کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/17]

جلسه: 152 صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ششم اردیبهشت ماه 1322  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- اخطار و مؤاخذه درباره آقاى نوبخت‏

3- بقیه شور دوم لایحه آبیارى در ماده چهارم

4- معرفى آقاى بیات به سمت وزارت دارایى از طرف آقاى نخست وزیر

5- سؤال آقایان نراقى و انوار و پاسخ آقایان وزیر پیشه و هنر و وزیر پست و تلگراف

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 152

صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ششم اردیبهشت ماه 1322

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- اخطار و مؤاخذه درباره آقاى نوبخت‏

3- بقیه شور دوم لایحه آبیارى در ماده چهارم

4- معرفى آقاى بیات به سمت وزارت دارایى از طرف آقاى نخست وزیر

5- سؤال آقایان نراقى و انوار و پاسخ آقایان وزیر پیشه و هنر و وزیر پست و تلگراف

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس یک ساعت و سه ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز چهارم اردیبهشت ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین با اجازه- آقایان: اقبال، ملک‌زاده آملی، فاطمی

غایبین بی‌اجازه- آقایان: دکتر سمیعی، تولیت، مخبر فرهمند، ذوالقدر، صفوی، ارگانی، کامل ماکو، محیط لاریجانی، گودرزنیا، مکرم افشار، شجاع، اکبر، نایینی، جلایی، نمازی، دبستانی، آصف، صادق وزیری، مسعودی، دکتر لقمان، دشتی، معدل، نصرتیان، همراز، بوداغیان)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ آقاى ناهید در صورت مجلس نظرى داشتید؟

عبدالله ناهید- در صورت مجلس بنده شنیدم که آقاى نایینى را جزو غایبین بلا‌اجازه نوشته‌اند در صورتی که ایشان مریض هستند و بنده هم این را به کمیسون عرایض و مرخصى اطلاع داده‌ام.

طوسى- اجازه ایشان به کمیسیون عرایض و مرخصى رفته و پس از تصویب کمیسیون اصلاح خواهد شد. (صحیح است)

رئیس- صورت مجلس تصویب شد. (چون در اثر بیانات قبل از دستور آقای نوبخت مورد اخطار و مؤاخذه واقع شدند)

2- اخطار و مؤاخذه درباره آقاى نوبخت‏

رئیس- آقاى نوبخت به شما اخطار می‌کنم.

افشار- مملکت آرامش می‌خواهد.

رئیس- آقاى نوبخت نظرتان را خواهش می‌کنم بگذارید براى وقت دیگر. آقاى نوبخت بفرمایید.

آقاى نوبخت به شما اخطار می‌کنم یعنى چه؟ مجلس قبول نمی‌کند نطق شما را

+++

اورنگ- بس کنید آقا. بس کنید کوتاه کنید مملکت بر هم می‌خورد آقا

رئیس- بنده برخاستم.

(در این موقع آقاى رئیس از مجلس خارج شدند و جلسه از رسمیت افتاد و پس از یک ربع ساعت مجدداً جلسه به ریاست آقاى اسفندیارى تشگیل گردید)

امیر تیمور- (خطاب به آقاى نوبخت) بفرمایید آقا. بفرمایید عده کافى شد.

رئیس- (خطاب به آقاى نوبخت که در پشت تریبون بودند) آقاى نوبخت خواهش می‌کنم بفرمایید بنشینید به شما دو مرتبه هم اخطارکردم بفرمایید بنشینید و الا نظامنامه را در مورد شما اجرا خواهم کرد.

نوبخت- اجرا کنید

امیر تیمور- خلاصه کنید و بفرمایید

طباطبایى- بخوانید ولى قدرى با نزاکت.

نوبخت- اجازه بفرمایید.

رئیس- ماده 129 نظامنامه داخلى مجلس قرائت می‌شود.

ماده 129- مؤاخذه با منع حضور در موارد ذیل است‏

اولاً- نماینده که پس از مؤاخذه در همان جلسه مجدداً از دایره نظم خارج می‌شود.

ثانیاً- نماینده که در ظرف شش ماه دو مرتبه مؤاخذه شده باشد.

ثالثاً- نماینده که مردم را در مجلس علنى یزد و خورد یا جنگ خانگى یا به ضدیت و نقض قوانین اساسى دعوت و ترغیب نماید.

رابعاً- نماینده که نسبت به مجلس یا قسمتى از مجلس یا به رئیس هتک شرف نماید.

خامساً- نماینده که نسبت به یک یا چند نفر از هیئت دولت فحش داده یا تهدید نماید.

سادساً- نماینده که نسبت به دولت توهین نماید.

رئیس- یکى از این موارد اهانت به دولت است و بدگویى نسبت به یکى از افراد دولت و به شما اخطار می‌کنم که بفرمایید بنشینید اگر ننشینید ناچارم این ماده را که قرائت شد در مورد شما اجرا کنم.

نوبخت- اجرا بفرمایید.

رئیس- بنده به شما می‌گویم بنشینید شما نمى‌شنید.

عده‌ای از نمایندگان- رأى رأى.

رئیس- آقایانى که با اجراى ماده 129 موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى نوبخت شما حق حضور در جلسه هم ندارید. بفرمایید.

نوبخت- تصویب نشده است. دو مرتبه رأى بگیرید.

رئیس- آقا بفرمایید قباحت دارد. هزار درد بى‌درمان داریم آقا عجب چیز غریبى است. من که مجلس را نمی‌توانم خراب کنم براى شما بفرمایید آقا بفرمایید. بیایید این آقا را خارج کنید.

(آقاى نوبخت از پشت تریبون به محل خود رفتند)

وزیر مشاور (آقاى سمیعى)- باید از مجلس برود بیرون.

وزیر بهدارى (آقاى اردلان)- باید از جلسه برود بیرون.

رئیس- بفرمایید آ قا از جلسه بیرون.

نوبخت- باید معلوم شود که مجلس شما این طور است.

رئیس- بفرمایید آقا.

نوبخت- اطاعت می‌کنم. براى این که لزومى هم ندارد که من در این جلسه باشم.

(از مجلس خارج شدند)

3- بقیه شور دوم لایحه آبیارى

رئیس- عرض کردم در ماده 4 لایحه آبیارى پیشنهاداتى رسیده بود که در مجلس سابق بعضى از آنها قرائت شد و یک مقدارى هم باقى مانده است آنهایى که باقى مانده است قرائت می‌شود.

پیشنهاد آقاى آزادى:

پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه و مخصصین مخصوص (با اجازه مجلس) اضافه شود.

رئیس-آقاى آزادى

آزادى- دیروز هم در این موضوع صحبت شد و جلسه

+++

قبل هم مذاکره شد با آقاى وزیر کشاورزى که متخصصین مخصوص که براى این کار استخدام می‌شوند چون استخدام متخصصین خارجى بایستى با اجازه و تصویب مجلس باشد بنده پیشنهاد کردم که این کلمه اضافه شود و به این ترتیب در ماده نوشته شود (که متخصصین مخصوص با اجازه و تصویب مجلس) و گمان می‌کنم آقاى وزیر کشاورزى هم قبول بفرمایند.

وزیر کشاورزى- عرض کنم که استخدام متخصص خارجى البته با تصویب مجلس خواهد بود ولى متخصص همه‌اش که متخصص خارجى نخواهد بود ممکن است ایرانی‌هایى هم باشند که بخواهیم از آنها استفاده کنیم بنده به آقا عرض کردم و به مجلس هم وعده دادم که هر متخصص خارجى که در نظر باشد استخدام شود با اجازه و تصویب مجلس خواهد بود.

آزادى- پس می‌گیریم.

رئیس- پیشنهاد آقاى اوحدى

تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم:

متخصصین در ماده بالا هر گاه از اتباع خارجه باشند استخدام او با تصویب مجلس به عمل خواهد آمد.

