولت است که امروز که می‌تواند از منبع نفت قم سالى یک‌هزار میلیون تومان حداقل استفاده کند لااقل صد میلیون براى قم خرج کند، اگر در گذشته نماینده قم تقاضا می‌کرد از دولت که شما بیایید پنجاه میلیون 40 میلیون براى قم خرج کنید واقعاً تکلیف شاقى بود ولى امروز با پیدایش یک چنین نفتى اگر به دولت بگوییم صد میلیون تومان در این شهر خرج کند، چیز گزافى نیست زیرا دولت لااقل سالى یک‌هزار میلیون از این شهر می‌برد و همین‌طور که در مقدمه عرایضم عرض کردم امیدوارم از این موقعیت استفاده بکنیم و ضرر نکنیم چون جناب آقاى تیمسار انصارى تشریف

+++

دارند بنده می‌خواهم از ایشان استدعا کنم که این نفت هنوز هیچ‌چیز نشده اسباب زحمت شده است از لحاظ راه براى قم، در این 23 کیلومتر راهى که آقایان ادامه داده‌اند من تعجب می‌کنم تراکتور حاضر، کامیون حاضر، شن حاضر، نفت حاضر، چرا اقدام براى اصلاح این راه نمی‌فرمایند؟ اتومبیل روزی بیست مرتبه توى خاک فرو می‌رود، در روز سه هزار جمعیت از آنجا عبور می‌کند، این یک راه کوچکى نیست، یک راه بزرگى است به طرف جنوب و غرب ایران می‌رود این را خواستم استدعا کنم امر بفرمایید این دو ساعت کار دارد، چند کیلومتر راه را خاکریزى بکنند. بنده در خاتمه عرایضم از جناب آقاى علاء خواهش می‌کنم بذل توجهى بفرمایند به مردم قم، به آب قم خاصه در این موقع که نفت پیدا شده است و حد اکثر استفاده را می‌توانید بکنید به مردم قم هم یک قدرى ترحم بفرمایید، به عرایضم خاتمه می‌دهم.‏

3 - تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر جنگ‏

رئیس‌‌ - وارد دستور می‌شویم آقاى وزیر جنگ.‏

وزیر جنگ (سرلشگر وثوق)‌‌ - بنده با اجازه آقایان محترم چون افسران و همردیفان و درجه‌داران ارتش و ژاندارمرى که قبل از تصویب‌نامه اخیر ترمیم حقوق بازنشسته شده‌اند و همچنین مستمرى‌بگیران و خانواده افسران در گذشته و شهیدان ارتش و ژاندارمرى فعلاً با حقوق ناچیزى امرار معاش می‌نمایند لذا براى ترمیم حقوق آنان ماده واحده پیوست را تقدیم مقام ریاست می‌نمایم.

رئیس‌‌ - به کمیسیون مربوطه فرستاده می‌شود، آقاى عمیدى‌نورى.‏

4 - تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان: عمیدى‌نورى و حشمتى‏

عمیدى‌نورى‌‌ - بنده یک سؤالى دارم از وزیر فرهنگ راجع به شهریه گرفتن از دانش‌آموزان که تقدیم می‌کنم (صحیح است).

رئیس‌‌ - آقاى حشمتى‏.

حشمتى‌‌ - سؤالى دارم که تقدیم می‌کنم.‏

رئیس‌‌ - به دولت ابلاغ می‌شود. آقاى وزیر کشور بفرمایید.

5 - تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر کشور

وزیر کشور (علم)‌‌ - دو لایحه است مربوط به سرشمارى یکى مربوط به استخدام یک‌نفر امریکایى است و دیگرى مربوط به حد نصاب سن خدمتگزارى که در آمار خواهند بود، براى تصویب تقدیم مقام ریاست می‌کنم.‏

رئیس‌‌ - به کمیسیون مربوط فرستاده می‌شود.

6 - تقدیم هشت فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایى‏

وزیر دارایى (فروهر)‌‌ - عرض کنم لوایحى است از طرف وزارت دارایى با موافقت دولت تهیه شده است که افتخار داریم امروز تقدیم مجلس محترم شوراى ملى کنم، یکى از لوایح راجع است به اضافات مستخدمین جزء و دون‌پایه و مدد معاش اولاد آنان که طبق مقررات بایستى به آنها داده بشود و متأسفانه این احکام سال گذشته صادر شده بوده است ولى چون وضع خزانه خوب نبود پرداخت نشده است، امروز که خوشبختانه وضع خزانه رو به بهبود است لایحه‌اى راجع به این موضوع تقدیم مجلس محترم شوراى ملى می‌شود براى رفاه حال مستخدمین جزء و دون‌پایه (احسنت). دولت فکر کرده است که به سکنه مرزنشین کمکى بکند و وسایل رفاه آنها را فراهم بکند این است که لایحه‌اى تقدیم می‌شود که تا یک حدى تا هفتاد کیلومتر از بعضى مالیات‌ها سکنه مرزنشین معاف باشند (موسوى‌‌ - بسیار خوب است) (مهندس اردبیلى‌‌ - اگر عملى بشود) قطعاً خواهدشد.

خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است که دولت امریکا به سیل‌زدگان کمک و مساعدت زیادى کرده است که اسباب تشکر است من‌جمله بیست هزار تن غله بلاعوض داده‌اند و براى این بیست هزار تن غله پول نمی‌گیرند و کرایه حمل‌ونقل آن تا سرحد به عهده خودشان است ولى در داخله این غله را بایستى دولت حمل کند و دولت از نظر کمک به سیل‌زدگان لایحه‌اى تقدیم می‌کند که اجازه بفرمایند مخارج حمل‌ونقل و توزیعش در داخله کشور پرداخت بشود (بسیار خوب است). خواستم ضمناً عرض کنم که ما منتظر نشدیم که این غله از امریکا برسد و از غله موجودى دولت داریم توزیع می‌کنیم و به سیل‌زدگان کمک می‌کنیم (صحیح است). عرض کنم حضور مبارک‌تان یک مرکزى هست در خیابان شهباز که در آنجا الکل‌هاى صنعتى تهیه می‌شود و این اسباب زحمت سکنه محل بوده سالیان متمادى است شکایت می‌کنند، وزارت دارایى تصمیم گرفته است که آن را به خارج شهر منتقل بکند و در قریه استلک در 30 کیلومترى تهران محلى تأسیس کرده است که دارند آنجا ساختمان می‌کنند براى این کار و تا اوایل سال آینده محل الکل‌هاى صنعتى به آنجا منتقل خواهد شد، این قطعه زمینى است در خیابان شهباز وزارت دارایى با موافقت هیئت دولت تصمیم گرفته از نظر کمک به سکنه این قسمت از شهر و از نظر کمک به فرهنگ این قطعه زمین را در حدود دوهزار مترش را بلاعوض به وزارت فرهنگ براى ساختمان یک دبستان بدهد مابقى به شهردارى تهران براى تهیه یک پارک و گردشگاه عمومى داده بشود به شرط اینکه شهردارى آنجا را نفروشد و پارک بکند که تا اندازه‌اى وسایل رفاه سکنه آن محل فراهم بشود، این لایحه را دولت از نظر اینکه شهردارى به پارک احتیاج داشت تقدیم مجلس محترم می‌کند (احسنت). عرض کنم خاطر آقایان مسبوق است که مرحوم سرلشگر محمد امین که در راه خدمت به دولت و ملت کشته شده است و جزء شهداى این مملکت است، فرزندى دارد در فرنگستان که تحصیل می‌کند چون سنش به حدى رسیده است که دیگر از آن محل نمی‌شود خرج تحصیل او را پرداخت، لایحه‌اى تقدیم می‌شود که سند اجازه‌اى باشد که خرج تحصیل او داده بشود، قطعاً آقایان نمایندگان محترم استحضار دارند که در سنه 32 پس از اینکه غائله آذربایجان به خوشى تمام شد و آن خائنین و متجاسرین متوارى و دستگیر شدند، طبق تصویب‌نامه‌هایى مایملکى که متعلق به آنان بود به تصرف دولت در آمد. دولت خودش از آنها مطالباتى داشت و مردم هم مطالباتى داشتند، این کار تا حالا صورت قانونى پیدا نکرده است، لایحه‌اى تقدیم می‌شود براى اینکه این کار تابع یک مقررات معینى بشود این است که لایحه آن تقدیم می‌شود. از سنه 1326 به بعد چندین دستگاه کارخانه‌جات ریسندگى و کاغذسازى و اشیای و نظایر آن آمده است که چندین سال 8، 7 سال متجاوز است که در گمرکات مانده است، به این کارخانه‌جات به قدرى انباردارى تعلق گرفته که به ‌هیچ‌عنوان کسى قادر نیست که آن را پرداخت کند و آنها را از گمرک خارج کند و از طرف دیگر اینها قسمت عمده‌اى از انبارهاى گمرکى را اشغال شده‌اند، این است که از نظر کمک به صنایع مملکت لایحه‌اى تقدیم می‌شود که اگر مجلس شوراى ملى موافقت بفرمایند تخفیفى در انباردارى داده بشود به شرط اینکه در ظرف مدت معینى خارج بکنند. موضوع دیگرى که حایز منتهى درجه اهمیت است این است که دولت در نظر دارد با توجه به این اصل که اساس کار مملکت اقتصاد و ارز یکى از امور اقتصادى و تجارت کشور است دولت تصمیم گرفته است که مطالعاتى بکند که حتى‌المقدور این بندوبست‌ها و گرفتاری‌هایى که در امر ارز هست که بالطبع به تجارت مملکت لطمه وارد می‌کند و اسباب تعویق کار می‌شود و بالنتیجه ممکن است در قیمت اجناس و ارزاق و این ترتیبات تأثیر داشته باشد، تسهیلاتى فراهم بکند و یکى از آن کارهایى که بسیار تولید اشکال کرده است و می‌کند و قطعاً آقایان نمایندگان محترمى که در این کار دخالت دارند یعنى کار شخصى دارند هزینه کنترل ارز است، این کنترل ارز طبق قانون است که در اسفند 1314 به تصویب رسیده است و الان در حدود بیست سال متجاوز است که مورد عمل است و امروز وضع فعلى اقتصادى کشور با این قانون که بیست سال پیش تصویب شده است و اجرا می‌شود به‌هیچ‌وجه تناسبى ندارد و از این نظر براى ایجاد تسهیلاتى در امور اقتصادى و بازرگانى کشور وزارت دارایى با موافقت هیئت دولت و مراجعه به اشخاص ذینفع لایحه جدیدى تهیه کرده است که تسهیلاتى راجع به امور ارزى کشور فراهم شود. این لایحه با دقت تهیه شده است ولى البته آقایان نمایندگان محترم هم به موقع خودشان دقت‌هاى لازم را خواهند فرمود، این است که این لایحه را هم افتخار داریم که به مجلس محترم شوراى ملى تقدیم بکنم (احسنت).

