کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره 19
[1396/06/01]

جلسه: 153 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه نوزدهم دی‌ماه 1336  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقاى سراج حجازى

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر کشاورزى

4- طرح و تصویب یک فوریت لایحه راجع به مقررات ساختمان سد کرج

5- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به شوراهاى کشاورزى و ارسال به مجلس سنا

6- بیانات بعد از دستور آقاى دکتر شاهکار

7- تعیین موقع جلسه بعد ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره 19

 

جلسه: 153

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه نوزدهم دی‌ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقاى سراج حجازى

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر کشاورزى

4- طرح و تصویب یک فوریت لایحه راجع به مقررات ساختمان سد کرج

5- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به شوراهاى کشاورزى و ارسال به مجلس سنا

6- بیانات بعد از دستور آقاى دکتر شاهکار

7- تعیین موقع جلسه بعد ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و ده دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نایب ‌رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس‏

نایب‌رئیس- آقایان منشى‌ها متأسفانه نیامده‌اند و البته غایب محسوب خواهند شد خواهش کردم آقاى جلیلى تشریف بیاورند و صورت غایبین را بخوانند. غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد):

غایبین با اجازه-‏ آقایان: سنندجى - دکتر اصلان افشار - یار افشار- قوام - افخمى - فرود - اخوان - جلیلوند - عامرى - جلیلى - بزرگ ابراهیمى- اورنگ - بیات ماکو - کیکاوسى. محمودى - اقبال - بزرگ‌نیا - صفارى - کاظم شیبانى - صارمى- رامبد - صراف‌زاده - سعیدى - مهندس بهبودى - معین‌زاده - قراگزلو.

غایبین بى‌اجازه‏- آقایان: اریه - دکتر طاهرى - مشار - قرشى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه - آقایان: باقر بوشهرى - مهندس جفرودى - خرازى- فضایلى- خلعتبرى- دهقان - قنات‌آبادى- دکتر وکیل - تیمورتاش - مهندس فیروز - دکتر شاهکار- دولتشاهى‏.

نایب‌رئیس- آقاى مهندس اردبیلى بفرمایید.

مهندس اردبیلى- در اظهارات جلسه گذشته بنده اشتباهاتى هست که تقدیم می‌کنم.

نایب‌رئیس- بسیار خوب آقاى مهندس هدایت بفرمایید.

مهندس هدایت- در عرایض جلسه گذشته بنده هم مختصر اصلاحات عبارتى هست تقدیم می‌کنم.‏

نایب‌رئیس- بسیار خوب، آقاى خرازى بفرمایید.

خرازى- بنده را غایب نوشته بودند در صورتى که بنده استجازه کرده بودم.‏

نایب‌رئیس- غیبت شما با اجازه بوده است. صورت جلسه قبل تصویب مى‌شود.

2- بیانات قبل از دستور آقاى سراج حجازى‏

نایب‌رئیس- حالا نطق قبل از دستور شروع مى‌شود آقاى سراج حجازى بفرمایید.

سراج حجازى- پیغمبر بزرگ ما بهشت را که بزرگ‌ترین نعمت براى مسلمانان است و براى وصول به آن عمر خود را صرف می‌کنند زیر پاى مادران قرارداد.

این وجود مقدسى که آن را مادر مى‌نامیم این جشن شریف که مورد ستایش ظریف‌طبعان و شعرا قرار گرفته و سراسر دواوین شعرا و تمام نوشته‌هاى بزرگان سهم پر از گفتار دربارة اوست با دو کلمه (ز) و (ن) یعنى زن خلاصه می‌شود.

با عنوان بزرگى که زن در اجتماع اسلامى داشته و دارد متأسفانه در مملکت اسلامى ایران سال‌هاى متمادى روى اصل جهالت و نادانى و به علت خودپرستى و بى‌عنایتى به مقام آن از اجتماع دور و در گوشه انزوا و فراموشى پشت پرده سیاه جهل و بى‌خبرى با خرافات هم آغوش بود.

 در مملکتى که فاقد جمعیت کافى براى از قوه به فعل آوردن ثروت و مزایاى طبیعى و براى آبادانى و عمران است دور بودن نصف بیشتر از جمعیت از اجتماع در این منقصت کمک به سزایى شده است. پس از آن که پرده‌هاى تاریک و زنجیرهاى اسارت ایران یکى بعد از دیگرى به دست سردار بزرگ ایرانى یعنى رضاشاه کبیر پاره شد و با یک حرکت مردانه در روز 17 دى 1314 آن روز تاریخى آن روزى که باید فرزندان ایران جشن پیروزى مادران خود و خروج از اسارت آنان را بگیرند با برداشتن چادر سیاه از سر فرزندان خود و هدایت آنان به اجتماع زنان را به ورود در اجتماع و هم‌دوشى در کار و فعالیت با مردان توفیق داد مژده مسرت‌بخشى بود.

اقدامى که در روز 17 دی‌ ماه به دست شاهنشاه بزرگ ایران انجام یافت از کارهایى است که در سیر تاریخ ایران و در وصول به مقصد عالى ترقى اثرات نیکو و بارزى دارد اثراتش از جهت ازدیاد جمعیت که اجتماع ما بدان نیاز داشت در قبال ثمرات روحى و اخلاقى آن ناچیز و بی‌قدر است.

 فردى که مأمور تربیت افرادى براى آتیه مملکت است مربى که تربیت‌کننده نسل بعد جامعه است باید خود به زیور اخلاق و دانایى مزین باشد باید معنى آزادى و آزادمنشى را بداند تا آن را به فرزند خود تلقین کند.

دین حنیف اسلام در دامن خود بزرگ‌وار زنانى به وجود آورد که باعث افتخار جامعه بشریت هستند و اعمالى از آنان در مواقع مختلف به منصه بروز و ظهور رسید که از شیرمردان امثال آن نشاید.

این شیرزنان بودند در زیر پستان خود مردانى بزرگ و عالی‌مقام به جامعه تمدن دادند که مرگ را بر قبول عار ترجیح دادند.

اولین وظیفه و بزرگ‌ترین تکلیف زن در اجتماع مادری‌ست اگر زنى مادر حقیقى

+++

 بود پرهیزکار و نیکوکردار خواهد بود جهان و آنچه در اوست پربهاست اما پربهاترین چیزهاى دنیا زن پرهیزکار است. تکلیف زن به همان مادرى ختام نمى‌پذیرد زن باید مانند مرد در اجتماع مردانه کار و کوشش کند.

مرا اکنون روى سخن با زنان امروز ایران است شما اى زنانی‌که براى روز 17 دى که روز به وصول به حقتان بود جشن گرفته‌اید ما هم با شما در سرور و جشن شریک هستیم و این روز فرخنده را به شما فرزندان آتیه ایران به نسل بعد تبریک مى‌گوییم و انتظار داریم اکنون که به حق مسلم خود رسیده‌اید در صرف آن حق از جاده صلاح و عفاف و راست خارج نشوید راهى بروید که هم‌وطنان بزرگ شما رفتند طریقى بپیمایید که زنان بزرگ‌وار اسلام طى کردند.

سرمشق شما رفتار زنان عالی‌مقامى باشد که در جامعه بشریت تعداد آنها زیاد است از انحراف و کج‌روى بپرهیزید، هنر باید که صورت می‌توان کرد- به ایوان‌ها در او شنگرف و زنگار، ما حزب مردم برادران شما دست برادرى به سوى شما دراز مى‌کنیم شما را در وظایفى که دارید کمک مى‌کنیم شما هم در وظایفى که در اجتماع دارید ما را یار و دمساز باشید امیدواریم و انتظار داریم همان طور که در مرام‌نامه ما پیش‌بینى شده با کمک معاضدت شما دوش به دوش خواهران براى تعالى و ترقى ایران عزیز در تحت توجهات و عنایات شاهنشاه بزرگ هماهنگ و همراه باشیم.‏

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر کشاورزى‏

نایب‌رئیس- آقاى وزیر کشاورزى بفرمایید.

وزیر کشاورزى (سرتیپ اخوى)- دو لایحه است که تقدیم مجلس محترم مى‌کنم یکى راجع به کمک به زارعین خشخاش‌کار سابق است در قانونى که براى منع کشت خشخاش تصویب شده بود قید شده بود که بیست‌میلیون تومان به آنها کمک بشود بعد در نتیجه مطالعاتی‌ که خود وزارت کشاورزی کرده معلوم شد که این کار به نفع کشاورزان نیست و به آنها نمی‌تواند کمک بکند و سهمى که به هر نفر از آنها می‌رسد ناچیز است قرض‌گرفتن و پس‌دادن آن دردسر دارد در این لایحه که پیشنهاد شده است اگر آقایان محترم تصویب بفرمایند این اعتبار به صورت سرمایه براى تشکیل شرکت‌هاى تعاونى در همان دهات به کار برود (نمایندگان- بسیار خوب است) لایحه دیگرى است راجع به تسریع در ساختمان سد کرج که چون مورد توجه بوده است در این لایحه تقاضا شده است با قید یک فوریت اجازه بفرمایید بعضى تشریفات حذف بشود و کار زودتر صورت بگیرد تقدیم می‌شود.

4- طرح و تصویب یک فوریت لایحه راجع به مقررات ساختمان سد کرج‏

نایب‌رئیس- لایحه اول به کمیسیون‌هاى مربوطه ارجاع می‌شود این لایحه قرائت و فوریت آن مطرح می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

مجلس شورای ملى

به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است کارهاى مقدماتى ساختمان سد کرح چندى است که تمام شده و عملیات ساختمانى خود سد شروع گردیده است در اجراى طرح ساختمان سد زمین‌هایى براى عملیات سدسازى و تأسیسات آن مورد نیاز فورى است از قبیل اراضى براى ریختن سنگ و گل و لاى حاصل از پى‌کنى سد و محل براى ساختمان کارخانه برق و تأسیسات مربوط و حمل جهت نصب ماشین‌آلات و ساختمان‌ها.

به علاوه پس از اتمام سد قسمت اعظم املاک سه قریه واقع در مخزن سد کرج که فعلاً در حدود 1400 نفر جمعیت دارد در دریاچه پشت سد غرق خواهد شد البته از هم اکنون مقدمات تأمین رفاه مردم این منطقه فراهم شده است و در پانصد هکتار اراضى واقع در جنوب کرج که با توجه خاطر آقایان نمایندگان محترم بر طبق تبصره 2 از ماده (3) لایحه قانونى فروش خالص‌جات به سازمان سد کرج واگذار شده ساختمان دهکده نمونه وشنم و تهیه اراضى در دست اقدام است و پس از اتمام کار اراضى و ابنیه این دهکده براى تعویض با املاک قرا مذکور به اهالى آن قرا عرضه خواهد شد. این که به منظور تشهیل تشریفات استملاک اراضى که بر طبق قوانین موجود مدت مدیدى وقت می‌گیرد و موجب تأخیر کار و خسارات متنابهى می‌شود ماده واحده ضمیمه را به قید یک فوریت تقدیم نموده تقاضاى تصویب آن را دارد نخست‌وزیر-  وزیر کشاورزى‏

ماده واحده

سازمان سد کرج می‌تواند در استملاک اراضى مورد احتیاج براى عملیات اجرایى طرح سد کرج و تأسیسات مربوط به آن و نیز در پرداخت بهاى اراضى مورد تصرف و همچنین براى جبران خساراتى که در نتیجه اجراى طرح ساختمانى سد کرج به املاک مردم وارد شده و یا می‌شود مطابق تبصره ذیل ماده واحده قانون انجام لوله‌کشى آب و فاضلاب شهر تهران مصوب خرداد ماه 1330 به مأخذ ارزیابى سال 31 عمل کند بهاى اراضى نقداً پرداخت و یا معادل آن از اراضى موضوع تبصره 2 از ماده 3 لایحه قانونى فروش خالص‌جات عوض داده می‌شود.

تبصره- مدیر عامل سازمان سد کرج موافقت هیأتى مرکب از وزیر کشاورزى و مدیر عامل سازمان برنامه و شهردار تهران و یا نمایندگان آنان را به جاى موافقت هیأت سه نفرى مندرج در آن قانون جلب خواهد نمود.

نخست‌وزیر- وزیر کشاورزى‏

نایب‌رئیس- فوریت مطرح است کسى مخالف نیست آقاى خرازى (خرازى- موافقم) مخالفى نیست رأى می‌گیریم به فوریت این لایحه آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایید (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌شود.

5- شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به شوراهاى کشاورزى و ارسال به مجلس سنا

نایب‌رئیس- شور دوم طرح تشکیل شوراهاى کشاورزى مطرح است گزارش کمیسیون قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شورای ملى کمیسیون کشاورزى در جلسه 20 آذر ماه 1336 طرح پیشنهادى عده‌اى از آقایان نمایندگان محترم راجع به تشکیل شوراهاى کشاورزى را با حضور آقاى معاون وزارت کشاورزى براى شور دوم مورد رسیدگى قرار داده و پس از شور و مداقه طرح مزبور را با اصلاحاتى تصویب نمود اینک گزارش آن را به مجلس شورای ملى تقدیم می‌دارد.