رئیس- آقاى اوحدى

اوحدى- تصور می‌کنم محتاج به عرض توضیح نباشد گویا آقاى وزیر کشاورزى قبول فرمودند (وزیر کشاورزى- قبول کردم ولى نه همه‌اش را) بنده هم مقصودم همان قسمت متخصص خارجى بود در قسمت داخلى البته با استقلالى که ما قائل شدیم براى اداره آبیارى در مواقع مختلفه هر کس را که بخواهد خودش می‌تواند استخدام کند ولی اگر محتاج شدند به یک متخصص خارجی چون استخدام خارجى‌ها قانون مخصوصى دارد و الزام هست به موجب آن قانون که با تصویب مجلس باشد از این جهت بنده پیشنهاد کردم که استخدام متخصصین خارجى بایستى به تصویب مجلس برسد اگر آقاى وزیر کشاورزى با این نظر موافقت دارند با این پیشنهاد موافقت بفرمایند.

وزیر کشاورزى- متخصص خارجى به طوری که عرض کردم آن قسمت که جنبه فنی دارد و مهندس است و بالاخره یک متخصص است که از نظر قدر و قیمت شایسته این است که قانونش به مجلس شوراى بیاید همان طور که عرض کردم قانونش به مجلس شوراى ملى تقدیم خواهد شد ولى متخصصینى هستند مثل کوه‌بر مثل یک سر کار عمله‌جات و غیره که نمی‌شود قانون استخدام آنها را به مجلس آورد و بالاخره همان طور که آقاى اوحدى و سایر آقایان علاقه‌مند هستند خود بنده هم این علاقه و عقیده را دارم که کلیه مستخدمین خارجى را که بخواهیم استخدام کنیم قانونش را به مجلس بیاوریم ولى در عین حال یک مستخدمین دیگرى هستند که ممکن است تبعه خارجه هم باشند و از نظر فنى نخواهیم از آنها استفاده کنیم و آنها را استخدام کنیم ولى همان طور که عرض کردم براى کارهاى مختصر است و مزدور هستند قدر و قیمتى ندارد که قانون استخدام آنها را به مجلس بیاوریم از این جهت خواستم تقاضا کنم آقایان موافقت بفرمایند این قسمت در اختیار اداره کل آبیارى باشد.

رئیس- آقاى اوحدى

اوحدى- با این توضیحى که آقاى وزیر کشاورزى دادند و قائل شدند به دو قسمت از مستخدمین خارجى یکى موقتى و مزدور و یکى دایمى دایمى را بنده قبول دارم بنده هم پیشنهاد خودم را مسترد می‌کنم و صرف‌نظر می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى انوار

در سطر 4 ماده 4 بعد از کلمه (عملى نماید) اضافه شود: بنگاه مسقل مکلف است چنانچه آن محل ملک مستقل افراد باشد باید رضایت صاحبان ملک را تحصیل نماید.

رئیس- آقاى انوار

انوار- آقاى وزیر کشاورزى توجه بفرمایند. قوانینى که ما سابقاً گذارنده‌ایم نسبت به هر چیزى که دولت دخالت کرده است نسبت به املاک رضایت صاحبان املاک را جلب کرده است اینجا هم بنده این پیشنهاد را اضافه کردم که اگر اداره آبیارى در یک جاهایى اقدامات کرده است و متخصص یک چاهى را پیدا کرد و آن محل در اراضى اختصاصى

+++

یک شخصى است و مالک خاص دارد باید انجام این عمل در آن ملک با رضایت صاحب ملک باشد و رضایت او را جلب کنند و بدون رضایت صاحب ملک به نظر بنده جایز نیست البته نظر آقاى وزیر کشاورزى هم همین است.

وزیر کشاورزى- عرض کنم این پیشنهاد لزومى ندارد و امیدوارم در عمل این نظر انجام شود ولى اگر رضایت صاحب ملک انجام نشد نتیجه این می‌شود که از کار صرف‌نظر شود و عملى نشود و از نظر انجام آن عمل و مصلحت نمی‌شود این حق را در قانون براى اشخاص قائل شد بنده البته با این نظر که اگر تراضى شد موافق هستم و اگر تراضى نشد چه بکنیم؟ البته آن وقت این پیشنهاد عملى نیست.

انوار- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بفرمایید.

انوار- گمان می‌کنم که هنوز وضع اول جلسه باقى است. آقا در تمام قوانین که ملاحطه بفرمایید املاک خصوصى را یک حقى برایش ملاحظه کرده‌اند اگر او قبول کرد که خوب اگر قبول نکرد و ایستاد و گفت که من حاضر نیستم آن را قبول دارم آن وقت باید به کارشناس رجوع شود هر چه کارشناس معین کرد بهش می‌دهند ولى اگر این موضوع در قانون قید نشود و مأمور برود این کار را بکند البته تصدیق دارید که این کار برخلاف اصول و حقوق مردم و اشخاص است اگر او موافقت نکرد دعوت کنید او را که کارشناس معین کند با تراضى این کار را بکند و اگر به این ترتیب هم عمل کنید باز گمان می‌کنم یک عادلانه شده است حالا اگر پیشنهاد را هم قبول نمی‌فرمایید که در قانون باشد در نظامنامه هم اگر این را در نظر بگیرید بنده موافق هستم و الا اگر در قانون باشد بهتر است که مثل قانون راه آهن و قانون نفت و قوانین دیگر که از مجالس قبل گذشته است که اگر قبول کرد حق او را می‌دهند و اگر قبول نکرد به کارشناس رجوع می‌کنند.

وزیر کشاورزى- این نظر آقاى انوار در قوانین ما در همه جا هست و مخصوصاً در قانون مدنى هم هست که باید رضایت صاحب ملک را فراهم کرد و ما هم این نظر را داریم و در نظامنامه هم که براى این کار می‌نویسیم این موضوع در نظر گرفته می‌شود که بتوانیم کارى کنیم رضایت صاحبان املاک را جلب کنیم.

انوار- بنده با این توضیحى که فرمودند استرداد می‌کنیم پیشنهادم را.

رئیس- از آقایان استدعا می‌کنم چون پیشنهادات زیاد است و باید رأى گرفته شود جلسه را از اکثریت نیندازند وقت ما هم خیلى کم است.

پیشنهاد دیگر آقاى انوار:

در تبصره دومى اضافه شود: بنگاه مستقل مکلف است مخارج پرسنلى خود را از صدى دو بیشتر مخارج نماید.

رئیس- آقاى انوار

انوار- اینجا بنده یک حداقلى را در نظر گرفته‌ام بعضى از آقایان صدى سه و صدى چهار پیشنهاد کرده‌اند و حقیقتاً بنده با سلیقه آقاى وزیر کشاورزى موافقم چون ایشان شخص عملى هستند و وقتى هم که در کمیسیون بودجه بودند همیشه رعایت مخارج را می‌کردند حالا که رفته‌اند جز دولت شده‌اند یک دفعه آنها را پایمال کنند نمی‌دانم ولى تا وقتى که در مجلس بردند رعایت می‌کردند. حالا این پیشنهادى که بنده کردم این است که بنگاه مستقل آبیارى از صدى دو خرج مخارج پرسنلى بیشتر نکند آقایان دیگر هم این پیشنهاد را کرده‌اند حالا خواهش می‌کنم از آقاى اعتبار که بسا همین صدى دو موافقت بفرمایند و این پیشنهاد را قبول کنند که دیگر تمام شود.

