کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 158 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 26 خرداد ماه 1330  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: صدر میرحسینى، سالار بهزادى. بهادرى‏

3 - تصویب فوریت و مذاکره در گزارش کمیسیون‌هاى راه و بودجه راجع به برنامه پنج ساله راه سازى‏

4 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 158

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 26 خرداد ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: صدر میرحسینى، سالار بهزادى. بهادرى‏

3 - تصویب فوریت و مذاکره در گزارش کمیسیون‌هاى راه و بودجه راجع به برنامه پنج ساله راه سازى‏

4 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

 

مجلس ساعت 9 و پنجاه دقیقه صبح به ریاست آقاى جواد گنجه (نایب رئیس) تشکیل گردید

1 - تصویب صورت مجلس.

نایب رئیس - صورت غایبین جلسه گذشته قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

غایبین با اجازه آقایان: یوسف شکرایی. صفوى. پالیزى. آصف. امیرقاسم فولادوند. سلطان‌العلما. محمد ذوالفقارى. صالح. دکتر شایگان. اردلان. سلطانى. بهبهانى‏

غایبین بى‌اجازه آقایان: قبادیان. خاکباز. محمودى. رضوى. شهاب خسروانى. آشتیانى‌زاده. ابتهاج. حسن اکبر. تولیت. طباطبایی. جواد مسعودى‏

دیرآمدگان با اجازه آقایان: بهادرى آخر وقت یک ساعت. ابریشم‌کار آخر وقت یک ساعت. دکتر معظمى یک ساعت. دکتر کاسمى سى دقیقه. دکتر طاهرى یک ساعت.‏

دیرآمدگان بى‌اجازه آقایان: زنگنه سى دقیقه. محمدعلى مسعودى سى دقیقه. دکتر مصباح‌زاده یک ساعت و نیم. تیمورتاش یک ساعت و نیم. محمد هراتى یک ساعت و نیم. صدرى سى دقیقه.‏

نایب رئیس - نسبت به صورت جلسه روز پنجشنبه اعتراضى نیست؟ آقاى اسلامى‏

اسلامى - بنده در جلسه گذشته مطالبى را عرض کردم و متذکر شدم که اوضاع مازندران خیلى ناگوار است و مأمورین عالی رتبه آنجا مسلط بر اوضاع نیستند پیش‌بینى‌هاى ناگوارى را می‌کردم بدبختانه، متأسفانه عصر پنجشنبه گویا یک زد و خورد شدیدى بر سر تقسیم آب بین اشخاص شده بود و اخبار صحیح نرسیده براى این که سیم تلفن و تلگراف قطع بود دیروز مسافرى آمد اینجا مى‌گفت که 4 نفر مقتول شدند یک نفر هم که آمده بود از طرف رعایاى املاک موقوفه شکایتى به پیشگاه ملوکانه کرده بودند مى‌گفت چهار نفر مقتول شده‌اند بنده درست خبر صحیح ندارم ولى این پیش‌بینى‌ها می‌شد و اگر اوضاع به همین منوال باشد بدتر از این هم خواهد شد.

نایب رئیس - آقاى اسلامى آنها مربوط به صورت مجلس نیست‏

اسلامى - موضوع مهمى است متأسفانه اصلاً معلوم نیست که به کى باید مراجعه کنیم با این که یک عده‌اى متحصن بودند نه نماینده وزارت کشور و نه نماینده ژاندارمرى کسى حاضر نشد و اوضاع آنجا خیلى بد است آقاى وزیر کشور ماشا الله سه چهار پنج پست دارند به هیچ کار مردم نمی‌رسند بنده خواستم استدعا کنم آقایان نمایندگان، بنده خودم چون مسأله مهم نفت در کار بود تا حالا ساکت بودم ولى بیش از این نمی‌توان تحمل کرد اوضاع شهرستان‌ها خیلى بد است کسى هم از دولت اینجا نیست اصلاً بنده همه جا را دستخوش هرج و مرج مى‌دانم باید یک توجهى بفرمایید یک جلسه خصوصى تشکیل بفرمایید وضعیت و اوضاع شهرستان‌ها را رسیدگى بکنید تکلیفش را معلوم بکنید یک هیئتى از مرکز بروند در شهرستان‌ها نظارت کنند (نبوى - همه جا بد است) آنجا مأمورین قادر نیستند همه جا این طور است وضعش خراب است (حاذقى- خراب‌تر از سابق که نیست آقاى اسلامى) به هر حال تکلیف این کار باید معلوم بشود.

نایب رئیس - آقاى اسلامى رعایت آیین‌نامه را بفرمایید، آقاى دکتر کیان راجع به صورت جلسه اعتراضى دارید؟

دکترکیان - بلى‏

نایب رئیس - بفرمایید

دکتر کیان - چون در جلسه گذشته آقایان نمایندگان محترم آقایان دولت‌آبادى و برومند مطالبى راجع به وضع کارخانه‌جات اصفهان شده است خواستم من هم یک توضیحى بدهم و از شهرضا هم تلگرافى براى من آمده است که براى استحضار آقایان نمایندگان محترم عرض مى‌کنم که دو کارخانه شهرضا وجود دارد یکى کارخانه اتحاد شهرضا یکى کارخانه شهرضایی که در اصفهان است و فعلاً در حال تعطیل است و از حیث جریان ادارى شاید یکى از نمونه‌هاى فساد در بین کارخانه‌هاى ایران بوده یکى هم کارخانه اتحاد شهرضا است که در شهرضا است که این کارخانه به تصدیق تمام اشخاص و مخصوصاً وزارت اقتصاد ملى و سازمان برنامه و دولت همیشه یکى از نمونه‌هاى درستکارى و صحت عمل و پاکیزگى بوده است هیچ وقت در تمام مدت عمل این کارخانه نه یک روز تأخیر داشته است و نه این که یک روز کارگرهاى آنجا حقوق نگرفته‌اند.

نایب رئیس - آقاى دکتر کیان این مربوط به صورت جلسه نیست‏

دکتر کیان - راجع به مطالبى است که آقایان در جلسه گذشته فرمودند هیچ

+++

نوع تقاضایی از دولت نکرده است حتى تقاضاى پنبه و این چیزها که اخیر کارخانه‌هاى اصفهان کرده‌اند این کارخانه هیچ وقت این گونه تقاضاها را نکرده است و حتى سازمان برنامه هم که سهمیه پنبه‌اى برایش معین کرد جواب داد من احتیاج به پنبه دولتى ندارم و تقاضاى من از دستگاه دولت این است که در کارخانه ما مداخله نکنید ما خودمان، خودمان را اداره مى‌کنیم امسال این منحصر کارخانه این است که در حدود پنج ریال براى هر سهم سود می‌دهد در حالی که تمام کارخانه‌هاى امسال ایران در حال ورشکستى است و این یک نمونه درست کارى و حسن اداره است براى این که چون اسم این دو کارخانه شهرضا مورد سوء تفاهم شده است خواستم به استحضار آقایان برسانم که کارخانه اتحاد شهرضا غیر از کارخانه شهرضاى اصفهان است که بسته شده است و تلگرافى در این باب کرده‌اند که تقدیم مقام ریاست مى‌کنم.

نایب رئیس - متأسفانه رعایت نظامنامه را نفرمودید اینها مربوط به صورت مجلس نیست، آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى - در جلسه گذشته بنده تذکرى راجع به سؤالى که از وزارت کشاورزى کردم راجع به بروز سن دادم و تقاضا کردم آفت سن تمام صفحه غرب را دارد تهدید می‌کند و دولت توجهى به این کار نمی‌کند تمام حاصل را سن خورده و از بین برده یعنى الان بیست روز است این سؤال را کرده‌ام که باید در جلسه سه‌شنبه مطرح بشود از مقام ریاست استدعا می‌کنم که امر بفرمایند وزیر کشاورزى حاضر بشود و جواب سؤال بنده را بدهد و ما باید به مردم جواب بدهیم.

نایب رئیس - مربوط به صورت جلسه نبود و روز سه‌شنبه براى سؤالات معین شده البته همان روز جواب داده خواهد شد. آقاى فرهودى‏

فرهودى - عرض کنم لایحه‌اى که در جلسه گذشته تصویب شد لایحه مالى بود حقاً می‌بایستى که به عنوان اظهارنظر براى مشاوره به مجلس سنا فرستاده شود براى این که تصویب کردیم که به افسران شهید حقوق رتبه بالاتر را بدهند بنابراین این لایحه مالى بود و مطابق سنتى که در بین هست لایحه مالى را رأى نهایی نمی‌گیرند وقتى بحثش تمام شد براى اظهارنظر مشورتى به مجلس سنا می‌فرستند ولى اینجا آمده‌اند با قیام و قعود رأى گرفته‌اند البته اشکالى ندارد مجلس رأى داده است اما این امر نباید موجب بشود که این لایحه را از صورت مالى به صورت غیر مالى در آورند خواستم در مراسله‌ای که به مجلس سنا نوشته می‌شود این نکته تذکر داده شود

نایب رئیس - این لایحه غیر مالى تلقى شده و کمیسیون بودجه هم رویش نظر نداده.

فرهودى - اضافه حقوق چطور غیر مالى تلقى شده؟

نایب رئیس - آقاى محمدعلى مسعودى‏

محمدعلى مسعودى - بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم طبق ماده 162 اجازه بفرمایید عرض کنم‏

نایب رئیس - بفرمایید.

محمدعلى مسعودى - عرض کنم که ماده 162 راجع به سؤالات نمایندگان است.

نایب رئیس - ماده 162 راجع به غایبین است.

محمدعلى مسعودى - ماده 169 است اشتباه کردم گفتم ماده 162 بنده سؤالى از جناب آقاى کاظمى وزیر خارجه کردم راجع به عدم پرداخت حقوق نمایندگان ایران در کشور‌هاى اروپاى غربى (صحیح است) ایشان که وزیر خارجه هستند و بایستى که کاملاً مراعات نزاکت و اتیکت را بکنند هنوز نمی‌دانند که جواب سؤال نماینده را باید در مجلس داد (صحیح است) و رویه‌ای که در جواب سؤال من پیش گرفته‌اند خیال می‌کنم بى‌ادابانه‌ترین رویه‌اى بود که تا حالا وزرا نسبت به وکلاى مجلس پیش گرفته‌اند (صحیح است) این آقاى وزیر خارجه (یک نفر از نمایندگان - به شما خودشان مى‌آیند جواب می‌دهند) بنده هم حرفى نداشتم که آقاى وزیر خارجه این سؤال بنده را به جناب آقاى دکتر فاطمى معاون پارلمانى نخست‌وزیر می‌فرمودند و ایشان می‌آمد جواب مى‌داد از حسابدارى وزارت خارجه برداشته‌اند یک جوابى به روزنامه داده‌اند که ما این حقوق‌ها را از یک ماه پیش شروع به پرداخت کردیم این را هم دروغ گفته‌اند برادر بنده سه روز پیش از کنفرانس اسراسبورگ از فرانسه آمده کشورهاى سوییس و بلژیک را رفته دیده تمام مأمورین آنجا پنج ماه است که حقوق ارزی‌شان به ایشان نرسیده اتفاقاً سه روز پیش یکى دیگر آمده گفته حقوق ریالى آنها را هم نداده‌اند (پیراسته - بنده هم اطلاع دارم که نداده‌اند) و آقاى وزیر امور خارجه هم گویا گرفتار کار نفت هستند کار نفت خیلى قضیه عجیبى شده توى این مملکت دو تذکاریه داده شده یکى از طرف امریکا یکى از طرف انگلستان کار آقای وزیر خارجه را می‌گویم بنده به کار آقاى دکتر مصدق که شب و روز به کار نفت مشغولند کارى ندارم ولى ایشان اصلاً به چه کارى مشغولند که در این مدت توى مجلس پیدای‌شان نشده است بنده از جناب آقاى بوشهرى که در مجلس تشریف دارند تقاضا دارم که به آقاى وزیر خارجه بفرمایند که من بعد از این مراعات ادب و نزاکت را بکنند و الّا همان رویه‌ای که ایشان پیش گرفته‌اند مجلس هم نسبت به ایشان پیش خواهد گرفت (صحیح است)

دکتر راجى - وزارت ایشان اصلاً خلاف قانون اساسى است‏

نایب رئیس - نظرى نسبت به صورت مجلس نبود؟ (گفته شد خیر) صورت مذاکرات پنجشنبه 23 خرداد تصویب شد.

2 - بیانات قبل از دستور - آقایان: صدر میرحسینى - سالار بهزادى – بهادرى.

نایب رئیس - حالا شروع می‌کنیم به نطق‌هاى قبل از دستور. آقاى صدر میرحسینى‏

صدر میرحسینى - عرایض امروز بنده راجع به اوضاع گذشته و جارى کرمان است و در اطراف خرابى امور استان کرمان که از طرف دولت‌ها هیچ گونه توجهى نسبت به این استان که از هر حیث عقب افتاده است نمی‌شود (شوشترى - نسبت به آنجایی که شده بفرمایید) (امامى‌اهرى - همه جا کرمان است هیچ جا توجه نشده است) خوب همه جا معلوم است که مثل هم است درست است همه جا کرمان است ولى جناب آقاى امامى وضع استان کرمان خراب‌تر از آن است که آقایان تصور می‌فرمایند اگر به سایر استان‌ها امسال توجهى نشده به کرمان 150 سال است توجه نشده است (صحیح است) و روز به روز رو به خرابى می‌رود (صحیح است) در سال گذشته معایب کرمان را به دولت گوشزد کردم و از دولت خواستم که نسبت به امور کرمان یک توجه کاملى مبذول بفرمایند و آقاى استاندار کرمان هم زمستان گذشته تشریف آوردند به مرکز و با حضور سایر نمایندگان محترم کرمان کمیسیون‌هاى متعددى در تمام وزارتخانه‌ها مرتباً و منظماً تشکیل شد و در هر یک از وزارتخانه‌ها صورت جلسه‌هاى متعددى تنظیم و به امضا رسید که می‌بایستى اینها همه به موقع عمل در بیاید ولى متأسفانه تاکنون هیچ کدام وارد مرحله عمل نشده بنده یکى یکى آنها را توضیح می‌دهم از آن جمله موضوع کشاورزى است در وزارت کشاورزى کمیسیون خیلى مفصل و مشروح تشکیل شد و تمام کارمندان وزارت کشاورزى و صاحب منصبان عالى رتبه‌شان حضور پیدا کردند نماینده شرکت آبیارى و رئیس بانک کشاورزى حضور پیدا کردند و در مطالعات و جلسات متعدد تشخیص دادند که براى کرمان در درجه اول اهمیت آب است و آب باید براى کرمان تهیه کرد قرار گذاشتند یک میلیون تومان از شرکت آبیارى و یک میلیون تومان بانک کشاورزى به کرمان کمک کند و طبق یک برنامه‌اى قنوات بایر کرمان را آباد کنند صورت جلسه‌ها به امضا رسید و دستور اجرا هم از طرف نخست‌وزیر وقت داده شد ولى بانک کشاورزى گفت که من بایستى عمل کنم و شرکت آبیارى گفت که من بایستى عمل کنم و بالاخره نه این عمل کرد و نه آن به شرکت آبیارى مراجعه کردیم گفت بانک کشاورزى مراجعه کردیم گفت که شرکت آبیارى حسن نیت ندارند بى‌جهت اسم او بانک کشاورزى است که آمده اسمش را گذاشته بانک کشاورزى باید گذاشت بانک غارتگرى (صحیح است) مخصوصاً چندین ماه است که یک نفر را در رأسش گذاشته‌اند که همه‌اش حرف است و عمل تویش نیست همان عملى را که سابق مى‌کردند کمک سابق را هم که همان بانک کشاورزى داشت همان را هم حالا از دست داده معلوم نیست که اصلاً چکار مى‌کند با کى ایشان طرف است (صحیح است) بالاخره هنوز آن صورت جلسه‌ای که شش ماه قبل امضا شده همان جور باقى است اصلاً وارد مرحله عمل نمى‌شود یکى از کارهایی که بانک کشاورزى به عهده داشت دفع آفات بود تنها کارى که وظیفه ادارى کشاورزى بود و مى‌بایست انجام بدهد دفع آفات بود که او را هم امسال قطع کرده است الان تمام پسته کرمان و رفسنجان و سایر نقاط دچار آفت شده و هر روز تلگرافات زیادى مى‌کنند که محصول پسته دچار آفت شده وزارت کشاورزى مى‌گوید در مقادیر پول سم مى‌دهم آن هم به اختیار نمی‌گذارم (شوشترى - یعنى چه؟) پول مى‌گیرم سم مى‌دهم و دفع آفت مى‌کنم مجانى دفع آفت نمى‌کنم آقاى شوشترى این رویه را وزارت کشاورزى اخیراً پیش گرفته است (شوشترى - از کى آقا) از موقع تصویب آن چهار میلیون اولیه‌ای که خوردند بعد هم سه میلیون گرفتند بعد از هفت میلیون اعتبار تازه این موضوع را پیش کشیدند (شوشترى - ما که اعتبار را تصویب کردیم چنین نظرى نداشتیم) اگر یک صادارتى هم استان کرمان از لحاظ پسته داشت همان‌ها امسال از بین رفت زیرا که وزارت کشاورزى همان را هم قطع کرده است هزاران تلگراف از رفسنجان و سایر نقاط کرمان رسیده است که تمام درخت‌هاى پسته دچار آفت شده است به وزارت کشاورزى مراجعه می‌کنیم جواب نمی‌دهد معلوم نیست که به کجا کار خواهد رسید هیچ گونه عملى انجام نمى‌دهند وضع فرهنگ آنجا بدتر از سایر جاها است شهر کرمان داراى یک دبیرستان بیشتر نیست ششصد نفر دانش آموز دارد و 14 نفر دبیر دارد تقسیم بکنند