نایب‌رئیس- آقایان توجه داشته باشید در شور اول پیشنهاداتى داده شده که در کمیسیون مورد مداقه قرار گرفته و گزارش آن براى شور دوم به مجلس آمده است بنابراین کلیات ندارد ماده اول مطرح است قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

 ماده اول- به منظور تمرکز دادن نظریات و افکار کشاورزان و حمایت از آنان و همکارى آنان با یکدیگر و با وزارت کشاورزى و انجام وظایفى که در این قانون مقرر است در تهران و شهرستان‌ها شوراهاى کشاورزى تشکیل می‌شود.

نایب‌رئیس- بنابراین نسبت به ماده اول چون نظرى نیست رأى می‌گیریم آقایانى که موافق‌اند قیام کنند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده دوم قرائت مى‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد):

ماده دوم- شوراهاى کشاورزى که بر طبق ماده یک تأسیس می‌شود کلیه نظریات خود را نسبت به اوضاع کشاورزى حوزه خود به وزارت کشاورزى و رونوشتى هم به شوراى کشاورزى مرکز ارسال می‌دارد.

نایب‌رئیس- مخالفى نیست رأى مى‌گیریم به ماده دوم آقایان موافقین قیام بفرمایند. (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده سوم- عده اعضاى شوراهاى کشاورزى در تهران 30 نفر و در مرکز هر استان پانزده نفر و در شهرستان‌ها 9 نفر مى‌باشند.

نایب‌رئیس- مخالفى نیست، رأى مى‌گیریم به ماده سوم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده چهارم قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده چهارم - دوره انتخابیه شوراهاى کشاورزى از تاریخ تشکیل چهار سال و عضویت آن افتخارى است.

نایب‌رئیس- چون مخالفى نیست رأى مى‌گیریم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماه پنجم قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده پنجم- اشخاصى که بر حسب مقررات ماده 8 حق شرکت در انتخابات دارند اعضا شوراها را از بین کسانى که موافق ماده 9 واجد شرایط انتخاب شدن مى‌باشند به رأى مخفى جمعى و به اکثریت نسبى انتخاب می‌نمایند.

نایب‌رئیس- مخالفى نیست، رأى می‌گیریم به ماده 5 آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده ششم قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده ششم- وزیر یا نماینده وزارت کشاورزى حق حضور و شرکت در مذاکرات شوراهاى کشاورزى را دارد.

نایب‌رئیس- چون مخالفى نیست، رأى مى‌گیریم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد، ماده هفتم قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده هفتم- شوراهاى کشاورزى در حدود احتیاجات خود سازمان ادارى داشته و کارمندان مورد احتیاج را انتخاب خواهند نمود. حقوق کارمندان مزبور از بودجه شوراهاى کشاورزى پرداخته خواهد شد.

نایب‌رئیس- مخالفى نیست، رأى می‌گیریم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد، ماده هشتم قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده هشتم- کشاورزان هر حوزه انتخابیه که واجد شرایط زیر مى‌باشند مى‌توانند در انتخابات شوراهاى کشاورزى شرکت نمایند.

+++

الف) قبول عضویت و داشتن کارت کشاورزى از حوزه انتخابیه.

تبصره- قبل از تشکیل شوراى کشاورزى همان هیأت مذکور در ماده 10 بدواً کارت موقت کشاورزى صادر خواهند نمود و پس از تشکیل شورا به کارت شورا تبدیل نمایند.

ب) تبعه دولت ایران باشند.

پ) اشتغال به زراعت یا امور کشاورزى داشته و یا مالک زمین مزروعى و یا مهندس و یا دیپلمه کشاورزى باشد.

ت) محکوم به محرومیت از حقوق اجتماعى نباشد.

ث) سابقه عضویت در احزاب غیرقانونى نداشته باشد.

ج) اهل و یا مقیم حوزه باشد.

چ) سن کمتر از بیست سال نباشد.

نایب‌رئیس- مخالفى نیست رأى مى‌گیریم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده نهم قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده نهم- اشخاصى می‌توانند به عضویب شوراى کشاورزى انتخاب شودند که داراى شرایط زیر باشند:

الف) سن کمتر از سى سال نباشد و سواد فارسى خواندن و نوشتن را داشته باشد.

ب) تبعه دولت ایران باشد.

ت) در حوزه انتخابیه مقیم باشد.

ث) محکوم به محرومیت از حقوق اجتماعى نباشد.

ج) سابقه عضویب در احزاب غیرقانونی نداشته باشد.

نایب‌رئیس- چون مخالفى نیست، رأى می‌گیریم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده دهم قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده دهم- براى انتخاب شوراهاى کشاورزى در هر محل به دستور وزارت کشاورزى سه ماه قبل از انقضا مدت شورا انجمنى به نظارت فرمان‌دار مرکب از رئیس اداره کشاورزى و رئیس بانک کشاورزى و 5 نفر از معاریف و معتمدین کشاورزان به تشخیص سه نفر یا قائم‌مقام آنها تشکیل و به وسیله آگهى مخصوص و درج در یکى از جراید کثیرالانتشار تاریخ شروع و ایام انتخابات و تعداد اعضا شورا را به اطلاع کشاورزان که واجد شرایط انتخاب کردن هستند را خواهد رسانید.

نایب‌رئیس- در ماده دهم مخالفى نیست رأى می‌گیریم، آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده یازدهم مطرح است (به شرح ذیل قرائت شد):

ماده یازدهم- پس از اخذ آرا انجمن به فوریت شروع به استخراج آرا نموده و در ظرف مدتى که متجاوز از 48 ساعت نباشد اسامى منتخبین را اعلام خواهد داشت.

نایب‌رئیس- چون مخالفى نیست رأى می‌گیریم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده دوازدهم قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده دوازدهم- مدت عملیات انتخابات از تاریخ آگهى تا تاریخ اعلام اسامى اعضا شورا نباید حداکثر از سه هفته تجاوز نماید.

تبصره- پس از آگهى اسامى منتخبین چنانچه کسى اعتراض داشته باشد مى‌تواند ظرف یک هفته از فرداى روز آگهى اعتراض خود را به انجمن تقدیم سازد و انجمن مکلف است ظرف هفته دوم به اعتراضات رسیدگى و در صورتى که اعتراض را وارد ندید و یا اصلاً اعتراض نشده و منتخبین واجد شرایط مذکور در ماده نهم باشند اعتبار‌نامه منتخبین را امضا و به آنها تسلیم نماید. چنانچه شاکى اعم از انتخاب‌کننده یا انتخاب‌شدگان به رسیدگى به نظر انجمن قانع نشوند می‌توانند در ظرف هفته اول بعد از تشکیل شورا شکایت خود را به شورا تسلیم و شورا مکلف است در ظرف هفته دوم به شکایت شاکى (بدون حضور عضو منتخب) رسیدگى و تصمیم قطعى اتخاذ نماید. چنانچه از انتخاب‌شدگان مورد اعتراض واقع و اعتراض مورد قبول واقع گردد و یا واجد شرایط مذکور در ماده 9 نباشد عضو بعدى که حایز اکثریت بیشترى است به عضویت شورا دعوت مى‌شود.

نایب‌رئیس- چون مخالفى نیست رأى می‌گیریم، آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده سیزدهم مطرح است

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده سیزدهم- اعضایى که دو ماه بدون عذر موجه در جلسات شورا حضور به هم نرسانند مستعفى محسوب مى‌شوند.

نایب‌رئیس- چون مخالفى نیست، رأى می‌گیریم، آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده چهاردهم قرائت مى‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده چهاردهم- هر یک از اعضا شورا که مورد تعقیب جنحه یا جنایتى واقع شوند و محکومیت قطعى پیدا کنند از عضویب شورا معزول مى‌شوند.

نایب‌رئیس- چون مخالفى نیست، رأى مى‌گیریم، آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده پانزدهم قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده پانزدهم- هرگاه به واسطه‌ی استعفا یا به مقتضاى ماده سیزدهم و چهاردهم و یا فوت، کسرى در اعضا شوراها پیدا شود از منتخبین بعد از عده اولیه به ترتیب اکثریت نسبى تعیین خواهند شد و مدت عضویت آنان بقیه مدت اعضا خارج شده خواهد بود.

نایب‌رئیس- چون مخالفى نیست رأى می‌گیریم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده شانزدهم قرائت مى‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده شانزدهم- وظایف شوراهاى کشاورزى به قرار زیر است:

1- تهیه و ارسال هر گونه اطلاعات راجع به امور کشاورزى و آفات حیوانى و نباتى و تهیه پروژه‌هاى مفید و لازم.

2- اظهارنظر راجع به امور آبیارى و سدسازی.

3- اظهارنظر راجع به اصلاحاتى که باید در قوانین مربوط به کشاورزى مخصوصاً دفع آفات و آبیارى به‌ عمل آید.

4- تأسیس دفتر اداره اطلاعات و آمار کشاورزى و تهیه احصاییه کامل و صحیح.

الف) تعداد املاک واقعه در آن حوزه.

ب) اسامى مالکین هر ده یا قریه.

پ) اصلاحاتى که از حیث ازدیاد آب و بالا بردن سطح زراعت هر محل ممکن است نمود با ذکر مقدار مخارج.

ت) تعداد زارعین هر ده یا قریه.

ث) نوع محصولات و مقدار هر محصول در آن حوزه.

5- اشتراک مساعى با وزارت کشاورزى در پیشرفت امور کشاورزى.

6- انجام وظایفى که به موجب آیین‌نامه‌هاى علی‌حده یا قوانین مخصوص از طرف دولت به عهده شوراهاى کشاورزى واگذار می‌شود.

7- تشویق و اقدام به تشکیل شرکت‌هاى تعاونى و روستایى و تهیه پروژه‌هاى مفید براى ترقى سطح زندگى کشاورزان.‏

8- اقدام و همکارى و تشریک مساعى با وزارت کشاورزى براى تشکیل شرکت‌هاى تعاونى ماشین‌آلات کشاورزى و ایجاد تعمیرگاه‌ها و کمک در تأسیس نمایشگاه‌هاى کشاورزى و اعطا مدال و جوایز غیر نقدى به زارعین و مالکین که بهترین محصول و دام را به عمل آورده و یا قنات و ملک جدیدى ایجاد و آباد کرده‌اند و همچنین نظارت و تشریک مساعى با وزارت کشاورزى در موضوع دفع آفات نباتى و حیوانى و همچنین فرستادن روستاییان به خارج براى فرا گرفتن امور کشاورزى جدید.

9- ترقى سطح زندگى کشاورزان و همکارى با اطاق‌هاى بازرگانى در مورد اقلام صادراتى.

10- همکارى با وزارت فرهنگ و وزارت بهدارى به منظور تکمیل فرهنگ و آموزش روستایى و بهدارى قرا و قصبات.

11- همکارى و معاضدت با شوراهاى ده و بخش و شهرستان که به موجب قانون عمران تشکیل می‌شود براى ایجاد جاده‌هاى شوسه در بلوکات و بین بخش‌هاى تابعه و نگاه‌دارى آنها.

نایب‌رئیس- آقاى دولت‌آبادى بفرمایید.

