کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏ 19
[1396/06/01]

جلسه: 158 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه اول بهمن ماه 1326  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى پردلى‏

3- سؤال آقاى خلعتبرى راجع به راه‌سازى و جواب آقاى وزیر راه‏

4- سؤال آقای سراج حجازی راجع به ممنوعیت کارمندان از تظاهرات حزبی و جواب آقای وزیر کشور

5- سؤال آقای امیدسالار راجع به سینماها و جواب آقای وزیر کشور

6- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون دارایى راجع به ضرب مسکوک طلا و ارسال به مجلس سنا

7- شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به اجازه استخدام کارمندان فنى

8- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره‏ 19

 

 

جلسه: 158

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه اول بهمن ماه 1326

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى پردلى‏

3- سؤال آقاى خلعتبرى راجع به راه‌سازى و جواب آقاى وزیر راه‏

4- سؤال آقای سراج حجازی راجع به ممنوعیت کارمندان از تظاهرات حزبی و جواب آقای وزیر کشور

5- سؤال آقای امیدسالار راجع به سینماها و جواب آقای وزیر کشور

6- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون دارایى راجع به ضرب مسکوک طلا و ارسال به مجلس سنا

7- شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به اجازه استخدام کارمندان فنى

8- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

 

مجلس دو ساعت و یک ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- اسامى غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه- آقایان: اخوان. دکتر اصلان افشار. سنندجى. جلیلیوند. یارافشار. محمودى. صادق بوشهرى. کدیور. تیمورتاش. دکتر هدایتى. اورنگ. قوام. سلطان‌مراد بختیار. قراگزلو. دکتر فریدون افشار. زنگنه. آقایان.

غابین بى‌اجازه- آقایان: اریه. مهندس فیروز. قرشى. مشار. دکتر طاهرى. کیکاوسى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: صفارى. ثقه‌الاسلامى. قنات‌آبادى. دکتر عمید. مشایخى. دکتر سعید حکمت. فضایلى.

رئیس- نسبت به صورتجلسه نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى پردلى‏

رئیس- آقاى پردلى

پردلى- سؤالى است از وزارت کشاورزى که تقدیم می‌شود.

3- سؤال آقاى خلعتبرى راجع به راه‌سازى و جواب آقاى وزیر راه‏

رئیس- سؤالات مطرح است آقاى خلعتبرى.

خلعتبرى- سؤال بنده این است که شنیده شده است راه‌سازى‌هاى کشور را بعد از قضیه جان مولم در نظر است که به چهار شرکت خارجى دیگر واگذار کنند جناب آقاى وزیر راه هم تشریف دارند و می‌دانند که هر موقع یکى از آقایان نمایندگان به ولایات می‌روند اولى چیزى که مردم مى‌خواهند راه است (صحیح است) و از هر چیز مقدم‌تر براى مردم راه است (صحیح است) و ما همه خدا شاهد است که از بس به مردم وعده دادیم دیگر روى رفتن شهرستان‌ها را نداریم (صحیح است) (عمیدى‌نورى- ما که مازندران نمى‌توانیم برویم چون راه نیست) بعد هم اخیراً شیوع پیدا کرد و بعد هم معلوم شد که به یک شرکت خارجى راهى واگذار شد آن شرکت سابق که بعد از 3 سال صرف وقت و 130 میلیون تومان گرفتن تازه یک وجب راه هم نساخته در سى سال پیش وقتى راه‌آهن ایران را مى‌خواستند بسازند سفارت ایران در پاریس حسب‌الامر اعلیحضرت فقید و دولت وقت براى تحقیق این که چه اشخاصى صلاحیت دارند که نظارت بر راه‌آهن ایران بکنند چندین ماه وقت صرف کردند اعلان کردند در تمام روزنامه‌هاى اروپا و بعد از ماه‌ها مطالعه و دقت مؤسسه کامیساکس را در آن موقع پیدا کردند و تازه در آن موقع قرار گذاشتند که هر مترى مبلغ معینى بگیرد حتى اگر کارى انجام نمى‌شد کامپساکس پولى نمى‌گرفت ولى بعد از 30 سال بین ما و جان مولم قراردادمان این بود که هر قدر مى‌خواهند بیاورند هر قدر حقوق به اشخاص می‌خواهند بدهند هر قدر می‌خواهند خرج بکنند از طرف سازمان برنامه و وزارت راه نمایندگى خرج کردن دارد و به همین جهت حقوق‌هاى 5 هزار تومان مى‌داد در اروپا هر کس بیکار بود سراغ جان مولم را مى‌گرفت که بیاید به ایران حقوق بگیرد و نتیحه این شد که دیدید و این طرز کار و عمل و اعتماد وافر به مهندسین و افراد خارجى و بدبینى بدون جهت نسبت به مهندسین و افراد ایرانى سبب شد که 130 میلیون تومان ضرر کردیم بنده سؤال می‌کنم حالا که ما وسایل کار و ماشین‌آلات حاضر و در اختیار مقاطعه‌کارهاى خومان داریم و 30 سال است ورزیده هستند براى کار چرا کار را به آنها نمى‌دهید؟ آقا ما در کشور خودمان مهندسین ورزیده فراوان داریم و سابقاً مى‌گفتند این مهندسین ایرانى نمى‌توانند کار کند ولى خوشبختانه ثابت شد در این دو سه سال کارهایى که مهندسین ایرانى کرده‌اند به نتیجه رسیده راه‌آهن ساختند پل‌ها ساخته شده این کارخانه‌هاى سیمان را بیشتر مهندسین ایرانى نصب کرده‌اند (صحیح است) عرض کنم خود ما بهترین مهندسین را داریم بدون اغراق در همین مجلس خودمان مهندسین خوبى داریم که بزرگ‌ترین مهندسین نقشه‌کشى و معمارى و راه‌سازى هستند که در اینجا تشریف دارند (صحیح است) با داشتن یک کادر صحیح مهندسین فنى و داشتن کارگر در کشور خودمان چه جهت ایجاب مى‌کند باز بیاییم اختیار خودمان را به دست شرکت‌هاى خارجى بدهیم و بعد اگر اختلاف پیدا کردیم برویم دیوان سوئیس و داور خارجى بیاید در اختلاف ما با آنها رسیدگى کند این است که بنده به این جهت بود توضیحاتى عرض کردم نمى‌دانم اگر صحت ندارد آقاى وزیر راه توضیح بدهند و اگر هم صحت دارد باز در تکمیل عرایضم عرایضى خواهم کرد (احسنت- احسنت).

رئیس- آقاى وزیر راه

+++

وزیر راه (سرلشگر انصارى)- جناب آقاى خلعتبرى راجع به یکى از مسائل اساسى و حساس وزارت راه و شاید تمام کشور سؤالى فرمودند که جواب عرض مى‌کنم به طوری که ایشان فرمودند و قطعاً ما همه آقایان محترم مستحضر هستند امروز پیشرفت اقتصادیات و اجراى برنامه‌هاى عمرانى کشور بستگى تام به وضع شبکه مواصلات دارد اضافه نمودن میزان محصولات کشاورزى یا استخراج معادن بدون توجه به وضع راه نتیجه نمى‌تواند داشته باشد حتى براى ساختن مدارس و درمانگاه هم راه ضرورى تشخیص داده شده است بنابراین بنده اجازه می‌خواهم براى روشن شدن مطلب توضیحات کافى به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم و از این که اوقات گران‌بهاى مجلس شوراى ملى را تضییع می‌کنم معذرت می‌خواهم. قبل از شهریور 1320 احداث راه‌ها و راه‌آهن به سرعت پیشرفت مى‌کرد و تقریباً شبکه مورد احتیاج کشور طرح‌ریزى و در دست ساختمان بود متأسفانه به علت پیشامد جنگ ساختمان راه‌آهن‌ها تعطیل و اعتبار لازم براى راه‌سازى و یا نگاهدارى راه‌هاى کشور واگذار نگردید نتیجه سازمانى با زحمت فراوان به وجود آمده بود متلاشى شد در وزارت راه چند نفر مهندس باقی ماند و یک عده عمله هیچ گونه وسایلى براى نگاهدارى راه‌ها تهیه نشد به قسمى که نگاهدارى راه‌هاى کشور مشکلى ایجاد نمود این موضوع تا بعد از 28 مرداد 32 کم و بیش ادامه داشت.

تا این که در برنامه 7 ساله دوم کشور اعتباراتى براى تکمیل راه‌آهن‌هاى به اتمام و ساختمان راه‌ها پیش‌بینى شد در آن موقع این بحث پیشامد کرد که ما براى ساختن این راه‌ها باید متوسل به مهندسین خارجى مهندسین مشاور خارجى و مقاطعه‌کارهاى خارجى بشویم یا این که راه‌حل دیگرى هم موجود مى‌باشد بنده همیشه معتقد بوده و هستم در صورتى که به مهندسین ایرانى توجه بشود و وسیله کار در اختیارشان قرار گیرد و با ابزار بسیار خوب که در اختیار دارند و آن همه کارگر زحمتکش و فداکار و قانع ایرانى است به طور مسلم توفیق حاصل خواهند کردند (صحیح است- احسنت) کما این که در ظرف این چند سال اخیر با وجود سازمان ناقص و مشکلات مالى فراوان که داشتیم مهندسین ایرانى موفق شدند راه‌آهن شاهرود و مشهد را به طول 500 کیلومتر ریل‌گذارى کنند و مورد بهره‌بردارى قرار بدهند همچنین در خط آذربایجان بیش از 3000 کیلومتر ریل‌گذارى شده است و در این تاریخ بیش از سه کیلومتر باقى نمانده که امیدواریم تا بیست و پنجم این ماه تمام شود و این خطى که اتمامش مورد توجه همه آقایان نمایندگان محترم و افراد کشور ایران است (صحیح است) خاتمه پیدا کند (مهندس فروهر- تونل‌ها و پل‌ها به وسیله مهندسین ایرانى ساخته شده) در این احداث راه‌ها طبق فهرستى که حضور آقایان نمایندگان محترم تقدیم شد و مطالعه شد ملاحظه مى‌فرمایید که در ظرف سه سال بیش از 2658 کیلومتر راه ساخته شده 33 پل بزرگ به وجود آمده چندین هزار پل متوسط و کوچک احداث شده و بیش از 000/ 221/ 2 متر مربع از راه‌هاى کشور آسفالت شده دیگر با این ارقام بنده لازم نمی‌دانم توضیح بیشترى عرض کنم که مهندسین ایرانى می‌توانند راه بسازند راه ساخته‌اند موجود است ممکن است یک ایراد گرفته شود که این راه‌ها و این کارها که شد صد درصد بى‌عیب نبوده بنده قبول دارم ولى استدعا دارم در این جداولى که تقدیم شده ملاحظه بفرمایید که با صرف چه مبلغ پول و در چه شرایط مشکلى این کار انجام شده است اگر چنانچه درست دقت شود خدمتى که مهندسین و کارگران ایرانى در ظرف این مدت انجام داده‌اند به خوبى روشن می‌شود اما نکته اساسى که می‌خواهم به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم این است که با پیشرفت علم و صنعت هیچ وقت ما نمى‌توانیم بگوییم از کمک فنى ممالکى که در زمینه راه‌سازى پیشرفت‌هاى مهمى کرده‌اند بى‌نیاز هستیم نه تنها ما بلکه امروز ممالکى که از لحاظ صنعتى پیشرفت‌هاى عظیمى کرده‌اند در پاره‌اى موارد خود را محتاج به متخصصین سایر کشورها می‌دانند به نظر بنده راه‌حل صحیح همان راه صحیحى است که قبل از شهریور 1320 انجام می‌شد مطابق آمارى که در فروردین 1320 داریم در وزارت راه در حدود 76 نفر مهندس تکنیسین و حتى سرکارگر خارجى وجود داشت ولى اینها مهندسین مشاور نبودند اینها مستخدم دولت ایران بودند (صحیح است) براى یک مدت معین و براى یک کار شخصى استخدام مى‌شدند از روزى که می‌آمدند یک نفر مهندس ایرانى با آنها کار می‌کرد آن دقیقه‌اى که معلوم می‌شد که مهندس ایرانى می‌تواند همان کار را انجام بدهد به خدمت آنها خاتمه داده می‌شد و کار واگذار می‌شد به ایرانى بعد از بعد از 28 مرداد در راه‌آهن ملاحظه شد که کارخانه‌جات ما احتیاج به چند نفر متخصص دارد براى تعمیرات و اصلاحات کارخانه‌جات و لکوموتیوها یک تعداد لکوموتیوهاى دیزل سفارش داده شده بود که آشنا نبودیم براى مدت خیلى کوتاهى چند نفر مهندس خارجى با ضمانت راه‌آهن آلمان استخدام کردیم آمدند یک عده را تعلیم دادند کارشان که تمام شد مرخص‏ شدند رفتند و کار واگذار شد به مهندسین ایرانى و امروز خوشبختانه تمام لکوموتیوهاى دیزل به وسیله مهندسین ایرانى تعمیر و نگاهدارى می‌شود در مورد سؤال دوم جناب آقاى خلعتبرى که آیا صحت دارد براى راه‌سازی‌هاى کشور با شرکت‌ها و اشخاص خارجى وارد مذاکره شده‌اند بنده هم شنیده‌ام در نظر گرفته شده است از چهار یا پنج شرکت خارجى به منظور نظارت در راه‌هاى کشور دعوت شده است با تجربیاتى که در ظرف 3 سال حاصل شده بود به سازمان برنامه پیشنهاد کردیم همان اقدامی که از طرف کشور ترکیه به منظور احداث و نگاهدارى راه‌ها به عمل آمده در کشور ما هم صورت بگیرد و به طوری که استحضار دارید ترکیه در چند سال قبل از این اقدام به اصلاح راه‌هاى خودش کرد و امروز داراى شبکه راه‌هاى بسیار خوبى است این راه‌ها به وسیله مهندسین کشور ترکیه شناخته می‌شود و نگاهدارى می‌شود و به هیچ‌وجه احتیاج به مهندسین مشاور و حتى مهندس خارجى براى تهیه پروژه‌ها و اجراى پروژه‌ها نیستند ما هم با همان برنامه می‌توانیم به نتیجه برسیم منطق بنده هم این است جناب آقاى خلعتبرى که راه‌سازى را از راهدارى نمی‌شود تفکیک کرد موقع جنگ آمدند چند صد کیلومتر راه آسفالته ساختند ولى چون به هیچ‌وجه وسایل براى نگاهدارى این راه‌ها مهیا نبود به فاصله مدت کوتاهى خراب شده و البته این حمل و نقل بی‌قاعده‌اى هم که در جاده‌هاى ما هست کمک زیادى بر خرابى راه‌ها کرد که البته نبایستى این تجربیات را تکرار کنیم بنده خوشوقتم به عرض آقایان برسانم که در این مدت کوتاه براى دوازده استان وسایل مکانیکى تهیه شده است و با توجهى که آقایان محترم نسبت به تصویب لایحه تقدیمى وزارت راه در مورد استخدام تکنسین و کارگر فنى و تعدادى مهندس فرموده‌اند امروز به تعداد لازم راننده تحت تعلیم قرار گرفته است و در نقاطی که این کار شده نتیجه‌اش بسیار مطلوب بوده است بنده اطمینان دارم که با مختصر توجهى به وضع زندگى مهندسین ایرانى که با جان و دل به کشورشان خدمت می‌کنند مشکل راه‌هاى کشور حل خواهد شد و در خاتمه عرایض وظیفه دارم از توجهى که جناب آقاى خلعتبرى همواره نسبت به مهندسین و کارکنان وزارت راه فرموده‌اند و با بیانات خودشان از پشت تریبون مجلس شورای ملى وسیله تشویق و دلگرمى آنها را فراهم کنند سپاسگزارى کنم‏.

رئیس- آقاى سراج حجازى از آن بالا به پایین صحبت نفرمایید.

سراج حجازى- یادداشت می‌دهم می‌فرمایند یادداشت ندهم؟

رئیس- نظم مجلس را رعایت کنید، آقاى خلعتبرى‏

خلعتبرى- بنده خیلى خوشوقت هستم که آن چیزى را که نمایندگان محترم همیشه تأیید مى‌فرمودند امروز جناب آقاى وزیر راه هم بالصراحه تأیید کردند یعنى این که ساختن راه‌هاى ایران در قدرت دستگاه‌هاى فنى و مهندسین و کارمندان فنى ایرانى هست و احتیاجى براى ارجاع سازى‌هاى ایران به مهندسین مشاور خارجى نداریم (صحیح است) (مرآت اسفندیارى- پس جان مولم چه کاره بود؟) آن عمل شده‌اى است مسئله دومى که باز خود تذکر دادند این است که باز من حرفى با این که معتقد هستم ما مهندس داریم ولی راه‌سازی‌هاى زیادى داشته باشیم که با زیادى حجم کار نتوانند عده کافى ایرانى در اختیار وزارت راه بگذارند در آن صورت همان طور که سابقاً مرسوم بود استخدام مهندسین خارجى که تحت وزارت راه کار بکنند براى همان کار اساسى کنید این به نظر بنده اشکال ندارد این که آن فرق دارد با پورسانتاژ اساس پوسانتاژ یک اساسى است که از لحاظ اقتصادى هم به ضرر مملکت است و ممالکت دیگر با بودن مهندس و کارمند فنی و کارگر ممکن نیست که بگذارند به یک نفر خارجى دینارى نفع برسد و ما حقیقتاً اگر بخواهیم کارهاى راه‌سازى خودمان را به مهندسین مشاور خارجى مراجعه کنیم نه فقط به طبقه تحصیلکرده کشور لطمه زده‌ایم و آنها را محروم و مأیوس کرده‌ایم و نه فقط برنامه‌هاى خودمان را به عقب انداخته‌ایم براى این که خارجى دلش به حال ما نمی‌سوزد منفعت می‌خواهد و اگر ما بتوانیم خارجى که تحت اختیار خودمان باشد با حقوق ماهانه استخدام کنیم صد درصد به نفع ما است در اداره راه‌آهن در ظرف این دو سه ماه اخیر وزارت راه و جناب آقاى وزیر راه دقت کردند مراقبت کردند با چند نفر آلمانى وضع آنجا را به صورت فعلى در آورد که ملاحظه می‌فرمایید نسبت به گذشته چقدر تفاوت دارد این مهندسینى که ماهى پنج شش هزار تومان بیشتر نمی‌گیرند راه‌آهن را ساختند تکمیل کردند اداره کردند بنابراین این مسئله پورسانتاژ در راه‌سازى و دادن اختیار راه‌سازى ایران به دست شرکت خارجى براى یک مرتبه و براى همیشه باید تمام شده باشد (صحیح است) و نباید واگذار کرد مخصوصاً این که جناب آقاى وزیر راه تشریف آوردند اینجا این مراتب را تصدیق کردند من از ایشان تشکر مى‌کنم که با صراحت این مطلب را فرمودند و عمل را کرده‌اند حالا اگر بین دستگاه‌هاى مختلف مملکت اختلاف‌نظر هست بنده الان به آقای وزیر راه ارائه طریق مى‌کنم عرض کنم در همان قانون سازمان برنامه ماده 10 قسمت دوم عملیات راه‌سازى را ذکر می‌کند و می‌گوید در مورد عملیات راه‌سازى این است پیشنهاد انتخاب سازندگان و مقاطعه‌کاران توسط مهندسین مشاور به عمل آمده و پس از تصویب سازمان برنامه قرارداد انجام کار با موافقت سازمان برنامه تهیه و به امضاى دستگاه دولتى منعقد می‌شود خوب شما دولت هستید این کار را نکنید امضا

+++

بکنید اگر آوردند بنابراین بنده قطع دولت نظر شما را تأیید می‌کند اگر آوردند و گفتند امضا بکنید شما نکنید شما وزیر راه هستید بنده یک راه خوب جلوی پای شما می‌گذارم راه منزل تشریف ببرید منزل بنشینید همیشه محترم هستید دیگری هم امضا نخواهد کرد آن وقت سازمان برنامه تکلیف خودش را می‌فهمد بنابراین مسئله راه‌سازی کشور آقایان نمایندگان حل شده است بنده در پشت این تریبون می‌گویم که راه‌سازی باید به دست ایرانی‌ها شود و باید در اختیار خارجی‌ها قرار بگیرد.