+++

چه می‌رسد و تا حالا در وزارت فرهنگ کمیسیون‌هاى متعدد تشکیل شده تصویب کردند که چند نفر دبیر به کرمان کمک کنند به سایر شهرستان‌هاى کرمان کمک کنند اصلاً توجهى نشد وضع فرهنگ کرمان را اگر مقایسه بکنیم با سایر استان‌هاى ایران و با سایر شهرستان‌هاى ایران در حکم صفر است بنده به طور مثال عرض مى‌کنم شهرستان جیرفت 118 هزار نفرى هست مجموع دانش آموزانى که در این شهرستان 118 هزار نفرى هستند به چهارصد نفر نمى‌رسد هزار دفعه بیشتر به وزارت فرهنگ کتباً و شفاهاً تذکر دادیم که نسبت به کرمان توجهى بفرمایید اصلاً توجه نمی‌کنند دبیر به کرمان نمی‌رود این همه مزایا قائل می‌شوند نمی‌روند اینها براى کجا هستند براى کى هستند کرمان از ایران مجزا است انسان چه بگوید به کى بگوید که جواب بدهد وضع بهدارى کرمان خراب است هیچ چیز نیست و معلوم نیست چه صورتى دارد دارو نمى‌رسد پس از شش ماه وزارت بهدارى وقت رادیو را اشغال مى‌کند روزنامه‌ها را اشغال می‌کند که 50 صندوق دارو فرستادیم براى جنوب براى بم این صندوق‌هاى دوا چیست همه‌اش سه کیلو وزن دارد یک کیلو پنبه است یک کیلو روزنامه یک کیلو دارو براى یک شهرستان یک صندوق دیگر را مى‌فرستند سه کیلو باند و کاغذ روزنامه و یک شیشه روغن کرچک آقا این که دارو نمى‌شود براى یک استان و براى یک شهرستان اصلاً خودشان را مسخره کرده‌اند که ما دارو مى‌فرستیم اصلاً نفرستند بهتر است چرا مى‌گوید که مى‌فرستیم در رادیو و جراید همه جا دارد فریاد مى‌کند مثل مرغى که تخم مى‌کند و بعد از تخم قد قد مى‌کند وزارت بهدارى مثل همان مرغى است که تخم می‌کند هیچ فرق نمی‌کند یک روغن کرچک می‌فرستد صد دفعه توى رادیو به رخ مردم می‌کشد که ما شش صندوق دوا براى کجا فرستادیم این اعتبارات به کجا می‌رود من ده روز به وزارت بهدارى مراجعه می‌کنم که شهرستان جیرفت 118 هزار نفر جمعیت دارد این شهرستان مالاریایی است دوا بفرستید می‌گوید که پول نداریم اعتبار نداریم این اعتبارهاى یک دوازدهم و دو دوازدهم و سه دوازدهم که تصویب می‌کنیم کجا می‌رود سایر اعتبارات در ضمن این هست در این درج است کمیسیون بودجه عمل خودش را کرده چرا این عمل را باید انجام ندهند این اعتبارات به چه مصرفى می‌رسد (نریمان - این مجلس همین دولت‌ها را هم لازم دارد) صورت هزینه‌ها را بیاورند ما ببینیم چرا نبایستى اعتبارات پارسال به مصرف برسد اعتبارات پارسال چطور شد چرا ما نباید بدانیم که چه خرج کردند؟ چى هست چى نیست؟ الان شهرستان کرمان معلوم نیست که چه اوضاعى درش هست زد و خورد می‌کنند معلوم نیست براى چیست تعداد بی‌کاران روز به روز زیادتر می‌شود توجه نمی‌شود وضع آنجا روز به روز خراب‌تر مى‌شود یک دفعه آشفتگى از این بیشتر مى‌شود فشار از این بیشتر مى‌شود یک وقت مى‌بینید گاز در اثر فشار منفجر مى‌شود و هیچ کس به فکر نیست اصلاً در این شهرستان و آن شهرستان خرابى‌ها روز به روز بدتر می‌شود آقایان هم اصلاً توجه نمی‌کنند وزارت کشاورزى چه حق دارد دفع آفات پسته رفسنجان و سایر نقاط کرمان را رد بکند سم نفرستد براى آنجا که تمام پسته‌ها دچار آفت بشود براى چه نمى‌کنند پارسال تصویب‌نامه صادر کردند براى شهرستان جیرفت که بانک کشاورزى شعبه‌اش در آنجا تشکیل شود در محلى که نه بانک ملى دارد نه بانک کشاورزى دارد و نه سایر دوایر دولتى دارد یک شعبه از دوایر آنجا نیست تصویب‌نامه صادر شده هنوز اقدام نکرده‌اند رئیس بانک سابق دستور خرید اثاثیه این بانک را داده ولى اقدام نکردند براى چه؟ چرا نمی‌کنند کى باید به این وضع برسد ما انتظار داریم دولت آقاى دکتر مصدق یک دستورها و اوامر بیشترى صادر بکنند به وزارتخانه‌ها یک قدرى بیشتر از این به اوضاع آنجا رسیدگى کنند وضعیت را از این بهتر بکنند به صرف نداشتن پول که نمى‌شود تمام کارها معطل بماند پول مرتب گرفته می‌شود آخر این صحیح نیست، جناب آقاى فقیه‌زاده شرحى نوشته‌اند که از دو ملیون و پانصد هزار تومان که برنامه براى قزوین اختصاص داده یک ماه قبل قرار شد فعلاً در حدود سیصد هزار تومان براى حفر چاه در قزوین خرج بنمایند مقررات آن را هم تصویب کرده است با این حال برنامه اقدامى نکرده است همه جا همین طور است اعتبار همه جا به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده از تمام مقامات دستور داده شده که به استان کرمان که عقب افتاده و هیچ خرجى درش نشده آن را به سایر جاها مقدم بدارند ولى هنوز کوچک‌ترین قدمى براى آنجا بر نداشته‌اند و وضع‌شان روز به روز بدتر شده و در تمام نقاط ایران براى‏ مبارزه با مالاریا اقدام کرده‌اند به جز استان کرمان به وزارت بهدارى مراجعه کردیم که آقا کرمان را هم مثل سایر جاها اقدام کنید دوا که نمی‌فرستید لااقل مبارزه با مالاریا را انجام بدهید همان را هم انجام ندادند چکار بکنیم به کى بگوییم به هر وزارتخانه که می‌رویم همه‌شان ساکتند (ابریشم‌کار - جناب آقاى صدر میرحسینى آرام باشید آقا هیچى نگویید تا کار نفت تمام بشود) جناب آقاى ابریشم‌کار این مربوط به کار نفت نیست این مربوط به اعتبارات جارى است.

نایب رئیس - آقاى سالار بهزادى.

سالار بهزادى - قبل از شروع به صحبت لازم دیدم که یک تذکرى در اینجا به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم و آن این است که منظور از تذکرات قبل از دستور این است که آقایان نمایندگان در اینجا فرصتى داشته باشند که احتیاجات حوزه انتخابیه خودشان را در مجلس عنوان بکنند (صحیح است) و ناله مردم را به عرض اولیاى امور برسانند (صحیح است) متأسفانه به مذاکراتى که اینجا می‌شود هیچ ترتیب اثرى داده نمی‌شود (صحیح است) براى این که دولت‌ها هیچ توجهى به مذاکرات قبل از دستور نمی‌کنند و اغلب مى‌شود که ما موقعى که اینجا می‌خواهیم صحبت کنیم هیچ یک از آقایان وزرا تشریف ندارند خیلى خوشوقتم که امروز جناب آقاى بوشهرى براى لایحه مربوط به وزارتخانه خودشان در اینجا تشریف دارند استدعا می‌کنم عرایض بنده را که مربوط به وزارت دارایی است به جناب آقاى وزیر دارایی تذکر بدهند و اما جناب آقاى نریمان در بین مذاکرات همکار محترم بنده آقاى صدر میرحسینى فرمودند این مجلس‌ها همین طور دولت‌ها را لازم دارد بنده این را عرض می‌کنم به نظر من مجلس هیچ گونه کوتاهى نکرده است هر چه از طرف دولت به مجلس پیشنهاد شده است مجلس با آغوش باز پذیرفته و همه گونه وسیله براى دولت فراهم کرده و در اجراى منویات دولت مجلس اقدام کرده عرض می‌کنم که مجلس شانزدهم بهتر از مجالس سابق اقدام کرده (نریمان - جلسه گذشته این طور نشد) حالا اگر یک جلسه وضع مجلس به مذاق آقا درست نیاید به نظر بنده نمی‌شود که تمام آن اقدامات سابق فراموش شود بنده امروز مى‌خواهم با اجازه آقایان محترم نسبت به چند موضع عرایضى بنمایم و تذکراتى بدهم تا توجه دولت را به عرایضى که مى‌کنم جلب نمایم از آقایان همکاران محترم به خصوص نمایندگان محترم شهرستان‌ها که در تمام عرایضم ذى نفع هستند و موضوعاتى که تذکر مى‌دهم و در حقیقت مبتلا به همه ما‌ها مى‌باشد انتظار بذل توجه بیشترى دارم.

1 - موضوع اعتبارات عمرانى و ساختمانى که در بودجه سال 29 کشور به تصویب رسیده است آقایان محترم به خاطر دارند که سال گذشته ضمن بودجه مملکتى اقلامى هم براى راه‌هایی که در بعضى نواحى مملکت لازم بود در کمیسیون بودجه مجلس منظور شد و براى عمران و آبادى و تهیه کار براى مردم شهرستان‌ها منظور شده بود زودتر در محل‌هاى خود خرج بشود مجلس شوراى ملى هم معطل طرح و تصویب بودجه کل مملکتى نشد و در ضمن یک دوازدهم‌ها قسمت عمرانى و راه سازى بودجه را تصوب نمود ولى متأسفانه بعداً در عمل معلوم شد که گذاردن این ارقام در بودجه و تصویب آن صرفاً از نقطه‌نظر دلخوشى مردم شهرستان‌ها و ساکت کردن نمایندگان آنها بوده است زیرا الساعه که در ماه سوم از سال 30 هستیم هنوز این قسمت از بودجه که تنها پولى است که به مصرف حقیقى خود باید برسد و براى بهبود وضع زندگى و رفاهیت مردمى که این بودجه سنگین مملکت را مى‌پردازند باید به مصرف برسد محل پرداختى دولت نتوانسته پیدا نماید من نمى‌دانم دولت‌هاى ما چه فکر مى‌کنند و از ایجاد و فلسفه حکومت چرا در مملکت ما این تعبیر غلط شده است.

دولت‌هاى ما تا کى می‌خواهند منظور و مقصود از تشکیلات حکومت را فقط دستگاهى تصور کنند که در ماه مأمور گردش مبلغى هنگفت از دسترنج یک عده مردم بدبخت و تیره روز به اسم مالیات و تقسیم آن مبلغ بین یک عده اشخاص که بدون احتیاج آنها را به اسم مستخدم در دستگاه خود جمع نموده است باشد به خدا قسم اخذ به غیر حق و اطاع به غیر مستحق که گفته‌اند بزرگ‌ترین مصداق و شاهد مبین آن عمل دولت‌هاى ما مى‌باشد دولت باید براى این مردم شهرستان‌ها که هر آن به عناوین مختلف از آنها مالیالت مى‌گیرد از تمام حرکات و سکنات آنها در زندگانى به عناوین مختلف اخذ مالیات می‌کند به قدر یک گاو شیرده حق حیات قائل باشد (صحیح است) آقا اگر گاو را علوفه ندهند شیر نمى‌دهد دولت‌هاى ما براى مردم به قدر حیوانات حق حیات قائل نیستند و الّا طرز عمل آنها غیر از این بود - وزارت دارایی یک بودجه تنظیم مى‌کند در آن براى این که جلب توجه وکلاى شهرستان‌ها را بکند - براى این که بودجه آن در بست صد درصد بودجه پرسنلى

+++

نباشد یک ارقامى به عنوان بودجه عمرانى می‌گذارد این بودجه را در مجلس عنوان مى‌کنند روى آن صحبت می‌شود رادیو و جراید آن را با آب و تاب پخش مى‌کنند نمایندگان به موکلین خود نوید و مژده اصلاحات می‌دهند وعده مى‌دهند که امسال از بودجه عمرانى فلان درمانگاه یا فلان دبستان و دبیرستان و یا فلان جاده ساخته مى‌شود بعد موقع عمل که مى‌شود وزارت دارایی متعذر می‌شود که محل تأمین اعتبار ندارم اما اگر اعتبارى محل آن پیش‌بینى نشده چرا در بودجه آن گذارده‌اند - اگر در بودجه گذاردند و به تصویب مجلس رساندند چرا براى هزاران گونه مخارج زائد براى هزاران خرج سفر و فوق‌العاده نور چشمى‌هاى مرکز براى مخارج میسیون‌هاى خلق‌الساعه نمایندگى در کوچک‌ترین کنفرانس‌هایی که در اقصى نقاط عالم تشکیل شود و نه به درد دنیا و نه آخرت ما مى‌خورد مى‌توانند تأمین اعتبار بکنید ولى براى جزیی اعتبارى که براى رفاه و آسایش صاحبان اصلى و پرداخت‌کنندگان واقعى این بودجه سنگین در بودجه منظور شده است دولت نمى‌تواند اعتبار آن را تأمین نماید.