دولت‌آبادى- طرح تشکیل شوراهاى کشاورزى که در کمیسیون کشاورزى مجلس شوراى ملى با علاقه‌مندى کامل تنظیم شده و مدت‌ها است مورد علاقه نمایندگان و احتیاج مملکت بوده است بسیار طرح مفیدى است و تسریع در گذرانیدن آن که مورد علاقه‌مندى نمایندگان مجلس است براى این است که یک امر حیاتى صورت عملى و قانونى به خودش بگیرد و در امر کشاورزى مملکت قدم مؤثرى برداشته باشند، بنده در اینجا در قسمت وظیفه شوراها مقتضى دیدم که بعضى تذکرات داده بشود و مورد توجه قرار گیرد و خوشبختانه ضمن همین مواد آنجاهایى که در نظر گرفته شده آیین‌نامه‌هایى تنظیم شود و باید اختیاراتى داده بشود می‌تواند نظر بنده را تأمین کند. بدون تردید این مملکت قبل از این که مملکت صنعتى باشد یک مملکت کشاورزى است (صحیح است) راجع به اصلاح امور کشاورزى این مملکت بایستى توجه داشت زیرا ما قبل از لباس نان می‌خواهیم (صحیح است) و براى تهیه و تدارک نان و مایحتاج زندگى مملکت دور از انصاف است که ما گاه‌گاه دست حاجت به خارج دراز کنیم و با دادن ارز یا وام مالى نانى براى مردم تهیه کنیم در صورتى که اگر توجهى به کشاورزى مملکت بشود ما مى‌توانیم صادرکننده گندم و حبوبات و مایحتاج زندگى باشیم (صحیح است) راه این کار چیست؟ در این مملکت به مناسبت اقتصادى اوضاع و احوال مختلف طرز تقسیم محصول بین مالک و کشاورزى صورت واحدى ندارد نمى‌توانیم هم داشته باشیم زیرا آنهایى که رنج فراوان می‌برند و در کوهستان‌ها زراعت مى‌کنند یا در جاهایى که زراعت دیم مى‌شود طبیعى است نسبت به آن زراعتى که با آب انجام می‌شود بایستى که بهره بیشترى ببرد من می‌خواستم که سه نکته را تذکر بدهم شوراهاى کشاورزى بایستى در تأمین حقوق کشاورزان قدم مؤثرى بردارند و این کار جزو وظایف اصلى این شوراها است در این جا مکرر صحبت شده است و از طرف آقایان نمایندگان مخصوصاً از طرف

+++

 همکار ارجمندم جناب آقاى خلعتبرى بسیار راجع به کمک کشاورزان و تسهیلات کار کشاورزان صحبت کرده‌اند الآن هم این نکته مورد توجه شخص اعلیحضرت همایونى هست و دولت هم توجه و علاقه دارد مجلس هم علاقه‌مند است، علاقه‌مندان به امور اساسى مملکت میل دارند که تسریع در این کار بشود و رفاه کشاورزان تأمین بشود (صحیح است) و رعیت هم حتماً بایستى به خود زمین علاقه داشته باشد و مالک باشد (صحیح است) نحوه تقسیم آن بایستى عادلانه مطابق قانون مطابق مقررات دین و آیین ما و قانون اساسى انجام بشود تا آن جایى که مخالفت با آنها ندارد علاقه‌مند کردن رعیت به زمین و توسعه اندیشه ایجاد خرده مالک یک امر اساسى است براى مملکت (صحیح است) این طبیعى است که هر کس از خانه و ملک خودش بهتر دفاع می‌کند تا آن که آن خانه‌ای که به عاریت نشسته باشد. من می‌خواستم در این موقع استفاده بکنم و این نکات را عرض کرده باشم از نظر علاقه به کشاورزى و اجراى نظر علاقه‌مندان به امور کشاورزى مملکت و مخصوصاً در این موقع که آقاى وزیر کشاورزى اینجا حضور دارند به این نکته توجه دارند تسهیلات در دادن وام به کشاورزان مخصوصاً همین اکنون که ما باید اعتبار به بانک کشاورزى بدهیم و نظر کشاورزان را ملحوظ کنیم قبل از این که این تسهیلات ملحوظ بشود بدون دادن وام به کشاورزان معنى ندارد در اینجا مطلبى هست و آن مطلب این است که روابط شوراهاى کشاورزى استان‌ها با شهرستان‌ها با شوراى مرکز و یک فعالیت دسته‌جمعى حتماً در این آیین‌نامه باید پیش‌بینى بشود و فعالیت آنها یک سانکسیونى داشته باشد.

نایب‌رئیس- دیگر نظرى نیست. آقاى علامه بفرمایید.

علامه وحیدى- بنده یک تذکر اصلاحى دارم و آن این است که در بند 8 ماده 16 به جاى تشریک مساعى باید نوشته شود اشتراک مساعى، تشریک مساعى غلط است.

نایب‌رئیس- این تذکر اصلاح عبارتى است اصلاح می‌شود، رأى مى‌گیریم ماده 16 آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده 17 قرائت مى‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد):

ماده هفدهم- وزارت کشاورزى موظف است که نظریات شوراهاى کشاورزى را در کلیه امور کشاورزى مورد توجه قرار داده در صورتى که پیشنهاد آنها را موجه نداند در ظرف مدت یک ماه مستدلاً جواب بدهد و چنانچه شورا یا شوراهاى کشاورزى به جواب وزارت کشاورزى قانع نشوند مى‌توانند موضوع را به هیأت‌دولت مراجعه نمایند که مورد رسیدگى قرار گیرد.

تبصره- نظریات شوراى کشاورزى مرکز مخصوصاً راجع به مسائل زیر از طرف وزارت کشاورزى خواسته مى‌شود:

1- در باب وضع یا تغییر قوانین مربوط به امور کشاورزى

2- راجع به وضع عوارض زراعتى‏

3- راجع به امور آبیارى و سد هر منطقه و حوزه که براى کشاورزى وجود داشته باشد

4- راجع به دفع آفات نباتى و حیوانى‏

نایب‌رئیس- آقاى عمیدى‌نورى بفرمایید.

عمیدى‌نورى- این لایحه انصافاً یک لایحه خوبى است براى این که غیر از دستگاه دولت و وزارت کشاورزى که حاکم است بر امور و وظایف کشاورزى در مملکت به وجود می‌آید و این شوراهاى کشاورزى هم می‌تواند در حدود این قانون وظایف خودشان را راجع به حمایت کشاورزى و توسعه امور آن اعلام بکند تا بلکه با همکارى شوراهاى کشاورزى با وزارت کشاورزى بشود در آتیه یک تحول و تغییرى به اصول کشاورزى به وجود آورد ولى به عقیده بنده اساس این کار مربوط به همین ماده 17 است یعنى جایى که ربط کامل پیدا می‌شود بین دستگاه دولت و شوراهاى کشاورزى این ماده 17 است اگر ماده 17 نبود که بنده معتقدم بایستى قوی‌تر از آن باشد دیگر اصلاً این لایحه معنایى نداشت و خود این شوراهاى کشاورزى یک دستگاه‌هایى بودند که تشکیل می‌شدند براى خودشان بعد هم در ماده 19 که می‌آید گویا تکلیف مخارجشان را هم معلوم کرده‌اند که یک آیین‌نامه‌هایى وضع بشود و یک درآمدى به وجود بیاورند براى آنها که به عقیده بنده غیر کافى است و اثرى هم ندارد مخصوصاً با وظایف سنگینى که براى این شوراى کشاورزى در نظر گرفته‌ایم و به ماده 19 که می‌رسیم عرض می‌کنم به هر حال اگر چنانچه قرار بشود که این شوراهاى کشاورزى تشکیل بشود و کارهاى خودشان را انجام بدهند و نظریات خودشان را بدهند به وزارت کشاورزى و دولت اگر این مطلب در اینجا حل نشود به نظر بنده اثرى نخواهد داشت و خوشبختانه در ماده 17 یک فورمولى به وجود آمده که وزارت کشاورزى را موظف کرده نظریات شوراى کشاورزى را در کلیه امور کشاورزى اجرا کند (یک نفر از نمایندگان- موظف نکرده) عبارت این است وزارت کشاورزى موظف است (صحیح است) نظریات شوراى کشاورزى در امور کشاورزى مورد توجه قرار دهد (البته نمی‌شد هم غیر از این کلمه دیگرى قرار بدهیم) مورد توجه قرار داده بعد هم سانکسیونى براى آن قایل شده و نوشته مکلف است در صورتى که پیشنهاد آنها را موجه نداند در ظرف مدت یک ماه مستدلاً به شورا اعلام کند حالا ببینیم بعد از این که به شورا اعلام کرد چى می‌شود؟ شورا اگر قانع نشد می‌گوید نظرش را بدهد به هیأت‌وزیران اما آنجا یک تکلیف قطعى نیست که هیأت‌وزیران حتماً باید اجرا کند در این شورا عبارتى دارد که باید مورد رسیدگى قرار گیرد و بنده نمی‌خوانم عبارت این ماده 17 و کمیسیون کشاورزى که این را تهیه کرده است راضى به این منظور هست یا نه؟ که اگر نظر شوراى کشاورزى را وزارت کشاورزى نپذیرفت و بعد هم معلوم شد که این نظر صحیح بوده و حالا هم که راه‌حل هم پیدا کرده‌اند برود به هیأت‌وزیران و آیا این ماده و این نظر کافى هست که این نظر را تأیید کند رد کند یا قبول کند یا خیر چون این ماده که اساس طرح است باید روشن باشد و مخصوصاً در صورت مجلس تصریح بشود و اگر روشن نباشد فردا گرفتار اشتباهات و اشکالاتى هستیم که معناى وجودى این شوراى کشاورزى به نظر بنده صفر خواهد بود به این جهت است که بنده خواستم این مطلب را عنوان کنم البته اگر با توضیحاتى جناب آقاى وزیر کشاورزى و دولت این موضوع را روشن کنند و از طرف دولت تصریح بشود که حتماً در این گونه اختلاف دولت رسیدگى می‌کند و قاطع است به صورت حکمیتى بین شوراى کشاورزى و وزارت کشاورزى به نظر بنده این کاملاً صحیح است ولى اگر غیر از این باشد و به یک صورتى این عبارت سنبَل بشود به نظر من وضع این قانون بى‌نتیجه و بى‌اثر خواهد بود.

نایب‌رئیس- جناب آقاى وزیر کشاورزى بفرمایید.

وزیر کشاورزى- آقایان محترم اطلاع دارند که این لایحه اصولاً در مجلس شورای ملى تهیه شده و وزارت کشاورزى و دولت این طرح را تهیه نکرده‌اند و به طور کلى دولت با این طرح موافقت دارد به دلیل این که آقایان استحضار دارند براى این کار دولت دستور داد شوراهاى کشاورزى نه فقط در تهران و استان‌ها و شهرستان‌ها بلکه هر جا که یک شعبه‌اى از وزارت کشاورزى هست دایر بشود و در آن شورا تمام کسانى که از زمین بهره‌بردارى می‌کنند خواه به صورت مستأجر خود به خود عضو شورا هستند منتهى بین خودشان هیأت‌مدیره‌اى معین کنند که آن هیأت‌مدیره بیشتر تماس دارد با دستگاه کشاورزى شوراها هر سه ماه یک بار تشکیل مى‌شوند پس در اساس این اختلاف نظرى بین نظر تهیه‌کنندگان این طرح و وزارت کشاورزى نیست اما این تذکرى که جناب آقاى عمیدى‌نورى فرمودند بنده ناچار شدم جوابى عرض کنم بنده تصور نمی‌کنم که قانون اساسى ما اجازه بدهد غیر از مجلس شورای ملى و مجلس سنا و مقام عظماى سلطنت سازمان دیگرى به دولت تحکم کند و نظریاتش را به دولت دیکته کند شوراها براى مشورت‌اند اگر قرار شد بخواهیم به آنها اختیار بدهیم که نظریات‌شان را به دولت دیکته کنند نمی‌شود و فعلاً هم شور اول لایحه است و در شور دوم.

نایب‌رئیس- شور دوم است.

وزیر کشاورزى- بعد می‌آید مجلس سنا در هر صورت هر قانونى که تصویب بشود دولت مکلف است به اجرا ولى آیا ممکن است یک قانونى تصویب کرد که یک سازمان غیر از این سه قوه‌اى که عرض کردم نظریاتش را به دولت دیکته کند بگوید این کار را بکند دولت هم بگوید که نخیر پس به نظر بنده شاید این کار مصلحت نباشد اگر شورا نظرى دارد وزارت کشاورزى نظرش صحیح نباشد می‌رود به هیأت‌وزیران، هیأت‌وزیران بررسى می‌کند اگر قابل اجرا باشد به وزارت کشاورزى دستور می‌دهد اجرا کند قابل اجرا نباشد می‌گویند نه در این صورت مجلس شوراى ملى و مجلس سنا هستند قوانین نیست براى این که دولت را وادار به انجام نظریاتى که دارند می‌کند و آن نظریات را قبول و اجرا کند.

نایب‌رئیس- آقاى صدرزاده بفرمایید.

صدرزاده- این طرح اساساً به اتفاق نمایندگان مجلس شوراى ملى در دوره هجدهم تقدیم شد و در آن دوره شور دومش از کمیسیون کشاورزى گذشت (صحیح است) و این اول وهله‌اى هست که به موجب این طرح یک همکارى و معاضدتى بین کشاورزان از یک طرف و دولت به وجود می‌آید و همین طورى که جناب آقاى وزیر کشاورزى هم تذکر دادند به نظر می‌آید همین مقدارى که در این طرح ذکر شده کافى باشد که شوراها نظریات خودشان را به دولت بگویند اگر دولت آن نظریات را مورد توجه قرار داد و موجه دانست آن را در عمل قرار می‌دهد و بر طبق آنها قوانینى تنظیم می‌کند حالا اگر احیاناً نظریات شوراهاى کشاورزى از نظر دولت مورد توجه قرار نگرفت و به نظر مقنین موجه بود نمایندگان مردم آن نکات را در قوانین اعمال خواهند کرد و همین طور هم عمل خواهند نمود به علاوه این نکته را هم خواستم به همکار محترم جناب آقاى عمیدى‌نورى تذکر بدهم که چون این اولین وهله است که این قانون مربوط به این موضوع تصویب می‌شود و به مورد عمل گذارده می‌شود باید دید در جریان عمل چه صورت‌هایى پیدا خواهد کرد و از آن آزمایش که از اجراى این قانون به دست مى‌آید امکان این است که اگر اصلاحاتى لازم بود در آتیه در این قانون

+++

می‌کنیم بنابراین استدعاً دارم که موافقت بفرمایید این ماده به همان نحوى که از تصویب کمیسیون گذشته است تصویب شود.