4- سؤال آقای سراج حجازی راجع به ممنوع بودن کارمندان از تظاهرات حزبی و جواب آقای وزیر کشور

رئیس- آقای سراج حجازی

سراج حجازی- بنده هنگامی که سؤال خودم را تقدیم مجلس کردم توضیحاتی از موضوع سؤال دادم و مطالبی به عرض نمایندگان محترم رساندم که در صورتجلسه منعکس است و آقایان مطلع هستند خلاصه مطلب بنده این بود که برای کارمندان دولت در مشارکت در مسائل سیاسی قانون اساسی حقی قائل شده و سلب حق قانونی مجوزی ندارد و البته بنده قصد لجاج و احتجاج هم نداشتم و می‌خواهم مطلبی روشن بوشد تا دولت‌های آتیه هم تکلیف خود را بدانند و امیدوارم با توضیحاتی که خواهند داد و قضاوتی که مجلس خواهد کرد رویه ما هم روشن بشود.

رئیس- آقای وزیر کشور

وزیر کشور (دکتر جلالی)- راجع به سؤالی که جناب آقای سراج حجازی فرموده بودند در یکی از جلسات اخیر مجلس شورای ملی جناب آقای نخست‌وزیر یک بیاناتی کردند و تصور می‌کنم اغلب آنها مورد تأیید نظر آقایان بود چون سؤال مطرح است بنده اکتفا می‌کنم به جزئی تشریح به طوری که آقایان استحضار دارند سازمان‌های دولتی و کارمندان کشوری تابع مقرراتی هستند که تمام آنها به تصویب مجلس شورای ملی رسیده و ابلاغ شده و باید مطابق آن دستورات و مقررات انجام وظیفه کنند و نظریه‌هایی که از طرف احزاب هست وقتی می‌تواند مورد عمل واقع شود که اکثریتی در مجلس موجود باشد و آن نظریات به صورت قانونی دربیاید و ابلاغ بشود و بعد از طرف کارمندان اجرا بشود قبل از این امر ممکن است یک نظریه‌ای بسیار صحیح و بسیار خوب هم باشد ولی هنوز جنبه قانونی پیدا نکرده باشد این بخش‌نامه‌ای که جناب آقای نخست‌وزیر صادر فرمودند این بود که کارمندان دولت در موقع انجام وظیفه هیچ وقت نبایست مبادرت به امور حزبی بکنند و با نظرات حزبی خودشان را در امور اعمال بکنند ولو این که این نظریات بسیار صحیح باشد زیرا این مطالب وقتی می‌تواند به مورد اجرا گذاشته شود که به صورت قانون در آمده باشد از این لحاظ من تصور می‌کنم که این بخش‌نامه نه فقط نباید مورد ایراد واقع بشود بلکه بسیار به جا است برای این که اینجا هیچ نظری از این که چه حزبی این کار را انجام بدهد در بین نبوده بلکه این بوده است که کارمند دولت در حین انجام وظیفه می‌بایستی تابع مقررات باشد و وظیفه خودش را انجام بدهد ولی در خارج از محوطه اداری آزاد است که هر کاری می‌خواهد بکند و مؤید این نظر بنده قسمت اخیر بخش‌نامه است که می‌خوانم می‌گوید اکیداً ابلاغ می‌شود که کارمندان در ساعات مقرر اداری و در محیط کار به هیچ‌وجه حق ندارد هیچ گونه اقدام و فعالیت حزبی بنمایند و عقاید سیاسی خودشان را در انجام وظایف خود منعکس و وارد سازند تصور می‌کنم که اگر خود آنها هم بودید هر نظری داشتید یک چنین بخش‌نامه‌ای صادر می‌کردید و می‌بایستی در هر کشوری کارمندان تابع مقررات قانون باشند و به هیچ‌وجه دولت در نظر ندارد که ممانعت از فعالیت‌های حزبی بشود ولی خارج از دستگاه اداری و خارج از ساعات اداری هر کس آزاد است در خارج از ساعات اداری هر فعالیتی که تطبیق با مقررات بکند بکند ولی در محوطه اداری باید تابع مقررات قانونی باشد.

رئیس- آقای سراج حجازی

سراج حجازی- بنده بسیار خوشوقتم که جناب آقای وزیر کشور روح عرایض بنده را تأیید فرمودند ما هم همین عقیده را داریم که کارمند در حین انجام وظیفه نه از این جهت که اعمال و افکار حزبی باعث تشتت است بلکه از این جهت که وقتش را طبق قراردادی فروخته است و این معامله رسمی است از این معامله حق ندارد تجاوز کند این مطلبی که جناب آقای وزیر کشور فرمودند ما هم حرفی نداریم و رویه‌ای هم برای دولت‌های آینده هست که افکار حزبی خودشان را داشته باشند نهایت در موقع و ساعات کارهای اداری باید به کارهای اداری مشغول شوند (صحیح است) نه از لحاظ این که افکار حزبی اصولاً باعث تشتت است افکار حزبی باعث تشتت نیست بلکه باعث تقویت حکومت و دولت است آنچه مانع از این امر است این است که وقت خودش را طبق قراردادی قبلاً به دولت فروخته است (صحیح است).

5- سؤال آقای امیدسالار راجع به سینماها و جواب آقای وزیر کشور

رئیس- آقای امیدسالار

امیدسالار- بنده قبل از این که وارد موضوع سؤالی که کرده‌ام بشوم از همکاران محترم اجازه می‌خواهم که یک موضوع کلی و اساسی راجع به سؤالات نمایندگان و جواب‌هایی که از طرف دولت تهیه می‌شود عرض کنم با صد افسوس مدتی است که سؤال نماینده و جواب دولت یک طرز خاصی را به خودش گرفته است یعنی وقتی که به نظر یک نماینده موضوعی می‌رسد که برخلاف عدالت یا قانون جریان دارد برای این که تذکر بدهد که از این جریان جلوگیری نماید سؤال می‌کند دولت هم سؤال‌ها را به اداره مربوطه می‌فرستند آنها هم مثل یک مدعی علیه که به مدعی جواب می‌دهد یک جوابی را خیلی خشک و اداری تهیه می‌کنند و به دست وزیر می‌دهند و وزیر هم می‌آید اینجا و از پشت تریبون این جواب را که مطالبش پیشاپیش تهیه شده است قرائت می‌کند مثل یک لایحه می‌خواند و وقتی که خواند و از پشت تریبون رفت پایین وظیفه خودش را انجام یافته تلقی می‌کند و می‌گوید تمام شد سؤالی یک نماینده‌ای کرد و من جواب دادم بنده می‌خواهم امروز به دولت دکتر اقبال که اکثر افراد این دولت‌مردان لایق و شریف و درستی هستند پیشنهادی بکنم حالا که قرار است دولت بیش از پیش کار بکند تصمیم بگیرید که این رویه خشک را ادامه ندهید نماینده مطلبی را که به نظرش رسید و سؤال می‌کند از دولت موضوع یا حق و حقیقت است یا مبتنی بر یک سوءتفاهمی است وقتی این سؤال از طرف مجلس شورای ملی به وزارت مربوطه فرستاده شد به نظر بنده بهتر است که وزیر موضوع را شخصاً رسیدگی کند اگر چنانکه مبتنی بر یک سوءتفاهمی است بیاید اینجا و رفع این اشتباه را بکنند که یک اشتباهی بوده است و رفع شده است و اگر واقعاً تصدیق داشت که یک عملی برخلاف حق و حقیقت یا برخلاف قانون و عدالت جریان دارد صمیمانه جلویش را بگیرد یعنی ثابت بکند که به این حرف و تذکر دوستانه مجلس یا مجلسیان یا وکلا ترتیب اثری داده و الا از این که آقا بیایید اینجا و جواب را بخوانید نتیجه‌ای ندارد و بعد هم وکیل بگوید من قانع نشدم و عکس‌العملی که مجلسین نشان دادند همین تشکیل کمیسیون تحقیق بود که مراجعه بدهند به آنجا بعد هم آن طور که دیدیم ایجاد کدورتی بین قوه مقننه و قوه مجریه بشود اگر چنانچه تصمیم بگیرید از امروز این رویه‌ای که عرض کردم در پیش بگیرید و جواب حقیقی به سؤالات داده شود اشکالی دیگر پیش نمی‌آید سؤالی که بنده کردم راجع به وضع سینماهای پایتخت است آقایان می‌دانند که در مملکت ما هنوز وسایل تفریح و آرامش خاطر و تسکین اعصاب مثل سایر ممالک مترقی فراهم نبوده و متأسفانه در دسترس عموم نیست و سینما تقریباً یگانه وسیله ارزان و مناسبی است که در دسترس طبقه دوم و سوم و قسمتی از طبقه اول است خوب این سینماها اگر چنانچه خوب اداره بشود فیلم خوب نمایش داده بشود این وسیله‌ای مثل یک کلاس تربیتی و اگر چنانکه فیلم‌های بد نشان داده شود جز این که سطح فکر و اخلاق جوان‌های ما که ما به امید کشور هستند پایین برود هیچ نتیجه‌ای ندارد (صحیح است) ملاحظه فرموده‌اید که در مجلس محترم سنا هم راجع به این موضوع تذکری داده شده است و بنده از آقای ذوالفقاری که متصدی قسمت رادیو و مطبوعات هستند تعجب می‌کنم که مثلاً جلوی روزنامه‌ها را به عنوان صور قبیحه که چرا فلان عکس را می‌گیرند چاپ می‌کنند خوب آقا این درست است این صور اگر قبیحه است چرا از سینماها که محل مسیر مردم توی خیابان‌ها و جلوی چشم زن و بچه شما گذاشته‌اند جلوگیری نمی‌کنید اگر بد است چه فرق می‌کند چه توی روزنامه ببینند چه کنار خیابان الان آقایان توجه فرموده‌اند که در سینما هم آرتیستی که لخت‌تر باشد و آن نقاط مگو را بیشتر در معرض تماشای چشم‌های حریص بگذارد آن آرتیست‌تر و فیلم بهتر است که برای طبقه جوان ما واقعاً خطرناک است بنده در اینجا یک قصه یادم آمد یک پادشاهی به شکار رفته بود در زمان قدیم از اطرافیانش دور افتاد فقط وزیرش همراهش بود تا عصری تاخت و تاز کرد و به جایی نرسیدند بالاخره عصری خسته و رنجور به وزیر گفت از شکار امروز می‌خواهم برای من یک خوراکی تهیه کنی و بیاوری ولی می‌خواهم بهترین اعضایش را برای من بیاوری وزیر که مردی دانشمند بود رفت قلب و زبان را آورد بعد گفت برو بدترین اعضایش را بیاور باز رفت زبان و دلش را آورد پادشاه تعجب کرد به وزیر گفت چرا هر دو دفعه زبان و دل را آوردی وزیر گفت برای این که دل و زبان اگر منزه باشد بهترین اعضا است و اگر ناپاک و کثیف باشد بدترین اعضا است و من می‌خواهم عرض بکنم که مثل همین مثال چنانچه فیلم خوب نمایش داده شود بهترین وسیله آموزش و وسیله تفریح ارزان و مناسبی است که همه می‌توانند استفاده بکنند و اگر فیلم‌های لخت‌ترین و چاقوکش‌ترین و جنایتکارترین و دزدترین اشخاص باشد بچه من و جنابعالی هم یاد می‌گیرد بشر می‌دانید مقلد است و من اطمینان دارم که در همه خانواده‌ها بعضی پسرهایی و دخترهایی هستند که چیزهایی از سینما یاد گرفته‌اند که در زندگی و وضع خودشان تقلید کرده‌اند بنده پیشنهاد می‌کنم جناب آقای وزیر کشور هنوز وارد موضوع سؤال نشده‌ام اگر آقا حاضر هستید به جای آن چیزی که به دست‌تان داده‌اند و می‌خواهید بخوانید بنده

+++

در خدمت ایشان می‌رویم آیین‌نامه‌ای که وزارتخانه خودشان نوشته است در دست است سینماها را بازدید می‌کنیم می‌بینیم آیا منطبق با آیین‌نامه‌ای که خودشان تهیه کرده‌اند هست یا نیست دستور اصلاحش را بدهند بنده نه تنها از پشت تریبون اعلام می‌کنم که قانع شدم بلکه اظهار تشکر می‌کنم و اگر چنانچه وضع به همین منوال باشد بنده با کمال همراهی که با دولت دارم و از وکلای صد درصد موافق هستم به شما قول می‌دهم که مجدداً به صورت سؤال بلکه به هر صورتی که میسر باشد تا حصول نتیجه این قضیه را تعقیب می‌کنم.

رئیس- آقای وزیر کشور

وزیر کشور- نماینده محترم در اول صحبت‌شان فرمودند که وقتی سؤالی از دولت می‌شود ادارات مربوطه جوابی تهیه می‌کنند و وزرا می‌آورند این البته از لحاظ اصول اداری صحیح هم هست و باید این طور باشد برای این که وقتی سؤالی می‌شود منطبق با یک قسمتی از ادارات است که آن اداره با آن قسمت از هر جهت وارد است و بایستی سؤالی نزد رئیس آن قسمت برود و جواب تهیه بکند و اظهارنظر بکند برای این که مسئولیت در آن قسمت با او است و وزیر هم همیشه بایستی نظر دستگاه‌های خودش را مدنظر بگیرد و اما این جواب‌هایی که داد می‌شود بدانید بدون هیچ گونه نظر خصوصی است و هیچ نظری هم نیست که طرف را قانع بکند یا قانع نکند بلکه این است که حقیقت امر به آقایان عرض شود و اگر حقیقت یک نواقصی هست مرتفع بشود و اگر نیست آقایان بدانند جواب روی چه اصلی بوده است و تصمیمی اتخاذ بکند نسبت به اصل سؤال جنابعالی موضوعی را نفرمودید که چه چیز مورد نظر هست بنده جواب عرض می‌کنم قسمت اول سؤال این است «علت این که در یک سالی از سینماهای متعدد تهران بلیط لژ سی ریال است چیست» بنده نمی‌دانم کدام سینما است (امیدسالار- مولن روژ) نسبت به این سؤال باید عرض کنم که طبقه‌بندی سینماها سابقاً به عهده شهرداری بود و شهرداری بازدید می‌کرد از سینماها و می‌دید وضع هر یک از سینماها از چه قرار است و آنها را طبقه‌بندی می‌کرد درجه 1 و 2 و 3 بعد اگر یک عده‌ای که دستگاه‌شان را خیلی مجهز کرده بودند با چیزهای جدید مثل تهویه هوا و غیره و غیره اینها آمده بودند می‌گفتند که ما روی این درجه‌بندی هم‌ردیف سینما‌های دیگر نیستیم گویا یک درجه لوکس هم معین کرده بودند و بعد وزارت کشور به همان 1 و 2 و 3 طبقه‌بندی کرد و این قیمت‌هایی که برای بلیط‌ها تعیین شده است روی همان درجه‌بندی است بعداً یک کمیسیونی به نام کمیسیون نمایشات تشکیل شد که این کمیسیون فیلم‌ها را می‌دید و روی آن اظهارنظر می‌کرد و همچنین سینماها را بازدید می‌کرد و این طبقه‌بندی را می‌کرد اخیراً بعد از مطالعاتی که در زمان تصدی بنده به عمل آمد یک مطالعاتی روی این امر کرده‌اند و یک آیین‌نامه جدیدی گذراندند و این آیین‌نامه هم خیلی رویش بحث شد در جراید منعکس شد و لازم می‌دانم که این موضوع را به عرض آقایان برسانم که بعضی از جراید ذکر کردند که اختلاف‌نظری بین شهرداری و وزارت کشور است بنده هیچ نوع جوابی ندادم از این لحاظ که اصلاً عادتم نیست که در جراید مصاحبه بکنم یا اظهارنظری بکنم چون حقیقت امر چیزی است که هست وزارتخانه باید کار خودش را انجام بدهد ولی حالا عرض می‌کنم که هیچ وقت اختلاف‌نظری بین شهرداری و وزارت کشور نمی‌تواند باشد برای این که در شهرهایی که انجمن شهر نیست وزیر کشور قائم‌مقام انجمن شهر است و قائم‌مقام انجمن هر تصمیمی که اتخاذ بکند برای شهرداری لازم‌الاجرا است و هیچ وقت نمی‌شود همچو اختلافی باشد نسبت به آیین‌نامه آخری که فرمودند بنده عین آن را قرائت می‌کنم و بعد در اطراف آن صحبت می‌کنم برای این که موضوع روشن شود و تمام نظریاتی که نسبت سؤال دوم و سوم فرمودند در این مستتر است در این آیین‌نامه می‌نویسد «برای بهبود و تغییر وضع فعلی سینماهایی که تعهدات خود را طبق آیین‌نامه و تصویب‌نامه اخیر و طبق نظر کمیسیون اصلی نمایش انجام داده باشند یک چهارم عوارضی که فعلاً از روی هر بلیط به نفع شهرداری اخذ می‌شود بخشوده می‌گردد نظر این بود که سینماها بروند روی این که وضع خودشان را بهبودی بدهند به این طریق که الان ملاحظه می‌فرمایید در سینماها وضع صندلی‌ها و وضع نظافت وضع خود سالن انعکاس صوت وضع تهویه چه در زمستان چه در تابستان اینها همه‌اش به صورت بسیار نامطلوبی است بنده که خودم خیلی عشق به سینما دارم چندین مدت است که روی همین چیزها سینما نمی‌روم برای این که مردم واقعاً در رفاه باشند و بتوانند با یک ذوق و شوقی به این تفریح که در حقیقت تنها تفریح برای آنها است بروند این بود که وزارت کشور در نظر گرفت که وضع سینماها را به یک صورت مطلوبی در بیاورد و این را اگر با این کنترل‌هایی که ما خودمان می‌کنیم می‌خواستیم انجام بدهیم تصور می‌کنم که باز هم فقط رفتن یک بازرس و گفتن چنین و چنان بود این بود که ما گفتیم که کسانی که وضع خودشان را به صورت مطلوبی در بیاورند بازدید می‌شود وقتی محقق شد که دارای این شرایط هست به آنها یک بخشودگی داده می‌شود که بتوانند از آن میزان درآمد مصرف این امر بکنند و تصور می‌کنم که این خیلی منصفانه و از تشریفات اداری هم مبری است در قسمت دوم نوشته‌ایم «به منظور تشویق صاحبان سینماها نسبت به وارد کردن فیلم‌های تعلیمی و تربیتی و تبلیغاتی در صورتی که کمیسیون نمایش در حین بازدید فیلم‌ها به چنین فیلمی برخورد نماید که از نظر اخلاقی مفید به حال جامعه باشد برای فیلم مزبور تقاضای حداکثر یک سوم تخفیف عوارض خواهد نمود» این درست همان نظری است که آقا فرمودند و بنده هم به سهم خودم باید عرض کنم که کسانی که فیلم وارد می‌کنند توجه به این امر نمی‌کند که این فیلم‌ها تأثیر بزرگی در وضع اخلاقی و اجتماعی مردم دارد البته بنده این قدر قدیمی نیست که بگویم هیچ نوع چیزی در فیلم‌ها نباشد که جنبه تفریحی داشته باشد ولی می‌بایستی مراعات اخلاق عمومی بشود و روی همین اصل این ماده را گذاشتیم که فیلم‌هایی که جنبه تعلیماتی و تربیتی و اخلاقی دارد به آنها رسیدگی شود که به وضعی عرض کردم بیشتر تشویق بشوند برای آوردن این فیلم‌ها و البته در قسمت صور قبیحه فرمودید این جنبه پرویاکاند فیلم با جراید خیلی مختلف است جراید را هر کسی می‌خرد و می‌برد منزل و مدتی برای مطالعه در دست دارد و ممکن است آنها را افراد مختلف ازش استفاده کنند ولی این تبلیغات فیلمی یک تصویری است که عابر فقط یک لحطه این را می‌بیند و رد می‌شود (امیدسالار- بچه‌ها هم رد می‌شوند و می‌بینند) خیلی تفاوت دارد از لحاظ آمار با کسانی که جراید را می‌خرند و مدتی در دست دارند قسمت سوم این آیین‌نامه این است که «در مورد فیلم‌های فارسی و یا دوبله به زبان فارسی در صورتی که دوبله در ایران عملی شده باشد یک دوم از عوارضی که از روی هر بلیط به نفع شهرداری اخذ می‌شود بخشوده می‌گردد» این هم برای تشویق فیلم‌های داخلی خودمان است ولی تصور می‌کنم با این توضیحاتی که به عرض آقایان رساندم بدون این که نظری داشته باشم که فقط جوابی داده باشم بلکه نظر این بود که حقیقت آقایان ملاحظه بفرمایند روی چه اصلی بوده است که این آیین‌نامه تدوین شده است تصور می‌کنم تمام این نظریاتی که آقا در چند سؤال فرمودند در این آیین‌نامه ملحوظ است. موضوع دیگر موضوع اجرای این امر است راجع به اجرای این امر بنده این طور در نظر گرفتم برای این که آن ماده اول را به مورد اجرا بگذارند اول می‌روند و تحقیق می‌کنند و می‌بینند که سینما تمام آن شرایط را حائز باشد و بعد از بازدید با نظریه کمیسیون می‌آید پیش خود بنده با شهردار بحث می‌کنیم و بعد اجازه آن تخفیف را می‌دهیم که هیچ نوع تبعیضی نباشد که بگویند کمیسیونی رفت و رسیدگی کرد و فقط روی رفع و رجوع یک تشریفاتی را انجام داد تصور می‌کنم که به این طریق نظر شما تأمین شده باشد اگر سینمای مخصوصی هست که مخالف ماده اول است مورد نظر آقایان است آن را بفرمایید که بنده دستور بدهم رسیدگی کنند (امیدسالار- مولن روژ)