مخبر- نظر آقایان محترم این است که تمامى این اعتبارى که براى بنگاه آبیارى تخصیص داده شده است قسمت مهم آن براى امور آبیارى خرج شود از قبیل کندن چاه ارتزین و سدسازى و سایر امور آبیارى و غیره ولى این را هم تصدیق بفرمایید که به طور مطلق نمی‌شود فعلاً مخارج پرسنلى را قبلاً تشخیص داد براى این که اولاً ما نمی‌دانیم براى این بنگاه چقدر متخصص لازم است آقا حقوق متخصصین را جز مخارج پرسنلى قرار می‌دهند یا نمی‌دهند؟ اگر قرار می‌دهند صدى

+++

دو و صدى سه که سهل است صدى بیست هم کفایت نمی‌کند و اگر جز مخارج پرسنلى قرار نمی‌دهید و خارج کرده‌اید و مقصود مخارج دفتر دار و اینها است به طورى که در جلسه گذشته بنده توضیح دادم منظور وزارت کشاورزى این است براى قسمت‌هاى دفترى از بودجه‌ای که براى اداره آبیارى فعلاً هست حتى‌الامکان استفاده کند و به علاوه می‌خواهند از این قانون و از این اعتبار استفاده کنند که در ولایات از سرمایه‌هاى اشخاص شرکت‌هاى عمده تشکیل بدهند که از این سرمایه‌هاى عمده و شرکت‌ها کارهاى عمده‌ای انجام یابد البته براى این کار لازم است که از این اعتبار براى استخدام متخصصین بیستر استفاده کنیم و اگر ما محدود کنیم که بنگاه کل آبیارى فقط صدى دو این اعتبار را تخصیص به این کار بدهد تصدیق می‌فرماییدکه با این مبلغ چقدر مستخدم می‌توانیم بیاوریم که هیچ کافى نخواهد بود پس استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید این بنگاه اختیارات و استقلال داشته باشد تا بتواند به تناسب احتیاجات کشور تشکیلات خودش را بدهد و اگر از حالا ما بیاییم دست و پاى این بنگاه را ببندیم کارى نمی‌تواند انجام دهد.

رئیس-آقاى انوار راجع به پیشنهادتان چه نظرى دارید؟

انوار- بنده تعجب می‌کنیم از آقاى افشار. آقا متخصص و مهندس آوردن چه ربطى به مخارج پرسنلى دارد؟ (مخبر-آن هم پرسنلى است) صبر کن آقا جان بنده مقصودم از پرسنلى آن منشى است آن دفتردار است و اینها است اینها را بنده مسبوقم و الا متخصص فنى می‌خواهد بیاورید بنده حرفى ندارم همین چیزهایى که مربوط به پرسنل است بنده عرض کردم.

وزیر کشاورزى- اساساً لایحه آبیارى و لوایح دیگرى که به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌شود و دو شور می‌شود اینها با یک مطالعاتى و دقتى مواد آن تنظیم می‌شود هم مواد به مورد خودش نوشته می‌شود و هم تبصره‌ها را به مورد خودش می‌نویسند ولى آقایان در مجلس بالبداهته یک نظرى پیدا می‌کنند و پیشنهاد می‌فرمایند مثلاً آقا می‌فرمایند صدى دو مخارج بشود و یک نفر دیگر از آقایان صدی سه و یک نفر دیگر از آقایان صدى چهار پیشنهاد می‌فرمایند این نظرهایى که آناً به نظر آقایان می‌رسد و پیشنهاد می‌فرمایند از نظر این که چون یک فکر خوبى است ممکن است مورد توجه آقایان هم واقع شود ولى در قسمت بودجه‌ها و اعتبارات و بعضى مطالب اساسى قبل از این که در کمیسیون مطالعه کافى درش بشود این را نمی‌شود موافقت کرد براى این که ممکن است همین عمل موجب شود که قانون طورى شود که دیگر از آن قانون نشود استفاده لازم را کرد بنده استدعا می‌کنم از آقایان وقتی که اصل قضیه را همه آقایان مى‌پسندند بگذارند این نظر با همان مطالعاتى که قبلاً شده است عملى شود و الا الان شما می‌فرمایید صدى در صرف مخارج بشود بنده نمی‌دانم صدى دو خرج پیدا خواهد کرد صدى چهار خرج پیدا خواهد کرد و بدون مطالعه قبول کردن یک پیشنهادات قانون به صورتى درمی‌آید که ما نمی‌توانیم از آن استفاده کنیم و از این جهت من استدعا می‌کنم آقایان از این پیشنهادها صرف‌نظر بفرمایند که این قانونى که با یک مطالعات خیلى زیادى تهیه شده است به همین ترتیب بگذرد.

انوار- استرداد می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقایان دکتر طاهرى و افخمى:

مخارج ادارى بنگاه آبیارى نباید از چهار درصد کل مبلغ تجاوز نماید.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى

دکتر طاهرى-نظر به این که این بنگاه آبیارى بنگاه مستقلى خواهد شد یعنى رسیدگى به بودجه‌اش از اختیار مجلس خارج می‌شود و دیوان محاسبات هم رسیدگى نخواهد کرد خرج فقط به دست آن هیئت مدیره می‌شود و چون مبلغ هم مبلغ مهمى است براى خرج ادارى آن باید یک حدى قائل شد حالا صدى چهار اگر کم است ممکن است صدى پنج باشد صدى شش باشد در هر حال تعیین بودجه پرسنلى آن باید به دست مجلس باشد یا این که بودجه‌اش بیاید به تصویب مجلس شوراى ملى برسد و یک کنترلى در این خرج در هر حال لازم است

+++

و این را که مذاکره کردم نه از نقطه‌نظر این است که در دقت آقاى وزیر کشاورزى تردید دارم براى این است که یک اساسى باید همیشه رعایت شود و شاید آقاى وزیر کشاورزى همیشه در آنجا نباشد (صحیح است) از این جهت بنده معتقدم که باید براى این خرج یک حد معین شود یعنى این مبلغ چهار میلیون و پانصد هزار تومانى که هر سال براى آبیارى داده می‌شود حداقل خرج ادارى به آن تعلق بگیرد و اگر بنا باشد یک حد معین نشود ممکن است مخارج ادارى زیادى به آن تعلق بگیرد و درست شود که نه منظور مجلس و نه منظور وزارت کشاورزى از این جهت خوب است آقاى وزیر کشاورزى با یکى از این دو منظور موافقت کنند که یا با این پیشنهادها موافقت کنند یا موافقت کنند بودجه‌اش بیاید به مجلس و به نظر کمیسیون بودجه برسد.

مخبر- عرض کنم این که آقاى دکتر فرمودند این بنگاه مستقل است و در دخل و خرج آن کنترلى نمی‌شود بنده تصور نمی‌کنم که این نظر صحیح باشد براى این که هر بنگاه دولتى و بالاخره این بنگاه هم یک دولتى است مخارج آن از بودجه مملکت داده می‌شود و این چهار میلیون و نیم هم که آقایان تصویب می‌فرمایند از بودجه مملکت داده می‌شود آن وقت چطور ممکن است کمیسیون بودجه و دولت و دیوان محاسبات درش به هیچ وجه نظرى نداشته باشد بالاخره دیوان محاسبات در دخل و خرج آن باید رسیدگى کند و اگر لازم باشد بودجه‌اش را بیاورند به تصویب کمیسیون بودجه برسانند و خود آقاى وزیر کشاورزى هم نظرى ندارند که بودجه‌اش بیاید به مجلس و از کمیسیون بودجه بگذرد و البته باید یک چنین خرجى که در مملکت می‌شود مجلس از خرج آن کا ملاً استحضار حاصل کند و نمی‌شود یک همچو خرجى به دست این بنگاه داد و او را آزاد گذاشت که هر طور دل‌شان می‌خواهند خرج کنند و چون ممکن است بودجه این بنگاه بیاید به مجلس معین کردن صدى چهار یا صدى سه و صدى ده در عمل تولید اشکال می‌کند و معنى ندارد و بنده استدعا می‌کنم از این پیشنهاد صرف‌نظر بفرمایند و چون کنترل دقیق البته در عملیات و مخارج این بنگاه خواهد شد این نگرانى حضرت مستطاب عالى هم مرتفع است.‏

دکتر طاهرى- در صورتی که آقاى مخبر اظهار فرمودند که بودجه بنگاه آبیارى بیاید به مجلس شوراى ملى و حسابش هم در دیوان محاسبات رسیدگى می‌شود این پیشنهاد دیگر موضوعى ندارد و استرداد می‌کنم.

افخمى- باید آقاى وزیر هم بفرمایند.

رئیس- پیشنهاد دکتر ادهم

پیشنهاد می‌شود شرح زیر به عنوان تبصره اضافه شود.