نایب‌رئیس- آقاى خلعتبرى بفرمایید.

خلعتبرى- بنده هم همین نظر را داشتم.‏

نایب‌رئیس- بسیار خوب اعلام رأى می‌شود رأى می‌گیریم به ماده 17 آقایانى که موافق‌اند قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده 18 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد):

ماده هجدهم- شوراى کشاورزى مرکز مکلف است هر سال یک مرتبه کنگره عمومى شوراى کشاورزى کشور را به شرح زیر تشکیل دهد.

الف) کنگره عمومى شوراهاى کشاورزى کشور در مرکز با حضور اعضاى شوراى کشاورزى مرکز و حداقل دو نفر از شوراهاى هر استان و یک نفر از هر شهرستان که به مرکز اعزام می‌شود تحت ریاست شوراى کشاورزى مرکز در اردیبهشت ماه هر سال تشکیل می‌شود.

ب) کنگره عمومى براى استماع گزارش‌هاى سالیانه شوراهاى کشاورزى و تبادل افکار تعیین خط مشى و برنامه آتیه کشاورزى کشور خواهد بود.

تبصره- با تصویب کنگره عمومى ممکن است محل انعقاد آن در بعضى از سال‌ها در مراکز استان‌ها که داراى شوراى کشاورزى است تعیین شود.

نایب‌رئیس- چون مخالفى نیست رأى می‌گیریم آقایان موافقین قیام بفرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده نوزدهم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد):

ماده نوزدهم- درآمد شوراهاى کشاورزى از محل‌هاى زیر تأمین خواهد شد.

1- حق کارشناس یا داورى در مواردى که شوراى کشاورزى کارشناس یا داور واقع شود.

تبصره- در موقعى که شوراى کشاورزى براى داورى یا کارشناسى مراجعه شود شوراى کشاورزى عده لازم را از بین خود به این سمت انتخاب و معرفى می‌نماید.

2- حق عضویت طبق آیین‌نامه‌اى که به تصویب شوراى کشاورزى هر محلى برسد.

نایب‌رئیس- آقاى صدرزاده بفرمایید.

صدرزاده- همین طورى که در قانون ذکر شده است مقصود از تشکیل این شوراها در تمام شهرهاى ایران است که طبقه کشاورز و مالکین که تقریباً دو ثلث جمعیت این مملکت را تشکیل می‌دهند به وسیله این شوراها یک ارتباط و همکارى نزدیکى با یکدیگر پیدا کنند و از طرف دیگر هم با دولت در توسعه امر زراعت و ترقى و پیشرفت کار فلاحت تشریک مساعى یا به قول جناب آقاى علامه اشتراک مساعى بفرمایید البته یک چنین دستگاهى که بتواند در تمام مملکت به وجود بیاید محتاج یک هزینه و مخارجى خواهد بود الآن اطاق بازرگانى ظاهراً صد یک از مالیات بازرگانان را مى‌گیرند و با آن تمام تشکیلات خودشان را در مملکت توسعه مى‌دهند و با آن طرز اگر عمل کنیم چنانچه می‌بینیم اطاق‌هاى بازرگانى یک تأثیراتى در امر اقتصاد داشته است به علاوه اطاق بازرگانى مرکز توانسته است یک مریض‌خانه‌اى مجهز تهیه بکند و در اختیار دولت قرار بدهد به هر حال این شوراهاى کشاورزى باید اقلاً به قدر اداره کردن خودش یک عایداتى داشته باشد حق کارشناس که می‌دانید اصولاً خیلى محدود خواهد بود و کمتر ممکن است به شوراهاى کشاورزى مراجعه کنند خیلى ناچیز است، حق عضویت هم باز خیلى ناچیز است، بنده تلگرافى داشتم از اتحادیه فلاحتى فارس که این اتحادیه سى سال یا 33 سال سابقه دارد یعنى قبل از این که این قانون به وجود بیاید یک عده‌اى از مردم کشاورز و مالکین آنجا با یکدیگر در امور کشاورزى کشور تشریک‌مساعى می‌کردند، خودشان پیشنهاد کردند که نیم‌درصد از مالیات املاک مزروعى در هر سال اضافه دریافت بشود و براى این تشکیلات به اختیار آن شهرستان بگذارد، من تصور می‌کنم که مالکین محترم سایر نقاط کشور هم که نمایندگان محترم آنها در این مجلس هستند موافقت داشته باشند با این نیم درصد یعنى کسی‌که صد تومان مالیات به دولت می‌دهد پنج قران براى یک چنین دستگاهى که در مملکت به وجود مى‌آید بدهد و این اولین کمکى است که طبقه کشاورز و طبقه ملاک می‌توانند در توسعه فلاحت انجام بدهند، امیدوارم که سایر آقایان هم با این نظر موافقت بفرمایند این هم پیشنهاد جدیدى نیست این پیشنهاد در طرح و شور اولیه وجود داشت ولى در شور دوم گمان می‌کنم اسقاط و حذف شده باشد، حالا استدعا می‌کنم این نکته را در این لایحه به صورت تبصره سه که بنده پیشنهاد کردم اگر مورد موافقت باشد قبول بفرمایید این است پیشنهاد من «تبصره 3- معادل صدى نیم از مالیات املاک مزروعى اضافه دریافت و به شوراى هر محل پرداخت نماید» و این را هم تذکر می‌دهم که مطابق قانونى که دیروز از مجلس گذشت تا سه‌هزار تومان درآمد کشاورزى هم معاف است و اصولاً به آن مالیاتى تعلّق نمی‌گیرد، از درآمدهاى بیش از سه‌هزار تومان مالیات می‌گیرند و این مبلغ بسیار مختصرى خواهد بود و گمان می‌کنم براى آقایان مالکین تأثیرى نداشته باشد.

نایب‌رئیس- آقاى خلعتبرى.‏

ارسلان خلعتبرى- فرمایش جناب آقاى صدرزاده خیلى صحیح است حتماً بایستى از مالیات درآمد املاک مزروعى یک مقدارى براى پیشرفت امور کشاورزى تخصیص داده بشود، منتهى در کمیسیون کشاورزى تصور شد چون این موضوع مربوط به مالیات است و این طرح یک طرحى است که مربوط به اتحادیه‌ها و شوراهاى کشاورزى است شاید از این جهت در مجلس مورد اشکال واقع شود، بنابراین از لحاظ این که مسئله مالیات غیر مربوط به این نیست و مربوط می‌شود چون در شور اول هم یک درصد مالیات املاک مزروعى جزء لایحه بود در شور دوم حذف شد، حال اگر آقایان تصور می‌فرمایند از نظر مالیات یک همچو ماده‌اى اشکال ندارد به نظر بنده عین مصلحت است که قبول بفرمایید (چند نفر از نمایندگان- اشکال ندارد).

نایب‌رئیس- اشکال قانونى دارد.

ارسلان خلعتبرى- در صورت دوم اگر فرض کنیم اشکال دارد آن وقت چون دولت هم با این نظر موافق است، الآن دو سه ماه است که دولت هم خودش مشغول تشکیل شوراها در شهرستان‌ها است، بنابراین از جناب آقاى ذوالفقارى و همچنین از جناب آقاى وزیر کشاورزى خواهش می‌کنم و تذکر می‌دهم که براى این مالیات نیم‌درصد یا یک درصد تذکر بدهید که زودتر یک لایحه‌اى بیاورند با فوریت که در کمیسیون دارایى مطالعه بشود و مشورت بشود و به مجلس بیاید این چیزى است که مفید است و همه ما هم موافقیم، بنابراین به نظر بنده این راه‌حلش خواهد بود خواستم علت را عرض کنم که چرا در ضمن لایحه گنجانیده نشده است.

نایب‌رئیس- آقایان توجه بفرمایید چون در شور دوم پیشنهادى نمی‌شود داد مگر این که قبلاً کسى این پیشنهاد را کرده باشد نگاه کردیم به سابقه، آقاى صدرزاده این پیشنهاد را نداده بودید (صدرزاده- در اصل طرح بود) (صارمى- اجازه بفرمایید؟) حالا نوبت جنابعالى هم می‌رسد، بنابراین بهتر است راه‌حلى که آقاى خلعتبرى پیشنهاد کردند موافقت بفرمایید این لایحه به همین صورت زودتر بگذرد و عملى بشود، دولت هم با مطالعه اگر نظرى دارد که چیزى گفته بشود لایحه‌اش را به مجلس بیاورد (صحیح است) آقاى صارمى.

صارمى- اشکال در این است که آیا به موجب آیین‌نامه می‌توان این پیشنهاد را داد یا خیر، بنده خیال مى‌کنم که نسبت به اصل موضوع کلیه آقایان موافق خواهند بود زیرا وظایفى براى شوراى کشاورزى که بسیار لازم و مستحسن است قایل شدیم البته براى انجام این وظایف یک بودجه مختصرى لازم خواهد بود و صدى‌نیم از مالیات املاک مزروعى هیچ‌گونه مبلغ قابل توجهى نیست که بگوییم مالکین مالیات زیادترى خواهند پرداخت. بنابراین نسبت به اصل موضوع تصور می‌کنم محتاج به عرض توضیح بیشترى نباشد و راجع به اشکال نظام‌نامه‌اى، این طرحى است که آقایان نمایندگان محترم امضا کرده‌اند و به مجلس داده‌اند که یکى از امضاکنندگان این طرح هم خود بنده هستم و به موجب آیین‌نامه اگر چنانچه پیشنهادى داده شده باشد که در کمیسیون مورد توجه و رسیدگى واقع نشده باشد، در شور دوم پیشنهاد‌دهنده می‌تواند آن پیشنهادش را تجدید کند، بنابراین یکى از افرادی که این طرح را امضا کرده بود و پیشنهاد کرده بود که یک درصد از مالیات املاک مزروعى اختصاص به این کار داده بشود بنده بودم این پیشنهاد هم در کمیسیون مورد توجه واقع نشده است و در اینجا حذف شده است و در شور اول هم بوده است، بنابراین مى‌توانم عین این پیشنهاد را تجدید کنم، لذا از نقطه نظر آیین‌نامه هم اشکالى ندارد.

نایب‌رئیس- چون به صورت پیشنهاد نبوده نمی‌شود، حالا بفرمایید.

صارمى- و از نقطه نظر قانون مالیاتى هم اگر چنانچه مجلس شوراى ملى موضوعى را تصویب کرد و تصویب شد اعم از این که در کمیسیون مربوطه مورد توجه واقع بشود یا نشود اشکالى نخواهد داشت، آقایان وقتى رأى دادند و تصویب کردند به صورت قانونى در می‌آید و با توجه به آیین‌نامه بنده خیال می‌کنم هیچ اشکالى نداشته باشد.

نایب‌رئیس- آقاى فخر طباطبایى.

فخر طباطبایى - عرض کنم این طرحى که راجع به شوراى کشاورزى بود بنده به دقت مطالعه کردم و هنوز هم که این طرح تصویب نشده است عملاً دارند یک همچو شورایى را تشکیل می‌دهند و خیلى هم مفید است و جناب آقاى وزیر کشاورزى هم فرمودند ولى این که ما پیشنهاد کنیم که مالیاتى گرفته بشود و مصرف تشکیلات این شوراها بشود، فکر نمی‌کنم طبق آیین‌نامه بتوانیم چنین وضعى ایجاد کنیم، باید دولت براى مالیاتى که می‌گیرد و دخل و خرجى که دارد خودش یک لایحه جداگانه‌اى بیاورد و به اضافه شوراهایى هم که تشکیل می‌شود یک همچو کارى نیست که یک بودجه‌اى براى آنها ایجاد شود شوراهایى تشکیل می‌شوند، یک نظریاتى به وزارت کشاورزى می‌دهند این نظریات هم ممکن است اجرا بشود و ممکن است اجرا نشود، حالا ما بیاییم براى این تشکیلاتى بدهیم، صدى‌نیم مالیاتى

+++

 درست بکنیم فکر می‌کنم اصلاً صحیح نباشد، از این جهت بنده خیلى متأسفم که با پیشنهادی که جناب آقاى صدرزاده دادند به عنوان مخالف صحبت می‌کنم و به اضافه همان‌طورى که مقام ریاست مجلس تذکر دادند فکر می‌کنم پیشنهاد در شور دوم قابل طرح و رسیدگى نباشد.