رئیس- آقای امیدسالار

امیدسالار- بنده از جناب آقای وزیر محترم کشور متشکرم که قدری خشکی را از این سؤال و جواب برداشت می‌کنم که اداره مربوطه مطلع است و بگوید و اظهار اطلاع کند ولی می‌خواستم استدعا کنم که آقایان وزرا اکتفا به همان نامه نکنند و مثلاً چه مانعی دارد که وزرای محترم کشور شخصاً‌ بروند طبق این صورت که بنده گرفتم که 14 سینمای درجه اول و دو سینمای لوکس هست اینها را بروند ببینند اگر آقای دکتر جلالی آمدند اینجا و فرمودند من که دکتر جلالی هستم آن سینمایی را که به نام لوکس معرفی شده است دیدم واجد شرایط مشروحه در آیین‌نامه است بنده قانع می‌شوم ولی به شرطی که جنابعالی بیایید اینجا بگویید که رفتم دیدم من الان به سرکار عرض می‌کنم که آن سینمایی که بنده نوشتم مولن روز است روژ است بنده اهل سینما هستم و این تنها تفریح بنده است مثل اغلب افراد این مملکت این سینمای مولن روژ با سینما رکس یا سینما سعدی یا سینما سهیلا هیچ تفاوتی ندارد چرا باید بلیط لژ را سه تومان بفروشد در صورتی که 25 ریال است این یک بام و دو هوا یعنی چه؟ بنده هیچ دلیل قانع‌کننده‌ای برای این کار نمی‌بینم و از آقای وزیر محترم کشور تقاضا می‌کنم همین امروز که به وزارت کشور رفتند دستور بفرمایند بروند ببینند که این سینما سر مردم کلاه نگذارد جلوی این چیزها را بگیرید اگر قدرت ندارید چرا اسمش را می‌گذارید دولت، دولت مقتدر اما راجع به سایر قسمت‌های دیگر نسبت به تبدیل وضع سینما چون سینما تنها وسیله تفریح مردم است نسبت به آن توجه بیشتری بفرمایید به فیلم‌ها توجه کافی نمی‌شود اما نسبت به عوارض، اگر به مورد اول و دوم سؤال بنده توجه بفرمایید یعنی نسبت به سالن و نسبت به مطابقت با آیین‌نامه در وضعیت سالن و نسبت به قلم‌های اختلافی برای بچه‌ها و جوانان در روزهای جمعه توجه بفرمایید اشکالی ندارد با این که آقایان نمایندگان شاید توجه نداشته باشند که عوارض سینما برای شهرداری رقم بزرگی را تشکیل می‌دهد و بسیار زیاد است این عوارضی که شهرداری می‌گیرد در سال هفت میلیون و کسری تومان یعنی در حدود 8 میلیون تومان است و با ترتیبی که در این آیین‌نامه داده‌اند تقریباً چهار میلیون از بین می‌رود یعنی 50 درصد عواید شهرداری از فیلم‌ها کم می‌شود ولی اگر شما این شرایط را انجام دادید چون این پولی است که برای مردم خرج می‌شود و آسایش‌شان تأمین می‌شود مانعی ندارد از راه دیگری جبران بشود ولی اگر آسایش مردم تأمین شود و هم چهار میلیون تومان از بین برود و شما و شهرداری مجبور بشوید از راه دیگری برای جبران این کسر عوارض

+++

بگیرید این صحیح نیست که این پول تنها به جیب صاحبان سینما برود و این که سینماها می‌گویند ضرر دارد این را بنده تحقیق کردم که در 10 سال یا 15 سال اخیر سینما‌ها مبالغ زیادى منفعت برده‌اند بیست سال پیش چند سینما در تهران بود الان 48 سالن سینما هست بازار سیاه هم دارد سرقفلى هم دارد و یکى از سینماها را که سه دانگش را یک مرد خیرى وقف کرده است چون مقام معظم ریاست مجلس هم جزء نظار این کار هستند و اطلاع دارند سه دانگ از یک سینما در سال 48 هزار تومان عایدى خالصش است یعنى 6 دانگ 96 هزار تومان عایدى خالص یک سینما است پس بنابراین مدیران سینما نباید به آقا بگویند که براى ما ضرر دارد یعنى فیلم‌هاى خلافى و تربیتى در همه جاى دنیا گران است (حمید بختیار- همچو چیزى نیست خود بنده شریک هستم) عرض کردم شنیده‌ام درست نمی‌دانم (حمید بختیار- هر کسى که این حرف را زد به خود گفته تکذیب می‌کنم) بنده وارد به جزئیات شاید نباشم (قنات‌آبادى- آقا این مرد خیر اسمش چیست؟)

رئیس- آقاى قنات‌آبادى شما چرا دخالت مى‌کنید؟

امیدسالار- حالا به هر صورت بنده از آقا تقاضا می‌کنم به قسمت سوم سؤال بنده توجه بفرمایید قسمت دو چیزى است بین خودتان و شهردارى که می‌توانید قضیه را حل کنید.

رئیس- آقاى وزیر کشور

وزیر کشور- بنده چون نمی‌دانستم که چه سینمایى مورد نظر ایشان است و حالا اسم بردند تحقیق می‌کنم و به عرض‌شان می‌رسانم و نسبت به سایر سینماها خواهش می‌کنم که صورت را به بنده لطف بفرمایید که بنده در اطرافش تحقیق کنم در جواب این سؤالات ذکر شده بود که براى بررسى کامل خوب است که خود من به اتفاق شهردار برویم و آنجاها را بازدید کنیم من این را ذکر نکردم براى این که ممکن است فرصتى پیش نیاید ولى سعى می‌کنم براى تفریح هم که شده این موارد خود بنده ببینم نسبت به تقلیل عوارض شهردارى که فرمودند الان هیچ نوع تغییرى در وضع داده نشده که عوارض کم بشود اما اگر آن شرایط را دارا باشند حق این است که منافع مردم را با صرف‌نظر از آن عواید تأمین بکنیم نسبت به سینماى وقف که در ضمن صحبت فرمودند این شخص پیش من آمد و اظهار کرد که دولت شما می‌خواهد از کار خیر جلوگیرى کند بنده گفتم من اگر یک تومان دارم این قدر استطاعت دارم یک ریال به فقرا می‌دهم و اگر دو تومان باشد 2 ریال اگر 5 تومان باشد بیشتر این ضررى به شما نمی‌رساند این عوارض شهردارى است و من حق ندارم از عواید مردم کم بکنم و بد هم دیگران چون خود شهردارى هم یک قسمت از این عوایدش را براى همین کارهاى خیر می‌گذارد ولى نمی‌تواند که روى وجوه عمومى یک بخش‌نامه‌اى صادر کند و از وجوه مردم یک مبلغى را بگیرد و به مصارف دیگر برساند از این لحاظ بنده را هم عاق کردند و گفتند شما خیرى در دنیا نخواهید دید گفتم یک چیز فقط هست و آن خدا است که مافوق همة موجودات و ما است و به حرف من و شما گوش نمی‌دهد و عادلانه قضاوت می‌کند (احسنت).

6- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون دارایى راجع به ضرب مسکوک طلا و ارسال به مجلس سنا

رئیس- گزارش کمیسیون دارایى راجع به ضرب مسکوک طلا مطرح است گزارش کمیسیون قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون قوانین

دارایى به مجلس شوراى ملى

کمیسیون دارایى در جلسه 2 دی ماه 1336 لایحه شماره 25003 دولت راجع به ضرب مسکوکات طلا را با حضور آقاى معاون وزرت دارایى براى شور دوم مورد رسیدگى قرار داده مواد پیشنهادى دولت را تصویب نمود اینک گزارش آن را در تأیید خبر شور اول تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید:

ماده اول- از تاریخ تصویب این قانون نوع و مشخصات مسکوکات طلا به شرح زیر تعیین می‌شود:

الف) مسکوکات طلا پنج پهلوى داراى 611910/ 36 گرم طلاى خالص و قطر آن چهل میلیمتر است. حد ترخص وزن دو در هزار می‌باشد.

ب) مسکوک طلاى دو و نیم پهلوى داراى 305955/ 18 گرم طلاى خالص و قطر آن سى میلیمتر است حد ترخص وزن دو در هزار می‌باشد.

ج) مسکوک طلاى یک پهلوى داراى 322387/ 7 گرم طلاى خالص و قطر آن بیست و دو میلیمتر است. حد ترخص وزن دو و نیم در هزار می‌باشد.

د) مسکوک طلاى نیم پهلوى داراى 661191/ 3 گرم طلاى خالص و قطر آن نوزده میلیمتر است. حد ترخص وزن دو و نیم در هزار می‌باشد.

ه) مسکوک طلاى ربع پهلوى داراى 8305955/ 1 گرم طلاى خالص و قطر آن شانزده میلیمتر است حد ترخص وزن پنج در هزار می‌باشد.

و) مسکوک طلاى خسروى داراى 91529775/ 0 گرم طلاى خالص و قطر آن چهارده میلیمتر است حد ترخص وزن هفت و نیم در هزار می‌باشد.

تبصره 1- مسکوک پهلوى و نیم پهلوى موضوع بندهاى (ج) و (د) که به موجب ماده اول قانون اصلاح قانون واحد مقیاس پول مصوب 22 اسفند ماه 1310 تا این تاریخ رواج قانونى داشت تغییرى در مشخصات آنها داده نشده است‏.

تبصره 2- مسکوک ربع پهلوى که طبق تصویب‌نامه شماره 41332 مورخ 27 بهمن ماه 1337 هیئت دولت ضرب گردیده تأیید مى‌شود و از این پس قطر آن طبق قسمت (ه) از چهارده میلیمتر به شانزده میلیمتر تغییر می‌یابد.

ماده دوم- کلیه مسکوکات مذکور در ماده اول مدور و با زنجیره خواهد بود.

ماده سوم- یک طرف مسکوکات طلا تمثال اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران و تاریخ ضرب و طرف دیگر آنها شیر و خورشید و نام مسکوک را خواهند داشت.

ماده چهارم- میزان عیار مسکوکات طلا عبارت از نهصد در هزار طلاى خالص و یکصد در هزار مس یا آلیاژى از نقره و مس خواهد بود و حد ترخص عیار آنها دو در هزار می‌باشد.

ماده پنجم- ضرب کلیه مسکوکات مذکور در این قانون منحصراً در ضرابخانه شاهنشاهى به عمل خواهد آمد و ضرب آن در برابر پرداخت دستمزدى که ضرابخانه شاهنشاهى تعیین خواهد کرد براى عموم آزاد است.

ماده ششم- هر قانون و یا موادى از قوانین که با مقررات این قانون مغایرت داشته باشد ملغى است.

مخبر کمیسیون دارایى- مشایخى‏

رئیس- شور دوم است. ماده اول آن مطرح است کسى اجازه صحبت نخواسته بنابراین باید رأى گرفت آقایانى که با ماده اول این گزارش موافق هستند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده دوم- کلیه مسکوکات مذکور در ماده اول مدور و با زنجیره خواهد بود.

رئیس- در ماده دوم کسى اجازه نخواسته بنابراین رأى گرفته می‌شود آقایانى که با ماده دوم موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده سوم- یک طرف مسکوکات طلا تمثال اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران و تاریخ ضرب و طرف دیگر آنها شیر و خورشید و نام مسکوک را خواهند داشت.

رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود به ماده سوم آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده چهارم مطرح است و قرائت مى‌شود.

(ماده چهارم به شرح زیر قرائت شد)

ماده چهارم- میزان عیار مسکوکات طلا عبارت از نهصد در هزار طلاى خالص و یکصد در هزار مس یا آلیاژى از نقره و مس خواهد بود و حد ترخص عیار آنها دو در هزار می‌باشد.

رئیس- مخالفى نیست لذا رأى گرفته می‌شود به ماده چهارم آقایانى که با ماده چهارم موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده پنجم مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده پنجم- ضرب کلیه مسکوکات مذکور در این قانون منحصراً در ضرابخانه شاهنشاهى به عمل خواهد آمد و ضرب آن در برابر پرداخت دستمزدى که ضرابخانه شاهنشاهى تعیین خواهد کرد براى عموم آزاد است.

رئیس- مخالفى نیست لذا رأى گرفته مى‌شود به ماده پنجم آقایانى که با ماده پنجم موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده ششم مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده ششم- هر قانون و یا موادى از قوانین که با مقررات این قانون مغایرت داشته باشد ملغى است‏.

رئیس- مخالفى نیست لذا رأى گرفته مى‌شود به ماده ششم آقایانى که با ماده ششم موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد رأى گرفته مى‌شود به مجموع مواد این گزارش آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به مجلس سنا فرستاده مى‌شود.

7- شور اول گزارش کمیسیون امور استخدام راجع به اجازه استخدام کارمندان فنى

رئیس- گزارش شور اول لایحه دولت راجع به مستخدمین فنى که به کمیسیون استخدام رفته بود مطرح است و قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون استخدام

به مجلس شوراى ملى

کمیسیون امور استخدام لایحه شماره 26945 مورخ 28/ 8/ 36 دولت راجع به استخدام کارمندان فنى وزارتخانه‌ها را با حضور آقاى معاون وزارت دارایى مورد رسیدگى و شور قرار داده و پس از مذاکرات مفصل با اصلاحاتى که در آن به عمل آورد تصویب و اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- استخدام جدید ممنوع است مگر در موارد زیر:

معلم- قاضى- مهندس- پزشک- دامپزشک- دندانپزشک- داروساز- بهدار- ماما- پرستار- مترجم- ماشین‌نویس- کارمندان فنى بهداشتى و کشاورزى

+++

راننده- تلفنچى- سیم‌بان- پیک پست- پاسبان- ژاندارم و مستخدمین جزء مدارس و مستخدمین جزء نمایندگى‌هاى ایران در خارجه و آشپز و رختشوى.

در صورت احتیاج به استخدام کارمندان مذکور وزارتخانه‌ها و مؤسسات و بنگاه‌هاى دولتى مؤظف هستند دلایل لزوم استخدام را به هیئت دولت گزارش داده و پس از رسیدگى و تصویب هیئت وزیران در حدود بودجه مصوب استخدام به عمل آید.

تبصره 1- شهربانى کل کشور و ژاندارمرى کل کشور مجاز هستند در حدود بودجه مصوب از محل پست افسران و کارمندان و درجه‌داران و افراد و خدمتگذاران مستعفى یا بازنشسته یا اخراجى یا متوفى بدون تشریفات مندرج در ماده فوق افراد و بازرس انتظامى استخدام نمایند.

تبصره 2- وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولت به هیچ‌وجه حق ندارند کسانى را که به سمت‌هاى فوق استخدام کرده و یا خواهند کرد به خدمت نوع دیگر مشغول نمایند.

تبصره 3- کلیه وزارتخانه‌ها مسئول اجراى این قانون می‌باشند.

مخبر کمیسیون استخدام- احمد مهران

گزارش از کمیسیون بودجه به

مجلس شوراى ملى

کمیسیون بودجه با حضور آقاى معاون وزارت دارایى در جلسة 18 دی ماه 36 لایحه استخدام کارمندان فنى وزارتخانه‌ها را مورد رسیدگى و بحث قرار داده و در نتیجه خبر کمیسیون استخدام را تأیید اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون بودجه- مهدى مشایخى‏

رئیس- آقاى دکتر دادفر مخالف هستید؟ (دکتر دادفر- بلى) بفرمایید.