در زمان تصدى همین دولت چند دسته نماینده و مأمور و روزنامه‌نویس به خارج فرستاده شده که به هر نفر آنها روزانه مبالغ گزافى خرج سفر داده می‌شود

جناب آقاى وزیر دارایی گر چه جناب وزیر دارایی تشریف ندارند ولى استدعا مى‌کنم که عرایض بنده را به ایشان بفرمایید. اعتبارات ساختمانى سال 19 استان هشتم تا به حال دینارى پرداخته نشده است و گمان مى‌کنم در غالب نقاط کشور امر بر همین نهج باشد این وضع مردم را از دولت مأیوس می‌کند (صحیح است) با این ترتیبى که دولت عمل می‌کند دیگر مردم به دولت اعتمادى نخواهند داشت به حرف‌هاى ما هم اطمینانى نخواهند کرد به عقیده بنده و شاید تمام آقایان نمایندگان محترم مخارجى که براى ساختمان‌هاى فرهنگى و بهداشتى و راه‌هاى کشور منظور شده بر تمام ارقام بودجه اولویت دارد.

زیرا با پرداخت این اعتبارات هم مردم شهرستان‌ها تا درجه‌اى مى‌فهمند که دولت توجهى به حال آنها دارد و تمام وجوهى که به عنوان مالیات مى‌پردازند به مصرف مستمرى اشخاص نمی‌رسد و هم در وضع فعلى ایجاد کار در شهرستان‌ها می‌شود از خیلى تشنجات جلوگیرى می‌شود. باید تأمین اعتبارات عمرانى که مربوط به بودجه سال گذشته است بر هر خرجى ولو حقوق مستخدمین باید مقدم داشته شود.

از جناب آقاى وزیر دارایی هر چند ایشان تشریف ندارند خوشبختانه ایشان شخصى هستند که نسبت به اوضاع شهرستان‌ها به خصوص استان هشتم به خوبى وارد هستند و مورد اعتماد همه نمایندگان محترم می‌باشند انتظار عموم نمایندگان شهرستان‌ها این است که به فوریت دستور تعهد و پرداخت این اعتبارات را صادر نمایند و الّا اگر تا آخر برج این اعتبارات به جریان نیفتد از نمایندگان شهرستان‌هایی که اعتبارات عمرانى شهر آنها تأمین نشده، نباید انتظار رأى براى بودجه یا یک دوازدهم خرداد را داشته باشند زیرا موقعى که کارهاى محل ما پاى هم مانده باشد و موجبات عدم رضایت مردم شهرستان‌ها فراهم باشد که مصرف‌کنندگان مالیات هم چندى به درد دل مردمى که پرداخت کننده این مالیات مى‌باشند برسند.

مطلب دیگر که باز نظیر همین موضوع اعتبارات دولتى است موضوع سازمانى برنامه می‌باشد.

سازمان برنامه در گذشته مبلغ دویست و شصت میلیون تومان پول این مملکت و این ملت بیچاره را بیهوده تلف نمود و خرج حقوق و خرج سفر و مطالعه و خرید اتومبیل و مبل و اثاثیه کرد بدون این که کوچک‌ترین کارى در شهرستان‌ها انجام بدهد.

کمیسیون برنامه براى جلوگیرى از اعمال گذشته و براى این که کارهاى تولیدى و عمرانى در شهرستان‌ها انجام بشود آمد صرف وقت کرد و چند ماه شب و روز جان کند تا یک بودجه براى آن تنظیم شود و جلوى خیلى از کثافتکاری‌هاى گذشته آنها را گرفت.

در بودجه تنظیمى احتیاجات همه شهرستان‌ها را در نظر گرفت کارهاى عمومى کشور را پیش‌بینى و براى مخارج عمرانى هر شهرستانى هم به تناسب اهمیت آن شهر از سه میلیون و نیم تا یک میلیون و نیم تومان اعتبار اختصاصى منظور کرد، ولى متأسفانه در عمل این بودجه هم به بودجه عمومى کشور تأسى جسته و پس از این که به تصویب کمیسیون برنامه رسید و به سازمان ابلاغ شد توى کوس و کرنا زدند و مردم شهرستان‌ها را متوجه نمودند و آنها را امیدوار ساختند امروز هر نماینده‌اى که براى احتیاجات و کارهاى حوزه انتخابیه خودش به سازمان مراجعه مى‌نماید مأیوس بر مى‌گردد و سازمان متعذر مى‌شود به این که تمام وجوهى که سازمان داشت دولت مصرف کرده است حق هم دارد زیرا خود بنده که عضو کمیسیون برنامه هستم کاملاً وارد هستم که دولت کاملاً دست سازمان را بسته است و آخرین پول سازمانى که 5 میلیون لیره از شرکت سابق نفت گرفته شده بود تا دینار آخر آن را دولت براى دادن حق مستخدمین خود خرج کرده است.

از دولت جناب آقاى دکتر مصدق انتظار دارم که در این قسمت توجه مخصوصى فرموده یا این دستگاه عریض و طویل را منحل کنند و یا وسایل کار آن را فراهم نمایند تا بتواند برنامه عمرانى که به تصویب کمیسیون برنامه رسیده است اجرا نماید. عرض دیگر بنده نسبت به افتتاح آموزشگاه عالى بهداشت در کرمان می‌باشد در زمان وزارت بهدارى جناب آقاى دکتر صالح که حتماً به جا است از خدمات آن مرد در اینجا تقدیر نمایم زیرا او وزارت بهدارى را به کلى عوض کرد و آن را طورى اداره نمود که درست مفید به حال جامعه مى‌شد.

به هر حال در زمان وزارت ایشان مراجعه نمودیم که وقتى در تبریز یا اصفهان و شیراز دانشکده پزشکى تأسیس می‌کنید نباید این قدر بین نقاط و مردم کشور فرق بگذارید و براى استان هشتم که از بزرگ‌ترین استان‌هاى این کشور است باید حقى قائل بشوید.

به مردم کرمان هم باید حق داده بشود که اقلاً یک آموزشگاه عالى بهداشت توقع بکنند زیرا نقاط استان هشتم به واسطه دورى از مرکز بیش از هر جا از حیث طبیب و بهدارى هم کم‌تر می‌تواند مأمورین خود را به آنجا بفرستند پس یک آموزشگاه عالى بهداشت در آنجا تأسیس بشود تا از فارغ‌التحصیل‌هاى محل رفع احتیاج آن نواحى بشود.

آقاى دکتر صالح قول دادند که آموزشگاه عالى بهداشت اصفهان را که با باز شدن دانشکده پزشکى در اصفهان دیگر احتیاجى به وجودش در آنجا نمى‌باشد به کرمان منتقل نمایند و اگر هم ایشان بودند تا به حال عملى شده بود مقدمات کار آن هم از جهت تهیه محل آموزشگاه به سعى و همت استاندار استان هشتم که لازم است بنده در اینجا از کوشش و مجاهدت و کاردانى این مرد به نام نمایندگان کرمان تقدیر بنمایم تأمین شده است.

از دولت جناب آقاى دکتر مصدق مخصوصاً از جناب آقاى وزیر بهدارى توجه فورى به این امر را استدعا دارم زیرا این کار باید از الساعه مقدمات آن تهیه بشود تا در اول سال تحصیلى عملى گردد. تلگرافى هم از فرهنگیان رسیده بود و حقوق و مزایاى آنها از فروردین به این طرف داده نشده می‌خواستم توجه وزارت فرهنگ را جلب کنم به وضع مستخدمینى که حقوق ماهیانه آنها تکافوى زندگانی‌شان را نمی‌کند نمی‌توانند سه چهار ماه بدون حقوق زندگى کنند و بیشتر از یک ماه به یک نفر مستخدم نمی‌شود حقوق نداد و حقوق او را به تعویق انداخت و مخصوصاً می‌خواهم توجه آقایان وزرا را جلب کنم به آقاى وزیر فرهنگ این قسمت را یادآور شوند در جلسه گذشته مجلس سنا آقاى دکتر ملک‌زاده اشاره به تلگرافات شکایتى نمودند که از بم داشتند گرچه امضاى تلگرافات خیلى ناشناس و از مردم گمنام بود ولى براى بنده که آشنایی کامل به اوضاع محل دارم قضیه واضح بود و آقاى دکتر ملک‌زاده به واسطه عدم آشنایی با محل برای‌شان اشتباه شده بود این اشخاص به تحریک دو سه نفر که آنها آلت دست همان اشخاصى هستند که هر روز به نحوى می‌خواهند این مملکت را متشنج نمایند و در این روزها می‌خواهند به عنوان هواداران صلح بعضى خرابکاری‌ها نظیر کارهایی که در سال 24 و 25 در آنجا نمودند بنمایند چون از طرف مردم و مأمورین از آنها جلوگیرى شد به این نوع تلگرافات مبادرت نموده‌اند امیدوارم که با تحقیق بیشتر در موضوع قضیه بر جناب آقاى دکتر ملک‌زاده روشن بشود در این نوع موارد حق این است که سناتورهاى محترم اگر مطالبى راجع به شهرستان‌ها می‌شنوند از نمایندگان آنجا که محلى و وارد اوضاع هستند تحقیق بیشتر بفرمایند طرحى هم به امضاى آقایان نمایندگان رسیده است راجع به اصلاح ماده 43 قانون اسناد رسمى که تقدیم می‌کنم.

نایب رئیس - آقاى بهادرى بفرمایید.

بهادرى - قبل از این که عرایض خودم را عرض بکنم خواستم به عرض آقایان نمایندگان برسانم مطالبى که آقاى صدر میرحسینى فرمودند این گرفتاری‌ها منحصر به کرمان نیست سایر نقاط مملکت هم این گرفتاری‌ها را دارند (صحیح است) و در تمام ولایات الان سهمیه دارو در شش ماهه آخر سال گذشته به آنها نرسیده است مقصودم این بود که تنها کرمان نیست سایر نقاط ایران هم این گرفتاری‌ها را دارند.

هفته قبل بنده چند روزى براى زیارت همشهری‌هاى عزیز مسافرتى به آذربایجان نموده و موفق شدم از نزدیک به دیدار موکلین و همشهری‌هاى عزیزم نایل و ضمناً اوضاع و احوال آن سامان را از نزدیک مشاهده و براى رفع نیازمندی‌هاى اهالى محترم آذربایجان خدمتى انجام بدهم و بعد از مراجعت در صدد بودم قبل از دستور عرایضم عرض نمایم چون در جلسه گذشته همکارن محترم مخصوصاً جناب آقایى دکتر مجتهدى مطالبى بیان فرمودند بنابر آن تجدید مطلع را جایز ندانسته به طور خلاصه عرض می‌نمایم که روی هم رفته اوضاع آذربایجان خوب بوده و در اثر مراقبت‌هایی که از طرف مأمورین

+++

لایق و کاردان معمول مى‌شود امنیت و آرامش کامل برقرار و دلبستگى اهالى آذربایجان به شاهنشاه محبوب بى‌سابقه مى‌باشد.

اوضاع اقتصادى آذربایجان متأسفانه مثل سایر نقاط کشور صورت خوبى را نداشته بیکارى، فقر، فلاکت در تمام شهرها حکمفرما می‌باشد مخصوصاً وضعیت کارخانه‌جات که از نزدیک ناظر آن بودم بی‌نهایت تأثرآور و چنانچه کمک فورى نشود کلیه کارخانه‌جات تعطیل خواهد بود اخیر هیئتى براى رسیدگى اوضاع آنجا آمده بودند تمنا دارم دولت براى کار افتادن کارخانه‌جات توجه عاجلى مبذول و دستور فورى صادر فرمایند که هیئت اعزامى وضع کارخانه‌جات را دقیقاً تحت مطالعه قرار داده و نواقص مربوطه را مرتفع و به عرایض و شکایات صاحبات آنها رسیدگى نماید آقایان محترم تعطیل کارخانه‌جات در تمام کشور مخصوصاً در آذربایجان به ضرر کشور بوده و باعث می‌شود که عده زیادى کارگر از کار بیکار در نتیجه بر مشکلات امروزه افزوده بشود اساساً مى‌توانم بگویم دولت فاقد سیاست اقتصادى که یکى از مهم‌ترین امور حیاتى کشور است می‌باشد آقایان باید فکر عاجل و اساسى نسبت به ترمیم وضع اقتصادى و مالى مردم نموده و پروژه‌هاى صحیحى تهیه و دست عمل قرار داد.

دولت باید طبقه تولیدکننده را تشویق و این امر را در رئوس مسائل روز و برنامه خود قرار داده و وسایل پیشرفت این امر را فراهم سازند امیدوارم با خاتمه دادن جریان نفت که تمامى مردم با بى‌صبرى انتظار آن را دارند هر چه زودتر چرخ‌هاى اقتصادى و عمرانى کشور را به جریان انداخته و سر و صورتى به این اوضاع نامطلوب بدهند.

پاره‌اى تقاضا و نیازمندی‌هایی اهالى آذربایجان داشتند که نمی‌خواهم در پشت این تریبون تشریح و اوقات مجلس را بگیرم موضوع را کتباً به عرض دولت رسانیدم خواستارم توجه عاجلى را در انجام درخواست‌هاى آنها بفرمایند.

قسمت دیگر از عرایضم موضوع مسافرت حجاج و ترتیب اعزام آنها است و در این باب مطالبى هم در جلسات گذشته به عرض رسانیده‌ام خواستم بار دیگر یادآورى و از آقاى وزیر کشور خواستارم که با توجه به اهمیت موضوع و حفظ شئون و شعائر مذهبى در انظار خارجى‌ها ترتیب خاصى را در این باره داده و وسایل مسافرت حجاج ایرانى را که مظهر عظمت اسلامیت مى‌باشد به طور آبرومندانه فراهم فرمایند.

مطلب دیگر موضوع بودجه است به طورى که آقایان محترم استحضار دارید کلیه چرخ‌هاى کشور مخصوصاً قسمت عمران و آبادى به واسطه عدم تصویب بودجه از کار افتاده (صحیح است) و فعلاً که موقع عمل و شروع به اجراى امور عمرانى است کوچک‌ترین اقدامى نمی‌شود از آقاى وزیر دارایی کابینه سلف که خوشبختانه در این کابینه هم شرکت دارند خواستارم که اقدام فورى را در این باب معمول فرموده و هر چه زودتر بودجه را به مجلس بیاورند که عملیات عمرانى کشور بیش از این دچار وقفه نگردیده و به علاوه در این ماه هم محتاج تصویب یک دوازدهم نشویم و ضمناً توجه آقاى نخست‌وزیر را به مخارجات غیر ضرورى از قبیل کرایه خانه‌ها و هزینه‌هاى اضافه و غیر لازم که در ادارات به عناوینى به مأمورین و اشخاص می‌دهند معطوف و تمنا دارم توجه مخصوصى را در این باره مبذول فرمایند که کلیه ادارات در ساختمان‌هاى دولتى جا به جا و از سایر هزینه‌هاى بی‌جا و کمرشکن که جز تحمیل به بودجه به حال کشور مفید نمى‌باشد جداً جلوگیرى فرمایند و من باب نمونه یاد آور می‌شود کاخ وزارت دارایی با آن همه وسعت و ساختمان عریض و طویل که دارا مى‌باشد مایه تأسف است که اداره کل بازنشستگى در ماه مبلغ سه هزار و یکصد تومان کرایه محل پرداخت نماید و همچنین سایر ادارات وزارت دارایی از قبیل اداره مالیات بر درآمد رانندگى و غیره کرایه محل بدهند مصراً خواستارم که توجه بیشترى را در این باره مبذول و از حیف و میل بودجه جلوگیرى فرمایند. (صحیح است)

عرض دیگرم موضوع عدم رعایت رانندگى است که روى همین اصل همه روزه تصادفاتى در تهران روى داده و افراد بى‌تقصیر از بین می‌روند به طوری که مشاهده شده است ماشین‌هاى ارتش کوچک‌ترین ارزشى به دستورات مأمورین راهنمایى شهربانى قائل نمى‌باشند خواستم موضوع را به آقاى وزیر جنگ یادآورى و تمنا دارم دستورات لازم را صادر فرمایند که رانندگان ماشین‌هاى ارتش مقررات و آیین‌نامه رانندگى را رعایت و به هدایت مأمورین شهربانى که صرفاً از نظر حفظ جان مردم است قائل به احترام و از رویه خودسرى اجتناب نمایند.