 نایب‌رئیس- آقایان توجه بفرمایید چیزى که جناب آقاى صدرزاده فرمودند، اگر بنا باشد هر طرحى که داده شد و در کمیسیون مربوطه رسیدگى شد و کمیسیون گزارش داد اگر وکیل چیزى مخالف نظرش باشد پیشنهاد جدیدى بدهد بعد بگوید چون در آن طرح بوده من در شور دوم پیشنهاد می‌دهم این اصلاً که در آیین‌نامه را مختل مى‌کند بنابراین آقایان موافقت بفرمایید که همان طور که عرض کردم باشد که اگر دولت لازم دانست لایحه‌اى بیاورد. آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- مقصود بنده این بود که این تذکر در مجلس داده بشود و تصور مى‌کنم که آقایان هم نمی‌بایستى براى یک مبلغ مختصرى که به یک چنین دستگاهى می‌دهند امساک و خوددارى کنند ولى نظر مقام ریاست براى ما مطاع و متبع است و حالا تذکر می‌دهم که جناب آقاى وزیر کشاورزى این موضوع را در هیأت‌دولت مطرح بفرمایند و یک لایحه براى این کار بیاورند و قطعاً هم مجلس با آن موافقت خواهد کرد (صحیح است).

نایب‌رئیس- رأى مى‌گیریم به ماده 19 آقایانى که موافق‌اند قیام فرمایند (عده کثیرى قیام کردند) تصویب شد، ماده 20 قرائت می‌شود.

ماده 20- درآمدهاى فوق در حساب مخصوصى به نام شوراى کشاورزى هر محل در بانک کشاورزى ریخته می‌شود و طبق آیین‌نامه‌ای که از طرف وزارت کشاورزى تهیه و به تصویب کمیسیون کشاورزى مجلسین خواهد رسید به مصرف همان محل می‌رسد.

نایب‌رئیس- آقاى ارباب مخالفید؟ (مهدى ارباب- بله) بفرمایید.

مهدى ارباب- بنده از موقع استفاده می‌کنم از جناب آقاى وزیر محترم کشاورزى تقاضا می‌کنم هیچ درآمدى را که مربوط به امور کشاورزى است براى رضاى خدا در این بانک کشاورزى تمرکز ندهید براى نمونه عرض می‌کنم.‏...

نایب‌رئیس- خارج از موضوع است، مربوط به درآمد نیست.

مهدى ارباب- چرا در این ماده هست، بفرمایید ماده را قرائت کنند.

نایب‌رئیس- ماده 20 قرائت مى‌شود (مجدداً به شرح سابق قرائت شد).

مهدى ارباب- می‌گوید درآمدهاى فوق در حساب مخصوصى به نام شوراى کشاورزى هر محل در بانک کشاورزى ریخته مى‌شود.

نایب‌رئیس-  بفرمایید.

مهدى ارباب- ریخته بشود، براى چه؟ براى این که مردم سهم راه‌سازى دهات را به بانک کشاورزى سپردند مخصوصاً در ناحیه بندرعباس و بدبخت‌ها فریاد مى‌زدند که آقا ما مى‌خواهیم راه‌مان را بسازیم اگر شما به آن اضافه نمى‌کنید اقلاً پول خودمان را پس بدهید که ما راه را خودمان بسازیم، عاقبت هم ندادند پول هم معطل هست در بانک، کمک هم نکردند بعضى جاها خود مردم رفتند علاوه بر آنچه تهیه کرده بودند یک کوره‌راهى ساختند تا بتوانند عبور کنند، این پول‌ها که در بانک کشاورزى تمرکز پیدا مى‌کند به موقع به مصرف خودش نمی‌رسد، بنده خواستم از موقع استفاده کنم و به عرض‌‌تان برسانم که این قسمت که پول‌ها در بانک کشاورزى ریخته مى‌شود اصلاح کنید.

یکى از نمایندگان- باید اصلاحش کرد.

نایب‌رئیس- رأى مى‌گیریم به ماده 20 آقایانی که با ماده 20 موافق‌اند قیام فرمایند (عده زیادى برخاستند) تصویب شد ماده 21 قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد):

ماده 21- شوراهاى کشاورزى مى‌توانند در مسائلى که مربوط به وظایف آنها است براى کسب اطلاع مستقیماً با وزرات‌خانه‌ها و ادارات دولتى رسمى مکاتبه نمایند.

عمیدى‌نورى- بنده با این ماده مخالف هستم.

نایب‌رئیس- بفرمایید.

عمیدى‌نورى- بنده یک دفعه دیگر این عبارت را مى‌خوانم اگر آقایان موافق‌اند باشد اگر نه حذف بشود، یعنى تقاضاى تجزیه می‌کنم (ماده 21 را به شرح سابق قرائت کردند) به نظر بنده این یک توضیح واضحى است و حتى شما براى شوراى کشاورزى یک قانونى گذراندید و یک شخصیت حقوقى در ماده بعد به آن دادید دیگر این یعنى چه که مى‌تواند مکاتبه نماید پس بنویسید مى‌توانند آب بخورند، مخصوصاً وقتى‌که در این مورد ذکر کردید، مثل این است که در موارد دیگر حق ندارد، این صحیح نیست در قانون یک همچو عبارتى را بنویسند، این است که بنده معتقدم از نظر اصول قانون‌گذارى صحیح نیست به عنوان ماده‌اى این عبارت باشد و تقاضا می‌کنم که این ماده حذف شود.

نایب‌رئیس- رأى که ندادند حذف مى‌شود. (صارمى- بنده موافق با این ماده هستم) بفرمایید.

صارمى- جناب آقاى عمیدى‌نورى ممکن است مسامحه‌اى در تهیه عبارت شده باشد، جنابعالى می‌دانید دادگسترى یک مرجع قانونى در مملکت است که نظریاتش لازم‌الاتباع و لازم‌الاجرا است ولى در آیین دادرسى قید مى‌کند که اگر اطلاعاتى خواست، اگر مدارکى خواست مقامات مربوطه موظف و مکلف هستند که آن اطلاعات و مدارک را در اختیارش بگذارند (عمیدى‌نورى- آن خواستن مدارک است نه مکاتبه) می‌خواهم مثل عرض کنم که وقتى در مورد یک مقامى که داراى این همه اهمیت و یکى از ارکان سه‌گانه مشروطیت است قید می‌کند که تقاضاهاى آن را باید اجرا کرد براى شوراهاى کشاورزى وضع چنین ماده‌اى به منظور این که بتواند اطلاعاتى کسب کند و مقامات مربوطه دولتى موظف باشند آن اطلاعات را در دسترس شوراى کشاورزى بگذارند اشکالى ندارد، این عبارت ممکن است واقعاً وافى به منظور یعنى براى ایجاد تکلیف به این که مقامات مربوطه اطلاعاتى را که مورد احتیاج شوراى کشاورزى است در دسترس آنها بگذارید نباشد باید عبارت را اصلاح کرد ولى وجود این ماده خوب است و اگر مى‌خواهید محکم‌تر باشد پیشنهاد بدهید (عمیدى‌نورى- در شور دوم پیشنهاد نمی‌شود داد) پس اگر باقى بماند بهتر از این است که حذف شود براى این که یک حقى به او داده شده است و مى‌تواند یک اطلاعاتى کسب کند.

نایب‌رئیس- بسته به نظر مجلس شوراى ملى است رأى می‌گیریم به ماده 21 آقایانى که موافق با ماده 21 هستند قیام فرمایند خواهش مى‌کنم چون باید شماره شود تأمل کنید (عده قلیلى برخاستند) تصویب نشد، رد شد. ماده 22 قرائت مى‌شود

(به شرح زیر قرائت شد):

 ماده 22- شوراهاى کشاورزى داراى شخصیت حقوقى مى‌باشند.

نایب‌رئیس- آقایانى که با ماده 22 موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 23 قرائت مى‌شود

(به شرح ذیل خوانده شد):

ماده 23- شوراهاى کشاورزى می‌توانند در امور کشاورزى داور یا کارشناس واقع شوند (با توجه به تبصره ماده 19)

نایب‌رئیس- رأى گرفته مى‌شود به ماده 23، آقایانى که موافق‌اند قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد، ماده 24 قرائت می‌شود

(به شرح ذیل خوانده شد):

ماده 24- دولت مکلف است که در هر دوره وسایل انتخابات شوراهاى کشاورزى را در موعد مقرر انجام نماید.

نایب‌رئیس- رأى می‌گیریم به ماده 24، آقایانى که موافق هستند قیام کنند (عده کثیرى برخاستند) تصویب شد ماده 25 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت گردید):

 ماده 25- وزارت کشاورزى موظف است آیین‌نامه‌هاى این قانون را از تاریخ تصویب لااقل در ظرف یک ماه تهیه و به تصویب کمیسیون‌هاى کشاورزى مجلسین برساند.

نایب‌رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده 25 آقایانى که موافق هستند قیام کنند (عده زیادى قیام کردند) تصویب شد. ماده 26 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد):

ماده 26- وزارتین کشاورزى و کشور مأمور اجراى این قانون می‌باشند.

نایب‌رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده 26 آقایان موافقین قیام کنند (عده کثیرى قیام کردند) تصویب شد.

شور در کلیات آخر است، آقاى بزرگ ابراهیمى بفرمایید.

بزرگ ابراهیمى- علاجى بکن کز دلم خون نیاید- سرشک از رخم پاک کردن چه حاصل. تا حالا نشستیم قانون شوراى کشاورزى درست کنیم انشاءالله  خیلى مبارک است، تصویب هم فرمودید.

(چند نفر از نمایندگان- بلندتر بفرمایید نمى‌شنویم) ناخوشم، نفسم در‌نمى‌آید، عرض کنم در زمان رضاشاه کبیر در مملکت ما از این 20 میلیون نفر 15 میلیون نفرش در دهات نشسته بود 5 میلیونش در شهرها و از این عده هم یک میلیون قوه عامله در شهرها مشغول کار بود و سه میلیون از این قوه عامله در کشاورزى بود الآن در منطقه کشاورزى بیشتر از یک میلیون و نیم نیست، دو میلیون و نیم از قوه فعاله ما به شهرها ریخته‌اند یا مشغول کسب و کار یا کارگرند یا به کلى از کشاورزى دست کشیده‌اند و بر نمی‌گردند (صحیح است) این وضعیت امروز باعث شده است که اغلب سال‌ها ما براى تأمین گندم خوراک خودمان مجبور مى‌شویم برویم از امریکا قرض کنیم و بخریم، تیمسار وزیر محترم کشاورزى یک روزى در تبریز شرفیاب شدم همین موضوع را بحث کردیم یک موضوعى را که بحث نکردم و سوء تفاهم شده بود ناراحت بودم، حالا تذکراً عرض مى‌کنم، قول داده بودند وسایلى براى جانشینى زارعینى که به نام کار براى سازمان برنامه، راه‌آهن، انشعابات دیگر به شهرها مى‌آیند و بر نمى‌گردند یک جانشینى تهیه بکنیم، همه ما متفق‌القول هستیم که مملکت ما مملکت کشاورزى است و باید کشاورزى ترویج بشود. با همه این اتفاق‌قول هیچ فکرى براى جانشین زارعى که براى کار آمده به شهر و برنمی‌گردد نکردیم (صحیح است) (یکى از نمایندگان- روز به روز هم زیادتر مى‌شود). اما موضوع دوم که یک خرده‌اى براى بنده گفتنش سنگین است این است که هفتصد یا ششصد و پنجاه زارع، در یک نقطه در دهات متمرکزند و به واسطه عدم ارتباط با خارج این مردم

+++

در این مدت تمام این‌ها بین خودشان ازدواج کرده‌اند، اگر مثل بنده آقایان با زارع سر و کار داشته باشند مى‌بینند که عرضى که بنده می‌کنم کاملاً مطابق با واقع است، دولت باید فکرى بکند که همین طور پسرعمو با دخترعمو، دختردایى با پسرخاله با هم ازدواج نکنند این با هم قاطى شدن را بنده مى‌بینم موجب می‌شود زارعین مملکت خونشان مخمر و نسل‌شان کوتاه مى‌شود.