دکتر دادفر- با تمام جدیتى که می‌شود که مسئله استخدام در کشور ما به یک صورت مطلوبى در بیاید ولى متأسفانه هر روز یک لایحه و هر روز یک نوع اجازه و مقررات مى‌آید و آن سازمانى که در نظر است که داراى یک کادر معین باشد به هم می‌زند در اینجا دولت اجازه مطلق خواسته است در این لایحه براى استخدام یک طبقاتى که به آنها احتیاج دارد و خواهد داشت وقتى عنوان می‌شود که لایحه تبدیل کارمندان پیمانى به رسمى وارد دستور بشود دولت مدعى می‌شود که آقا من لایحه کادر آورده‌ام لایحه سازمان وزارتخانه‌ها را آوردم و تکلیف اینها را در آنجا روشن خواهم کرد ولى قبل از این که آن لایحه کادر و سازمان تصویب بشود باز مجوز استخدام می‌خواهد براى پاسبان و ژاندارم و مهندس و طبیب اگر واقعاً در حال حاضر احتیاج دارد تعدادش را معین کند مثل وزارت راه و در حدود احتیاجش استخدام کند و اگر احتیاح ندارد و دستورالعمل کلى می‌خواهد این با لایحه‌اى که الان تحت مطالعه است مغایر است براى این که وقتى سازمان یک وزارتخانه معلوم شد احتیاجاتش هم در همان حدود معلوم خواهد شد عرض بنده این است که نباید در دستگاه دولتى بین کارمندان از نقطه‌نظر مزایا و طرز خدمت فرقى باشد بنده به این نکته خیلى معتقد هستم و عقیده دارم که این فرق و این تفاوت بین دو نفر که کار واحدى را با میزان حقوق متفاوت انجام می‌دهند تأثیر روحى خیلى بدى دارد براى جلوگیرى از این کار همان لایحه سازمان وزارتخانه‌ها که به مجلس تقدیم شده بنده تصور می‌کنم اگر تکلیف کلیه کارمندان پیمانى و رسمى و غیررسمى دولت در آن لوایح معین بشود ایده‌آل است ولى اگر معین نشود هر روز به عنوان کارمند پیمانى طبیب استخدام بکند و بعد از یک مدتى اینها بشوند ده نفر و یا صد نفر و اینها بیایند و برای‌شان یک مقررات و یک قانون خاصى بیاورند بعنوان پیمانى و بعد هم لایحه‌اى بیاورند که رسمى‌شان بکنند به این ترتیب یک روزى ما مواجه می‌شویم با یک عده کثیرى کارمندان پیمانى و غیررسمى چنانکه الان هم مواجه هستیم که هر روز دادشان به هوا بلند است و حق هم دارند و می‌گویند شما براى یک کارگر ساده در یک کارگاه تأمین دارید یعنى کارگر طبق قانون کار داراى یک حقوقى است که اگر فوت کرد و یا در یک سانحه‌اى از بین رفت حقوق عائله‌اش تأمین است بنده از دولت می‌پرسم که این 25 هزار کارمندان پیمانى در دستگاه دولت چه تأمینى دارند؟ اصلاً از حقوق یک کارگر ساده از مزایاى حقوق یک کارگر ساده استفاده نمى‌کنند این باعث یأس می‌شود عملاً هم تمام کارهاى حساس این دستگاه‌ها به اینها محول شده است نه این که پیمانى هستند و به اصطلاح آتیه ندارند اختیارشان دست وزارتخانه است که هر دقیقه می‌تواند بیرون‌شان کند تمام کارهاى حساس را هم داده‌اند به اینها و آنهایى که رتبه‌هاى 8 و 9 هستند در خیابان‌ها مى‌گردند و این کارمندان پیمانى با کمال وظیفه‌شناسى کارشان را انجام می‌دهند چون تقاعد ندارند، بازنشستگى ندارند از مزایاى مرخصى و معذوریت و استعلاجى استفاده نمى‌کنند یک اشخاصى هستند که دولت گفته تو با من قرارداد دارى هر چه من عمل کردم باید بپذیرى ما حرفى نداریم اینها را مى‌شود در دستگاه نگاه داشت از نظر قانون دولت عمل خلافى مرتکب نشده است براى این که این قرارداد است و آمده است این قرارداد را امضا کرده است اما نباید این 25 هزار نفر را که سى سال یا چهل سال در دستگاه شما کار کرده‌اند و هیچ کدام‌شان را به عنوان عدم احتیاج بیرون نکردید همین طور بمانند، آتیه اینها باید تأمین بشود اینها تقاضاشان این بود که ما را رسمى بکنید ما تعهد مى‌کنیم که اضافه و چیزهاى دیگر نخواهیم، لااقل با این سابقه‌اى که ما داریم حقوق تقاعد بپردازیم که اگر چهل سال خدمت کردیم لااقل آتیه بچه‌هاى ما تأمین شده باشد و به بودجه دولت هم تحمیل نمى‌شود که 25 هزار نفر تقاعد مى‌پردازند اگر احتمال مى‌دهیم که این کارمندان وقتى رسمى شدند یک تقاضایى داشته باشند بنده تعهد می‌کنم که در این مجلس راجع به این کار تصمیم گرفته شود در همین مجلس آن تقاضاى احتمالى آنها با قانون از میان ببریم، اما آتیه اینها روشن بشود خود جنابعالى و دولت به این امر توجه خاصى بفرمایید این 25 هزار نفر هر روز شکایت از وضع‌شان مى‌کنند و یک وضعى دارند در دستگاه دولتى که همیشه این نارضایتى را بین سایر افراد هم پخش مى‌کنند حق هم دارند چون دولت نمى‌تواند هر روز در پیمان اینها تجدیدنظر بکند یا این که پیمان‌شان را لغو کند غرضم این بود که از نظر کلى کار اصولاً این لایحه مسکوت بماند تا لایحه سازمان وزارتخانه‌ها که الان مطرح است و قبل از همه هم ان‌شاءالله کارش تمام می‌شود و با کمک و مساعدتى که آقایان دارند و کمیسیون خاصى با کمال علاقمندى و دقت رسیدگى کند وقتى آن لایحه آمد و کادر وزارتخانه‌ها ثابت شد قهراً تکلیف اینها معین خواهد شد یعنى در سازمان و کادر گفته خواهد شد اگر یک قاضى متقاعد شد جایش کى بیاید به این ترتیب براى یک قانون اختصاصى لزوم و موردى پیدا نمی‌شود خواهند گفت اگر کسى مرد تکلیفش چه خواهد شد و اگر متقاعد شد تکلیفش چیست دیگر یک لایحه استثنایى بیاوریم در اینجا تصویب بکنیم و اصل کلى را در نظر نگیریم ضرورت ندارد این ضرورت وقتى درست بود که شما لایحه کادر را نمى‌آوردید اینجا وقتى آن را آورده‌اید و تصویب خواهد شد و تکلیف بازنشسته‌ها و فوت شده‌ها معلوم خواهد شد این اصولاً زائد است‏.

رئیس- آقاى دکتر رضایى موافق هستید (دکتر رضایى- بلى) تأمل بفرمایید که مخبر صحبت کند بعد شما صحبت بفرمایید (احمد مهران- ایشان صحبت کنند بعد بنده صحبت می‌کنم) بفرمایید.

دکتر رضایى- جناب آقاى دکتر دادفر توجه بفرمایند بنده قبل از این که به اصل موضوع بپردازیم ذکر یک مطلب را در اینجا لازم می‌دانم و آن تمایزى است که بین این لایحه یعنى در حقیقت اختلافى است که بین این لایحه و لایحه سازمان وزارتخانه‌ها موجود است لایحه سازمان وزارتخانه‌ها همان طور که خود جنابعالى فرمودید مربوط به کادر وزارتخانه‌ها است (صفارى- کادر ثابت) مربوط به مشاغل است نه مربوط به شاغلین و این لایحه مربوط به کسانى است که می‌خواهند آن مشاغل را پر بکنند لذا این دو از هم مجزا است ولى در ضمن بنده هم تصدیق می‌کنم که با یکدیگر رابطه دارند اما قبل از این که بنده در مقام دفاع از این لایحه بربیایم لازم مى‌دانم با اجازه آقایان محترم یک تاریخچه بسیار مختصرى به عرض همکاران محترم برسانم آقایان یقیناً به خاطر دارند که در لوایح بودجه و در قوانین بودجه سال 34 و 35 تبصره‌هایى وجود داشت که منع استخدام را به وجود مى‌آورد یعنى جلوگیرى می‌کرد از استخدام مگر در موارد خاصى که آن هم با اجازه کمیسیون بودجه مجلس شوراى ملى بود در بودجه سال 1336 هنگامى که دولت لایحه را تقدیم کرد همین تبصره مجدداً گنجانیده شده بود و ذکر شده بود ولى به دلایلى که آقایان محترم به خاطر دارند تصمیم گرفته شد که آن تبصره از لایحه بودجه حذف بشود و جداگانه در کمیسیون‌هاى مربوطه مجلس شوراى ملى مورد بحث و مداقه قرار بگیرد مدت مدیدى طول کشید و به دلایلى کمیسیون‌ها این تبصره را در دستورشان نگاه داشته و گزارش مربوط به این تبصره تقدیم مجلس شوراى ملى نشد در خلال این مدت در حقیقت یک ابهامى وجود داشت که آیا حال که تبصره مربوط به منع استخدام از لایحه پیشنهادى دولت حذف شده است آیا استخدام بلامانع است یا مانع دارد و البته عقاید مختلفى موجود است بنده شخصاً از آن اشخاصى هستم که فکر مى‌کنم با حذف این تبصره از لایحه بودجه سال 1336 در خلال این مدت استخدام بلامانع بود ولى خوشبختانه وضع یک طورى فراهم شد که وزارتخانه‌ها اقدام به استخدام نکردند و وزارتخانه‌هایى که احتیاج به استخدام جدید داشتند براى این که مواجه با این ابهام نشوند و در حقیقت این ابهام را از بین ببرند لوایح جداگانه براى استخدام اشخاص مورد نیازشان تقدیم داشتند و آقایان به خاطر دارند که در مورد وزارت فرهنگ و وزارت راه مجلس شوراى ملى (صدرزاده- و گمرکات) استخدام عده‌اى اشخاص را به این وزارتخانه‌ها اجازه داد دولت ملاحظه کرد و بنا به عقیده بنده درست بود این اصولاً صحیح نیست که هر روز وزارتخانه‌هایى که احتیاج به استخدام دارند ناگزیر شوند که بیایند وقت مجلس شوراى ملى را بگیرند براى استخدام یک عده‌اى و صحیح نیست که براى 5 نفر یا دو نفر و یا سه نفر بیایند و از مجلس شوراى ملى تقاضاى اجازه استخدام بکنند (عمیدى‌نورى- این تذکر بنده بود) در نتیجه دولت تصمیم گرفت که همان تبصره‌اى که در لایحه بودجه 1336 گنجانیده شده بود او را به عنوان یک لایحه تقدیم مجلس شوراى ملى بکند و در ضمن ذکر منع استخدام یک موارد به‌خصوصى را اجازه استخدام بخواهد البته مطابق لایحه دولت اجازه کمیسیون بودجه مجلس شوراى ملى قید شده بود این

+++

لایحه هنگامى که در کمیسیون بودجه مطرح شد یک مطلب بسیار اساسى مورد توجه اعضاى محترم کمیسیون بودجه قرار گرفت و آن این بود که آیا پس از این که ما هر ساله در بودجه‌هاى تفصیلى وزارتخانه‌ها استدعا می‌کنم به این مطلب توجه خاص بفرمایید در بودجه‌هاى تفصیلى وزارتخانه کنترل پرسنل آن وزارتخانه‌ها را داریم و می‌توانیم از طریق به رسیدگى به بودجه تفصیلى وزارتخانه‌ها امر استخدام جدید را کنترل بکنیم آیا ضرورى است که براى همین امر به دولت بگوییم که هر وقت بخواهى استخدام بکنى دوباره بیا و از کمیسیون بودجه اجازه استخدام بگیر منظور مجلس شوراى ملى و هدف مجلس شورای ملى که هدف بسیار صحیح و بسیار مقدسى است این است که تا حد امکان از استخدام غیرضرورى جلوگیرى بکند (صحیح است) و براى این امر یک کنترلى لازم است اما دو کنترل که لازم نیست یک کنترل لازم است یعنى که مجلس شوراى ملى بتواند در موقعى که نیتش قرار می‌گیرد بگوید که ما اجازه نمی‌دهیم که این عده جدید استخدام شوند این را ما به آسانى می‌توانیم هنگام تصویب بودجه‌هاى تفصیلى وزارتخانه‌ها در کنترل خودمان قرار بدهیم (صدرزاده- نه آقا نمی‌شود) خدمت‌تان عرض می‌کنم بنده متشکر می‌شوم که آقایان و دوستان گرامى بنده را از این اشتباه خارج بکنند یعنى بنده شخصاً فکر می‌کنم که این کنترل میسر است و خیلى متشکر می‌شوم که بنده را از این اشتباه خارج بکنند چرا فکر می‌کنم که این کنترل میسر است براى این که هر ساله هنگامى که بودجه تفصیلى وزارتخانه‌ها تقدیم کمیسیون بودجه می‌شود (دکتر دادفر- نمی‌شود آقا) اجازه بفرمایید آقاى دکتر دادفر هنگامى که بودجه تفصیلى در مجلس شوراى ملى به کمیسیون بودجه تقدیم می‌شود و رقم بودجه تفصیلى در آنجا مورد بحث قرار مى‌گیرد جناب آقاى اسفندیارى ما در آنجا می‌بینیم که تعداد کارمندان جزء به جزء ذکر می‌شود یعنى ذکر می‌شود که چند کارمند رتبه 9 و چند کارمند رتبه 8 و رتبه 7 و قس علی‌هذا همین طور چند نفر کارمند پیمانى ملاحظه می‌فرمایید جناب آقاى صدرزاده سال بعد این لایحه مربوط به بودجه و بودجه تفصیلى می‌آید اگر ما این دو لایحه را با هم مقایسه بکنیم و ببینیم که ارقام مربوط به پرسنل و تعداد کارمندان در هر رتبه و کارمندان پیمانى با هم فرق ندارند در آن صورت آیا می‌توانید مطمئن باشید که استخدام جدیدى انجام شده است جواب تا آنجایى که بنده اطلاع دارم مثبت است یعنى هنگامى که این ارقام و تعداد کارمندانى که در بودجه‌هاى تفصیلى ذکر شده است مساوى هستند استخدام جدیدى انجام نشده است اما اگر این ارقام فرق بکند و تعداد کارمندان تعداد اشخاصی که در آنجا ذکر شده است اضافه شده باشد در اینجا است که مجلس شورای ملى و کمیسیون بودجه مى‌بینند وزارتخانه‌اى یک عده کارمند اضافى به کادرش اضافه می‌کند پرسنلش را اضافه می‌کند اینجا است که کمیسیون بودجه مى‌تواند کنترلش را معمول بدارد یعنى بگوید خیر من اجازه نمی‌دهم که به تعداد کارمندان خودتان اضافه کنید چون من در این امر به‌خصوص و در این وزارتخانه به‌خصوص استخدام جدید را جایز نمی‌دانم یعنى کمیسیون بودجه مى‌تواند آن کنترلی را که مورد نظر مجلس شورای ملى است معمول بدارد و بگوید که من استخدام جدید را اجازه نمی‌دهم ولى اگر توضیحاتى را که وزیر مربوطه داد قانع‌کننده بود همان طورى که آقاى وزیر فرهنگ آمدند و به مجلس شوراى ملى و گفتند که ما به معلم احتیاج داریم و آقایان را قانع کردند و ما هم رأى دادیم همین توضیحات را در کمیسیون دادند و ما هم قانع شدیم که این مقدارى که در لایحه ذکر شده است و مورد احتیاج است تصویب خواهیم کرد ولى قدر مسلم این است که ما در آنجا مى‌توانیم کنترل لازم را معمول بداریم حالا آیا ضرورى است مجدداً پس از این که کمیسیون بودجه یک بار استخدام این اشخاص را ضرورى دانست بگوییم که یکبار دیگر بیایند و اجازه از ما بخواهند بنده بایستى عرض بکنم که دولت هنگامى که لایحه‌اى که گزارش آن امروز مطرح است تقدیم کرد در آنجا مانند همان تبصره‌هاى قبلى ذکر شده بود که براى هر استخدامى بایستى کمیسیون بودجه مجدداً اجازه بدهد اما در کمیسون بودجه بنده شخصاً از طرفداران این نظر بودم که این ضرورى نیست و این که شخصاً بنده مدافع این نظر بودم می‌گفتم ضرورى نیست که کمیسیون بودجه مجدداً اجازه بدهد براى این بود که مسئولیت در امر استخدام در گذشته لوث شده بود و مرتب از وزارتخانه‌هاى مربوط تقاضاى استخدام مى‌شد وزارتخانه‌ها می‌گفتند ما حرفى نداریم ولى مجلس شورای ملى اجازه نمی‌دهد اشخاص می‌آمدند می‌گفتند آقا شما به مجلس شوراى ملى پیشنهاد بکنید و ما هم موافقت مجلس شوراى ملى را سعى می‌کنیم که جلب بکنیم و آقایان یادشان هست که به چه نحوى مى‌آمدند و هر روز می‌گفتند که این استخدام مربوط به ما است و تصویب بکنید البته اعضاى کمیسیون بودجه هیچ وقت تحت تأثیر این حرف‌ها قرار نمی‌گرفتند و قضاوت عادلانه مى‌کردند ولى تصدیق می‌فرمایید که در این جریان مسئولیت لوث می‌شود یعنى دولت سعى می‌کند که مسئولیت در این امر را به گردن مجلس شورای ملى بیندازد و هنگامى که ما صحبت از کارمندان اضافى و استخدام‌هاى جدید می‌کردیم دولت در مقابل می‌گفت که این را به اجازه خود شما انجام دادم و کمیسیون بودجه این را گفته است بنده معتقدم که اگر در آتیه هم اگر این حرف را بزنید جایز است یعنى ما در کمیسیون بودجه در هر صورت هنگام کنترل بودجه هنگام تصویب بودجه به این امر رسیدگى می‌کنیم و فقط با اجازه مجلس شوراى ملى است که استخدام جدید به عمل مى‌آید ولى با این تکلیف و با این وضعى که این گزارش تنظیم شده است مسئولیت لوث نمی‌شود یعنى هنگامى که بودجه می‌آمد جناب آقاى وزیر دارایى می‌آیند در کمیسیون بودجه و مى‌خواهند از بودجه تفصیلى سال 37 دفاع بکنند و رقم کارمندان اضافه شده است اعتبار اضافى براى این امر تقاضا می‌کنند اینجا است که خودشان مسئولیت مستقیم را حس می‌کنند و حس می‌کنند که باید به مجلس شورای ملى و کمیسیون بودجه جواب بدهند که این عده براى این امر به‌خصوص لازم است و این اعتبار را لازم دارد به این دلیل بود که در کمیسیون بودجه ما گفتیم خیر آقاى ما نمى‌خواهیم مسئولیت را لوث بکنیم ما مى‌خواهیم که مسئولیت مشخص و معلوم بشود شما اگر فکر کرده‌اید که به استخدام جدید احتیاج دارید و حاضر هستید مسئولیت را قبول کنید و بگویید که این اشخاص مورد نیاز ما هستند در این صورت به هیئت دولت ببرید و هیئت دولت پس از این که تصویب کرد، اینجا توجه بفرمایید، تمام نمی‌شود بایستى براى این استخدام جدید تقاضاى اعتبار تازه‌اى، مخصوصاً در بودجه تفصیلى اعتبار اضافى بخواهید، وقتى که آمد به کمیسیون بودجه و مجلس شورای ملى و اگر مجلس شوراى ملى و کمیسیون صلاح دانست می‌گوید بسیار خوب این استخدام جدید را انجام بدهید ولى اگر صلاح ندانست مجلس شورای ملى و کمیسیون بودجه در همانجا کنترل خودش را معمول می‌دارد و جلوگیرى می‌کند، به این دلیل بود که ما گفتیم که صلاح است که بگوییم اگر هیئت دولت تشخیص داد مى‌توانند استخدام بکنند، البته پس از کسب اجازه براى پرداخت حقوق آنها که توسط کمیسیون بودجه در هنگام تصویب بودجه‌هاى تفصیلى انجام مى‌شود. این قسمتى بود که در این لایحه تازگى داشت و بنده فکر مى‌کنم که کمیسیون بودجه در این امر یک عمل بسیار مناسبى و مفیدى را انجام داده و امیدوارم مورد توجه آقایان نمایندگان قرار بگیرد اما یک مطلب دیگرى که در این لایحه وجود دارد در ابتداى این ماده واحده می‌گوید استخدام جدید ممنوع است مگر در موارد زیر که ذکر شده است، آقایان قرائت می‌فرمایند، در اینجا ملاحظه مى‌فرمایند موارد بسیار زیاد است و خوشبختانه شور اول است و آقایان نمایندگان محترم می‌توانند پیشنهاداتى بدهند و مواردى را که جایز نمى‌دانند جلوگیرى بکنند و حذف بکنند البته بنده هم تصدیق می‌کنم که در گذشته آمده‌اند و گفته‌اند ما احتیاج به ماشین‌نویس داریم و براى استخدام ماشین‌نویس اجازه استخدام خواسته‌اند و اعتبار لازم را تحصیل کرده‌اند اما پس از آن که این ماشین‌نویس را استخدام کردند و چند صباحى به عنوان ماشین‌نویس انجام وظیفه کرده بعد شغلش عوض می‌شود و رئیس شعبه می‌شود، رئیس دایره می‌شود، که محققاً عملى مناسب نیست و بسیار مضر است و به همین دلیل بود که در این لایحه تبصره‌اى گنجانده شد که من فکر می‌کنم با نظر مثبت مجلس تطبیق می‌کند و آن این است که هنگامى که دولت می‌آید در کمیسیون بودجه و به وسیله بودجه‌هاى تفصیلى اعتبار براى ماشین‌نویس می‌گیرد، اعتبار براى مهندس مى‌گیرد، اعتبار براى پیک پست می‌گیرد، اعتبار براى پاسبان می‌گیرد، حق نداشته باشد این اشخاص را سپس رئیس اداره بکند، در اینجا تبصره‌اى ذکر شد که وزارتخانه‌ها مؤسسات دولتى به هیچ‌وجه حق ندارند که کسانی را که به سمت‌هاى فوق استخدام کرده‌اند و یا خواهید کرد به خدمت‌هاى نوع دیگرى مشغول بکنند یعنى وقتى که جناب آقاى وزیر دارایى آمدند در کمیسیون بودجه فرمودند که به ماشین‌نویس احتیاج داریم و ما را قانع کردند که ایشان به ماشین‌نویس احتیاج دارند ما فقط به اعتبار لازم براى ماشین‌نویس رأى دادیم نه براى این که آن ماشین‌نویس برود و بشود رئیس شعبه این تبصره جلوگیرى می‌کند از این نظر که این اشخاص بروند و به مقامات و کارهاى دیگر بپردازند و کارهاى دیگرى که غیرضرورى ممکن است تشخیص داده بشود انجام بدهند پس این تبصره تبصره‌ای است بسیار ضرورى و به عقیده بنده بسیار مفید مطلبى که در اینجا روشن شده و بنده زیاد روى آن تکیه نمی‌کنم اشخاصى هستند که مورد نیاز است، ما در کمیسیون بودجه متقاعد شدیم که این اشخاص و در حقیقت این مشاغل احتیاج به شاغلینى دارد، اما حالا آقایان محترم بایستى این را مورد مطالعه قرار بدهند اگر فکر فرمودند که این مشاغل ضرورى است به دولت اجازه داده شود که برایش در صورت احتیاج استخدام جدید بکند و اگر فرمودید که خیر ضرورى نیست پیشنهاد بفرمایید ممکن است تصویب شود.