قسمت دیگر از عرایضم موضوع بهدارى است به طوری که آقاى صدر میرحسینى هم در این باب صحبت کردند خواستم توجه آقاى وزیر بهدارى را که ارادت خاصى را در حضورشان دارم به موضوع مبارزه با مالاریا که در چند جلسه قبل هم به عرض رسانیده‌ام جلب و تقاضا دارم توجه عاجلى را در این باره که از ضروریات بهداشتى می‌باشد مبذول فرمایند و ضمناً به پاس خدمات آقاى دکتر جهانشاه صالح که در دوره وزارت بهدارى پیشین خودشان انجام داده‌اند سپاسگزارى نموده و خواستارم پروژه‌هایی که نسبت به حسن جریان کار‌هاى بهدارى مخصوصاً بهداشت عمومى که به وسیله ایشان تهیه و در جریان اقدام می‌شد دنبال گردیده و نگذارند خدمات فنى و صادقانه ایشان که به طور کلى مفید به حال جامعه و بهداشت کشور است ضایع شود.

و همچنین توجه آقاى وزیر راه را نسبت به آسفالت خیابان شهر میانه که کتباً وعده اقدام را داده‌اند جلب و خواستارم دستور فوری را به شروع آن صادر فرمایند و اهالى شهر میانه را از تهاجم گروه میکرب‌هاى موذى که در اثر عبور کامیون‌ها و سایر وسائط نقلیه از خیابان و جلو منازل و مغازه آنها متوالیاً مورد تهدید واقع و طبعاً محکوم به ابتلاى بیماری‌هاى واگیر از قبیل تراخم و سینه درد و غیره می‌شوند خلاصى بدهند و هر روز در این باره تلگرافات و نامه‌هایی می‌رسد.

مطلب دیگر راجع به بانک کشاورزى است قبلاً هم در این باره عرایضى کرده‌ام که متأسفانه مورد توجه واقع نگردیده چون اخیراً هیئت مدیره بانک در جواب درخواست‌هاى اینجانب رونوشت گزارشى که به وزارت دارایی داده فرستاده است ناچاراً خواست جوابى عرض و توجه دولت را نسبت به موضوع جلب نمایم آقایان نمایندگان محترم استحضار دارند بانک کشاورزى تکالیف و وظایف بسیار خطیرى بر عهده دارد که هدف اصلى و اساسى آن عمران و آبادى کشور است متأسفانه این بنگاه تاکنون نتوانسته است آن طوری که شاید و باید به وظایف اولیه و تکالیف نهایی خود که کمک به طبقه مولد ثروت است و همچنین اصلاح وضع اقتصادى کشور را عهده‌دار است اقدام نماید و با امعان نظر مختصرى می‌توان تصدیق نمود که قوانین و اساسنامه فعلى بانک نیز اجازه نمى‌دهد که کوچک‌ترین قدم مؤثرى در این راه برداشته شده و اصلاحات عمرانى جامعه عمل بپوشد و با وضع حاضر به جز عده معدودى نمى‌توانند از مساعدت‌هاى بانک برخوردار باشد (ثقه‌الاسلامى - پول ندارند) دارند و نمى‌کنند دارند به باغداران تهران بدهند کمى سرمایه و طرز ناقص اداره و به عبارت‌الاخرى رکود معاملات انجام هر گونه کمکى را به مولدین ثروت از بانک سلب و موجب ناکامی‌ها براى آن بنگاه گردیده و در عین حال موجبات شکایات مردم شهرستان‌ها را فراهم ساخته است به طوری که وصول شکایات متعدد از حوزه انتخابیه و سایر شهرستان‌ها بنده را ناچار به این توضیح نموده و از دولت جناب آقاى دکتر مصدق که خواهان اصلاحات و علاقمند به راه انداختن چرخ‌هاى عمرانى کشور هستند خواستارم توجه عاجلى را به اصلاح این دستگاه بفرمایند و از آقاى وزیر دارایی تمنا دارم با تدوین قوانین و آیین‌نامه‌هاى عملى و اصلاح وضع مالى بانک و هر گونه نظریات اصلاحى که لازم مى‌شمارند وسایل نیل به هدف اصلى بانک کشاورزى را فراهم فرمایند در خاتمه شکواییه از آقاى حاتم خان گیلکو رئیس ایل شاهسون رسیده که عیناً تقدیم مقام ریاست می‌کنم چون با تصدیق عموم آقایان عشایر آذربایجان همیشه خدمتگزار کشور بوده و دفعات امتحان خدمتگزارى و شاه دوستى را داده‌اند (صحیح است) مصراً خواستارم نسبت به انجام مستدعیات عشایر آذربایجان و سران آنها که فعلاً تبریز آمده و مستدعیات خودشان را وسیله بنده تقدیم داشته‌اند توجه عاجلى مبذول فرمایند (مهدى ارباب - راجع به بلوچستان هم بفرمایید) بلوچستان آذربایجان و همه جا (دکتر مصباح‌زاده - راجع به بندر عباس هم بفرمایید) تلگرافى هم از اردبیل راجع به صادرات پشم رسیده است که تقدیم مقام ریاست مى‌کنم نامه هم از طرف خریداران و مالکین جنوبى باغ‌شاه رسیده تقدیم مقام ریاست مى‌کنم استدعا دارم توجه عاجلى به مستدعیات آنها دولت به عمل آورد (شوشترى - این صحیح است) یکى هم راجع به جامعه لیسانسه‌هاى دبیرستان‌هاى اردبیل است که یک عریضه‌اى نوشته‌اند تقاضا نموده‌اند توجهى به مستدعیات ایشان که در ضمن ده ماده به وسیله دبیران دبیرستان‌هاى پایتخت تقدیم شده زودتر مورد توجه مجلس قرار گیرد گشایشى در حال این عده جوانان زحمتکش که اوقات‌شان را وقف تربیت اولادان ما‌ها نموده‌اند بشود.

3 - تصویب فوریت و مذاکره در گزارش کمیسیون‌هاى راه و بودجه راجع به برنامه پنج ساله راه سازى.

نایب رئیس - مجلس وراد دستور می‌شود گزارشى از کمیسیون بودجه و کمیسیون راه رسیده راجع به برنامه پنج ساله آقاى وزیر راه هم تشریف دارند و ضمناً یک پیشنهاد دیگر در این موضوع رسیده است که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى محترماً پیشنهاد مى‌نماییم که گزارش کمیسیون راه و کمیسیون بودجه راجع به لایحه مربوط به راه سازى 5 ساله کشور در دستور اولین جلسه مجلس گذارده شود که با قید یک فوریت به تصویب برسد.

صدر میرحسینى. معین‌زاده. دکتر کیان. عزیز زنگنه. ناظر‌زاده. شیبانى. پیراسته. غضنفرى. دکتر کاسمى. رستم گیو.

+++

مرتضى حکمت. برومند. ظفرى. قراگزلو. گنجه. دکتر بقایی. حمیدیه. مسعودى. عماد تربتى. سالار بهزادى.

نایب رئیس - براى این که گزارش کمیسیون جزو دستور قرار گیرد رأى باید بگیریم‏

امینى - بنده مخالف هستم‏

نایب رئیس - آقاى دکتر بقایی مقدم هستند مخالف هستید؟

دکتر بقایی - بلى‏

پناهى - طرح را امضا فرمودند.

دکتر بقایی - بلى امضا کردم ولى یک مطلبى دارم.

نایب رئیس - بفرمایید.

دکتر بقایی - بنده اول عرض کردم خود بنده این طرح را امضا کردم ولى یک مطلبى هست که به اندازه‌اى بر بنده تأثیر کرده که یقین دارم در تمام آقایان نمایندگان محترم هم تأثیر خواهد کرد اجازه مى‌خواهم این مطلب را به عرض آقایان برسانم امروز صبح یک زنى آمد به منزل من و یک بسته با یک نامه‌اى داده است چون نامه مختصر است اجازه مى‌خواهم از آقایان بخوانم خطاب به بنده است نوشته است این کمینه لازم نمى‌دانم قسم خدا و پیغمبر یاد کنم که این عریضه از روى خلوص نیت و صفاى قلب نوشته شده زیرا آزمایش آن در دست شما است اگر در شما و خوانندگان این نامه تأثیر عمیق نمود خلوص نیت من ثابت شده و به اجر خود رسیده‌ام جناب آقاى دکتر بقایی من در سن 26 سالگى شوهر خود را از دست داده‌ام و با دو فرزندم تنها ماندم و وضعیت داخلى من مثل موقعیت امروز ایران عزیز پریشان و در هم بود همت مردانه به خرج دادم و با زمینه خالى و شغل خیاطى و ماشین نویسى بدون این که یک پول سیاه از کسى کمک قبول کنم فرزندان خود را بزرگ نمودم و الان مشغول تحصیلند چند روز قبل در روزنامه خواندم شرکت سابق نفت که مسبب کلیه بدبختى‌هاى ما است قصد دارد براى فشار به کمیسیون نفت و ملت ایران از پرداخت ماهیانه خوددارى کند تا حقوق کارمندان بیچاره نرسد و اوضاع شلوغ شده و کار نفت مطابق میل آنها تمام شود این خبر دو سه شب خواب را از چشم من ربود دائماً در فکر و خیال بودم اما بی‌خوابى و خیال بافى من به چه درد شما مى‌خورد تا این که دیشب تصمیم خود را گرفتم و به خود گفتم باید قدم اول را من بردارم فوراً تنها زینت خود را که عبارت از انگشتر ازدواج و بهترین یادگار دوران مسرت بخش کوتاه من است از انگشت خارج کرده و بعد با قیچى گیسوان بلند خود را که نیز مایه زینت هر زنى است بریده و به ضمیمه ارسال مى‌دارم تمنا مى‌کنم این هدیه ناقابل مرا به آقاى دکتر مصدق یا هیئت نفت برسانید تا به مزایده بین پولداران بگذارند شاید اشخاص ثروتمند به بهاى بیشترى بخرند و به بانوان خود بدهند و ممکن است این عمل ساده من وسیله شود که قبل از تمام شدن ماه جارى زنان فداکار ایران قمستى از زینت آلالت خود را جمع آورى نموده در این موقع باریک به ایران عزیز کمک نمایند و مردان متمکن و ثروتمند قسمتى از ثروت خود را براى سلامت خود خانواده و اولادشان در این ماه رمضان به صندوق دولت بپردازند تا به این وسیله مضیقه مالى که مدت آن بى‌نهایت کوتاه است رفع شود و هیئت با خیال راحت و استغناى طبع کار نفت را تمام کند آقاى دکتر باور کنید من از کلیه زینت خود گذشتم و اگر فداى جان هم سبب تیره روزى فرزندانم نمی‌شد و براى ایران عزیز مفید باشد مضایقه ندارم.

امینى - بسیار فکر خوب و مقدسى است‏

دکتر بقایی - این هم جعبه لاک شده‌اى است که محتوى مو و انگشتر این زن رشید ایرانى است (جعبه را ارائه دادند) براى بنده فرستاده‌اند این احساساتى است که در این مردم دیده مى‌شود اصلاً انسان نمى‌داند چه جور فکر کند (صحیح است) و حقیقتاً وقتى ما این احساسات را مى‌بینیم هر قدمى که برداشتیم یا هر استقامتى که به خرج دادیم در مقابل این احساسات حقیقتاً کوچک و ناچیز بوده است، دیشب در دفتر روزنامه این پاکت به همین صورتى که آقایان ملاحظه می‌فرمایید پست آورده پست معمولى و یک نامه مختصرى دارد خطاب به بنده چون وسیله‌اى براى ارسال این نامه به جناب آقاى دکتر مصدق نداشته خواهش کرده که بنده این نامه را برسانم و امضا هم کرده یک زن ایرانى. نامه چون سرباز بوده و نوشته من بخوانم بنده خلاصه آن را مى‌خوانم (جناب آقاى دکتر مصدق نخست‌وزیر و سرپرست محبوب ملت ایران، در مقابل بزرگ‌ترین حادثه پرافتخار تاریخ که پرچم ایران برفراز عمارت کمپانى شرکت سابق نفت به اهتزاز در آمده هیچ فرد ایرانى نمى‌تواند از بروز عرض احساسات و سیل خروشان عواطف بى‌شائبه خود که سالیان دراز در اثر اعمال خائنانه عملاً دولت رو به یأس و فنا می‌رفت خوددارى نموده و از ریزش اشک‌هاى پر شور و شعف خویشتن ممانعت و جلوگیرى نماید من به عللى که خودتان بهتر مى‌دانید تا چندى قبل ایران و ایرانى را به کلى از هستى ساقط و رو به فنا و زوال مى‌دیدم به تمام این علل وجهات چشم و گوش را مى‌بستم مبادا بیش از آنچه مى‌دانم ببینم و بشنوم ولى به محض احساس روزنه امید که اشعه آن از خلال جبهه ملى و جدار اوراق جراید آن منعکس مى‌باشد جان بی‌روح و بدن سرد مرا به جنبش در آورده و کم کم می‌رود آن فخر و مباهات و آن جلال و عظمتى که مدت‌ها در اثر اعمال اولادان ناخلف ایران در افراد ایرانى فرو نشسته بود در خود احساس نمایم بعد یک تشویق و تبریک براى این اقداماتى که به عمل آمده است و بعد هم بدون ذکر اسم خودش شرح حال خانواده خودش را ذکر کرده که در اثر جنگ‌هاى بین ایران و روس به ایران مهاجرت کردند و بعد وارد خدمت دولت شده مى‌نویسد «بعد از فوت مرحوم پدرم از حقوق آن مرحوم مبلغى ماهیانه هشتاد ریال به عنوان (برات تحویل) به نام بنده که در آن تاریخ طفل بودم برقرار گردید در تحت توجهات خداوند متعال با سربلندى بزرگ شده و تا این تاریخ که پیر شده‌ام هنوز مبلغ مزبور را دریافت می‌دارم و از برکت همین مبلغ است که بحمدالله در جمیع اوقات دوران مراحل زندگى را بدون کم‌ترین ماترک و موروثى با کمال افتخار و سربلندى طى نموده و فقط از برکت همین مبلغ جزیی که موروث شخص خداپرست پاکدل و با ایمان است هرگز دست احتیاج به سوى کسى دراز ننموده‌ام مدت هفت ماه که دریافت مبلغ فوق‌الذکر به تأخیر افتاده بود در این موقع که آن را (پانصد و شصت ریال) وصول نمودم درخواست دارم و آرزومندم که مقرر فرمایید این مبلغ ناچیز را براى افتخار نهایی اینجانب و براى مسرت و شادى روح پدرم که عشق وطن پرستى و خداشناسى و جان نثارى او در راه ایفاى وظیفه در اذهان و افکار مشهود است قبول نموده دست رد و یأس بر سینه‌ام نزنند و جزو مالیات‌ها و درآمدهاى دولت محسوب دارند اجازه مى‌خواهم بیش از این از معرفى خود خوددارى نموده و از ذکر نام و سایر مشخصات معذور باشم، پاینده و جاوید باد ایران عزیز زنده باد دوستدار ملت ایران دکتر مصدق» بدون امضا این مبلغ 56 تومان اسکناس که در جوف پاکت است که آقایان ملاحظه مى‌فرمایید (پاکت را ارائه دادند)، این طور احساسات را بنده حقیقه در اطراف آن هیچ طور حرفى نمى‌توانم بزنم و عرض مى‌کنم دیشب وقتی که این نامه را در دفتر روزنامه خواندم جلوى رفقای‌مان بود که این نامه رسید و صبح ساعت شش این زن آمده بود در خانه من و این جعبه را با این نامه داده بود و رفته بود با هیچ بیانى نمى‌شود این احساساتى که در این مردم هست آدم تشریح بکند بنده در قبال این جعبه و این نامه شخصاً پیشنهاد مى‌کنم که آقایان ممکن است یک فکرى بکنند که این موها که موهاى مقدس یک مادر ایرانى است و یک انگشتر ازدواج که تنها زینتش بوده این را تحت‌نظر یک هیئتى به مزایده به فروش برسانید و یا این که اینها را ممکن است در یک موزه‌اى بگذارید و از وجوه آن ممکن است یک بیمارستان در آبادان یا در جاى دیگر به نام این غیرت و همت مادران ایرانى بنا بشود و این نامه را هم قاب کنید و در آنجا بگذارید و بنده خدا را به شهادت می‌طلبم که هیچ یک از این دو زن را نمى‌شناسم و ندیده‌ام و کوچک‌ترین آشنایی ندارم و بنده فقط مأمور رسانیدن این دو نامه بودم بنده مخالفتى که با ورود در دستور کردم از لحاظ عرض این دو مطلب بود براى این که دریغ داشتم که یک چنین احساساتى منعکس نشود و فعلاً مخالفت خودم را با ورود در دستور پس می‌گیرم.