نایب‌رئیس- خارج از موضوع است.‏

بزرگ ابراهیمى- تذکراً عرض مى‌کنم گفتنش براى خودم هم یک خرده سنگین بود، اما یک فکرى باید براى این کار کرد و تسهیلاتى هم براى این زارعینى که از زراعت دست می‌کشند می‌آیند به تهران بفرمایید اگر نشود به عقیده بنده با انشعاباتى که سازمان برنامه دارد، با دستوراتى که صادر مى‌شود براى زندگانى بهتر و خانه خوب و امثال آن در آتیه نزدیکى ما مجبور می‌شویم براى دهات هم حتى نان از شهرها و از خارج بخریم و بدهیم به دهاتى بخورد اگر فکرى براى این کار نشود با این ترتیب به عقیده بنده نه جبران آن را کود مى‌کند و نه ماشین‌هاى کشاورزى این بود عرض بنده‏

نایب‌رئیس- آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى- خدمت آقایان محترم عرض کرده بودم که براى بهبودى امر زراعت اوامر اکیدى از طرف اعلیحضرت همایون شاهنشاهى صادر شده و مراقبت مى‌فرمایند. هفته‌اى یک بار نتیجه اوامرى که به دولت صادر فرموده‌اند سؤال مى‌فرمایند. انشاءالله  در هفته آینده لایحه‌اى به مجلس شورای ملى تقدیم خواهد شد که در این 350 میلیون تومان از مازاد پشتوانه اسکناس براى کار کشاورزى با برنامه مشخص تخصیص داده می‌شود و مصرف مى‌شود (احسنت) راجع به ماشین‌آلات کشاورزى نظر دیگرى هست که با استفاده از سرمایه خارجى تراکتور را به اقساط چهار‌ساله و پنج‌ساله به زارعین بفروشند و تعمیرگاه‌ها به طریق کامل‌ترى و به سرعت فراهم شود. اما این که راجع به اصلاح نژاد فرمودند. بنده تصور می‌کنم که به وزارت کشاورزى ارتباط نداشته باشد.

نایب‌رئیس- جناب آقاى وزیر کشاورزى آن از موضوع خارج است. آقای عمیدی نوری

عمیدى‌نورى- آقاى صدرزاده قبلاً اجازه خواسته بودند.

نایب‌رئیس- آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- مقصود همکاران محترم بنده از تقدیم این طرح به مجلس شواری ملى دو نکته است یک نکته این است که حتى‌المقدور مردم را در کارهاى خودشان مداخله بیشترى بدهند ملاحظه می‌فرمایید کارهایى که به دست مردم انجام می‌شود غالباً و بلکه خیلى زیاد مورد توجه و مورد رضایت است یک نمونه بارز آن همین شیر و خورشید سرخ است که به دست خود مردم اداره مى‌شود، ملاحظه می‌فرمایید در موقعی که حوادثى روى می‌دهد چه مساعدتى به مردم می‌کند نه بازرسى دارد، نه ممیز حسابى دارد و هیچ ترتیبى از این ترتیباتى که در دستگاه‌هاى دولتى است آنجا نیست، مردمى آنجا هستند که فعالیت مى‌کنند و چون مردم به آنجا اعتماد دارند، هر وقت تقاضاى مساعدت می‌کند مردم بى‌مضایقه، در حدود توانایی‌شان به آن کمک می‌کنند. این یک مطلب، منظور دوم آن است که وضع کشاورزى باید ترقى کند، از این وضع فعلى بیرون بیاید، فرمودند به این که رعایا از دهات به شهرها مى‌آیند و یا در کارخانه‌ها مشغول کار می‌شوند یک فردى وقتى حاضر شد که کار بکند و از دست‌رنج خودش زندگى خودش را تأمین کند، براى او ده و کارخانه فرق نمی‌کند یک فردى وقتى از ده مى‌آید به شهر، شاید از این جهت است که وسایل زندگى کافى در آنجا ندارد. به هر حال ما منظورمان از این طرحى که براى شوراهاى کشاورزى داده‌ایم این است که این شوراهاى کشاورزى با معاضدت یکدیگر وسایل بهتر و آسایش بهترى در اختیار کشاورزان قرار بدهند ملاحظه می‌فرمایید الآن شاید نتوانیم پیدا کنیم یک مالکى را یک بچه‌رعیت با استعدادى را بنده عرض نمی‌کنم به خارج فرستاده باشد، از ده به شهر براى مدرسه فرستاده باشد. امروز دیگر نمی‌شود از این کارها نکرد، باید از این کارها بیشتر انجام داد، یعنى باید دلسوزى بیشترى از طرف مالک نسبت به کشاورز مبذول بشود، نه این که می‌خواهم بگویم سابق بر این نمی‌شده است، شده است ولى الآن به مناسبت زمان باید مساعدت بیشترى بشود و تصور می‌کنم این شوراهاى کشاورزى بتواند با همکارى یکدیگر و با اشتراک مساعى با یکدیگر مساعدت بیشترى در ترفیه حال رعایا بکند و در نتیجه تولیدات مملکت زیادتر شود که همان طوری که آقاى بزرگ ابراهیمى تذکر فرمودند ناچار نشویم گندم را از یک مملکت خارجى، از ماورا اقیانوس‌ها بیاوریم و دلار بدهیم باید وسایل آسایش بیشترى براى زارعین فراهم بکنیم که بتوانند در دهستان‌ها به تکثیر تولیدات بیشتر مبادرت ورزند (احسنت).

نایب‌رئیس- آقاى عمیدى‌نورى‏

عمیدى‌نورى- این لایحه یک لایحه کشاورزى است در حمایت کشاورزان بنابراین جا دارد که راجع به کشاورزان ایران و طرز مالکیت و این هشتاد درصد جمعیت ایران که در دهات و قصبات و روستاها زندگى می‌کنند. در این موقع که مجلس شوراى ملى اشتغال به طرح و تصویب یک چنین لایحه‌اى دارد یک قدرى فکر کنیم و ببینیم واقعاً طبق آمار اخیرى که گرفته شد چه فکرى براى آسایش این طبقه باید بکنیم در کشور نزدیک بیست‌میلیون یا نوزده‌میلیون جمعیت داریم و حتى بنده خاطرم مى‌آید که همان موقع مطالعه می‌کردم جمعیت سکنه شهرها بین چهار و پنج میلیون نفر بود و بقیه اختصاص به خود دهات و قصبات و مزارع دارد و بنده با اطلاعى که دارم قطعاً نمایندگان محترم بیشتر اطلاع دارند آن چهار میلیون شاید هم ثلثش حتماً باز زارع هستند و کشاورزانى هستند که در شهر هستند مثلاً شهر قزوین یک شهرى است که صد و چهل کیلومتر فاصله دارد تا تهران، اصلاً در آنجا یک مقدار از سکنه شهر زارعین هستند، همین طور در دزفول و جاهاى دیگر، بنابراین ما براى حمایت و زندگى بیش از هشتاد درصد ملت ایران داریم صحبت می‌کنیم این مطلب به قدرى مهم است که من معتقد هستم بایستى با یک اصول صحیحى از نظر عمل در قوانین براى زارعین و روستاییان خودمان فکر کنیم با جناب آقاى دکتر شاهکار صحبت می‌کردیم الآن یک یادداشتى مرحمت فرمودند که ما مرض انفلاسیون قانون پیدا کرده‌ایم همه‌اش خیال می‌کنیم که با وضع قوانین شاید بتوانیم یک نفوذى در سرنوشت مردم پیدا کنیم و حال این که عمل غیر از وضع قانون و متراکم کردن آن است مثلاً اینجا گاهى صحبت می‌شود راجع به نحوه مالکیت در ایران و گفته مى‌شود که به زارعین ظلم بسیار شدیدى می‌شود بنده آن طوری که اطلاع دارم یکى از مشکلاتى که در عمل باید حل شود موضوع رابطه زارع با مالک از نظر کیفیت بهره بردارى ملک این مطلب بسیار مهمى است که اگر حل شود قسمت عمده مشکلات کشاورزى ما اصلاح می‌شود اگر وضع مملکت را در مورد بهره‌بردارى یک قدرى تجزیه و تحلیل کنیم مى‌بینیم که در خیلى از قسمت‌ها هست که مالک خیلى کم بهره می‌گیرد و در خیلى قسمت‌ها هست که زارع کم می‌گیرد اگر این مطلب را (که مخصوصاً جناب آقاى وزیر کشاورزى که اینجا تشریف دارند می‌خواهم از حضورشان استفاده کنم توجه بفرمایند) چون بنده یادم مى‌آید در دوره اعلیحضرت فقید به این مطلب اساسى توجه شد و در وزارت کشور مطالعاتى شد راجع به طرز تنظیم رابطه بین زارع و مالک مثلاً در مازندران جناب آقاى وزیر کشاورزى در بعضى نقاط پنج درصد مالک بیشتر بهره نمی‌گیرد و تقریباً نود و پنج درصد زارع می‌گیرد در بعضى نقاط ده درصد است مطالعه‌اى راجع به آذربایجان دارم آنجا هم ده درصد مالک بیشتر نمی‌گیرد و یک حق کارافه معروف است در آنجا یعنى سرقفلى، که زارع در آن محوطه مزروعى خودش که زراعت می‌کند مالک آن زراعت است یعنى مالک حق ندارد در آن یک زمینى که او آنجا زراعت می‌کند، آن را برگرداندش و بگوید برو جاى دیگر خود آن کارافه یعنى سرقفلى را که زارع معامله می‌کند با زارع دیگر شاید چند برابر قیمت خود آن ملک بشود. توجه داشته باشید مخصوصاً بعضى از آقایانی که بیشتر به این موضوع نظر دارید و ممکن است طرح‌هایى تهیه کنید (فضایلى- ولى زارع واقعى محروم است) بنده خواستم توجه‌شان را جلب کنم به تجزیه و تحلیل این مسائل که وقتى این طرح شد توجه داشته باشید چه جریانى است در آنجا پنج درصد بیشتر مالک نمی‌گیرد. در خود این یک جریب زمین زارع حق سرقفلى دارد. مالک با داشتن حق مالکیت حق ندارد بگوید برو از این زمین به جاى دیگر زراعت کن، حالا بحثش پیش آمد عرض کردم، خانه که به جاى خود زمین مزروعى را هم حق ندارد مالک بگیرد روى آن معامله و سرقفلى می‌شود چند برابر قیمت خود زمین (امیدسالار- سرقفلى را در آنجا سیاتنگ می‌گویند) بله در مازندران کارافه می‌گویند اصطلاحات مختلفى است. اما راجع به خود خانه، خانه که هیچ محوطه اطراف خانه هم در گیلان همین طور است، آن قسمتى که در محوطه خانه زراعت می‌شود اصلاً مالک از آن حق ندارد، پس خانه که علی‌حده است اعیانیش که هیچ، مال خودش است از زمین‌ها هم که می‌خواهد بهره بدهد پنج درصد است 95 درصد مال خودش است، حق سرقفلى هم دارد. این سیستمى است که در بعضى نقاط هست و بنده اطلاع دارم مثلاً در قسمت قزوین و خمسه آن هم سه کوت از پنج کوت است یعنى کشاورز سه کوت می‌برد اعیانى دهات مال رعیت است به ثبت هم می‌دهد به نام خودش وقتى‌که مالک یک دهى را به ثبت داد فقط عرصه را به ثبت داده، اعیانى مال رعیت است (صارمى- در همه جا این طور نیست) یک قسمت‌هایى هم است که بنده بر عکس شنیده‌ام زارع اصلاً مزدور است، بعضى قسمت‌ها حق ندارد که خانه داشته باشد و مالک می‌تواند به صورت مزدور پول بدهد و زراعت کند، در بعضى قسمت‌ها هم که مزدور است حق اعیانى ندارد، یعنى خانه نمی‌تواند داشته باشد. این اختلاف و تناقض در یک کشورى مثل کشور ایران سبب شده است که در بعضى مواقع از این نقاط ضعف یک نظرهاى خاصى گرفته شود و آن نقاط قوى که در قسمت‌هاى دیگر است محو شود و در نتیجه تر و خشک با هم می‌سوزند و یک منظره بدى از طرز مالکیت در ایران و روابط زارع و مالک به وجود بیاید. بنده خواستم این نکته را تشریح کنم در چنین موقعى که یک چنین لوایحى مطرح است این اختلافات و تناقضاتى که در نقاط مختلف

+++

کشور است باید حل کنیم یعنى به یک وضع عادلانه‌اى بسته به استان‌هاى مختلف عملى بکنیم که بتوانیم روابط زارع را با مالک بر یک اصول صحیحى مستقر بکنیم که عادلانه باشد تا هم زارع مطمئن باشد از بهره خودش بهره‌مند می‌شود و هم مالک بداند که اگر فعالیتى کرد سرمایه‌اى به خرج گذاشت زراعتى به وجود آمد می‌تواند از حق مالکانه خود بهره‌مند شود اگر ما این اصل اساسى را حل بکنیم آن روز است که ما این تحول اساسى را در مملکت راجع به کشاورزى به وجود آوره‌ایم. در این لایحه‌اى که در ماده اولش راجع به حمایت از کشاورزى است بنده توجیه می‌کنم متذکر می‌شوم به این شوراهاى کشاورزى و وزارت کشاورزى که مجرى این قانون است که در این موضوع اساسى یک فکر عملى و صحیحى بکنید که ما بتوانیم از اصول مکانیزه‌شدن کشاورزى و تقویت‌هایى که وزارت کشاورزى و اعتبارات کشاورزى می‌کند بتوانیم نتیجه بگیریم. نکته دوم جناب آقاى وزیر کشاورزى حمایت کشاورزان و اجراى عدالت و تأمین عدالت در دهات و قصبات است و این مطلب مطلبى است که اگر به آن توجه نشود با وضعى که در شهرهاى ما براى کارخانه‌جات هست، مرتب زارعین، زندگی‌شان را به کول می‌گیرند و می‌آیند به شهرها و در شهرها شروع مى‌کنند به کارگر شدن و در نتیجه زراعت از بین می‌رود. بنده معتقد هستم این مطلب یک عیب عمده‌اش ارتباط به دولت دارد و مخصوصاً متذکر می‌شوم و از شخص آقاى وزیر کشاورزى تقاضا می‌کنم که به موضوع نظام‌وظیفه در دهات و قصبات توجه بفرمایند. این موضوع اساسى را حل کنند، این را طورى حل کنید که مزاحمتى براى کشاورزان نباشد در دهات بین آنهایى که مشمول نظام‌وظیفه هستند و باید به سربازى بیایند و آنها که نیستند تفاوتى نیست هر سال دو دفعه کمیسیون تشکیل می‌شود یک دفعه موقع بذرکارى و یک دفعه موقع درو کردن و هر دفعه براى کشاورزان مزاحمت ایجاد می‌شود و وسیله سوء استفاده معتمدین و کدخدایان و مأمورین نظام‌وظیفه می‌شود (دکتر امین- آن با پول حل می‌شود) اشکال ما همین است چه جور، آن شخص آن فرد باید الاغ خودش را بفروشد بعد هم کوله‌بارش را به کول بگیرد و بیاید شهر تهران در این قسمت باید نظارت اساسى بشود این بود که بنده خواستم تذکر بدهم در بحث کلیات و توجه بدهم دولت را به این امر اساسى که بى‌اندازه مؤثر در امر کشاورزى است.