رئیس- پیشنهادى براى مسکوت ماندن لایحه رسیده است که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

+++

مقام محترم ریاست مجلس

شوراى ملى

پیشنهاد می‌کنم که لایحه استخدام کارمندان فنى وزارتخانه‌ها طبق ماده 139 مسکوت بماند.

مرآت اسفندیارى‏

رئیس- آقاى مرآت اسفندیارى

مرآت اسفندیارى- بنده پیشنهاد مسکوت ماندن این لایحه را داده‌ام (صدرزاده- کار به جایى فرمودید) امیدوارم حضرتعالى و سایرین هم توجه بفرمایید که اگر عرایض بنده و دلایل بنده قانع‌کننده بود موافقت بفرمایند عرض کنم دلایل بسیار زیاد است بنده خیال می‌کنم بهترین دلیلش همین لایحه است ماده واحده را ملاحظه بفرمایید خیال نمی‌کنم که شغل دیگرى باقى مانده باشد چه شغلى باقى مانده است؟ (دکتر بینا- سفارت کبرى و وزارت مختارى) اما واقعاً مطلبى که بنده را متوجه کرد و امیدوارم با توجه هیئت محترم دولت که اگر توجه بفرمایند یک هفته قبل جناب آقاى نخست‌وزیر پشت همین تریبون تشریف آوردند و با استقبالى که همه همکاران محترم فرمودند سازمان وزارتخانه‌ها را دادند. اولین قدمى که لازم است براى تشکیلات اداری‌مان برداریم سازمان است که الان در مجلس مطرح است هیئتى تعیین شده است از کمیسیون‌ها دارند رسیدگى می‌کنند، آیا شایسته است موقعى که ما داریم سازمان وزارتخانه را رسیدگى می‌کنیم ببینیم براى این مملکت چه لازم است و چه لازم نیست و آن درد اداری را که داریم دوا بکنیم باز این چنین لایحه‌اى را بیاوریم که چند نفر را استخدام بکنیم بنده که دلیلش را نمى‌فهمم بنده نمى‌گویم که این لازم نیست بنده یقین دارم که عده‌اى از اینها لازم است الان در کرمان شاید دندانپزشک نیست ولى بنده عقیده‌ام این است که تا زمانى که سازمان دستگاه‌هاى ادارى ما و دستگاه‌هاى این مملکت داده نشده هر استخدامى بکنند عیب است و یک درد است که امروز همه می‌گویند که ما ماشین‌نویس می‌خواهیم خدا مى‌داند که این کهنه شده است امروز شما در هر کشورى تشریف ببرید هر عضوی که بخواهند استخدام بکنند شرط اولش دانستن ماشین‌نویسى است شما در هر کشورى تشریف ببرید رئیس اداره خودش مى‌نشیند ماشین می‌کند چه دلیلى دارد که ما براى ماشین‌نویسى یک لایحه‌اى بیاوریم (صدرزاده- دربست) هر عضوى مؤظف است ماشین‌نویسى بداند جناب آقاى ناصر من استدعا مى‌کنم توجه بفرمایید من بعد هر کارمندى تا ماشین‌نویسى نداند نباید استخدام بشود از یک طرف ما بودجه را، بودجه مملکتی‌مان را باید به زودى در یک مدت کوتاهى انتظار داشته باشیم که در اینجا مطرح بشود از طرف دیگر ما داریم دربست یک اختیارى می‌دهیم، آقاى دکتر رضایى اختیارى می‌دهیم به هیئت دولت که این موضوع طرف توجه‌مان واقع شده که یک تعدادى را نوشته‌اند استخدام بکنند و بعد هم لوایحش را در هیئت دولت مطرح بکنند اگر دلایل وزیر قانع‌کننده بود بپذیرند، اگر این احتیاج این قدر مبرم بود، هیئت دولت توجه می‌کردند و صورت احتیاجات خودشان را می‌دادند و بعد می‌آمدند اینجا می‌گفتند این قدر لازم داریم استخدام بکنیم، الان آقایان هم اطلاع دارند چند دکتر و چند دندانپزشک و چند ماما در تهران دارند می‌گردند و در ولایات این مشاغل خالى مانده (صحیح است) خدا می‌داند دروغ نمى‌گویم آقاى وزیر بهدارى بیایند و آمار دکترهایى را که در تهران دارند می‌گردند بدهند خدا می‌داند بروید در وزارت دارایى از تراکم و امور نفراتى که جمع شده‌اند در اطاق، کسى نمى‌تواند کارى را بگذراند خدا می‌داند دروغ نمى‌گویم چه ضرورتى دارد که این لایحه تصویب شود؟ بنده عقیده‌ام این است و با کمال حسن‌نیت و علاقه‌اى که به جناب آقاى ناصر دارم این نظر را عرض کردم خدمت همکاران محترم، و عقیده‌ام این است که اجازه بفرمایید که این لایحه موقتاً مسکوت بماند تا سازمان وزارتخانه‌ها (صحیح است) بیاید در اینجا و ما بدانیم هر چه احتیاج داشته باشیم بنده اطمینان دارم که تمام آقایان با حسن‌نیت موافقت خواهند فرمود.

رئیس- آقاى عمیدى ‌نورى مخالف مسکوت هستید؟ (عمیدى‌نورى- بلى) بفرمایید.

عمیدى‌نورى- جناب آقاى مرآت اسفندیارى بیانات‌شان کلى بود و قسمتى از کلیات که کاملاً به نظر بنده هم صحیح مى‌آید منطبق با مورد نیست، مورد بحث این لایحه مربوط به یک امور خاص فنى است که در درجه اول ارتباط به کشاورزى و بهداشت مملکت دارد ملاحظه بفرمایید پزشک- دندانپزشک- داروساز- بهدار- ماما- پرستار (یکى از نمایندگان- و لازم هم هست) این یکى، قسمت دوم معلم است که همه فریاد می‌زنند که مدرسه تشکیل بدهیم که معلم نداشته باشیم؟ چطور حق ندهیم که براى معلم و فراش اجازه استخدام بدهند؟ بنده می‌دانم که مدارسى که در دهات و شهرستان‌ها تشکیل شده موافق هستم که حذفش بکنید هیچ اشکالى ندارد پیشنهاد می‌دهیم ماشین‌نویس را حذف کنند (یکى از نمایندگان- و رختشوى) رختشوى لازم است شما نمی‌توانید یک درمانگاهى داشته باشید و رختشوى نداشته باشید یا در خارج در سفارتخانه‌ها آقایان شما مستخدم جزء ندارید به نظر بنده این که در اینجا تهیه شده یک لایحه جامع و بسیار خوبى است (صدرزاده- ابداً) (دکتر بینا- کاملاً بد است) و هیچ منافاتى ندارد با قانون سازمان وزارتخانه‌ها، براى این که دکتر در حدود بودجه مصوب یعنى همان بودجه‌اى که همین دولت آمده است و سازمان وزارتخانه‌ها را داده است و می‌خواهد در آن حدود عملاً به کار مملکت کمک بشود اما راجع به آن افرادى که می‌فرمایید شاغل هستند ولى به خارج نمی‌رود این مانعى ندارد از دولت سؤال بکنید استیضاح بکنید فشار بیاورید که دولت چرا مأموریتش را به شهرستان‌ها نمى‌فرستد بنده معتقدم این لایحه جامعى است و اگر خاطر آقایان باشد یک روزى بنده در مجلس تذکر دادم که دولت چرا هر روز براى هر وزارتخانه‌اى یک لایحه‌اى می‌آورد؟ یک لایحه جامعى بیاورد که به کلى باشد و بعد هم خودش بداند، این کار خود دولت است این است که بنده معتقدم در تصویب این لایحه هیچ گونه اشکالى نیست دستگاه‌هاى ما بعضى لنگ است الان پاسبان در شهرستان‌ها نداریم وقتى که به رئیس نظمیه فشار مى‌آوریم می‌گوید که من نمى‌توانم جاى پاسبان مرده یک پاسبان جدید استخدام بکنم این صحیح نیست، اجازه بدهید در حدود بودجة مصوب و تشکیلاتى که هست هیئت دولت بتواند این اشخاص فنى را استخدام بکند که به کار مملکت کمک بشود لایحه وزراتخانه‌ها بعد هم می‌آید و تطبیقش می‌دهیم و به عقیده بنده اگر ایرادى نسبت به افراد و پست‌هاى اینها هست پیشنهاد بدهید مانعى ندارد بنده هم موافق هستم که ماشین‌نویس حذف بشود، این است که این لایحه در کمیسیون‌ها مدتى است که مورد بحث بوده است اگر هم می‌خواهید رد بکنید نه این که مسکوت بگذارید.

رئیس- توجه بکنند آقایان رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد سکوت آقایانی که موافق هستند قیام بفرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد. بنابراین بحث ادامه پیدا می‌کند. آقاى مخبر بفرمایید.

احمد مهران (مخبر کمیسیون استخدام)- عرض کنم بیانات همکاران محترم آقاى دکتر رضایى و آقاى عمیدى‌نورى بنده را از توضیحات زیادترى بى‌نیاز کرد آقاى دکتر دادفر اینجا توضیحاتى فرمودند راجع به مستخدمین قراردادى دولت که رسمى بشوند و وضع آتیه‌شان روشن بشود و بسیار توضیحات صحیحى بود. (صحیح است) اما مربوط به این لایحه نیست استدعا مى‌کنم توجه بفرمایید آن توضیحات مربوط به این لایحه نیست بنده هم با ایشان هم عقیده‌ام و در خدمت آقاى وزیر دارایى صحبت که می‌کردیم ایشان هم گفتند که صد درصد از نظر تعیین تکلیف مستخدمین قراردادى با آقاى دکتر دادفر هم عقیده‌ام و ایشان باید متوجه باشند که در لایحه سازمان وزارتخانه‌ها که داده شده است در این قسمت تعیین تکلیف کرده اما این لایحه بنده به طورى که خوب خاطرم هست وقتى که این لایحه در کمیسیون مطرح بود آقاى دکتر دادفر کمیسیون را اداره می‌کردند یعنى ایشان به سمت نایب رئیس کمیسیون استخدام را اداره می‌کردند و تمام بحث‌هایى که در این باب شد شنیدند و توضیحات دولت ایشان را قانع کرد حالا نمی‌دانم چه شد که در اینجا مخالفت فرمودند همان طوری که آقاى دکتر رضایى گفتند اساساً آقا شخصى نمی‌خواهند استخدام کنند شاغلین را می‌خواهند اجازه داشته باشند که استخدام بکنند و به طورى که بنده تحقیق کردم و خودم هم میل داشتم که در اطراف این لایحه روشن شوم تحقیق کردم دیدم دلیل وجود این لایحه مسافرت دولت باستان‌هاى مملکت است در مسافرت‌هایى که ظاهراً دولت باستان‌ها کرده است تمام مراجعان به اعضاى هیئت دولت تقاضاى معلم پزشک- قاضى- مهندس- دامپزشک- دندانپزشک و امور مربوط به بهبود حال مردم بوده است. این که بنده عرض کردم این تحقیقى است که کرده‌ام ملاحظه بفرمایید من الاتفاق ما نمایندگان شهرستان‌ها به نظر بنده باید بیشتر مدافع این لایحه باشیم به علت این که دولت می‌خواهد به وسیله این لایحه شئون فنى شهرستان‌ها را مجهز کند که بنده استدعا مى‌کنم همکاران محترم به این مطلب توجه بفرمایند تجهیز پرسنلى شئون فنى که همان طورى که آقاى عمیدى‌نورى گفتند در قسمت فرهنگ در قسمت امور فنى عادى و عالى و در قسمت امور بهدارى و بهداشت و در قسمت امور اقتصادى و کشاورزى تأثیر اساسى دارد و این مورد توجه تمام آقایان نمایندگان شهرستان‌ها است (صحیح است) و به این که یک عده قراردادى در خدمت دولت هستند که باید با بستگى داشته باشند آتیه خوب داشته باشند و بنده هم با آقاى دکتر دادفر هم‌عقیده‌ام اما به این لایحه تقریباً زیاد مربوط نیست ما یک احتیاطى هم در کمیسیون استخدام کردیم و همان طورى که گفته شد از بیم این که اشخاص براى این مشاغل بیایند و بعد تغییر شغل بدهند و تغییر مکان بدهند آمدیم این تبصره را اضافه کردیم: وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى به هیچ‌وجه حق ندارند کسانى را که به سمت‌هاى فوق استخدام کرده و یا خواهند کرد به خدمت نوع دیگر منصوب کنند وقتى که این حق را سلب کردیم بنده تصور می‌کنم که هیچ اشکالى باقى نماند و می‌خواستم از همکار محترم آقاى مرآت اسفندیارى خواهش کنم که توجه داشته باشند که مسکوت ماندن این لایحه یعنى مسکوت ماندن ترقیات شهرستان‌ها (صدرزاده- به هیچ‌وجه) که مورد توجه فرد فرد آقایان است و بنده هم اصرارى ندارم که دفاع کنم نسبت به یک موضوعى که به آن معتقد نباشم بنده

+++

عقیده دارم و من باب مثال عرض می‌کنم در شهر الیگودرز یک نفر طبیب هست شما تصور بفرمایید که احتیاجات سى هزار نفر مردم این شهر با یک نفر طبیب که باید در اینجا از او تشکر کنم چون واقعاً به مردم خدمت می‌کند چگونه ممکن است مرتفع شود بنده به آقاى وزیر بهدارى مراجعه می‌کنم می‌گویم طبیب بفرستند به الیگودرز می‌گوید که اعتبار داریم ولى طبیب نیست که بفرستیم، و اجازه استخدام هم نداریم آقایان مستحضر باشند با این که در قانون استخدام پزشکان حقوق‏‌ها را بالا برده‌ایم هنوز بین آقایان پزشکان رغبتى نیست که به شهرستان‌ها بروند آن وقت گاهى اوقات اعتبار دارند ولى شخصی نیست و اجازه استخدام هم ندارند این است که بنده استدعا می‌کنم به نام ترقیات شهرستان‌ها آقایان به این لایحه بیشتر توجه بفرمایند و رأى بدهند (صدرزاده- هیچ مربوط به شهرستان‌ها نیست).

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات در کلیات رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

(پیشنهاد می‌کنم در کلیات مذاکرات کافى است.

مهدى ارباب‏

رئیس- آقاى ارباب‏

ارباب- به عقیده بنده این یک موضوع و موردى است که طرف علاقه همه آقایان محترم خاصه همان طور که فرمودند نمایندگان ولایات است (دکتر بینا- اشتباه می‌فرمایید هیچ علاقه‌اى نیست) هیچ اشتباه نیست اجازه بفرمایید دلیل عملى دارم که اشتباه نیست براى این که دو سال است ما یک دندانپزشک یک چشم‌پزشک یک ماما براى بندرعباس نتوانستیم پیدا کنیم همین طور سیرجان، آقاى مرآت اسفندیارى یک ماما ندارد در طهران نشسته‌ایم تمام وسایل که در طهران مهیا است در اقصى نقطه کشور هم براى مردم مهیا است این از حوایج ضرورى است قسمت‌هاى بهداشت و فرهنگ مردم است در خارج از طهران. وزیر بهدارى می‌گوید ندارم دست من بسته است. دیگرى هم همین حرف را می‌زند استدعا می‌کنم توجه بفرمایید یک قدرى نظر دوربین خودتان را وسعت بدهید و ببینید که در ولایات مردم چه گرفتارى‌هایى دارند با چه نواقصى دست به گریبان هستند همان رختشوى وظیفه اولیة بهداشتى را ایفا می‌کند تا نظافت نباشد که کارى نمى‌توانند بکنند و همان رختشوى را ندارند این یک موضوع قابل توضیح نیست استدعا می‌کنم که مخلوط با سایر موضوعات نشود و زودتر تکلیف این را معین بفرمایید.

رئیس- آقاى صدرزاده مخالف هستید بفرمایید.