رئیس‌‌ - لوایح دولت به کمیسیون‌های مربوطه فرستاده می‌شود، جناب آقاى نخست‌وزیر.

7 - بیانات آقاى نخست‌وزیر راجع به نفت قم

نخست‌وزیر (علاء)‌‌ - آقایان محترم، اکنون که بعد از تعطیل تابستانى مجلس شوراى ملى دوباره شروع به کار نموده و آقایان نمایندگان محترم با تجدید قوه دوباره شروع خواهند کرد به انجام وظیفه، بنده می‌خواهم خیرمقدم عرض کنم و ضمناً ادعیه خالصانه و دولت را براى توفیق نمایندگان ملت براى خدمت به این کشور از خداوند مسئلت دارم، دولت که تعطیل‌بردار نیست خوشبختانه یا بدبختانه در این فاصله مشغول رتق و وفتق امور بودیم و ضمناً لوایحى تهیه کردیم که ان‌شاءالله خوراک مطلوبى خواهد بود از براى مجلس شوراى ملى و خیلى خوشحالیم که دوباره با مجلس تماس پیدا می‌کنیم و گرم خواهیم گرفت و امیدوارم که آقایان یک‌قدرى بذل توجه بفرمایند به این لوایح تا ان‌شاءالله با همت آقایان مطرح و تصویب شود و ان‌شاءالله به موقع اجرا گذاشته شود، فوران نفت قم که تفضل و موهبت فیاض مطلق است، آینده درخشان و باسعادتى براى اقتصادیات این کشور نوید می‌دهد و نشانه‌اى هم هست در ضمن از نتیجه مطلوب مقاومت و صبر و حوصله در امور و در مقابل شداید همه رجای واثق داریم که در روابط بین دولت و مجلسین چاه محبت و حسن‌تفاهم و تشریک مساعى در خدمت این کشور بیش از پیش فوران نماید ولى نه به آن فشارى که مهار کردن بخواهد (خنده نمایندگان).

8 - اجراى مراسم تحلیف به وسیله آقایان: خزیمه‌علم‌‌ - ارباب‌‌ - اقبال‌‌ - دکتر رضایى‏

رئیس‌‌ - چند نفر از آقایان که تازه وارد مجلس شده‌اند باید سوگند یاد بکنند.

(در این موقع کلام‌الله مجید را با احترامات لازمه به تالار جلسه آورده و

+++

در محل نطق آقاى خزیمه‌علم قسم‌نامه را به شرح ذیل قرائت نمودند)

ما اشخاصى که در ذیل امضا می‌نماییم خداوند را به شهادت می‌طلبیم و به قرآن قسم یاد می‌کنیم مادام که حقوق مجلس و مجلسیان مطابق قانون اساسى محفوظ و مجرى است تکالیفى را که به ما رجوع شده است مهماامکن با کمال راستى و درستى و جد و جهد انجام بدهیم و نسبت به اعلیحضرت شاهنشاه متبوع عادل مفخم خودمان، صدیق و راستگو باشیم و به اساس سلطنت و حقوق ملت خیانت ننماییم و هیچ منظورى نداشته باشیم جز فواید و مصالح دولت و ملت ایران.