نایب‌رئیس- آقاى دکتر شاهکار (دکتر شاهکار- بنده در این موضوع عرضى ندارم). آقاى سلطان‌مراد بختیار

سلطان‌مراد بختیار- بنده می‌خواستم عرض کنم این قانونى که می‌گذرد بسیار خوب است ولى باید اول فکرى کرد که کشاورزان یک بنیه‌اى داشته باشند که کار بکنند و بعد برای‌شان قانون بگذرانیم. بنده تصدیق می‌کنم که از روزى که تیمسار در رأس وزارت کشاورزى قرار گرفته و آنجا را اداره می‌فرمایند بسیار وضع بهتر شده است اما یک عیبى دارد و آن عیب این است که ایشان وسیله ندارد و با نداشتن وسیله قانون تنها کافى نیست. جنابعالى باید قانون داشته باشید اما کشاورزان ما مثل هزار سال پیش از این هنوز یک دستگاهى که در اطراف شهرها وسایلى براى پر کردن گندم باید داشته باشد ندارند، مسلماً این ترتیب کشاورزى ما نتیجه خوبى نخواهد داشت و بنده می‌خواهم استدعا کنم اول با دولت مذاکره بفرمایید مخصوصاً حالا که جنابعالى توضیح دادید اعلیحضرت همایونى امر فرموده‌اند که سیصد و پنجاه میلیون تومان از محل پشتوانه اسکناس صرف مساعدت کشاورزى بشود ما هم خوشوقتیم که این امر صورت عملى به خود بگیرد و در غیر این صورت با این که در سایر کارها مملکت پیشرفت کرده به حال زارع بى‌چاره نتیجه ندارد. آقایان فرمودند مهاجرت کشاورزان به شهرها شده است آقا مگر یک رعیت چه تقصیرى دارد در ده بماند و با وضعى که حالیه کشاورزى دارد با قیمتى که هست او گرسنگى بخورد براى این که بنده و دیگران میل نداریم کشاورز به شهر بیاید. آقا مگر کشاورز ایرانى نیست؟ کشاورز وقتى مى‌بیند که در ده زندگى می‌کند و وسیله کشاورزى ندارد و بعضى تعدیات هم به او می‌شود این پا می‌شود می‌آید شهرستان خودش عملگى می‌کند زنش کلفتى و بچه‌اش خانه شاگردى می‌کند و یک زندگى راحتى پیدا مى‌کند پس باید اول فکرى کرد که وسیله‌اى در اختیار وزارت کشاورزى باشد نه این که فقط به وزارت کشاورزى بگویند فلان کار را بکن وزارت کشاورزى اقلاً با 15 میلیون مردم این مملکت سر و کار دارد در صورتی که بودجه وزارت کشاورزى 2 یا 3 درصد بودجه مملکت است بودجه این، مسلماً آن نظریاتى که آقایان میل دارند تأمین نمی‌کند و به درد کشاورزان هم نخواهد خورد، اگر می‌خواهید کشاورزى ترقى بکند اول پول لازم دارد، اول بایستى بانک کشاورزى سرمایه داشته باشد که مالکین و بعضى اشخاصى که در دهات هستند براى مدت شش ماه از اینها صد درصد نزول نگیرند (صحیح است) وقتى‌که یک کشاورزى باید صد درصد نزول بدهد این کار عملى نیست اگر ما بخواهیم براى کشاورزان کارى بکنیم راهش این است که وسایل کار او را فراهم کنیم ولى اگر هى قانون بگذرانیم مقررات درست کنیم، قانون عمران درست کنیم و بعد مالکین اعمال نفوذ بکنند و یک صورت حسابى درست کنند و شورا در دست‌شان باشد این نتیجه‌اى ندارد. البته جنابعالى با حسن‌نیت این اقدامات را می‌کنید بنده تمنا می‌کنم دستور بفرمایید در این شوراهایى که تشکیل مى‌شود مالکین زیاد اعمال نفوذ نکنند، چون اگر شوراها در اختیار مالکین باشد کدخدایان و شوفرها و راننده‌هاى تراکتور عضو شورا باشند هیچ نتیجه‌اى نمی‌گیریم بنده عرض می‌کنم که البته اینها هم در شوراها باشند ولى باید کارى هم کرد که از خود رعایا هم در آن شوراها باشند و اگر خواستند از حق خود دفاع کنند نگویند که آنها کمونیست‌اند و دزدند و باید تبعید شوند چون زیاد دیدیم به محض این که فهمیدند که کشاورزان می‌خواهند کارى براى رفقاى خودشان بکنند فوراً آنها کمونیست می‌شوند و شوراى شهرستان رأى صدر می‌شود و آنها را مى‌فرستند به بندرعباس البته این فکر هست فوراً یک رأى صادر می‌کند که دویست تومان از آنها مى‌گیرند و به بندرعباس تبعید می‌کنند البته رعایا هیچ‌ وقت حق خودشان را مطالبه نمی‌کنند اما راجع به تقسیم بهره زراعتى همان طور که بحث شد موضوع تقسیم زراعتى در همه جاى مملکت یکسان نیست در بعضى جاها در تقسیم این بهره کشاورز بیش‌تر می‌برد و در بعضى جاها کمتر می‌برد و اگر بخواهید این کار اصلاح بشود و عملى بشود باید کارى بکنید که لااقل آنجاهایى که کشاورزان بهره کمترى می‌برند آنجاها زیادتر ببرند نه این‌که آنجایى هم که زیادتر سایر نقاط می‌برند یک قدرى هم از کشاورزان گرفته شود و کمتر بشود.

نایب‌رئیس- آقاى مهندس اردبیلى موافقید؟ بفرمایید.

مهندس اردبیلى- بنده تصور نمى‌کنم که این لایحه به این شکلى که تصویب شده اجرا بشود براى این که در دوره گذشته که بنده افتخار عضویت کمیسیون کشاورزى مجلس را داشتم و ضمناً هم در تبریز رئیس شوراى کشاورزى بودم یک مشکلات عجیب و غریبى پیش آمده بود این شورا که قانونش را ملاحظه مى‌فرمایید در نتیجه زحمت یک عده از آقایان محترم براى بهبود وضع کشاورزان در دهات تشکیل مى‌شود تقریبا مدت ده دوازده سال است که در مرکز و شهرها تشکیل شده ولى در این مدت از حیث بودجه ما سخت در مضیقه بودیم تا این که در کابینه آقاى قوام‌السلطنه یک تصویب‌نامه‌اى گذشت که صدى یک مالیات مزروعى به شوراهاى کشاورزى داده شود از این طریق یک بودجه‌اى به دست شوراى کشاورزى آذربایجان افتاده و ما توانستیم کارهاى بزرگى انجام بدهیم مخصوصاً ما بذرهاى سلکسیون‌شده را از وزارت کشاورزى مى‌خریدیم و مجاناً به طور نمونه بین عده‌اى از کشاورزان تقسیم مى‌کردیم ماشین‌آلات کشاورزى از کارخانه شماره پنج می‌خریدیم شبیه این گاوآهن‌هاى اروپایى درست کرده بود و بسیار خوب هم بود براى نمونه آوردیم براى نشان دادن کار آن به آقایان مالکین و کشاورزان و کار خیلى بزرگى که شوراى کشاورزى در آذربایجان انجام مى‌داد شاید آقاى امیر‌نصرت اسکندرى اطلاع داشته باشند حل اختلاف بین مالک و زارع بود ما هر جا مى‌فهمیدیم که بین زارع و مالک یک اختلافى هست آن را به زور از عدلیه مى‌کشیدیم مى‌آوردیم به شورا و با کدخدا‌منشى اختلاف را حل می‌کردیم گو این‌که اغلب اداره دادگسترى مخل بود و نمى‌خواست این اختلاف با کدخدا‌منشى حل بشود ولى ما آنها را با کدخدا‌منشى حل می‌کردیم اما براى پادار داشتن این شورا پول لازم است اگر پول نداشتید ممکن نیست بتوانید این شورا را ادراه کنید مگر تنها از طریق کارشناس و داورى می‌توانید اقدام کنید مگر عدلیه می‌گذارد که شوراى کشاورزى کارشناسى بکند عدلیه کارشناسان رسمى دارد که دلال‌هاى خودشان هستند به دست آنها کارهای‌شان را انجام می‌دهند از طریق داورى و کارشناسى براى شوراها عایدى نخواهد بود اگر آقایان توجه بفرمایند و موافقت بفرمایند ما از طریق صدى‌نیم کشاورزى که البته وجه خیلى ناچیزى خواهد بود این بودجه را به دست بیاوریم و به شوراها بدهیم ممکن است کارى کرد و الا به‌ هیچ‌ وجه امید نداشته باشید که این شورا تشکیل شود این شوراها ساختمان مى‌خواهد این شوراها مستخدم مى‌خواهد کاغذ مى‌خواهد برق مى‌خواهد هزار جور مشکلات دارد از آن تاریخى که یک درصد املاک مزروعى قطع شده است شورایى دیگر در بین نیست فقط در تهران آن هم به وسیله یک عده از آقایان که علاقه‌مند هستند و کمک می‌کنند پا برجاست به این نحو که آقایان قانون گذرانیده‌اند که شوراى کشاورزى عایداتش از طریق داوری باشد به‌ هیچ‌ وجه عملى نخواهد شد و این شوراها تشکیل نخواهد شد اگر شوراها بودجه مرتبى داشته باشند به شما اطمینان مى‌دهم که این شوراها در بهبودى وضع کشاورزان و پیشرفت ماشین‌هاى کشاورزى و دفع آفت و مخصوصاً تقسیم بذر و سلکسیون‌شده بین زارعین رُل بسیار بزرگى را بازى می‌کند من از دولت خواهش می‌کنم به هر طریق می‌دانند اگر می‌خواهند این قانون اجرا بشود لایحه اختصاص صدى‌نیم مالیات املاک مزروعى را بیاورید بلکه زودتر تمام بشود (احسنت).

نایب‌رئیس- کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد):

+++

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى

پیشنهاد کفایت مذاکرات در کلیات آخر لایحه می‌نمایم. صارمى‏

نایب‌رئیس- آقاى صارمى‏

صارمى- بنده تصور می‌کنم به قدر کافى نسبت به این لایحه مذاکره شده است (صحیح است) در کلیات آخر هم که صحبت می‌کنیم تقریباً مربوط به کلیات این لایحه نیست راجع به امور دیگر است و چون روی هم رفته وقت هم در شرف انقضا است آقایان موافقت بفرمایند که در کلیات آخر مذاکرات کافى باشد و رأى گرفته شود (احسنت - صحیح است).

نایب‌رئیس- آقاى مرآت اسفندیارى مخالفید؟ (مرآت اسفندیارى- بله) بفرمایید.