صدرزاده- عرض کنم که پیشترها وقتى که می‌خواستند تجاوز به شارع بکند اول یک سقاخانه درست می‌کردند بعد به محاذات سقاخانه تجاوز می‌کردند به شارع. اول مى‌نویسند معلم و قاضى و خیال مى‌کنند این دو کلمه را که نوشتند ما نباید حرفى بزنیم. ما چاکر معلم هستیم به قاضى هم ارادت داریم ولى قانون باید روى اصول باشد. شما همه اختیارات را از مجلس می‌گیرید یک بودجه‌اى هست که ما باید رویش اظهارنظر بکنیم شما این را دارید می‌گیرید و مى‌دهید به دست دولت شما همین قاضى و طبیب معلمى که دارید روانه کنید بروند به شهرستان‌ها الان آقاى مخبر گفتند که آن قانون عملى نشده و کسى به شهرستان‌ها نرفته است وانگهى مگر ما با دولت مخالف هستیم. هر تعدادى مستخدم لازم دارید بگویید چقدر لازم دارید لایحه‌اش را بیاورید با قید دو فوریت ما رأى خواهیم داد. آخر این که معنى ندارد شما یک لایحه‌اى بدهید به دست دولت دولت دربست که برود ماشین‌نویس انتخاب بکند چه انتخاب بکند چه دلیل دارد که اینها را که هستند به شهرستان‌ها نمی‌فرستید؟ اگر نمی‌فرستید چرا آن لایحه را آوردید و از مجلس گذراندید؟ بنده استدعا می‌کنم اجازه بدهید این لوایحى که می‌خواهد اختیار مجلس را بگیرد رویش بحث بشود شور بشود صحبت بکنیم مداقه بکنیم و آن وقت با مطالعه تصویب کنیم بنده عرایض مفصلى در این لایحه دارم که این لایحه اصلاً برخلاف اصول است و شرح مى‌دهم و حالا چون در مخالفت با کفایت مذاکرات جناب آقاى وزیر یا آقایان دیگر بحث کنند. سایر آقایان موافقین و مخالفین بحث کنند یک مطلب پخته‌اى را تصویب بفرمایید. آقاى وزیر بهدارى اگر اعتبار داشتند یک سال است که وزیر هستند چرا براى کار خودشان لایحه نیاوردند؟

رئیس- آقاى دکتر بینا موافق هستید؟ (دکتر بینا- بنده مخالف هستم) آقاى مشایخى بفرمایید.

دکتر بینا- ایشان مخبر هستند بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم مخبر که حق ندارد در پیشنهاد کفایت مذاکرات صحبت کند.

رئیس- صحیح است مخبر در پیشنهاد کفایت مذاکرات نمی‌شود صحبت کند. آقاى سعید مهدوى موافق هستید بفرمایید.

سعید مهدوى- بنده عقیده‌ام این است که اصولاً اینجا خیلى راجع به استخدام صحبت می‌شود و آقایان به یک مطلب توجه ندارند و آن این است که دولت‌ها در تمام جاهاى دنیا مؤظف هستند براى تولید کار براى مردم (دکتر بینا- به‌‌به واقعاً عجب دفاعى) و تا دولت دستش را از این انحصارات برندارد ملزم است براى اشخاصى که بیکار هستند کار تهیه کند و این اشخاصى که در این لایحه اسم برده شده است مورد احتیاج دستگاه‌هاى مملکت است تمام آقایان شهرستانى‌ها مسلماً این احتیاج را مى‌دانند (صحیح است) و ما که حقى به دولت نداده‌ایم یک اجازه بسیار مناسبى دادیم براى این که رفع احتیاج مردم شهرستان‌ها را بکند و مسلماً چه اسم ببریم و چه اسم نبریم آنچه معلوم است آنچه مورد احتیاج شهرستانى است ایجاب کرده است که دولت این لایحه را تقدیم کند و در اطرافش هم بحث زیادى شده است و این مواردى هم که نوشته شده است مشاوره و اینها نیست که بحث بکنیم که مضر خواهد بود یا نه اجازه بدهید که این لایحه زودتر تصویب بشود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات در کلیات آقایانى که موافق هستند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده اول مطرح است و قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده واحده- استخدام جدید ممنوع است مگر در موارد زیر: معلم. قاضى. مهندس. پزشک. دامپزشک. دندانپزشک. داروسار. بهدار. ماما. پرستار. مترجم. ماشین‌نویس. کارمندان فنى بهداشتى و کشاورزى. راننده. تلفنچى. سیم‌بان. پیک پست. پاسبان. ژاندارم و مستخدمین جزء مدارس و مستخدمین جزء نمایندگی‌هاى ایران در خارجه و آشپز و رختشوى.

در صورت احتیاج به استخدام کارمندان مذکور وزارتخانه‌ها و مؤسسات و بنگاه‌هاى دولتى مؤظف هستند دلایل لزوم استخدام را به هیئت دولت گزارش داد و پس از رسیدگى و تصویب هیئت وزیران در حدود بودجه مصوب استخدام به عمل آید.

تبصره 1- شهربانى کلى کشور و ژاندارمرى کل کشور مجاز هستند در حدود بودجه مصوب از محل پست افسران و کارمندان و درجه‌داران و افراد و خدمتگذاران مستعفى یا بازنشسته یا اخراجى یا متوقى بدون تشریفات مندرج در ماده فوق افراد و بازرس انتظامى استخدام نمایند.

تبصره 2- وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتى به هیچ‌وجه حق ندارند کسانى را که به سمت‌هاى فوق استخدام کرده و یا خواهند کرد به خدمت نوع دیگر مشغول نمایند.

تبصره 3- کلیه وزارتخانه‌ها مسئول اجراى این قانون مى‌باشند.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ورود در مواد آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده اول که قرائت شد مطرح است آقاى صدرزاده مخالف هستید بفرمایید.

صدرزاده- اولاً این نکته را از ذهن آقایان خارج کنم که طریق ایجاد آسایش براى یک مملکتى این نیست که مردم مستخدم دولت بشوند و دولت حقوق‌شان را به وسیله وضع مالیات از مردم بگیرد و به آنان بدهد طریق این نیست. طریق این است که کار تولیدى در مملکت به وجود بیاید تا مردم بتوانند تولیدات مملکت را زیاد کنند و از آن راه هم خودشان زندگى کنند و فایده ببرند و هم چیزى عاید دولت بشود و در باب استخدام دولت باید همیشه رعایت صرفه‌جویى و اقتصاد و امساک را کرد که زیاد از حد لزوم مورد استفاده قرار نگیرد. راجع به کفایت مذاکرات یکى از آقایان محترم چون در این زمینه فرمایشى فرمودند خواستم این نکته را به ایشان تذکر بدهم الان کار ما در مجلس چیست؟ مفیدترین کار ما در مجلس این است که از صبح تا شام بنشینیم فکر کنیم از چه راهى عایدات به دست بیاوریم براى مملکت به وسیله وضع عوارض یا مالیات یا چه و یا چه، و این حقوق‌ها را بدهیم به این مستخدمین کار تولیدى می‌ماند نه راه ساخته می‌شود و نه سد بسته می‌شود هیچ یک از این کارها در مملکت نمی‌شود همه‌اش تقلا و تلاش وزیر دارایى از روزى که وارد مى‌شود این است که پول از کجا به دست بیاورد و حقوق مستخدمین را بدهد تازه حقوق همین‌هایى را که دولت دارد نمی‌تواند بدهد مستخدمین بیچاره بانک حقوق قلیلى باید زندگى بکنند آقا کار باید حساب داشته باشد شما مطابق پولى که دارید باید به مستخدم خودتان حقوق کافى بدهید اول براى همین مستخدمینى که هستند همین مستخدمین قراردادى همین مستخدمین پیمانى اینها بلاتکلیف هستند و هیچ وضع‌شان روشن نیست، اول تکلیف و وضعیت اینها را روشن بکنید بعد تشریف ببرید عده دیگرى را استخدام کنید، اما این که می‌فرمایید قاضى و معلم و غیره مگر دولت دولتى که اکثریت با آن موافق است هر وقت هر عده‌اى را که براى استخدام لازم داشته باشد و مجلس شوراى ملى هم آنها را لازم بداند مگر مضایقه‌اى در استخدام آنها هست، یک ماه قبل از این بود که آقاى وزیر گمرکات لایحه‌اى براى استخدام آوردند، مجلس رسیدگى کرد یک عده‌اى را زائد دید حذف کرد و یک عده دیگر را تصویب کرد و رفتند استخدام کردند به علاوه مجلس شوراى ملى که نظارت بر خرج و دخل مملکت باید داشته باشد یکیش در موضوع استخدام است آخر این استخدام مجانى که نیست، باید در مقابلش پول داده شود (یک نفر از نمایندگان- در حدود بودجه) شما نظارت خودتان را یعنى همة نظارت خودتان را که یک قسمتش مربوط به مستخدمین دولت است دربست می‌دهید به دولت. این درست نیست وقتى که این اختیار را دادید بعد چطور کنترل خواهد کرد؟ کنترل شما در کجاست؟ اما این که می‌فرمایید براى شهرستان‌ها و منت‌هایى به سر شهرستان‌ها می‌گذارید بنده خودم همیشه مدافع حقوق شهرستان‌ها بوده‌ام و پیشنهادهایى که به نفع

+++

شهرستان‌ها است اغلب بنده تقدیم می‌کنم که مورد توجه آقایان واقع می‌شود اینها تمام بهانه است تمام این ادارات مرکزى مستخدمین زیادى دارند و اینها را محال است که شما بتوانید به شهرستان‌ها بفرستید و این عده‌اى که استخدام مى‌کنید تحت تأثیر قرار مى‌گیرند یا خود دولت یا اطرافیانش ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرند اشخاصى که استخدام مى‌کنید اینها هم باز به شهرستان‌ها نمی‌روند اینها بر مستخدمین مرکز اضافه مى‌شوند اگر شما حسن نیت داشتید مى‌خواستید براى شهرستان‌ها مستخدم بگیرید در این لایحه و ماده اولش می‌نوشتید که استخدام این اشخاص براى شهرستان‌ها است (صحیح است) نوشته است تایپیست این تایپیست براى تهران است بندرعباس که تایپیست لازم ندارد. آقا شما قانون گذرانده‌اید که هر کدام از این پزشکان نرفتند به محل مأموریت از خدمت منفصل کنید اینها را حقوق‌شان را اضافه کردید که بروند به شهرستان‌ها و نمی‌روند دولت اول این قانون را اجرا کند، حالا شما چند تا طبیب مى‌خواهید؟ پنجاه تا طبیب مى‌خواهید؟ صد تا دندانپزشک می‌خواهید؟ دو سطر یک لایحه بنویسید بیاورید به مجلس که آقا براى بندرعباس دو تا دندانپزشک براى شهر شیراز 5 طبیب براى اهواز بیست معلم براى فلان شهر دو قاضى می‌خواهیم با دو فوریت. آخر کدام لایحه دولت در مجلس معطل شد؟ بفرمایید کدام لایحه است؟ اکثریت هم موافق است و ما خودمان وقتی که بدانیم لایحه به صلاح است رأى مى‌دهیم، چرا هر ساعت اختیارات مجلس را سلب‏ مى‌کنید اختیارات می‌دهید که استخدام کنند شما الان یک قانونى دارید که جناب آقاى صفارى رئیس آن کمیسیونى هستند که مى‌خواهند رسیدگى بکنند به سازمان‌هاى این مملکت و معلوم کنند که فلان اداره چند نفر مستخدم لازم دارد و آن لایحه‌اش الان در دست رسیدگى است تأمل کنید که این رسیدگى بشود مورد احتیاج معلوم بشود چنانچه مطابق احتیاج نباشد اجازه استخدام و لایحه‌اش را مى‌آورید براى جبران کسریش. به نظر بنده این کار به هیچ‌وجه من‌الوجوه مناسب نیست، آقایان هم تعجیل نفرمایند اصرارى هم در این باب نیست و مطمئن باشید که اینها جز این که بار مملکت را افزون خواهند کرد و یک عده طلبکار جدید براى دولت درست می‌شود نتیجه دیگرى ندارد. آخر آقا ما اینجا یک وظیفه‌اى داریم ما باید معیشت اینهایى که در استخدام دولت عمرى را صرف کرده‌اند و کار دیگرى از آنها ساخته نیست تأمین کنیم بعد در حدود احتیاج‌مان اشخاص جدیدى بیاوریم و ملت ایران را در مقابل آنها مورد تعهد قرار بدهیم شما تکلیف اینها را که هستند روشن کنید. شما به اینها حقوقى که معیشت‌شان را تأمین کند نداده‌اید آن وقت مى‌آیید یک عده دیگر طلبکار به موجب این لایحه درست مى‌کنید یک بلاتکلیفى زائد بر بلاتکلیفى‌هاى سابق درست مى‌کنید؟ این عمل عاقلانه نیست والله عاقلانه نیست (صحیح است- احسنت) مجلس با یک دلایل و براهینى استخدام جدید را ممنوع کرده در دوره 18 و 19 (عرب‌شیبانى- در دوره 15 هم کردند) صحیح است در دوره 15 هم اکثر این آقایان نمایندگان بودند ما که هر روز نباید تز و فکرمان را عوض کنیم. یک فکر اصولى را وقتى ما قبول مى‌کنیم باید اهمیت بدهیم تا جایى ببریم که به نتیجه برسیم شما یک روز نشستید اینجا و گفتید مستخدم زیاد گرفتن مورد ندارد و ضرورت ندارد و قبلاً وضع این مستخدمینى که در استخدام دولت هستند باید روشن کرد و بعد به قدر احتیاج گرفت آن وقت مجلس براى این که دولت‌ها تحت تأثیر عده‌اى واقع نشوند که فلان آدم را قبول کنید آمدیم گفتیم که این کار استخدام جدید ممنوع باشد هر وقت که احتیاجى پیدا شد بیاورند به مجلس شوراى ملى مجلس شورای ملى اگر ضرورت ایجاب کرد اجاره استخدام مى‌دهد. جنابعالى مى‌فرمایید براى ژاندارمرى و پاسبان احتیاج دارم بفرمایید ببینیم که در این مدت یک سال کدام لایحه از طرف دولت آمده است که گفته باشد صد تا پاسبان براى شیراز، ده تا ژاندارم براى قزوین یا رشت می‌خواهیم و مجلس شوراى ملى موافقت نکرده باشد و دلیل تا نهم معقول باشد. البته وقتى دلیل معقول نباشد ما هیچ لایحه‌اى را قبول نداریم و این منافات ندارد به این که انسان موافق با دولت باشد یا مخالف بنده مخالفتى با دولت ندارم ولى وظیفه‌ام این است که نظریات خودم را بگویم که اگر دولت در اشتباه است اشتباهش را رفع کند به هر حال بنده استدعا می‌کنم این یک اختیارى است که مال مجلس است از مجلس گرفته مى‌شود و دربست به دولت داده مى‌شود پس فردا ممکن است یک قانونى بگذرد که دولت میزان وصول مالیات را هم خودش معین بکند و احتیاجى به رأى مجلس نداشته باشد آن وقت دیگر فایده موجودیت شما و مجلس چه خواهد بود؟ به هر حال اگر هم لازم دارید و ضرورت ایجاب مى‌کند لایحه بیاورید و بگویید مثلاً دولت صد تا معلم می‌خواهد براى کدام نقاط براى شیراز براى طهران براى بندرعباس براى رشت شما اگر بخواهید براى طهران استخدام کنید محال است رأى بدهیم (صحیح است). اگر دلیل قطعى داشتید اگر براى شهرستان‌ها می‌خواهید از هر دسته‌اى که می‌خواهید مستخدمینى که می‌خواهید بگویید ما اینها را مى‌خواهیم ما خودمان کم و بیش مى‌کنیم حتى اگر یک جایى هم ببینیم که شما کم گفته‌اید مى‌گوییم این کم است به علاوه در همین کادر فعلى دستگاه دولت افرادى داریم که این کارها را انجام می‌دهند شما مى‌خواهید اینها را در تهران نگاه دارید و حریف‌شان نمى‌شوید که بروند به شهرستان‌ها این است که مى‌خواهید اینها را استخدام کنید. این صحیح نیست همین مأموریتى که دارید الزام کنید به شهرستان‌ها بروند و در آنجاها کار بکنند و این قدر حجم بودجه مملکت را زیاد نکنید. شما مى‌آیید اینجا آه و ناله مى‌کنید که کسر داریم کسر داریم ما همیشه در هر کارمان باید به کسر بودجه‌مان توجه کنیم مملکت بودجه‌اش باید متعادل باشد مملکت هم مثل فرد است. هر فردى که بودجه‌اش متعادل نباشد نمى‌تواند زندگى کند بودجه باید موازنه داشته باشد این یک نکته‌ای است در اینجا و به علاوه راجع به شهرستان‌ها می‌فرمایید تمام آقایان نمایندگان که اینجا نشسته‌اند اگر دلسوزتر از دولت به حال شهرستان‌ها نباشند دلسوزی‌شان به هیچ‌وجه کمتر نیست شما می‌فرمایید که مردم از شهرستان‌ها هجوم مى‌کنند به طهران کمیسیونى در وزارت کشور درست مى‌کنید از طهرانى‌ها که راه این کار را پیدا کنند از من شهرستانى بپرسید تا به شما بگویم که چرا مى‌آیند (احسنت- احسنت) از بنده شهرستانى بپرسید نه طهرانى نمى‌داند (احسنت) شما همیشه مواجه هستید با این مشکل که این مأمورین زیادى که در طهران دارید حریف‌شان نمی‌شوید که به شهرستان‌ها بروند و هى لایحه مى‌آورید و بر بودجة مملکت می‌افزایید و بار مملکت را سنگین‌تر و وضع خراب شهرستان‌ها را خراب‌تر مى‌کنید بنده استدعا می‌کنم از جناب آقاى وزیر دارایى و شاید هیئت محترم دولت که یک مطالعه بیشترى بفرمایید تعصبى در این بابت به کار نبرید ما هم فرهنگ و بهداشت می‌خواهیم اگر بیش از شما نخواهیم کمتر از شما نمی‌خواهیم و بی‌خود بار مملکت را زیادتر نکنید و موارد احتیاج‌تان را روى کاغذ بیاورید، با رقم یا عدد با قلم بگویید براى فلان شهر 5 پاسبان شش ژاندارم یک طبیب یک معلم یک قاضى مى‌خواهیم (صحیح است) این است که بنده فکر می‌کنم ممکن است فلان نواحى دادگاه بخش هم نداشته باشد شما ممکن است این قاضى را به دادگاه بخش مورد نظر بفرستید بعد به وکلا فشار بیاورند و آن وقت شما یک لایحة دیگرى بیاورید این نیست این ترتیبش نیست شما موارد احتیاج را با توجه به این قانون بگویید که چه چیزهایى مورد احتیاج‌شان است و براى کدام شهرستان‌ها می‌خواهید مثلاً فرض بفرمایید اینجا نوشته است ماشین‌نویس ماشین‌نویس براى کجا می‌خواهید؟ براى کجا؟ چه لزومى دارد؟ (صارمى- آن را حذف کنید) اصول را نمی‌شود حذف کرد شما می‌گویید همه کارها را دولت بکند و اختیار می‌دهید به دولت که دولت عده‌اى که لازم می‌داند استخدام کند پس آقایان چکاره هستید؟ (صحیح است- احسنت) الان به واسطه این که یک کارهاى عمرانى هم مى‌شود پریروز آقاى نخست‌وزیر اینجا صحبت کردند که راجع به کارخانه‌ها کمک کرده‌اند بنده از ایشان آمار خواستم گفتند آمارش را ندارم ولى بنده مارش را دارم می‌دانم که تمامش تقریباً مربوط به طهران بود و مربوط به نزدیکى‌هاى طهران به شهرستان‌ها چیزى ندادند یا خیلى کم دادند علتش چیست؟ علتش این است که همان‌هایى که باید این کارها را انجام بدهند سعى می‌کنند که کار در محیط اقامت‌شان باشد یعنى سعى مى‌کنند که سه دلار بسته شود سد فلان جا ساخته شود البته اینها هم خوب است ولى همه در این محیط باشد حقوق را از اداره بگیرد شب هم سینما و تفریحش را در تهران برود اگر معادل و مشابه همان کار در قزوین و رشت و شیراز باشد و به او بگویند براى هر کدام ده هزار بهانه مى‌آورد که این کار نمی‌شود راجع به سد درودزن من یک نمونه کوچک می‌دهم یک عریضه‌اى به مقام محترم ریاست تقدیم کرده بودند که فرستادند براى بنده از سال 1323 آقاى مهندس طالقانى مطالعه این سد را شروع کرده‌اند حالا هفت و شش می‌شود 13 سال در این 13 سال یک قدم برنداشته‌اند جناب آقاى حاج عزالممالک استاندار بودند در این باب تأکید کردند آقاى گلشاییان بودند تأکید کردند هیچ کارى نکردند ولى کارى که نزدیک تهران باشد که شب بشود آمد به تهران و صبح رفت آن زود انجام می‌شود جناب آقاى مهران شما در شهرستان زندگى کرده‌اید این عرایض من را توجه کنید امیدوارم که از نظرتان برگردید (احسنت- احسنت)

رئیس- آقاى مخبر بفرمایید.