بودجه پرسنلى این بنگاه باید طبق مقررات ملى به تصویب مجلس شوراى ملى برسد.

رئیس- آقاى دکتر ادهم

دکتر ادهم-بنده این پیشنهاد را موقعى داده بودم که هنوز آقاى مخبر این اظهار را نکرده بودند که بودجه این بنگاه به کمیسیون بودجه مجلس خواهد آمد و حالا که اظهار کردند بودجه آن به مجلس خواهد آمد و به تصویب مجلس خواهد رسید (لیقوانى- به کمیسیون نه مجلس) کمیسیون بودجه هم همان مجلس است. در این صورت نظر بنده هم تأمین است و پیشنهاد خودم را مسترد می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى ملک مدنى

حذف تبصره ماده 4 را پیشنهاد می‌نمایم.

امیر تیمور- بنده هم همین پیشنهاد را در جلسه قبل تقدیم کرده بودم.

ملک مدنى- بنده عرضى ندارم مسترد می‌کنم.

امیر تیمور- بنده این پیشنهاد را قبول می‌کنم. عرض کنم عین همین پیشنهاد را بنده در جلسه قبل تقدیم کردم منظور بنده این است که با جمله‌ای که در خود ماده هست که نوشته است با ترتیب الاهم فالاهم عملیات آبیارى را وزارت کشاورزى و دولت شروع خواهد کرد به نظر بنده دیگر وجود تبصره بی‌مورد است زیرا در تبصره نوشته شده است به ترتیب تقدم عملیات را انجام خواهند داد تشخیص تقدم و تأخر همان الاهم فالاهم است و البته تشخیص این هم با خود وزارت کشاورزى خواهد بود باید وزارت کشاورزى هم

+++

مستحضر باشد وقتى که او تشخیص داد از نظر الاهم فالاهم که باید امسال سدسازى در فلان نقطه شروع بشود این کافى است و تبصره زائد است و باید حذف شود و خواهش می‌کنم که موافقت بفرمایند.

وزیر کشاورزى (آقاى اعتبار)- عرض کنم که بین الاهم و فالاهم و تقدم و تأخر یک فرقى هست ممکن است در مورد اقدام و عملى را که وزارت کشاورزى یا بنگاه آبیارى می‌خواهد بکند چه مورد تشخیص را اهم تشخیص بدهد ولى تقدم و تأخرش را با یک تشریفاتى در عمل انجام می‌دهد این است که بنده تقاضا می‌کنم که آقایان هم موافقت بفرمایند و در یک چیزى که لازم است سخت‌گیرى نفرمایند و خیال می‌کنم که توجه اگر بفرمایند که الاهم فالاهم با تقدم و تأخر یک تفاوتى دارد آن وقت این فکر از نظرتان دور می‌شود.

امیر تیمور- بسیار خوب اصرارى ندارم موافقت می‌کنم ولى این فکر باعث تأخیر کار خواهد شد می‌دانم این را

رئیس- پیشنهاد آقاى مؤید احمدى

پیشنهاد می‌کنم 3./. از این اعتبار را خرج....

(مؤید احمدى- این پیشنهاد را بنده مسترد کردم و پیشنهاد دیگرى کردم)

طوسى- بلى پیشنهاد دیگر: اعتبارى که در بودجه منظور شده است به بنگاه آبیارى واگذار شود و اگر مخارج پرسنلى بیشترى لازم شد تا صدى سه از این اعتبار بتواند استفاده بکند.

رئیس- آقاى مؤید احمدى

مؤید احمدى- آقا آن صدى سه‌اش را هم بنویسند عرض می‌کنم حضور مبارک این توضیحى که آقاى مخبر دادند اگر آقاى وزیر کشاورزى هم این توضیح را بدهند همه ما این پیشنهاد را پس می‌گیریم غرض ما این است که یک حسابى در کار باشد. خیلى خوب صدى سه را کار نداریم آقا ولى بودجه‌اش باید بیاید به مجلس شوراى ملى و باید برود به دیوان محاسبات این است که بنده در پیشنهاد نوشتم بودجه آبیارى که در بودجه کشاورزى نوشته شده است صرف این کار بشود قبول بفرمایید که این طور باشد و برود به دیوان محاسبات که این را همه موافقیم و الا نه این که یک مبلغ گزافى را چندین میلیون را... البته همیشه که آقاى اعتبار سر این کار نیستند البته ما کمال اطمینان را به ایشان داریم ولى فردا ممکن است تغییر کند یک اعتبارى را بدهیم دست کسى کنترل هم نباشد.

وزیر کشاورزى- بنده با اضافه بودجه فعلى صدى پنج را قبول می‌کنم که خرج کند.

مؤید احمدى- پس بفرمایید به اضافه بودجه فعلى صدى پنج را هم حق داشته باشند خرج کنند پیشنهاد بنده صدى سه بود و اگر که این طرز باشد کسى دیگر حرفى ندارد.

امیر تیمور- بودجه فعلى چقدر است آقا.

وزیر کشاورزى- عرض کنم البته این پیشنهاد آقاى مؤید احمدى منطق دارد. همین طور هم هست و روى این اصل بودجه فعلى آبیارى و اعتباراتى که مستقیماً اداره آبیارى کل در وزارت کشاورزى دارد غیر از این چهار میلیون و پانصد هزار تومان است و مخارجى که داریم از آن محل است که اداره کل آبیارى ما دارد و از همین خرج می‌کند در صورتی که آقایان موافقت بفرمایند یعنى آقاى مؤید احمدى موافقت بفرمایند که حداکثر بنویسیم از اعتباراتى که از این قانون استفاده می‌کنیم به علاوه آن بودجه که داشته‌ایم یعنى صدى پنج بتوانیم از این اعتبارات صدى پنج استفاده کنیم ممکن است و بنده هم موافقت می‌کنم اما این که صحبت این که قانون حساب این بودجه به مجلس شوراى ملى بیاید و به کمیسیون بودجه برود این اشکالى ندارد. فقط چیزى که هست با آن ساختمان و سازمانى که ما می‌دهیم براى این است کار تباین دارد. از یک طرف می‌گوییم که این بنگاه تجارتى است وقتى که نوشتیم بنگاه تجارتى باید حساب آن را هیئت مدیره تنظیم کند و مطابق همان ماده 4 قانون متمم بودجه عمل خواهد شد و از این جهت دیگر بنده نمی‌توانم عرض کنم که به مجلس شوراى ملى حتماً بودجه‌اش خواهد آمد ولى این امر اصلاً تباین دارد در عمل آقا. ما بایستى بگوییم

+++

اداره آبیارى می‌خواهیم درست کنیم این حرف صحیح. اداره آبیارى البته یکی از ادارات وزارت کشاورزى خواهد بود و بودجه‌اش هم به مجلس خواهد آمد. ولى این نظر را نداشتیم و مجلس هم این نظر را نداشت منظور این بود این را به طور یک بنگاه آبیارى در آوریم که از این مقررات مالى بر کنار باشد و بتوانیم یک شرکت‌هایى تشکیل بدهیم که از سرمایه‌هاى مردم استفاده کنیم. سرمایه مردم حاضر نیست که بیاید برود به کمیسیون بودجه اگر این اصل را قبول کنیم که با شرکت مردم این کار را باید بکنیم آن وقت دیگر به نظر بنده این نگرانى‌ها مورد نخواهد داشت براى این که مردم و هیئت مدیره و شرکا و دارندگان سهام بهترین کنترل خواهد بود که یکشاهى خرج زائد نشود. از این جهت بنده یک مرتبه دیگر استدعا می‌کنم از آقایان که اگر پیشنهاد می‌فرمایند یک توجهى بفرمایند که این قانون را از بین نبرند.

رئیس- آقاى مؤید احمدى

مؤید احمدى- بنده همین طور که فرمودند قبول می‌فرمایند پیشنهاد می‌کنم که این طور نوشته و عبارت این طورى شود: علاوه از این اعتبارات تا میزان 5% می‌توانند از این استفاده کنند. اما این که فرمودند که شرکت شاید خیالى است و این مبلغ را دولت باید بدهد از این جهت چون ایشان این طور فرمودند بنده پیشنهاد خودم را این طور اصلاح کردم.