مرآت اسفندیارى- عرض کنم یک شخصى داشت عبور می‌کرد از خیابان نزدیک میدانى دید بچه‌اى نشسته و گربه‌اى را در زمستان دارد می‌شوید برگشت گفت در این فصل زمستان که دارى گربه را می‌شویى قطعاً تلف خواهد شد (ارباب- گرمسیر بوده) عرض کردم سردسیر بود بچه توجهى نکرد و آن شخص رفت کارش را کرد و بعد از چند دقیقه که برگشت دید گربه مرده است و کنار جوى افتاده است و بچه دارد می‌رود مرد او را صدا کرد و گفت مگر من به تو نگفتم که این گربه را توى آب می‌شویى تلف می‌شود بچه گفت که اتفاقاً من موقعى که گربه را مى‌شستم تلف نشد وقتى داشتم فشار می‌دادم که خشک بشود آن وقت مرد حالا می‌خواستم عرض کنم این موضوع کشاورزى یک مطلب اساسى است اگر قانونى آورده‌اند که امروز بحث بشود اجازه بفرمایید واقعاً بحث بشود حکایت فشار دادن و خفه‌کردن نباشد کشاورزى یک مطلبى است حیاتى، در این مملکت هشتاد درصد اهالى ارتزاق‌شان از راه کشاورزى است و این قانون به این مهمى را امروز آورده‌اند در این مجلس و دارند می‌گذرانند و ما بدون این که توجه به یک نکاتى بشود مثلاً توجه بفرمایید این مطالبى که آقاى عمیدى‌نورى گفتند واقعاً لازم به تذکر بود بنده هم در نظر داشتم چند کلمه‌اى عرض کنم اینها موضوع‌ها و مطالب اساسى است امروز تا موقعى که وضع و رابطه بین زارع و مالک روشن نشود به عقیده من این قوانین عبث و بیهوده است کما این که شما بیایید، جناب آقاى وزیر کشاورزى توجه بفرمایید براى جنابعالى است، عرض کنم شما قانون گذراندید در مجلس به عنوان قانون صدى ده عمران جناب آقاى وزیر کشاورزى در استان‌ها چقدر پول عمران جمع شده؟ (دکتر مشیر فاطمى- مربوط به وزارت کشاورزى نیست مربوط به وزارت کشور است) وزارت کشاورزى نظرى ندارد؟ پس استدعا می‌کنم تحقیق بفرمایید در اغلب شهرستان‌ها، بنده یک شهرستان را عرض می‌کنم که خودم اطلاع دارم، در سیرجان 250 هزار تومان پول مردم سه سال است مانده است و هیچ برنامه‌اى نیست که این پولى که ما امروز داریم عقب بودجه می‌گردیم که در این مملکت اصلاحاتى بکنیم این پول را به یک دردى از دردهاى مردم بزنیم آن وقت لایحه می‌آورند، این به چه درد می‌خورد (صارمى- لایحه نیاورده‌اند مجلس طرح داده) اول بیایید دردهاى اولیه را درمان کنیم بعد برویم دنبال سایر کارها بنده می‌دانم این لایحه بسیار خوب است و بنده می‌دانم روى منتهاى حسن‌نیت تنظیم شده و به منتها درجه هم واقعاً براى زارعین و کشاورزان حایز اهمیت است اما بعداً باز یک قانون دیگرى می‌آوریم و این قانون را لغو می‌کنیم و آن قانون را به جاى این می‌گذاریم بنده عقیده‌ام این است و مطالب زیادى هم داشتم و یادداشت کرده بودم، ده دوازده مطلب را یادداشت کرده بودم معذرت می‌خواهم چون وقت بنده زیاد نیست که مطالبم را عرض کنم استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید در کلیات مذاکره بشود و حالا که آقاى وزیر کشاورزى دو لایحه هم به مجلس آورده‌اند این نظریات را یادداشت بفرمایند شاید احتمال دارد نظریات تازه‌اى آقایان ابراز بفرمایند که به درد بخورد.

نایب‌رئیس- آقاى خلعتبرى نظرى ندارید؟

خلعتبرى- خیر.

نایب‌رئیس- آقاى فضایلى شما با کفایت مذاکرات موافقید یا مخالف؟

فضایلى- بنده مخالفم.‏

نایب‌رئیس- آقاى صدرزاده موافقید بفرمایید.

صدرزاده- عرض کنم که چون یک جمله‌اى جناب آقاى مرآت اسفندیارى فرمودند که قانونى است که با سرعت مى‌گذرد خواستم حضورشان عرض کنم که این طرح است و در دوره هجدهم تقدیم شده است و چند مرتبه هم در کمیسیون کشاورزى مورد مطالعه آقایان محترم واقع شده بنابراین تصور مى‌کنم موافق و مخالف مذاکراتى در اطراف مواد در شور اول و شور دوم کرده‌اند و این یکى از طرح‌هایى است به صورت عادى و با مشورت همه آقایان از تصویب گذشته است اما نکته‌اى که راجع به ارتباط رعیت و مالک فرمودند این یکى از دقیق‌ترین نکات است و چون مناسبات و روابط خصوصى بین مالک و رعیت در تمام ایران به صورت اختلاف است یعنى این نقطه با نقطه دیگر تفاوت دارد علتش این است که اوضاع طبیعى در نقاط مملکت ما مختلف است بعضى جاها هست که باید از اعماق چاه‌ها از 70 متر و 80 متر آب در بیاورند و بدهند به زراعت (صحیح است) بعضى جاها از مواهب الهى باران‌هاى طبیعى زیاد در اختیار دارند در اینجا زراعت آسان‌تر است بنابراین یک اختلافاتى از لحاظ طبیعت در مملکت ما موجود است یعنى اختلاف طبیعى، ارتفاعات آبشارها، چشمه‌سارها و کوهستان‌ها اینها یک مسائلى است که در امر فلاحت اختلاف ایجاد می‌کند بنابراین ما نمی‌توانیم یک حکم بکنیم و یک ماده واحده‌اى بگذرانیم که روابط مالک و رعیت این جور باشد این یکى از آن مسائل مهمى است که باید وزارت کشاورزى در سراسر ایران مورد مطالعه قرار بدهد و آن وقت آن را به صورت یک قانون مدونى به مجلس تقدیم بکند متأسفانه وزارت کشاورزى آن قدر گرفتاری‌هاى زیاد و احیاناً بیهوده دارد که به این کار نمی‌رسد و باید این کار را خودمان بکنیم.‏

نایب‌رئیس- رأى به کفایت مذاکرات در کلیات آخر آقایانی که موافق‌اند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد حالا رأى می‌گیریم به کلیه لایحه با در نظر گرفتن حذف ماده 21 آقایانی که موافق‌اند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

6- بیانات بعد از دستور آقاى دکتر شاهکار

نایب‌رئیس- چون چیزى در دستور نداریم مطابق آیین‌نامه آقاى دکتر شاهکار یک مطالبى دارند که اظهار مى‌فرمایند و بعد جلسه را ختم می‌کنیم آقاى دکتر شاهکار بفرمایید.

دکتر شاهکار- از آقایان محترم می‌خواستم اجازه بگیرم و چند دقیقه‌اى که مسلماً از چند دقیقه تجاوز نخواهد کرد وقت محترم‌تان را به یک نکته‌اى متوجه بکنم دیشب در روزنامه اطلاعات نامه‌اى خواندم که به پیشگاه مقدس اعلیحضرت همایونى فرستاده شده بود و از اعلیحضرت استدعا شده بود که نسبت به وضعیت کسبه جزء و خرازى‌فروش‌ها یک توجهى بشود (صحیح است) همین طور که آقاى عمیدى‌نورى الآن تذکر دادند از 20 میلیون جمعیت ما در حدود 16 یا 17 میلیون غیر شهرنشین است که مردم با زحماتى زندگى می‌کنند و بقیه‌شان هم در این مملکتى که ما مخترع و کاشف نداریم تمام بار مملکت روى دوش زارع و کسبه است (صحیح است) (مهندس فروهر- اینها کسبه نیستند همه سرمایه‌دار و تاجرند) و متأسفانه این کسبه جزئى که آقاى مهندس فروهر آنها را تاجر می‌دانند تمام کاسب هستند کسبه غیر از تجار است این را دقت بفرمایید یک وقتى ما صحبت می‌کنیم از یک آقایى که در نتیجه ورود اثاثیه یدکى ماشین‌آلات در ظرف یک سال میلیاردر می‌شود و یک شاهى هم مالیات نمی‌دهد این با آن بقالى که صبح زود می‌گوید الهى به امید تو و می‌رود دکانش را باز می‌کند و هشت سر هم نان خور دارد فرق می‌کند من دارم این را صحبت می‌کنم (صحیح است) (صدرزاده- طبقه اول احتیاجى به صحبت کردن ندارد) بلى احتیاجى ندارد یعنى گوش‌شان هم به این حرف‌ها بدهکار نیست براى این طبقه اغلب تبعیضاتى می‌شود بدون این که توجهى هم باشد هیچ کس نمى‌تواند فکر کند که محمد شاهکار مخالف باشد که در این مملکت فروشگاه‌هاى بزرگ یا گراند ماگازن و از چیزها دایر نشود اما باید همیشه کارها را از مقدماتش شروع کرد تا رفت به بالا مردى که امروز روپوش براى خودش ندارد براى او بخارى کلمن در درجه دوم و سوم است یک روزى آقاى نخست‌وزیر فرمودند که در اغلب منزل‌ها دو تا فریجیدر است امیدواریم صحیح باشد امیدواریم دو تا و سه تا و چهار تا بشود اما این آرزوى ایشان بود ولى نگفتند که بسیارى از منازل وسیله گرم‌کردن خودشان را در منهاى سى درجه حرارت هم ندارند این هم هست البته فرمایش ایشان هم صحیح است این آقایان کسبه جزء با چنین وضعى می‌آیند صدى هشتاد سود بازرگانى می‌دهند حقوق گمرکى را باید قبلاً بپردازند و اجناس را با در دست داشتن برگ سبز گمرکى وارد بکنند بعد یک تصویب‌نامه‌اى می‌گذرد که این اجناس قاچاق است و آن وقت می‌روند سر وقت آنها و یکهو می‌ریزند سر آنها مثل این که اینها دزد هستند (صحیح است) عرض کنم در این شرایط نامه به پیشگاه اعلیحضرت همایونى ارسال کرده‌اند مطمئناً شاه این دفعه هم مثل سایر دفعات فوراً به عرایض مردم رسیدگى می‌فرمایند و رضایت‌شان را فراهم می‌کنند و البته آنجا یکى از مراجع بزرگ مملکتى است ولى اینجا هم یک مرجع رسیدگى است به آقاى نخست‌وزیر هم قول دادند که تا فروردین ماه نسبت به این آقایان ارفاق بکنند که در مملکت خودشان بتوانند زندگى کنند بتوانند حداقل اعاشه را انجام دهند من به سهم خودم تشکر می‌کنم ولى مخصوصاً به آقاى معاون نخست‌وزیر عرض می‌کنم اگر اقایان اجازه بفرمایید این مطلب از طرف همه آقایان تذکر داده بشود که نسبت به کسبه جزء ارفاق بیشترى بکنند که بتوانند زندگى کنند (صحیح است) (معاون نخست‌وزیر- تا آخر فرودین اجازه داده‌اند) تا آخر فروردین شده خیلى متشکرم عرض دیگرى که داشتم تلگرافى به حضرت آیت‌الله عظمى آقاى بروجردى مخابره شده که یک همچو افتخارى هم به بنده داده شده است که رونوشتش را براى بنده فرستاده‌اند این کار چون مربوط به شیراز است من به خودم اجازه نمی‌دهم که در اطرافش صحبت کنم ولى چند نفر از زارعین و اهالى شیراز شکایت کرده‌اند و

+++

تلگراف کرده‌اند به حضور آیت‌الله بروجردى و رونوشتش را به من فرستاده‌اند من عین تلگراف را به مقام ریاست محترم مجلس شورای ملى تقدیم می‌کنم.‏

صدرزاده- موضوعش چیست؟

یک نفر از نمایندگان- بخوانید.

نایب‌رئیس- خواندنى نیست؟

صدرزاده- سرّى است؟

دکتر شاهکار - نه سرّى نیست منظور طرح شکایت است (صدرزاده- موضوعش را بفرمایید) موضوعش این است که یک اشخاصى شکایت کرده‌اند و خطاب کرده‌اند به پدر روحانى حضرت آیت‌الله العظمى و بعد خطاب کرده‌اند به من و شکایت کرده‌اند از شخصى که اجازه بفرمایید اسمش را نیاورم این شخص نسبت با ملاک آنها و نسبت به ناموس آنها و نسبت به خانواده آنها تجاوزاتى کرده است (صدرزاده- چرا اسم نمی‌برید؟) اسمش را ببرم حسینقلى رستم...‏

جمعى از نمایندگان- بخوانید.

نایب‌رئیس- خواندن ندارد می‌فرستیم به کمیسیون عرایض

دکتر شاهکار- نوشته‌اند این شخص چندین پرونده دارد که شماره‌هایش را فرستاده‌اند همین طور که فرمودند بنده تلگرام را تقدیم می‌کنم حضور مقام ریاست که دستور بفرمایند در کمیسیون عرایض رسیدگى بشود.

7- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

نایب‌رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه خواهد بود دستور لوایح موجوده.

(مجلس یک ربع ساعت به ظهر ختم شد)

نایب‌رئیس مجلس شوراى ملى- اردلان‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295217!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)