مخبر کمیسیون بودجه (مشایخى)- عرض کنم که بنده تصور می‌کنم اهمیت موضوع براساس مذاکراتى که شده جلب توجه مجلس را کرده است و می‌خواهم تقاضا کنم از آقایان که به عرایض من همان طور که من نشسته بودم و گوش کردم شما هم گوش کنید بنابراین خوب است براى روشن شدن موضوع مثل همیشه که مجلس گوش شنوا دارد در این موضوع دقت بیشترى به عرایض من که از طرف کمیسیون بودجه توضیحاتى می‌دهم مبذول بفرمایید جناب آقاى صدرزاده جنابعالى بسیار مرد منطقى و اصولى هستید (صحیح است) و همیشه از روى ایمان و عقیده نظریاتى در مجلس بیان فرموده‌اید و من هم از نظریات شما پیروى کرده‌ام اما تصور

+++

می‌کنم که در این مورد یک سوءتفاهمى پیش آمده است (دکتر بینا- حسن تفاهم است) صحبت بنده و طرف خطاب بنده ایشان بودند جناب آقاى دکتر بینا استدعا می‌کنم توجه بفرمایید اولاً در قانون بودجه 34 و 35 که اتفاقاً بودجه 25 را من در دست دارم یک تبصره‌اى است تبصره 18 قانون بودجه سال 35 می‌گوید که استخدام جدید به هر عنوان ممنوع است به استثناى اشخاصى که نسبت به نیازمندى‌هاى وزارتخانه‌ها و رشته‌هاى تخصصى باید استخدام بشوند در این تبصره گفته شده است در صورت استخدام این اشخاص که عبارتند از دامپزشک- پزشک- داروساز- ماما- معلم- بهدار و پزشکیار و قاضى و مهندس و همچنین مترجم و حسابدار و ماشین‌نویس و راننده تراکتور منوط به تصویب کمیسیون بودجه مجلس شورای ملى است در بودجه سال 36 هم عیناً این تبصره ذکر شده است آقایان مواد بودجه را باید به دقت نقسیم کرد یک قسمت مواد سالانه یک قسمت هم قانون بودجه که اصولاً لوایح مربوط به دخل و خرج مملکت است و سندى است مگر این که در ضمن قانون بودجه ماده‌اى به صورت قانون براى همیشه تصویب شده باشد این ماده‌اى که در ضمن قانون بودجه سال 35 بوده است هم سالانه بوده است یعنى در سال 35 دولت نمی‌توانسته است استخدام کند و اگر چنانچه این ماده در بودجه‌هاى سال بعد به قوت خودش باقى نمى‌بود دولت می‌توانست استخدام بکند ولى دولت خودش را مقید دیده است که نباید در باز باشد همیشه نتواند به هر نحوى از انحا استخدام بکند (یک نفر از نمایندگان- پس تغییر عقیده به صلاح نیست) چون بودجه‌اى که در مجلس تصویب می‌شود براى جلب نظر مشورتى مجلس سنا فرستاده می‌شود در آنجا بعضى از مواد که لازم بود به تصویب نهایى مجلس برسد و نظر این بود که بودجه سال 36 قبل از پایان سال تصویب شود به این جهت مقرر شد که این مواد قانونى از بودجه خارج بشود و برود به کمیسیون مربوطه بنابراین براساس توضیحاتى که آقاى دکتر رضایى دادند اگر دولت می‌خواست استخدام کند به هر نحوى از انحا هیچ مانعى نداشت منتهى اینجا یک توجهى جناب آقاى رئیس کردند، مقام ریاست امر فرمودند چون خود دولت در لایحه بودجه تبصره 18 سال 35 را نقل کرده است و ما از نظر تشریفات پارلمانى از لایحه خارج کرده‌ایم دولت حق استخدام جدید را ندارد (دکتر بینا- دولت حق استخدام ندارد) و باید کمیسیون تکلیف این کار را معلوم کند این براساس امر جناب آقاى رئیس بود (عده‌اى از نمایندگان- نظر مقام ریاست بسیار صحیح و صائب بوده است) و این تبصره‌ها رفت به کمیسیون استخدام و بعد آمد به کمیسیون بودجه استدعا می‌کنم دقت بفرمایید اینجا لازم است عرض کنم که دولت در بودجه سال 36 مجوز استخدامى را خودش تقاضا کرده بود که به تصویب کمیسیون بودجه برسد ولى ما منتزع کردیم. چرا؟ و براى چه دولت لایحه‌اش رفت در کمیسیون استخدام و مورد مطالعه قرار گرفت و آمد به کمیسیون بودجه. همیشه باید طریقه عملى را در نظر گرفت در وقت صرفه‌جویى کرد و بالاخره کارى کرد که نه وقت دولت و نه وقت مجلس شوراى ملى هیچ کدام تلف نشود و در سال‌هاى گذشته که استخدام این طبقات منوط به تصویب کمیسیون بودجه بود دولت لایحه‌اى می‌آورد و می‌گفت که مثلاً بیست نفر معلم می‌خواهیم استخدام بکنیم کمیسیون بودجه مگر می‌توانست بگوید که معلم استخدام نکنید به هیچ‌وجه چون می‌دید لازم است بنده خیلى مستقیم و به عقیده خود اساسى صحبت می‌کنم عرض کنم کمیسیون بودجه وقتى مواجه می‌شود با یک تقاضاهایى که از طرف دولت می‌آمد در آنجا و مثلاً تقاضا شده بود که 20 نفر معلم استخدام بکنیم با توجه به این که سطح معلومات ما به تناسب هر سال می‌رود بالا و با توجه به این که کراراً آقاى وزیر فرهنگ در اینجا توضیح دادند که ما معلم به تعداد کافى حتى در تهران نداریم و هزاران نفر محصل هستند که باید در کلاس اول ابتدایى بروند کمیسیون بودجه می‌توانست اجازه استخدام معلم ندهد؟ و ما به صرف تقاضاى دولت تصویب می‌کردیم همین طور وقى تقاضا می‌کرد که پزشک می‌خواهیم استخدام بکنیم عقلایى بوده است که براى ترقى بهداشت و فرهنگ خودمان پزشک و داروسار و معلم استخدام کنیم و براى رفع نیازمندی‌هاى کلیه کشور اعم از تهران و شهرستان‌ها کمیسیون بودجه آن استخدام را تصویب می‌کرد به این جهت ما دیدیم که کمیسیون بودجه دو عمل انجام می‌دهد البته مهم‌ترین وظیفه مجلس اعمال می‌شود یا مجلس عملاً اختیارات خودش را به کمیسیون‏ بودجه تفویض می‌کند در این سنوات اخیر همیشه بودجه چهار دیوارى تصویب شده است و رسیدگى بودجه‌هاى تفصیلى را مجلس شوراى ملى به عهده کمیسیون بودجه قرار داده است با توجه به این که مهم‌ترین وظیفه مجلس شوراى ملى نظارت در خرج و دخل مملکتى است و ما بایستى در استخدام رویه‌اى اتخاذ بکنیم که این حق نظارت صد درصد اعمال بشود (دکتر بینا- با این ترتیب؟) اولاً به مطلب باید از نظر اصول قانونگذارى و از نظر اصول مالى عرض کنم در تمام قانون‌هاى بودجه در ماده 1 آن نوشته می‌شود مادام که بودجه‌هاى تفصیلى سال مزبور به تصویب کمیسیون بودجه نرسیده براساس اعتبارات مصوب سال قبل بودجه‌هاى تفصیلى قابل پرداخت خواهد بود وقتى که ما بودجه چهار دیوارى تصویب می‌کنیم فرض می‌کنید که بودجه سال 36 رقم درآمد و مخارج نسبت به سال قبل افزایش داشته باشد باید مواد بودجه را در نظر داشته باشند در ماده اول همیشه گفته شده است مادام که بودجه‌هاى تفصیلى به تصویب مجلس شوراى ملى نرسیده است در حدود اعتبارات سال قبل دولت پرداخت کند و پس از این که بودجه‌هاى تفصیلى به تصویب مجلس شورای ملى رسید در حدود درآمدهاى وصولى پرداخت می‌کنند بنابراین جناب آقاى صدرزاده با این که یک لایحه قانونى در مجلس شورای ملى عرضه می‌شود و با این لایحه اجازه استخدام قاضى معلم و پزشک می‌گیرند مع‌الوصف توجه داشته باشید که این مجوز این نیست دولت هر چقدر خواست استخدام کند چرا توجه بفرمایید نسبت به بودجه سال 36 که بودجه‌هاى تفصیلى آن به تصویب کمیسیون بودجه رسیده است در حدود مبالغ و تعداد مذکور در بودجه سال 1336 که لزوم آنها از طرف کمیسیون بودجه تشخیص شده است حق استخدام دارد بنابراین اگر در بودجه 1336 وزارت فرهنگ یا بهدارى اعتبارى داشته باشند فرض کنید صد هزار تومان براى پنجاه معلم یا پنجاه نفر پزشک به موجب این لایحه همان پنجاه نفر استخدام می‌شوند و پنجاه و یک نفر نمی‌شود یک نگرانى براى آقایان هست که با تصویب این لایحه دست دولت باز است که هر چقدر نخواهد استخدام کند این طور نیست دولت می‌آید در آخر سال 36 بودجه سال 1337 را تقدیم مجلس می‌کند وقتى به تصویب مجلس شورای ملى رسید از دو شق خارج نیست یا تقاضاى استخدام جدید کرده یعنى پست‌هاى جدیدى ایجاد شده و نیازمندى به یک کارمندان مثل قسمت‌هاى مذکور در این لایحه دارد یا نه، اگر ذکر کرده باشد باز هم کمیسیون بودجه در موقع رسیدگى به بودجه‌هاى تفصیلى 1337 از نظر لزوم استخدام یا عدم لزوم استخدام آن بودجه را مورد توجه قرار خواهد داد پس تقدیم این لایحه صرفاً مجوزى است براى استخدام در حدود اعتبارات مصوب و خارج از این حدود احدى را هیچ کس را یک نفر را نمی‌توانند استخدام کنند اما چرا کمیسیون بودجه آمد این قانون را تصویب کرد و اختیار را به دولت داد، عرض کردم می‌آمدند می‌گفتند قاضى استخدام بکنیم می‌دیدیم لازم است می‌گفتیم استخدام کنید می‌گفتند ماما استخدام کنیم می‌گفتیم استخدام کنید چرا وقتى کمیسیون بودجه در هر مورد به‌خصوص تلف بشود، دولت هم تقاضایى کرده است که به تصویب کمیسیون بودجه برسد کمیسیون بودجه براى این که بتواند به وظایفى که شما نمایندگان مجلس به او محول کرده‌اید که به تمام مطالب رسیدگى کند تشخیص داد که این رسیدگى در دو مرحله زائد است اگر باید بودجه‌هاى تفصیلى و استخدام جدید را در حدود اعتبارات و بودجه‌هاى مصوب رسیدگى بکنیم که این کنترل و نظارت در هر مورد و در هر بودجه سالیانه اعمال می‌شود (دکتر بینا- با این لایحه!) یک نقطه ضعفى در این لایحه هست و آن ماشین‌نویس هست ما در کمیسیون بودجه به این موضوع توجه کردیم که ماشین‌نویس باید حذف شود.

رئیس- این شور اول است می‌رود به کمیسیون آقایان تمام بحث را انجام بفرمایید.

مشایخى- عرض کنم، آقاى رئیس شهربانى آمد به کمیسیون بودجه گفت آقایان بودجه تفصیلى سال 1336 شهربانى را تصویب کردید بر اساس این بودجه من در لنجان حق دارم شهربانى دایر کنم، اما مجوز استخدام براى پاسبان ندارم اعتبارش را داده‌اید حتى در خود تهران نیازمند هستیم به پاسبان ما متوجه شدیم که اصولاً هر دفعه اجازه خواستن براى استخدام پاسبان به عقیده بنده و به عقیده کمیسیون بودجه اتلاف وقت است همچنین در مورد این کارمندان فنى که از نقطه‌نظر نیازمندى‌هاى وزارتخانه‌هاى مختلف که هر سال توسعه دارد باید توجه کرد، می‌گویند لایحه سازمان، این لایحه که هنوز طبع و توزیع نشده که در اطراف آن اطلاعات کافى داشته باشیم اما به طور کلى لایحه سازمان یک اصول کلى را رعایت می‌کند و هیچ وقت نمی‌تواند رد لایحه سازمان وزارت فرهنگ را مقید بکند که 30 هزار نفر معلم بیشتر نداشته باشد چون سطح فرهنگ در آتیه بالا می‌رود بنابراین استخدام معلم، استخدام پزشک، استخدام دندانپزشک، استخدام ماما، استخدام پاسبان، استخدام ژاندارم از جمله مسائلى است که از نقطه‌نظر ضرورت در هر سال باید استخدام شود این مطلب را کمیسیون بودجه توجه کرده است و باید دست دولت را باز گذاشت که در هر سال در حدود بودجه بتواند استخدام بکند بنده هم موافق هستم که ماشین‌نویس حذف شود.

دکتر بینا- ما که قانع نشدیم‏.

رئیس- آقاى بهبهانى مخالف هستید یا موافق؟

بهبهانى- مخالف هستم.

رئیس- آقاى دکتر بینا.

دکتر بینا- بنده مخالف هستم.

رئیس- آقاى عمیدى‌نورى موافق هستید بفرمایید.