نایب رئیس - البته این اظهاراتى که آقاى دکتر بقایی فرمودند مربوط به کار لایحه نبود ولى بسیار خوب بود و حائز اهمیت بود و از مردها هم یک شخصى است به نام اخیارى که از محترمین آذربایجان است پیش‌قدم شده و تمام دارایی خودش را براى تشکیل قرضه ملى در اختیار دولت گذاشته و از زن‌ها این دو زن هستند که مقدم شده‌اند البته افکارشان مورد تقدیس است (صحیح است)

(امینى - حائز بسیار اهمیت است) چون ایشان پس گرفتند مخالفت‌شان را یک نفر مخالف دیگر صحبت کند آقاى امینى بفرمایید.

امینى - بنده براى این مخالفم با این لایحه که واقعاً نا امید شدم نسبت به لوایحى که از مجلس مى‌گذرد از لحاظ اجراى آن موضوع درآمد فروش بنزین براى آسفالت ایران وقتى در دوره چهاردهم در کمیسیون دارایی مطرح بود همکاران بنده اینجا شاید هستند و در آن موقع بودند که بنده عرض کردم که آقایان درآمد را ترتیبى تقسیم کند که لااقل هر استانى به نسبت مساوى برسد البته پیشنهاد نکردم نسبت به درآمد هر استان براى این که درآمد تهران بیش از سایر جاها بود پیشنهاد کردم که لااقل به صورت تساوى نسبت به همه جا تقسیم بکنیم و از این نگران نباشید که راه کرمان فرضاً اگر درآمدش کم بود کارى نمی‌شود اگر بگذارند روى هم در چندین سال بالاخره این راه را خواهیم ساخت آقاى سعیدى معاون وزارت راه که در آنجا حاضر بود قول داد که این عمل را همین طور با نصفت و مساوات مى‌کنیم و انجام مى‌دهیم ولى در کمیسیون بودجه اصلاً معاون وزارت راه گزارش داد

+++

که این درآمد 15 میلیون تومان یا کم‌تر بوده است بنده نمى‌دانم این به مصرف راه قم و قزوین رسیده است که البته آقایان دیده‌اند هیچ کدام دیگر ارزش ندارد و حتى خرج نگهدارى او بیشتر از خرج ساختمان آن بوده است امروز این لایحه را در دستور مجلس خواهید گذارد و تمام آقایان علاقه‌مند هستند که کلاً راه حوزه انتخابیه‌شان که شکایت رسیده و اسمش را نمی‌شود راه گذاشت راه آسفالته داشته باشید و البته این راه‌هاى موجود در ممالک راقه پیست مى‌گویند یعنى یک راهى که عرابه درست مى‌کند براى عبور و این راه‌هاى فعلى البته احتیاج به ترمیم و ساختن دارد چون این مرمتى که به این صورت می‌شود یعنى یک عده عمله‌اى که معلوم نیست که با چه کسى مربوط هستند و مسئول آنها کیست و از کى حقوق مى‌گیرند به محض این که یک اتومبیل دیده می‌شود یک مختصر خاکى مى‌پاشند، در حقیقت اینها خاکبازى مى‌کنند، جاده سازى نیست و در حقیقت شما سالى 180 میلیون تومان مخارج این راه سازى مى‌کنید و تمام به مصرف نگاهدارى همین راه‌ها مى‌شود که یک دینار ارزش ندارد (حاذقى - 180 میلیون ریال) ریال بلى، البته بنده خیلى خوشوقت می‌شوم که کلیه این درآمد را به مصرف آسفالت برسانند و از این کار خاکبازى جلوگیرى بکنند ولى با تأسف باید اظهار کرد قبل از این که این کار بشود من نمی‌دانم دستگاه وزارت راه چه جور عمل مى‌کند حتى در کمیسیون مطرح بود که شرکت هوختیف که یک شرکت آلمانى است که در سال دو میلیون تومان هنوز که راهى ساخته نشده حقوق مى‌گیرد از دولت براى چه این کار را مى‌کنند؟ موضوع چیست که من اطلاع ندارم شاید موضوع فلسفى است که بنده اطلاع ندارم ولى از این نگرانم وقتى که شما تصویب بکنید این برنامه 5 ساله را اختلاف در این خواهد شد که کدام استان در برنامه سال اول باشد در کجا سال دوم و در کجا سال پنجم بنده احساسات آقایان را تقدیر مى‌کنم که هر کدام مى‌گویند در سال اول در استان حوزه انتخابیه بنده باید باشد ولى نگرانم از این که شما وقت را تلف بکنید و پول را تلف بکنید راهى ساخته نشود بنده ارادت دارم به آقاى بوشهرى و گمان دارم که نهایت حسن نیت را دارند ایشان ولى شما را نمی‌خواهم عرض کنم شما را به طور نوعى مى‌گویم امروز شما هستید و فردا نیستید و دیگرى مى‌آید و من استدعایم از شما این است که در ضمن تصویب این لایحه یک قرارى بگذارید که هیچ کس حق نداشته باشد که این برنامه منحرف شود اگر تغییرى پیدا شد شخصى که این کار را کرده‌اند و مسئول هستند، تعقیب بشوند درد این است براى کار نکردن هیچ کس در این مملکت تعقیب نمى‌شود شما مى‌بینید که گرد د. د. ت را نخریدند و امروز باید به دو برابر قیمت خرید (شوشترى - سه برابر) ولى معلوم نیست که مسئول تأخیر این کار که بوده و چرا تعقیب نمی‌شود (صحیح است) راه قم و راه قزوین به این کیفیت ساخته شد که در ظرف یک سال از بین رفت معلوم نیست که چرا مسئولین تعقیب نمى‌شوند

دکتر مصباح‌زاده - یک میلیون تومان در بندرعباس در دو ماه از بین بردند سؤال کردیم جواب ندادند.

امینى - محض رضاى خدا این لایحه را تصویب بکنید ولى به این مسائل هم توجه بکنید براى یک بار براى کار نکردن و بد کار کردن لااقل یک مجازاتى گذاشته شود (صحیح است)

نایب رئیس - آقاى وزیر راه بفرمایید

وزیر راه - بنده با تصدیق یک قسمتى از بیانات نمایندگان محترم باید عرض کنم که تصویب همین قانون براى همین نظرى است که آقایان در اینجا فرمودند که جلو گیرى بشود از این که پول‌ها نفله بشود پول‌هاى آسفالت متأسفانه باید عرض کنم شاید به طورى که می‌بایست مصرف بشود مصرف نشده شاید براى این بوده است که روى پروگرام صحیحى نبوده است تا حالا و هر وزیرى که مى‌آمده میل می‌کرده است که در یک قسمت از راه‌ها اقدام به ساختمان بشود و یک آسفالتى ایجاد بشود چون روى پروگرام صحیحى نبوده است به اینجا برخورد کردیم به این که نه آسفالتى داریم و هم این که آن پولى که مصرف شده است بی‌مورد و بدون مصرف بوده است و مخصوصاً بنده راجع به این دو راه کمیسیونى معین کردم که بروند ببینند که چطور این کار را شروع کردند براى این که زیرش براى آسفالت ساخته نشده بود و رویش آسفالت شده بود اما این قانونى که امروز تقدیم آقایان مى‌شود براى این است همان طور که فرمودند بنده دو روز و چهار روز و 5 روز هستم و بعد که عوض شدم آن کسى که می‌آید مجبور باشد پروگرام را تعقیب بکند.

این پروگرام را اجرا بکند و اقلاً با این عایداتى که از راه آسفالت دارند سالى هزار کیلومتر راه آسفالته پیدا بکنند و الّا با وضعى که الان هست در هر شهرستانى یک خیابان وسط شهر درست می‌کنند و چندین میلیون تومان خرج می‌کنند یک شاهى ارزش ندارد و اگر آقایان میل دارند که راهى داشته باشند که واقعاً آسفالته باشد این پروگرام را تصویب بفرمایند و هر جور سانگسیونى هم لازم باشد معین بفرمایند.

نایب رئیس - به آقایان بفرمایید تشریف بیاورند که می‌خواهم رأى بگیریم‏

فقیه‌زاده - بنده پیشنهادى تقدیم کردم.

نایب رئیس - حالا موقعش نیست عده براى رأى کافى شده رأى می‌گیریم به این که گزارش کمیسیون راه جزو دستور قرار بگیرد آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهادى از آقیا فقیه‌زاده رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست مجلس شوراى ملى - پیشنهاد می‌کنم که لایحه پنج ساله راه سازى فعلاً براى یک جلسه از دستور خارج شود فقیه‌زاده.

نایب رئیس - آقاى فقیه‌زاده بفرمایید توضیح بدهید ولى خودتان حالا رأى دادید که جزو دستور باشد.

دکتر کیان - الان مجلس رأى داد که گزارش جزو دستور باشد این در رأى متناقض است.

فقیه‌زاده - آقایان ملاحظه بفرمایید این لایحه پنج ساله راه سازى در تاریخ 29/ 12/ 14 طبع شده است و بین آقیان نمایندگان توزیع شده است که حالا هیچ یک از آقایان از این اوراق پیش‌شان نیست که مطالعه کرده باشند و امروز اینجا اظهارنظر بکنند با اصل این لایحه بنده کاملاً موافقم ولى میل دارم که با مطالعه رأى داده باشیم براى این که آقایان جزء به جزء مطالعه بکنند به بینند در حوزه انتخابیه‌شان کجا را منظور کرده‌اند و کجا را هم که لازم بوده منظور نکرده‌اند این را مطالعه کنند و بعد با مطالعه رأى بدهند روى این اصل بنده پیشنهاد که طرح آن یک جلسه به تأخیر بیفتد که آقایان با مطالعه اظهارنظر بکنند حالا بسته به نظر آقایان است.

نایب رئیس - آقاى ملک‌مدنى مخالف هستید بفرمایید.

ملک‌مدنى - آقایان همه موافق هستند که راه سازى و آسفالت راه ضرورت دارد و از مسائلى است که مورد توجه عموم آقایان نمایندگان است محل تردید نیست منتهى در نحوه عملى که تاکنون شده ایراداتى هست ایرادات در نحوه عمل گذشته موجب این نمی‌شود که یک لایحه‌اى که کمیسیون تصویب کرده و یک عملى مسکوت بماند که از دو جهت مورد توجه است یکى از جهت عمران و آبادى و ساختمان راه و یکى هم از جهت این که جماعتى کارگر در جاده‌ها مشغول کار می‌شوند به این جهت خروج از دستور این لایحه که جناب آقاى فقیه‌زاده پیشنهاد دادند براى این بود که مطالعات بیشترى شود که بتوانیم نظریات خودمان را با مطالعه اظهار کنیم بنده می‌گویم معلوم هم نیست که شور در خود این لایحه امروز تمام شود و از تصویب شوراى ملى بگذرد وقت براى مطالعه و اظهارنظر دارید و هر نظر اصلاحى باشد ضمن پیشنهادات ممکن است مورد توجه واقع شود این است که بنده مخالفم که از دستور خارج شود و اعتقادم این است که یکى از لوایح بسیار مفید است و باید ترتیبى بدهیم که این لایحه تصویب بشود و پس از تصویب این لایحه وزیر راه مشغول شود و این خاکى که امروز در هیچ کجاى دنیا معمول نیست از بین برود همین عراق که پشت گوش کشور ما است همین بین‌النهرین تمام جاده‌های‌شان را آسفالته کرده‌اند این جاده‌هاى خاکى جز ضرر و زیان چیز دیگرى ندارد جناب آقاى وزیر راه همان طور که فرمودند وقتی که راه‌سازى آسفالته شد مناقصه گذاشته مى‌شود که خوشبختانه آقاى وزیر راه هم انصافاً مورد اعتماد هستند و صلاحیت دارند در این کارها این است که بنده از آقاى فقیه‌زاده خواهش می‌کنم پس بگیرند پیشنهادشان را که این لایحه امروز جرو دستور باشد.