وزیر کشاورزى- پیشنهاد را دو مرتبه بخوانید.

(این قسم خوانده شد)

اعتبارى که در بودجه منظور شده که به بنگاه آبیارى واگذار شود اگر مخارج پرسنلى بیشترى لازم باشد از این اعتبار بتواند صدى پنج استفاده بکند.

وزیر کشاورزى- بنده با اساسش موافق هستم ولى اجازه بدهید عبارت را اصلاح بکنم که مورد اشکال بعدى نشود.

امیر تیمور- یک پیشنهاد هم بنده دارم آن را هم بفرمایید بخوانند می‌خواهم توضیح بدهم.

رئیس- پیشنهاد آقاى امیر تیمور

جمله زیر را در آخر ماده 4 پیشنهاد می‌کنم.

هزینه زمان مخصوص آبیارى همه ساله از تصویب کمیسیون مجلس شوراى ملى خواهد گذشت.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور-آقاى وزیر کشاورزى توجه بفرمایند (بنده براى ایشان حرف می‌زنم آقا) البته اگر یک سازمان‌ها و یک شرکت‌هاى آبیارى فقط براى مردم ایجاد و تشکیل بشود هیچ کس اشکالى ندارد و توقعى ندارد که بودجه‌اش بیاید به مجلس و مجلس تصویب کند البته یک شرکت‌هاى آبیارى منظور دارند تشکیل بدهند و این حکم باقى شرکت‌هایى را دارد که در کشور ایجاد می‌شود و مطلقاً مربوط به مجلس و کمیسیون بودجه نیست. خود صاحبان سهام و شرکت‌ها صلاحیت دارند که در بودجه خودشان دخل و تصرف کنند ولى اینجا تمام نگرانى ما این است که ما یک مؤسسه آبیارى جدیداً داریم ایجاد می‌کنیم و این سازمان ما طبق این قانون سالى چهار میلیون و پانصد هزار تومان بودجه دارد یعنى اعتبار دارد که به این مصرف برسد. مقصود این است که این مبلغ صرفاً به مصرف سدسازى برسد و پل سازى آبیارى برسد و خرج اداره سازى و خرج میز و صندلى نشود خاصه وقتی که ما در نظر داریم که براى وزارت کشاورزى یک مبلغ هنگفتى همه ساله کشور می‌پردازد به نام ایجاد وزارت کشاورزى و به نام بودجه وزارت کشاورزى دیگر موردى نخواهد بود که براى این مؤسسه آبیارى هم ما اجازه بدهیم از این مبلغ اعتبار یعنى از همین 4 میلیون و پانصد هزار تومان خرج ادارى بشود. مع هذا اگر از این 4 میلیون و پانصد هزار تومان هم باز می‌خواهند که خرج ادارى کنند همان طور که منظور آقاى دکتر طاهرى بود باید بشود و از همه 4% تجاوز نکند این مبلغ در سال على اى حال نمی‌خواهید روى رقم واقع موافقت کنید و می‌گویند که چون وارد عمل نشده‌ایم و نمی‌دانیم چه صورتی پیش خواهد آمد بنده هم با شما موافق هستم روى آن عمل که رقمتان چقدر می‌شود که مربوط به این باشد این بیاید در هر سال در کمیسیون بودجه. ما کار نداریم به شرکت‌هاى آزاد شرکت‌هاى آزاد البته حقوق ندارند اما آن چیزى که مربوط

+++

به پول دولت است و مربوط به اداره مستقل آبیارى است و این 4 میلیون و پانصد هزار تومان اعتبار آن است این باید بیاید به کمیسیون بودجه و این را بنده از آقا استدعا می‌کنم که این اعتبار بودجه‌اش بیاید به کمیسیون و در غیر این صورت تولید مشکلى خواهد کرد و این از نظر ما هم اطمینان آور است که قانونى که ما می‌گذرانیم خیلى صحیح و درست و حسابى خواهد بود.

وزیر کشاورزى- عرض کنم آقاى امیر تیمور توجه بفرمایند که ما نظایر این کار را باز هم داریم مثل بنگاه راه آهن. بنگاه راه آهن الآن یک بودجه‌اى دارد که مبلغ آن خیلى بیشتر از این است و هیچ مجلس شوراى ملى هم از بودجه این اطلاع ندارد (امیر تیمور- خوب بیاورند آنها را هم) و بنده این که عرض می‌کنم نمی‌توانم با این پیشنهاد موافقت بکنم براى این بود که حقیقتاً نمی‌دانم تا چه اندازه‌اى در عمل مؤثر باشد و مع هذا اشکالى نمى‌بینم که این پیشنهاد را هم مجلس شوراى ملى موافقت بکند چون هیچ کدام اینها مورد نظر و مخالفت بنده نیست. از این جهت می‌خواهم خواهش کنم آقایان از این نظر فعلاً صرف‌نظر بفرمایند بگذارندش براى آخر قانون بنده هم تا جلسه دیگر مطالعاتى می‌کنم و با یک نظرى که بتوانیم منظور آقایان را هم تأمین کنیم. قبول کنیم عجالتاً تقاضا می‌کنم پیشنهادهاى دیگر خوانده شود.

رئیس- پیشنهاد آقاى دکتر ادهم

ریاست محترم مجلس شوراى ملى: راجع به متخصصین یا مستخدمین خارجى اینجانب پیشنهاد می‌کنم که عموماً بدون استثنا به تصویب مجلس باید استخدام شوند و استثنا قانون سابق را متزلزل می‌کند و سابقه خوبى نخواهد بود.

رئیس- آقاى دکتر ادهم

دکتر ادهم- بنده این پیشنهادى را که کردم براى این بود که در استخدام مستخدمین خارجى هیچ استثنایى قائل نشوند براى این که همان قانونى که سابق گذشته است راجع به مستخدمین خارجى باید همیشه رعایت شود و نباید ما ذره‌اى به آن خدشه وارد کنیم به عنوان این که متخصصین مهمى نیستند و روز مزدند و قراردادشان و کنترات‌شان نباید به مجلس شوراى ملى بیاید این سابقه خوبى نخواهد بود.

وزیر کشاورزى (اعتبار)- در این باب یک مرتبه جواب عرض کردم بعضى از متخصصین از نظر تخصص و اهمیتى که داشته باشند قراردادشان به مجلس خواهد آمد ولى یک اشخاصى هستند که روزمزد هستند و موقتاً از آنها استفاده می‌کنیم دیگر نباید به مجلس بیاید و شاید مجلس شوراى ملى هم فرصت این که ما می‌خواهیم ده تا سر عمله که استخدام کنیم که آن سر عمله یونانى است یا کجایى است این فرصت را ندارد وقت مجلس را اشغال می‌کنیم و می‌گیریم و به علاوه کار هم عقب می‌افتد پس استدعا می‌کنم موافقت بفرمایند و متخصص خارجى را بنده همان طور که عرض کردم قطعاً مطابق قانون به مجلس شوراى ملى تقدیم خواهم کرد.

رئیس- آقاى دکتر چه می‌فرمایید؟

دکتر ادهم- بنده پیشنهادم را معتقدم که باید رأى گرفته شود نظر مجلس است باید نظر مجلس را در نظر بگیریم.‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى دکتر ادهم موافقین با این پیشنهاد برخیزند (عده کمی برخاستند) رد شد. پیشنهاد آقاى دکتر تاج‌بخش

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد می‌شود در ماده 4 قید شود که مستخدمین داخلى مقدم هستند از خارجى.