عمیدى‌نورى- نمایندگان محترم

+++

توجه دارند که رژیم مشروطه ما بر اساس تفکیک قوا است قوه مقننه قوه مجریه و قوه قضاییه. قوه مجریه که کشور را اداره مى‌کند در مقابل قوه مقننه مسئولیت دارد از نظر نظارت نسبت به انجام وظیفه در امور که داخل در قوه مجریه است اداره وزارتخانه‌ها و مؤسسات و تشکیلاتى که وجود قوه مجریه را اجرا مى‌کند (صدرزاده- طبق قوانین مصوب مجلس) آن وقت این قوه مجریه اصل بر این است که بودجه خودش را که منحصراً بایستى در نظارت و تصویب مجلس شورای ملى بگذارد یعنى دخل و خرج مملکت را تنظیم می‌کند به عنوان لایحه بودجه کل مملکت و به موجب قانون اساسى هم می‌بایستى تا قبل از این که سال آینده شروع بشود آن را تصویب بکند و به دولت ابلاغ کند که متأسفانه ما الان در آخر سال هستیم و هنوز لایحه بودجه نیامده است ولى اگر بخواهیم درست عمل کنیم در اصل بودجه باید صحبت کنیم و آن این است که مجلس شورای ملى بودجه مملکتى را تصویب کرد و به وزارتخانه‌ها ابلاغ کرد دیگر وزارتخانه‌ها یعنى قوه مجریه در اجراى آن بودجه وظیفه به اجراى آن مقرراتى دارد که قوه مقننه و بالخصوص مجلس شوراى ملى آن را تصویب می‌کند و بالعکس بنده معتقدم اگر آن بودجه مصوب مجلس شوراى ملى آن را تصویب کرده براى وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتى عوایدى برقرار کرده و بودجه‌اى منظور کرده تشکیلاتى قائل شده اگر آن کار را دولت انجام ندهد بایستى مجلس مسئولیتش را بخواهد و بگوید چرا تو بودجه را که مجلس تصویب کرده که براى شهرستان و فلان ده و قصبه مدرسه افتتاح بکنى و در بودجه مصوب حق داشتى ولى استخدام نکردى یا ماما براى بهدارى فلان قصبه استخدام نکردى مجلس شوراى ملى از این جهت باید نظارت بکند این نظارت اصولى او است که چرا بودجه مصوبش اجرا نشده اما آیا می‌تواند مجلس شورای ملى در مقابل بودجه مصوب خودش بودجه‌اى که ابلاغ کرده است که دولت عمل بکند جلوش را بگیرد مانع باشد معذرت می‌خواهم سنگ بگذارد که آن وقت اگر رفت فلان وکیل براى حوزه انتخابى خودش را گفت که دادگاه بخش براى سولده یا نوشهر یا جوشقان در بودجه ما تصویب کردیم یا بگوییم چرا قاضى برایش نگذاشتى می‌گوید که متأسفانه من ممنوع هستم از استخدام و برگرداند این مشکل را به گردن خود مجلس؟ بنده خیلى تعجب مى‌کنم که در ضمن این که همه‌مان دلسوزى می‌کنیم و می‌خواهیم که کارهاى مملکت اصلاح شود نحوه بحث را طورى مخلوط می‌کنیم ممزوج به هم می‌کنیم که آن مطلب اساسى و اصلى که طرفدار اجراى آن هستیم و هر روز موکلین ما به ما فشار مى‌آورند و دولت به ما این جواب‌ها را می‌دهد بار بهانه دست‌شان می‌دهیم جناب آقاى دکتر بینا خدا شاهد است در یکی از حوزه‌هاى انتخابى بنده اصلاً شهربانى و پاسبان ندارد (دکتر بینا- باز هم نخواهد داشت) دادگاه بخش تشکیل شده و وقتى دادگاه بخش تشکیل شود زندانى دارد زندانى را کى باید نگاه دارد باید پاسبان و کلانترى نگه دارد این مشکل بین من و وزارت دادگسترى و شهربانى مباحثه شد یک سال است مکاتبات زیاد کردند که آیا آنجا یک کلانترى می‌خواهد که اگر متهم را آوردند نگاه دارد شهربانى بودجه دارد به بنده گفت بودجه داریم گفتم آقا چرا معطل هستید یک کلانترى چهار پاسبان و یک افسر می‌خواهد بگذارید آنجا ولى نمی‌گذارند می‌گویند ما با این که بودجه داریم نمی‌توانیم استخدام کنیم می‌گوید پاسبانى که مرده یا بازنشسته شد پولش را هم من می‌دهم ولى حق استخدام ندارم نتیجه چه شده اجازه بفرمایید هم پول هست بودجه مصوب هست و طبق بودجه هم دادگاه بخش داریم ولى نمی‌توانیم دادگاه را بچرخانیم حالا براى رفع این مشکل در این تبصره گفته که شهربانى کل و ژاندارمرى کل کشور مجاز هستند در حدود بودجه مصوب که آقایان خودتان تصویب کردید خودتان اجازه دادید چه کند؟ از محل خارج از محل لیست افسران و کارمندان و درجه‌داران و افراد خدمتگزاران مستعفى یا بازنشسته یا اخراجى یا متوفى چه کند؟ بدون تشریفات افراد استخدام کند (مرآت اسفندیارى- ماده اول را بخوانید) ماده اولش هم همین است منظور بنده این است که بدانید یک امر غیر واقع و عجیب نشده است (دکتر بینا- خیلى عجیب است) بلکه تسهیل یک امرى براى اجراى اراده مجلس شوراى ملى که یک بودجه‌اى تصویب کردید ابلاغ کرده‌اید و قسمت‌هایى از آن اجرا نشده براى تسهیل اجرایش آن سنگى را که آنها مدعى هستند در اجرایش افتاده می‌خواهید آن سنگ را از میان بردارید اما این که اینجا گفته شد پس مجلس چه کاره است که بیاییم همین جور اجازه استخدام بدهیم؟ جناب آقاى صدرزاده که بنده به استدلال‌شان و توجه به قوانین از طرف ایشان همیشه احترام مى‌گذارم قطعاً توجه دارند به این که درباره استخدام خارجى است که تصریح دارد استخدام اتباع خارج محتاج به لایحه خاصى است که مجلس اجازه بدهد (صارمى- آن هم که از بین‏ رفت) که آن هم به فرمایش آقاى صارمى جور دیگرى شده آنجا است که ما باید دقت کنیم و بدانیم که چرا استخدام خارجى‌ها به مجلس نمی‌آید مرتب ده تا پانزده تا و بیست تا در یک کمیسیونى به نام کمیسیون برنامه که بنده هم عضو آن هستم و جناب آقاى صارمى هم در آنجا هستند می‌آید لایحه‌اش آنجا با 50 هزار دلار و 60 هزار دلار از ماشین‌نویس تا کارشناس عالى مقام و در آنجا از تصویب می‌گذرد معذرت می‌خواهم ما در استخدام خارجى که صریح قانون اساسى و قانون است این قدر سعه صدر داریم که در آنجا می‌چرخانیم و مى‌گذرانیم و کارهای‌شان انجام می‌شود چرا براى شهرستان‌هاى خودمان و براى استخدام پاسبان دست خودمان را مى‌بندیم بودجه مصوب هم که داریم بعد هم که مى‌گویند که آقا خودتان جلوى استخدام را گرفته‌اید این صحیح نیست، استخدام کارمندان دولت در حدود بودجه مصوب اصلاً اجازه خاصى نمى‌خواهد اجازه خاص تصویب بودجه مملکت است وقتی که شما بودجه کل مملکت را تصویب کردید و به وزارتخانه‌ها ابلاغ کردید در حدود آن حق دارد (مرآت اسفندیارى- بودجه را می‌آورد بعد اجازه می‌خواهد) اجازه بفرمایید اینجا نوشته بودجه مصوب بنده هم موافق هستم اگر تصور بفرمایید که این استخدام‌ها مربوط به بودجه 1337 است که تصویب نشده خلاف است استخدام‌ها در حدود بودجه مصوب سال 36 است که اجراى امر خودمان است و براى اجراى امر خومان مانع به وجود نیاورید و زبان قوه مجریه بر قوه مقننه برترى پیدا نکند و بتوانیم جوابش را بدهیم این عرض اصلى بنده بود که خواستم توجه بفرمایید اما آن طور که اینجا بحث شد ما در مقابل این اصل که در مملکت ما اجرا می‌شد این اواخر از چند سال پیش آمدیم و گفتیم چون استخدام‌ها زیاد می‌شود دیگر استخدام نشود این استثنا از اصل بود این را قبول کردیم و بعد به تدریج دیدیم فرهنگ ما سال به سال توسعه پیدا کرده یک میلیون محصل داریم باید سال به سال فرهنگ را توسعه بدهیم باید معلم و فراش و کارمند برایش تهیه بکنیم اگر آن نظر عدم استخدام را قبول می‌کردیم این توسعه فرهنگ به کلى از بین می‌رفت پس همان طور که آقاى مخبر توضیح دادند ما خودمان تذکر دادیم که دولت یک لایحه کلى بیاورد که احتیاجات فنى خودش را رفع بکند و این لایحه را آورده حالا اگر نظرتان این است که این با تصویب کمیسیون بودجه باشد بنده این اعتقاد را ندارم براى این که دولتى که مورد اعتماد اکثریت هست مورد اعتماد مجلس هست دولتى که بودجه‌اش تصویب شده و بهش ابلاغ شده است باید دستش باز باشد حالا بنده موافق هستم که شهرستان‌ها مقدم باشد و بنده پیشنهاد دادم که استخدام اینها در شهرستان‌ها مقدم است بنده پیشنهاد دادم ماشین‌نویس و بازرس انتظامى حذف بشود که اگر این دو دسته تصویب بشود به این اسامى اشخاص دیگرى نتوانند استخدام بکنند ایرادى اگر در اصلاح این لایحه و ماده واحده است آقایان پیشنهاد بدهند و الا اساس این لایحه که بسیار مفید است و لازم است و براى حسن تشکیلات مملکت پیشنهاد شده و خیال می‌کنم صحیح نیست ما مخالفت کنیم (احسنت)

رئیس- آقاى بهبهانى مخالف هستید بفرمایید.

بهبهانى- بنده آقایان قبلاً عرض مى‌کنم با استخدام معلم و پزشک به طور کلى موافق هستم (احسنت) ولى بنده می‌خواستم یک مطلبى را به طور صریح روشن بکنم و آن این است که از سال‌ها به این طرف یکى از مشکلات بزرگ مملکت ما این قضیه کارمندان اضافى بود که تمام دولت‌ها و بودجه مملکت را تحت‌الشعاع خودش قرار داده و الان یکى از مشکلات بزرگ قضیه کسر بودجه و نقصان بودجه است آقاى نخست‌وزیر صریحاً فرمودند که ما 1500 میلیون تومان کسر بودجه داریم (مرآت اسفندیارى- تازه دویست میلیون را کسر کردید) من نمى‌دانم یا من نمى‌فهمم یا عقلم نمى‌رسد یا آقایان این حرف‌هایى که مى‌زنند فقط قصد تظاهر است و الا دولتى که 1500 میلیون کسر بودجه دارد و 1500 میلیون باز هم براى اضافه کارمندان دولتى مى‌خواهد چطور مى‌آید مجوز کسب کند که به طور آزاد هر چه دلش می‌خواهد ماشین‌نویس. قاضى. معلم. پزشک. کارمند. کارگر بدون استثنا استخدام کنند (ابتهاج- در حدود بودجه) این آقایان اینجا مى‌فرمایند در حدود بودجه، کدام دولتى این 60 هزار کارمندى که استخدام کرده در خارج از بودجه بوده همه‌اش در حدود بودجه ما الان 60 هزار کارمند زائد داریم که همه فقیر و بینوا هستند و استخدام همه‌شان در حدود بودجه هست بنده الان صورتى در جیبم دارم که دویست، سیصد تا اتومبیل سوارى در حدود بودجه مصوب و تصویب کمیسیون خریده‌اند که چهار تا اتومبیل بیوک بزرگ براى نخست‌وزیر مملکت است اگر ما پول کم داریم و اگر این قدر تعصب بودجه داریم و اگر این قدر کارمندان ما فقیر هستند این اتومبیل‌ها را براى چه خریده‌اند من نمى‌فهمم اگر ما فقیر هستیم اگر کسر بودجه داریم که نباید اتومبیل بزرگ بخریم ما باید در حدود اعتبار خودمان و در حدود بودجه‌اى که داریم البته کارمند استخدام بکنیم قاضى هم داشته باشیم معلم هم باشد ولى الان اینهایى که هستند گرسنه هستند شما مى‌خواهید بروید یک عده گرسنه دیگر به این گرسنه‌ها اضافه بکنید و وبال گردن مملکت و مردم ایران قرار بدهید یک کاغذى یک فرهنگى براى من نوشته و یک جدولى تهیه کردن و مخارج سالیانه خودش و زنش و یک بچه را نوشته بود به طور اختصار نوشته بود که من اگر یک جفت کفش در سال بخرم

+++

که 60 تومان قیمتش است و زن من هم بتواند بک جفت کفش در یک سال بخرد و یا هفته‌اى 3 بار گوشت بخوریم آن هم بسیار کم میوه هم نخوریم با این پولى که دولت می‌دهد 1357 تومان در سال مقروض مى‌شویم خود جناب آقاى وزیر دارایى تشریف بیاورند اینجا و بفرمایند که با ماهى 250 تومان حقوق و دادن کرایه خانه با زن و بچه آخر یک نفر چطور می‌تواند زندگى کند والله ما با ماهى دو هزار تومان 4 هزار تومان 5 هزار تومان نمى‌توانیم زندگى کنیم یک کارمند بیچاره چطور زندگى کند مجلس شوراى ملى به شما گفته است در صورت ضرورت مى‌توانید قاضى و معلم و چند کارمند فنى استخدام بکنید بسیار خول به چه مناسبت دو مرتبه آمده‌اید و خودتان مى‌خواهید یک لایحه را به تصویب برسانید که بدون نظارت مجلس شوراى ملى هر چقدر کارمند بخواهید استخدام کنید و به نظر بنده اینجا براى ما شک پیدا مى‌شود که کمیسیون بودجه هم که هست شما که مى‌توانید بیاورید آنجا و مجوز کسب کنید پس آمدن و یک لایحه مستقل آوردن چه نتیجه‌اى دارد (اردلان- لایحه براى این است که کمیسیون اختیار ندارد) اگر اختیار ندارد و از اول سال آمده‌اند اختیار را گرفته‌اند پس دولت معتبر است قوه مجریه است اما در حدود قانون، قانون بهش اجازه داد که این جور بایستى اعمال قوه مجریه بکنى بنده مکرر اینجا عرض کردم که دولت مى‌بایست تحت امر مجلس شوراى ملى باشد که مجلس شوراى ملى هم برگزیده شده است ملت باید به دولت‌ها بگوید که این جور می‌خواهم بنده تصدیق مى‌کنم که ما نه پزشک نه قاضى نه معلم و وسیله بهداشت در ولایات نداریم در همین تهران هم نداریم چه رسد به ولایات (صدرزاده- ولایات بدتر) ولى آنهایى را که می‌خواهند استخدام بکنند شما تصور مى‌کنید که براى تهران یا ولایات استخدام مى‌کنند ما 60 هزار نفر کارمند زیاد داریم کارمندان دست‌شان را روى دست‌شان گذاشته‌اند می‌گویند ما پول می‌خواهیم نان بخواهیم و دولت هم در این وضع اسفناک قرار گرفته و گرفتار است آن وقت حالا دو مرتبه مى‌خواهد برود ماشین‌نویس استخدام بکند بنده والله به خدا قسم عقلم می‌رسد که اگر دولت می‌گوید من این قدر بودجه کسر دارم پس چرا دو مرتبه سربار بودجه خودش این عده را اضافه کند یقولون بافواهم ما لیس فى قلوبهم.

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات شده است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم مذاکرات در ماده واحده کافى است. مهدى ارباب.

رئیس- آقاى ارباب‏

مهدى ارباب- امروز قرعه کفایت مذاکرات به نام ارادتمند است عرض کنم در کفایت مذاکرات یک توضیحى دارم و آن این است که در هیچ یک از شئون کشور (یک حقیقتى را باید عرض کنم) متأسفانه حال تعادل وجود ندارد یک چنین موضوعى که حقوق بیست تا رختشوى مساوى است با حقوق یک مدیرکل و آن قدر مورد احتیاج نقاط مختلف مملکت است (زنگ رئیس)

رئیس- در کفایت مذاکرات بفرمایید.

ارباب- دلیلش بود آن وقت ببینید امروز چقدر مذاکرات طولانى شد یک ماده می‌آورند با یک کتاب ضمیمه می‌گذارنند بدون حرف و ما رأى می‌دهیم بحث هم درش نیست یک کتاب است که بستگى دارد به مقدرات مردم.

رامبد- شما چرا رأى مى‌دهید.

صدرزاده- هیچ همچو چیزى نیست.

صارمى- به مجلس توهین نکنید (همهمه نمایندگان) (زنگ رئیس- دعوت به سکوت)

رئیس- چه خبر است آقایان آقاى ارباب شما در کفایت مذاکرات صحبت بفرمایید.

ارباب- از احساسات رقیق آقایان معذرت مى‌خواهم به هر حال این موضوع آن قدر قابل مذاکره نیست‏.

رئیس- آقاى دکتر بینا

دکتر بینا- اولاً بنده مى‌خواستم به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم که مجلس اگر به لوایحى رأى مى‌دهد آن لوایح را خوب تشخیص مى‌دهد و رأى مى‌دهد به صد و بیست نفر نمى‌شود گفت چشم بسته رأى مى‌دهد تصدیق مى‌کند و رأى مى‌دهد این طورى به این لایحه به این مزخرفى نمى‌تواند رأى بدهد باید صحبت بشود آقایان اجازه بدهید یک بام و دو هوا نمى‌شود در یک قسمت پریروز آمده‌اند و گفته‌اند که ماده هزار نفر یا 15 هزار نفر یا 20 هزار نفر کارمند زیادى داریم و حالا می‌خواهند عده دیگرى را استخدام کنند آقایان خداى من شاهد است در بعضى از ادارات خدمتگزار جزء بیش از رئیس اداره و کارمندان اداره است شما ماشین‌نویس را در این لایحه گرفته‌اید ولى خدمتگزار جزء را ندیده‌اید که چقدر است شما تأسف هم نخورید وزیر مختار هم از توى این لایحه در می‌آید (ارباب- از توى رختشوى‌ها؟) بله در می‌آید از توى همین لایحه در می‌آید آقا اجازه بدهید به عنوان آشپز استخدام می‌کنند بعد از راه ادارى منتقل می‌کنند به وزارتخارجه و بعد از یک سال که در مرکز می‌ماند وارد کادر سیاسى می‌شود (همهمه نمایندگان)

رئیس- در عدم کفایت مذاکرات بفرمایید.

دکتر بینا- سه نفر از آقایان راجع به لزوم این لایحه استدلال کردند یکى از نمایندگان محترم گفت براى بیکاره‌ها باید کار پیدا کنیم این دولت براى بیکاره‌ها کار پیدا کن نیست یک نفر آمد و گفت که ما همه این استخدام‌ها را داشتیم می‌خواستیم مجوزش را بگیریم اگر داشتید چرا مجوز می‌خواهید، در دوره 15- 16- 17- 18 آمده‌اند و تشخیص دادند که دولت نباید استخدام جدید بکند و مقام ریاست هم تذکر دادند.

رئیس- لایحه می‌توانند بیاورند دکتر بینا حالا شما آمده‌اید یک لایحه‌اى دربست آورده‌اید که هر کسى را بخواهید استخدام کنید و براى همیشه و براى تهران آقایان یک نفر از نمایندگان فرمودند پول داریم، اعتبار داریم طبیب نداریم مگر با لایحه تصویب کردن طبیب درست مى‌شود...

رئیس- آقاى دکتر بینا در کفایت مذاکرات بفرمایید.

دکتر بینا- این لایحه با وجود آن لایحه سازمان که آورده‌اند الان تصویب این لایحه دیگر در مجلس شوراى ملى برخلاف مقررات قانونى است اجازه بدهید بیشتر صحبت بشود.

رئیس- یک نفر موافق هم مى‌تواند صحبت کند آقاى طباطبایى‌قمى.

طباطبایى‌قمى- بنده مخالف هستم‏.

رئیس- آقاى رامبد

رامبد- بنده مخالف هستم‏.

رئیس- مرآت اسفندیارى‏

مرات اسفندیارى- بنده موافق هستم و مختصر می‌خواهم عرض کنم واقعاً استدلالاتى که راجع به این لایحه شد به قدرى منطقى بود که بنده قانع شدم‏.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهادات قرائت می‌شود و به کمیسیون فرستاده می‌شود آقایان در کمیسیون حاضر بشوند که بتوانند اگر نظرى دارند اظهار کنند.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده لایحه شماره 26945 دولت اضافه گردد تبصره استخدام کارمند جدید به عنوان ماشین‌نویس ممنوع است وزارتخانه در صورت احتیاج به ماشین‌نویس از میان کارمندان مستعد خود تعداد مورد نیاز را به فرا گرفتن فن ماشین‌نویسى مکلف کرده و از وجود آنها استفاده خواهد کرد.

مهندس کاظم جفرودى

مقام معظم ریاست مجلس شورای ملى

این جانب پیشنهاد می‌نمایم که جمله (در مؤسسات فرهنگى و بهدارى) به اول تبصره 1 ماده 1 اضافه شد.

دکتر امین

پیشنهاد مى‌کنم که تبصره ذیل به ماده واحده به عنوان تبصره اول علاوه شود:

تبصره 1- اشتغال اشخاصى که به ترتیب فوق استخدام مى‌شوند در تهران و حومه به کلى ممنوع و پرداخت حقوق آنها منوط به اشتغال در شهرستان‌ها می‌باشد.

دکتر دادفر

پیشنهاد مى‌نمایم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود:

تبصره- براى رفع احتیاجات شهرستان‌ها استخدام اشخاص فوق در خارج از مراکز مقدم می‌باشد.

عمیدى‌نورى

پیشنهاد مى‌نمایم از ماده واحده جمله «ماشین‌نویس» و از تبصره 1 (بازرس انتظامى) حذف گردد.

عمیدى‌نورى

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى اینجانب پیشنها می‌نمایم تبصره ذیل به ماده واحده علاوه شود:

تبصره- استخدامى که مطابق این قانون می‌شود فقط براى احتیاجات استان‌ها و شهرستان‌ها خواهد بود- اردلان

پیشنهاد مى‌نماید تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود: استخدامى که طبق این ماده به عمل بیاید فقط براى اشتغال استخدام‌شدگان در شهرستان‌ها مى‌باشد و پرداخت هر گونه حقوقى به ایشان از روز حضور در محل در شهرستان مربوطه محسوب خواهد گردید و این اشخاص حداقل مدت پنج سال حق انتقال ایشان مجاز خواهد بود که قبل از انتقال جانشین ایشان تعیین و در محل حاضر باشد. رامبد.

ریاست محترم مجلس شوراى ملى

اینجانب پیشنهاد مى‌نماید تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود تبصره در استخدام جدید تکمیل کادر کارمندان ادارات شهرستان‌ها مقدم به ادارات مرکز خواهد بود دکتر فریدون افشار پیشنهاد مى‌کنم که صورت و تعداد مستخدمین مورد لزوم در لایحه تعیین شود و مادام که از عده مزبور براى شهرستان‌ها لازم است استخدام در مرکز ممنوع خواهد بود.

صدرزاده‏

8- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنجشنبه خواهد بود.

(مجلس پنجاه دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295222!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)