فقیه‌زاده - با توضیحاتى که آقاى ملک‌مدنى فرمودند پس می‌گیریم‏

نایب رئیس - فوریت ماده واحده مطرح است آقاى مهدى ارباب مخالف هستید بفرمایید

مهدى ارباب - لوایحى را که روى کاغذ نوشته‌اند و به مجلس آوردند کم‌ترین درجه مفید بوده است مخالفت بنده در اجرا است که در خیلى از این لوایح دیده می‌شود و پیش‌بینى می‌کنم با عواملى که در وزارت راه وجود دارند در این قسمت هم تبعیض کامل خواهد شد جناب آقاى بوشهرى مستغنى از تعریف و توصیه هستند آقاى کهبد هم انشا‌ءالله اجازه می‌فرمایند که آقاى وزیر راه توجه بفرمایند جناب آقاى بوشهرى در رأس هر کارى قرار بگیرند همیشه به حسن اجراى آن کار علاقمندند نکته اینجا است که دولت‌ها ثابت نیستند و معلوم نیست که این لایحه و این قانون با چه دستى اجرا خواهد شد (امینى - دست خود آقاى بوشهرى) دو دوره است که آنچه فریاد می‌کنم استمداد می‌کنم توجه کنید که بلوچستان یکى از مناطق مهم کشور ایران است مثل این که چون ندیده‌اند توجه نمی‌کنند که کجا است خود بنده در تعطیل نوروز مسافرتى کردم به بلوچستان و با تأثرى که از دور داشتم و در سابق وضع آنجا را مشاهده کرده بودم هزار درجه مرا بیشتر متأثر کرد گذشته از این که چاه‌بهار یکى از بنادر دریایی است که در هیچ قسمت از مرزهاى دریایی ایران شبیه آن وجود ندارد و بدون این که در خلیج واقع شده باشد با تمام اقیانوس‌ها مربوط است وصل به چاه‌بهار

+++

اراضى وجود دارد که گندم تخمى صد و پنجاه تخم حاصل می‌دهد درخت پنبه هفت ساله است که مثل درخت میوه‌جات چندین ساله می‌روند بالاى او و پنبه او را می‌چینند زمین‌هاى دشتیارى وصل به چابهار مسلماً کم‌تر از زمین‌هاى مصر نیست (شوشترى - مخصوصاً براى کائوچو) مخصوصاً براى کائوچو هر نوع محصولی که فکر بکنید در بلوچستان مى‌توان به دست آورد و آبادى‌هایی که دو طرف راه قرار گرفته از حیث استعداد عمرانى کم‌تر در تقاط این کشور نظیرش وجود دارد و به طورى که اخیراً متخصصین نفت تشخیص داده‌اند منبع نفت درجه دو دنیا در اراضى بلوچستان است (شوشترى - این را بروز ندهید یک زحمتى است) من نمی‌دانم صدها سال چه سیاستى در کار بوده است که این نقطه زرخیز ایران فراموش شده است حکومت‌ها دولت‌ها هیچ کدام توجه نکرده آن دستگاه‌هاى مرکزى علاقه‌اى به عمران آنجا بروز ندادند حالا هم نمی‌دانم چه سرى است که هنوز هم توجه نمی‌شود و هنوز هم همان سیاست تعقیب مى‌شود آقاى دکتر کاسمى تمنا مى‌کنم اجازه بفرمایید آقاى بوشهرى توجه بکنند من کمک آقاى رئیس مى‌کنم (زنگ رئیس) وزارت راه بودجه‌هایی را که در راه چاه‌بهار صرف کرده است هشتاد درصد او به کلى از بین رفته است خودم دیدم یک پلى را آب برده که باور بفرمایید پنج سیر سیمان در این پل مصرف نشده بود نه این که سیل این پل را خراب کرده باشد آب قنات پل را برده است نزدیک ایرانشهر و متخصصین راه را هم بردم و تماشا کردند اگر یک وقتى یک رئیس راه سالم و درستى مأمور شد این کمپانى‌هایی که توى وزارت راه مثل زنجیر به هم بافته شده‌اند نگذاشتند او بماند و باز تشکیلاتى دارند که نگذارند آدم درستکار در آن باقى بماند و در آنجا انجام وظیفه کند. بنده عرایضم مربوط به تشکیلات وزارت راه و عناصرى است که در آنجا انجام وظیفه می‌کنند و الّا به آقاى وزیر راه کمال ارادت و اخلاص و اطمینان و اعتماد را دارم نه تنها بلکه اکثر آقایان دارند (صحیح است) خلاصه در این برنامه باز اسم راه چاه‌بهار زاهدان در ردیف آخر نوشته شده و از حالا بوى تبعیض از آن استشمام می‌شود و از قیافه‌اش هم مشهود است که راهش ساخته نخواهد شد و این که قرار نظارت با شرکت هوختیف گذاشته‌اند من شرکت یوختیف را نمى‌شناسم ولى تصور می‌کنم کار خوبى شده است در وزارت راه با یک چنین دستگاهى با سیستم کامپساکس ناظر ساختم راه‌ها نباشد همین طور راه‌ها خراب و از بین می‌رود بنده به سهم خودم تأیید مى‌کنم این عمل وزارت راه را (امینى - به شرطى که سالى سه چهار میلیون به ایشان ندهند) مشروط بر این که زودتر شروع بشود و توجهى هم به بلوچستان ایران بشود می‌گویم بلوچستان ایران تا به حال مثل این که بلوچستان ایران نبوده است من صریحاً می‌گویم بلوچستان ایران، بلوچستان ایران، بلوچستان ایران، در تنگ سرحه در بین راه که راه سازى و کوه برى شده است دو سال است که باید دو پل ساخته بشود تا آن راه دایر بشود وزارت راه از ساختن دو پل براى آن راه خوددارى کرده است و امسال هم خودم دیدم که کامیون یک بدبختى را در ته رودخانه تنگ سرحه آب‏ برده بود و صاحبش الان گرسنه از خاش هر روز تلگراف مى‌کند من بیشتر در این‌ باره صحبت نمى‌کنم و از جناب آقاى وزیر راه استدعا می‌کنم این قسمت را توجه بکنند که هر جاى مملکت خراب است بیشتر به آنجا توجه بشود مملکت ایران تشکیل نشده از تهران و جمعیت آن هم از یک عده کارگر تشکیل نشده رعیت هم حق حیات دارد، زارع هم حق حیات دارد کاسب هم حق حیات دارد توجهى هم به این گونه طبقات مردم بفرمایید و باز استدعا مى‌کنم براى رضاى خدا نگذارید بیشتر یک قطعه وسیع ایرن خراب و ویران باقى بماند.

نایب رئیس - آقاى کشاورزصدر موافقید بفرمایید.

کشاورزصدر - بله موافقم بنده هیچ باور نمی‌کردم آقایان با این لایحه و فوریت آن اظهار مخالفت کند مخصوصاً آقاى ارباب بنده در کمیسیون راه رئیس کمیسیون بودم و چندین جلسه این لایحه را معطل کردیم بحث کردیم تمام آقایان آمدند و من اینجا باید از آقاى مهندس شریف امامى وزیر راه که خیلى حسن نیت در این قسمت به خرج دادند تشکر کنم ضمناً خواستم حضور جناب آقاى ارباب عرض کنم که پشت این تریبون امروز گفتن لرستان، بلوچستان، آذربایجان مناسب نیست (ارباب - توجه نمى‌کنند) تمام ایران یکسان است و تمام ایران را باید توجه کرد بین بلوچستان و لرستان و آذربایجان و فارس فرقى نیست به همه جاى ایران باید توجه شود عرض کنم که کرمان و آذربایجان و تهران همه نقاط مال ایرانی‌ها است نهایت این است که باید در تهران مخارج عمرانى کم‌تر باشد و به همین جهت در این لایحه در این برنامه راه سازى تمامش اختصاص به ولایات داده شده است و آقاى ارباب فرمودند که تبعیض شده و راه چاه‌بهار ایرانشهر به زاهدان ردیف 15 است و حال آن که 52 ردیف و شماره است و ردیف هم آقاى ارباب مطلقاً تأثیر ندارد این روى احتیاجات و تشخیص مأمورین صلاحیت‌دار وزارت راه است و من تصور مى‌کردم جنابعالى موافقت خواهید فرمود و بعد از این هم اعتقاد شخص بنده این است سلیقه البته فرق می‌کند که در اینجا هر وقت حرف می‌زنیم از تمام ایران حرف بزنیم و گفتگوى خاصى نکنیم استدعا مى‌کنم که جنابعالى هم مخالفت‌تان را پس بگیرید و یک استدعا هم دنبال عرایضم دارم چون قطع دارم که آقایان همه رأى می‌دهند براى این که همه ذی‌نفع در این قضیه هستیم و مربوط به کار عموم است و استدعاى من از آقایان این است که در موقع طرح ماده واحده اگر پیشنهاداتى بود چون در کمیسیون بودیم و برخوردیم به موانعى و آقاى وزیر راه توضیحاتى دادند و اگر پیشنهاداتى برسد که کجا چه جور بشود این کار تمام نمى‌شود و هیچ کارى هم انجام نمى‌شود استدعا مى‌کنم که آقایان زودتر رأى بدهند که این کار تمام شود.

مهدى ارباب - بنده خیال کردم که در اطراف ماده واحده باید صحبت کرد در فوریت مخالفتى ندارم و پس می‌گیرم‏

ملک‌مدنى - فوریت ندارد

نایب رئیس - یک فوریت تقاضا شده براى این که دیگر برنگردد به کمیسیون‏

ملک‌مدنى - اصلاً لایحه مالى است و خبر کمیسیون راه و کمیسیون بودجه باید در مجلس مطرح شود

نایب رئیس - لایحه مالى نیست از کمیسیون راه آمده‏

ملک‌مدنى - چون کمیسیون بودجه تصویب کرده است روى همان باید رأى گرفت سابقه دارد روى سابقه عمل بفرمایید

نایب رئیس - رأى می‌گیریم ...

اسلامى - برخلاف است نماینده وزارت دارایی نیست لایحه مالى است‏

نایب رئیس - آقاى وزیر راه هستند لایحه مالى نیست برنامه راه سازى است رأى می‌گیریم به فوریت ماده واحده آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخواستند) تصویب شد اصل ماده واحده مطرح است آقاى نورالدین امامى مخالفید بفرمایید.

نورالدین امامى - عرض کنم که بنده علت مخالفتم با این لایحه (جناب آقاى امیر همایون استدعا مى‌کنم توجه بفرمایید با این عبارات و شهرها و اسامى و این برنامه‌اى که در این صفحه کاغذ نوشته شده نیست بنده خودم در کمیسیون بودجه در تنظیم این لایحه خیلى زحمت کشیدم در عمل کار با وزارت راه و وزارت کشور) است حسن تصادف آقاى وزیر کشور هم اینجا تشریف دارند و جنابعالى هم اینجا تشریف دارید و تا این ساعت هم به هر دو آقایان ایمان داشتم براى چه عرض مى‌کنم تا این ساعت جناب آقاى وزیر کشور توجه بفرمایید در کابینه آقاى منصورالملک من یک تقاضایی از دولت ایشان کردم که بدبختانه انجام نشد ما راه سازى و آسفالت و همه اینها را نمى‌خواهیم گذاشت کنار یک موضوع را اینجا روشن کنید که چطور شده این آسفالت ما قبل از سوم شهریور هر آسفالتى که شده بود ده سال، بیست سال طول مى‌کشید و خراب نمی‌شد و از بین نمی‌رفت و از سوم شهریو تمام راه‌هاى ما سالى دو سه دفعه آسفالتش تجدید مى‌شود و هیچ وقت هم آسفالت نداریم این موضوع را بیایید شما را به خدا شما را به مذهب خودتان بیایید این وضع را رسیدگى کنید و لااقل در روزنامه‌ها اعلان بکنید که نورالدین امامى فلان راه کنترات برداشته و دو میلیون پول ملت و دولت را گرفته خورده و آسفالتى که کرده خراب شده دیگر مردم به این آدم آسفالت ندهند کنترات ندهند بیایید یک مرتبه این کار را بکنید آقا تهران از شهریور به این طرف چند دفعه آسفالت شده چند مرتبه این خیابان‌ها را شکافته‌اند و دو مرتبه آسفالت کرده‌اند و باز هم از بین رفته پریروز آقاى امیرنصرت اسکندرى فرمودند که در کمیسیون بودجه آقاى مهندس مصدق مى‌گفتند 50 میلیون تومان پول آسفالت کجا رفته این پول کى بوده؟ (دکتر مصباح‌زاده - وزارت بیل و کلنک است) همین طور من نمى‌دانم چه شده این پول‌ها کجا رفته از کجا مى‌آوردند و از چه اشخاصى مى‌گیرند که این طور مصرف مى‌کنند و همین طور یک مشت کنترات چى مى‌خورند؟ و باز هم از سر می‌گیرند این که نشد یک دفعه بیایید رسیدگى بکنید که این پول‌ها را کى خورده کدام مهندس مسئول است چند دفعه باید راه تهران - قم را ساخته چند دفعه آسفالت شهرها را باید تجدید کنیم این را باید اصلاح کنید و الّا برنامه عریض و طویل بیاورید خیلى خوب است و براى همه هم سهم گذاشته‌اید که با سلام و صلوات رأى بدهیم کى عمل خواهد کرد با کدام سرمایه با کدام پول با کدام مهندس با کدام اشخاص مورد اعتماد فایده‌اش چیست آقاى وزیر راه فرمودند که پول‌ها بی‌خود مصرف می‌شود چون قسمت قسمت مى‌شود عرض کردم که پول مصرف کردن آسان است پول را بریزید در خیابان فقرا آن را بردارند بخورند این پول دور ریختن و حرام کردن آن است گفتند یک شرکتى آمده است ما حرفى نداریم اول شرکت را تشکیل بدهید شرکت پوختیف درست نمی‌دانم ولى قسم حضرت عباس بخورید که از یک تومان هفت ریالش را بدزدند و لااقل سه ریالش

+++

مصرف شود هر چه مى‌فرمایید بفرمایید ولى فایده‌اش چیست که یک چنین لایحه به این عریض و طویلى را آوردید برفرض تصویب هم کردید شما که پس فردا بوى الرحمن مى‌گیرید و می‌روید آن وقت ما باز هم گرفتار دزدها و قطاع‌الطریق‌ها مى‌شویم فایده‌اش چیست.

نایب رئیس - آقاى وزیر راه.

وزیر راه (آقاى بوشهرى) - جناب آقاى نورالدین امامى سؤال فرمودند که چطور شده است از سوم شهریور به این طرف جاده‌اى آسفالتى که ما داریم این طور هر روز خراب مى‌شود بنده خودم عرض کردم که متأسفانه بدون مطالعه این آسفالت‌کارى‌ها انجام شده است آسفالت اگر زیر سازى نداشته باشد و زیرسازى آن درست نباشد هر قدر هم آسفالت آن خوب باشد بعد از مدتى نشست مى‌کند به علاوه خواسته‌اند با پول کم جاده زیاد آسفالت بکنند این هم عملى بى‌نتیجه است مطابق حسابى که شده براى جاده صحیح آسفالت هر کیلومترى 55 تا 65 هزار تومان خرج دارد اگر این جور مى‌خواستیم آسفالت کنیم و جاده حسابى داشته باشیم می‌بایستى با مطالعه انجام شود اما براى این که در آتیه این نظر تأمین شود همین عملى که شده و با شرکت هوختیف کنترات امضا شده و حاضر به کار شده و نظارت دقیق مى‌کند در ساختن جاده‌هاى اساسى که وزارت راه انجام می‌دهد و امیدوار هستم از این به بعد اگر جاده آسفالتى بنا شود ساخته شود روى اصول علمى باشد و آقایان اطمینان و اعتماد داشته باشند و اما راجع به وضعیت خرابى ادارات که آن را جنابعالى و همه آقایان مسبوق هستید وضعیت ادارات ما محتاج یک اصلاحات کلى است که به موقع خودش امیدوار هستیم انجام شود.

نایب رئیس - آقاى اسلامى موافق هستید بفرمایید.