رئیس- آقاى دکتر تاج‌بخش‏

دکتر تاج‌بخش- بنده می‌خواستم عرض کنم ما از براى تمام کارهایى که می‌خواهند انجام بدهند در مملکت به اندازه کافى متخصص داریم چه از مستخدمین عالى مقام و چه از متخصصین دیگر و به هیچ وجه عجالتاً محتاج نیستیم که شخصى از خارج استخدام کنیم مگر این که تمام اینها به اندازه کافى استخدام شده باشند و احتیاج داشته باشیم که بیش از افرادی که در کشور هستند بخواهیم استخدام کنیم و به هیچ وجه بنده عقیده ندارم از خارج متخصص عجالتاً استخدام شوند. (صحیح است)

+++

مخبر (آقاى افشار)- عرض کنم در این که ما متخصص داخلى داریم شکى نیست ولى این مانع نیست که اگر ما احتیاج داشته باشیم یک عده متخصص دیگر هم براى چاه‌هاى آرتزین و آبیارى و غیره استخدام کنیم این مانعى ندارد.

طوسى- آقاى دکتر پس گرفتید؟

دکتر تاج‌بخش- خیر آقا رأى بگیرید.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقای دکتر تاج‌بخش موافقین برخیزند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد آقاى ملک مدنى‏

تبصره زیر را پیشنهاد می‌نمایم: بودجه بنگاه مستقل آبیارى در صورتى که اکثریت سهام آن با دولت باشد بودجه آن با تصویب کمیسیون بودجه همه ساله قابل پرداخت خواهد بود.

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- عرض کنم بنده خواستم اولاً ببینم نظر آقاى وزیر کشاورزى راجع به این موضوع چیست و براى بودجه بنگاه آبیارى یک فکر صحیحى بشود و بعد بنده می‌خواستم عرض کنم در آن قسمت که آقاى دکتر تاج‌بخش پیشنهاد کردند که متخصص داخلى ما... ما باید آقا مخصوصاً از متخصصین خارجى استفاده کنیم این بنگاه مستقل آبیارى که می‌خواهد تأسیس بشود اقلاً یک قدم‌هاى اساسى بردارد و براى آبیارى که بستن سد و ایجاد چاه آرتزین و امثال اینها باشد ما احتیاج داریم به متخصص خارجى. آقاى وزیر کشاورزى توجه بکنند که نباید این مبلغ را بدهند به دست کسانى که ببرند و تلف بکنند باید یک قدم اساسى برداشته شود و سدبندى و چاه آرتزین یک مسائلى نیست که بشود متخصص معمولى را آورد که پس فردا که یک سدى که بستند خراب شود. حتماً باید از متخصصین عالى مقام استفاده نمود و فعلاً این پیشنهاد را پس می‌گیریم.

رئیس- پیشنهاد آقاى انوار

پیشنهاد می‌کنم از تبصره ماده کلمه هر سال حذف شود.

انوار- آقاى وزیر کشاورزى این مسأله را بنده پیشنهاد کردم که یک قدرى خاطر مبارک‌شان مستحضر باشد که آقا ما مطالعه مى‌کنیم از روی دقت هم مطالعه می‌کنیم پیشنهاد هم دفعتاً و بداهتاً نمی‌دهم آقا و به قدر آن کسانى که آنجا در وزارتخانه هستند بیشتر مطالعه می‌کنیم که شما می‌فرمایید که می‌آیند در مجلس و فوراً یک پیشنهادى در نظرشان می‌آید و می‌نویسند و چطور می‌شود آقا. بنده از آن کسانى هستم که زیرنویس می‌کنم کلمه به کلمه تمام مواد را در نظر می‌گیرم و پیشنهاد خودم را از روى کمال دقت می‌دهم (صحیح است) چرا این فرمایشات را مى‌کنید که بدون مطالعه پیشنهاد می‌شود. بنده پیشنهاد کردم و در کمیسیون مجلس هم صحبت کردم این نظر هم قبول شد در مجلس هم صحبت شد که این یک سابقه شده است در وزارتخانه‌ها نسبت به مخارج زیاده‌روى می‌شود خودتان که در کمیسیون بودجه بودید این است براى خاطر این که شما در مضیقه واقع نشوید و بدانید که مجلس شوراى ملى توجه دارد که خرج زیاد نشود. حالا از این گذشته یک موضوع است در بودجه هر سال بنده عقیده دارم که این بنگاه مستقل که امسال اقدام می‌کند و قبول شد این دیگر حق ندارد که هر سال بخواهد. پس این قسمت را بردارید و تشخیص تقدم و تأخر عملیات بنگاه آبیارى بسته به نظرى است که گرفته می‌شود نه این که یک چیزى که امسال تقدم او تصدیق شد سال دیگر هم آن کار نیم تمام بماند و یک کار دیگرى را مقدم بدارند.

وزیر کشاورزى- بنده به هر حال پشتبانى می‌کنم از آقاى انوار و می‌دانم که ایشان اهل مطالعه هستند لکن همان طور که عرض کردم قوانین در وزارتخانه‌ها با یک مطالعاتى تهیه می‌شود بعد هم در کمیسیون در دو جلسه دو شور می‌شود تمام را رسیدگى می‌کنند این است که گاهى پیشنهادها بدون مطالعه می‌شود که اصل قانون را از بین می‌برد ولى بنده در هر صورت با آن موافقم.‏

مخبر- بنده هم موافقت می‌کنم.

رئیس- رأى می‌گیریم به ماده چهارم با پیشنهادى که آقاى

+++

انوار کردند و مخبر و وزیر قبول کردند و پیشنهادات دیگرى که مورد قبول واقع شد آقایانى که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

4- معرفى آقاى بیات به سمت وزارت دارایى از طرف آقاى نخست وزیر

نخست وزیر (آقاى سهیلى)- اهمیت موقع ایجاب می‌کند که دولت از وجود اشخاص کاردان و مجرب در هر مقامى که باشند بیشتر استفاده کند (صحیح است) و از لحاظ صمیمیت و همکارى که بین مجلس شوراى ملى و دولت خوشبختانه موجود است بنده اجازه می‌خواهم آقاى بیات را که مستغنى از هر نوع تعریف و توصیف هستند به سمت وزارت دارایى به مجلس شوراى ملى معرفى می‌کنم.

انوار- اول آقاى رئیس‌الوزرا آن قانون را لغو کنید بعد این کار را بکنید.

نبیل سمیعى- عملاً لغو شد.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- عرض می‌کنم که قانون محدودیت وزرا و معاونین و رؤساى دوایر دولتى در موقع انتخابات و نمایندگان مجلس در دوره تقنینیه ماده دوم تا انقضاى هر دوره تقنینیه نمایندگان مجلس شوراى ملى نمی‌توانند هیچ یک از خدمات دولتى را موظفاً قبول نمایند مگر این که سه ماه قبل از قبول خدمت از نمایندگى استعفا نموده باشند. اصل 32 متمم قانون اساسى: چنان چه یکى از وکلا در ادارات دولتى موظفاً مستخدم بشود از عضویت مجلس منفصل می‌شود و مجدداً عضویت او در مجلس موقوف به استعفاى از شغل دولتى و انتخاب از طرف ملت خواهد بود. این اصل را که من خواندم براى تأیید این نکته بود که غرض قانون‌گذار روح این قانون و این ماده را که ملاحظه فرمودید که من عیناً ا ستنساخ کردم و خواندم این بود که وکیل مجلس... (حالا این منطقش صحیح است یا صحیح نیست چرا شده است، اوضاع و احوال آن وقت و حالا این البته بحث جداگانه‌ای است) ولى نظر مجلس و روح این ماده این بود که وکیل نتواند وارد خدمت دولتى بشود نتواند وزیر بشود و اگر خواست باید سه ماه قبل از عضویت مجلس و از سمت نمایندگى استعفا کند و بعد از سه ماه آن وقت می‌تواند وزیر بشود (نبیل سمیعى- آن مال وقتى بود که کابینه دو سه سال طول می‌کشید- خنده نمایندگان) عرض کنم که یکى از عللى که آن وقت کابینه‌ها دو سه سال می‌ماند و صحیح هم هست این بود که آن کابینه‌ها و آن دولت‌ها از این قبیل اعمال نمی‌کردند این قانون است، آقا من در صلاحیت آقاى بیات...

رئیس- آقا شما فرمودید من قانون را می‌خوانم و مى‌نشینم.