(به ترتیب آقایان خزیمه‌‌علم‌‌ - اقبال‌‌ - ارباب‌‌ - دکتر رضایى ذیل قسم‌نامه را امضا کردند)

9 - تصویب اعتبارنامه آقایان: اقبال و مهدى ارباب‏

رئیس‌‌ - آقاى استخر.

استخر‌‌ - چون آقا دکتر بینا، مخبر شعبه اول در مرخصى بودند کمیسیون قرائت این گزارش را به عهده اینجانب واگذار کرده است.

(آقای استخر گزارش شعبه اول راجع به انتخابات فردوس و نمایندگى آقاى محمدعلى اقبال را به شرح آتى قرائت نمودند)

پرونده انتخابات نوزدهمین دوره قانونگذارى شهرستان فردوس حاکى است که از طبقات ششگانه و معتمدین محل براى روز 14/4/35 دعوت به عمل آمده و پس از تشکیل انجمن نظارت مرکزى و شعب فرعى و انجام تشریفات قانونى از تاریخ 26/4/35 به مدت دو روز در تمام حوزه‌ها، تعرفه و توزیع و اخذ رأى به عمل آمده و از روز 28/4/35 آرای مأخوذه استخراج و قرائت گردیده، در نتیجه از مجموع 13298 رأى آقاى محمدعلى اقبال با 11721 رأى حایز اکثریت بوده‌اند و چون در مدت یک هفته مقرر جهت رسیدگى به شکایات هیچ‌گونه شکایت و اعتراضى به دفتر انجمن واصل نگردیده، انجمن اعتبارنامه به نام ایشان صادر و در تاریخ 13/5/35 انحلال خود را اعلام داشته است. شعبه اول در جلسه مورخه از 1/7/35 پرونده مزبور را مورد رسیدگى قرار داده و چون شکایت و اعتراضى در مدت مقرر به مجلس شوراى ملى نرسیده و جریان انتخابات هم بر طبق قانون صورت گرفته بود، شعبه صحت جریان انتخابات شهرستان فردوس در نوزدهمین دوره قانونگذارى و نمایندگى آقاى محمدعلى اقبال را تصدیق و اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

رئیس‌‌ - نمایندگى آقاى محمدعلى اقبال تصویب شد. (نمایندگان- مبارک است).

رئیس‌‌ - آقاى صارمى.

(آقاى صارمى - مخبر شعبه دوم گزارش شعبه راجع به انتخابات عباسى و نمایندگى آقای مهدى ارباب را به شرح ذیل قرائت نمودند)

پرونده انتخابات عباسى براى نوزدهمین دوره قانونگذارى حاکى است روز چهارشنبه 20 خرداد ماه 1335 از طرف فرماندارى از طبقات ششگانه و معتمدین محل دعوت به عمل آمد که در فرماندارى حضور به ‌هم‌ رسانند و در این جلسه اعضای اصلى و علی‌البدل انجمن نظارت انتخابات تعیین و همچنین انجمن‌هاى فرعى مقارن همین تاریخ انتخاب شدند، روزهاى پنجم و ششم تیر ماه 35 برای توزیع تعرفه و اخذ رأى در تمام حوزه‌ها معین شد و در آن مدت مجموعاً 12012 رأى اخذ گردید که پس از قرائت آرای مهدى ارباب به اکثریت 10140 رأى حایز اکثریت شدند، انجمن مدت یک هفته براى وصول و رسیدگى به شکایات تعیین نمود چون در این مدت شکایتى نرسید، لذا انجمن اعتبارنامه به نام آقاى مهدى ارباب صادر و انحلال خود را اعلام نمود.

پس از ارجاع پرونده به مجلس شوراى ملى، براى رسیدگى به شعبه دوم ارسال گردید، شعبه پس از رسیدگى و دقت شکایتى نرسیده بود، لذا صحت انتخابات نوزدهمین دوره قانونگذارى عباسى را نمایندگى آقاى مهدى ارباب را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

رئیس‌‌ - نمایندگى آقاى مهدى ارباب تصویب شد. (نمایندگان مبارک است).

10 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد‌‌ - ختم جلسه‏

رئیس‌‌ - چون فعلاً کار دیگرى در دستور نداریم، جلسه را ختم می‌کنیم. جلسه آینده روز سه‌شنبه خواهد بود، دستور اول سؤالات و بعد لایحه حکومت نظامى است که از مجلس سنا آمده است‏.

(مجلس یک ‌ساعت پیش از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295078!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)