اسلامى - بنده آقاى وزیر راه عقیده‌ام این است که اگر وزارت راه فعلاً دستگاه تعمیرات و نگاهدارى راه‌ها را که یک عنوان بسیار مهمى است در وزارت راه براى مصرف 27 میلیون تومان بودجه تعطیل بکند هیچ تأثیرى در وضع فعلى کشور نخواهد کرد براى این که الان 27 میلیون تومان اعتبار وزارت راه است ما در این مدت از بعد از شهریور هیچ ندیده‌ایم که راه تازه‌اى احداث شده باشد و بنابراین همه این بودجه مصرف نگاهدارى شده نگاهدارى هم معنایش این است که آنچه بوده از بعد از شهریور همان طور فعلاً محفوظ باشد ولى برعکس تمام راه‌ها خراب شده و نگاهدارى اساساً صورت خارجى ندارد بنده اینجا سؤال می‌کنم از این 27 میلیون تومان گویا 5 میلیون تومان بودجه پرسنلى و 22 میلیون تومان خرج ده استان با تهران است که براى خرج نگاهدارى است این طور است آقاى وزیر راه (وزیر راه - صحیح است) پس هر استانى در سال دو میلیون تومان بایستى خرج نگاهدارى راهش شده باشد بنده از نمایندگان آذربایجان یا از نمایندگان خراسان سؤال می‌کنم که شما البته در این سال گذشته به حوزه انتخابیه خودتان تشریف برده‌اید آیا دو میلیون تومان در حوزه انتخابیه شما خرج نگاهدارى شده است یا خیر (مکرم - نشده) بنده اطمینان دارم که صد هزار تومان هم نشده این راه‌هایی که الان به سواحل بحر خزر می‌رود راه رشت راه چالوس، راه فیروز کوه اصلاً دارد از بین می‌رود یعنى از بین رفته (صحیح است) بنده نمى‌دانم اما این جاده جاده اصلى نیست (محمدعلى مسعودى - جاده دماوند را در این صورت نگذاشته‌اند این لایحه باید برگردد به کمیسیون) جریان کار وزارت راه که این طور است اطمینان داشته باشید که با این لایحه و با این ارقامى که اینجا ذکر شده به هیچ وجه ما فریب این تظاهر را نمى‌خوریم البته مربوط به جنابعالى نیست مربوط به سابق است شما هم باید تصدیق کنید که وزارت راه به هیچ وجه توجه ندارد بنده مکرر اینجا بیان کردم موضوع رسیدگى به دخل و خرج مملکت و بودجه مملکتى است (صحیح است) بودجه مملکت را در سال دربست در اختیار دولت‌ها می‌گذاریم بدون این که کوچک‌ترین کنترلى در خرجش بکنیم (صدر میرحسینى - دیوان محاسبات را تقویت کنید اختیار بهش نمى‌دهید) دیوان محاسبات 16 سال است که رسیدگى نکرده اینجا مطابق قانون اساسى وظیفه خطیرى که برعهده نمایندگان ملت است رسیدگى به دخل و خرج مملکت است چه کار به دیوان محاسبات دارید آقایان وظیفه خودتان را اجرا بکنید شما هر ماه یک دوازدهم تصویب می‌کنید نه حق پیشنهاد دارید نه حق صحبت دربست مى‌دهید به دولت (آزاد - به یک دوازدهم رأى ندهید) بنده فقط براى پرداخت حقوق کارمندان رأى می‌دهم (آزاد - آن هم نشد) رأى به مخارج مستمر و غیر مستمر نمى‌دهم به استثناى بیمارستان در کمیسیون بودجه هم این صحبت شده‌اند الان شما از این 27 میلیون تومان در ماه دو میلیون و پانصد هزار تومان مى‌دهید به وزارت راه چه کار مى‌کنند؟ چه کارى کرده‌اند؟ به کجا رسیدگى کرده‌اند؟ کدام جاده را ساخته‌اند؟ کدام جاده را تسطیح کرده‌اند؟ این 27 میلیون تومان هر سال در بودجه تصویب مى‌شود و هر ماه به حساب این 27 میلیون تومان. (محمد ذوالفقارى - یک قدرى بلندتر بفرمایید) از این هم بلندتر (خنده نمایندگان) دو میلیون و پانصد هزار تومان (دکتر مصباح‌زاده - آقا نمى‌شنویم) من نمى‌دانم حرف کى را قبول کنم استدعا مى‌نمایم این یک مطالب مهمى است و همیشه که کار دخل و خرج مملکت به میان مى‌آید آقایان یا مشغول صحبت هستند یا بالاخره یک رأى می‌دهند و می‌گذرند این مسأله مهم است بنده عرض مى‌کنم شما در فروردین و اردیبهشت 5 میلیون تومان به قرار ماهى دو میلیون و پانصد هزار تومان در زمان همین آقاى وزیر راه مرحمت فرمودید به وزارت راه چه کار کرده‌اند؟ در هر ماه یک دوازدهم تصویب مى‌شود یعنى یک دوازدهم 27 میلیون تومان را داده‌اید چه کار کرده‌اند حالا مى‌خواهید یک جا بدهید (فرهودى - پنج ساله) مطلب دیگر در آن برنامه هفت ساله کذایی که آمده بودند مبلغى براى راه‌سازى تعیین و تصویب کردند و دو سال از آن گذشته یک ارقام بسیار مهمى هم خرج کرده‌اند کدام خشتى را روى خشتى گذاشته‌اند یک پولى در وزارت راه خرج می‌شود یک پولى هم در سازمان برنامه خرج می‌شود این دو ساله چه کرده‌اند؟ که 5 سال را هم تصویب بکنیم این که بنده پیشنهاد کردم که‏

اگر جنابعالى راه سازى را تعطیل بکنید اداره نگاهدارى راه را هم تعطیل بکنید عملاً که تعطیل هستند فقط پنج میلیون تومان در سال بگیرد براى پرداخت حقوق این کارمندان که نمی‌شود بیرونشان کرد 22 میلیون تومان در سال صرفه‌جویی مى‌شود و به هیچ جایی هم ضرر نمى‌خورد.

نایب رئیس - آقاى اسلامى وقت‌تان تمام شده است‏

اسلامی - بنده یک ربع وقت صحبت دارم‏

نایب رئیس - شما موافق هستید به عنوان مخالف که نباید صحبت کنید

اسلامى - یک مطلب دیگرى هم بنده شنیدم و به حقیقت هم مقرون است و در آینده هم معلوم خواهد شد حالا هم آقاى وزیر راه مى‌آیند نه تنها ایشان بلکه تمام وزرا مسئول مى‌آیند اینجا و می‌گویند وزارت راه خیلى خراب بود کارمندان غالباً بد بودند نمی‌شد کار کرد چکار بکنیم همه اینها را هم تصدیق مى‌کنیم الان ملاحظه خواهید فرمود که ایشان هم همین فرمایشات را خواهند نمود من اطمینان دارم که از این 27 میلیون تومان دو میلیون تومان از قرار صدى پنج می‌دهند به شرکت هوختیف که انشا الله این شرکت هم فردا سهمش را مى‌فروشد به دولت ایسلند عرض کنم که دو میلیون می‌دهند به این شرکت که در این کارها نظارت بکند پس شرکت هوختیف بیاید جاى وزارت راه و وزارت راه که این تشکیلات را درست کرده منحل شود اگر اطمنان به کارها و تشکیلات و دستگاه خودتان ندارید خوب است که این دستگاه منحل شود و اقلاً سالى 5 میلیون بودجه پرسنلى ندهید و اگر اطمینان دارید پس این جنایت شرکت چیست مى‌گویند و بنده شنیده‌ام یک اشخاصى در این شرکت سهم و سهامى دارند مثل سایر کنتراتچى‌ها و مقاطعه‌کاران و براى خاطر آنها این کار را کرده‌اند جناب آقاى شوشترى شرکت هوختیف اگر جنابعالى اطلاع ندارید بنده عرض می‌کنم که این شرکت هم براى راه‌ها دو نقشه تهیه کرده که اگر مقاطعه‌کاران که مورد نظر است برنده شوند این تومانى پنج ریال فرق داشته باشد اگر مقاطعه‌کاران دیگرى برنده شدند یک نقشه‌اى به آنها خواهند داد که تومانى پنج ریال ضرر بکند و بروند پى کارشان این را بنده مثل روز روشن مى‌بینم و عملاً هم معلوم خواهد شد (صفایی - در دولت جناب آقاى دکتر مصدق مگر از این کارها اتفاق مى‌افتد؟) آقاى دکتر مصدق آنجا نشسته‌اند مشغول کار نفت هستند از وضع راه چه اطلاعى دارند مطلب دیگرى که بنده از حضور آقایان وزرا مى‌خواهم استفاده بکنم قبل از این که آقایان اینجا تشریف بیاورند بیان کردم موضوع دعوایی است که در مازندران شده گویا چند نفر مقتول و عده‌اى هم مصدوم شدند بنده خبر درستى ندارم دیروز هم از وزارت کشور نماینده‌اى خواستند آقاى وزیر کشور کسى را نفرستاده‌اند اوضاع آنجا خیلى بد است مأمورین مسلط بر اوضاع نیستند بایستى هیئتى از اینجا بروند که در تقسیم‌بندى آب نظارت بکنند و نماینده دولت در آنجا نظارت بکنند و نماینده دولت در آنجا نظارت داشته باشد و راجع به این لایحه بنده پیشنهاد هم کرده‌ام که به کمیسیون برود و روى آن بیشتر بحث بشود.

نایب رئیس - دو سه فقره پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده که قرائت مى‌شود

(پیشنهاد به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم بعد از یک نفر مخالف موافق مذاکره کافى است‏

کشاورز صدر

ناظر‌زاده (منشى) - در همین زمینه پیشنهادى از آقاى مهدى ارباب رسیده است.

نایب رئیس - آقاى کشاورزصدر

کشاورز صدر - براى مقدمه این که مذاکره کافى است ناچارم به عرض آقایان برسانم مثل این که بعضى از دوستان و رفقاى عزیز به این لایحه و جزئیاتش توجه کامل نفرموده‌اند این لایحه آقاى اسلامى یک لایحه‌اى نیست که برایش یک بودجه خاصى قائل بشویم این را در کمیسیون راه توضیحات کافى دادند از برنامه هفت ساله هر چه مى‌توانند کمک مى‌کنند و هر چه کم‌تر داشته باشند از بودجه راه سازى وزارت راه کمک مى‌کنند (محمدعلى مسعودى - اینجا ابرقو را گذاشته‌اند و دماوند را نگذاشته‌اند) چرا نیست در ماده تصریح شده است و سایر راه‌ها و یک نکته‌اى اینجا هست و آقایان خوب است این را توجه بفرمایید ما هر سال مبالغ

+++

هنگفت زیادى براى وزارت راه اعتبار راه سازى و تعمیر آسفالت قائلى می‌شدیم این یا صرفه جویی می‌شد یا به مصارف غیر ضرورى و غیر لازم می‌رسید ما آمدیم گفتیم مجلس شوراى ملى با نظر خودش یک برنامه‌اى تهیه کنند که دست وزیر راه و دولت‌ها کوتاه بشود از این که بتوانند روى نظر خودشان کار بکنند و باید نظر مجلس را اجرا کنند ما در کمیسیون راه این را تصویب کردیم با توضیحاتى که آقاى شریف‌امامى داد ما خیال کردیم که مجلس این را حسن استقبال مى‌کند که اختیار دست خودش باشد و دست دولت نباشد که اگر یک وزیر غیر منصفى بود تبعیض نکند و این را تبعیض را مى‌بندد و راجع به دماوند هم که آقا فرمودند الان هم ممکن است که بفرمایید و ایشان هم قبول بکنند لذا استدعاى بنده از حضور آقایان این است که از دادن پیشنهاد صرف‌نظر بفرمایند و دیگر هم در اطرافش بحث نشود این براى مملکت یک موضوع حیاتى است و آقایان موافقت کنند که وزارت راه با دستور مجلس و با مصوب مجلس کار بکند و نه هر مهندسى هر کار دلش خواست بکند به نظر بنده این لایحه به نفع مملکت و مردم است.

نایب رئیس - آقاى نبوى مخالف هستید؟ (نبوى بلى) بفرمایید.

نبوى - بنده به صورت مخالفت در کفایت مذاکرات مى‌خواستم مطالبى راجع به این موضوع عرض بکنم به عقیده بنده در این ماه‌هاى اخیر بهترین لایحه‌اى که به مجلس آمده است همین لایحه است هیچ کارى تا نقشه نداشته باشد تا پروژه مرتبى نداشته باشد انجام نخواهد گرفت بعد از این شهریور ماه تمام وجوهى که صرف راه سازى شده است تلف شده براى این که نقشه صحیحى نبوده و هر وزیر راهى به تقاضاى اشخاص به تقاضاى مردم مى‌آمد و یک جایی را مى‌ساخت و آن وزیر که عوض مى‌شد آن راه را نیمه تمام مى‌گذاشتند و تمام مخارجى که شده بود از بین می‌رفت حالا این لایحه آمده به مجلس براى آن است که آن عمل دیگر تکرار نشود و با یک صورت مرتب و منظم ادامه پیدا کند در گذشته وجوه همه تلف شد الان اگر به قسمت‌هاى مختلف مملکت آقایان مراجعه بفرمایید مى‌بینید که در هر جایی یک مبلغى خرج شده و به نتیجه نرسیده و از این جهت بوده که یک برنامه و یک نقشه صحیحى نبوده عمل هم در گذشته ثابت کرده که این رویه بهترین رویه‌ها است این راه آهن ما که یک راه بسیار مهمى بود از این طریق ساخته شد یعنى همین کارى که شرکت هوختیف می‌خواهد بکند کامپساکس کرد اگر در گذشته اعمال بدى یا متصدیان کارى کارهاى فاسدى کرده‌اند چنانچه آقاى اسلامى در اینجا تشریح فرمودند این دلیل نمی‌شود که امروز از این کار جلوگیرى بکنیم ما فعلاً در مقام قانونگذارى هستیم امروز باید این قانون را تصویب کرد براى این که این قانون خوب اجرا بشود مراقبت بکنیم هر قانون هر قدر هم خوب باشد در عمل اگر خوب اجرا نکنند خوب نمى‌شود و ما حالا نباید بترسیم که شاید این هم مثل گذشته بد بشود به این جهت بنده خواستم عرایض خودم را به طور اختصار حضور آقایان عرض بکنم و با کفایت مذاکرات هم مخالف نیستم و استدعا می‌کنم آقایان امروز به این لایحه رأى بدهند که یک کار سودمندى بگذرد هیچ گونه اصلاحى در مملکت نیست که محتاج راه نباشد اقتصادیات کشاورزى امنیت همه احتیاج به راه دارد و راه هم که تا نقشه و پروژه صحیحى نداشته باشد درست نخواهد شد.