طباطبایى- بله اجازه فرمودید من باید صحبت کنم روح قانون این بود که بنده عرض کردم در صلاحیت آقاى بیات بنده یا دیگرى عرضى نداریم ولى بنده خواستم از لحاظ حفظ شأن مجلس شوراى ملى و احترام مجلس شوراى ملى اینجا یادآورى کنم خوب آقا یک وقتى مصلحت این طور بوده است یک همچو قانونى بگذرد گذشته این قانون به قوت خودش باقى است (افشار- حالا به قوت خودش باقى نیست) خوب حالا می‌فرمایید به قوت خودش باقى نیست شما تشخیص‌تان این طور است که می‌گویید آن قانون سابق حالا صلاح نیست بسیار خوب چرا پس یک قانونى را از این لحاظ که دولت سابق آورد ما انداختیم توى کمیسیون دفنش کردیم گفتیم این خوب نیست مطحت نیست قانون بگذرد خوب این مصلحت نیست ولى برخلاف قانون هر روز وزیرى را بیاوریم معرفى بکنیم مصلحت هست؟! حالا که می‌فرمایید مصلحت وقت ایجاب می‌کند که این کار بشود من خواهش می‌کنم که آقا موافقت بفرمایید همان قانون حکومت سابق را تأیید کنند و به مجلس شوراى ملى بیاورند دوباره به کمیسیون برود و به مجلس بیاید و مجلس شوراى ملى اجازه بدهد مطابق قانون رفتار کنید. حالا که بنده اینجا هستم این را هم عرض کنم آقا شما یک قدرى ملاحظه فصل را هم بکنید و به این حکومت نظامى بگویید حالا ساعت نه بعد از ظهر یعنى به اصطلاح یک ساعت از شب گذشته به این ریخت در نیاورند شهر و خیابان‌ها را و این هم دلیل بر حفظ انتظام نیست

+++

راه حفظ نظم هم این نیست (صحیح است)

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- بنده با قسمت اخیر فرمایش آقاى نمایده محترم از نظر اصول البته کمال موافقت را دارم که قانونى که سابقاً به مجلس شوراى ملى تقدیم شده است اگر دولت هم تأیید کند و موافقت کند که از تصویب بگذرد و البته شاید خیلی هم به موقع خواهد بود. اما راجع به موضوعى که فرمودند آن قانون آن اصل 32 متمم قانون اساسى کاملاً به قوت خودش باقى است و این هم برخلاف قانون عمل نشده است. در عبارت ماده که نوشتند سه ماه قبل موظفاً نمی‌تواند قبول خدمت دولتی بکند موظفاً یعنی از خزینه دولت وظیفه بگیرد پس از این که مطابق این اصل در مدت سه ماه از خزینه دولت وظیفه نگرفت مانعى ندارد تا حالا هم در چندین دوره مجلس شورای ملى عمل شده است آقاى یاسایى نماینده مجلس بودند روى همین اصل رئیس اداره تجارت شدند خود آقاى اعتبار و سایرین همین طور و مجلس هم قبول کرده است و مانعى ندارد.

دکتر سنگ- آقا اگر موضوعى مطرح است همه ماها حرف دادیم.

5- سؤال آقایان نراقى و انوار و پاسخ آقایان وزیر، پیشه و هنر و وزیر پست و تلگراف

رئیس- آقاى وزیر پیشه و هنر تقاضا کرده‌اند لایحه بیمه کارگران مطرح شود آقاى وزیر کشاورزی هم موافقت کردند حالا آن لایحه مطرح می‌شود. آقای نراقى هم از آقاى وزیر پیشه و هنر سؤالى دارند راجع به مهندسین آقاى بیل سمیعى هم در همین موضوع از آقاى نخست وزیر سؤال کرده بودند. آقاى نراقى سؤالتان را بفرمایید آقای وزیر حاضرند براى جواب.

نراقى- بنده چندى قبل از آقاى وزیر پیشه و هنر راجع به قانون استخدام مهندسین سؤالى کرده بودم همان سؤال را هم آقاى بیل سمیعى از آقاى نخست وزیر فرمودند خواهش می‌کنم در این موضوع جوابى داده شود که اسباب تسکین خاطر آقایان مهندسین و رفع نگرانى آنها بشود (صحیح است) آقایان اطلاع دارند که طبقه مهندسین از بهترین و فاضل‌ترین طبقات منور کشور هستند و کار مؤثر و مفید کشور را اینها انجام می‌دهند و تا به حال طرز خوشى براى استخدام آنها در بین نبوده است و همان طورى که یک ثبات و ضباط و اندیکاتور‌نویس را استخدام می‌کردند می‌خواستند با کسی که پتیک‌نیک را تمام کرده است یا بزرگ‌ترین مدرسه معدن شناسى دنیا را تمام کرده است با او رفتار کنند و البته این شایسته و سزاوار نبود در طى قانون متمم بودجه تصریح شده است که دولت مکلف است تا آخر سال قانون استخدام اینها را تهیه کند ولى به واسطه تشکیل نشدن کابینه این کار انجام نشد و آقایان مهندسین هم براى یاد آورى و تذکر به دولت گویا دست از کار کشیده بودند منظور از این دست از کار کشیدن گرو یا اعتصاب یا ایجاد اختلال در امور نبوده است (صحیح است) و صرفاً از نظر یادآورى به هیئت دولت بوده است براى انجام وظیفه که مجلس شوراى ملى معین کرده است براى دولت و توجه بدهند سختى زندگى خودشان را از طرف دیگر آقایان مهندسین خودشان متوجه هستند به مقتضیات مملکت و امور مهمه را نگذاشتند از بین برود از رفقاى خودشان که در سیلو کار می‌کنند تقاضا کردند که شما دست از کار نکشید تا وقفه‌اى در خواروبار شهر حاصل نشود همین طور از همکاران خودشان که در راه آهن کار می‌کنند تقاضا کرده‌اند دست از کار نکشند تا مبادا امور حمل و نقل مملکت دچار وقفه بشود خودشان رعایت تمام نکات لازم را که باید بکنند کرده‌اند این را که بنده خواستم تقاضا کنم از آقاى نخست وزیر و آقاى وزیر پیشه و هنر بفرمایند چه اقدامى براى تأمین آسایش آنها کرده‌اند که هم مجلس رفع نگرانیش بشود هم آقایان مهندسین با اطمینان خاطر سر کارشان بروند و رفع نگرانى از همه‌شان بشود. (صحیح است)

وزیر پیشه و هنر- عرض کنم در یکى دو جلسه قبل بود که این موضوع را یکى از آقایان محترم تذکر دادند بنده هم عرض کردم که قانون استخدام مهندسین در دست

+++

تهیه است و حالا هم عرض می‌کنم که دولت در این قلیل مدتى که در اختیارش بوده است البته این وظیفه دولت بوده است که در آخر سال گذشته این قانون را به مجلس تقدیم کرده باشد و آقایان البته می‌دانند که ما در اول امسال مشغول کار شدیم و در همین مدتى هم که در اختیار ما بود این قانون را تهیه کرده‌ایم در یک کمیسیون مختلطى که از نمایندگان وزارتخانه‌ها بودند در آنجا مورد بحث واقع شد بالاخره به اتمام رسید یعنى کمیسیون کارش را به اتمام رسانید و فعلاً به طورى که بنده شنیدم در وزارت دارایى فرستاده‌اند براى جلب نظر آقاى رئیس کل دارایى و بنده امیدوارم که در همین چند روزه ایشان رفع کسالت‌شان بشود و این اظهار نظر را بکنند و بفرستند براى هیئت دولت و دیگر معطلى ندارد و تقدیم خواهد شد بنده در این موقع عرض می‌کنم که دولت بلکه هر یک از افراد ایرانى کمال علاقه را به رفاه کارمندان خودش دارد بالاخص به طبقه تحصیل کرده مثل مهندسین که یکى از طبقات و کارگران مؤثر این مملکت هستند کارهاى فنى مثل کارهاى مهم در دست آنها بوده است و البته همین نظر همه دولت‌ها بوده است و نظر این دولت هم همین است که وضعیت این طبقه از مستخدمین را طورى تأمین کند که ترقى، حقوق، تمام شرایط استخدام این آقایان به طور عادلانه باشد و در خور مقام تحصیلى که اینها دارند باشد ولى این را هم باید عرض کنم که آقایان اطلاع دارید این مضیقه زندگى منحصر به یک منطقه و دو منطقه نیست تمام افراد امروز در این وضعیت اقتصادى کشور دچار اشکال هستند و وضع زندگانیشان دچار مضیقه است و البته این طبقه مهندسین که طبقه تحصیل کرده و فاضل کشور هستند باید بهتر از دیگران بفهمند که دولت مواجه با چه اشکالاتى است و در ضمن این که دولت اطمینان کامل می‌دهد که با حسن نیت براى رفاه حال این طبقه و تمام طبقات دیگر می‌کوشد و قانون استخدام ایشان را به مجلس به اسرع اوقات تقدیم خواهد کرد باید اقداماتى نکنند که یک محظورى بر محظورات دیگر افزوده شود به این جهت بنده خواستم خدمت آقایان عرض کنم که دولت علاقه کامل دارد به رفاه این طبقه از مستخدمین و با اقداماتى که کرده است این قانون را تهیه کرده است و به زودى به مجلس تقدیم خواهد کرد.