صفایی - ایشان که مخالف نبودند صریحاً اظهار کردند که موافقند

نایب رئیس - آقاى صفایی مخالف هستید؟ (صفایی - بله) بفرمایید

حاذقى - دو نفر که نمی‌شود به عنوان مخالف صحبت کنند

صفایی - مخالفت بنده با کفایت مذاکرات از این لحاظ است که واقعاً شکل عجیبى شده برنامه پنج ساله راه سازى ایران را می‌خواهیم با قید فوریت در مجلس مطرح کنیم بعد از آن که با فوریت در مجلس مطرح کردیم و جزو دستور گذاشتیم یک موافق و یک مخالف هم که صحبت کرد می‌گوییم مذاکرات کافى است براى یک برنامه پنج ساله ملاحظه بفرمایید ما گاهى از سوراخ سوزن بیرون می‌رویم گاهى از دروازه بیرون نمی‌رویم می‌گوییم براى یک برنامه پنج ساله راه سازى دو نفر حق مذاکره ندارد آخر آقا پس معنى مجلس شورای ملى یعنى چه؟ اصل لایحه در دستور نبوده طرحى تهیه شد که جزو دستور گذاشته شود با قید فوریت بعد هم که می‌خواهیم مذاکره کنیم جناب آقاى کشاورزصدر پیشنهاد کفایت مذاکرات را می‌دهند معنایش این است که مجلس شوارى ملى اصلاً در اصول و قوانین و مقررات نباید مطالعه بکند ملاحظه بفرمایید این بیانات درست شبیه به بیانات جناب آقاى نخست‌وزیر است جناب آقاى نخست‌وزیر آن روزى که برنامه‌شان مطرح بود فرمودند که مخالف و موافق در برنامه بحث نکنند اینجا تذکر ندهند من در کاخ‌البیض نشسته‌ام تشریف بیاورند در آنجا و مطالب را بگویند و بگذارند عمل بکنیم مذاکره لازم نیست ولى همین جناب آقاى نخست‌وزیر الان در منزل خودشان نشسته‌اند و درب منزل آقاى نخست‌وزیر قفل است اگر کسى بخواهد برود آنجا قبلاً تفتیش می‌کنند او را ...

کشاورزصدر - ایشان که اینجا بودند و همه می‌آمدند.

حائرى‌زاده - مریض هستند و دارند معالجه می‌کنند وقتی که جنایت کاران در رأس حکومت هستند همه آقایان حمایت می‌کنند یک شخص صحیحى که در رأس حکومت است این حرف‌ها چیست؟ این مملکت کى باید روز خوش ببیند؟

صفایی - آقاى حائرى‌زاده بحث درب صحت و سلامت و صحیح‌العمل بودن آقاى نخست‌وزیر نیست بحث در توجه به امور است بحث در صحت و عدم صحت نیست ممکن است یک شخصى از هر حیث صالح باشد ولى مجال و حال و وقت رسیدگى به کارها را نداشته باشد بحث در این قسمت است نه این که ایشان صالح هستند یا قبلاً صالح بودند و حالا صالح نیستند بعد از آن که بیلان عملیات دولت آقاى دکتر مصدق صادر شد با بیلان دولت‌هاى گذشته مقایسه می‌شود آن وقت قضاوت خواهد شد (کشاورز صدر - بیلانش معلوم است) اجازه بفرمایید آقاى کشاورزصدر این را باید تاریخ و زمان قضاوت کند.

مخبرفرهمند – چرا بى‌انصافى می‌کنید این مرد با حال مرض و کسالت از روى وطن پرستى دارد خدمت می‌کند.

(زنگ رئیس - دعوت به سکوت)

صفایی - بى‌انصافى آن کسانى می‌کنند که اجازه نمى‌دهند یک مخالف صحبت بکند آنها بى‌انصافند هر چه حرف حق زده بشود قدرت شنیدن را ندارند آنها بى‌انصافند باید مطالب را شنید و جواب داد تحمل داشته باشید ما قدرت گفتن یک کلمه را نداریم انصاف باید داشت بنده به کسى ایراد نکردم (یک نفر از نمایندگان - عصبانى نشوید) صحبت از عصبانیت نیست صحبت از بى‌انصافى است مجال نمى‌دهند حوصله ندارند که حتى دو کلمه بشنوند اینها مى‌گویند مملکت اصلاح مى‌شود دولتى که تحمل شنیدن دو کلمه نداشته باشد و اجازه ندهد که تذکر داده شود آن دولت محال است اصلاحات بکند دولت باید به مخالفش مجال حرف زدن بدهد تکفیر که صحیح نیست بگذارید من حرف بزنم شما جواب بدهید بنده جناب آقاى حائرى‌زاده آدم بد، شما حوصله بکنید و اجازه بدهید که آدم بد صحبت بکند شما جواب بدهید (حائرى‌زاده و دکتر بقایی - کى گفت صحبت نکنید) هر حرفى مى‌زنیم فوراً تکفیر می‌کنند این انصاف نیست این خارج از انصاف است در یک لایحه‌اى که مربوط به برنامه 5 ساله است و کفایت مذاکرات است بنده صحیح نمى‌دانم که نگذارند کسى حرفش را بزند بنده که به کسى اهانت نکردم حاضر نیستند که کسى حرفش را بزند روزنامه‌ها را تعطیل می‌کنند روزنامه طلوع را مى‌بندند مى‌گیرند چون مخالف جناب آقاى دکتر مصدق است تهدیدش می‌کنند همین عملى را مى‌کنند که دولت‌هاى سابق همین آقاى دکتر فاطمى مى‌نوشت و فریاد مى‌زد من نمى‌گویم این حرف صحیح است بنده نمى‌گویم این مطلب درست است بنده عرض مى‌کنم که روزنامه‌ها نوشته‌اند که مدیر روزنامه طلوع را به عنوان این که مخالف دولت است تهدید می‌کنند یک چنین دولتى که همیشه نسبت به این قبیل قضایا ایراد داشته من نمى‌گویم این قضیه صحیح است انشاءالله صحیح نباشد ولى آقایان مجال نمى‌دهند یک روزنامه‌اى حرفش را بزند فوراً تکفیر مى‌کنند بد مى‌گویند می‌گویند که جنایتکاران حاضر به اصلاحات نیستند کدام اصلاحات را شما کردید که ما مخالفت نمودیم.

نایب رئیس - رأى گرفته مى‌شود به کفایت مذاکرات (چند نفر از نمایندگان - عده کافى نیست)

ملک‌مدنى - پیشنهاد کفایت مذاکرات را پس بگیرید بگذارید حرف‌شان را بزنند

وزیر راه - اجازه می‌فرمایید؟

نایب رئیس - اعلام رأى شده نمى‌شود.

وزیر راه - اگر آقایان احتیاج دارند که بیشتر در اطراف آن بشود بنده موافقم آقایان هر مطلبى دارند بفرمایند توضیح داده شود

نایب رئیس - مجال صحبت هست در موقع طرح پیشنهادات صحبت بفرمایند

دکتر طبا - آقاى وزیر راه توضیح بدهند آنجاهایی که اسمش در این لایحه قید نشده تکلیف‌شان چه مى‌شود؟

کشاورزصدر - براى این که آقایان بیشتر حرف بزنند بنده پیشنهادم را پس گرفتم.

نایب رئیس - آقاى فرهودى بفرمایید

اسلامى - بنده پیشنهادى کرده‌ام که آن مقدم است‏

فرهودى - عرض کنم که کلمه حق یرادبها الباطل مدتى البته قبل از این دولت در کمیسیون‌هاى ادارى و در کمیسون‌هاى فنى نشسته‌اند مذاکره کرده‌اند پیشنهاداتى رد و بدل کرده‌اند تهیه یک لقمه چهل میلیون تومانى را دیده‌اند این لقمه را به مجلس آورده‌اند و در موقعى که کمیسیون‌ها گرفتار مسائل دیگرى بوده‌اند و مجلس سرگرم یک مسائل مهمى بود و غفلت داشت از این که در کمیسیون‌ها چه مى‌گذرد در گوشه و کنار یک چیزى

+++

را به تصویب یک کمیسیونى رسانده‌اند در موقعی که ما انتظار داریم آن گرفتارى‌ها و آن مسائل مهم که ما به خاطر آن تمام حواس‌مان را متوجه آن نموده‌ایم غفلتاً آمده‌اند این را انداخته‌اند وسط آنچه که بنده از خارج شنیده‌ام قرار و مدار پرداخت این 40 میلیون تومان به چند شرکت داده شده است (صحیح است)

کشاورز صدر - اسم ببرید

فرهودى - مى‌خواهند با رأى نمایندگان مجلس این عمل نامشروع را ادامه بدهند بنابراین نمایندگان بیدار نمایندگانى که مى‌دانند هر صد دینار پول از این چهل میلیون تومان گوشواره گوش یتیمى بوده است (صحیح است) نبایستى که با یک نشست و برخاست این پول را بدهید (صحیح است، احسنت) این پول اسمش این است که از عایدات نفت است عایدات نفت از کجا است؟ از خوزستان است آن وقت اسمى از خوزستان در این لایحه نیست چرا؟ براى این که آنجا جلو چشم است نمى‌شود کارى کرد بنابراین برنامه راه سازى را برده‌اند در کوه‌هاى دور دست که بعد بیایند بگویند یک تونل ساخته‌ایم که 10 میلیون تومان خرجش شده اما اگر در جلگه بیایند صد هزار تومان خرج بکنند به چشم مشاهده مى‌شود که کار شده یا نشده دلیلش هم این است که راه اهواز به خرمشهر که دو سال است در این مجلس مذاکره مى‌شود جرأت نکرده‌اند دست بزنند چرا؟ براى این که اگر بگویند در کوه‌هاى ایوان دره فلان تونل را کشیدیم توى کوه‌هاى آذربایجان توى کوه‌هاى اطراف فارس آنجا کنترل مشکل است خبر مى‌آورند که تونل کشیدیم 5 میلیون تومان خبر مى‌آورند پل ساختیم 10 میلیون تومان فلان کار کردیم 100 میلیون تومان آن وقت پول‌ها هم همین طور داده مى‌شود آقایان بنده وجداناً عرض مى‌کنم حاضر نیستم از این دقیقه به بعد به این جور لوایح رأى بدهم و اگر بنا شود این طور لوایح مطرح شود والله استعفا دادن و رفتن به خانه بهتر از این وکالت است و ترجیح دارد (صحیح است)

اسلامى - بنده پیشنهادى داده‌ام و پیشنهاد بنده مقدم است‏

نایب رئیس - آقاى وزیر راه‏

وزیر راه - فرمایشات نماینده محترم را به این که قبلاً نقشه راجع به چهل میلیون کشیده شده بنده متوجه نشدم و خیلى خوشوقت مى‌شدم که اگر یک قدرى صریح‌تر صحبت می‌فرمودند.

محمدعلى مسعودى - مربوط به شما نیست‏

وزیر راه - خیال کردم راجع به این راه است اما راجع به خوزستان که فرمودند اینجا ما داریم تهران قم اراک ملایر تویسرکان کنگاور بروجرد خرم آباد اهواز خرمشهر دیگر نمى‌دانم چه شکلى خوزستان را در لایحه بگذاریم.‏

فرهودى - آن راه ساخته شده است می‌خواهید راه ساخته شده را به حساب چهل میلیون تومان بگذارید

وزیر راه - این راه آسفالت می‌شود؟

فرهودى - این راه آسفالته شده متفقین آسفالت کردند و شما نتوانستید و نخواستید نگهدارید

وزیر راه - راه دیگر راه فارس است که آن هم به خوزستان می‌رود از راه بهبهان جزو این برنامه است خوب بود که نماینده محترم این لایحه را مطالعه مى‌فرمودند و یک قدرى با عصبانیت کمترى مى‌فرمودند.

محمدعلى مسعودى - راه دماوند را توضیح نفرمودید

وزیر راه - در موقعش عرض مى‌کنم‏

اسلامى - بنده پیشنهادى داده‌ام و مقدم است.

4 - ختم جلسه به عنوان تنفس.

نایب رئیس - پیشنهاد تنفس رسیده 10 دقیقه تنفس داده مى‌شود (جلسه 10 دقیقه بعد از ظهر به عنوان تنفس تعطیل و دیگر تشکیل نگردید)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - جواد گنجه

+++

قوانین‏

شماره 7416    26 - 3 - 30

وزارت جنگ‏

فرمان همانى راجع به قانون مربوط به اجازه تمدید حکومت نظامى براى مدت دو ماه در هفت محل از منطقه خوزستان و قانون مزبور که به تصویب مجلسین سنا و شوراى ملى رسیده است ذیلاً ابلاع مى‌گردد.

با تأییدات خداوند متعال‏

ما

پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک ملوکانه‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم.

ماده اول - لایحه قانونى مربوط به اجازه تمدید حکومت نظامى براى مدت دو ماه در هفت محل از منطقه خوزستان که به تصویب مجلسین سنا و شوراى ملى رسیده و منضم به این دستخط است به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم - هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند.

به تاریخ هجدهم خرداد ماه 330

لایحه قانونى مربوط به اجازه تمدید حکومت نظامى براى مدت دو ماه در هفت محل از منطقه خوزستان‏

ماده واحده - به دولت اجازه داده می‌شود که مقررات قانون حکومت نظامى هفت محل از منطقه خوزستان مصوبه در جلسه شب یکشنبه 25 فروردین ماه 330 را حداکثر براى مدت دو ماه تا صبح پنجم مرداد ماه 1320 تمدید نماید.

لایحه قانونى مندرج در فوق در جلسه روز دوشنبه سیزدهم خرداد ماه 1330 به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا - سید حسن تقى‌زاده‏

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست‌وزیر است.

م 4182   نخست‌وزیر

شماره 7290 25 - 3 - 30

وزارت دارایی‏

فرمان همایونى راجع به اجراى قانون مربوط به اعتبار سى میلیون ریال براى مبارزه با انواع ملخ و قانون مزبور که به تصویب مجلسین سنا و شوراى ملى رسیده است ذیلاً ابلاغ می‌گردد.

با تأییدات خداوند متعال‏

ما

پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک ملوکانه‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم‏

ماده اول - قانون مربوط به اعتبار سى میلیون ریال براى مبارزه با انواع ملخ که در جلسه دوازدهم خرداد ماه 1330 به تصویب مجلسین سنا و شوراى ملى رسیده و منضم به این دستخط است به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم - هیئت دوم مأمور اجراى این قانون هستند.

به تاریخ شانزدهم خرداد ماه 1330

قانون مربوط به اعتبار سى میلیون ریال براى مبارزه با انواع ملخ‏

ماده واحده - براى ادامه مبارزه با انواع ملخ علاوه بر چهل میلیون ریال مصوب آذر ماه 1329 مبلغ سى میلیون ریال دیگر به عنوان اعتبار تصویب و به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ مزبور را محل درآمد عمومى سال جارى کشور به تدریجى که مصرف پیدا می‌کند بر طبق درخواست وزارت کشاورزى در اختیار وزارت نامبرده بگذارد.

تبصره - از اعتبار فوق خرید وسائل نقلیه و اتومبیل ممنوع است.

این قانون که مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره است در جلسه یکشنبه دوازدهم خرداد ماه 1330 به تصویب مجلس شورای ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

اصل فرمان همایونى در دفتر نخست‌وزیر است.

م 4183 نخست‌وزیر

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سؤالات نمایندگان‏

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

سؤالات زیر را از جناب آقاى وزیر کشاورزى دارم متمنى است مقرر فرمایید به ایشان اعلام دارند تا در مجلس حاضر شده جواب بدهند.

1 – به چه جهت و علت و با چه مجوزى با داشتن اعتبار وسائل مربوطه براى مبارزه با آفت پسته مخصوصاً در رفسنجان و زرند اقدام نشده.

2 - چون در نتیجه عدم اقدام به مبارزه معادل 60 درصد حاصل پسته از میان رفته مسئول این خسارت را معرفى فرمایند.

3 - حذف اعتبار مخصوص دفع آفات پسته و اختصاص به دفع آفت سن طبق چه مجوزى بوده و با این تکلیف پسته‌کاران چیست؟‏

معین‌زاده‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294677!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)