هاشمى- تا چند روز؟

وزیر پیشه و هنر- بعد عرض می‌کنم خدمت‌تان.

رئیس- آقاى انوار از آقاى وزیر پست و تلگراف سؤالى داشتید؟ حاضرند براى جواب.

انوار- گرچه بنده از حسن عقیده آقاى وزیر و پست و تلگراف خیلى خوش‌وقت هستم که آشنا به قوانین هستند ولى خواستم عرض کنم که به موجب قانون اساسى هر عوارضى که در این مملکت گرفته می‌شود و تمبر هم می‌کنند منتشر هم می‌کنند باید به تصویب مجلس شوراى ملى باشد بنده تلگراف که برایم آمد یک دفعه دیدم تمبرى رویش هست یک ریال اول خیال کردم فقط مال بنده است (تهرانچى- مال بنده هم هست) مال شما هم هست، بله نگاه کردم دیدم یک تمبر یک قرانى رویش چسبیده است چیزى نیست ولى ما باید حافظ حقوق ملت باشیم یکشاهى باشد فرق نمی‌کند بعد سؤال کردم از تلگرافخانه گفتند این الزامى است در تلگرافخانه که باید یک تمبر یک ریالى به هر تلگرافى چسبانده شود آقا ولو این که این به عنوان خیریه باشد برخلاف قانون اساسى است این یک موضوع موضوع دیگر راجع به شرکت تلفن است بنده که تلفن ندارم و تلفن نخواهم گذاشت اگر مفت هم بدهند نخواهم گذاشت (هاشمى- نمی‌دهند) ولى بنده شنیدم از کسانى که تلفن دارند می‌گویند باید صد تومان بدهید براى این که محل اطمینان ما باشد بنده هر چه فکر کردم چیزى را که به این عنوان منتشر کرده است دولت پولش را می‌گیرد یعنى آن حقوقى را که معین کرده‌اند می‌گیرند از مردم و صد تومان هم بیایند اضافه بگیرند براى چه؟ گرچه عرض کردم (یمین اسفندیارى- هر سال گرفته‌اند آقاى انوار) صبر کنید آقا صبر کنید آقا صبر کنید انشاء‌الله امیدوارم که شما از این خیال منصرف شوید و نگیرید. شرکت آزاد است ولى معنى ندارد باید بدانید در مملکت شرکت قوه حاکمه نیست وضع مالیات و گرفتن مالیات

+++

از قوه حاکمه دولت است شرکت یک قراردادى است مطابق قرارداد باید عمل کند مردم ناچار هستند وقتى که ناچار شدند می‌گویند صد تومان باید بدهى (یمین اسفندیارى- این طور نیست) این است که از آقاى وزیر پست و تلگراف و تلفن (چون تلفن هم جز شما است جواب هر دو را خواستم و امیدوار هستم جواب هر دو را بدهید)

وزیر پست و تلگراف- بنده از آقاى انوار خیلى ممنونم که این سؤال را فرمودند براى این که رفع یک شبهه بشود بنده هم مثل آقا معتقدم که هیچ مالیات و عوارضى نمی‌شود گرفت مگر به موجب قانون و هر کس که بدون مجوز قانونى مالیات بگیرد البته عمل خلاف قانون کرده است و باید تعقیبب بشود قریب یکى دو ماه قبل این سؤال شد و در یکى از جراید هم سؤال شده بود و بنده هم در همان موقع توضیح دادم که در تمام ممالک دنیا معمول است در مملکت ما هم این عادت شده که هر جا یک مؤسسه خیریه باشد و یک امور عام‌المنفعه‌اى باشد تمبرهایى چاپ می‌کنند و این تمبرها را در پست و تلگراف در باجه‌ها می‌گذارند که بفروش برسانند و این هم به هیچ وجه تحمیلى نیست و به همین جهت هم بود که وقتى این شهرت پیدا کرد بنده دیروز یک اعلانى به این مضمون به جراید دادم و خوش‌وقتم که آقا این موضوع را در مجلس شوراى ملى عنوان کردند با وجود این که سابقاً هم تذکر داده شده بود اعلان این است.

با وجود این که سابقاً تذکر داده شده بود وزارت پست و تلگراف تمبرهاى خیریه را که از لحاظ کمک به بنگاه‌هاى عام‌المنفعه قبول می‌نماید تسلیم باجه‌هاى پستى و تلگرافى می‌کند که در اختیار مردم بگذارند و به هیچ وجه اجبارى در خرید آن نیست مع هذا چون این ایام شهرت دارد که بعضى از باجه‌ها خرید این قبیل تمبرها را به مردم تحمیل کرده‌اند صریحاً اعلان می‌شود هر کس که خرید چنین تمبرى را به او تحمیل کرده باشند فوراً به وزارتخانه شکایت نماید تا پول او مسترد و متصدى باجه تنبیه شود. حالا اگر واقعاً گماشته آقاى انوار نیت خیرى داشته وقتى به او گفته‌اند او هم با میل و رغبت قبول کرده است آن را بنده نمی‌دانم با وجود این اگر میل داشته باشند این یک ریال را بنده خودم تقدیم می‌کنم و ضمناً این را هم عرض می‌کنم که این تمبرها پنج شاهى و ده شاهى و یک ریالى است و در موقعى اشخاصى که شرکت در این امر خیر می‌کنند به آنها می‌دهند فقط تفاوتى که هست کسانى که این تمبر را می‌خرند دیگر اسم‌شان در روزنامه نوشته نمی‌شود و به در و دیوار نوشته نمی‌شود. موضوع دوم که راجع به تلفن فرمودند بنده در این باب اطلاع زیادى ندارم از بعضی‌ها که شنیدم گفتم اگر همچو مطالبه‌اى از شما شده است به وزارت پست و تلگراف مراجعه بفرمایید که ما از شرکت کل تلفن توضیح بخواهیم ولى چون سؤال آقاى انوار راجع به این موضوع امروز صبح رسید بنده اطلاعى ندارم که حالا عرض کنم.

انوار- بنده اول عرض کردم مقصودى ندارم والله بنده اگر چیزى عرض می‌کنم از نظر حفظ قانون است شما مى‌فرمایید اجبارى نیست آقا این روى قبض تلگراف چسبیده است و الا یک قران چیزى نیست بنده کى از شما خواستم غرضم این است که این طور نیست.

وزیر پست و تلگراف- عرض کردم هم قطارى بنده که گماشته آقا باشد شاید این تقاضا را کرده باشد.

6- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

رئیس- چون بعد از ظهر یک کمیسیونى داریم که لازم است اگر تصویب می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم و این لایحه بیمه کارگران بماند براى جلسه بعد جلسه آینده روز پنجشنیه سه ساعت و نیم پیش از ظهر.

(مجلس نیم ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

یادداشت ها
Parameter:294024!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)